{"book": "adl0658", "page": 1, "text": "نظامنامه\nاساسی دولت علیه افغانستان\n\nدر مطبعه ماشین خانه کابل طبع گردید\n\n[ILL]"}
{"book": "adl0658", "page": 2, "text": "نظامنامۀ\nاساسی دولت علیه افغانیه\n\nدر مطبع دائرۀ تحریرات مجلس عالی وزراء طبع گردید\n\n١٤ میزان - ۱۳۰۲\n\nتعداد طبع ثانی .................. ( ۲۰۰۰) جلد"}
{"book": "adl0658", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0658", "page": 4, "text": "۱\nنظامنامه\nاساسی دولت علیه افغانستان\n(۱): - دولت علیه افغانستان اداره امور داخله و خارجه\nخود را به استقلال تامه حائز بوده همه محلات و قطعات\nمملکت بزیر امر و اراده سنیه ملوکانه بصورت\nیک وجود واحد تشکیل مییابد . و بهیچ حیثیت از اجزا\nمملکت تفرق کرده نمیشود .\n(۲): - دین افغانستان دین مقدس اسلامی است . دیگر\nادیان اهل هنود ، یهودی که در افغانستان هستند\nبشرطیکه آسایش و آداب عمومیه را اخلال نکنند"}
{"book": "adl0658", "page": 5, "text": "میشوند بداخل مملکت افغانستان بافتتاح و اداره\nمکاتب مجاز نیستند .\n(۱۵):- عموم مکاتب افغانستان در زیر نظارت و تفتیش\nحکومت میباشند حکومت همه اسباب و تدابیر\nکه برای تربیه علمیه و ملیه همه تبایع افغانستان\nبر سیاق انتظام و اتحاد میباشند نظر دقت\nمیگیرند اما اصول تعلیمیه که بامور اعتقادیه\nو مذهبیه اهل ذمه و افراو مستامنه تعلق دارد\nاخلال کرده نمیشود .\n(۱۶):- کافه تبعه افغانستان بحضور شرعیت غرا و نظامات\nدولت در حقوق وظائف مملکت حق مساوات\nدارند .\n(۱۷):- عموم تبعه افغانستان باندازه قابلیت و اهلیت\nشان در همه ماموریتیها باندازه احتیاج دولت\nاستخدام میشوند .\n(۱۸):- مالیات و محصولات مقرره مطابق نظامنامه‌ها\nمخصوصه براتبعه افغانستان بنسبت ثروت و اقتدار"}
{"book": "adl0658", "page": 6, "text": "شان تعیین و گرفته میشوند\n(١٩) :ـ درافغانستان هرشخص از مال و ملک خودش که درتصرّف\nاو باشد در امن میباشد اگر یک ملکی بمقصد منافع\nعمومیّه بکار دولت شود موافق نظامنامۀ مخصوصۀ آن\nاولاً قیمت آنرا بصاحبش تادیه‌نموده بعد ملک را\nگرفته میتوانند\n(٢٠) :ـ مسکن و جای هرفرد تبعه افغانستان از هرگونه تعرّض\nمصونست و هیچکس از طرف حکومت و سائره بدون\nاحکام نظامات بخانۀ شخصی جبراً و بلااستیذان داخل\nشده نمیتواند\n(٢١) :ـ درمحاکم عدلیه عرض و داد عمومی مطابق شریعت\nو اصول محاکم حقوقیه و جزائیه فیصله کرده میشود\n(٢٢) :ـ مصادره و بیگار بالکّل ممنوع است ، امّا کار و بیگار یتنی\nکه در زمان محاربه پیش شود مطابق نظامنامۀ\nمخصوصۀ آن ازین قاعده مستثنی است\n(٢٣) :ـ خارج نظامات دولت از هیچکس چیزی گرفته نمیشود\n(٢٤) :ـ شکنجه و دیگر انواع زجر تماماً موقوف است و خارج"}
{"book": "adl0658", "page": 7, "text": "٤\n\nشمرده میشوند\n\nحقوق عمومیه تبعه افغانستان\n\n(٨) : - همه افرادی که در مملکت افغان میباشند بلا تفریق\nدینی و مذهبی تبعه افغانستان گفته میشوند صفت\nتابعیت افغانیه مطابق نظامنامه مخصوصه استحصال\nیا اضاعه کرده میشود .\n\n(٩) : - کافه تبعه افغانستان آزادی شخصی خود را مالک\nبوده حریت دیگر اشخاص را اخلال و ضایع\nنمیکنند .\n\n(١٠) : - حریت شخصیه از هر گونه تعرض و مداخلت مصئونست\nهیچکس بدون امر شرعی و نظامات مقننه تحت\nتوقیف گرفته و مجازات کرده نمی شوند، در\nافغانستان اصول اسارت بالكل موقوف است\nاز زن و مرد هیچکس دیگری را بطور اسارت استخدام\nکرده نمیتواند ."}
{"book": "adl0658", "page": 8, "text": "(۱۱):- مطبوعات و اخبارات داخلیہ مطابق نظامنامۀ مخصوص\nآن آزاد میباشند نشر اخبار فقط از حقوق حکومت یا اهالی\nتبعۀ افغانیہ است ، در بارۀ مطبوعات خارجہ دولت\nعلیۀ افغانستان بعضی شرایط و قیود نہاده میتواند .\n(۱۲):- تبعۀ افغانستان مطابق نظامات موضوعہ براتجارت\nو صنعت و زراعت هر گونه شرکتها کرده میتوانند :\n(۱۳):- تبعۀ افغانستان مفرداً یا مجتمعاً اگر خلاف شریعت غرا\nو یا نظامات دولت از طرف مأمورین یا دیگر هیئت\nو رفتاری ملاحظه کنند به اداره های دولت عرض میکنند\nاگر در دوائر حکومتی مرجوعہ اش بہ بازخواست اعتنا\nعرض شان پرداخت نکنند على الترتیب بمافوق\nشان استغاثه نمایند ، در صورتیکه هیچیک باز خواست\nنکرد رأساً بحضور اشرف پادشاهی عرض نموده میتوانند\n(١٤):- امر تدریس بالكل آزاد است مطابق نصاب معارف\nعمومیہ هر فرد تبعۀ افغانستان عموماً بطور عمومی و خصوصی\nبرای تدریسات مأذون و مجاز میباشند ، اما\nاشخاص اجنبی به استثنای نفرئی کہ برای تعلیم استخدام"}
{"book": "adl0658", "page": 9, "text": "نیز در تحت تأمین گرفته میشوند.\n(٣):- پایتخت مملکت افغانستان شهر کابل است\nاهالی تمام مملکت افغانستان بالمساوی بنظر\nحکومت هستند که هیچ امتیازی اهالی شهر\nکابل نسبت بدیگر شهرها و قصبات مملکت محروسه\nافغانیه ندارند.\n(٤):- بنا بر خدمات فوق العاده اعلحضرت همایون\nکه در راه ترقی و تعالی و استقلال ملت افغانیه\nابراز نموده اند، ملت نجیبه افغانستان تعهد\nمیشوند که سلطنت افغانستان به اولاد\nاین پادشاه ترقیخواه افغانیان به اصول ولادیت\nبانتخاب اعلحضرت پادشاهی و اهالی ملت\nانتقال میکند. وذات ملوکانه در حین\nجلوس اریکه سلطنت بالمواجه اشراف\nو اهالی متعهد میشوند که مطابق شرع شریف\nو این نظامنامه اساسی اجرای اوامر حکومت\nنموده استقلال افغانستانرا برعایت و برا\nچون تسلسل بدین نسق اصلاح : نظار\nاسلامی موروثی نیست و انتخاب امیر نظر\nبعقل و دین و سیاست و تجارب لازم\nمیباشد این ماده در حکم ساقط است!"}
{"book": "adl0658", "page": 10, "text": "وطن و ملت خود صداقت نمایند\n(۵) : - ذات حضرت پادشاهی خادم و حامی دین مبین اسلام\nو حکمران و پادشاه عموم تبعه افغانستان است\n(۶) : - امور مملکت بذریعهٔ وزرای دولت (که بارادهٔ\nسنیه انتخاب و تعین میشوند) اداره میشود\nو هر کدام وزراء مسؤل امور متعلقهٔ شان شناخته\nمیشوند ازین سبب ذات همایونی غیر مسؤل\nمیباشند . (*)\n(۷) : - در خطبه ها ذکر نام پادشاهی و ضرب سکه بنام\nپادشاه و تعین رتب مناصب مطابق قوانین\nمخصوصه و اعطای نشان و انتخاب و تعیین صدراعظم\nو دیگر هیئت وزراء و عزل و تبدیل شان تصدیق نظامنامهٔ\nعمومیه و اعلان مرعیت شان ، و محافظه و اجراء\nاحکام شرعیه و نظامیه و قوائداتی عموم قوای\nعسکری افغانستان و اعلان حرب ، وعقد\nمصالحه و علی العموم معاهدات و عفو و تخفیف مجازات\nقانونیه عموماً یا خصوصاً از حقوق جلیلهٔ پادشاهی\n(۱) ذات پادشاهی در هیچ امری مسؤل نیست ( ماده هفتم ) قانون اساسی مملکت ایران\n(*) بموجب ماده سیم قانون اساسی مملکت بلغاریا شخص پادشاه مقدس است و مسؤل نیست\nو ازین جهت احکام پادشاهی تا وقتی که بامضای یکی از وزرای بلغاریا نرسد مجری نمیشود (۱) اصل (روسی)"}
{"book": "adl0658", "page": 11, "text": "نظامنامه جزای عمومیه و عسکریه برای هیچکس مجازا\nداده نمیشود .\n\nوزراء :-\n\n(٢۵):- در افغانستان وظیفه اداره حکومت مفوض\nبهیئت وزرا و ادارة مستقله در حین اجتماع\nهیئت وزراء ریاست مجلس را ذات ملوکانه ایفا\nمینمایند و اگر ذات شاهانه تشریف نداشته\nباشند صدر اعظم بوظیفه ریاست می پردازد\nو اگر صدر اعظم اثبات وجود نداشت از جمله\nوزرا وزیر در ارت اول وظیفه ریاست را\nاجرا میدارد\n\n(٢۶):- وکیل که در حال غیاب یکی از وزرا تعیین میشود\nعیناً اختیارات و حقوق همان وزیر را دارا است\n\n(٢٧):- در هر سال قبل جشن عمومی استقلال بیک روز\nمخصوصی که از طرف ذات شاهانه معین فرمودۀ میشود"}
{"book": "adl0658", "page": 12, "text": "در زیر ریاست شهریاری یک دربار عالی انعقاد\nخواهد یافت در بار مذکور مرکب است از رجال\nمامورین دولت و اکابر و اشرافی که از طرف\nذات شاهانه انتخاب شده باشند. در مواجهه\nهر وزیر و مدیر مستقله اجراآت و خدمات یکساله\nخود شانرا علناً بیان و ایضاح خواهد نمود .\n۲۸ :— صدر اعظم و دیگر وزرا از طرف قرین الشرف\nپادشاهی انتخاب و تعین میشوند .\n۲۹ :— مجلس وزرا مرجع امور مهمه داخلی و خارجی\nدولت است. مذاکرات مجلس وزرا\nو قرارداد هائیکه محتاج تصدیق میشوند بعد امضای\nاعلیحضرت همایونی در معرض اجرا گذاشته میشوند\n۳۰ :— وزرا امورات مربوطه وزارت متعلقه خود را\nبه اندازه که در حوصله اختیارات خود شان است\nاجرا ما فوق آنرا آنچه رأساً بحضور اشرف ملوکانه\nتقدیم میشود. بحضور اعلیحضرت پادشاهی و آنچه\nموافق تفصیل لایحه وظایف مجلس وزرا"}
{"book": "adl0658", "page": 13, "text": "مواد متعلقه مجلس مذکورہ باشد بمجلس عالی وزرا تقدیم\nوالقا مینمایند مجلس وزراء در مواد مقدمه موافق\nنظامنامه مخصوصه مجلس وزراء مذاکره و مباحثه\nنمودہ حل وفصل و آراء خود را امضا مینمایند .\n۳۱:- هر یک از وزراء در سیاست عمومیه دولت مشترکا\nو درامور موظفه وزارت متعلقه خود خصوصا بحضور\nاشرف ملوکانه مسئول شناخته میشوند .\n۳۲:- دراموری که از حضور شاهانه بیکی از وزرا و یا دیگر\nمأمورین امر شفاهی شود احکام تحریری آن را\nبه امضای همایونی حاصل دارند .\n۳۳:- یکی از وزرای دولت اگر از روی وظیفه مأموریت\nشان تحت محاکمه گرفته شوند محاکمه آنها بدیوان\nعالی عاید و راجع است، و اصول محاکمه شان\nموافق نظامنامه مخصوصه حل و فصل میگردد و دیگر\nدعاوی شخصیه وزرا که خارج وظیفه مأموریت\nشان باشد. مانند سائر رعایا بمحاکم عدلیه مراجعت\nمینمایند .\n\nنظامنامه اساسیہ"}
{"book": "adl0658", "page": 14, "text": "۱۱\n\n۳٤ - وزیری که از طرف دیوان عالی تحت اتهام می آید الی نتیجه محاکمه و برائت شان از وظیفه وزارت معطل میماند.\n۳۵ - مقدار وزارت و تشکیلات دوائر و وظائف شان در نظامنامه تشکیلات اساسیه توضیح یافته.\nمأمورین\n۳۶ : - بالعموم مأمورین مطابق موادی که در نظامنامه مخصوصه ایضاح گردیده بماموریتهائیکه الیق و مناسب باشند تعیین کرده میشوند، و هیچیک مأمورین تا زمانیکه از وظیفه خود مستعفی نشوند و یا از سوء رفتار شان موجب عزل نگردند و یا از طرف دولت بنا بر یک امر ضروری لازم تبدیل و یا توفی نباشند اصلاً عزل و موقوف نمیشوند، و مأمورینی که حسن سلوک استقامت خدمت خود ها را ابراز نمایند استحقاق ترقی رتبه مأموریت"}
{"book": "adl0658", "page": 15, "text": "۱۲\nمستمری دارند .\n۳۷ :- وظائف مأمورین در نظامات مخصوصه تعین و\nتفریق گردیده هر مأمور موافق نظامنامه نامی\nمخصوص از وظائف موظفه اش مسئول\nشناخته میشود .\n۳۸ :- همه مأمورین علی المراتب در اطاعت آمر مافوق\nشان موافق نظامات دولت مکلف و موظف\nهستند ، و اگر از طرف آمر مافوق آنها در اجرا\nکدام امر خلاف نظامات دولت اصرار شود، مأمورین\nماتحت شان بمرکز وزارت اطلاع نمایند و هر گاه\nبدون اطلاع مرکز اوامر خلاف قانون را اجرا کنند\nآنها نیز مسئول شناخته میشوند .\n\nمجالس مشوره و شورای دولت\n۳۹ :- در مرکز دار السلطنه یک هیئت شورای دولتی\nو در نائب الحکومگی و حکومتی های اعلی و حکومتی ها"}
{"book": "adl0658", "page": 16, "text": "۱۳\n\nدرجه اول و دوم و سوم و علاقه داری یک یک مجلس\nمشوره موجود است .\n٤٠ :- اعضای مجالس مشوره و شورای دولت از اعضای\nطبیعیه و اعضای منتخبه مرکب میباشند .\n٤١ :- اعضای طبیعیه مجالس مشوره از مامورینیکه در نظامنامه\nتشکیلات اساسیه توضیح یافته تشکیل مییابد و\nاعضای طبیعیه شورای دولت بالمساوی تعداد\nاعضای منتخبه شوری رأساً از طرف قرین الشرف\nاعلیحضرت همایونی منتخب و تعین کرده میشوند ،\nاعضای منتخبه تماماً از طرف اهالی معین و مقرر میشوند\nدر باب صورت انتخاب آنها در نظامنامه تشکیلات\nاساسی مواد جداگانه موجود است .\n٤٢ :- مجالس مشوره و شورای دولت علاوه بر وظایفی\nکه در نظامنامه تشکیلات اساسی نشان داده\nشده بوظایف ذیل موظف اند :-\nالف :- برای ترقی صناعات ، تجارت زراعت\nمعارف همه تکالیفی که لازم میبینند بدولت"}
{"book": "adl0658", "page": 17, "text": "١٤\n\nعرض مینمایند\n\nب: در خصوص مالیات و محصولات دولت و\nدیگر معاملات حکومت اگر مخالف اصول\nنظامات معاینه نمایند بمقصد اصلاح\nانچنین امور بحکومت عرض و الحاح نموده\nمیتوانند.\n\nج: اگر در حقوق که موافق این نظامنامه برای\nاهالی داده شده از یکطرف اخلال و نقصان\nملاحظه کنند، در نزد حکومت صلاحیت\nعرض استغاثه را دارند.\n\n٤٣: فقراتیکه مجالس شوره ولایات و محالات بحضور\nنائب الحکومه ها و حکام عرض و تقدیم مینمایند\nآنچه به اندازه اختیارات نائب الحکومه ها و حکام\nباشد خود شان اجرا و ما فوق آنرا بوزارت\nمتعلقه همان شعبه ارجاع میدارند از وزارت\nمنسوبه اش اگر لازم اجرا باشد اجرا نموده\nوالا بر وفق ماده (٣٠) تعمیل مینمایند و اگر"}
{"book": "adl0658", "page": 18, "text": "۱۵\nمسئله مواد قانونیه باشد بموجب قاعدۀ (۴۶)\nاین نظامنامه پردازند .\n۴۴ :— در فقراتیکه از مجالس شوره برای نائب الحکومه\nو حکام محلی عرض میشود، و از جانب آنها الی یکماه\nنتیجه و جوابی برای شان ظاهر نشود مجالس\nشوره صلاحیت دارند که بشورای دولت\nعرض حوایج خود را بنمایند .\n۴۵ :— شورای دولت فقراتیکه مجالس شوره شکایتاً\nمینویسند، رأی خود را در ان باب نوشته\nبوزارت متعلقه همان فقره اطلاع میدهد، اگر\nدر اجرای آن از طرف وزارت معطلی واقع شود\nشورای دولت آن فقره را تقدیم حضور همایونی\nمیتواند .\n۴۶ :— نظامات دولت از طرف شورای دولت\nتدقیق گردیده بمجلس وزرا تقدیم میشود، و بعد\nتصویب مجلس وزرا بمنظور می حضور شاهانه در موقع\nاجرا میدراید .\n\nقانون شورایے"}
{"book": "adl0658", "page": 19, "text": "١٦\n٤٧:- علاوه بر اعضای طبیعیه دائمی شورای دولت\nمأمورین ملکی از نائب الحکومه الی حکام اعلی\nو از منصبداران عسکری تا لواه مشر که از ماموریت\nسبکدوش شده باشند به استثنای\nاشخاصیکه در تحت محاکمه بیایند در جمله اعضای\nطبیعیه شورای دولت موقتاً الی تعین مأموریت\nشان داخل شده میتوانند.\n٤٨ :- بودجه سالانه را که بوزارت مالیه تنظیم\nو ترتیب میشود مطابق نظامنامه بودجه عمومی\nبشورای دولت تدقیق مینمایند.\n٤٩ :- مقاولات و تعهدات که به اجانب میشود\nاز طرف شورای دولت مذاکره و تدقیق\nمیگردد.\n\nمحاکم\n٥٠ :- در محاکم عدلیه هر نوع محاکمات بطور علنی اجرا میشود"}
{"book": "adl0658", "page": 20, "text": "۱۷\nبعضی فقراتیکه در نظامنامه مخصوصه محاکم نشان\nداده شده محاکمه آن را قاضی بطور خفیه\nاجرا کرده میتواند.\n۵۱ :- در حضور محاکم هرکس برای محافظه حقوق خود همه\nوسائط مشروعه را پیشنهاد نموده میتواند.\n۵۲ :- محاکم عدلیه در رؤیت و فیصلہ دعاوئی که\nداخل وظیفه شان باشد تعطیل و مماطله کرده\nنمیتوانند.\n۵۳ :- همه محاکم از هر گونه مداخلت آزاد هستند.\n۵۴ :- صنوف و درجات محاکم و صلاحیت شان به\nنظامنامه تشکیلات اساسی ایضاح یافته.\n۵۵ :- هیچکس خارج محاکم عدلیه برای تصفیه بعضی فقرات\nمخصوصه یک محکمه فوق العاده تشکیل داده نمیتواند.\n\nدیوان عالی\n\n۵۶ :- دیوان عالی خاص برای محاکمه وزرای"}
{"book": "adl0658", "page": 21, "text": "دولت عند الاقتضا موقتاً تشکیل مییابد و بعد از\nایفا و سر انجام نمودن کاری که باو سپرده\nشده فسخ میشود .\n۵۷ :— طرز تشکل دیوان عالی و اصول محاکمه در ان\nمطابق نظامنامه مخصوص آن اجرا شود .\n\nامور مالیه\n\n۵۸ :— همه محصولات دولت مطابق قانون مخصوص\nآن اخذ کرده میشود .\n۵۹ :— هر سال برای واردات و مصارفات دولت\nیک بودجه تنظیم کرده میشود و این بودجه\nبرای واردات و مصارفات دولت اساس\nبوده همه واردات و مصارف از روی آن\nاخذ و صرف میشود .\n۶۰ :— بعد از تطبیق و اجرای بودجه سالانه\nیک محاسبه قطعیه تنظیم کرده میشود"}
{"book": "adl0658", "page": 22, "text": "١٩\n\nد این محاسبه قطعی مقدار حقیقی واردات\nو صرفیات این سال را حاوی میباشد\n۶۱ : - برای تحقیق و تدقیق اینکه (آیا واردات\nو مصارفات دولت حقیقتاً موافق نظامنامه\nبودجه ایفا گردیده است یا نه) یک دیوان\nسنجش تشکیل مییابد (در خصوص دیوان سنجش\nنظامنامه مخصوص موجود است)\n۶۲ : - برای تنظیم محاسبۀ قطعیه و برای تنظیم\nبودجه و صورت تطبیق و اجرای آن\nنظامنامه مخصوصه موجود است.\n\nادارۀ ولایات\n\n۶۳ : - اصول ادارۀ ولایات از سه قاعده\nاساسیه مبنی است :-\n١ : - توسیع مأذنیت .\n٢ : - تفریق وظایف .\n٣ : - تعیین مسئولیت ."}
{"book": "adl0658", "page": 23, "text": "۲۰\n\nبنابر قواعد مذکوره همه وظایف مأمورین ولایات\nمطابق نظامات موضوعه تعیین و تفریق\nکرده شده است. اختیارات\nمأمورین نیز بر طبق نظامات مخصوصه\nمحدود است و هر مأمور در وظایف\nخود علی المراتب نزد ما فوقش مسؤل\nشناخته میشود.\n\n۶۴:- در ولایات از هر شعبه وزارت\nمأمورین جداگانه مقرر هستند. افراد\nاهالی برای اجرای کار و انجاح\nحوائج خود ابتداء بمأمورین شعبات\nمراجعت نمایند.\n\n۶۵:- اگر اجرای کار اهالی بمأموریتها\nنشود و یا در باره آنها مأمورین\nخلاف نظامات دولت رفتار نمایند\nافراد اهالی از تعطیل کار و سوء\nرفتار آنها نزد آمر مافوق شان"}
{"book": "adl0658", "page": 24, "text": "۲۱\nوعند الاقتضا نزد نائب الحکومه یا د حکام\nاعلیٰ عرض و استغاثه کرده میتوانند .\n٦٦ :- تشکیل دوائر بلدیه و وظایف آن\nدر نظامنامهٔ مخصوص توضیح یافته .\n٦٧ :- هرگاه در یک حصهٔ مملکت آثار عصیان\nو بغاوت که مخل امنیت عمومیه باشد\nحس کرده شود ، دولت اعلان\nحکومت عسکریه مینماید و ادارهٔ عسکریه\nتشکیل مییابد .\nمواد متفرقه\n٦٨ :- برای تبعهٔ افغانستان درجهٔ ابتدائیهٔ\nتحصیل معارف حتمی و مجبوریست درجات\nو تفرعات آن بیک نظامنامهٔ مخصوص\nتعین یافته که بر طبق آن معمول\nمیشود ."}
{"book": "adl0658", "page": 25, "text": "۲۲\n۶۹ :- یک ماده این نظامنامه اساسی\nبهیچ سبب وحیثيت تعطیل و یا حکم اجرا\nآن ساقط نمیشود .\n۷۰ :- بنا بر ایجاب اگر از مواد مندرجۀ این\nنظامنامه اساسی لزوم تغییر وتبدیل\nشود بعد آرای ثلثان اعضای\nشورای دولت و تصویب مجلس عالی\nوزرا بحضور اشرف همایونی عرض\nمیشود بعد منظوری حضور شاهانه تغییر\nوتبدیل آن ممکن است\n۷۱ :- تشریح وتفسیر یک مادۀ این نظامنامه\nاساسی و دیگر نظامات دولت\nاگر لازم دیده شود بشورای\nدولت حواله گردیده بعد تصحیح و\nتوضیح شورای دولت و تصویب\nمجلس عالی وزرا طبع و نشر میشود .\n۷۲ :- در حین تنظیم نظامات معاملات اهالی"}
{"book": "adl0658", "page": 26, "text": "۲۳\nو مقتضیات زمان مخصوصاً احکام شرعیه\nبنظر دقت گرفته میشود.\n۷۳:- مصئونیت مکاتیب یکی از حقوق اهالی است\nو همه مکاتیب و مراسلات محصولی اهالی\nکه تودیع پوسته میشود، تا از طرف یک محکمه\nجواز تجسس نشود در هیچ پوسته خانه و دیگرجا\nباز کرده نمیشود، همچنان سربسته بمرسل الیه\nسپرده میشود.\nمواد این نظامنامه اساسی که به اتفاق آراء وزرا\nدولت و تمامی وکلای ملت در مجلس لوی\nجرگه سمت مشرقی برای اساس\nدولت علیه افغانستان تصویب یافته\nو هشت صد و هفتاد و دو نفر (۸۷۲)\nنفر اعیان مجلس مذکور در موفقیت آن مهر\nو امضا کرده اند منظور است.\n(نظامنامه اساسی)"}
{"book": "adl0658", "page": 27, "text": "٣٤\n\nادخال آنرا در جملۀ نظامات دولت و اجرای\nاحکام موادش را امر و اراده میکنم\n\nاین ترجمۀ فارسی با اصل نظامنامۀ اساسی افغانی موافق است ."}
{"book": "adl0658", "page": 28, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0658", "page": 29, "text": "[BLANK PAGE]"}