{"book": "adl0653", "page": 1, "text": "اساسنامه شرکت\nد لورد دولت دافغانستان\nدر مطبع شرکت رفیق در کابل چاپ شد\nطبع سیوم ۱۳۱۱"}
{"book": "adl0653", "page": 2, "text": "اساسی نظامنامۀ\nدَ لُوَي دَولَتِ دَ اَفغانِستَا\nدر مطبع شرکت رفیق در ماشینخانه کابل طبع شد\nدر برج میزان ۱۳۰۲\nتعداد طبع (١٥٠٠) جلد"}
{"book": "adl0653", "page": 3, "text": "اساسي نظامنامة دلوړ دولت افغانی\n۱ - لوړ دولت دافغانستان په دشنی او دباندنی کارونہ کښی\nاستقلال اوخپلوآکی لری ، او ټوله ښهرونه ، ملکونه،\nتګران ددی دولت په حکم او فرمان د خپل پادشاه کی یواز\nاوبې تفاوته ځان جوړولای سی ، او هيڅ جلاواله په بقاله\nد نظامو د دولت وټکرانو ته ددی دولت نه وښ\nكيږی\n۲ - دین دافغانستان پاك دين داسلام دی ، اهل د\nدينو چه غير له اسلامه په افغانستان کی سته لکه هندوان\nاو يهوديان که د عمومی آرامی، اولازمی احتراماتوته دأفغانستا\nخلل او ویجاړنه نه ورسوی ټوله په خير و أمان او دساتنون\nتن کيږی\nدچاپ ځای مطبعۃ [ILL]"}
{"book": "adl0653", "page": 4, "text": "۳ - د افغانستان د پادشاه پای تخت کابل دی او\nتولو رعیتو د افغانستان ته سترکه د پادشاهی په\nیوه کتنه کوری، چه د کابل اود نورو ښهرو رعیت\nو پادشاه ته هینچ فرق اوبیلواله نه لری .\n٤ - په سبب د لویو لایو غښتو چه اعلیحضرت والا په بار\nکی د پورته کولو او لوړولو د ملت د پښتانه ښکاره کړی دی\nملت نجیب د پښتانه دغه بږداره کیژی چه\nپادشاهی د افغانستان به د اولادا وزامنوپه\nد دی ترقی پسند پادشاه ور رسیژی : چه سمله\nقاعله وسره دار لاد والی به په خوښه او ټاکنه دپا\nاو دملت - ذات ملوکانه غوره کیږی ، اوذات\nپادشاه به په اول کی د کښینستو پر تخت پادشاهی\nپه حضور د لویانو او غټانو د دولت او ملت\nذمه برداره کیږی چه مطابق د شرع شریف او سمه لکه\nنظامنامی اساسی سره به اجراء حکم کوی - او استقلال\nاو خپلواکی دافغانستان به ستا او صداقت او رښتند تا توب\nدیاده"}
{"book": "adl0653", "page": 5, "text": "٤\nد خپلو دينیتوا و وطن لأئمه بولی .\n\n٥ - نور ذات د پادشاه غير متعار او ساتندوی د روفيا\nدین د اسلام دی . اوبر تولو استيدونكو د\nافغانستان پادشاه او حاكم دى .\n\n٦ - د افغانستان د پادشاهی كارونه په واسطه د وزيرانو\nد دولت چه په قرار د تعیین او خوبنولو د اعليحضرت\nدریبی ،جاری او پوره كیږی ، هر یوله وزیرانو\nپخپلو وظیفو او کاروکی مسئول او جوابده دى ، اوله\nجهته ذات د اعليحضرت مسئول نه کږزی.\n\n٧ - په خطبه کښ د پادشاه نوم اخستل، سکه په نامه\nپادشاه وهل تعیین او خوینول د دنچوا و منصبو\nبرابو له خاصو قاعدو خپلو سره ورکول، د نشانواوقررو\nد رول د صدر اعظم اود نورو وزیرانو امعزولی\nاول لول د صدر اعظم اود نورو وزیرانو اندکار\nتصدیق اور امضاکول د عامو نظامنامو د قاعد، وا علاً"}
{"book": "adl0653", "page": 6, "text": "حکم کول، دساتنی ددوی، ساتل اوجباری کول د\nشرعی او اسلامی اوپادشاهی انتظامو، توماندان\nایستر توپ دتولو فوجی، او عسکری قوا دپلتواو دافغا\nنستان\nاعلانی دجنگ اوتول دصلحوتړلو، حاصل د اکراتو دشرکول یا سکول\nد قانونی جزا و وعمومایا خصوصا ما قبوله داړی وحقوا و\nاستحقا قوڅخه دپادشاهی شمیرل کیږی.\nعام حقونه درعیت د افغانستا\nن\n۸ ـ هرهغه نفری چه په ملک دافغانستان دی، په هر دین\nاومذهب چه وی تابعه ان اورعیت دافغانستا\nن\nبلل کیږی، تا بعو الهاورعیتی دافغانستان و دوی ته\nحاصله شا صو تاعد وسره ددغلی ور کول کیږی یا\nځینی اخستل کیږی.\n۹ ـ ټوله نفری دافغانستان آزادی اختیار داری\nدخپلو ځانولری، او د نورو دخلقو آزادی اوخود\nمختاری ته ضرر او خلل نه سی رسولائی."}
{"book": "adl0653", "page": 7, "text": "١٠ ــ خپلواکی او آزادی د هر سړی له شره قشخال، او متذاتی\nشخه ساتلی ده، هيڅوک بي له شرعی حكمه اوبي له قانونی\nنظاموتخۀ نه بندى كيږی اونه جزا وركوله كيږى په\nافغانستان كى اصول دبندی گرت يو ظلم موقوف اومنع\nدی، هيڅ نرا و ښځه هيڅوک په قسم دبند يگرت نه\nخدمتگار كولای.\n\n١١ ــ چاپی کتابونه يا پاڼی يا اخبارونه په دشته افغانستان\nكی سم له خپلو نظامنامو سره آزاد دى، چال د لایقیا\nكول د اخباروله حقونخۀ دحكومت يا د رعیتودافغاسن\nدى، دخارجه مطبوعاتو په باب كی لوړ دولت د\nافغانستان څه شرطونه ارقيدونه ايښووای سی.\n\n١٢ ــ رعيت دافغانستان سم له نظاماتوا وقاعده سرشرا\nکری، كسبونه، كهتونه، په همر از شراکتوا ومعاملو\nكولای سی.\n\n١٣ ــ رعیت د افغانستان پویام نه له يوکارپرخلاف شرعی"}
{"book": "adl0653", "page": 8, "text": "شریعت یاله نظاماتو د دولت ووینی و دائری\nاودسرباروقه د دولت به یه عرضوی ، که په حكو\nدرباروكی چه عرض ورته سویدی و اند دوید وسی\nاو یا دخواست او غو دونه سی ، ولورته ترهغه پوی\nچی عرض کولای سی ؛ و که غوریه هیج در بار کی نو\nپه سرسره و حضور مبارکه ته د پادشاه عرض\nکولای سی .\n١٤- درس د علم بو قلم آزاد اییلردی ، چه سم له نصات\nسره د معارف عمومی هریوله رعیتو سخه د افغانستا\nکه عام وی که خاص درس ویلای سی، مکر خارجه\nغبر له هغو تقریشیخخه چه دپاره د تعلیم نوکران سویک\nنوریجو رولوا وخلاصو لو ته د دايروا ومكتبونه\nخوشی کیری .\n١٥- قوله مكتبونه دافغانستان دحکومت تر پالنته\nا و علما و سرى لا ندی وی ، حکومت به ثوا اسبابونه"}
{"book": "adl0653", "page": 9, "text": "اوپل بیرونہ چه تربیت د پوهنی اوپاسنی د ٹولووٹنو\nد افغانستان پہ کیږی په یوه ٹاکلي وسم برابر په ډیر غور\nطرز\nاومینه گہ کښلے وی، مکر دینی او مذهبی قاعده\nیا دئوروامان غښتنو ته هیچ خلل او پیچاره نه رسیکے\n۱۶۔ ٹوله رعیت د افغانستان په حکھ کی د روښانه شئون\nکے\nاو په قانون کې ددولت په خپلوحقواوددولت په وظیفو\nپورټکڅه دی .\n۱۷۔عام تفری دافغانستان پہ قد ودخپل قابلیت اوکارکڼی او\nلیاقت پٹولونوگریوا وملازمینوکي په اندازه داحتیاج عمو\nنوکړی اوماموریت موندی لاځی سی .\n۱۸۔ مالیه او محصولونه پہ قرارد خاصو نظامنامومحصولاً\nدپارہ د دعیت دافغانستان لذهری چا څخه په اندازه د\nاستعدادا ووھائی ایتولی او اخسته کیږی .\n۱۹۔ په افغانستان کی هرڅوک په خپل مال اومحکہ کې تصاف\nايخاطر جمع دی، کریوه محکہ پہ لحاظ دپوی عمومی نمودی لت"}
{"book": "adl0653", "page": 10, "text": "په کارسی سم له نظامنامی مخصوصی سره رانیوله\nکیږی ، چه پس له ورکولو د پوره قیمت د ملګ ضاونت؟\nدولت هغه ځمکه آخستای سوای .\n۲۰ـ ګول وځای، داستوګی دتولو رعیتو دافغانستان له\nهر رازلاس وهلوڅخه سوکه ساتلی دی هيڅوک پادشا\nیابل بی حکمه د نظامنامو د هیڅا په کوری اذنه تخاوَند\nدکور نه سی ننوتای .\n۲۱ـ په عدلیته محکموكی ټول دعرضونه، دادونه سم یعته له شر\nسوه په قاعد و دحقوقی او جزائی محکمه فیصله کیږی.\n۲۲ـ په زوره اخستل، بیګا رايکار له يوه څخه منعه دی\nمګر کارونه یا ديرونه چه دوقت کی د غیر امنی سی\nهغه هم له نظامنامی خپلی سره سـم له دی منع څخه\nوتلی دی .\n۲۳- زیات پرنظا منا مو ددولت له هیڅا څخه هیڅ مقبآل\nکیږی."}
{"book": "adl0653", "page": 11, "text": "٢٤ - پانڑه، کنده ، تور وا ژونه د شکنجی کولو کرده موقوف دے\nبی له حکمه د عمومی یا عسکری نظامنامو د جزا وو\nو هیچاته هيڅوك هیڅ جز انه سی وركولای .\nوزیران\n٢٥ - په افغانستان کی اجرا د حکومت د ټولنه ند د وزیرابو\nاو مستقلی اداری ته سپارلی سوی دی، پر وخت\nد ټولنی د وزیرانو مشرتوب د د وی د منځی پرخپله\nذات د اعلیحضرت کوی ، او که د ده لوړذات پنفشر\nند د لو د آکار د مشرتوب یه د صدر اعظم برخه\nده، که صدراعظم نه وو ، د لومړی وزارت وزیر به\nد مشر توب وظایف اجراکوی .\n٢٦ - وکیل د وزارت چه پر وخت کی د غائب والی د یوه وزیر\nدروال کیږی پر واکوالی د هغه وزارت کی کټ مت\nوزير بلل كيبوي .\n٢٧ - په هرکال کی یځوا تر عمومی جشن د استقلال پر یوه"}
{"book": "adl0653", "page": 12, "text": "۱۱\nدویځ کی چه د اعلیحضرت له خوا معینیکیږی پر مشترک\nدشاهانه ذات یو دربار جوړول کیږی ، چه هغه دربار\nله کار دارانو څخه د دولت اوله نورو غټانو، لویانو څخه\nد حضور پادشاه په غور کی سره ټول دی ، په مخ دهغو\nټولوکی به هروزیرا و مستقل مدیر خپل خد متونه چه په\nیوه کال کی یی کړی دی ، ښکاره بیان اوڅرګند وی\n۲۸ - صدراعظم او نور وزیران د اعلیحضرت پادشاه\nله خوا غورہ او معلومیږی .\n۲۹ - سرکی ته د وزیرا نو ټوله داخلی او خارجی لوی کارونه\nکړول کیږی ، او قراردادونه چی تصدیق غواړی\nور وسته له لاس لیک او امضا د اعلیحضرت بهانه\nول کیږی\n۳۰ - وزیران په هغه کارونه چی پخپلو وزارتویه اړه لری\nهو غونه چی د دوی په اختیار او واك وی بهانه وی\nاوترواك پورته به چی سم حضورته داعلیحضرت ویځي"}
{"book": "adl0653", "page": 13, "text": "۱۲\n\nحضور ته وړاند کوی - او نو د به سم له قاعد و سره\nد نظامنی مجلس د وزیرانو و مجلس ته د وزیرانو و روبی\nهر کله د وزیرانو به په هغو کی خبری کوی، او پراد وقی\nد خپلو فکر و به امضا کوی.\n۳۱ - هر یو له وزیرانو په سیاست کی ددولت تولنی او\nپر خپلو خپلو وظیفو کی بيلنی وحضر ته دا علیحضرت\nجواب ورکونی دی.\n\n۳۲ - په څنکر کا و وکی چی ویر ه وزیری کانار د ارقر د اعلیحضرت\nله خوان خولی حکم وسی - هغه وزیر یا کا دارالی\nحضور په هغه حکم کی حاصولوی.\n۳۳- یو وزیر که پر خپله وظیفه د وزارت کی تو محاکمه الله\nدی محاکمه یه په عالی دیوان کی کیږی، او قاعده\nد محاکمی یه سم له خاصی نظامنامی سره بيلول کیږي\nاو نوری شخصی دعوی ده وی یا پره وی چه له وزارتی\nشخه جلاوی لکه نور رعیت په عالی محکمه و کی چی فیصلہ\nکوي"}
{"book": "adl0653", "page": 14, "text": "١٣\n٣٤ - - هغو نیو که له عالی دیوانه څخه تر تهمت لاندی سو، تو پایو\nد محکمی او معلومی د براءت له وظیفی څخه د دوارة\nمعطلیری ،\n٣٥-۔ شمیر دوزار تو او جو رند د ر ایو، او وظائف دهریوه\nپر ڈگيلات اسامیه نظامنا مکی ښکاره دی.\nمأمورين\n٣٦- -کار داران سم له قاعده وسره چه په خاصو نظامنامو\nکی بیان سوی دی. پر کاروچه وه او مناسب\nهر چاسره وی در ول كيري، او هیڅوک تر\nهغو پوری چه که خلاصه ونه غواری - یاپه\nبد رفتاری د معزولی ورنه سی ، یا ددولت\nله خوا دیو ضرور کار د پاره الٹن نسی، هیخرقت\nنه معزولیږی، او هغه کار داران چی پر شنه تلله\nاوسمو اله دخیل خدمته چوګند وی سی، حق داوری\nد ترقی او همیشه واله دکار داری لری"}
{"book": "adl0653", "page": 15, "text": "١٤\n\n٣٧--د کاردارانو وظیفی دکار داری په خاصو نظامناموکی\nبیل بیل ښکاره سوی دی، ټوله کارداوان سمله\nخپلو نظامنامو سره له خپلو خذ متوڅخه لښتل کیږی\n۳۸-- ټوله کارداران کښته پورته پر اطاعت او فرمامنو\nداوړ آمرا وحاکم خپل سم له قاعد وخپلو سره مکلف\nدی، او که د پورته حاکم لخوا یوا مر خلاف له نظامنامو\nورته ورسی، لاند کارداران و مرکز د وزارت ته خبر\nورکولای سی، او که و مرکز ته د وزارت خبر ورنه کړی\nاو هغه خلاف امریه جاری کی دی هم له هغه خلافه\nلښتل کیږی .\n\n(د مشاورے مجلسونه او شوری ددولت)\n\n٣٩--پایتخت کی یوه ټوکه د شورای دولت او په نائب الحکومت\nاعلی حکومتولۍ یی، دقومی، د ښویی حکومتو اوعلا قداریو\nکی یویو مجلس د مشورت سته ."}
{"book": "adl0653", "page": 16, "text": "۱۵\n\n۴۰ - دمشورت د مجلسو اعضا او د شورای دولت غړی\nدوه قسمه دی :-\n(۱) اعضای طبیعته .\n(۲) اعضای منتخبه.\n۴۱ - طبيعته اعضا د مجلس د مشورت هغه کاردارا\nدی ، چه په تشکیلات اساسیه نظامنامه\nکی بیان سوی دی ، او طبیعته اعضا د شورای\nدولت چه بسم له شماره سره د منتخبه اعضا و وندول\nکیږی هغه سړی دی چی په سر سره له حضوره\nڅخه د اعلیحضرت غوره کیږی او اعضای منتخبه\nټول د ملت او رعیتو له خوا د رول کیږی په تو\nکی د انتخاب د دوی، تشکیلات اساسیه نظامنامه\nبیلی بیلی قاعدی لری .\nطبيعو\n۴۲ - د مشووه مجلسونه او شورا د دولت زیات تر هغو د\nچه په تشکیلات اساسیه نظامنامه کی وله"}
{"book": "adl0653", "page": 17, "text": "۱۶\n\nایښوسوی دي، داوظائف چه لاندي لیک دي نور\n\nهم لري:-\n\n(الف) دصنعتو، سوداګريو، کښتوں، معارف دترقۍ لپار\nواله د پاره هغہ تکالیف ربرونه چی لازم وبولی\nودولت تہ یہ وباندی کولای سی.\n\n(ب) پرماليو آخستو، محصولاتوکی د دولت یانورو\nکاروکی چی د نظامنامہ سرہ یہ ورییاسم نہ بولی کیآ\nدسمواله يا جوړښت، ددغه سی کاروو پا دشا\nتہ اوحکومت تہ یہ ٹینک عرض کولای سی.\n\n(ج) که پرهغو حقو کی د رعیتو چه سم ددی نظامنا\nسره ورګړی سوی دی، د یوه خوا څخه خلل اتهرا\nو وینی، وحکومت تہ دعرض کو لو او و استغاثے\n\nحق لری .\n\n٣- هغہ نقری چه مشور تو مجلسو تہ د ولایاتو\nيا محالاتو یہ نائب الحکومه ګانو یا و حا کمانو"}
{"book": "adl0653", "page": 18, "text": "۱۷\nوړاندې کوی، هغه چې تر واک د حکومت د دو لاندې اجرا\nکوی یی، او تر واک پورته به وهغه وزارت ته چې ښه فقره پیښا\nخ\nدی، پورته کوی، وزارت ته چې وسیږی لاندې اجرا به سم له\nواکوالی خپله جاری کوی، او تر واک پورته به په دیرشمه قاعدې\nښتی\nمعمولوی، او که هغه په قانونی قاعدو څه وه سم له شپږ ځلو\nقاعدې سره ددی نظامنامی به کار کوی.\n٤٤ ـ هغه فقرې چې د مشورتو مجلسونہ یی ونائب الحکومه کانو یا محلی\nحاکمانو ته عرضوی، که تر یوی میاشتی پوری جواب مجلس تو\nلیسی\nنه ورسیږی، مجلسونه د هغه فقری عرض شورای دولت کورا.\n٤٥ - شورای دولت به په داسی فقرو کی چې له مجلسو څخه د مشورتو په\nشکایت و ر رسید لی وی خپل فکرونه لیکی، او وهغه وزارت ته\nهم\nیی ورکوی ، چې داسی فقری تعلق په لری، که د هغه وزارت له خوا\nپه اجرا کی ځند وسی، شورا ددولت هغه فقری و حضور ته د\nاعليحضرت پورته کولای سی\n٤٦ ـ نظامنامی او قانونی فقری د دولت د شورای دولت له خوا جوړی"}
{"book": "adl0653", "page": 19, "text": "۱۸\nاو مجلس تو د وزیرانو وړاند کینی، ورسته له تصویب د وزیرانو\nاو خوښولو د حضور د اعلیحضرت ځای د اجرا ورکوه کینی\n٤٧- .تردائمی طبیعی اعضاد شورای د دولت زیات ملکی کار دارا\nله نائب الحکومه تولو حاکمانو او عسکرى منصبدار انو تولوا\nمشر پوری چی له کارداری تخند خلاصی ی او تر محاکمه لاندی\nلاند، توله له طبیعی اعضا و و د شورای دولت شمیرل کینی چی په\nتیر وخته د معلومید و د نوی کار پر شورای دولت کی تنوتا دی\n٤٨- . دهر کال بودجه د دخل وخرج ددولت چه پر مالیه وزارة\nکی جوړیږی، سم له نظامنامه عمومی بودجی پر شورای\nدولت کی کتل کینی، او تحقیق تدقیق یه کینی .\n٤٩ - . عهدنامی، قراردادونه، چه له پردیو سره کینی، په شورای\nدولت کی تدقیق لکونه کینی\nمحکمی\n٥٠ - . پر عدلیه محکموکی هر رازدعوی پر ښکارن جاری کیږی بئو\nدغوی چه پر خاصه نظامنامه محكوكی ښوولی سوی دی،"}
{"book": "adl0653", "page": 20, "text": "۱۹\nقاضی د هغو دپاره په‌پټه هم اجراکولای سی.\n۵۱- دمحکموڅخه هریوه ته دهرڅوک دپاره دساتلود خپل حق تول دشرعی\nخبری ورباند کولای سی.\n۵۲- عدلیه محکمی په‌لیږ لږ او ډیر لوګی د دعووچه ترواک یی لاندی دی\nځنډ او معطلی نه سی کولای.\n۵۳- ټولی محکمی له هر راز آړی او تلاس لاندی څخه خلاصی دی.\n۵۴- رازونواو درجودمحکمو اوواکوالیو هرمحکمی په تشکیلات اساسیه نظامنامه\nښوولی سوی دی.\n۵۵- هیڅوک باټل له عدلیی محکمو څخه دپاره دفیصلی د خاصوخبرو یوه نوی\nمحکمه نه سی جوړولای.\nعالی دیوان\n۵۶- عالی دیوان د وزیرانو د محاکمی دپاره په‌وقت کی د اقتضا جوړی\nکیږی، اوورسته دپوره کولو د خپل کاریا بټه متفرق کیږی.\n۵۷- د راز دجوړولو د دیوان عالی وټاکل دمحاکمی دهغه‌د خپل خاصی نظامنامی\nسره سم جاری کیږی."}
{"book": "adl0653", "page": 21, "text": "۲۰\nمالي کارونه\n۵۸ - ټول محصولت ددولت له خاصه نظامنامو سره سم اخستل کیږی\n۵۹ - هرکال د دولت د دخل او خرچ دپاره یوه بودجه جوړیږی،\nاو دغہ بودجہ اساس د ټولود خلو او خرڅو د دولت ده،\nدخل او خرڅ لږدی سره سم کاوه کیږی.\n۶۰ - ورسته له سمولو او تیارولو د بودجی یو قطعی حساب\nمقررېږی، چه په دی قطعی محاسبه کی بہ ټوله مصارف\nاوملا خل د دولت یوځای ټول سوی وی.\n۶۱ - دپاره د معلومولو ددی خبری (چہدخل اوخرڅ دلت\nنظامنامی سرہ دبودجی سم سوی دی کہ نہ) یوه دفترجوړیږی\n(دیوان نقش) د دیوان سنجش دپاره جدا نظامنامه\n۶۲ - دقطعی محاسبی د بودجی د جوړولواوسمه ولو اوتیارکولو دپاره\nخاصہ نظامنامه سته .\nد ولایاتو اداره\n۶۳ - دولاياتو اداره او کارو باری لږیږی واساسی قاعده"}
{"book": "adl0653", "page": 22, "text": "شخ جوړه ده، پراخې واختيار بيلوالد کارو پيزندل\nدياوخواست ندی در وقاماه ودپاره ټوله کارونه که\nولاياتودکارداران له نظامناموسره بيل سویدی\nاختيار داری دکاردارانو هم پر نظامنامه کی ښوول سوی دی\nتوله کارداران پرخپلوکارداريوکی وپورته حاکم خیل ته\nجوابل ه دی .\n٦٤ - - په ولاياتوکی له هره ښاڅخه دوزارتوبیل بیل مأمورین\nولاړدی، رعيت به په خپلو کاروکی لمړی دهغو\nښاخو مأمورانو ته ورځي .\n٦٥ - - که د رعيت کارونه پر مأمورانونوسی، يا خلاف د نظام\nپر دی چاوسی، هرسپری لد جلب ولود کا ريا لد چار كولود\nبې نظامی و پورته کاردارته دهغه مأموراد کنډه ووسی\nونائب الحکومه ياحاکم اعلی ته عرض او دادکولای سی.\n٦٦ - - دبيل بيل دائرو دجوړوار اووظيفو دپاره خاص نظامنامه\nسته."}
{"book": "adl0653", "page": 23, "text": "۲۲\n\n٦٧- که پر یوه خوا يو ټکری کی د ملک ځینی د باغی والی د نفاقی\nښکاره او معلومه سی، چه عمومی آرامی تد خلل رسوی\nدولت د حکومت عسکری اعلان کوی، اما دا\nعسکریه د زمو یالی در میان جوړه وی .\nمُتَفَرقی قاعِدَی\n۶۸- ټول رعیت ته دَ افغانستان زده کول د اولی در\nتعلم لازم دی، د هجی او بیلواله د تعلیم به په خاصه\nنظامنامه کی لیک دی له هغی سره سم زده کړی کین\n٦٩- هیڅ قاعده ددی اساسی نظامنامی پرهیڅ سبب او هیڅ\nډول نه ستونیږی ، او حکم د اجرايه نه لويږی .\n٧٠- که په لازمو والو سره یوه قاعده د دی اساسی نظامنامی\nاړول یا بیږند کول وغواړی ، چه دوی برخی د اعضاء\nشورای دولت او مجلس عالی وزیر انو یه حضور د اعلحضرت\nعرض کړی، ورسته له خوښولو شخص د حضور که یه لازه وی\nښکاره وی اړول به یی وکړه سی ."}
{"book": "adl0653", "page": 24, "text": "۲۳\n۷۱ - ښه بیانول او ښکاره شرحہ کول د یوی قاعدی دی\nاساسی نظامنامی ، یا د نورو نظامنامو د دولت که پکاری\nو شورا یی دولت ته سپارل کیږی ، ورستہ د ښکاره واضح\nکولو څخه د د وی او ښه بللو څخه د مجلس عالی د وزیرانو هغہ\nشرحه چاپیږی او خپور ، ولکیږی .\n۷۲ - په وقت کی دجوړولو د نظامنامو عرف او عادت درعیتو\nاو اقتضا د وقت او زمانی خصوصاً ساتنہ د شریعتہ د حکمو\nپر خورا ښه تحقیق سره کاته کیږی .\n۷۳ - ساتلوالد کاغذ و پر ښکاره حق داستباره نکو د وطنی\nټولو لیکونو او کاغذونه چه په محصول سره د پوستہ خانیتہ\nسپارل کیږی ، څو له یوی محکمی له خوا پلټنہ دیو کاغد روُ آؤُ\nحکمی\nنه سی په هیڅ پوسته خانی کی یا بل چیری د هیچا کاغذی خلاصُ\nصیر\nاو هغه سی تړلۍ واسنول سوی تہ ورسول کیږی .\nددی اساسی نظامنامی قاعده\nچه پہ اتفاق د فکر و د دولت د وزیرانو او دَ"}
{"book": "adl0653", "page": 25, "text": "٢٤\nتولو ملّتى وكيلانو په مجلس کی دلوی\nجرگی دسمت مشرقی د پاره د اساس دلوی\nدولت د افغانستان خوښی سوی دی، او\nاتوسه ود واو یا کښو ځتیا نود دفعی مرکنی سمواله\nد دی مهر او دستخط کړی دی، منظور دی.\nپه شمير لو سره دوی په نظاموکی د دولت او په اجراکی دحکمو\nد قاعد و د دی حکم ورکوم. ښنه روځ لسمه د كب د مياشتي\nسنه ١٣٠١ هـ شـ"}