{"book": "adl0639", "page": 1, "text": "نظامنامه\nتشکیلات اساسیۀ افغانستان\nکه در لویه جرگه پغمان بتصویب رسیده است\nدر مطبعۀ شرکت رفیق طبع گردید\n١٣٠٣ شمسی عقرب\nقیمت (١) افغانی"}
{"book": "adl0639", "page": 2, "text": "-٢٢\nنظامنامه\nتشکیلات اساسیه افغانستان\nین ست\nکه تمام ضمائم آن در خود مواد و اخیر فصلی متعلقه و فاصلا مندرجا\nدر مطبع شرکت رفیق طبع گردید\n( ٣ ) برج ثور - ١٣٠٧\nتعداد طبع... (٢٠٠٠) جلد\nقیمت ٨٥ پول"}
{"book": "adl0639", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0639", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nنظامنامه تشکیلات اساسیه افغانستان\n(باب اوّل)\nهیئت اداره\nمقدمه\nقاعده\n(۱) - در افغانستان وظیفه اداره حکومت مفوض است بهیئت وزرا و اداره مستقله .\n(۲) - وزرا در هر وقت که تفتیش اجراآت احوال مأمورین"}
{"book": "adl0639", "page": 5, "text": "۲\n\nشعب منسوبهٔ وزارت خود را لزوم به بینند بحضور ملوکانه\nعرض نمایند تا بقرار قاعدهٔ (۳) هیئت تفتیشیهٔ\nتعیین و اعزام شوند.\n(۳)- برای تفتیش احوال عمومیهٔ مأمورین وقتاً فوقتاً یک هیئت\nتفتیشیه بموجب عرض وزرا یا بارادهٔ سَنیهٔ اعزام میشود\nرئیس و دو نفر اعضای اوّل و دوّم از طرف قرین الشّرف\nهمایونی انتخاب گردیده و باقی اعضای آن از طرف\nوزیر و یا مدیر مستقله تعیین میشوند.\nمفتشین موافق نظامنامهٔ جداگانهٔ مخصوص خود کار\nمیکنند.\n\n* *\n*\n\nالتصدیق من المجلس العالی\nبقلم احقر عبدالله معین تشکیلات اسامیه در ہزار ماشہ"}
{"book": "adl0639", "page": 6, "text": "۳\n\nفصل اول\n(هیئت اداره مرکزیه)\n(٤) اداره مرکزیه مرکب است از وزارت ها و اداره مستقله.\n(٥) وزارت بر وجه ذیل میباشند:ـ\nاول :- وزارت حربیه .\nدوم :- \" خارجیه .\nسوم :- \" داخلیه .\nچهارم :- \" عدلیه .\nپنجم :- \" مالیه .\nششم :- \" معارف .\nهفتم :- \" تجارت .\nهشتم :- ریاست شورای دولت .\n(٦) :- اداره مستقله طبیه مانند دیگر وزارات براه راست در\nحضور اشرف همایونی مسئول شناخته میشود."}
{"book": "adl0639", "page": 7, "text": "٤\n\nوزارت حربیه\n(٧) – وزارت حربیه مأمور است با جرای امور عسکریه افغانستان\nچون وزیر حربیه مأمور بزرگ عسکری میباشد تمامی منصبداران\nقطعات عسکریه در تحت امر مشار الیه رفتار مینمایند.\nوزارت حربیه مرکب است از دوائر ذیل :–\n(١) :– دائره ارکان حربیه عمومیه .\n(٢) :– \" محاکمات .\n(٣) :– مدیریت امور شخصیه .\n(٤) :– \" معاشات و لوازامات .\n(٥) :– \" سرحدات .\n(٦) :– \" طبیه .\n(٧) :– سرکاتبیت مکتوب .\n(٨) :– \" اوراق .\n(٨) :– مدیریت ماشینخانه عسکری نیز بوزارت حربیه مربوط است.\n\nداخل عمومیه گارد عسکر یست"}
{"book": "adl0639", "page": 8, "text": "(۹) : دائره ارکان حربیه عمومیه موظف است به تشکیلات\nحضریه و سفریه اردوی عسکری و باخبری احوالات\nداخلیه و اردوهای خارجیه همجوار افغانستان\nو ترتیب تعلیمات عسکری .\n(۱۰) : دائره محاکمات بتدقیق و تصفیه امور جزائیه عسکری\nمأمور است .\n(۱۱) : کافه معلومات اخلاقیه و تربیه و خدمات و احوالات\nخصوصیه منصبداران و تجویز اکمال تعداد سپاهیان\nمتعلق مدیریت امور شخصیه میباشد .\n(۱۲) : مدیریت معاشات ولوازمات بنظارت اکمال نواقص\nمعاشات و تجهیزات عسکری افغانستان و تعیین تخصیصات\nسالانه بودجه عسکری موظف است .\n(۱۳) : مدیریت سرحدات به اموارت متعلقه سرحدی مشغول است.\n(١٤) : مدیریت طبیه به امور صحیه انسانیه و حیوانات عسکری\nافغانستان مکلف میباشد ."}
{"book": "adl0639", "page": 9, "text": "۶\n(۱۵):- سرکاتبین مکتوب و اوراق بر وفق نظامنامۀ مخصوص آن\nایفای وظایف مینمایند .\n(۱۶) – در ایالت کابل و ولایات وحکومتیهای اعلی بقدر\nلزوم قطعات عسکری بنام قول اردو و فرقه و غند\nمستقل موجود است .\nازین قطعات عسکری در حکومتیها و سرحدات و دیگر\nمواضع از روی اهمیت یک یک مفزۀ عسکری\nتقسیم و مقرر میشوند .\n(۱۷) – رئیس ارکان حربیه عمومیه و رئیس دوائر محاکمات\n(۱۸) – مدیران دوائر مرکزی وزارت حربیه و آمران عسکریه از طرف\nوزیر حربیه انتخاب و بمنظوری حضور شاهانه مقرر میشوند\nضابطان عسکری مطابق نظامنامۀ ترفیع منصبدارن عسکری"}
{"book": "adl0639", "page": 10, "text": "۷\n\nاز قوماندانهای حربیة انتخاب و از طرف وزیر حربیة\nمنظوری مییابند، خوردضابطان عسکریة بمجلس قطعات\nعسکری ولایات و حکومتهای اعلیٰ انتخاب و بمنظوری\nقوماندانهای منسوبۀ شان مقرر میشوند .\nدر خصوص ترفیع رتبه‌های صاحبانمنصبان و بمنصب\nرسیدن طلبۀ مکتب حربیة حسب نظامنامۀ مخصوص آن\nاز طرف وزیر حربیة عرض و از حضور اعلیحضرت همایونی\nمنظور فرموده میشوند .\n(۱۹) در وزارت حربیة بزیر ریاست وزیر حربیة یک مجلس عسکری\nمنعقد میشود رئیس ارکان حربیة و رئیس محاکمات و مدیران\nدوائر و سرکاتب مکتوب اعضای مجلس مذکور هستند .\nدرین مجلس امورات عسکری بحث و مذاکره میشود .\n(۲۰) امور سفربری و تنظیم و تنسیق اردوی همایونی و صورت\nاجرای معاملات اخذ عسکری مطابق بنظامنامۀ\nمخصوصۀ آن اجرا شود .\n\nالفضل من الله العلی العظیم\n\nنوشتۀ جبار عبد الله پنج اشکیلو ات اسکیه ۲ هزار کاغد"}
{"book": "adl0639", "page": 11, "text": "۸\nوزارت خارجیه\n(۲۱) - وزارت خارجیه مأمور است بتدویر مناسباتیکه افغانستان با دول اجنبیه دارد. سفرا و جنرال قونسلها و قونسلهائیکه از افغانستان بنزد حکومت اجنبیه مأمور شده اند جمله در زیر امر وزیر خارجیه میباشند. مخابراتیکه در میان حکومت افغانستان سفرا و مأمورین سائره اجنبیه که در مرکز سلطنت میباشند مبادله میشود خاص بتوسط وزارت خارجیه اجرا مییابد و کافۀ مناسبات رسمیۀ دولت که با سفارتها بوقوع می آید از طرف وزیر خارجیه اداره میشود.\n(۲۲) - وزارت خارجیه مرکب است از معینی و دوائر ذیل -\n(۱) - معینی.\n(۲) - مدیریت شعبۀ ایرانی، عثمانی، بخاری، خیوه، عرب، مصر.\n(۳) - \" \" ترکستان، روس، چین، جاپان.\n(٤) - \" \" هندوستان و انگلستان و اروپا.\nعبدالله ابوالخیر مدیر مطبعه سنگی دارالسلطنه کابل"}
{"book": "adl0639", "page": 12, "text": "۹\n\n(۵)- مدیریت شفره و دارالترجمه .\n(۶)- \" اوراق .\n(۷)- \" محاسبه .\n\n(۳۳) :-- مدیر هر شعبه مشغول است به امور سیاسیه و قونسلگری مملکتی که بآن متعلق است. مدیر اوراق و محاسبه بر وفق نظامات مخصوصۀ ایفاد وظایف مینمایند.\n\n(۳۴) :-- سفرای افغانی که بدول خارجیه میروند و معین وزارت بالذات از طرف اعلیحضرت همایونی تعیین میشوند مدیران وزارت خارجیه و جنرال قونسلها و قونسلها از طرف (انجمن انتخاب مأمورین خارجیه) انتخاب و بمنظوری حضور شاهانه مقرّر میشوند.\nمعاونان و سرکاتبها و کاتبهای وزارت و سفارات و دیگر مأمورین خارجیه با نتخاب (انجمن انتخاب مأمورین خارجیه) بتصدیق وزیر خارجیه تعیین میشوند.\nبرای انتخاب مأمورین خارجیه بزیر ریاست وزیر خارجیه یک (انجمن انتخاب مأمورین خارجیه) موجود است اعضای انجمن مذکور معین و مدیران وزارت خارجیه میباشند."}
{"book": "adl0639", "page": 13, "text": "۱۰\nوزارت داخلیه\n\n(۲۵) :- وزارت داخلیه مأمور بست بامور ملکیه افغانستان الی کابل و جمیع \nنائب الحکومه ها و حاکم های اعلی در امور داخله کاملاً در زیر امر زیر داخله میباشند.\n(۲۶) :- در وزارت داخلیه مدیریت مأمورین، مدیریت عمومیه نفوس، مدیریت \nپوسته و تلگراف تیلفون، مدیریت معابر، سرکاتبت مکتوب، سرکاتبت \nمحاسبه، سرکاتبت اوراق موجوده است، مدیریت ماشینخانه ملکی\nنیز بوزارت داخلیه مربوط است.\n(۲۷) :- والی کابل، نائب الحکومه ها و حاکم های اعلی و حاکم های کلان بالذات از\nطرف اشرف پادشاهی انتخاب و تعیین فرموده میشوند.\n(۲۸) :- مدیران وزارت داخلیه و حاکم های درجه اول\nدر انجمن انتخاب مأمورین داخله انتخاب و از حضور\nمبارک پادشاهی مأموریت شان منظور میشود.\n(۲۹) :- سرکاتب مکتوب، و سرکاتب اوراق و باقی سرکاتبان کاتبان مرکز وزارت احکام .\nدرجه سوم و مأمورین شعبات نفوس، پوسته و تلگراف تیلفون معابر\n\nداخلی اصولنامه‌سی"}
{"book": "adl0639", "page": 14, "text": "١١\n\nاز طرف (انجمن انتخاب مامورین داخلیه) انتخاب\nو از طرف وزیر داخلیه منظور میشوند .\n(۳۰) --- سرکاتب ہا مکتوب نویسی الی کابل و نائب الحکومه ها و حاکم ہا اعلی و کاتب ہا\nتحریرات حکومتیها بنابر قرارداد مجلس ہا مشوره مرکز حکومتیهای\nخوبه خودشان انتخاب و از طرف خود آنها مقرر\nمیشوند و علاقه دار ہا و سرکاتبان وکاتبان باقی\nمامورین نفوس و پوسته و تلگراف و تیلفون و معابر\nمجلس ہاے مشوره ولایات و حکومتی ہاے اعلیٰ\nانتخاب میشوند لاکن تقدیم ورقہای انتخابشان\nبوزارت داخليّه و در آن خصوص حاصل کردن\nمنظوری وزیر داخلیه ضروری است .\n(۳۱) --- انجمن انتخاب مامورین داخليّه در تحت ریاستِ\nوزیر داخلیه منعقد میشود .\n(۳۲) --- مدیران و سرکاتب مکتوب نویسی وزارت داخليّه\nاعضاے انجمن مذکور میباشند .\n\nامیر محمد تشکیلات اساسیه افغانستان حصه چہارگانه"}
{"book": "adl0639", "page": 16, "text": "۱۳\n\nوزارت عدلیه\n\n(۳۳) در افغانستان برای منظم گردانیدن امور عدلیه\nو قوة انضباطیه، وزارت عدلیه مأمور است .\n\n(۳۴) وظائف وزیر عدلیه از قرار ذیل است:\nاول: نگهداشت و محافظه وظائف مأمورین محاکم عدلیه\nو قوة انضباطیۀ افغانستان تا هیچکس بکارهای\nموظفۀ شان جبراً اجرا و مداخلت کرده نتوانند.\nدوم: نگرانی ایفای وظائف قضاة و عموم مأمورین\nمحاکم عدلیه و انضباطیه .\nسوم: راه نیافتن خصائل قبیحه در وظائف مأمورین عدلیه.\nچهارم: نظارت کردن براینکه کسی که از طرف دولت\nاجازۀ قضا نداشته باشد باید وظیفه قضا را اجرا ننماید.\nپنجم: نگرانی کردن بر اینکه هیچ دعوی در محکمه ها بحال تعویق نماند.\nششم: نظارت نمودن بر اینکه در هیچ یکی از محکمه های عدلیه\n\nوظائف وزیر عدلیه\nمجرد تصحیحات مطبعية تمام شد قندهارا ۶ ثور"}
{"book": "adl0639", "page": 17, "text": "١٤\n\nلحاظ شخصیت وقومیت وجنست ودین و مذهب\nکرده نشود و در حقوق بالمساوات فیصله احکام\nشرعی وسیاستی و تجارتی اجرا گردد .\nهفتم :- نظارت کردن بتنسیق و تنظیم غندهای کوتوالی\nو افراد پولیس ولایات و حسن ایفای معاملات\nداخلیه شان در دائره نظامات دولت .\n(٣٥) :- در وزارت عدلیه هیئت عالیه تمیزیه و ریاست کوتوالی\nمدیریت مامورین ، سرکاتبت محاسبه ، سرکاتبت\nتحریرات ، سرکاتبت اوراق موجود است .\n(٣٦) :- رئیس هیئت عالیه تمیزیه و رئیس کوتوالی و قوماندانهای\nغند ومکندکهای کوتوالی وقاضیهای محکمهای\nمرافعه براه راست از حضور قرین الشرف پادشاهی\nتعیین میشوند .\n(٣٧) :- مدیر مامورین وزارت عدلیه وقاضیهای محاکم ابتدائیه بانتخاب\n(انجمن انتخاب مامورین عدلیه) بمنظوری حضور ملوکانه\n\nامور تشکیلات اساسیه افغانستان در چورکاتیه"}
{"book": "adl0639", "page": 18, "text": "۱٥\n\nمنصوب میشوند، و دیگر مامورین مرکز وزارت ومفتی ہاے\nمحکمہ ہاے مرافعہ و تولیشر ہا و بلوکشر ہاے کوتوالی\nو پولیس و مامورین بلدیہ از طرف (انجمن انتخاب مامورین عدلیہ)\nانتخاب و بمنظوری وزیر عدلیہ تعیین میگردند .\nمفتی ہاے محکمہ ہا ابتدائیہ و کاتب ہاے محاکم ابتدائیہ و مرافعہ\nو ہئیت محکمہ ہاے اصلاحیہ نائب الحکومہ گی ہا و حکومتی ہا علی\nو حکومتی ہا کلان دیگر حکومتی ہا و خور وضابطان پولیس کوتوالی\nاز طرف مجلس شوره کہ در تحت ریاست نائب الحکومہ ہا و حاکم ہا اعلی\nو کلان میباشند انتخاب میگردد فقط ورقہاے انتخابیہ براے منظوری زیر\nعدلیہ بوزارت عدلیہ فرستادہ میشود .\n(۳۸) — انجمن انتخاب مامورین عدلیہ در تحت ریاست وزیر عدلیہ\nانعقاد می یابد .\n(۳۹) — رئیس ہئیت عالیہ تمیزیہ ورئیس کوتوالی و مدیر مامورین\nوسرکاتب تحریرات اعضاے انجمن انتخاب مامورین عدلیہ)\nمیباشند .\n\nداخلی مجلس شوری"}
{"book": "adl0639", "page": 19, "text": "۱۶\nوزارت مالیه\n(٤٠)- وزیر مالیه مامور است به امور مالیه افغانستان عموم مامورین مالیه خواه در مرکز\nو یا اطراف باشند در زیر امر وزیر مشارالیه ایفای وظیفه مینمایند.\n(٤١) - در وزارت مالیه مدیریت محاسبه عمومیه، و مدیریت\nمامورین، و مدیریت مصارفات، و مکاتب اوراق\nو کاتب مکتوب نویسی موجود میباشند .\n(٤٢) - مدیریت محاسبه عمومی علاوه بر تدقیق واردات مصارف دولت\nو ترتیب نظامنامه جمع و خرج یکجا کردن تطبیق جنگها واردات\nو مصارف سالهای سابقه و جستجو منابع جدیده واردات دولت مامور است.\n(٤٣) - مامورین مالیه اطراف عبارت است از مستوفیها ولایات سررشته دارها\nحکومتیهای اعلیٰ و مامورین مالیه حکومتیهای کلان و دیگر حکومتیها .\n(٤٤) - حسابات دولت در اداره های مالیه وزارت\nو اطراف در کتابها ئیکه موافق اصول دفتری ترتیب\nو تنظیم شده است قید می شود."}
{"book": "adl0639", "page": 20, "text": "۱۷\nبالفعل محول است\n\n(۴۵):- مدیر محاسبه عمومی وزارت مالیه و مستوفیها ولایات و سررشته\nدارها حکومتیهای اعلی براه راست از طرف اشرف پادشاهی نتخا\nو تعیین فرموده میشوند، مدیران وزارت مالیه و سررشته داران\nحکومتیهای کلان خزانه داران ولایات و حکومتیهای اعلی از طرف\nانجمن انتخاب مأمورین مالیه انتخاب و منظوری حضور شانها\nتعیین میشوند، مدیر محاسبۀ مرکزهای ولایات حکومتیهای اعلیٰ،\nمأمورین مالیه حکومتیهای اول و دوم، خزینه داران حکومتیهای کلا\nگدامدارهای احتیاطی مرکزهای نائب الحکومگیها و حکومتیهای اعلیٰ\nبالانتخاب انجمن مأمورین مالیه از طرف وزیر مالیه منصوب میشوند،\nدیگر مأمورین شعب حسابیۀ متعلقۀ وزارت مالیه از طرف مجلس های\nمشورۀ ولایات حکومتیهای اعلیٰ انتخاب میشوند تنها ورقهای انتخابشان\nبغرض استحصال منظوری بوزارت مالیه ترسیل میشود.\n\nبزمره مصارفات عمومی میرسد؟\n\n(۴۶):- انجمن انتخاب مأمورین مالیه بزیر ریاست وزیر مالیه اجتماع\nمییابد مدیر محاسبه عمومیه مدیر مأمورین مدیر مصارفات\nسرکاتباورق اعضای انجمن انتخاب مأمورین مالیه میباشند."}
{"book": "adl0639", "page": 21, "text": "۱۸\nوزارت معارف\n(٤٧) - اداره وتفتیش همه مؤسسات تدریسیه عمومیه که برای\nتربیه و تعلیم میباشند و هم دوائر عالیه که خادم حفظ\nو حراست علم هستند بوزارت معارف عمومیه مفوض است\nباستثنای مکاتب (حربیه) .\nوزارت معارف مرکب است از ریاستها و دوائر ذیل :-\nاول :- ریاست تدریسات ابتدائیه تالیفه که بسه شعبه منقسم است :-\nالف: مدیریت مامورین معلمین .\nب: \" تدریبات .\nج: \" تفتیش .\nدوم :- ریاست تالیف .\nسوم :- \" مرکه د پشتو\nچهارم :- مدیریت تشکیلات و تنظیمات .\nپنجم :- \" تحریرات .\nعبدالعزیز کلمپرواناتائیپ پرکار کابل"}
{"book": "adl0639", "page": 22, "text": "۱۹\nششم - سرکاتبت محاسبه .\nهفتم - مدیریت حفریاست و موزیم .\nهشتم - سرکاتبت اوراق .\n(٤٨) و- ریاست تدریسات ابتدائیه وتالیه برای اداره ونظارت شد\nهمه مکاتب که مخصوص تدریسات ابتدائیه و تالیه میباشند\nوهم مدارس خصوصیه که از طرف اشخاص جمعیت ها و شرکتها\nوطنی تاسیس و اداره میشود مأمور است و کذلک دار المعلمین\nو دار المعلمات ها هم بریاست تدریسات تعلق دارند\nیک نفر رئیس آنرا اداره مینماید .\nمدیریت مأمورین و معلمین مکلف است باظهار تجویز و بیان\nرای خود منباب تعیین ترفع و تلطیف مفتشین تدریسات ابتدائیه\nو مدیران و مأمورین معلمین دار المعلمین ها و دار المعلمات ها\nوکافه مکاتب ابتدائی ورشدی واجرا کردن\nمعاملات سجل و عزل و مستمری شان بقرار نظامنامه\nجداگانه خود ."}
{"book": "adl0639", "page": 23, "text": "مدیریت تدریسات مکلف است به ترتیب و تعدیل\nجداول درسیه مکاتب ابتدائیه و تالیه و تهیه کردن\nلوائیحیکه به تنظیمات درسیه و نظامات و دستورالعمل های\nداخلی مکاتب و اصول تدریس متعلق است\nکذلک بملاحظه نمودن امتحانات و شهادتنامه ها.\nمدیریت تفتیش مکلف است بملاحظه نمودن امور تفتیشیه\nتدریسات ابتدائیه و تالیه عمومی و خصوصی و مطالعه\nراپورتهائیکه از طرف مدیران معارف ولایات\nو مفتشین تدریسات ابتدائیه و مفتشین عمومی بوزارت\nمیرسند بقرار نظامنامه جداگانه خود .\n(٤٩) بـ دائره تشکیلات و تنظیمات مأمور است بائیفا کردن\nامور و معاملاتی که باحداث و انشای مکاتب شدیه\nو دارالمعلمین ها و دارالمعلمات ها تعلق دارد و موظف است\nبا داره تفتیش کتابخانه های عمومی افغانستان\nو تدارک کردن اثاث و لوازم تدریسیه جمیع مکاتب"}
{"book": "adl0639", "page": 24, "text": "۲۱\n\nبقرار نظامنامه جداگانه خود .\n(٥۰) ــــ دائره محاسبه مأمور است برای ایفای کافه امور حسابیه که\nمتعلق است بمشاهرات و مصارفات اداره مرکزیه و امر\nفرمودن حواله و تأدیه و تهیه و اعلان بودجه و برای ایفای\nتحقق و حواله آن تخصیصاتیکه در بودجه دولت مخصوص مکاتب\nابتدائیه میباشد و برای اجرای قیود حسابیه و اصرافیه\nمکاتب رشدیه و دارالمعلمین یا دارالمعلماتها .\n(٥۱) ــــ دائره تحریرات مأمور است بثبت و تحریر مخابرات مکاتبات\nوزیر معارف ؛ و دفتر اوراق مکلف است برای اخذ\nو توزیع اوراق بقرار نظامنامه جداگانه خود .\n(٥۲) ــــ مدیران وزارت معارف و مدیر مکتب حبیبیه و مکاتب\nسائره عالیه از طرف وزیر معارف انتخاب و باراده\nسنیه ملوکانه نصب و تعیین میشوند .\nدیگر مدیران مکاتب ابتدائی و مأمورین سرمعلمین کافه\nمکاتب از طرف (انجمن انتخاب مأمورین معارف) انتخاب"}
{"book": "adl0639", "page": 25, "text": "۲۲\nو بتصدیق وزیر معارف تعیین میشوند (انجمن انتخاب مأمورین معارف)\nبزیر ریاست وزیر معارف از معینین و رؤساً و مدیران\nوزارت معارف ترکیب مییابد.\n(۵۳) ۱ تفتیش: هفت نفر مفتشین عمومی مستقیماً تحت امر وزیر\nمعارف برای تفتیش کردن احوال همه مکاتب و مدیران\nو مأمورین و معلمین مقرر میشوند، این مفتشین عمومی مکلف\nهستند برای وظائف تفتیش مکاتب ابتدائیه مرکز و ولایات\nو علی الخصوص برای تفتیش مکاتب رشدیه و دارالمعلمینها\nو دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه بقرار نظامنامه جداگانه خود.\n(٥٤) ۱- انجمن معارف از معینین و رئیس ها و مدیرهای مربوطه مرکز\nو مدیر معارف ولایت کابل و مفتشین عمومی تشکیل و تحت\nریاست وزیر معارف انعقاد مییابد انجمن معارف درباره\nجداول درسیه و دستور العمل ها و هر نوع لوائح نظام و قانون\nراجع بمکاتب تدریسات که از طرف ریاست تدریسات\nابتدائیه و تالیه داده میشود و در خصوص انتخاب کتب درسیه"}
{"book": "adl0639", "page": 26, "text": "۲۳\nاجرای مذاکرات و اتخاذ مقررات مینماید.\nامور تحریریه انجمن معارف را مدیر تحریرات اداره میکند\n(٥٥) - هیئت تالیف و ترجمه کتب درسیه و معرکه پشتو برای\nتالیف و ترجمه کتب درسیه راجع بهمه مکاتب یک هیئت تألیف ترجمه\nملحق بانجمن معارف تشکیل میشود ذواتیکه این هیئت را تشکیل میکنند از\nکتب درسیه فرانسویه و ترکیه و دیگر السنه ترجمه استنباط کرده کتب دریه\nرا ترتیب و تألیف مینمایند و یکنفر رئیس ریاست انجمن مذکور اینه\nبرای ضبط و تدوین اصول و قواعد لسان پشتو و برای\nنقل و ترجمه کردن کتب درسیه باین زبان یک معرکه پشتو\nتشکیل میشود، و این معرکه پشتو با انجمن معارف ملحق\nمیباشد و یکنفر رئیس ریاست آنرا مینایند.\n(٥٦) - مأموریت حفریات و موزیم موظف است بمواظبت\nو مراقبت حفریا تیکه در افغانستان بکار انداخته میشود، و نیز\nمأمور است تنظیم و پیراستگی موزیم خانه و اندیشیدن\nوسائل ترقی آن و ایصال کردن فوائد از آن بعموم.\n\nعبد العزیز سکرتر ثانی شعبه تحریراته"}
{"book": "adl0639", "page": 27, "text": "٢٤\nوزارت تجارت\n(۵٧) ـــــ وزارت تجارت دائماً برای توسیع و تسهیل تجارت داخلیه و خارجیه افغانستان ترقی زراعت انکشاف و تحری معادن در مملکت افغانستان تدابیر لازمه را بعمل می آورد.\n(۵٨) ـــــ در وزارت تجارت مدیریت عمومی زراعت، و مدیریت مکتوب، و سرکاتبیتها، مأمورین، و سرکاتبیت محاسبه و سرکاتبیت اوراق موجود است .\n(۵٩) ـــــ مدیر عمومی زراعت به ترقی و توسیع زراعت در افغانستان و بداخل نمودن اصول جدیده زراعت در مملکت و بجلب وارداتیکه از زراعت بدست می آید و بفهمانیدن اصول استعمال اشیا صنعتی بمردم و بتاسیس مکاتب عملی فلاحت و بترتیب کشت زارهای نمونه زراعت حفر انهار جدیده و تقسیم آب آنها و حسن محافظه جنگلهای افغانستان از سر نو بثمر رسانیدن جنگلها و احداث درخت زارها در جوار قریه ها و بکندن کاویدن"}
{"book": "adl0639", "page": 28, "text": "٢٥\n\nمعادن موجوده بصورت احسن وکشف و تحری معادن جدید\nو اصلاح جنس حیوانات مأمور است .\n\n(٦٠) ـــ معاملات مدیریت های گمرک و اصول تحصیل وجوهات گمرک\nمطابق نظامنامۀ مخصوص آن اجرا گردد .\n\n(٦١) ـــ مدیر عمومی زراعت و مدیر گمرکهای ولایات و حکومتیهای\nاعلی براه راست از طرف اعلیحضرت همایونی انتخاب و تعیین\nفرموده میشوند، دیگر مدیران زراعت و مدیران زراعت ولایات\nو حکومتیهای اعلی و مدیران گمرکات حکومتیهای کلان\nاز طرف (انجمن انتخاب مأمورین تجارت) انتخاب بمنظوری\nحضور شاهانه منصوب میشوند .\nمأمورین وزارت و گمرکها و سرکاتب های گمرکها از طرف\n(انجمن انتخاب مأمورین تجارت) انتخاب و منظوری وزیر\nتجارت تعیین میگردند، دیگر سایر مأمورین گمرکات از\nطرف مجلسهای مشورۀ ولایات و حکومتیهای اعلی\nمنتخب میشوند فقط در قبولی انتخاب آنها بوزارت تجارت"}
{"book": "adl0639", "page": 29, "text": "۲۶\nتقدیم و منظوری حاصل میشود.\n(۲۲) :- مدیر عمومی زراعت مدیر مکتوب نویسی سرکاتب مامورین و سرکاتب محاسبه سرکاتب اوراق اعضای انجمن انتخاب مامورین تجارت هستند .\nانجمن انتخاب مامورین تجارت در تحت ریاست وزیر تجارت تشکیل مییابد .\nضمیمه ۲۲ اسد ۱۳۰۶\n(۱) :- در وزارت تجارت یک مدیریت عمومی گمرکات تشکیل شده است این مدیریت عمومیه مرجع معاملات همه گمرکات افغانستان میباشد.\n(۲) :- در مدیریت عمومیه گمرکات یک مدیر و یکنفر سرکاتب بقدر لزوم کاتب موجود است .\n(۳) :- مدیریت عمومیه مرجع همه معاملات گمرکات بوده بایفای وظایف ذیل مکلف است :-\nالف :- بحسن تعمیل نظامات گمرک .\nب :- به تدقیق فوائد و مضرت اصول موجوده گمرک و نظر\nنظامنامه بتشکیلات اساسیه دفتر در کاغذ اعلام چاپ ."}
{"book": "adl0639", "page": 30, "text": "۲۷\n\nبه نتیجه تدقیقات و نسبت بمنافع و احتیاجات مملکت\nتعیین اصلاحاتیکه بهر وقت لازم دیده میشود عرض اصلاحات\nمذکوره بتصویب وزارت.\nج :- به تامل و عرض تدابیر راجع بطرز اجرا معاملات همه دو ایر گمرکات\nبوزارت منسوبه خود در حال اختلاف و نقصان طرز اجراات\nمعاملات همه دوایر را بیک اصول نهادن.\nد :- به تنظیم یک استاتستیک در نهایت\nهر ماه راجع با دخالات و اخراجات مملکت\nافغانستان بنابر معلوماتیکه از گمرکات\nمرکز و اطراف اخذ میشود و تقدیم آن بوزارت.\nه :- به تنظیم یک استاتستیک عمومی\nسالیانه و ترتیب یک لایحه که در نتیجه ملاحظه\nاین استاتستیک سالانه برای تزئید و تنقیص\nمحصولات و یا در باب اصلاح موجوده گمرک\nلازم دیده شود و تقدیم آنها بوزارت.\n\nمامور کاربر محصل گمرکات ولایات شمالیه"}
{"book": "adl0639", "page": 31, "text": "۲۸\n(٤) :ــ همه معاملات و مخابراتیکه در مرکز سلطنت راجع بامور\nگمرکات اجرا میشود باید بذریعه مدیریت عمومیه باشد.\n(٥) :ــ مدیرها و مامورهای گمرکات در نهایت هر ماه\nمطابق نمونه که از طرف وزارت تجارت ترتیب میشود\nیک استاتستیق ادخالات و اخراجات دائره متعلقه\nخود را تنظیم و بوزارت تقدیم میکند این استاتستیق ها\nاز طرف وزارت برای تدقیق بمدیریت عمومیه\nتحویل میشود .\n(٦) :ــ مدیر عمومی گمرکات از اعضای انجمن انتخاب\nمأمورین وزارت تجارت شمرده میشود .\n\n* *\n*\n\nنظامنامه تشکیلات اساسیه «وزارت داخله» (مهاجران)"}
{"book": "adl0639", "page": 32, "text": "۲۹\n\nشورای دولت\n\n(۶۳) ــ شورای دولت، مرکز مذاکره مصلحتهای عمومیه ملکیه است.\n(۶۴) ــ وظائف شورای دولت بدو نوع منقسم است ــ\nاول ــ تنظیمات ملکیه که مراد از تفسیر و تنظیم هرگونه لوایح نظامات\nو علاوه کردن و تعدیل نمودن قواعد آن است.\nدوم ــ محاکمات مأمورین ملکیه.\n(۶۵) ــ شورای دولت در تحت ریاست یک رئیس عمومی اداره\nمیشود، رئیس مذکور داخل هیئت وزراست.\n(۶۶) ــ سه نفر معاون اوّل، ثانی، ثالث، و چند نفر اعضا\nیکنفر منشی یکنفر سرکاتب بقدر لزوم کاتب بشورای دولت بوجوداند.\n(۶۷) ــ اعضای شورای دولت بنام اعضای طبیعیه و اعضای منتخبه\nبر دو قسم منقسم میباشند اعضای منتخبه آن عبارت است\nاز نمایندگان اهالی که از هر ولایت و هر حکومتی اعلی از طرف\nخود رعایا انتخاب گردیده بشورای دولت فرستاده باشند.\n\nنظامات بند تشکیلات اساسی دوسیه کاغذه (نظام چاک)"}
{"book": "adl0639", "page": 33, "text": "٣٠\nانتخاب اعضای منتخبۀ شورای دولت مطابق\nفصل مخصوص انتخابات اجرا میشود .\n(۶۸) :— علاوه بر مامورینی که در حین تعطیل و سبکدوشی خدمت\nشان مطابق مادۀ (٤٧) نظامنامۀ اساسی در جملۀ\nاعضای طبیعیۀ شورای دولت شامل میشوند\nدیگر نفری اعضای طبیعیۀ شورای دولت بقدر لزوم\nاز حضور ملوکانه تعیین میگردند .\n(۶۹) :— رئیس و معاونان شورای دولت از طرف اعضای\nطبیعیه و اعضای منتخبه شورای دولت انتخاب\nو بمنظوری حضور ملوکانه منصوب میشوند، منشی شورای\nدولت با نتخاب رئیس اوّل و منظوری حضور شاهانه\nمنصوب میشود، سر کاتب و کاتب های شورای\nدولت با نتخاب معاونان شورا بمنظوری رئیس مقر میشوند.\n(۷۰) :— دو نفر اعضا شورای دولت بزیر ریاست معاون سوم محکمه\nابتدائیۀ مأمورین را تشکیل میکند محکمۀ مذکور بمحاکم هرگونه جرائم\nبفعل کار لایصلح تخلف می یابد."}
{"book": "adl0639", "page": 34, "text": "۳۱\nمأمورین که براه راست از حضور ملوکانه منصوب گردیده\nباشند مأمور است و نیز محاکمه مأمورین دوائر مرکزیه\nوزارات که مرتکب جرمی از نوع جنحه و جنایات گردیده\nباشند بمحکمه مذکور انفصال مییابد .\n(۷۱) چهار نفر اعضای شورای دولت در تحت ریاست\nمعاون دوّم اجتماع نموده محکمه مرافعه مأمورین را تشکیل مینمایند\nمرافعه فیصله هائیکه از محکمه ابتدائیه مأمورین از مجالس\nمشوره ولایات و حکومتیهای اعلی کلان صادر شده\nباشند وظیفه محکمه مذکور است .\n(۷۲) رئیس عمومی و معاون اوّل شورای دولت\nبمعیت پنجنفر اعضای شورا که در محکمه ابتدائیه ومحکمه مرافعه\nمأمورین شمولیت نداشته باشند هیئت تمیزیه محاکمه\nمأمورین را تشکیل میکنند وظیفه ریاست هیئت مذکور را\nرئیس عمومی شورای دولت ایفا مینماید .\nهیئت مذکور فیصله های را که قاعدتاً از محکمه مرافعه مامورین\n\nنظامنامه تشکیلات اساسییه ده هزار کاغذ (علام پیام)"}
{"book": "adl0639", "page": 35, "text": "۳۲\n\nصادر میگردد تمیز میکند.\n(۷۳) :- دیگر اعضاء طبیعیه و منتخبه شورای دولت بصورت دائمی در\nتحت ریاست رئیس عمومی و معاون اول بتفسیر و انتظام\nلایحه های نظامیه و دیگر وظائف شورای دولت موظف مستند\n(۷۴) :- در اوقاتیکه محاکمه مأمورین نباشد همه هیئت شورای دولت متفقاً\nبدیگر وظائف شورای دولت خواهند پرداخت.\n(۷۵) :- هرگاه بر یک وزارت و یا یک دائره مستقله وضع کردن\nیک نظامنامه لازم دیده شود لایحه همان نظامنامه\nاز طرف همان وزارت و یا همان دائره مستقل تنظیم یافته\nبشورای دولت حواله کرده میشود شورای دولت\nبعد از اجرا کردن علاوات و تعدیلات لازمه آن لایحه نظامیه را\nبا فیصله آراء بمجلس عالی وزرا تقدیم میدارد، و ببعد\nتصویب مجلس عالی وزرا و منظوری حضور شاهانه نظامنامه\nمذکور بوزارت متعلقه آن سپرده شده دستور العمل\nاتخاذ میشود."}
{"book": "adl0639", "page": 36, "text": "٣٣\n\nمدیریت مستقله طبیه\n\n(٧٦) : مدیریت مستقله طبیه در امور صحیه افغانستان صرف\nمساعی مینماید.\n\n(٧٧) : وظائف مدیریت مستقله طبیه بقرار ذیل است :\nاول : بقدر ضرورت جلب و استخدام اطبا متخصصه\nاز خارج برای محافظه صحت عمومیه مملکت.\nدوم : کشادن یک یک شفاخانه مخصوص در مرکز\nولایات و ملحقات آن .\nسوم : تاسیس نمودن دیسپانسرها عمومی یعنی معاً\nخانهای رایگان طبی بغرض سهولت\nمراجعت اهالی باطبا.\nچهارم : تشویقات نمودن بکشادن عطارخانها خصوصی.\nپنجم : کشادن یک مکتب (قابلات) در مرکز سلطنت برا\nجلوگیری واقعات مدهشه که بباعث قابله های"}
{"book": "adl0639", "page": 37, "text": "٣٤\nنادان درمیان نسوان بعمل می آید.\nششم- تأسیس کردن یک (باقتر ییلوژی خانه) برای اجرا\nتدقیقات خورده بینیه و استحضار کافه\nادویه زرقيه یعنی (سروم).\nهفتم- بوجود آوردن یک دائره (رونتگن) و یک\n(کیمیا خانه مکمل) در نفس پایتخت.\nهشتم- فرستادن هیئت های طبیه سیار برای\nمحافظه صحت اهالی قریه ها و قبائل کوچی.\nنهم- اتخاذ نمودن تدابیر مانعه و دافعه برای رفع و جلوگیری\nبیماریهای ساریه و امراض متعدیه که در داخل\nمملکت ظهور نماید.\nدهم- تعیین مدت قرانطین و اداره نمودن قرانطین\nخانهائیکه در وقت ظهور و با و طاعون در مامک\nمجاور بنقاط لازم ساخته میشود.\n(۷۸)- در دائره مدیریت مستقله طبیه بقدر لازم شعبه ها و در تحت"}
{"book": "adl0639", "page": 38, "text": "٣٥\nریاست مدیرمستقل آن یک مجلس (امور صحیه)\nمرکب از اطبای متخصصه که در مرکز سلطنت اقامت\nدارند برپا میشود.\n\n(٧٩) ــ تعیین وعزل مدیر صحیه ولایات وحکومتیهای اعلیٰ\nاز طرف مدیرعمومی صحیه بمنظوری اعلحضرت همایونی اجرا میشود\nتعیین و عزل سائر مأمورین صحیه ولایات و یا حکومتی اعلیٰ\nاز طرف نائب الحکومه و یا حاکم اعلیٰ بعد از اصلاح\nمدیر صحیت محلی اجرا میشود .\n(٨٠) ــ مأمورین که از طرف مجلس های مشوره نائب الحکومگیها\nوحکومتی های اعلیٰ منتخب میشوند بکار اشغال گردیده\nاوراق انتخاب شان را بوزارت مربوطه آنها میفرستند\nاگر وزارت متعلقه آن انتخاب اشخاص مذکور را نامناسب\nببیند ، حکمنامه منظوری داده و الادلائل مقدمه منظوری اینرانم\nاطلاع میدهد و آنچنان اشخاص از ماموریت عزل میشوند\nامّاتنخواه ایام مأموریت شان داده میشود.\nامور عمومیه ولایات اساسیه چرنداد"}
{"book": "adl0639", "page": 39, "text": "۳۶\nفصل دوّم\n(ادارۀ ولایات)\n\n(۸۱) :- افغانستان از روی ادارۀ بولایات، حکومتیهای اعلیٰ\nمنقسم میشود و ولایات بحکومتیهای کلان و بحکومتیها\nو حکومتیهای کلان بحکومتیها و حکومتیها بعلاقه‌ها و علاقه‌‌ها\nبقریه‌ها تقسیم می‌یابند.\n(۸۲) :- آمر ولایت کابل بنام والی و دیگر ولایات باسم نائب الحکومۀ\nیاد میشوند و در وظائف در بین آنها هیچ فرقی نیست ولایات\nو حکومتیهای اعلیٰ برای امور داخلیه بلا واسطه\nبوزارت داخله مربوط اند.\nدر میان ولایت و حکومتی اعلیٰ از روی ایفای\nوظائف عمومیه هیچ فرق موجود نیست تنها\nدر هر ولایت یک نائب الحکومه و در هر حکومتی اعلیٰ\nیک حاکم اعلیٰ اجرای احکام مینماید.\n\nدستورالعمل‌های محلی\n\nصدارت عظمیٰ اساسنامه جات حکومتی [؟]"}
{"book": "adl0639", "page": 40, "text": "۳۷\n\nاول : نائب الحکومه ها\n\n(۸۳) - در هر ولایت نائب الحکومه رئیس و مرجع اداره عمومیهٔ\nآن ولایت میباشد.\n(۸۴) - نائب الحکومه در بارهٔ خصوصیات داخله با وزارت\nداخلیه مخابره میکند، لاکن در خصوصیاتیکه بسائر شعبات\nاداره عائد باشد با دیگر وزارات مخابره نموده بگرفتن امر\nمأذون است اگر نائب الحکومه موقتاً از مرکز ولایت\nبیرون رود مستوفی ولایت از طرف او وکالت مینماید.\n(۸۵) - در امور ملکیه وظائف نائب الحکومه حسب ذیل است :-\nاوّل :- اخلاق حمیده و آداب برگزیدهٔ اسلامیه را در داخل\nولایت خود بدرجه کمال حفظ کردن .\nدوّم :- نظامات دولت و اوامریرا که از مرکز میگیرد\nتطبیق و اجرا نمودن .\nسوّم :- احوال مأمورین و امور اداره ولایت را\n\n[Vertical text left margin]\nاحوال حصهٔ ثالث اساسیه و جزئیهٔ ادارهٔ ملکیه\n\n[Vertical text right margin]\nالفصل الثالث"}
{"book": "adl0639", "page": 41, "text": "۳۸\nتفتیش کردن\nچهارم - اگر یکی از مأمورین قصوری صادر شود\nدر صورت ثبوت آن بلاتأخیر تصحیح کردن،\nاگر خطا و قصور مأمور موجب عزل و محاکمه‌اش\nباشد و نائب الحکومه بعزل و محاکمه او صلاحیت\nداشته باشد بموافق اصول و نظام بعزل\nو محاکمه او پرداختن و اگر مأمور خطاکار باره\nسنیه منصوب شده باشد از کیفیت حال\nبوزارت او اشعار نموده امر اجرای تحقیقات\nابتدائیه را درباره‌اش حاصل نمودن، اگر مأمور\nمذکور یکی از مأمورینی باشد که از طرف\nکدام وزارت و یا مدیریت مستقله نصب و تعیین\nگردیده باشد در باره او اجرای تحقیقات ابتدائیه\nنمودن، تحت محاکمه گرفتن، اگر مناسب داند موقتاً\nاز کار برطرف نموده و بهمان وزارت و یا اداره\n\nامیر چکو تکلیت اسامیه مزار"}
{"book": "adl0639", "page": 42, "text": "۳۹\n\nمستقله که بآن متعلق است اطلاع دهی نمودن\nداخل اختیارات نائب الحکومه است\nپنجم - اگر موادیکه در باره آنها حاکمها از نائب الحکومه\nاستیذان مینمایند داخل صلاحیت اختیارات باشاد\nدر خصوص آن مواد امر دادن، و اگر داخل صلاحیت\nو اختیارات او نباشد در خصوص آن از وزارت\nمتعلقه اش اذن خواستن\nششم - آن مامورین ولایت را که نائب الحکومه\nبنصب و تعیین شان اختیار دارد بموافق\nاصول نصب و تعیین کردن .\nهفتم - در صورتیکه یک کار خارج از نظامنامه بنائب الحکومیه\nپیدا شود هرگاه یک کار عادی و معمولی باشد آنرا\nخود بخود اجرا نمودن، و از آن بوزارت متعلقه آن\nاطلاع دهی کردن و اگر زیاده اهمیت داشته باشد\nدر باره آن بمجلس شوره خود مذاکره نموده در انخصوص"}
{"book": "adl0639", "page": 43, "text": "٤٠\nاز وزارت متعلقه آن اذن گرفتن و اگر در\nفرستادن جواب از طرف آنها اضافه\nبر میعاد توقع وصول جواب تعطیل بهم برسد\nبحضور شاهانه عرض اطلاعی دادن.\n(٨٦) – نائب الحکومه از وظائف خود، و از استعمال بیجا،\nوغفلت وسهل انگاری مأمورینیکه در معیت او هستند در پیش\nحکومت مرکزی مسئول است. بنا برین او مجبور است که مأمورین\nولایت خود را بزیر نگرانی داشته باشد.\n(٨٧) – از امنیت و انضباط ولایت نائب الحکومه رأساً مسئول\nاست بنا برین نائب الحکومه برای محافظه امنیت مملکت\nمطابق قاعده (٨٨) و (٨٩) آتی الذکر باتخاذ تدابیر\nمختار و مأذون است.\n(٨٨) – در موقعیکه قوت کوتوالی بمحافظت امنیت مملکت کافی نباشد\nنائب الحکومه بکلانترین منصبدار فوجی که در ولایت او موجود\nباشد مراجعت کند بوقتیکه کوتوالی قوة الظهر باشد بقدر"}
{"book": "adl0639", "page": 44, "text": "٤١\nلزوم جلب قوة عسکریه را میتواند.\n(۸۹) :- در صورتیکه در یک گوشه مملکت یک آثار شورش و بغاوت\nو یا یک حرکت مخل امنیت عمومی مشاهده شود و حال\nو زمان با ذن گرفتن از مرکز سلطنت مساعد نباشد\nنائب الحکومه مسئولیت اعلان را برخود گرفته در داخل\nولایت حکومت عسکریه را که بیانش در یک فصل مخصوص\nمیآید اعلان کرده میتواند .\n(۹۰) :- در صورتیکه نائب الحکومه اشخاص مفسد و شورانگیزیکه دفع کردن\nشانرا فوری لازم بدانند و زمان باذن گرفتن از مرکز مساعد\nنباشد نظر بقرار و تجویزیکه از مجلس شوره صادر میشود\nمحفوظاً بمرکز سلطنت فرستاده میتواند و بعد از آن\nمجبور است که کیفیت مذکور را بهمراه اسباب موجبه آن\nبمرکز اشعار دارد.\n(۹۱) :- نائب الحکومه باجرای ضرب هیچکس بهر سبب و بهانه\nکه باشد ماذون نیست اساساً شکنجه بالکل ممنوع است،"}
{"book": "adl0639", "page": 45, "text": "٤٢\nمگر جزایی ضرب فقط بحکم شرعی که در نظامنامه جزا\nتصریح شده واز محکمه عدلیه در باب ارباب جرائم\nصادر گردیده باشد بموجب احکام نظامنامه مخصوص اثنا\nبواسطه مامورین آن اجرا کرده میشود .\n(٩٢) ــ چون در افغانستان نظام عادلانه مصونیت\nمساکن مشروط است بدین شرط که باید تمامها بآن\nرعایت کرده شود . لهذا نائب الحکومه بدون تعیین\nو تعریف نظام هیچکس را خواه منصبدار کوتوالی باشد\nو خواه دیگر مامور نگذارد که بهیچ سبب و بهانه چه شب\nو چه هنگام روز بخانه کسی داخل شود در نخصوص\nنائب الحکومه باید که بدرجه نهایت توجه و دقت نماید.\n(٩٣) ــ نائب الحکومه اشخاص اوباش و یله گرد را بنا بقرارداد\nمجلس مشوره خود داخل کارهای شاقه دولت نمایان\n(٩٤) ــ نائب الحکومه بندیخانه ها را متمادیا با خبری نگرانی مینماید و دقت\nمیکند که هیچکس از حکم نظامنامه زیاده محبوس نماند و محبس اداره"}
{"book": "adl0639", "page": 46, "text": "٤٣\nو پاکیزگی و انتظام بندیخانه با توجه تام مبذول مینماید و\nبازخواست کسانیکه در حبس خانه مانده اند و در حق شان هنوز حکمی\nصادر نشده است نموده احضار ایشانرا بمحاکم عدلیه بلاتاخیر\nسفارش میکند و خرج خوراک و گذران روزمره محبوسین را بر طبق\nنظامنامه توقیف خانه تدارک میفرماید .\n(٩٥) -- نائب الحکومه بامور عدلیه قطعیاً مداخله و بمذاکرات مقرره قضا\nاجرای نفوذ کرده نمیتواند، تنها در حق قضاتیکه استعمال\nبیجای شان در وظیفه مأموریت خود و جرئت ارتکاب\nو ارتشای شان محسوس شود پس از تحقیقات کیفیت آنرا\nمفصلاً و سریعاً بوزارت عدلیه پیش مینماید.\n(٩٦) -- نائب الحکومه بتحصیل کافه محاصل دولت مجبور است لیکن بخرچ چیز\nزیاده از مقدار معین مأذون نیست بصرف کردن مبالغیکه\nبقرار نظامنامه بودجه تعیین و تحصیل شده و بفرستادن\nباقیمانده وجه آن بمرکز سلطنت مأمور است .\n(٩٧) -- نائب الحکومه در داخل ولایت مجبور است که بتعمیم مکاتب\nقطعه زمین که بمقبره الاهـ؟ ــده شود"}
{"book": "adl0639", "page": 47, "text": "٤٤\nحسن ادارهٔ آنها وترقی تجارت وزراعت وصنایع متمادياً\nصرف همت وغیرت نماید.\n(٩٨) — نائب الحکومه بنظارت کردن امور ذیل بذریعه مامورین\nمتعلقهٔ آن مأمور است :—\nمحافظهٔ صحت عمومی، وآبادانی مملکت، وخشک کردن حصهٔ لغزانه\nومحافظهٔ طرق عمومیه بوجه احسن، وامنیت راهها میان\nمرکز ولایت، ومراکز حکومتیها وتأسیس فابریقه‌ها، و شفاخانه‌ها\nوتکثیر جنگلها، وحسن محافظه معادن و جنگلها، وانتظامات\nمعاملات پوسته وتیلفون وتیلگراف .\n(٩٩) — نائب الحکومه در امور داخلیه قطعات عسکریه و تعلیم و تربیه آنها\nکه در داخل ولایت مقیم باشند قطعاً مداخله کرده نمیتواند مگر بر اقتضا قواعد\nعند الاقتضا بقسمیکه بکوتوالی قوت الظهر شود بقدر لزوم اعطا قوه\nعسکریه را از منصبدار بزرگترین ولایت طلب کرده میتواند ومنصبدار مذکور\nآن قوه عسکریه راکه نائب الحکومه تحریراً طلب کرده است بموقع معهود بفرستد\n(١٠٠) — در معیت نائب الحکومه برای ایفا وظائف مصرحه بالا،\nتشکیلات اساسیه بحر حصه اول - کابل"}
{"book": "adl0639", "page": 48, "text": "٤٥\nرؤسای مأمورین ذیل میباشند :-\nاوّل :- محاکم عدلیه .\nدوم :- مستوفی .\nسوم :- مدیر معارف .\nچهارم :- \" گمرک .\nپنجم :- \" زراعت .\nششم :- \" نفوس .\nهفتم :- مأمور امور خارجیه .\nهشتم :- \" خزینه .\nنهم :- قوماندان کوتوالی .\nدهم :- سرکاتب مکتوب نویسی .\nیازدهم :- مأمور پوسته .\n(١٠١) :- مستوفی خودش از طرف پادشاهی منصوب میشود کار\nخود را بصورت نظامات مالیه بجای آرد مستوفی آمر\nکافه مأمورین مالیه ولایت است اگر یکی از مأمورین مالیه\n\nتشکیلات اساسیّه محکمۀ محلیه ولایت قطغن و بدخشان"}
{"book": "adl0639", "page": 49, "text": "٤٢\n\nبموافقات نظامات مالیه و قواعد حسابیہ حرکت میکند مستوفی در حقان\nاجراے تحقیقات ابتدائیه نموده نتیجه را بنائب الحکومه عرض نماید\nمستوفی حسب نظامنامه مالیات دولت را که داخل ولایت\nبه ادای آن مجبور هستند تحصیل نماید و بر وفق نظامنامه\n(بودجه) ولایت اجراے صرفیات کرده اضافه آنرا\nبامر نائب الحکومه بمرکز سلطنت میفرستد .\n(١٠٢) ــ در معیت مستوفی مدیریت محاسبه و اداره واردات\nمصارفات و بقدر لازم نویسنده هم میباشد.\n(١٠٣) ــ سرکاتب مکتوب نویسی با مو تحریر نائب الحکومه مامور است .\n(١٠٤) ــ مدیر معارف بامور معارف ولایات مامور ست مدیر معارف\nبا نتخاب وزارت معارف باراده ستیه منصو\nمیشود در داخل ولایت هر قدر مکتب ہائیکہ باش تما مأ\nدر تحت امر مدیر معارف میباشند، مدیر معارف\nدر داخل ولایت برای اجرای احکام نظامنامه معارف\nحتی الامکان بصرف مساعی مجبور است.\n\nمدیر ولایاتها سرکاتب شعبه معارف است ."}
{"book": "adl0639", "page": 50, "text": "٤٧\n(۱۰۵) - مدیر نفوس بمحافظات تحریریه نفوس مأمور است مدیر نفوس\nبا نتخاب وزارت داخله با راده سنیه منصوب میشود.\n(۱۰۶) - مدیر زراعت در داخل ولایت بتکثیر زراعت تعمیم\nاصول جدیده زراعت و محافظه جنگلها و احداث\nجنگلهای نو و سر رشته معادن مکشوفه و کشف کردن\nمعادن جدیده موظف است مدیر زراعت بانتخاب\nوزارت تجارت با راده سنیه منصوب میشود.\n(۱۰۷) - مأمور امور خارجه یک مأمور وزارت خارجه است که نزد\nنائب الحکومه میباشد احوال دول اجنبیه که بحدود آنولایت است\nمعلومات بدست آوردن معاملاتی که در میان نائب الحکومه\nو قونسلهای اجنبیه جاری میباشد اجرا نمودن از\nوظائف مأمور امور خارجیه است، مأمور امور خارجیه\nاز طرف وزارت خارجیه انتخاب و تعیین کرده میشود.\n(۱۰۸) - قوماندان کوتوالی در داخل ولایت بمحافظه امن و آسایش\nمأمور است، قوماندان کوتوالی از سبب وظائف خود"}
{"book": "adl0639", "page": 51, "text": "٤٨\nکه متعلق ضبط و ربط ولایت است در تحت امر نائب الحکومه\nمیباشد منصبدار پولیس که در مرکز ولایت موجود است بامر\nقوماندان کوتوالی تابع است، قوماندان کوتوالی از امن\nو آسایش مرکز ولایت و حواشی آن بالذات مسئول است\nقوماندان کوتوالی در حق مجرمانیکه جرائم ایشان از نوع\nقباحت است بعد از ثبوت آن جزا میدهد قوماندان\nکوتوالی محرمان گریزی و هر نوع مجرمها و محکومین گریزیرا بدست آورده\nبمقام متعلق آن بمحافظت تسلیم میکند پاسپورت تبعه دول خارجه\nو پاسپورت تجار و سیاح و کوچی و کراکیش بقرار نظامنامه مخصوصه\nآن از ادارهٔ مربوطه اش اجرا میشود .\n(۱۰۹) هیچکس از مأمورین ولایت براه راست با وزارتی که به آنها\nمنسوب اند مخابره کرده نمیتواند، و وزارت نیز با مامورین ملحقات خود\nدر هر جا که باشد رأساً اوامر داده نمیتوانند جمیع مخابرات مرکز\nفقط بواسطهٔ نائب الحکومه جریان مییابد و هر دائره مکتوبها\nو معروضاترا که بوزارت خود مینویسد آنرا بالذات احضار نموده"}
{"book": "adl0639", "page": 52, "text": "٤٩\n\nبگرفتن دستخط برآن مجبور است مگر در صورتیکه نائب الحکومه\nبدوائر ماتحت خود بعضی اوامر خلاف نظام اعطا نموده\nدر اجرا و ایجاب آن اصرار نماید آنزمان مامورین ملحقات\nمجبور اند که کیفیت را رأساً بوزارت متعلقه شان اخبار و شعاردهند\n\n(١١٥) :- بصورت عمومی در حال غیاب مامور اوّل دوائر حکومت\nمامور دوم ایفای وظیفه مامور اوّل را مینماید مثلاً\nدر غیاب نائب الحکومه‌ها و حکام اعلیٰ و کلان باقی حکام\nو علاقه داران، مستوفی و سررشته داران اعلیٰ\nو مدیر و مامور مالیه و در غیاب مستوفیان سررشته داران اعلیٰ\nو مدیر و مامورین مالیه، مدیر یا مامور محاسبه و یا سرکاتب\nو کاتب اوّل مالیه - و همچنان در جمیع دوائر حکومت\nوکالت مامور اوّل را مامور دوم همان دائره ایفا\nمی نماید.\n\nتنظیم رتب ماتحت دوائر کو مه\n* *\n*"}
{"book": "adl0639", "page": 53, "text": "٥٠\n\nدوّم ، مجلس شوره ولایت\n\n(۱۱۱) — در هر ولایت یک مجلس شوره موجود میباشد مجلس شوره علاوه بران که\nمواد متعلق بامور ادراۀ ولایت را در تحت مذاکره میگیرد یک حصّۀ\nجداگانه در خصوص محکمه با مأمورین هم بعهده اش مفوض است\nصورت اجراء این بحصّه استثانوی در فصلیکه راجع است بمحاکمه\nمأمورین مفصلاً درج و توصیح میشود .\n(۱۱۲) — موادیکه در مجلس شوره ولایت ، متعلق بامور ادارۀ ولایت\nمذاکره میشود از قرار ذیل است :—\nامور مالیّه : اجراء خرید و فروش سرکاری را عقد قرارداد هائیکه مجگو\nلازم باشد ترمیم کلّیه تعمیر ابنیه سرکارى عند الاقتضا تجویز\nنمودن برای استملاک عبث املاک خصوصیه بعضی اشخاص\nبغرض منفعت عمومیه مطابق نظامنامه مخصوص آن .\nامور نافعه : تجویز نمودن برای انشاء بابئیکه در بین مرکز با حکومتی ها\nتمدید میشود و مذاکره موادیکه تعلق دارد بزراعت و تجارت\n\nتشکیلات اساسیه تحریر (کاغد) پرچه"}
{"book": "adl0639", "page": 54, "text": "و سائر امو نافعه ولایت بنجویز کشادن دواخانها\nو شفاخانها و دیگر چیزها از قبیل آن .\nامور بلدیه : تعیین تخصیص محل بازارهای عادی بازارهای بزرگ سمی\nو قبرستانها و دیگر موادیکه بصحت عمومی متعلق باشد.\nامور ملکیه : اوّل تجویز درباره تغیر ارتباط علاقها و قریها با یکدیگر.\nدوّم ، عنداللزوم بعضی موادیکه در مجالس شوری حکومتی با\nابتدأ مذاکره شده باشند در انذاکره از طرف\nنائب الحکومه بمجلس حواله گردد تحقیقات نمودن.\nامور انضباطیه : تجویز نمودن در خصوص فرستادن چنان اشخاصیکه\nدر داخل ولایت مصدر فتنه و فساد شده با عث\nوراحت عمومیته را مختل و مسلوب سازند\nبدار السلطنه کابل اخذ و حبس کسانیکه از ادای\nمحاصل مالیات دولت سرکشی و تمرد ورزند.\n(۱۱۳) - مجلس شوره در تحت ریاست نائب الحکومه منعقد میشود بنام\nاعضا (طبیعیه) و اعضا (منتخبه) بر دو قسم اعضا مشتمل میباشد."}
{"book": "adl0639", "page": 55, "text": "٥٢\nاعضاء طبیعیه اش عبارت است از مستوفی و سرکاتب مکتوب\nنویسی و مدیر نفوس و مدیر معارف و قاضی مرافعه و مدیر گمرک\nو مدیر زراعت و مأمور امور خارجیه .\nو اعضاء منتخبه اش عبارت است از نمایندگان رعایا\nکه بموجب قواعد آینده از طرف اهالی ولایت منتخبه شده باشند.\n(١١٤) برای انتخاب اعضاء منتخبه مجلس شوره ولایت جمیع کسانیکه مالیات\nمالیه ده میباشند از مژمان صاحب حیثیت اعتبار ها مرکز ولایت\nو شهرها تیکه مرکز حکومتها باشد و یا از جمله رؤساء قبائل بزرگ\nچنان نفری را که بدولت مالیه ده باشند موافق مواد\nاصول انتخاب کلان منتخبه مجلس شوره نائب الحکومه میفرستند.\nو اعضاء منتخبه مذکور در تحت ریاست نائب الحکومه یا حاکم اعلی\nاجتماع نموده از میان خودشان موافق قواعد آتیه نفری برای\nنمایندگی در شورای دولت انتخاب میکنند.\n(١١٥) اعضاء منتخبه مجلس شوره تا سه سال ایفا خدمت مینمایند\nو بعد از سه سال انتخاب جدید میشود."}
{"book": "adl0639", "page": 56, "text": "٥٣\n\n(١١٦)- تجاویزیکه مجلس های مشوره متعلق امور اداره ولایت\nپیش کنند نائب الحکومه ها محض بسبب استشار بیها طالبان\nمتابعت کردن آن مجبور نیستند البته مسئولیتی که از آن ستون لائی\nبتماما بنائب الحکومه ها عاید میشود.\n(١١٧) در مجلس مشوره کاتب از امور تحریریه آن مسئول است و وای کیه\nدر مجلس مذاکره میشود از طرف نائب الحکومه حواله میشود، و\nکاتب خلاصه انرا مینویسد خلاصه مذاکرات مجلس در کتاب\nثبت وقید میشود، بعد خلاصه ثبت هر مجلس در مجلس آینده\nاز طرف اعضاء موجوده بالامضاء تصدیق میشود.\nعلاوه بر یک کتاب مخصوصیکه در ان نظامات عمومیه و خصیت\nمجلس قید میشود یک کتاب دیگر که برای قید کردن فصل بانه\nباشد هم لازم است.\n(١١٨)- قواعدیکه در خدمات و وظائف نائب الحکومه ها و طر زیدگان\nامور دولت در ولایتها شان بصورت تشکیل و وظائف مشوره\nولایت بیان شد همین قواعد عیناً در حق حکومیتهای اعلی هم جاریت."}
{"book": "adl0639", "page": 57, "text": "٥٤\n\nسوم : حکومتی های کلان\n\n(١١٩) — حکومتی های کلان در تحت اداره یک یک حاکم کلان\nمیباشند و در داخل هر حکومتی کلان چند حکومتی موجود میباشد.\n(١٢٠) — وظائف حاکم های کلان عیناً مانند وظیفه نائبالحکومه ها است.\n(١٢١) — مرجع حاکم های کلانیکه بیک ولایت یا حکومتی اعلی مربوط\nباشند نائب الحکومه ها و حاکم های اعلی است.\n(١٢٢) — در هر حکومتی کلان علاوه بر یک یک مدیر مال یک یک کاتب\nمکتوب و یک یک مامور پوسته و عند اللزوم یک مامور گمرک\nموجود میباشد و مرکز بعضی از حکومتی های کلان که کدام قونسل اجنبی\nباشد در انجا یک مامور خارجیه نیز موجود میباشد علاوه بر مامورین فوق\nدر مرکز هر حکومتی کلان یک ضابط کوتوالی نیز موجود است.\n(١٢٣) — مدیر مالیه و کاتب مکتوب قاضی مرافع مدیر یا مامور نفوس و مامور خارجه\nو مامور گمرک اعضای طبیعیه مجلس شورا حکومتی های کلان را تشکیل میدهد\nیک یک نفر اعضائیکه از هر حکومتی تابع حکومتی کلان انتخاب گردید انرا\n\nمراکز کلان"}
{"book": "adl0639", "page": 58, "text": "۵۵\n\nبا یک نفر عضو یکه از مرکز خود حکومتی کلان منتخب شده است\n(اعضا منتخبه مجلس شوره یک حکومتی کلان) هستند انتخاب\nاعضا منتخبه بصورتیکه در فصل مخصوص، صورت انتخابات\nاعضا منتخبه بیان گردیده جریان مییابد .\n(۱۳۴) م - وظیفه مجلس شوره یک حکومتی کلان عیناً مانند وظیفه مجلس شوره\nیک ولایت بوده بفیصله دعواها نوع جنحه و جنایت مامورینکه\nدر داخل حکومتی کلان باشند مختار و صلاحیت دار است .\n(۱۳۵) م کاتبهای حکومتی های کلان عین مار کاتبها\nمجلس شوره میباشند .\n(۱۳۶) م برای تفصیلاتیکه درباره وظائف حاکم های کلان\nو وظیفه های کافه مامورینیکه در معیت شان هستند\nبفصل نائب الحکومه ها مراجعت باید کرد ، اما مجازات\nقباحات را اگر قوماندان کوتوالی حکومتی کلان تاکندکشرها\nخود قوماندان میدهد والا پایانتر باشد تحقیقات ابتدائیه\nآنها نموده حکم مجازات را حکام میدهند .\n\nتعلیمات اساسیه تحریر از قاهر ضیه"}
{"book": "adl0639", "page": 59, "text": "۵۶\n\nچهارم: حکومتی ها\n\n(۱۲۷) — در هر حکومتی یک نفر حاکم میباشد مرجع حکام های اول\nو دوم و سوم ، نائب الحکومه ها و حاکم های اعلی و حاکم\nهای کلان میباشند مابین حاکم های درجه اول و دوم\nو سوم در حقوق خدمات هیچ فرق نیست این تفاوت تنها\nاز روی وسعت اهمیت دائره حکومتی است .\n(۱۲۸) — حاکم های درجه اول بانتخاب (انجمن مأمورین وزارت داخله)\nتعیین و بمنظوری همایونی نصب میشوند و حاکمهای\nدرجه دوم و سوم از طرف (انجمن انتخاب مأمورین وزارت داخله)\nانتخاب بمنظوری وزیر داخله مقرر میگردند .\n(۱۲۹) — حاکم ها در داخل حکومتیهای خودشان بمدیر مأمورین ملکیه\nو ضابطه و مالیه و سائره مأمورین بحسن ایفای نظامات\nدولت و اجرای اوامریکه بموجب نظامات\nاز طرف نائب الحکومه ها براشان داده شود مجبوراند."}
{"book": "adl0639", "page": 60, "text": "٥٧\n(۱۳۰) - حکام از محافظت امنیت داخلی حکومتیهای خود مسئول اند برای اجرا و ایفای امور انضباطیه بمعیت حاکم بقدر لزوم قطعات کوتوالی میباشد که یک قسم آن در مرکز حکومتی خود حاکم مانده قسم دیگر آن در علاقه ها و نقاط لازمه تعیین و تقسیم هستند منصبداران کوتوالی حکومتی در تحت امر حاکم حکومتی خودشان حرکت میکنند .\n(۱۳۱) - حاکم یا در خصوص ایفا و یا اهمال خدمات رعایت و یا عدم رعایت احکام قانونیه و نظامیه مأمورینی که در دائره حکومتیهای شان باشند متمادیاً اجرای تدقیق و تفتیش مینمایند، در حق مأمورین ماتحت که از ایشان اوضاع مخالف نظام سر زند و یا بر رعایای ماتحت ظلم و تعدی شان پدید شود حاکمها بر وفق فصل مخصوص محاکمه مأمورین اجرای تحقیقات مینمایند."}
{"book": "adl0639", "page": 61, "text": "۵۸\n(۱۳۲) - حاکمها بنظم و اصلاح راه‌ها و گذرگاهای صعب المرور\nکه در بین قریه‌ها هستند و بحسن محافظه طرق عمومیه که\nدر داخل حکومتی‌های شان باشند موظف\nهستند در انخصوص از بالادست خود سررشته میگیرند.\n(۱۳۳) - وظائف حاکمها بقرار ذیل است:-\nاول:- برای کشادن مکاتب ابتدائیه و برای\nاستخدام معلمین سیار ما بین قبائل کوچی\nاز بالادست خود سررشته گرفتن،\nو تشویق و تحریک نمودن بچه‌های کوچی\nو دیهاتی را که در مکاتب ابتدائیه هستند\nاز بهر تحصیل بمکاتب مراکز ولایات مرکز سلطنت.\nدوم - دستگیر ساختن و تعقیب نمودن هر گونه مجرمین\nو محکومین گریزی که داخل حکومتی او فرار\nو یا اخذ مقام نموده باشند.\nسوم:- تحریر کردن نفوس اهالی در جمیع دائره حکومتی خود"}
{"book": "adl0639", "page": 62, "text": "۵۹\nبی کم و کاست بواسطه مامور نفوس.\nچهارم - اجبار نمودن علاقه دار و قریه دار را\nبر اینکه جمیع تولدات و وفیات و نقل مکان\nو آتش زده گی خرمن و آمده گی سیلاب\nو ازین قبیل وقوعات مهمه را بر وقت\nو زمانش برابر اخبار نمایند.\nپنجم - اشخاصی را که در عدم ادای محصول\nسرکاری اصرار کنند با یاد داشت\nمامور مالیه بحضور مجلس مشوره محاکمه کردن\nو بعد الحکم تا به سی روز بندی کردن و تقدیم\nکردن فاضله مبالغ مستحصله سرکار را\nبخزینه مرکزیه ولایت پس از جدا کردن\nمبلغی که بموجب نظامنامه (بودجه)\nبرای خود اداره حکومتی تخصیص شده است.\nششم - نظارت و مراقبت کردن بر اجراآت کارداییها"}
{"book": "adl0639", "page": 63, "text": "۶۰\n\nهیئت های طبیه سیار که بغرض تداوی امراض اهالی\nقریه ها انتخاب شده اند که آیا بقرار نظامنامه خود\nهمه قریه ها را دور و گردش نموده بیمارها را باحسن\nصورت معالجه و دواهای شانرا کاملاً\nاعطا مینمایند یا خیر.\nهفتم- دقت نمودن بر اینکه جنگل های داخل حکومتی\nاو خراب نشود و همت گماشتن در تربیت\nو تکمیل جنگلها و درخت زارهای نو.\nهشتم- فوراً گرفتار کردن ارباب جرائم از هر قسم که باشند\nاز آنجمله، مجازات نمودن فاعلین قباحت را\nبموجب تحقیقات، وتسلیم کردن مرتکبین جنحه\nو جنایت را بمحکمه عدلیه حکومتی خود.\nنهم- تشویق نمودن اهالی را بترقی و توسیع زراعت\nو تجارت وصناعتیکه در داخل حکومتی او مروج\nداشته باشد حاکم با بعضی ازین وظائف را"}
{"book": "adl0639", "page": 64, "text": "۶۱\n\nبالذات بعضی را بصلاح و صوابدید مجلس های\nمشوره خودشان ایفا مینمایند .\n(۱۳۴) -- در معیت حاکمها علاوه بر منصبدار کوتوالی که قبلاً ذکر شد\nیک یک مأمور مالیه و یک یک مأمور نفوس هم میباشد.\n(۱۳۵) -- مجلس مشوره حکومتی در تحت ریاست حاکم منعقد میشود.\nدرین مجلس بنام اعضای طبیعیه و اعضای منتخبه\nدو قسم اعضا موجود میباشند .\nاعضای طبیعیه مجلس مشوره شان مأمورین مالیه و نفوس و قاضیهای\nابتدائیه هستند و اعضای منتخبه آن عبارت است\nاز نفریهائیکه از میان اهالی منتخب شده باشند .\n(۱۳۶) -- اعضای منتخبه مجلس مشوره حکومتی عبارت است از یک یکنفر اعضای\nاز هر علاقه تابع یک حکومتی انتخاب گردیده اند با یکنفر\nعضویکه از مرکز خود علاقه حکومتی انتخاب گردیده است\nانتخاب اعضای منتخبه مجلس مشوره حکومتی بصورتیکه در فصل\nمخصوص (صورت انتخابات اعضای منتخبه)"}
{"book": "adl0639", "page": 65, "text": "۶۲\n\nدر خاتمه بیان گردیده جریان مییابد مدت خدمت بعضی آنها\nسه سال است بعد از اختتام مدت اعضای\nجدیده انتخاب میشود.\n(۱۳۷)- مجلس های مشورهٔ حکومتی تنها در خصوص اموریکه با دارهٔ حکومتی\nتعلق دارند اگر ده مینمایند و با منظوری بالا دست خود\nمحاکمه مأمورینیکه مرتکب قباحت شده باشند رأی دادن\nدر حق آنها از جمله وظائف مجلسهای مشورهٔ حکومتی شمرده میشود\nو اجرا آن بخاص تعلق بمنظوری حاکم بالا دست دارد.\n(۱۳۸)- نائب الحکومه ها و حکام اقلا در ماه یکروز بروز ها جمعه در\nمساجد جامع از مضمون فوائد اعلانات و نظامات دولت\nبرای ایقاظ و آگاهی اهالی نطقهای مفید نمایند.\nضمایم\n(۱): نائب الحکومها و حکام اعلی و کلان در مواقع و عادی مهم\nکه بین دو اقوام واقع شود و قوهٔ ادارهٔ حکام محلی را\nبرای حل و فصل آن کافی ندانند. یا در موضع"}
{"book": "adl0639", "page": 66, "text": "۶۳\nمناقشه رفته و یا دعوی را در مرکز جلب کرده قانوناً\nتصفیه نمایند .\n( ۲ ) :- باقی دارانی که از یک ولایت بدیگر ولایت\nنقل مکان کنند و یا اشخاصی که برای فیصله محاکمه\nاز دیگر ولایت جلب آنها ضرور شود - نائب الحکومه‌ها\nو حکام محلی آن ولایت برای جلب این چنین اشخاص\nو امثال آن بدون ذریعه وزارت بولایت متعلقه آن\nمخابره کرده میتوانند .\n( ۳ ) :- کسانیکه بیک حکومت و یا ولایت محکوم بمجازات\nقتل و سرقه میشوند، هر گاه متوطن آن حکومت یا ولایت\nنبوده جدید وارد شده باشند نائب الحکومه‌ها وحکام\nمحلی نظر به تذکره آنها از ولایات و یا حکومتی مسکونه\nسابقه‌شان معلومات گرفته اگر در آنجا قبلاً مرتکب\nجرمی گردیده باشند از روی معلومات افعال مجرمیت\nسابقه درباره این جرم حالیه آنها نسبتاً تعیین مجازات نمایند\n\nجرایمی که بشخصیت مندرج تخفیف یافته .\n\nدر باب طلبیات"}
{"book": "adl0639", "page": 67, "text": "۶۴\n\n(۴) - دعاوی حقوق العباد و حقوق الله که با هم مشترک باشند هرگاه\nمدعی دعوی حقوق العباد را ثابت کرده نتواند برای فیصله حصه\nحقوق الله و همچنان در دعاوی سرقت یا قتل که ورثه مقتول\nیا شخصی که مالش سرقت شد دعوی خود را اقامه کرده نتواند\nد یا بدیگر ملحوظات از دعوی خود صرف نظر کند و مجازات\nحقوق الله درباره مجرم اجرا نشده معطل ماند برای فیصله\nاین چنین دعاوی حقوق الله تنها و یا حقوق الله و حقوق العباد\nمشترکه حکام محلی تا زمان تعیین مدعی عمومی موقتا برای هر دعوی\nیک نفر از اشخاصیکه اہلیت وکالت را داشته باشند\nوکیل مقرر دارند.\n(۵) - علی العموم مظنوینیکه از محالات مختلفه در یک محل تحت اتهام جرائم\nآمده توقیف خانه همان محل توقیف میشوند ، قاضی محلی در فیصله\nجرائم جزائیه آنها مجاز است اما در دعاوی حقوقیه هرگاه\nمدعی و مدعی علیه در یک محل باشند ، و مدعی دعوی کند . اگر چه\nمعامله آنها در دیگر نقاط واقعشد باشد فیصله انرا قاضی محلی که"}
{"book": "adl0639", "page": 68, "text": "۶٥\n\nمدعی و مدعی علیه در آن اقامت دارد ، می نماید\nو اگر مدعی علیه به محل سکونۀ خود متوقف باشد\nاین قسم فیصله با تقاضی محل سکونۀ مدعی علیه\nتعلق است .\n(۶) - بر علیه اشخاصی که دعاوی مشترکۀ حقوق العباد حقوق الله\nدر محاکم افغانستان کرده میشود ، هر گاه مدعی قبل\nاز صدور فیصله غائب شود حصۀ حقوق الله آن مطابق\nمادۀ (٤) ضمیمۀ ہذا مدعی عمومی و یا یک نفر وکیل که\nاز طرف حکام محلی موقتاً باین وظیفه مأمور میشوند\nاقامه کرده فیصله میشود ، دعوی حصۀ حقوق العبد\nالیٰ زمان حاضر شدن مدعی معطل گردیده در حقوق العبد\nمحضه مظنون مستحق حبس نیست .\n\n* *\n*\n\nہر عظیم تعدیلات اساسیه در ہر لار کامہ"}
{"book": "adl0639", "page": 69, "text": "۶۶\n\nپنجم ، علاقه ها\n\n(۱۳۹) - حکومتیها بر علاقه ها تقسیم میشوند و هر علاقه نظر بدرجه\nمناسبت خود از چند قریه ترکیب می یابد در هر علاقه\nیک علاقه دار اجرای حکومت مینماید .\n(١٤٠) - علاقه دار باید شخص خوانده و نویسنده با عفت ناموس\nبوده عمرش هم بهیچ صورت از ( بیست سال) کم نباشد.\n(١٤١) - علاقه دار باجرای وظائف ذیل مجبور است :-\nاول : در رعایت باحکام شرعی و به پابندی آن اهالی علاقه\nخود را دائماً مجبور نمودن\nدوم - ارباب قسم جرائم مشهوره را فعلاً توقیف و مرتکبین\nقباحت را بصلاح و تجویز مجلس شوره علاقه خود باندازه\nاختیارات او که در آینده توضیح یافته مجازات نمودن و مجرمین\nجنحه و جنایت را با اوراق تحقیقیه ابتدائیه شان بحکومتی بالا\nدست خود سپردن، در صورت ظهور یک جنایت که"}
{"book": "adl0639", "page": 70, "text": "۶۷\nفاعل آن مجهول باشد علاوه بر دوام نمودن در اجراء\nتحقیقات ابتدائیه آن وجستجوی مجرم بحاکم بالا دست معلومات\nمفصله دادن هر حکمیه از طرف حکام مافوق او در خصوص جستجوی\nجانی برای او صادر گردد متابعت نمودن و احکام\nجميع اعلانات متعلق مسائل حقوق و جزاکه با و میرسند\nدر معرض اجرا گذاشتن ، احکام دیت خون و جزآی\nنقدیرا بلا توقف و بدون فوت وقت و فرصت اجرا داشته\nمبلغ دیت را بورثه مقتول و جزای نقدیر بخزینه\nقریب توزیع نمودن .\nسوم - در تطهیر و صفائی علاقه حکومتی خود از هرگونه گندگی و غلاظت که\nصحت عمومیه را اخلال مینماید سعی بلیغ نمودن .\nچهارم - بر موقع ورود یکی از هیئت های صحیه سیار که\nداخل علاقه داری وی میشود در استفاده مریضیها\nو بیمارهای از ان جد و جهد بسیار نمودن .\nپنجم - در اصلاح خرابیههای جزوی ابنیههای تهلکه ناکی که در بین قریه ها\nمگر تعلیم یافتگان مکاتب اساسیه در پرایه اداره گنجدیت"}
{"book": "adl0639", "page": 71, "text": "۶۸\nمیباشد کوشش ورزیدن\nششم - در ترمیم و تعمیر مساجد و خراب نشدن شان توجه نمودن.\nهفتم - بحسن محافظه هر نوع مبانیکه از طرف دولت تعمیر\nشده باشند دقت و بر آترمیم و تعمیر جاهای\nمرمت طلب آن اجرای پیمایش نموده لزوم تعمیر\nآنرا بدائره حکومتی عرضه داشتن\nهشتم - مکتبهائی را که در داخل علاقه او هستند دائماً تفتیش و بحسن\nایفای وظیفه معلمین آن علم آوری نمودن.\nنهم - بر موقع ظهور حریق و سیلاب آتش زده گی جنگل و خرمن و آفتهای\nسائره تدابیر لازمه انسدادیه اتخاذ نمودن.\nدهم - در حفظ و وقایه جنگلهای طبیعی از تلف شدن و برای\nبسر رسانیدن جنگلهای نواهالی را تشویق دادن.\nیازدهم - در تحصیل محاصل سرکاری بدرجه کوشش نمودن که بر ذمه هیچکس\nاز رعایا داخله علاقه وی چیز باقی نماند و علاوه از اهالی\nخارج دائره نظامات اضافه ستانی نشود."}
{"book": "adl0639", "page": 72, "text": "۶۹\n\n(١٤٢)— علاقه دار برای مجازات نمودن اهل قباحت از رعایا بموجب\nصلاح وصوابدید مجلس مشوره خود تنها تا ده روز نظر بندی و\nیکصد روپیه جزا نقدیرا صلاحیت دارد محکومیتی که اضافه بران\nباشد از حاکم بالادست خود باید اذن و اجازه بخواهد.\nعلاقه دار محبس کردن اشخاصی که در عدم ادای مالیات دولت\nاصرار کند اختیار ندارد .\n\n(١٤٣)— با علاقه دار یک کاتب و در منطقه علاقه اش یک مفرزه کوتوالی\nموجود هست که منصبدار ان در تحت امر علاقه دار اجرای\nماموریت و ایفای خدمت مینماید .\n\n(١٤٤)— در هر علاقه یک مجلس علاقه داری موجود میباشد مجلس اعلا\nدر تحت ریاست علاقه دار از سه عضو دیگر که از معتبرین اهالی\nعلاقه و قریه ها باشند برای سه سال از طرف اهالی\nقریه ها و قبائل انتخاب میشود .\nانتخاب اعضای (مجلس شوره علاقه داری) مطابق\nنظامنامه انتخابات رسماً اجرا میگردد."}
{"book": "adl0639", "page": 73, "text": "٧١\n\nششم : قریه‌ها و قبائل کوچی\n\n(١٤٥) ـ اداره‌های (قریه‌ها) و (قبائل کوچی) محول است برؤسای ایشان در خصوص در نظامنامه مخصوص اداره ولایات قواعد قطعیه و مفصله موجود است.\n\n* *\n*\n\n[مهر تنظیم اثری مثبت اساسیه در دایره گذشت؟]"}
{"book": "adl0639", "page": 74, "text": "۷۱\nدیوان سنجش\n(١٤٦) — دیوان سنجش بتدقیق همۀ اوراق حسابیۀ دولت علیۀ افغانیه مأمور است .\n(١٤٧) — وزیر مالیه و مدیر محاسبۀ عمومیه مجبور است که اوراق حسابیۀ هر ساله را با جزئیات و تفرعات آن ببوجهٔ که در نظامنامۀ محاسبۀ عمومیه توضیح یافته بدیوان سنجش بفرستد، اگر بموعد مذکور اوراق حسابیه را نفرستاد وزیر مالیه و مدیر محاسبۀ عمومی مسئولند، دیوان سنجش در اثنای این تدقیقات تدقیق میکند که آیا همۀ مصارف دولت با اوراق معتبرۀ نظامیه موافق ساخته شده اند یا نی، و آیا تکمیل واردات دولت تحصیل گردیده یا خیر، و در نتیجهٔ این تحقیقات تدقیقات وزیر مالیه و مدیر محاسبۀ عمومیه مسئول شناخته میشوند یک موازنۀ حقیقیۀ بودجه که بوزارت مالیه تنظیم میشود"}
{"book": "adl0639", "page": 75, "text": "۷۲\nبعد از تدقیقات بحضور مبارک شاهانه تقدیم مینماید.\n(١٤٨) :— دیوان سنجش مرکب است از یک رئیس شش نفر اعضا\nرئیس و اعضا دیوان سنجش از طرف اشرف اعلیحضرت همایونی\nانتخاب و تعیین میشوند.\nکاتبهای سنجش به انتخاب اعضای دیوان سنجش\nو منظوری رئیس آن مقرر میشوند.\n(١٤٩) :— دیوان سنجش بهیچیک وزارت مربوطیت ندارد،\nو براه راست بحضور اشرف ملوکانه مسؤل شناخته\nمیشود، و بمطابق نظامنامهٔ مخصوص خود ایفای وظیفه مینماید.\n* *\n*\nبمهر عظیم الشان دولت اساسیـه در پر از کاغذ"}
{"book": "adl0639", "page": 76, "text": "۷۳\nحکومت عسکریه\n(۱۵۰) - بمجردیکه به اعلان حکومت عسکریه لزوم دیده شود، بنا بر عرض و گزارش وزارت عدلیه بامر و اراده سنیه اعلیحضرت ملوکانه یک بیان نامه نشر میشود، که بیان نامه مذکوره بر خصوصیات ذیل محتوی میباشد:-\nاول - حدود منطقه ممالک که در آن حکومت عسکریه اعلان گردیده است مکملا تعیین و تحدید میشود.\nدوم - سبب اعلان حکومت عسکریه بیان میشود.\nسوم - اگر حکومت عسکریه موقتا اعلان گردیده باشد تاریخ اختتام آن نیز توضیح میگردد.\nچهارم - آمر بزرگ عسکریه نیز تصریح و نشان داده میشود.\nپنجم - در منطقه که حکومت عسکریه در آن اعلان گردیده افعال و حرکاتیکه ارتکاب آن ممنوع است ذکر و تشخص میشود [مثلا از قبیل سلاح گشتاندن و در جائی]"}
{"book": "adl0639", "page": 77, "text": "٧٤\n\nآشکار و پنهان اجتماع نمودن، و شبانگاه بعد\nساعت معین گشت و گذار نمودن و غیره].\n\n(١٥١) ـــ در منطقه که دران حکومت عسکریه اعلان گردد، همه\nوظایفیکه عاید به امنیت و انضباط مملکت باشد،\nبقوماندان بزرگترین عسکری که در انجا هست انتقال\nمییابد، و یا اگر لازم دیده شود بمنطقه مذکور مخصوصاً\nاز طرف اشرف پادشاهی یک قوماندان عسکری\nفرستاده میشود، و ریاست حکومت عسکریه\nبمشار الیه تفویض میگردد .\n\n(١٥٢) ـــ در منطقه که دران حکومت عسکریه اعلان گردد، محاکمه\nارباب جرائمیکه جرم شان تعلق باخلال امنیت داخلیه\nو یا خارجیه دولت باشد در دیوان حرب عسکری اجرا\nمیشود و تفصیلات این جرائم در (باب اول) و (فصل ۲\nاوّل و دوم) نظامنامه جزای ملکیه شرح و تصریح گردیده‌است؛\nمحاکمه کسانیکه مرتکب یکی از افعال ممنوعه که در اعلان نشان"}
{"book": "adl0639", "page": 78, "text": "٧٥\nداده شده گردیده باشند نیز در دیوان حرب عسکری\nملاحظه میشود .\n(١٥٣) :— دیوان حرب عسکری که بحکومت عسکریه مربوط میباشد\nاز یک رئیس و شش اعضا ترکیب مییابد رئیس دیوان\nحرب عسکری بهمه حال باید از رتبه رئیس حکومت عسکریه یکرتبه\nکمتر باشد درین دیوان حرب بقدر لزوم نویسنده هم موجود\nمیباشد، در معیت رئیس دیوان حرب عسکری برای محافظه\nبندیهای موقت و بغرض تأمین انضباط داخل و جوار\nدیوان حرب عسکری در اثنای محاکمه نظر با همیت و وسعت کار\nبدرجه یک تولی و یا یک کندک قوۀ عسکری اعطا میشود.\n(١٥٤) :— مرتکبین جرائم قاعده (١٥٠) هر زمانیکه گرفتار شوند از طرف\nرئیس حکومت عسکریه با اوراق تحقیقات ابتدائیه شان\nیکجا برئیس دیوان حرب عسکری تحت الحفظ تسلیم\nکرده می شوند .\n(١٥٥) :— دیوان حرب عسکری بشکل و طرزیکه در قاعده (٣٨) نظامنامه\nمحکمه تشکیل مییابد تأسیس میگردد اما قائد"}
{"book": "adl0639", "page": 79, "text": "جزای عسکری بیان گردیده است محاکمه مجرم را اجرا میکند\nو درباره او از قرار نظامنامه جزای عسکری یا اگر دران\nموجود نباشد بموجب نظامنامه جزای ملکی تعیین جزا\nمینماید و اعلام مفصل آنرا که تنظیم داده است برای اجرا\nبه رئیس حکومت عسکریه تقدیم میکند.\n(١٥٦)  هنگامیکه حکومت عسکریه اعلان کرد و فیصله هائیکه از دیوان\nحرب عسکری داده میشوند بهیچ سبب بهانه دوباره قابل\nمرافعه و تمیز نیستند، هرگاه فیصله که در بارۀ مجرم از دیوان\nحرب عسکری صادر گردیده عبارت از جزای حبس پانزده سال\nباشد فی الحال از طرف رئیس حکومت عسکریه منظور و امضا\nگردیده و محکوم با اعلام امضا شدۀ محفوظاً بنائب الحکومه\nو یا حاکم اعلیٰ سپرده شده در محبس خانۀ عمومی جزای خود را مییابد.\nاگر محکومیت عبارت از جزای حبس دوام و یا حکم اعدام باشد\nبغرض منظوری حضور اعلیحضرت شهریاری اعلام فیصله از طرف\nرئیس حکومت عسکریه بوزارت حربیه تقدیم گردیده و بعد از آنکه"}
{"book": "adl0639", "page": 80, "text": "۷۷\nاز طرف اشرف پادشاهی منظور فرموده شد علام می کند\nبا فرمان نشان شهریاری یکجا از طرف وزیر حربیه برئیس\nحکومت عسکریه اعاده گردیده بنائب الحکومه یا حاکم اعلی\nسپرده و در معرض اجرا گذاشته میشود ، مجرمی که درباره او\nحکم اعدام صادر گردیده باشد معامله اعدام او بطریقی که\nدر باب اول قانون نامۀ جزای عسکری بیان گردید\nاز طرف رئیس حکومت عسکری بشرط حاصل کردن منظوری\nحضور والای شهریاری اجرا میشود .\n(١٥٧) - در صورت ظهور بعض احوالات فوق العاده دربارۀ\nمنظوری حکم حبس دوام و حکم اعدام از حضور مبارک\nاعلیحضرت شهریاری بنائب الحکومه یا حاکم اعلی و یا خو\nرئیس حکومت عسکریه اختیارات داده میشود پس در اینصور\nبهمه حال این فقره باید در جهان فرمان همایونی که در خصوص\nاعلان عسکریه باشد درج و تصریح گردد .\n(١٥٨) - رئیس حکومت عسکریه بدون حواله نمودن بدیوان حرب"}
{"book": "adl0639", "page": 81, "text": "عسکری باتخاذ قرار های ذیل مختار است :\nاوّل - اشخاصی که بدرجه قباحت بیکی از افعال\nممنوعه که در اعلان نامه حکومت عسکریه\nتصریح گردیده است مرتکب شده باشد\nنهایت تا چهل و پنجروز جزای حبس دادن.\nدوّم - خواه از طرف روز باشد خواه از طرف شب\nبلا تفریق خانه هر کسی را که شبهه ناک\nباشد باصول مخصوص آن تلاشی نمودن.\nسوّم - هر کسی که مظنون باشد اور فی الحال توقیف\nنموده دربارۀ او اجرای تحقیقات ابتدائیه نمودن\nومتعاقباً اورا بدیوان حرب عسکری فرستادن.\nچهارم - اشخاص شبهه ناک بد معاش وگروه ولگرد\nو اوباش را از منطقۀ حکومت عسکریه بخارج\nطرد نمودن .\nپنجم - مکتوباتیکه بابواب جرایم و یا اشخاص شبهه ناک"}
{"book": "adl0639", "page": 82, "text": "۷۹\nعاید باشد از پوسته خانها طلبیده آنهارا\nکشادن و از نظر گذرانیدن.\n\nششم - هر قسم اخبار یا دروزنامه ها را موقتاً و یا مؤبداً\nلغو و معطل کردن.\n\n(۱۵۹):- رئیس حکومت عسکریه برای اعادۀ امنیت و انضباط\nاتخاذ هر نوع تدبیر یکه لازم به بیند، و طلبیدن هر قدر قوۀ\nعسکریه که مناسب داند مختار و صلاحیت دارست.\n\n(۱۶۰):- مجرم بهر رتبه و مأموریتیکه باشد بهر حال محاکمه اش\nدر دیوان حربی که در قاعده (۱۵۳) بیانگردیده جائز است.\n\n(۱۶۱):- اگر حکومت عسکریه موقتاً اعلان گردیده باشد بعد از داخل\nشدن همان تاریخیکه در فرمان همایونی تصریح گردیده است\nخود بخود منسوخ میشود و اموری که متعلق با منیت و انضباط باشد\nتکراراً بحکومت ملکیه انتقال مییابد.\nلاکن اگر احوالیکه اعلان حکومت عسکریه را موجب گردیده است\nهنوز کامل زائل نشده باشد بایک فرمان ثانی همایونی لااقل"}
{"book": "adl0639", "page": 83, "text": "۸۰\nاز یک هفته پیش از حلول یوم موعود مدت آن تمدید میشود\nاگر اعلان بلا تعیین مدت باشد بمجرد زائل شدن احوال\nفوق العاده که موجب اعلان حکومت عسکریه گردیده\nاست با یک فرمان ذیشان همایونی که بموجب معروضه\nوزارت عدلیه درباره منسوخ گردیدن حکومت عسکریه\nصادر گردد حکومت عسکریه منسوخ میشود .\n(۱۶۲) — در منطقه که در آن حکومت عسکریه دوام کند غیر از اموریکه\nبه امنیت و انضباط متعلق باشند دیگر کافه معاملات\nبقرار سابق جریان داشته میباشند و محاکمه معاملات\nحقوقیه و تجاریه و جرائمیکه به امنیت و انضباط تعلق نداشته\nباشد هم بالطبع در محکمه های عدلیه پیش و فیصله میشوند و\nرئیس حکومت عسکریه بین کارها قطعاً حق مداخله ندارد.\n* *\n*"}
{"book": "adl0639", "page": 84, "text": "۸۱\n\nفصل سوم\n\nمحاکمه مامورین ملکیه و عسکریه علی العموم\n\nمحاکمه مامورین ملکیه\n\n(١٢٣) محاکمۀ مأمورین ملکیه که جرائم شان متعلّق بامور مأموریت\nشان باشد در محاکم مأمورین ملکیه اجرا میشود.\nو نیز منازعات و مناقشاتیکه در اثنای ایفای وظیفه در میان\nمأمورین رعایا پیدا شود مرجع محاکمۀ شان مجالس مشوره و\nمحاکم مأمورین شورای دولت میباشد فقط مرجع فیصله جرائمیکه مأمورین\nخارج وظیفه بوده مرتکب آن شوند محاکم عدلیه است.\n(١٢٤) محاکم مأمورین عبارت است از محکمه ابتدائی و مرافعه و تمیز\nشورای دولت و مجلسهای مشورۀ مربوطۀ ولایات و حکومتیتها"}
{"book": "adl0639", "page": 85, "text": "۸۲\n\nاعلیٰ و کلان، مجلسهای مشاوره حکومتیها بعد اجازه بالا\nدست تنبیهاتی را که مرتبین قباحت اجازه دارند\nمحاکمه مأمورین در محکمه های فوق از قرار ذیل اجرا میشود.\n(۱۶۵) ۱ - یک مأموریکه در متعلق مأموریت خود مرتکب یک جر\nگردد هرگاه مأمور مذکور در اطراف و ولایات متخدم\nباشد از طرف نائب الحکومه ها یا حاکمهای اعلیٰ کلان\nو اگر در دائره های مرکزیه متخدم باشد از طرف وزیر\nو یا مدیر اداره مستقله که بآن منسوب است (بواسطه\nیک هیئت تحقیقیه که مرکب از مأمورین دولت باشد)\nدر حق او امر اجرای تحقیقات ابتدائیه داده میشود.\nاین تحقیقات موافق با حکام مخصوص نظامنامه اصول\nمحاکمات جزائیه که راجع بوظائف مستنطقین است\nاجراء میگردد .\nاوّل :- در حالیکه رئیس محکمه در تحقیقات مذکور نقصان بینید\nبه هیئتهای تحقیقات صورت مسئله را پس میکند."}
{"book": "adl0639", "page": 86, "text": "۸۳\nتا اکمال پذیرد.\nدوم- اوراق تحقیقیه مامورین از طرف هیئتهای\nسابق الذکر مرتب شد در مرکز بوکیل\nاثبات جرم که از طرف وزارت معین میشود\nو در ولایات، بوکیل اثبات جرم که از طرف\nنائب الحکومه و یا حاکم اعلیٰ یا کلان تعیین\nگردد، سپرده میشود.\nسوم- حکمهایئکه از محکمه های مامورین داده میشود\nیا به انقضای مدتهای اعتراض مرافعه\nو تمیز و یا بصدور حکم بنا بر اعتراض محکوم\nاز مرافعه یا تمیز کسب قطعیت می نماید.\n(١٦٦)--- کسانیکه بقرار ضابطه (١٦٥) برای تحقیق مامور هستند\nمجبورند که کافه دلائل و اماراتیکه مدار اثبات جرم باشند\nبا بیانات و اسامی شاهدان و اوراق تحقیقیه را با یک\nخلاصه آن بذاتیئکه تحقیقات ابتدائیه را امر کرده است"}
{"book": "adl0639", "page": 87, "text": "٨٤\nتقديم نمايند از روی نتیجه تحقیقات اگر شخصی که درباره در محاکم عمومی\nاوامر تحقیقات ابتدائیه صادر شده بری الذمه ظاهر نشود\nاز طرف هیئت تحقیقیه یکقرار داد عدم لزوم محاکمه برای\nاو داده میشود و تحت محاکمه نمی آید و الا بر وفق قواعد آتیه\nتحت محاکمه گرفته میشود .\n(۱۲۷) - محاکمات مامورینیکه براه راست از حضور ملوکانه منصوب\nشده باشند خواه از نوع قباحت یا از نوع جنحه و جنایت\nباشد بهر حال در محکمۀ ابتدائیۀ مامورین ملکیه اجرا میشود\nو بغرض اجرا پذیرفتن محاکمه اینگونه مامورین لازم است\nکه همان وزارت و یا اداره مستقل که او بدان منسوبست\nبحضور شاهانه معروضات نموده شرف صدور اراده\nسنیه را حاصل دارد .\n(۱۲۸) - ماموریکه در حق او تحقیقات ابتدائیه اجرا گردیده است اگر\nاز چنان مامورینی نباشد که براه راست از حضور شاهانه\nمنصوب گردیده است و جرم او از نوع قباحت بوده در مرکز\nمأمورینیکه براه راست منصوب باشند"}
{"book": "adl0639", "page": 88, "text": "٨٥\nولایت یا حکومتی اعلی یا کلان مستخدم باشد محاکمه اش\nدر مجلس شوره همان مرکز اجرا می پذیرد و حکمی که در حق او\nداده میشود از طرف نائب الحکومه یا حاکم اعلی و کلان\nتصدیق و اجرا میگردد و هر گاه در حکومتها مستخدم باشد\nمحاکمه اینچنین مامورین بعد اجازه یک رتبه بالا دست\nمربوط آن در مجلسها مشوره حکومتی فیصله میشود و فیصله\nکه در حق او صادر میگردد از طرف همان بالا دست اجرا مییابد\nهر گاه مامور مذکور مستخدم بیکی از دوائر وزارتها\nو یا اداره مستقله مرکزی باشد اوراق تحقیقات\nابتدائیه جرم او با نجمن انتخاب مامورین همان وزارت\nو یا اداره مستقله که بآن منسوب است حواله و محاکمه\nمیگردد و حکمی که در آنخصوص داده میشود بتصدیق وزیر\nو یا مدیر مذکور انفاذ مییابد حکمهائیکه درباره جرائم\nنوع قباحت صادر میشوند هیچ قابل مرافعه و تمیز نیستند\n(۱۲۶)م مامورینیکه در اطراف مستخدم باشند هر گاه مرتکب جرمی\nمجرمیکه ثابت بالاسمه مجرا میشود"}
{"book": "adl0639", "page": 89, "text": "۸۶\n\nاز نوع جنحه و جنایت شوند محاکمه شان در مجالس مشورهٔ\nولایت یا حکومتی اعلیٰ و یا حکومتی کلان که به آن منسوب اند\nفیصله و بقرار ذیل اجرا میشود.\nاوّل: اگر فیصله از نوع جنحه باشد و محکوم علیه را مفر نماید\nپس اگر حکمیکه دربارهٔ او صادر گرد د عبارت از حبس\nیک ساله و یا یکهزار روپیه جزاء نقدی باشد علام آن\nاز طرف نائب الحکومه یا حاکم اعلیٰ و یا کلان که امر\nمحاکمه از طرف او داده شده منظور و اجرا مییابد\nو متعاقباً بوزارت و یا ادارهٔ مستقله که محکوم علیه\nبه آن منسوب است اطلاع دهی مینماید.\nو اگر حکم مستلزم حبس بالاتر از یک سال و اضافه از\nیکهزار روپیه الی سه هزار روپیه بود از بهر منظوری\nبوزارت یا ادارهٔ مستقله که مامور مذکور به آن\nمنسوب است تقدیم گردیده و بعد منظوری وزیر\nو یا مدیر مستقل فیصلهٔ مذکور در ولایتی که بآن جای است\n\nحکم فوق شامل حصهٔ تسلیم امانات نیز میباشد."}
{"book": "adl0639", "page": 90, "text": "۸۷\n\nموضع اجرا گذاشته میشود.\nدویم ـ اگر جرم مأمور از نوع جنایت باشد و مأمور حکمی را\nکه در حق او داده شده است مرافعه نماید اعلامان\nبهمان وزارت و یا اداره مستقله منسوبه او تقدیم\nگردیده از طرف وزارت نیز از بهر منظوری بحضور\nشاهانه عرض میشود و هر حکمیکه بتصدیق شاهانه برسد\nدر ولایت منسوبه مأمور در موضع اجرا گذاشته میشود.\nسوم ـ هرگاه یک مأموریکه بجرم جنحه و جنایت محکوم گردید\nباشد و حکمیکه که در باره او صادر گردیده مرافعه\nنماید و یا حکومت نسبت بفیصله محکمه ابتدائیه\nقانع نشده مرافعه بخواهد اوراق حکم بمحکمه مرافعه\nمأمورین شورای دولت سپرده میشود، بعد\nاز تصدیق محکمه مذکور اگر محکوم علیه و یا حکومت\nدعوی را تمیز کردن خواهش داشته باشند\nاوراق مذکور بهیئت تمیز یه شورای دولت سپرده میشود."}
{"book": "adl0639", "page": 91, "text": "۸۸\n\nو هیئت مذکور دعوی را تمییزاً ملاحظه نموده حکم آنرا تصدیق\nمینمایند اوراق محاکمه مجرمین جنحه و جنایت که در محکمه\nمرافعه مأمورین و یا هیئت تمیزیه شورای دولت\nمرافعه و تمیز میگردند با اعلام آن بوزارت یا اداره\nمستقله که مأمور مذکور بدان منسوب است، واپس\nسپرده میشود و حکمیکه در حق محکوم بهای جنحه باشد\nبمنظوری وزیر و یا مدیر مستقله که محکوم بآن عائد است\nاجرا مییابد و در حق محکوم بهای جنایت بحضور پادشاهی\nعرض میشود.\n\n(۱۷۰):— هرگاه مأموریکه مرتکب جنحه و جنایت گردیده\nاست منسوب باشد بیکی از دوائر\nوزارتها و اداره مستقله مرکزے\nمحاکمه اش در محکمه ابتدائی مأمورین\nملکیه اجرا میشود، در صورتیکه محکوم\nدعویرا مرافعه ننماید اعلام محکوم بهای جنحه"}
{"book": "adl0639", "page": 92, "text": "۸۹\nبمنظوری وزیر و یا مدیریکه بآن منسوب است\nو اعلام محکومین جنایت بمنظوری حضور\nشاهانه در موقع اجرا وضع می شود، اگر مأمور\nفیصله را مرافعه کشد دعوی سر از نو در محکمه\nمرافعه مأمورین ملکیه رویت می شود و اگر مامور\nبر فیصله هائیکه از محکمه مرافعه صادر می شود\nاعتراض کشد در هیئت تمیزیه ملاحظه مییابد.\n(۱۷۱) :— اگر در باره یک مأموریکه مرتکب جنایت گردیده\nباشد حکم اعدام یا حبس دوام صادر گردد مأمور خواه\nتمیز کردن بخواهد یا نخواهد بهمه حال برای تمیز\nشدن، آن فیصله های مجرمین مستخدمین ولایات\nبطریق رسمی بواسطه وزارت یا اداره مستقله\nکه بآن منسوبست و فیصله های مجرمین دوائر\nمرکزیه وزارت راساً از محکمه ابتدائیه مأمورین\nبه محکمه مرافعه تودیع می شود، محکمه مذکور اوراق مذکورا"}
{"book": "adl0639", "page": 93, "text": "۹۰\nاز نظر تدقیق گذشته اگر فیصله که موافق\nقانون دید تصدیق و الا نقض نموده بمحکمه اس\nسرا نو در دائرۀ مذکور رؤیت می گردد\nو فیصله های اعدام یا حبس دوام که\nبتصدیق محکمه مرافعه میرسد بعد از ملاحظه\nهیئت تمیزیه با منظوری حضور مبارک اجرا\nمی شود.\n(۱۷۲) - تحقیقات ابتدائی مجرمین منسوبه وزارت\nو ادارۀ مستقله که بوزارت و ادارۀ\nمربوطه اش میرسد وزیر و مدیرهمان\nوزارت بگرفتن یک وکیل مجبور است\nتا وکیل مذکور در مقابل مأمور مجرم در محکمه\nمأمورین، مدعی اثبات جرم گردد\nو در ولایات و حکومتها نیز از طرف نائب الحکومه ها\nو حکام اعلی و کلان تعیین گردیده"}
{"book": "adl0639", "page": 94, "text": "۹۱\n\nدر حکومتیها وکیل مذکور از طرف حاکم محلی مقرر می گردد .\n(۱۷۳) :– در تخفیف حکمهای جزاء که از طرف محاکم مأمورین صادر گردند هیچکس اختیار ندارد ، تخفیف جزا محض از حقوق جلیله پادشاهیست اگر وزیر و مدیر مستقل و نائب الحکومه‌ها و حاکم های اعلیٰ یا کلان یک حالیکه موجب تخفیف جزای محکومین جنحه و جنایت باشد ببینند پیش از آنکه اعلام ها را منظور کنند کیفیت را با اسباب موجبه‌اش بواسطهٔ وزارت و یا مدیریت مستقلهٔ آن بحضور مبارک شاهانه معروضدارند .\n(۱۷۴) :– مأمورینیکه بسبب ارتکاب جرمی از نوع قباحت بنظر بندی محکوم گردیده باشند در همان دائره که بآن منسوب اند در یک خانه که برای نظر بندی مأمورین میباشد نظر بند میشوند، فقط محکومین جنحه و جنایت باکمال مدت جزائیهٔ خودها در محبس های عمومی مجبورند .\n\nکیفیت اساسیه در پره‌گره ۱ درج است"}
{"book": "adl0639", "page": 95, "text": "۹۲\n\n(١٧٥) مامورینیکه در اثنای ایفای امور ماموره خودشان\nغفلت وسهل انگاری و عدم دقت را بکار میبرند و یا بر\nماموریت خود دوام نمی نمایند و ناموجود میباشند امرای\nمافوق شان اختیار و صلاحیت دارند که ایشانرا\nشفاهاً زجر و توبیخ نمایند.\n\n(١٧۶) وزیرها و نائب الحکومه‌ها و کافه حاکمها و مدیران دوائر\nمستقله در حق اینگونه مامورین سهل انگار و ناموجود در نوبت\nاول تنخواه سه روزه و در نوبت دوم تنخواه پانزده روزه\nو در نوبت سوم تنخواه یکماهه شانرا قطع نموده جریمه مینمایند\nهرگاه با وجود آنهم درین سه مرتبه متنبه نگردید بهمان است\nکه مامور مذکور اگر از جمله مامورینی باشد که از طرف خود\nآمر انتخاب و تعیین گردیده باشد خودش عزل میتواند\nو اگر از مامورینی باشد که باراده سنیه نصب و تعیین\nگردیده باشد البته با دلایل مقنعه واسباب موجبه\nآن عزلش را از حضور شاهانه استدعا مینماید.\n\nتحصیلدار شده اما طبع دو جزء را میگیرد.\n\nبرضخامی"}
{"book": "adl0639", "page": 96, "text": "۹۳\nبرطرفی\nمجالس مشوره که در حق جرم قباحت مأمورین حکم میکنند\nهرگاه درجه قباحت شدید باشد بلزوم عزل مأمور هم\nحکم داده میتواند .\n(۱۷۷) :— یک مأموریکه بسبب ارتکاب قباحت از ماموریت\nخود عزل گردیده باشد بهیچصورت مستحق گرفتن تنخواه معزولی\nنیست و تا زمانیکه از همان دائره که او را عزل گردانیده\nحکم جواز استخدام خود را نگیرد در هیچ خدمت دولت\nداخل شده نمیتواند در هیچ دائره بیک مأموریکه از\nسبب قباحت عزل گردیده تا از تاریخ عزلش تمام\nمدت دو سال نگذرد حکم جواز استخدام او را داده نمیتوانند\nمجلیه ششماهه و ماسیه در باره این حکم\n(۱۷۸) :— مأموریکه مرتکب جرمی از نوع جنحه گردیده در جزا[ء?]\nمستوجب طرد از مأموریتش نشده باشد تا مدت\nسه سال در هیچ خدمت دولت داخل شده نمیتواند\n(۱۷۹) :— هر مأموریکه ادعا کند که او بغیر حق بتکدیر و قطع معاش\nو عزل از طرف مافوق خود دچار گردیده است حق آنرا"}
{"book": "adl0639", "page": 97, "text": "٩٤\nدارد که حقیقت حال خود را بآمر یکدرجه مافوق آمریکه\nاورا جزا داده عرض شکایت کند درصورتیکه مدعای\nخود را اثبات نمود از همان آمریکه بحق ما تحت خود را\nجزا داده است مقدار مبلغیکه از تنخواه ما تحت خود\nکسر نموده بقسم توبیخ ازوی گرفته بهمان مامور ماتحت داد\nمیشود، واگر مامور مذکورعزل شده باشد دوباره\nبخدمت دولت گرفته میشود .\n(۱۸۰) ــ محاکمه های مامورین مطابق نظامنامه اصول\nمحاکمات جزائیه اجرای محاکمه و موافق نظامنامه\nجزای ملکی اعطای حکم مینمایند، درمحاکمه مامورین\nمحاکمه بصورت علنی اجرا میشود و مظنون به استخدام\nوکیل مختار و صلاحیت دار است .\n(۱۸۱) ــ یک ماموریکه خواه برای محاکمه وخواه برای شهادت\nازطرف محاکم اداره ویا محاکم عدلیه جلب کردن آن\nلازم باشد باید که ورقه جلب او را بآمر مافوق او\n\nحکمیت اساساً شهر داره شهر داره امین؟ [marginalia]"}
{"book": "adl0639", "page": 98, "text": "۹۰\nفرستاده باطلاع آمر مافوقش احضار کرده شود و این\nقاعده در حق طلبۀ مکاتب هم مرعی دانسته میشود.\n\nضمایم\n(۱) ۱- محاکمۀ سپاهیان و صاحب منصبان کوتوالی پولیس\nبرخلاف مادۀ (۱) نظامنامۀ جزای عسکری\nمطابق فصل (۳) باب (۱) تشکیلات اساسی\nبمحاکم مأمورین فیصله میشود.\n(۲) ۱- مرجع محاکمۀ چپراسیهای وزارت و دوائر که در متعلق\nمأموریت خود مرتکب جرمی گردند، محاکم مأمورین شورای\nدولت و مجالس شورۀ ولایات و حکومات است. تنها\nدر موضوع کسر ات غیر حاضری مثل دیگر مأمورین مسئولیت\nندارند و عوض غیر حاضری یکروزه معاش یکروزۀ شان\nکسر میشود.\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0639", "page": 99, "text": "۹۶\n\nمحکمه های عسکری\n\n(۱۸۲) ـ محاکمه سپاهیان و صاحيمنصبان نظامی\nدر محاکم عسکری اجرا میشود محکمه های عسکری بنام دیوان\n(دیوان حرب) یاد میشوند\n\n(۱۸۳) ـ مرجع فیصله هر گونه اختلافاتی که در بین رعایا و نظامیان\nظهور کند محاکم عدلیه است و فیصله که درباره نظامیان\nمجرم صادر گردد برای اجرا بمنصدار بزرگ نظامی فرستاده میشود درانجا\nبلاکم و کاست در معرض اجرامی درآید، همچنین دعاوی حقوقیه\nکه در بین خود نظامیان بظهور برسد مرجع فیصله آنهای محاکم عدلیه است\n\n(۱۸۴) ـ در دیوانهای حرب محاکمه بصورت علنی اجرا میشود\nو نه وکیلهای دعاوی قبول میشوند\n\n(۱۸۵) ـ در دیوانهای حرب برطبق نظامنامه جزاء عسکری\nاعطاء حکم مینمایند و نظامنامه اصول محاکمات جزائیه هم\nدر نزد دیوانهای حرب مرعی الاجراست."}
{"book": "adl0639", "page": 100, "text": "۹۷\n\nدیوان عالی\n\n(۱۸۶) -- دیوان عالی از پانزده نفر رجال مامورین اعضا طبیعیه منتخبه\nشورای دولت جمیعت عالیه تمیزیه عدلیه عنداللزوم با اراده سینه همایونی\nانتخاب و تعیین میشوند وظیفه این جمیعت تنها اجرا محاکمه وزر و دیگر\nمستقلہ کہ از روی وظائف ماموریت شان تحت محاکم گرفته میشونت\n\n(۱۸۷) :-- دیوان عالی بدو اداره منقسم است، یکی اداره تحقیقیه و اتهامیه\nو دیگری دیوان حکم دائرۀ تحقیقات اتهامیه از شش اعضا مرکب میباشند\nاین دایره تحقیقات ابتدائیه را نموده در صورت اتهام لزوم محاکمه که یا دیوان\nحکم میسپارد و هیچیک ازین اعضا بهیئت دیوان حکم در مد اخله صلاحیت ندارد\n\n(۱۸۸) :-- دیوان حکم از نه اعضا مرکب است دیوان حکم محاکمه متهمین\nکه از دائرۀ تحقیقات اتهامیه دربارۀ آنها لزوم محاکمه صادر شده\nباشد مینمایند فیصلۀ دیوان حکم قابل مرافعه و تمیز نیست بعد امضا\nاعلیحضرت همایونی در معرض اجرا گذاشته میشود .\n\nضمیمه لا\nحینیکه محاکمه یکی از وزراء بدیوان عالی لازم دیده شود وکیل\nاثبات جرم از حضور ملوکانه مقرر میگردد"}
{"book": "adl0639", "page": 101, "text": "۹۸\n\nفصل چهارم\n\nقواعد عمومیه در حق مامورین ملکیه عسکریه علی العموم\n\n(۱۸۹) - عزل تبدیل زیران و کافه رؤسا و مامورینیکه براه راست از طرف همایون شهریاری انتخاب و نصب شده اند بحکم و رای اعلیحضرت همایونی متعلق است .\n\n(۱۹۰) - برای انتخاب و تعیین مامورینیکه براه راست از حضور ملوکانه مقرر میشوند همان زیریکه مامور مذکور بوزارت متعلقه اش منسوب است ورق اسامی اشخاصی را که قابل ترفیع باشند تقدیم حضور شاهانه مینماید\n\n(۱۹۱) - مامورینیکه بدون جرم از کدام سببی از ماموریت خود برطرف کرده شوند و یا بسبب لغو شدن ماموریت شان فالتو و بیکار بمانند از طرف دولت برای شان تنخواه تعطیل داده میشود ."}
{"book": "adl0639", "page": 102, "text": "۹۹\n(۱۹۲) - مامورینیکه در ظرف مدت معینه نظامیه مطابقۂ نامۂ کافه\nایفای خدمت نموده و یا در اثنای ایفای\nخدمت بیمار گردیده از کار و بار بیفتند همچین اشخاص\nمستحق تنخواه مستمری میشوند.\n(۱۹۳) - برای ایتام و ارامل مامورینیکه در اثنای\nخدمت وفات بیابند (تنخواه عائله) تخصیص میشود\nهمچنان عائله های مستمری دارانیکه) وفات\nمییابند نیز مستحق تنخواه عائله میباشند.\n(۱۹۴) - انتخاب و ترفیع و برطرفی و مستمری و تنخواه تعطیل مامورین\nو تعیین مقدار تنخواه عائله و صورت تخصیص آن صورت\nتشکیل خزينۂ مستمری و سرمایه آن بموجب نظامنامۂ\nجداگانه آن اجرا شود.\nضمايم\n(۱) - مامورین ملکیه و عسکریه که بنابر عدم موافقت آب\nو هوای آن موضع تبدیلی خودشانرا استدعا مینمایند\nتکلیف است اساسیه تحریر در سیزده ماده"}
{"book": "adl0639", "page": 103, "text": "۱۰۰\nبشرط تصدیق داکتر و حصول یقین امر ماخو ذیکه صلاحیت\nتبدیل آنرا داشته باشد، اگر موافق رتبه اینگونه\nمامورین جای خالی باشد و صحت مامور نیز مساعدت\nنماید تبدیل و الا تا زمان صحت شدن مامور و پیدا شدن\nماموریت همان رتبه بدون معاش سبکدوش میشود.\n(۲) — تعیین رتب ترجمانها :-\nسرمعلم و سرمهندس سر ترجمانها بدرجه مدیر ، و معلم\nومهندس و ترجمان با بدرجه معاون مدیر تا دبین رتبهای\nرتبه دارند. در تشریفات سرمعلم، سرمهندس، سرترجمانها\nبعد سائر مدیر های همان دائره و معلم و مهندس\nوترجمان بعد معاون مدیر های همان دائره شناخته میشوند.\n(۳) — هرگاه شخص قاضی یک محکمه در دعاوی حقوقیه\nوجزائیه مدعی یا مدعی علیه واقع شود. اگر مدعی مدعی علیه\nاز یک محل باشند در محکمه ابتدائیه اقربا آن ، فیصله\nاین چنین دعاوی کرده میشود."}
{"book": "adl0639", "page": 104, "text": "١٠٦\n\n( ٤ ) ــــ در صورتیکه مدعی و مدعی علیه ساکن یک محل نباشند\nشخص قاضی یک محکمه مدعی واقع شود بمحکمه محلیه مدعی علیه\nو اگر قاضی مدعی علیه باشد در محکمه ثالث که بمحل سکونت\nقاضی مدعی علیه اقرب باشد تصفیه میشود .\n( ٥ ) ــــ اگر قاضی مرافعه مدعی یا مدعی علیه واقع شود به محاکم ابتدائیه\nکه قانوناً دعوی عموم دائر میشود فیصلۀ دعاوی شان حواله میشود\nدر صورتیکه مرافعه بخواهدند مرافعه شان بدیگر محکمۀ مرافعه\nقریب رویت میگردد .\n( ٦ ) ــــ هرگاه رئیس هیئت تمیزیه مدعی یا مدعی علیه واقع شود\nبمحکمۀ ابتدائیه و مرافعه حسب دعاوی عمومیه دعاوی شان\nدائر میشود در حال خواهش تمیز یک هیئت تمیزیه\nاز حضور شاهانه موقتاً تعیین و نزد این هیئت تمیز کرده خواهد شد .\n( ٧ ) ــــ در جرائم مرتبطه جرم خورد به جرم کلان تابع بوده اوراق\nدعوی بمحکمه که فیصلۀ جرم کلان بدان عائد است ،\nداده میشود .\n\nبمهر هیئت مقننه و مجلسی شوریٰ مزین است"}
{"book": "adl0639", "page": 105, "text": "صورت تدارک ترفیع و مستمری\nمنصبداران نظامی\n\n(١٩٥) :- در اردوی افغانستان منصبدار شدن مشروط است\nبر اینکه یا از مکتب حربیه بر آمده باشد و یا اینکه از مکتب\n(خرد و ظابطان) و یا در تعلیمگاه عسکری میعاد معین\nتعلیم و تربیه خود را اکمال نموده باشد و یا در یک مدت\nمعینه در اردو خدمت نموده تجربه کار گردیده باشد\nهیچکس بدون این شرائط دفعتاً بپایه منصبداری\nبرآمده نمیتواند .\n(١٩٦) :- منصبداران از قدم ، فعالیت ، و اہلیت، واقتدار\nترفیع میشوند از جمله دو نفر منصبدار که این دو شرط اخیرا\nیکسان جایز بوده باشند در موضع ترفیع هر کدام شان\nکه صاحب قدم است یعنی مدت دراز خدمت کرده اولتر\n\nتعلیمات اساسیه عسکری حصه اول کابل"}
{"book": "adl0639", "page": 106, "text": "۱۰۳\n\nمستحق شمرده میشود، امتیاز خاندانی و بزرگ زادگی\nاین قاعده اساسیه را بر هم زده نمیتواند .\n(۱۹۷) — منصبداران افغانی در صورتیکه مرتکب یک جرم شوند\nتا وقتیکه از طرف یک دیوان حرب محکوم نشوند کسی\nآنها را طرد کرده نمیتواند حکم طرد فقط بعد از منظوری اعلحضرت\nپادشاهی مرعی الاجرا دانسته میشود .\n(۱۹۸) — منصبداران هیچوقت و وسیله از خدمت برطرف کرده\nنمیشوند منصبدارانیکه از سبب لغو شدن قطعه با اینکه بدان\nمنسوبند فالتو بمانند همان تنخواهی که برتبه شان عائد است\nکامل میگیرند .\n(۱۹۹) — منصبدارانیکه دست شان از کار کشیده شده در تحت\nمحاکمه گرفتار گردیده باشند تا زمانیکه محاکمه شان\nدوام میورزد نصف تنخواه شان داده میشود .\n(۲۰۰) — منصبدارانیکه نه باعث استعمالات بیجا خود در تحت محاکمه\nگرفتار گردیده باشند تا زمانیکه محاکمه شان دوام میورزد"}
{"book": "adl0639", "page": 107, "text": "١٠٤\n\nتنها باندازه کفایت یک سپاهی خوراکه برای شان داده\nمیشود و از تنخواه بقدر یک حبه هم دستگیری شان نمی نماید\nلاکن بمجردیکه برائت اینگونه منصبداران که در دو قاعده فوق\nذکر شده بالمحاکمه ظاهر و ثابت گشت کاملاً تنخواهای\nشانرا از همان وقتیکه نگرفته اند میگیرند.\n(٢٠١) ـــــ منصبدارا نیکه مدت معینه نظامیه را ادانموده و یا بدرجه\nضعیف و بیمار شوند که بایفای خدمت مقدور نباشند\nمستحق تنخواه مستمری میگردند .\n(٢٠٢) ـــــ منصبدارا نیکه خواه در اثنای مستخدم بودن شان دراردو\nو خواه بعد مستمری وفات یابند موافق نظامنامه\nمستمری عسکری بهمه حال ببازماندگان شان\n(تنخواه عائله) مقرر وتخصیص میشود .\n(٢٠٣) ـــــ صورت تدارک و ترفیع منصبداران در صورت تشکیل خزینه\nمستمری عسکری و مستمری دادن تنخواه عائله بموجب\nنظامنامه مخصوص آن اجرا گردد."}
{"book": "adl0639", "page": 108, "text": "١٠٥\n\nباب دوّم\nقوّۀ عدلیه و انضباطیّه\nقوّۀ عدلیه\nمقدمه\n\n(٢٠٤) ــ قوۀ عدلیۀ افغانستان را هیئت عمومیه محکمه های\nعدلیۀ افغانستان بوجود می آورد .\n(٢٠٥) ــ در افغانستان محکمه ها مستقل و از هرگونه مداخلت تجاوز\nمصئون اند کسانیکه اقتدار مأموریت خود را بیجا استعمال\nنموده و در فیصله ها و مذاکرات محکمه ها مداخلت ورزند در هر مقام\nو مأموریتی که باشند متعاقباً مستوجب بازخواست میگردند.\n(٢٠٦) ــ دعاوی تبعۀ خارجه در داخل افغانستان مطابق\nنظامات موضوعه در محاکم عدلیه و دیگر ادارات\nدولت افغانستان حل و فصل می شود\n\nنظامنامه تشکیلات اساسییه اجرا جزو یعن (?) تیم(?)"}
{"book": "adl0639", "page": 109, "text": "١٠٦\n\nبرای تبعه خارجه نسبت به تبعه دولت علیه \nافغانیه هیچ مراعات حقوق داده نمیشود.\n(٢٠٧) ـ در محكمه‌های افغانستان محاکمات علانیه\nاجرا می‌شود، هر مظنون و یا مدعی و یا مدعی‌علیه\nبرای مدافعه حقوق خود در صورت رضای خصم \nو یا عذر شرعی بگرفتن وکیلهای دعوی اختیار دارد.\n(٢٠٨) ـ محکمه‌های افغانستان بنام محکمه ابتدائیه\nو مرافعه بدو قسم تقسیم میشود علاوه بران محکمه‌های\nاصلاحیه نیز موجود هستند.\n\nمطبعۀ حربی کابل سابحا محمد حمید \n\n[Seal]\nبرج حمل سال [؟]"}
{"book": "adl0639", "page": 110, "text": "۱۰۷\n\nفصل اول\n\n(محاکم اصلاحیه)\n\n(۲۰۹) :- در مرکز سلطنت و در مرکز ہاے ولایات حکومتی\nہاے اعلیٰ و حکومتی ہاے کلان و دیگر حکومتی ہا\nیک محکمه اصلاحیه تشکیل گردیده رؤسا و اعضاے\nاین محکمه ہا از اشخاصی که حرمت و اعتماد عامه را دارا\nهستند انتخاب مے شوند رئیس محکمه اصلاحیه\nایالت کابل و ولایات و حکومتیہاے اعلیٰ\nو حکومتیہاے کلان ز طرف والی کابل نائب الحکومہ ہا\nو حاکمہاے اعلیٰ و حاکمہاے کلان انتخاب\nگردیده و بعدالتصدیق وزیر عدلیه بمنظوری حضور اعلحضرت\nپادشاهی مقرر میشوند .\n(۲۱۰) :- در محکمه اصلاحیه ایالت کابل یک رئیس چهار نفر اعضا"}
{"book": "adl0639", "page": 111, "text": "۱۰۸\nو یکنفر سرکاتب شامل میباشند. و بدیگر ولایات یک یک\nرئیس و دو دو نفر اعضا و یک یک سر کاتب اعضای\nمحکمه هستند محکمه های اصلاحیه کافۀ اختلافات\nحقوقیه و تجاریه را که در حضورشان می آیند برضای\nطرفین فیصله مینمایند و بعد از امضا و تصفیۀ محاکم\nاصلاحیه بدیگر محکمه ها دعوا های شان شنیده نمیشود.\n(۲۱۱) :ـ مراجعت دعاوی حقوقیه و تجاریه اولاً بمحکمۀ اصلاحیه\nحتمی است .\n(۲۱۲) :ـ محاکم اصلاحیه دعوا های دعوی دارانی را که\nبایشان روزمره مراجعت میکنند شنیده در میان\nایشان بمصالحه میپردازند اگر صلحی فیصله ممکن نباشد\nمحکمه های اصلاحیه دعاوی دعوا دارانرا\nبمحاکم ابتدائیه میفرستند .\n* *\n*"}
{"book": "adl0639", "page": 112, "text": "۱۰۹\nفصل دوم\n(محکمه های ابتدائیه)\n(۲۱۳) در مرکز ولایات و حکومتیها یک یک محکمه ابتدائیه\nموجود است .\n(٢١٤) محکمه های ابتدائیه همه دعاوی حقوقیه و جزائیه\nفیصله میشود محاکم ابتدائیه دعاوی حقوق و تجاریه\nرا از یکروپیه تا سه صد روپیه بلا حق مرافعه محکوم\nبصورت قطعی فیصله می کنند این محکهٔ\nدعاوی حقوقیه و تجاریه را که اضافه از سه صد روپیه\nباشد و همه دعاوی اقسام جزائیه را نیز فیصله میتوانند\nفیصله های محاکم ابتدائیه باستثنای فیصله های\nاعدام و حکم ضرب و تشهیر بصورت فوری در معرض اجرا گذاشته میشوند\nواگر محکوم علیه بر خلاف آن اعتراض داشته باشد"}
{"book": "adl0639", "page": 113, "text": "۱۱۰\nبعد الاجرا بمحکمه های مرافعه میتوانند فیصله های\nحبس دوام بعد اجرا و با وجودیکه محکوم علیه اعتراض نکنند\nبهمه حال در محکمه مرافعه تقدیم میشوند.\nحکم ضرب و تشهیر اگر محکموین آن مرافعه بخواهند تا (۱۵)\nروز تعطیل می شود تا بحاکم مرافعه مراجعت کرده\nطلب مرافعه نمایند درینصورت هرگاه فرار شدن\nآنها ملحوظ باشد الی نتیجه مرافعه در قید حاضری یا تحت\nنظارت بودن شان شرط است.\nمحکومین بضرب و تشهیر که در مدت (۱۵) روز تعطیل\nمرافعه، طلب مرافعه نکنند و حکم جزا در بارۀ شان\nاجرا شود و بمدت دو ماه و (۱۵) روز باقی موعد مرافعه\nنیز مرافعه میتوانند.\n(۲۱۵) – در محکمه های ابتدائیه دعاوی را که در صورت ثبوت مجرم\nمحکوم به اعدام گردد نیز فیصله می نمایند اگر جرم\nمذکور ثابت نگردد و مدعی اعتراض نداشته باشد"}
{"book": "adl0639", "page": 114, "text": "۱۱۱\n\nفیصله آن در موقع اجرا گذاشته می شود و در صورت\nثبوت بهمه حال فیصله مذکور با محکوم علیه بمحکمه مرافعه\nتقدیم میشوند اگر محکوم علیه اعتراض مقبول داشته\nباشد اعتراضات آنرا با فیصله و مسائل شرعیه\nتطبیق داده هر گاه رویت شهود و مدعی را لازم\nبدانند مدعی و شهود نیز بمحکمه مرافعه احضار میشوند و از انجا\nتنها فیصله آن بعد تصدیق محکمه مرافعه بهیئت عالیه تمیز\nتقدیم میگردد .\n\n(۳۱۲) :- بهمه محکمه های ابتدائیه یک قاضی و یک مفتی اول\nو یک مفتی دوم و کاتب موجود هستند در حال رخصتی\nو مریضی و تبدیلی قاضی که بماموریت جدید خود اعزام\nشده عوض آن نیامده باشد مفتی اول و اگر مفتی\nاول موجود نباشد مفتی دوم وکالتاً وظیفه قضا را ایفاء\nمینمایند و کاتب محکمه در وقت نبودن یکی از مفتی ها\nبعوض او کار میکند .\n\nحصه دوم باب دهم اساسیات محکمه (حصه ۲)\n\nبحمدالله تعالى"}
{"book": "adl0639", "page": 115, "text": "۱۱۲\nفصل سوم\n(محکمه های مرافعه)\n(۲۱۷) محکمه های مرافعه در مرکز ایالت کابل و ولایات حکومتہای\nاعلی و حکومتیهای کلان موجود اند و این محکمه ها دعواهای\nحقوقیه و تجاریه و جزائیه را مطابق قواعد آتیه فیصله میدهند.\n(۲۱۸) محکمه های مرافعه فیصله هائی را که خواه برای دعاوی\nحقوقیه و تجاریه و خواه برای دعاوی جزائیه از محکمه های\nابتدائیه مطابق قاعده (۲۱۴) وارد گردید باشند\nو یا محکوم علیه و یا یکی از طرفین بآن فیصله ناراضی باشت\nدوباره ملاحظه و تحقیق مینمایند، و در صورت تصدیق بهمان\nدر معرض اجرا گذاشته میشوند.\n(۲۱۹) فیصله های محکمه های ابتدائیه که بحکمه های مرافعه\nملاحظه میشوند اگر در محکمه های مرافعه بر خلاف فیصله های\n\n(نظامنامه سجلات اسیر امیر محمد یعقوب خان)"}
{"book": "adl0639", "page": 116, "text": "۱۱۳\nمحکمه های ابتدائیه حکم کنند و طرفین بآن راضی باشند در موقع\nاجرا گذاشته میشود و هرگاه یکی از طرفین بآن اعتراض\nداشته باشند الی (۱۵) روز بمحکمه مرافعه یا قوماندانی کوتوالی\nو یا بکوتوالی عرض استدعای تمیز را نمایند حضور هیئت عالیه تمیزیه\nدعوای شان تمیز میشود والا تا موعد مذکور خواهش تمیز نکنند\nحکم محکمه مرافعه درباره محکوم علیه اجرا میگردد و بعد از اجرای\nحکم تا اکمال موعد تمیز حق تمیز را دارد تنها اگر حکم متعلق\nبجزای حبس ۱۵ سال و یا حبس دوام که مراد از\nبیست سال محبوسی است و یا اعدام باشد با وجودیکه محکوم\nعلیه اعتراض نکند بهمه حال در پیش روی هیئت عالیه تمیزیه\nحکم باید تدقیق گردد اگر بعد از تدقیق از طرف هیئت عالیه تمیزیه\nموافق بشریعت و نظام دیده شود از طرف وزیر عدلیه برای منظوری\nبحضور مبارک شاهانه عرض میشود و بحکم حضور در محل اجرا گذاشته میشود\n(۲۲۰) - در محاکم مرافعه یک یک قاضی و دو دو نفر منشی و کاتب\nموجود میباشند ."}
{"book": "adl0639", "page": 117, "text": "١١٤\n\nفصل چهارم\n\n(ہیئت عالیه تمیزيه)\n\n(٢٢١) - هیئت عالیه تمیزیه تحت ریاست رئیس هیئت مذکوره\nمنعقد میشود در حال غیاب رئیس هیئت عالیه تمیزیه\nعدلیه عضو اول هیئت مذکور بایفای عامه\nوظائف رئیس موکل و موظف بوده همچنان\nعضو اول هیئت موصوف در مجلس انتخاب\nمامورین عدلیه نیز شمولیت داشته بزمره\nعضو دائمی مجلس معدود و محسوب میباشد .\n\n(٢٢٢) - هیئت عالیه تمیزیه از یک نفر رئیس و چهار نفر اعضا\nمرکب است .\n\n(٢٢٣) - فیصله های دعاوی حقوقیه و تجاریه و جزائیه\nکه از محکمه های مرافعه وارد گردد بهیئت عالیه تمیزیه"}
{"book": "adl0639", "page": 118, "text": "اجتماع نموده تمیز مینمایند .\n(٢٢٤) - فیصله ہائے که از هیئت عالیهٔ تمیزیه صادر گردد\nباستثنای حکم اعدام و حبس دوام که در زیر عدلیه\nبمنظوری حضور همایونی تقدیم مییابد دیگر همه فیصله ها\nبموجب حکم هیئت تمیزیه در معرض اجرا گذاشته میشود.\n(٢٢٥) - هر یک از محکمه های اصلاحیه و محکمه های ابتدائیه\nو مرافعه و (هیئت عالیهٔ تمیزیه) وظیفه های شانرا\nمطابق نظامنامه های مخصوص خود اجرا میدارند.\n(٢٢٦) - محکمه های شرعیه در امور جزائیه موافق نظامنامهٔ\nجزای عمومی که برطبق احکام منیفۀ شرع شریف\nتنظیم گردیده جزا مقرر مینمایند و در امور حقوقیه\nو تجاریه موافق مجلهٔ شریف (تمسک القضاة الامانیه)\nکه احکام آن خلاصهٔ احکام منیفهٔ شرعیه است\nاجرای فیصله میکنند .\n**\n*\nمهر مقطعی درینجا ثبت است که خوانده نمیشود"}
{"book": "adl0639", "page": 119, "text": "۱۱۶\nقوه انضباطيه\n(۲۲۷) :- قوه ضابطه بنام پولیس و کوتوالی بدو قسم منقسم میشود :-\nوظائف پولیس بقرار ذیل است :-\nاول :- در داخل شهر ها حفظ امنیت عمومیه\nو تطبیق نظامات بلدیه .\nدوم :- در داخل شهر گرفتار کردن همه مجرمین و اجراء\nتحقیقات ابتدائیه درباره آنها که قوالی\nدر داخل شهر یا عند اللزوم قوة الظهر\nپولیس میباشد و در خارج شهر ها وظائف\nپولیس را عیناً ایفا مینماید .\n(۲۲۸) :- وظائف ریاست کوتوالی بقرار ذیل است :-\nاول :- تدارک سپاهیان و منصبداران کوتوالی .\nدوم :- تدارک لوازمات نفری کوتوالی و توسیع\nمعلومات شان .\n[vertical text in margins]\n[ILL]\nضمیمه نظامنامه انضباطیه صفحه ۱۱۶ سطر پنجم  [ILL]"}
{"book": "adl0639", "page": 120, "text": "۱۱۷\n\n(۲۲۹) :۔ در ولایات و حکومتیهای اعلیٰ و حکومتیهای کلان\nنظر باہمیت شان بقدر لزوم قطعات کوتوالی مقرر میباشد.\n(۲۳۰) :۔ قطعات کوتوالی بقدر لزوم بحکومتیها و علاقہ ہا تقسیم\nمی شوند .\n(۲۳۱) :۔ قوماندانهای قطعه های کوتوالی مرکز ولایات\nو حکومتی های اعلیٰ آمر تشکیلات پولیس کوتوالی\nهمانجا میباشد، آمر مذکور از محافظت امنیت داخلی\nهمان ولایت و یا حکومتی و یا علاقه مسئول است،\nدر مرکزهای علاقه ها تنها ضابط کوتوالی یا خورد\nضابط موجود میباشد .\n(۲۳۲) :۔ در کابل جداگانہ یک مأمور پولیس بقدر ضرورت\nو کفایت منصبداران سپاهیان آن میباشند.\n(۲۳۳) :۔ وظائف مأموریت پولیس بقرار ذیل است :۔\nاول :۔ تدارک سپاهیان پولیس توسیع معلومات شان.\nدوم :۔ ضبط احوالات تدقیق قید حقیقت اشخاص مضر"}
{"book": "adl0639", "page": 121, "text": "۱۱۸\nو شهریه تا که مخفی و اجنبی نه ماند .\nسوم : تشکیل خدمات استخبارة داخلیه مملکت.\n(٢٣٤) ۱- صورت تنسیق پولیس و کوتوالی و صوبه جات\nایفای وظائف ضابطه این هر دو صنف\nو درجه صلاحیت و اختیارات شان بموجب\nنظامنامه های مخصوص آن اجرا گردد .\n(٢٣٥) ۱- برای تدویر امور بلدیه در ولایات یک یک\nمأمور بلدیه میباشد که مطابق نظامنامه\nجداگانه ایفای وظائف مینمایند .\n*  *\n*\nنمره نمبر تغیرات اسامیه خریدار دفتر"}
{"book": "adl0639", "page": 122, "text": "۱۱۹\nخاتمه\nصورت انتخابات اعضا منتخبه مجالس مشاوره\nو شورای دولت\n(۳۳۶) ۱- اعضا ی منتخبه مجالس مشاوره علاقه داری ها\nاز قرار ذیل انتخاب میشوند ۱-\nدر هر علاقه مربوطه حکومتیها ی کلان و حکومتیهای درجه\nاول و دوم و سوم اهالی همان علاقه در یکجا اجتماع\nنموده از جمله کسانیکه بدولت یک قسم وارداتی میدهند\nو باهلیت و صلاح آراسته و مالک خصایل حمیده و صاحب\nاخلاق پسندیده بوده در ایام ماموریت شان نزد اهالی\nمتهم و بدولت باقیات ده نباشند چهار نفر را از بین\nخود شان انتخاب مینمایند این چهار نفر از میانه خود یا بموجب"}
{"book": "adl0639", "page": 123, "text": "۱۲۰\n\nاتفاق آراء بی شان یکنفر نماینده گی خود انتخاب\nمیدارند باقی سه سه نفریکه در هر علاقه مانده اعضای\nمنتخبه مجلس مشوره همان علاقه داری می شوند\nو علاقه داری ہائیکه بلا واسطه حکومتہاء اسا\nبولایت و یا حکومتیہاء اعلی مربوط هستند\nبقرار تفصیلات فوق چهار چهار نفر را از بین خودها\nانتخاب نموده و آنها یک نفر را باتفاق آراء از میانه\nخود ہا برای نمایندہ گی مجلس مرکز ولایت و یا حکومتی\nاعلاء مربوطه خود میفرستند باقی نفری مجالس\nمشاوره علاقه داریهای مذکور را تشکیل میدهند.\n(۲۳۷)۔ اعضای مجالس مشوره حکومتیها از قرار ذیل\nانتخاب میگردند:۔\nحکومتیہا ئیکه هیچ علاقه داری مربوط آنها نباشد و یا نتنها\nیک علاقه داری داشته باشند چهار چهار نفر انتخاب نموده\nاین چهار نفر از بین خود ہا یکنفر را بنمایندگی منتخب کرده بحکومتی کلان"}
{"book": "adl0639", "page": 124, "text": "۱۲۱\nیا نائب الحکومه گی و حکومتی اعلی که رأساً بدان مربوط اند\nمیفرستند و سه نفر آن با یک نفر علاقه مربوطه اش\n(اگر داشته باشد) اعضای منتخبه مجلس مشوره\nهمان حکومت میشوند، واز مرکز دیگر حکومتیهائیکه\nعلاقه داری متعدد دارند دو نفر انتخاب گردیده\nبا نفری که از علاقه داریهای مربوطه حکومتش شان\nکه بر حسب مادۀ (۲۳۶) می آیند یکنفر را نماینده\nخود ها بحکومتی کلان یا نائب الحکومه گی حکومتی اعلی\nکه به واسطه بان ارتباط دارند میفرستند\nو باقی نفری اعضای منتخبه مجلس مشورۀ\nهمان حکومتی میشوند.\n(۲۳۸) : اعضای منتخبه مجلس های مشوره حکومتهای\nکلان بقرار ذیل انتخاب میشوند.\nاعضای منتخبه مجلس مشورۀ هر حکومتی یک یکنفر را\nاز میانه خودشان باتفاق آرای خودها انتخاب نموده"}
{"book": "adl0639", "page": 125, "text": "۱۲۲\n\nبمرکز حکومتی کلان مربوطه خود میفرستند و از خود مرکز\nحکومتیهای کلان نیز یک یک نفر مطابق بیانات\nقاعده (۲۳۶) انتخاب نموده همۀ شان از بین خودها\nدو دو نفر را برای نمایندگی خودشان بمرکز نائب الحکومتی\nو یا حکومتی اعلی مربوطه خود میفرستند این نفرها\nاعضای منتخبه مجلسی های مشوره حکومتیهای\nکلان گفته میشوند.\n\nنظامنامه تشکیلات اساسیه ( دورۀ اول ) شماره\n\n(۲۳۹) ۔ اعضای مجالس مشوره نائب الحکومه گی یا\nو حکومتی های اعلی بتفصیل ذیل منتخب میگردند:۔\nهر قدر کلانتران موجوده که در مرکز ایالت و حکومتی اعلی\nهستند هر کدام شان اهالی کوچه ها و گذر هائیکه بایشان\nمتعلق است در مسجد بزرگ همان کوچه جمع آوری نموده\nبایشان میگویند که از جمله خودشان کسانیکه بدولت\nواردات میدهند چنان یک یک نفریکه باهمیت\nو صلاح آراسته و مالک خصایل حمیده"}
{"book": "adl0639", "page": 126, "text": "۱۲۳\n\nو صاحب اخلاق پسندیده بوده به بزه دابهای متهم\nو به نزد دولت باقیات ده نباشند یک یکنفر را\nانتخاب مینمایند و همین نفری منتخبین کلانتران آیندۀ\nشان میباشند باز همه این کلانتران یکجا اجتماع\nنموده از میانه خودها در ولایت کابل چهار نفر و بدیگر\nولایات وحکومتی های اعلیٰ دو دو نفر انتخاب نموده\nآنها با اشخاصیکه از حکومتی های کلان وحکومتی های\nو علاقه داری هائیکه رأساً بولایت ها وحکومتی های اعلیٰ\nمربوط اند یکجا اجتماع نموده بقرار تفصیل ماده (٢٤)\nنفری برای اعضای مجلس شورای دولت\nمیفرستند و باقی نفری شان اعضای مجلس\nمشورۀ ولایت وحکومتی اعلیٰ را تشکیل میدهند.\n(٢٥):— اعضای منتخبه مجلس شورای دولت از قرار\nذیل تشکیل مییابند:—\nاعضای منتخبه هر ولایت وحکومتی اعلیٰ از میانه خودشان"}
{"book": "adl0639", "page": 127, "text": "١٢٤\n\nبقرار تفصیل آتی باتفاق آرا نفری انتخاب نموده\nبشورای دولت میفرستند و همه ایشان بهیئت مجموعی\nاعضای منتخبۀ شورای دولت را تشکیل میدهند.\nولایت کابل (٥) نفر\n\" قندهار (٤) \"\n\" هرات (٤) \"\n\" مزار شریف (٣) \"\n\" قطغن بدخشان (٢) \"\nسمت مشرقی (٣) \"\n\" جنوبی (٢) \"\nمیمنه (١) \"\nفراه (١) \"\n(٢٤١) ــ اعضای منتخبه مجلس های مشوره و شورای دولت\nبعد از هر سه سال تجدید می شوند، و بعوض شان\nانتخابات جدید جریان مییابد ."}
{"book": "adl0639", "page": 128, "text": "١٢٥\n\n(٢٤٢) - احکام مواد نظامنامۀ تشکیلات اساسیۀ سابقه\nو تعمیل آن بعد از تاریخ نشر این نظامنامه متروک\nو منسوخ است.\n(٢٤٣) - باجرای احکام این نظامنامه وزرای دولت\nمامور و مسئول میباشند.\n\nضمائم مابقیۀ نظامنامۀ تشکیلات اساسیه\n\n(٢٤٤) - محاکمه و فیصلۀ دعاوی جزائیۀ تعزیریه در محاکم عدلیۀ\nو محاکم مامورین و قوماندانهای کوتوالی حکام محلی\nو علاقه داریها عاید است و تعیین درجات جزا نظر\nبفعل و فاعل و وقت محل وقوع از طرف هیئت هائیکه\nوکالتاً از طرف پادشاه برای شان اختیارات\nداده شده و در مواد آتیه توضیح گردیده کرده میشود.\n(٢٤٥) - هیئت محاکم مامورین عبارت است از محاکم ثلاثۀ\nشورای دولت و مجالس مشورۀ ولایات حکومتی ها"}
{"book": "adl0639", "page": 129, "text": "۱۲۶\nو انجمن و انتخاب مأمورین وزارت ها .\n(۲۴۶) - رویت و محاکمه جرائمی که در فصل اوّل باب اوّل\nنظامنامه جزای عمومی توضیح شده است راجع\nبه محاکم ابتدائیه عدلیه، رویت و محاکمه جرائمی\nکه در فصل ثانی باب اوّل نظامنامه موصوف\nمعین شده است متعلق به مجالس مشاوره ولایات\nو محاکمه ابتدائیه شورای دولت، رویت\nو محاکمه جرائمی که در فصل اوّل باب ثانی نظامنامه\nمذکور نشان داده شده است راجع بحکام محلی\nو قوماندانهای کوتوالی است علاقه داریها نیز\nتمام جرائمی را که در فصل اوّل باب ثانی در حصه\nالف و ب نظامنامه موصوف نشان داده\nشده است در مجلس مشوره علاقه داری خود فیصله مینمایند.\nرویت و محاکمه جرائمی که در فصل ثانی باب ثانی\nنظامنامه موصوف مندرج است در باره مأمورین"}
{"book": "adl0639", "page": 130, "text": "محاکم عدلیه\n۱۲۷\nنظامنامه تشکیلات اساسیه (دوره ۱۳۰۱ هجری) صحیفه\nمرکزیه وزارت راجع بانجمن انتخاب مأمورین ولایات\nعاید به مجالس مشوره حکومات محلیه میباشد .\nجزائی که در فصل ثانی باب اوّل و فصل ثانی\nباب ثانی نظامنامه جزاء ذکر شده است اگر از\nآنچنان مأمورینی که رأساً بارادۀ سنیه نصب\nشده اند صادر گردد عموماً به محکمه ابتدائیه شورای\nدولت فیصله میشود .\n(۲۴۷) :- تعیین درجات جزای مجرمینی که محاکمه و فیصله\nدعاوی شان به محاکم ابتدائیه و مرافعه عدلیه\nراجع میباشد به مجالس مشوره محلی کرده میشود .\nهیئت مجلس تعیین جزاء که در مجالس مشاوره محلی تشکیل\nمییابد عبارت است از اعضای منتخبه وطبعیه\nکه اعضای منتخبه تماماً و از اعضای طبعیه\nدر ولایات و حکومات اعلیٰ خود نائب الحکومه\nو یا حاکم اعلیٰ وقاضی ابتدائیه و فیصله پای ابتدائی"}
{"book": "adl0639", "page": 131, "text": "۱۲۸\nو قاضی مرافعه در فیصله های مرافعه و علاقه‌دار و قوماندان کوتوال\nو مدیر معارف محلی و مفتی جزا در حکومات کلان حکومتی‌ها\nحاکم و قاضی و نیز سر معلم معارف اگر باشد\nو قوماندان کوتوالی همان محل شامل خواهند بود\nاین هیئت‌ها تنها از روی فیصله های محاکم عدلیه\nتعیین مجازات می‌کنند و برای معلومات\nارتکاب فعل فیصله یا تحقیقات ابتدایی را ملاحظه کنند\nاگر هیئت مجلس مشوره در فیصله محاکم ابتدائیه کدام\nتناقض به بینند بمرافعه بدهند و بعد از مرافعه\nتعیین جزا شود.\n(۲۴۸) - مجازات مجرمین که فیصله دعاوی شان محکمه ابتدائیه\nشورای دولت و انجمن انتخاب مامورین وزارت\nو مجالس مشوره حکومتی های محلیه و مجلس مشوره\nعلاقه داری‌ها عائد است از طرف هیئت مجالس\nمذکور مجازات مجرمین قباحت که فیصله آن بخود"}
{"book": "adl0639", "page": 132, "text": "۱۲۹\n\nحکام محلی و قوماندانهاے کو توالی راجع است\nاز طرف خود آنها که وکالتاً از طرف پادشاه\nبراے شان اختیارات داده شده\nتعیین کرده مے شود، تنها علاقه دار ها\nمجازات حصه الف فصل اوّل باب ثانی را بتینان\nبالا دست خود اجرا می کنند، و در مجلس\nعلاقه داری ها بفیصله های حقوق العباد اگر از جمله\nاعضای مجلس یک نفر عالم باشد تنها اعضا\nمجلس الا یک نفر عالم محلی نیز شامل مے شود\nهمچنان در اداره قوماندانی های کو توالی بفیصله\nحقوق العباد اگر خود قوماندانی ها علمیت قضا را نداشته\nباشد یک نفر عالم شامل باشد .\n\n(۲۴۹) – در تعزیرات حقوق الله اگر اثبات آن بخبر یک شخص\nعادل و یا دو نفر مستور الحال و یا بطریقهٔ بنیه و یا حلف\nو یا نکول باشد اجراے او در محاکم عدلیه کرده شود\n\nتتمه مجازات هاے ماده ( ۱۲۹ و ۱۳۰ ) تعزیرات بموجب فرمان ..."}
{"book": "adl0639", "page": 133, "text": "۱۳۰\nاگر اثبات او بطریقه تنها قرائن باشد اجرای\nآن را خود اولی الامر بحسب علم خود و یا نائب او\nکه معتمد اولی الامر باشد بدون قتل کرده میتواند\nپس همان قرائن و امارات را تقدیم مجلس شوره محلی\nنمایند که اگر مجلس شوره محلی امضار کردند و بهمین\nقرائن و امارات مظنون را متهم می دانستند\nمجالس تعیین جزا همان آراي مجلس شورا\nمنظور دانسته بموجب آن اعطای حکم بکنند.\n(۲۵۰) :- مجرمین که در حقوق العباد و حقوق الله مشترکا متهم\nباشند اگر قاضی حصه حقوق العباد را از رو\nاثبات شرعی فیصله کرده در تعزیرات حقوق الله\nاز روی قرائن امارات قانع نشود حصه حقوق الله\nآن در مجلس شوره محلی فیصله گردیده بر وفق ماده (۲)\nاجرای شود . (۸) برج دلو ۱۳۰۳\n(۲۵۱) :- جرم های حقوق الله خواه تنها و یا با حقوق العباد\n\nبه قاضی محمد امین\nتشکریات ساسیه برادر زاده قاضی غلام جان"}
{"book": "adl0639", "page": 134, "text": "۱۳۱\nمشترک باشند اگرچه حصه حقوق العباد را ثابت\nنتوانند در صورتیکه به محاکم عدلیه از روی\nقرائن قناعت قاضی حاصل نشود قوماندانهای کوتوالی\nمرکز های شهر و حکام محلی فقرات مذکور را خواه نخواه\nدر مجلس های مشوره رویت داده فیصله کنند (ماثوره ۱۳)\n(٢٥٢) ـ مرافعه فیصله فقراتیکه در مجالس مشوره از روی\nامارات و قرائن فیصله می شود مجالس مشوره\nنائب الحکومگی یا حکومتی های اعلی و حکومتی های\nکلان است و تمیز آن بوزارۀ عدلیه در مجلس تمیز\nثانی کرده می شود فقرات مذکور بسلسله که\nدیگر فیصله های عدلیه بمرافعه و تمیز میروند\nبه مجالس مذکور دائر می شوند مگر فیصله دعاوی\nکه بنائب الحکومگی ها و حکومتی های اعلیٰ\nو حکومتی های کلان فیصله می شود تنها\nبمجلس تمیز ثانی تمیز کرده میتوانند و حاجت مرافعه نیستند."}
{"book": "adl0639", "page": 135, "text": "۱۳۲\n(۲۵۳) - تفصیل حقوق الله و حقوق العباد :\nالف : حقوق الله در هر حادثه که محتاج بدعوی\nمدعی نشود بلکه مدعی را شرعاً نیز اعتبار\nشاهد داده می شود و در آن عفو و ابراء\nو سوگند دادن بقرار امر شرع شریف نیست\nآنرا (حق الله می گویند) .\nب : حقوق العباد در آن حادثه که حاجت\nبمدعی و دعوی او شود مانند دعوی خون\nو دزدی و غیره که در کتب فقه شریف\nمذکور است و در آن عفو و ابراء و سوگند\nبقرار امر شرع شریف میباشد\nآنرا (حق العباد) می گویند و برای\nقاتل و سارق و قطاع الطريق\nبعد اسقاط قصاص و حد به شبه تعزیر حقوق الله نیز داده میشود.\nمورخه ۸ برج دلو ۱۳۰۳"}
{"book": "adl0639", "page": 136, "text": "۱۳۳\n\n(۲۵۶):-- بصورت عمومی اسناد حقوقیه که از محاکم عدلیه\nافغانستان از قبیل حجت و وکالت خط و قباله\nو سائر اسناد که متعلق باقرار مقر است راجع\nبحقوق اشخاص تبعه افغانی و یا خارجیه که در ممالک\nخارجیه میباشند و یا از دوائر رسمیه خارجیه\nمتعلق بحقوق اشخاصیکه از تبعه افغانی و یا خارجیه\nدر افغانستان اند صادر شود حسب ذیل\nاجرا می گردد:-\n(۲۵۵):-- هرگاه از دوائر رسمیه خارجیه راجع بحقوق اشخاصیکه\nبافغانستان میباشند صادر شود ضر ور است\nکه قونسلگری و یا سفارت افغانی مقیم آن مملکت\nدرین گونه اسناد تحقیق و بعداً تصدیق نموده\nمحفوظاً بوزارت جلیله خارجه افغانستان ارسال دارد.\nبعد امضای وزارت خارجه افغانستان\nکه مصونیت و عدم تحریف و تغییر آنهـــارا"}
{"book": "adl0639", "page": 137, "text": "١٣٤\n\nتصدیق نماید بمحاکم عدلیۀ افغانستان شرعاً مدار اعتبار\nگفته میشود باستثنای وکالت خط که از طرف\nسفارت و قونسلگری افغانی بعد تصدیقی رأساً\nبخود اشخاص متعلق آن داده میشود و پس از امضای\nوزارت خارجیه در محاکم عدلیۀ افغانستان قبول میشود.\n(٢٥٦) ۱- اگر از محاکم عدلیۀ افغانستان راجع بحقوق اشخاصی که\nبخارج افغانستان باشد صادر گردد علی العموم این اسناد\nمحفوظاً توسط وزارت خارجۀ افغانی بقونسلگری\nو یا سفارت افغانی مقیم مملکتی که مدعی علیه در آن متوقف\nاست فرستاده میشود، قونسل و یا سفیر مذکور\nدر آن تصدیق و بمحاکم خارجیه ارجاع میدهد.\n(٢٥٧) ۲- اعتبار این اسناد که در مادۀ (٢٥٥) ضمیمه هذا تصریح شده\nبمحاکم عدلیۀ افغانستان بشرط مقابله بالمثل هرگاه دوائر رسمیۀ\nخارجیه این اسناد را در دوائر رسمیۀ خود اعتبار میدهند\nبا آنها بالمثل معامله میشود (۲۲) اسد ۱۳۰۶"}
{"book": "adl0639", "page": 138, "text": "١٣٥\n\n(٢٥٨) :- رؤسا و مدیرها و مأمورها و مفتشان و سرکاتبان مسئول\nهر شعبه نظر به تعلیمات نامۀ خدمات داخله که از طرف\nهر وزارت برای دوائر داخلی و شعبات منسوبه آن\nبنام تعلیمات نامۀ خدمات داخله طبع و نشر میشود\nمطابق وظائف اساسی شان که در نظامات دولت\nمصرح است بدرجات و اختیارات شعبۀ مندرجه\n۱۳۰۶\nهمان تعلیمات نامه بامضای خود ایفا کرده میتوانند (١١) جدی\nادخال این نظامنامه را در زمرۀ نظامات دولت تصمیم\nو تعمیل احکام موادش را اراده میکنیم .\n\nتشکیلات اساسیه رویداد کاغذ - قاضی غلام جان\nامیر حبیب الله"}
{"book": "adl0639", "page": 139, "text": "تشکیلات اساسیه سنه (۱۲۹۶ × ۱۳۳۵) دوره اول حصه ششم طبع دار السلطنه کابل"}
{"book": "adl0639", "page": 140, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0639", "page": 141, "text": "[BLANK PAGE]"}