نظامنامه
نکاح و عروسی و تعزیه داری
[ILL]
شماره تسلسل اول
[ILL]


نظامنامه
نکاح ، عروسی ، ختنه سوری
نظامنامه نکاح ولادت وسنت
( ۳۰ ) برج ( ثور ) ۱۳۰۷
تعداد طبع اول : ( ٤٠٠ )
قیمت فی نسخه :- ( ۱۵ ) پول
مطبوعه شرکت رفیق کابل


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحيم
نظامنامه نکاح عروسی ، ختنه سوری
چون بسیاری دعاوی و منازعات از باعث کش مخارج معاملات نکاح و عرو وظلم و تعدی شوهران در حق زنان عاجزه در محاکم عدلیه به کثرت وقوع می یافتند بنا بر ان او ظلم و رفع منازعه و مناقشه و مساوات بنها حقوق
نظامنامه دنکاح واده ، سنتی
له دی جهته چه دیری دعوی او جگری بسبب کشمکش دخرجو دنکاح او واده او ظلم اوتعدی دمیږونه په حقه د ایځو ښځینو په شرعیه محکو کښ ډیری پیښیدلی۔ لپاره د۔ ورکیدو د ظلم ، او لری کول دجګړی وقانعی و د برابری د ښځو په حقو کښ


۲

که مطابق شرع شریف موافق مذهب حنفیست چہ سم دشرع شریفی اوبرابر دمذهب حنفی دی
قواعد ذیل را امر فرمودیم :-- په دی لاندی قاعدو باندی محکم و کړل.
قاعده
(۱) - چون حکم عمومی حضرت الهی جل جلاله هر کله چه عا م حکم دخدایتعالى جل جلاله
بموجب آیه کریمه چنان است . په موجب د ی آیه کریمه داسی د ی
فَانكِحُوا مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً
پس نکاح کنید آنچه پسند شما باشد از زنان پس په نکاح واخلی تا سو هغه چه خوښ بریم دښځونه
دو دو، سه سه ، چهار چهار - پس اگر ترسید دوه دوه ، دری دری ، څلور څلور، که چیری و ویرید
که عدل و مساوات حقوق را نکنید چه عدل او برابری به و نکړی په حقوقښ دښځو
یکی زن بگیرید لہذا درینصورت نکاح کړی یوه ښځه ځکه په دی صورت کښ
هر مسلمان که خلاف امر خداوندا بدار هر مسلم أن چه مخالفت له امره دخدایتعالی څخه وکړی
باعث خسران دارین او خوا هد بود سبب د زیان د دوار وجها نوبه ئی وی.
بنا بران بقرار امر حضرت حق جل علی شأنه بنا په دا باندی بقرار د امر دحق تعالى جل وعلی شانه
حکم میفر مائیم که ای رعایا صادقہ امر نظام حکم کو مه چه ای ساد قانو رعیته ځما سم له پا حکم د
پابند باشید که اگر شمایان عدالت میتوانید پا بند وسی که چیری تا سو برابری کولای شی
پس دو زن یا سه و یا چهار زن بگیرید نود وہ یادری یا څلور ښځی په نکاح سره واخلی


۳
واگر عدالت نمیتوانید پس بگیرید از کجاتے او که عدالت نشی کولای ۔ نویوه بنځه تا سوله د بردی
زیرا که دو زن داشتن بدون عدالت گناه بر رویا څکه چه د دوه ښڅوساتنه بی له عدالته ډیر گناه لری
۲:- کسانیکه دوزن یلاسه و یا چهارزن داشته باشند هغه څوک چه دوه یادری یا څلوو ښڅی لری
و یا جدید عقد نمایند و مطابق شرع شریف یا نوی نکاح وتړی- اوسم له شرع شریفی سره
دران مساوات نکنند و بمحکمه اطلاع برسد عدل و برابری ونکړی۔ او محکمی ته خبرورسیږی
بعد الاثبات تعزیر ابجبراً محکوم میشوند پس له ثبوته څخه تعزیراً حکم دجزا پری کیږی۔
و کسانیکه علاوه از عدم مساوات و عدل هغه څوك چه برسیره په نشت والی د عدل و برابری
که در بالا نشان داده شد بجبر و شدت چنین چه پاس و ښودل شه پزو را وزیاتی سره داسی شخا
زنهای عارضات از رفتن محاکم عدلیه مانع عرض كونکی ښځی له تلوڅخه عدلیته محکومته منع کړی
شند
و یا ولی این زنهای عارضات را بجبر وشت یا اختیار دار د دو عرض کونکو ښځو په جبرا و زور سره
مانع شوند تعزیراً بجز را محکوم میشوند. عرض ته نه پریږدی، تعزیراً حکم دجزاپری کاوه شی.
۳:- نکاح حالت صغارت قبل از بلوغ جا پوقت د وړه کینی کښی پخواله رسیدلوڅخه نکاح
اما ای رعایا صادقانه ام نکاح صیغات لکوای صادقانو رعیتہ ستانکاح دوړه کینی
موجب دعوی ها و منازعات و مناقشات د تفریقات بین است سبب دعووا و جګړو اووړلو او د نفاق د تفریقاتو کینی
چنانچه تجربه برای این پدر معنوی شما معلوم لکه په تجربه ستا سو د معنوی پلارته معلومه شوی دے


٤
نظر باین نکته قبلا موقوف شده بون نظر ودی دلیل تہ بخوالدہ ی موقوفه شوی
مراد من اتفاق و ارا و رفاهیت رعایا صاد مقصود شما، اتفاق اوارامی و خوشی است اسو شال
٤ اسمعین عموم رواج است که اول شیرینی په ما بین د تولو خلقو کښی رواج دی چه اول شیرینی
خوری کرده و این را نامزادنی ام نهاده خوری کوی ، او دیته کوژدنه وائی کری
و بعد ازمدتی یکشب را شب حنا معین کر او پر له څه مدتہ یوہ شپه ئی په شپہ دواد ه معیه
و فردای آن نکاح از وحامی نموده پر صباح دهغی شپی به پقولیدلو دیر و خلقو نکاح تولو
معاملات وصلت را انجام میدهند و معاملی دوصلت برئی تمام تہ رسولی
دینصورت یکی برای طرفین دشوار پہ دو صورت کښ ، یو، دواړه طرفونه سختی پیښدله
دویم مصاربی محل سوم منجر بدعوی شود دو پیر بشایه ہند نہ کیدله در پیر دعوت در سیده
بنا بر آن همین طریقہ شیرینی خوری کہ نامزانه بسته دور رواج دیت خوری چه ورته کوژدنده و ایلا
مطلق منع فرمودیم یعنی هر کہ خیال بالکل مومنع کړی دی ۔ هر څوك چه خیال
وصلت را داشته باشد اول از خود بہا جا د نژدی والی لری اول د د واړه خوا خپلو ان
برضائی من مرد و بین خود ها حرف زنده پدر رضا د نابینه او شحی پہ خپلو مین کښ خبری و کری
بدلی
انجام وصلت را کرو همین شیرینی خوری او کارد و صلت د تمام کری بجایی دی شتیری کمن
چنین نکاح که بدون بعضی اقربا قریب په اسی نکاح چه بی له نژدی خپلو انو


و چند نفر مثل ملای عاقد نکاح و شهودان او څوکسہ نور ولکہ ملا نکاح تړی او شاهدان
دیگر از دحام و جمعیت و شیرینی زیادة نور زیا خلق و سترتولنشی او هغه د ښیرینی
که معمول بود مطلق جاری ندارند اینکه طعام چیخوا جاری وه کامل منع دی او پس لدینه طعام
نکاح بطور یکه هدایت شده با نجام رسد د نکاح لکہ چہ وشود له شولہ اتمامه شی
اگر منکوحه بالغه بود سررشته عروسی آنرا کرده نوکہ ښځہ رسید لی و واده سرشته د وشی
و بعد از گرفتن مهر فورا تسلیم ناکح بدارد پسله آختاد مهر نه سم دلا سد د میړته رسپاری
و اگر منکوحه صغیره شد با مجاز آنکه منکوحه با اوکه انجی نا بالغه و جایز ورلړشته چه کورکین خیلیو
یا وصی که هست باشد هر وقت که رضای یا دو صی چیر کین چه دی هر کلہ چہ رضا د
جانبین شوم سررشته عروسی لازمه را بخوبی دواړو خواوشوه تیاری د منتخبا واړ د په ښه والی
و خوشی انجام نمایند تا در وصلت غبنت او خوشحالی سر و کړی چہ پہ تو ندی والی کین محبت
و از اولاد برکت بیابند. اور غبت او په اولاد کښ برکت پیدا کړی .
ه آنچه وصلت و نامزدی که در زمان هغه گزدند ۱ و خوښی چہ پہ وقت کښ
صغارت سابق بین واقع شده باشد دوړا کوتوالی فخرا تړ دی پمبین شوی وی
الی ابتدای سنه ۱۳۳۰ در محکمه های شرعیه تر اول دشنہ پوري په شرعی محکم کښ
قطع فیصله شود بعد از انقضای میعاد مذکور دخلاً او فیصلہ شی ۔ پس لہ تیر بدلو ددغه مشخص


اینچنین دعویها را بصوت داشتن اثبات قطعی دارنگه دعوی په صوُر د لرلود قطعی ثبوتی کښ
بالذات حضور شاهانه می شنوند پخپله حضور د پادشاه ئی آسروی
ویا از حضور برای یک محکمه یا به دپاد شاه لحضوره یو محکمی ته
اختیار شنیدن داده میشود . اختیار دآروید لو ور کا وه کیږی.
۶:- رسوم بدی دادن یا زن را رواجونه د ورکو لو بد بد‌ی کښ یا ښځه
بجبر وکره بمیراث گرفتن و عیال شخصی را پزو را وزبردستی په میراث نیول او دچا ښځه
موروثه خود دانستن مطلقا ممنوع وموقوف است خپل میراث گڼل بالکلی منع او موقوف دی
۷:- زن بیوه و طلاق شده را کسی از شوهر کونډه او طلاقه کړی ښځه د هیچوك له واده
کردن به تخویف و تهدید منع نکند . کولوڅخه په ویره ول او ډاره ولونه منع کوی کښ
۸:- رسوم عیدی و براتی که رواجونه د هغو شیونو چه په اخترو یا په برات
بخانه عروس برده میشد موقوف است دمانښي کره وړل کیدل منعه دی.
۹:- ناکح ومنکوحه که صغار باشند ولی قریب د انجلۍ وهلك نكاح که نژدی خپلوان ددوی
یعنی پدر وجد صحیح که بد بد فسخ را قبول نمیکند یعنی پلار یا صحیح نیکه وركړی نه ورانیږی
و اگر دیگر ولی او داده بود که غیر د پلارونیکنه بل خپلوان ئی ور کړی دی
در حین بلوغ اختیار فسخ را دارند . په وقت د بلوغ کښ اختیار د فسخ لولود نکاح لري


١٠- شیرینی عقد نکاح از نیم چارک الی یک چارک نقل یا میوه اضافه نباشد.
شیرینی دنکاح له نیم چارک نه تر یو چارک پودی نقل یا میوه دگوا ضافه نوی

١١- مهر جمیع طوائف عموما افغانی سی روپیه موقوف است، شیربها و ولور قلین وطویانه قطعا گرفته نشود.
مهر دتولو طایفو زیادتر دیرش روپی ثخه موقوف دی او شیربها او ولور او قلین او طویانه بالكل دوانخست شی.

١٢- لباس که ناکح بجهت منکوحه میدهد قرار ذیل است
کالی چه میړه مائیني خپلي ته ورکوی داقسم دوي

اول: اشخاص متمول: ابریشمی مکمل (۴) دست، پشمی و نخی مکمل (٤) دست.
کالی د دنیا دار و خلقو څلور جوړي کامل دريشمین او (۴) جوړي دوړي اوداسپنسو

دوم: اشخاص متوسط: ابریشمی مکمل (۳) دست، پشمی نخی مکمل (۳) دست.
میانه حال خلق دري جوړی کامله وریشمین دري جوړی کامله دوړی اودا سپنسو

سوّم: اشخاص کم استعداد پشمی نخی مکمل دوست
غریب خلق دري جوړی کامله دوړی اوداسپنسو

چهارم: لباسیکه ناکح برای منکوحه میدهد اضافه ز اندازه فوق نباشد و اگر کمتر بود نظر به ناداری عاقدین مختاراند.
هغه کالی چه میړه ومایننی خپلی ته ورکوی ضاتر دغودنه وچه وښودل شول که کم تر دغووی په واسطه دغریبی دوو اختیار لری

١٣- رخت داماد که از طرف عروس خیل
کالی د شوم چر له خوا، ثخه د خسر خیل


داده میشد قطعاً داده نشود
ورکول کیږی بالکل موقوف دی.

١٤- چیزیکه از خانه پدر یا مادر
یا ولی برای عروس داده میشد و در مجلس
بقسم سیالۀ دار و خودنمائی جهت عروس میدادند
موقوف فرموده شد. اگر بعد از عروسی چیز
برای دختر خود میدادند مخیراند.

هغه دوم چه دکور شځه دپلار، یامور، یا دنورو
خپلوانووناوی ته ورکول کیږه او په مجلس کښی
په قسم دسیال داره اوځان ښودنه ورکول
موقوف شول که پس له واده شځه خپلی
لور ته ورکوی اختیار لری.

١٥- اگر بعد از معامله عروسی
شوهر یا داما دخیل یا پدر خیل عروس برای
عروس زیور یا دیگر اسباب در خانه خود میدادند
اختیار دارند منع نیست و دادن
آن نیز جبری نیست.

که پس له خلاصید وشځه دوا ده
میړه یا خپلوانودمیړه یا خسرخیل د ښځی له پاره
دناوی ګاڼه یا بل اسباب خپل کورکښې ورکاوۀ
اختیار لری منعه ندی اوپه وركولو
سره هم مجبوره نه دی!

١٦- درشب حنا، هرگاه نانکی برضا خود
بقسم ولیمه نکاح مجلسی ترتیب میداد
ممانعت نیست لکن شیرینی ومیوه از
اندازه خوراکه نباشد و مهمانان

په شپه دنکریځوکښی که چیری میړه په رضاخپل
په قسم د وودی دنکاح میلمستیا جوړکی
منع نه دی، لکن شیرینی اومیوۀ داضافه تر
اندازه دخوراکه نه وی. اومیلمانه


۹
ازان بگانهای خو نبرند . | د دغه شیان ، کورخپل ته نه وړی.
۱۷:- برای ملای عاقد نکاح اضافه از پنجه | لپاره د ملاچر نکاح تری زیادله پنځه
الی بیست روپیه داده نشود . | ترشلو روپیو پوری ور دنه کړه شی .
۱۸ :- بدون از رضای ناکح و منکوحه بالغین | بی له رضا دنرو د ښځی چه بالغان وی
اگر شخصی کسی را جبرا بشخصی داده بود جائی | که یو څوك په جبر وركړی-جبركونكى
و ملای عقد کننده تعزیر میشوند . | او نکاح تړونكی مُلّا ( تعزیر ) كیږی.
۱۹ :- بجهت ختنه سور یا مثل سله زایمان | توليدل د ښځو یا د نرو لپاره د میلی شنتی
که خرج زیاد و مصرف رایگان میشود | له دی جهته چه بی ځایه او اضافه خرڅ
منع فرمودیم میله مذکور کرده نشود . | منع کیږی هر دی چه هغه میله دونه تړله شی.
۲۰ :- فیصله و تعیین مجازات تعزیر | فیصله او معلومول د تعزیری جزاء
مواد این نظامنامه و نائب الحکومگیها و حکومتهای اعلی | دقاعدو د دَ نظامنامی نائب الحکومګیو اواعلی
بذریعه قاضی ابتدائیه | حکومتیوکښی په واسطه دقاضی دابتداً
وکوتوالی فیصله و اجراء میشود. | اوکوتوالی اجرا کیږی.
۲۱:- حکم نظامنامه نکاح که قبل ازین | حکم دهغی پخوانی نظامنامی د نکاح چه مبنی
تاریخ طبع گردید بود بعد ازنشر | تردی چاپ شوَ دی پس له اڅپورکید لو


۱۰
نظامنامة هذا منسوخ است .
ددی نظامی منسوخردی .
۲۲ به اجرا این نظامنامة وزیر عدلیة مأموراست
پہ اجرا کولو د د نظامنامه وزیر عدلیته مامور دے
مواد نظامنامة هذا موافق احکام
تولی قاعدی ددی نظامنامه می سم لہ حکمونو
شرع شریف مطابق مذهب مهذب حنفی
شرع شریفی او برابر له پاك مذهب حنفی ؟
و مبنی بروایات قویة مفتی بها است
او جوریه قویه مفتی بها روایتو نودی
محل امضا علما منتخبہ للہ جرگہ
(مولوی محمد ابراهیم) (مولوی عبدالحی رئیس تمیز) (مولوی عبدالخالق) (مولوی گل دست)
(مولوی محمد رفیق)
ادخال و اجرا احکام این نظامنامه را در نظامات دولت
داخول او اجوا کول د حکمودی نظامنا می په نظا مورد ولت کښی
امر و اراده میکنم .
امر او اراده کوم .