[BLANK PAGE]


١٣٧٦٨


هو
کتابچه هذا
حسب الفرمان جناب
نایب السلطنه صاحب افخم
در چاپخانه سنگی
ماشین خانه دارالسلطنه
کابل زیور طبع
پوشید


۲
بسم الله خیر الاسماء
برای انتظام و تقرر ملکان قریه‌جات
تعلقه دارالسلطنه کابل و چهار سمت
متعلق دارالسلطنه کابل و فیصله حسابات
مالیات ابوابجمعی شان به قاعده ذیل
نظامنامه


۳
نظامنامه تحریر گردید که انشاءالله تعالی
حاکم و دفتری محال و ملکان قریه جات
و مستوفی الممالک معمول دارند
قاعده اول چون در اراضی ملکی ملکان
بسته بر ضانامه رعیت بود و باعث آن
این بود که بدون از وصول مالیات
و خدمات سرکاری برای نفس خود ها


۴
ملکان اخذ و جبر نکنند و بمدعای نفسانی
خود ما اذیت و ضرر رسانی برعایای
دولت خداداد نداشته باشند زیرا که
در صورتِ ضامانۀ شرعی ملکی ملکان
تقرر دارد و این رضا نامه نمی گذارد
که ملکان برای نفس خود ما ضرر رسانی
کنند و اگر فرضاً هر یک ملک مدعای نفسانی
خود


۵
خود را پیش میکرد اسامیان تعلق و
دیگیریرا ملک خودها مقرر کرده ضمانتاً
میدادند چون کار ملک دو جزو دارد
یکی اینکه مالیات نقدی و جنسی مقرری کند
دفتر را بقرار طومار ملکی خود وصول
و بموجب حواله دفتر از جایداد خزانه
را بخزانه و از گدام را بگدام و از تنخواه


ء
را به تنخواه خوار بررساند و باقی نزد خود ملنگ
و اسامی متعلق او از یکسال بدیگر سال
نماند و خود وجه بیت المال تصرف
خود نکند و ملکانه مقرری خود را در ابوابجی
خود مجری بگیرد جز و دیگر ضرر نقصانے
بر اسامی تعلقه خود نرساند و حقاً حقاً
رفتار کند یک جزو درین سالها
از باعث


از باعث رضانا مه جاری بوده و جر و
دیگر آن که رساندن مالیات بآنها
در گذشته زیر قاعده نیامده و قهر مانده
بود که مالیات درین سالها از همان
سابق کامل نرسیده و باقی یکسال کیں
سال همچنان در ده سال قریب یکساله
و نیمساله مالیات بدفترها باقی مانده و ا


وصول آن برای رعیت وملک ضرر
رسیده زیرا که بیت المال که مصارف
خود ملت است امکان ندارد که تا
کامل وصول نشود و اگر باقیات یماند
پس تکلیف سخت بر رعیت میشود
یکی رساندن مالیات بومی دویم ادائی باقیات
درین صورت صلاح آنرا لازم شمرده ام
چنین


۹

چنین مقرر فرمودیم که هر ملکدار باب
جمع ده هر دو جزو خود را کامل کند شرط
اول رضانا مه رعیت است شرط
دویم رساندن مالیات چون این قاعدها
شروع از امسال بارس ئیل خیریت
دلیل (۱۳۳۲) شده بقرار حواله جا
دفتری محال مالیات نقدی جنسی


۱۰
ابو الجمیعی خودها را باید تا اخیر سال سیتاً
او در ماه حمل سنه توشقان ئیل ۱۳۳۳
که سال آینده باشد باقی بر ذمه ملک نماند
نزد دفتری محال رفته حساب ابو الجمیعی
خود را تا اخیر ماه ثور تمام کنند اگر باقی ماند
بود و کیفیت داشت بقرار فقرا
ذیل حاکم و دفتری محال اجرا دارند


اول اگر اشخاص معتبر یا غیر معتبر باشـ[ـد]
و مالیات نقده و جنسی خود را بقرار سررشته
نرسانیده باشد در مجله بدبده دانسته‌باقی
کدام را بقرار روزکران ماه کران
همان سال تسعیر نموده بلا معطل بالای
او تحویل خزانه نماید و در ابوابجمعی ملک
بموجب رسید مجری بدهند و اگر از حواله


۱۲
خزانه باقی مانده باشد با تومان سیائی
محصلی تحویل خزانه نموده در ابو ملکمچی
بقرار رسید خزانه مجری میدهان
دوم اگر فوت و فرار ولا حصولان
محض باشد علم پیار ند که آیا زمین خانه
مانده باغ اور اآفت رسیده چه شده
باشد که مالیه سرکار از و وصول نشده
بدرستی


۱۳
بدرستی تحقیق نموده اگر امکان حصول بود
حصول دارند و اگر امکان حصول نبود
کیفیت همین طور اسامی را حاکم و
دفتری تحقیقات بدار السلطنه برای مستوفی
الممالک روان کنند که بذریعه مستوفی
الممالک از حضور گذارش شود آنچه
که لازم دیدیم فرمان می شود بقرار


۱۴
فرمان معمول دارند و در باقی
ابوابجمعی ملک بدفعهٔ معطلی بیارند
سوم قبض رسید نایب های کند را
در حساب ملکان دفتری محال بدفعه باقی
معطلی داده و محسوب نموده در ماه جوزا
بذریعهٔ داک برای مستوفی الممالک روان
کند که بدفتری کند سپرد نموده رسید
دفتری


۱۵
دفتری کنند را براهی دفتری محاکم
روان کنند و قطعی مجرا داند
چهارم اگر بخانهٔ خود ملک مانده بود
که از اسامی وصول کرده و خود بصرف
خود رسانده پله خرجی کرده بود بهر
تومان یکروپیه پخته محصلی حصول
کنند و تحویل خزانه کنند فرضاً اگر از ملک


۱۶
و مال خود ملک وصول نشود از بها
ئیکه او را رضا نامه داده و به ملکی خود
قبول کرده اند بقرار ریزش عملی سبقا
در مالیات شان ریزش کرده بدون
محصلی وصول دارند و این همین فقره از
سال مقررست که این قواعد گذاشته
شده از باقیات سالهای گذشته اگر
از ملک


۱۷

از ملک مال ملک وصول نشود باقی را
دیده بدارا و مهلت از اسامیان که بضما
نامه داده اند وصول کرده خواهد شد
که تکلیف شاق را بر رعیت
دولت خود روا نبوده و نیستم
پنجم اگر باقی را ملک خوشتروا
اقارب خود و بلحاظ مانده بود نیز حاکم


۱۸
و دفتری بقرار فقره اوّل وصول دارد
اما تومان سنتاً بتقصیرانه از مال خود
ملک حصول و تحویل خزانه کند تا
دوباره لحاظ داری منصب ملکی خود نکند قطعا
ششم از پنچ فقره فوق که بذریعه
محصل حاکم در دفتری وصول میشود
ملکانه برای ملک مجرائی داده شود


۱۹

هفتم اگر ملک همین شش فقره حساب
یکسال خود را در عرصه سه ماه سال آینده
تمام نکرد و باقیات او ظاهر شد و در زیر
فقرهٔ سوم و چهارم آمد اگر چه رضانامهٔ
مردم را داشته باشد از ملکی موقوف
کرده شود و عوض او از بین آن مردم
بموجب رضانامهٔ شرعی دیگر ملک مقرّر تا


۲۰

شود و تقصیر او نیز همین فقرات
فوق باشد یکساله بلکانه او بازگشت
شود و جزا وصول و تحویل خزانه شو فقط
قاعده دوم برای حاکم و دفتری
محال در استحکام قاعده اول
مقرر گردید مشتمل بر چهار فقره
اول این اعلانها را که بچاپ رسیده


۲۱
هر قطعه را یک ملک داده بکتاب
سرکاری دفتر محال مهر ملک رسید
بگیرند زیرا که در وقت بازخواست
از بیخبری خود اظهار نکنند
دوم شروع حساب سنه پارس ئیل
ملکانرا در ابتدای حمل سنه آینده
نموده اخیر ماه ثور بقسط اول


۲۲

فیصله حساب محصول باقیات نمایند
سوم از ابتدای ماه جوزا تا اخیر ماه جوزا
بطور فهرست نام نویس ملکان متعلق دفتر
محال تعلق حکومتی خود را بدوجز و
بسازند جزو آن اینقدر ملک فلانی
ملک فلان قریه حساب خود را
بقرار قاعدهٔ اول فیصله نمودن جزو


۲۳
دوم فلان و فلان ملک سکونت فلان
قریه اینقدر باقی ده شد بقرار قاعده
عزل شد عوض آن فلان شخص بقرار
رضانامه ملک مقرر شد این طومار را
تا اخیر ماه جوزا بدفتر دارالسلطنه برا
مستوفی الممالک بذریعه داک
روان نموده رسید حاصل دارند


۲۴
چهارم اگر حاکم و دفتر محال غفلت
ورزیده سهل انگاشته بودند تقصیراست
از حاکم چهار حصه تنخواه آن ببعد تشخیص
وضع میشود دفتری محال که برای همین
خدمت تنخواه دارد معزول می‌شود
یکسالہ تنخواه آن بازگشت شده وصول
میشود و عوض او دیگری را مقرر از حضور


۲۵

میشود که تا لفظ باقیات و ناتمامی حساب
از دفاتر مملکت برطرف شود انشاالله تعالی
قاعده سوم برای استحکام دو قاعده
فوق بجهته مستوفی الممالک قاعده مقرر
گردید که تا اخیر ماه جوزای سال تو شقان ئیل
فهرست هائی که از محالات متعلق دفتر
دارالسلطنه بدفتر کلان میرسد همه را داخل


۲۶
یک کتاب سرکاری نموده بد و تفریق
در میزان آن نشان بدهد که تعداد کل
ملک معلوم باشد و تعداد تفریق اول
که بقرار قاعده مقرره فوق معمول نموده
اند و برحال مانده اند علیحده و تفریق
دوم که بقرار قاعده اجرا نکرده اند و ملک
عزل شده و دیگر ملک مقرر شده علیحده
معلوم


۲۷
معلوم باشد و از هر محال و موضع که
تا اخبر و جو اب رسد بندر بغه کتابت د فتر
از حاکم و دفتری آن محال جویا شده
جواب او را آنچه تحریر نماید در کتاب
مذکور بخانه کیفیت تحریر نماید در اول
ماه سرطان الی اخیر آن کتاب مذکور را
بحضور نائب السلطنه پیش نماید که


۲۸
ملاحظه نموده احکام خود را جاری
کنند در صورتی که مستوفی الممالک غفلت
نموده فرض منصبی خود را که برای همین خدمت
مُقَرَّر است اجرا نکند چهارم
حصه تنخواه او داده نشود
سَّه قاعده فوق از حضور تقر ر داده شد کما
بدارند انشاء الله تعالی از ابتدای سال


۲۹

پارس ئیل (۱۳۳۲) الی پنجسال متواتر
هر قدر ملک و ارباب که موافق همین
قاعده باجرای کار محوله خود را نمود
در سال پنجم از قرار فهرست سالیانه
اسم آن ملکان بذریعه مستوفی
الممالک در کتاب علیحضرت حضور
نائب السلطنه ما گذرانیده میشود


۳۰
چون بقرار قواعد مقرری فرض منصبی
خود را بصداقت اجرا نموده آ
یا آنها بقدر لازمه اندارُهٔ آن
مهربانی و مرحمت خواهد شد
که تا حسن خدمت و صداقت او
در دین و دولت نمایان بوده در همنان را
خود سرافراز باشد انشاء الله تعالی


۳۱
الحمدلله والمنه که کتابچه هذا
حسب الفرمان مبارک جناب
نائب السلطنه صاحب در چاپخانه
سنگی دارالسلطنه کابل بتاریخ یوم یکشنبه
۸ شهر شعبان المعظم سنه یکهزار و سه صد و
سی و دوی هجری زیور طبع
پوشید


[BLANK PAGE]