نظامنامه
جزای عمومی
بتاریخ ۲۱ برج عقرب ۱۳۰۲ شمسی
در مطبع شرکت رفیق طبع شد
تعداد طبع ۳۰۰۰ جلد — قیمت ۱ روپیه کابلی


نظامنامه
جزای عمومی
بتاریخ (١١) برج عقرب سنه ١٣٠٦ شمسی
در مطبع شرکت رفیق طبع شد
تعداد طبع سوم ....... (١٠٠) جلد
قیمت (فی جلد) ٨ پول


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
نظامنامه جزای عمومی
مقدمه
قاعده

(۱) ـ چنانچه اجراے مجازات جرایمیکه براه راست بر علیه حکومت
واقع میشوند بدولت عائد است، همچنان از جمله جرایمیکه برعلیه
یک شخص بوقوع برسد، تحدید درجه تعزیرات آنهم که تابع بتعزیر
شرعی و سیاستی باشند بدولت عائد بوده، بنابر آن در باره
این دو نوع مجازات این نظامنامه جزا چنانچه مقدرها آن بقرار الآتے
بیان گردیده، و از سببیکه در بارۀ جرایمیکه بقصاص و دیت حد رجوع میباستند


احکام منیفه شرعیه را نیز حاوی است، بنابران کافه مندرجات
آن مطابق شرع انور (محمدی) است، و آن فصول تمسک
القضاه الامانیه که متعلق بجزا است از مربوطات این نظامنامۀ
شمرده می شود
(۲) :ـ جرمهائیکه قانوناً مستوجب مجازات هستند سه نوع است:ـ
اوّل قباحت ؛ دوّم جنحه ؛ سوم جنایت .
(۳) :ـ قباحت مستلزم مجازات تکدیریه ؛ جنحه مستلزم مجازات تادیبیه ؛
جنایت مستلزم مجازات ترهیبیه، جرمهائی هستند
(۴) :ـ مجازات تکدیریه عبارت است از جریمی نقدی از یکروپیه الی دوصد روپیه
و یا از بیست و چهار ساعت الی یکماه حبس .
(۵) :ـ مجازات تأدیبیه عبارت است از دو صد روپیه بالاتر الی
سه هزار جزای نقدی، و از یکماه الی سه سال حبس، و یا جزای
ضرب یعنی لت از (۳) دره الی (۳۹) دره
(۶) :ـ مجازات ترهیبیه عبارت است از جزای نقدی بالاتر از
سه هزار روپیه، و جزای حبس از سه سال بالاتر الی حبس دوام


و اعدام، و جزای ضرب از (۳۹) دره الی (۱۰۰) دره مراد
از حبس دوام بیست سال محبوسیت است .
(۷) – جزای جرایمیکه از نوع جنحه باشد، تنها، بیک لنگ زولانه در محبوسخانۀ
اکمال مدت حبس خود را مینماید محبوسین در محبسخانه بصنایع مختلفه اشتغال
میشوند، و مبلغیکه از آن حاصل کنند بقوت و معاششان رسانیده میشود
و مقداریکه برای شان کفایت نکند از طرف دولت اکمال میگردد، محکومین
قباحت در توقیفخانه متوقف میمانند .
(۸) – جزا هائیکه از نوع جنایت باشند، بزولانه انداخته شدن به بیریای محترم
در بندیخانه های عمومی ادا میشود، و نظر باقتضای جرم، ببند یها در خدمات شاقۀ
دولت گماشته میشوند، و از طرف دولت برای شان
خوراک داده میشود .
(۹) – جزای ضرب بعنی لت در صحن سرایهای حکومتی در حالیکه یکی
از مفتی های محکمۀ شرعیه که اعطای حکم نموده، و یکنفر
منصبدار کوتوالی و عند الاقتضا نائب الحکومه و یا حاکم
و یکنفر مفرزۀ نظامی و کوتوالی موجود باشد، در پیشروی

جزاهای تا ۱۰۰ دره مراتب را برسم
دستعمل مجری سازد


٤

یک جرم غیر اهالی اجرا میشود .
(۱۰) :ـــ جزای ضرب با مراسم ذیل اجرا مییابد :ـــ
مفتی محکمهٔ شرعیه، با مفزرهٔ نظامی کوتوالی در قاعدهٔ بالا ذکر شده
در صحن سرای حکومتی، و یا در صحن ولایت عین جای سزائی ان اخذ
موقع مینمایند، و اهالی بدور دو صحن ایستاده و یک میدان وسیعی بوجود
آورده اجتماع میکنند، متعاقباً محکوم علیه بمیدان اورده میشود، و مفتی
همان محکمه که در باره او اعطای حکم نموده، حکم فیصله شدگی تا بآواز بلند
میخواند بعد از ختم قرائت محکوم علیه از کالاے بالا پوش برهنه
شده در صحن مذکور بقسم راکعانه ایستاده شده، یک شخص دیگر
از کوتوالی مقابل او ایستاده شده سر او را در بغل میگیرد،
جلاد کوتوالی دره شرع شریف را گرفته، بموجب اشاره
که از طرف مفتی داده میشود یک بعد دیگر ضربه هارا در پشت محکوم
فرود می آرد ، در اثنای ضرب دست راست از
شانه باید بالاتر نشود و بعد از تماس ضرب بجلد دره باید بجلد
کشش کرده نشود بعد از پوره شدن حد مطلوب بموجب اشارهٔ مفتی


محکمه عدلیه عملیات ختام می پذیرد، و متعاقباً اگر محکوم علیه
علاوه بر ان بجزای حبس هم محکوم گردیده باشد
به بندیخانه سپرده میشود، و اگر اضافه برآن محکومیتی
نداشت آزاد گذاشته میشود، و اگر محکوم علیه، زن باشد
در حضور محکمه شرعیه جزا بصورت ساترانه زده میشود. و ایفا تشهیرات
فوق در شان او ضرورت ندارد، و سر او را باید شخص محرم بگیرد
و اگر محرم نباشد زن دیگر را مکلف سر گرفتن او بدارند.

(۱۱) :- هیچ مأمور دولت تا حکم یک محکمه جزائیه نباشد هیچ کس از
رعایا را بهیچ وسیله و بهانه ضرب نمیتواند، و هم حکمی که از
محکمه صادر گردد بالذات بدست خود اجرا کرده نمیتواند تا جزای آنرا
فقط بشکل و صورتیکه در بالا ذکر شده اجرا پذیر میگردد.

(۱۲) :- مراد از جزای اعدام، قتلیست که طرز آن از حضور پادشاهی
صادر میگردد.
طرز اجرای هر حکم اعدام در اثنای منظوری علامی که حکم اعدام را
حاوی بوده از طرف اشرف پادشاهی تصریح و اراده


۶
فرموده میشود.
(۱۳):ـ زنیکه بجزای اعدام محکوم گردیده باشد، اگر حامله بود
بعد از وضع حملش مجازات میشود.
(١٤):ـ مردانیکه بجنایت محکوم باشند، پیش از انکه انها را دربندیخان
ببرند، بشهر گشتانده شد تشهیر میشوند.
(١٥):ـ هرگاه یکی از تبعه دول اجنبیه باشنده افغانستان مرتکب جرمی گردد که مستلزم
جزا باشد، بطبق نظامنامه جزاء مانند سائر تبعه افغانستان مجازات میشود.
(١٦):ـ یک شخص پس از انکه بصورت قطعی بیکی از مجازات ترهیبیه محکوم شد در هنگامیکه
در حبس خانه باشد، و یا بعد از اکمال مدت حبس خود در ظرف
ده سال دیگر مرتکب چنان یک جنایتی گردد که مستلزم حبس
پانزده سال و یا زیاده بران باشد سیاساً اعدام میشود.
(١٧):ـ هرگاه بر بالای یک شخص دیت شرعی، و تضمینات شخصیه
و رد اموال مسروقه، و جزای نقدی و مصارف محاکمه
یکجائی حکم شود، از همه اوّل مقدار دیت شرعی و تضمینات
شخصیّه و اموال مسروقه از وی گرفته میشود و بعد ازان

در مطبعه ماشین خانه کابل طبع شده

در حاشیه:
ماده ٥ این جزاء در قدم ثانی اجرا میشود


جزای نقدی و مصارف محاکمه، و مانند آن حق دولت
از وی استحصال میگردد.
(۱۸): مصارف محکمه بر ذمهٔ محکوم علیه است.
(۱۹): اشیائیکه اعمال، و استعمال، و نقل و محافظه، و بیع و شرای
آن جرم را بوجود می آرند، اگر چه بفاعل جرم تعلق نداشته باشد
هم مطلقاً . . . . از طرف دولت ضبط و مصادره میشود.
(۲۰): اشخاصیکه بکدام جنایت و جنحه که امنیت داخلی و خارجی دولت را اخلال نماید
جرأت ورزیده باشند بعد از اکمال نمودن مدت جزائیه که قانوناً
برای شان معین است بهمه حال در تحت نظارت کوتوالی میباشند.
(۲۱): بودن در زیر نگرانی کوتوالی عبارت است ازین چند چیز:
اوّل: اقامت کرده نتوانستن در محلهائیکه حکومت آنرا
تعیین نموده است .
دوّم: محلے را که در آن اقامت میورزد و یا جاهائیکه تا
برسیدن محل اقامت خود از انجاها میگذرد آنرا
تعیین و بیان نمودن .


سوم :- در تذکره مرور وی بقسمیکه گفته شد اشارت کردن.
چهارم :- بمجرد رسیدنش در آنجا در ظرف بیست و چهار ساعت
از ورود خود بحکومت خود خبر دادن .
پنجم :- در حالیکه از انجا بیکطرف دیگر رفتن آرزو داشته باشد سه روز
پیشتر بحکومت خبر داده مجدداً تذکره مرور خود را گرفتن ،
کسیکه در زیر نظارت ضبطیه بوده با جود آن باین شرائط
رعایت نکند بکم از یکماه الی حبس یکسال محکوم میشود.
(۲۲) ــــ مأموریکه بمحبوسیت مدت لا اقل دو سال محکوم گردیده باشد باینشرط
که آینده در هیچ یکی از خدمات دولت از و کار گرفته نشود طرد کرده میشود.
مأموریکه مرتکب جرم سرقت اموال دولت و اخذ رشوت
گردیده باشد، اگر چه کمتر ازین مدت بمحکومیت دوچار
شده باشد، الی الابد از خدمت دولت طرد میشود .
(۲۳) ــــ در اثنای وقوع جرم کسانیکه سن سیزده سالگی را پوره
نکرده باشند، از قوه ممیزه محروم دانسته میشوند و از
جرمی که کرده باشند مسؤل شناخته نمیشوند، هرگاه بسبب


جرم ایشان دیت لازم شود بعاقله متعلق میشود و خود ایشان
بوالدین و ولی ها و وصی های شان تسلیم میشوند، مگر هرگاه چنین
بچه ها پیش از انکه سال پانزدهمین سن خود را پوره کنند بالکر
از ایشان یک جرمی سر بزند از کسانیکه بمحافظه شان مامورند
از صد روپیه الی دو هزار روپیه جزای نقدی گرفته میشود.
(٢٤) --- در حین وقوع جرم بچه هائیکه سال سیزدهم خود را پوره نموده و سال
نصف پانزدهم را اکمال ننموده باشند، جزای شان بدرجه
مقداریکه در نظامنامه مصرح گردیده است، حکم میشود، اگر جرم
مستلزم اعدام باشد، بعوض آن ده سال حبس میشود، و از
اینچنین بچه ها جزای نقدی هم مناصفه گرفته میشود.
(٢٥) --- هرگاه ثابت شود که مجرم در حین وقوع جرم بحال (جنت) یعنی دیوانگی
دوچار بوده، از مجازات معاف دانسته میشود .
(٢٦) --- هرگاه ثابت شود که یک شخص یک جرم را که اصلا برضای
او نبود مجبوراً مرتکب گردیده است از مجازات معاف
دانسته میشود، تنها درینباب مجبوریتی که معتبر است
( تفصیل جنون علیحده است، برای این عمل کدامین)


نظریه درجات جرم اولاً عبارت است از وقوع یک چنان کیفیتی
که آنشخص را تماماً و کاملاً از شعار تهمت بری الذمه نشان بدهد،
و ثانیاً پیش آمد یک چنان ضرورتی که او در مقابل آن مقاومت
کرده نتوانستن خود را ثابت بسازد الا از قبیل شرالیدین پدر اولا
و یا از بادار مخدومنگار حالاتی که از تعظیم و احترام نشات میکنند آنها را مجبوریت
گفته نمیشود.
(۲۷) ۱- فعلیکه بضرورت دفع فوری یک تعرض ناحقی که خواه بنفس و عرض شخص یا غیر
واقع شود، و جلوگیری آن بدیگر صورت ممکن نباشد انرا جرم گفته نمیشود.
بناءً علی ذلک فاعل آن زجر معاف دانسته میشود، افعالیکه در اثنا
نهب و سرقتی که به اجرای جبر و شدت بوقوع پیوسته باشد
و یا خود در سرقتهائیکه مورث چنان یک ضرر عظیمی میشوند که اراده
و اختیار یک شخص را خلل در میسازد بوقوع برسند، و یا هرگونه افعالیکه
برای دفع سارق و ناهب اجرا شود و یا در حالیکه استرداد
مال ممکن نباشد هرگاه برای مدافعه خود، و محافظه و تخلیص
و استرداد فوری مال افعالی بوقوع برسند آنها را نیز

جزای عرفی (مسیح) ۱۰۰ کاغذ


جرم گفته نمی شوند .
هرگاه در اجرای یک حکمیکه از روی شرع و نظام و یا امریکه از کدام مرجع
نظامی داده شده باشد، یک فعلی واقع شود جرم شمرده نمیشود.
(۲۸) : اموال مسروقه در دست هر کس که باشد از وی گرفته میشود
مگر جزاء عاید است بفاعل سرقت .
(۲۹): هرگاه یک چند نفر اشخاص متعدد متحدآ مرتکب یک جنحه
و یا جنایت گردند ، و یا آنکه در یک جنایت و یا جنحه که از
افعال متعدده مرکب باشد چند نفر اشخاص هر کدام شان
بغرض حصول جرم ، یکی و یا چندی از افعال مزبوره را
اجرا کنند ، اشخاص مذکوره را هم فعل گفته میشوند، و همه شان
مانند فاعل مستقل آن فعل جزاء میبینند
(۳۰) : کسانیکه به اعطای هدیه ، و یا نقود، و یا به اجرای تهدید و یا
اعمال حیله و دسیسه ، و یا بصرف نفوذ ، و یا بصوره استعمال
بجای حکم مأموریت خود دیگر یرا بوقوع یافتن یک جنحه و یا جنایت
تحریک نمایند، و یا بوقوع یک جنحه و جنایت اقف گردیده برای


۱۲

حصول آن تجویزات نمایند، و یا اسلحه و آلات و وسائطی را
که مدار وقوع یک جنحه و جنایت باشد دید و دانسته تدارک کنند،
یا در افعالیکه سبب آمادگی و یا تسهیل و یا اکمال یک جنحه و جنایت
باشند دانسته با فاعل اصلی آن معاونت ورزند، همچنین قسم کسان
فرعاً ذی مدخل همان جنحه و جنایت شناخته میشوند.
کسانیکه بر خلاف امنیت حکومت ، و امنیت عمومیه ، و امنیت
اشخاص و اموال دست درازی و یا استعمال جبر و شدت مینمایند
و یا بر افعال و حرکات ارباب جرایم واقف بوده بآنها با لاختیار
خوراک و خوابگاه و جای پناه و جای اجتماع میدهند نیز نوعاً
ذی مدخل شمرده میشوند، کسانیکه اشیائی را که بصورت غصب
و یا سرقت، و یا خود از وقوع یافتن یک جنحه و یا جنایت استخصال
گردیده باشند، تماماً و یا قسماً دانسته حفظ و اخفا نمایند،
نیز در همان افعال ذی مدخل شناخته میشوند، و نظر باین
حالات مختلفه در باره کسانیکه فرعاً ذی مدخل یک جنحه و یا
جنایت باشند بر وجه ذیل جزا حکم میشود :--


۱۳
اگر اصل فعل مستلزم اعدام و یا حبس دوام باشد، درباره کسانیکه دران
فرعاً ذی مدخل اند [ از ده سال تا پانزده سال جزاء حبس]
اگر اصل فعل مستلزم جزای حبس از ده سال تا پانزده سال
باشد درباره کسانیکه فرعاً ذی مدخل باشند
[از سه سال تا پنجسال جزای حبس ] .
اگر اصل فعل مستلزم جزای حبس از سه سال تا ۱۰ سال باشد در بارۀ
کسانیکه فرعاً ذی مدخل اند [از دو سال تا ۳ سال جزای حبس]
در مسائل جنحه جزای کسانیکه فرعاً ذی مدخل
باشند، [ بقدر دو ثلث جزای اصل فاعل است].
و اگر اصل فعل مستلزم دیت شرعی یا جزاء نقدی یا ضرب باشد کسانیکه
فرعاً ذی مدخل باشند بقدر دو ثلث جزاء اصل فاعل جزاء میبینند.
(۳۱) در حالیکه یک وارث عدم وقوع قتل را دانسته بر یک شخص به تدارک شاهد زور
دعوای قتل اقامه نماید و بطلان دعوای او بصورت بر حیات بودن
مقتول ثابت شود [وارث مدعی جزای شاهد زور می بیند].
* *
*


١٤
(باب اول)
(جنحه و جنایاتیکه ضرر شان عام است، و مجازات برای آن مقرر گردید)
(فصل اوّل)
(جنحه و جنایاتیکه امنیت خارجیه افغانستانرا)
(اخلال مینماید)
(٣٢) :- با دشمنان افغانستان متفق گردیده برعلیه افغانستان یعنی بر خلاف
افغانستان سلاح گرفتن [اعدام]
(٣٣) :- یکدولت اجنبی را برعلیه افغانستان بحرب برانگیختاندن [اعدام]
(٣٤) :- در داخل شدن دشمن با فغانستان سهولت بهمرسانیدن بغرضیکه
دشمن بآسانی در افغانستان راه استیلا یابد، راه ها، و پلها،
و قلعه ها، و ماشینهای افغانستانرا تخریب نمودن، و عسکر دشمن را
بسلاح و پول معاونت دادن، و عسکر افغانستان در مقابل دشمن
بدهندم مقاومت تشویق نمودن، و یا بر را از قوه بفعل آوردن
یکی ازین جنایات با دشمن مخابره کردن [اعدام]
(٣٥) :- بدشمن از ترتیبات عسکریه مملکت و نقشه های مدافعه و تعرض


١٥

و مقدار قوۀ عسکریه، و الحاصل یکی از اسرار عسکری و اسرار
مهمه سیاسی را خبر دادن [اعدام] .
(٣٦):- عسکر افغانستان را بفرار کردن بسو دشمن تشویق و اغوانمون [اعدام]
(٣٧):- بیک سرّی از اسرار سیاسی و عسکری دولت بحسب
مأموریت خود واقف گردیده در حال عدم مأذونیت آنرا
بدشمن افشانمودن [اعدام]
(٣٨):- در جداساختن و علیحده گردانیدن یک قسم اراضی افغانستان ازافغانستان
و یا خود در آنجا برأ تأسیس دادن یک اداره مستقله جداگانه
از ادارۀ دولت کوشیدن [اعدام]
(٣٩):- بغرض کوشش در ایجاد یک حرب بر علیه افغانستان
بخاک یکدولت اجنبی پناه بردن [اعدام] .
(٤٠):- پیش از اعلان حرب یکی از تبعه افغانستان، در خدمت
عسکریه دشمن بوده پس از اعلان حرب نیز در همان خدمت
دشمن پائیدن [پانزده سال حبس] .

***

جزای عمومی جمیع ١٠٠ کالمید


۱۶
(فصل دوّم)
(جنحه و جنایاتیکه امنیت داخلیهٔ افغانستان را اخلال مینماید)
(٤١) ۱ـ تبعهٔ افغانیه را برعلیهٔ حکومت بغی و عصیان تشویق دادن
و متعاقباً فعل عصیان بوقوع آمدن [اعدام] .
(٤٢) ۱ـ بے وقوع فعل بغاوت ، فقط در تولید مادهٔ بغاوت کوشیدن
[حبس پانزده سال] .
(٤٣) ۱ـ بیرقها و نشانهای افغانستان، و یا دول اجنبیهٔ دوست او را بغرض حقارت
و استخفاف پاره کردن [از دو سال تا سه سال حبس].
(٤٤) ۱ـ تشویق نمودن اهالی افغانستانرا بمقابلهٔ یکدیگر، و بدینغرض
آنها را بضد همدیگر مسلح گردانیدن [اعدام] .
(٤٥) ۱ـ جرائمیکه در قاعده های (٤١) و (٤٢) و (٤٤)
بیان گردیدند ، هرگاه از طرف بعض جمعیت ها بعمل آید
رؤسای شان [اعدام] و نفری شان [حبس دوام]
میشوند، علاوه بر آن جنایت هائیکه درین قاعده ها بیان
گردید ، هرگاه در آنخصوص در میان بعضی اشخاص مذاکره

انتظامیه مجلس عالی [ILL]


۱۷

و مفاهمه بمیان آید، و به بعضی اسباب توسل ورزیده شود
کسانیکه در مذاکره و مفاهمه شامل باشند:
رؤسای شان [حبس دوام].
باقی شان [پانزده سال حبس].
اگر تنها مذاکره بوقوع آید و باسباب توسل ورزیده نشود
روسای شان [ده سال حبس].
باقی اعضا [هفت سال حبس]
اگر از میانه شان یکنفر تکلیف نماید، و دیگران تکلیفش را
رد نموده قبول نکنند، شخص تکلیف کننده [پنجسال حبس].
و کسانیکه تکلیف او رارد نموده بدولت خبر ندهند [از
شش ماه تا یکسال حبس].
کسانیکه تدارک و اعمال، احضار و اعطای سلاح و آلاتیکه
یک جمعیت فسادیه برای اجرای مقصد خود بآن محتاج است پردازند
هرگاه ماده فساد بموقع فعل آید [اعدام].
و اگر بموقع فعل نیامده بدرجه تشبث باقی بماند [پانزده سال حبس]


و چون در افغانستان تجارت اسلحه جاریست ، بنابراین
کسانیکه به پیشه اسلحه فروشی و تجارت سلاح مشغول باشند
هر گاه از ان وقوف نداشته باشند [ از جزا معاف میستند ]
(٤٦) - کسانیکه عسکر دولت را به بلوا و بغاوت تحریک و تشویق نمایند [اعدام]
(٤٧) - قصداً ماشین خانه ها و انبار خانها دولت را احتراق نمودن [اعدام]
(٤٨) - کسانیکه بتاراج کردن نقود و اشیای رعیت و دولت
تشتت ورزند رؤسای شان [اعدام]
و بقیه نفری [حبس دوام]
(٤٩) - دزدانیکه در کوه ها و صحرا با مسلح گشت و گذار نموده مردمانرا
لخت میکنند، اگر بمطابق تمسک القضاۃ الامانیه حد لازم
نشود بعد از تاوان [ از پانزده سال تا حبس دوام]
(٥٠) - هر گاه کسانیکه بمقصد قطع طریق ، در کوه ها و صحرا با مسلح
گشت و گذار نمود و قبل از دزدی و تا راج گرفتار شوند
[ از سه سال تا پنجسال حبس ]
(٥١) - از ارباب شقاوت مستمر و کسانیکه قبلاً هم مرتکب جنایات


گرویده باشند، و یا رهزنانیکه در دست افتادگان خود را شکنجه
و اذیت مینمایند، و یا در اثنای قطع طریق مردمانرا میکشند [ اعدام ] .
(٥٢) : -- اگر رهزنان کسی را قتل نکرده ، و مال نگرفته مجروح کر و اگر بمتضا
تستک القضاة الامانیه حد لازم نشود بعد از تاوان
[ از پنجسال تا ده سال حبس ] .
(٥٣) : -- در کوچه ها و میدانها بغرض تشویق مردم برای
عصیان ، اوراق مضره مطبوعه را نشر کردن ، و یا برا
یمقصد نطقها گفتن ، هرگاه عصیان بظهور آید [ اعدام ] .
و هرگاه بظهور نیاید [ نفی دوام ] .
و اگر تکرار در محل دیگر هم از ایشان اینگونه اوضاع سرزند
اگرچه فعل عصیان بظهور نیاید [ اعدام ] .
(٥٤) : -- کسانیکه اخبار ها و بیان نامه ہائیکه بغرض تشویق مردم
برای عصیان نوشته شده باشند در نزد خود داشته
ہنوز توزیع ننموده باشند [ از پنجسال تا هشت سال حبس ] .
* *
*


فصل سِوُم
(دربارهٔ رشوت)
(٥٥) :— قاضی‌ها و جملهٔ مأمورینیکه وظایف و خدمات رسمیه را
در عهده گرفته اند، و اعضای منتخب و منصوب جمیع
مجالس رسمیه، و کسانیکه از احاد ناس بحکم و اهل خبره بود
با یک وظیفهٔ رسمیهٔ مکلف هستند، و وکیل های دعوی،
برای نکردن چیزی که نظاماً و قانوناً بگردن آن مجبورند و یا براء
کردن چیزیکه نظاماً و قانوناً به آن مجبور نیستند، پول و یا اشیأ یکه
بنام هدیه بگیرند، و یا سایر منافعیکه به اینصورت برای خود
تأمین مینمایند، و فرق فاحشی که در بین قیمت حقیقیه و
وثمن مسمای اموال و املاکیکه برای همین مقصد خواه
کم و یا زیاده بیع و شرا شوند. گرفته میشود رشوت است.
(٥٦) :— یک مأموریکه بغرض باطل گردانیدن یک حق رشوت بگیرد
[سه چند مقداریکه رشوت گرفته است از وی بقسم جزای
نقدی استرداد گردیده از سه سال تا پنجسال حبس]


(۵۷) :— هرگاه رشوت تنها برای وعده کردن و یا نکردن کدام کار گرفته شده بطلان حق بعمل نیامده باشد [سه چند مقدار رشوت از وی استرداد گردیده و از دوسال تا سه سال حبس میشود].
(۵۸) :— راشی یعنی رشوت دهنده بصورت اوّل رشوتیکه داده است بقسم جزای نقدی از وی ضبط گردیده علاوه بران [از یکسال تا سه سال حبس] . و نظر بصورت ثانی [تنها همان رشوتیکه داده است بقسم جزای نقدی او بخزینه دولت میرسد] .
(۵۹) :— اگر هنوز رشوت داده و گرفته نشده باشد، و تنها در باره اخذ و اعطای آن یک گفتگو و یا مقاوله تحریری بعمل آمده باشد [راشی و مرتشی بصورتیکه در قاعده‌های بالا ذکر شد جزای میبینند] .
(۶۰) :— هرگاه یک آدم برای محافظه جان و مال و عرض خود، و الحاصل برای حفظ یک منفعت مشروعه خود بر شوت دادن مجبور گردد، رشوتیکه داده است واپس بخودش اعاده میشود، و تنها مرتشی جزای میبیند .

نمبر ۱۰۰ مجموعه پنجم شوال ۱۳۳۳


(۶۱) ـ هرگاه مامور در صورتیکه برایش رشوت تکلیف شود و او
آنرا قبول نماید و متعاقباً بدولت خبر بدهد خودش علناً
از طرف اشرف پادشاهی بایک تحسین تالطفیت
گردیده و راشی جزا می بیند.
(۶۲) ـ کسیکه بر رشوت دادن مجبور شود، و رشوت را بمرتشی داده
باید در ظرف یکهفته بدولت خبر بدهد، بهرگاه بدلائل متقنیه رشوت را
اثبات نمود شخص مذکور از جزای راشی معاف میشود.

فضل چهارم
(در باب سرقت اموال)
(۶۳) ـ کسیکه اموال دولت را نقداً و یا جنساً بدسیسه و جعل کاری
خیانت کند، هرگاه نقد باشد دو مثل آن وجه نقد و اگر جنس باشد
دو مثل قیمت همان جنس از نزدش استرداد گردیده
بمخزینه دولت داخل میشود. علاوه برآن بهرآئینه از نصاب
شرعی بیگاه حبس، و از نصاب شرعی الی هزار روپیه از


یکسال الی سه سال حبس و از هزار روپیه اضافه الی ده هزار
روپیه از سه سال تا ده سال حبس و اگر اضافه از ده هزار
روپیه باشد از پانزده سال الی پانزده سال حبس و مطابق
ماده (۲۲) از ماموریت طرد .
(۶۴):- کسیکه اموال دولت را نقداً و یا جنساً سرقت نماید اگر
مطابق تمسک القضاة الامانیه حد لازم نشود اضافه از نصاب
شرعی الی یکصد روپیه یکسال حبس، از یکصد روپیه اضافه
الی هزار روپیه از دو سال تا سه سال حبس و از هزار روپیه اضافه
الی ده هزار روپیه از پنجسال تا ده سال حبس، اضافه از
ده هزار روپیه از پانزده سال تا پانزده سال حبس کرده میشود
و هرگاه نقد باشد دو مثل آن وجه نقد و هرگاه جنس باشد دو مثل
قیمت همان جنس از نزد مجرم مسترد و اگر دیده بخزاین دولت
داخل میشود و مطابق ماده (۲۲) از ماموریت طرد شمرده میشود.
(۶۵):- کسیکه در وقت بیع و شرای اشیا ابجتای دولت معاملات خرید و فروش
آن دست بازی نموده و خود از ان مستفید گردد قرار قاعده (۶۴) جزا میبیند.


٢٤

(٦٦)- اگر مرتکبین جرمہائیکہ در ہمین سه قاعده فوق بیان کردیده
بر ملازمت دولت نباشند با وجود آنهم مانند بالا جزا می بینند.
(٦٧)- هر گاه یکی از مامورین دولت حق یک آدمی را که از دولت میگیرد تماماً
نداده یک قسم آنرا خودش بگیرد [ دو مثل پیسه گرفته گی از وی مسترداً
گردیده پنجسال حبس میشود ] .
هر گاه بواسطه شخص دیگر مرتکب این جرم کردد [ خود مامور
با مرتکب جرم بر طبق فوق جزا می بیند ] .
(٦٨)- هر گاه یکی از مامورین دولت ، اجرت عمله را که برا کار دولت استخدام
نموده است کم بدهد و یا هیچ نداده خودش بگیرد [ پیسه که رفته است از
خودش دو مثل آن گرفته میشود یک مثل آن بحق اجور عمله بوده به آنها
داده میشود، و مثل دیگر آن بقسم جزای نقدیه بخزینه دولت سپرده
میشود و خودش پنجسال محبوس میماند ] .
(٦٩)- هر گاه یکی از مامورین دولتی رمز اندو واردات دولت دست بازی
نموده موجب نقصان آن گردد [ از ماموریت طرد و از یکسال الی
سال حبس میشود، و تماماً قدر نقصانی که در وارد او انموده است از توستان دان گرفته میشود ] .

( فصل پنجم در حق غدر کنندکان
باموال دولت و رشوت گیرندگان )


(۷۰) :— هرگاه یکی از مامورین دولت برأی تمتع و استفادهٔ خود
سراً او یا علناً بالذات وعلی طریق المشارکه، در خریدن
بعضی اسباب هائیکه بوزارت و یا اداره او لازم شود
از طرف دولت در آنخصوص امر داده شده باشد، و یا
در خرید بعضی اشیائیکه بحساب دولت خریده میشود
ویا وفروش چیزهائیکه از طرف دولت برای او سپرده
میشود، مشارکت ورزیده بود [از مأموریت طرد
و از یکسال تا سه سال حبس].

(۷۱) :— اگر در خرید و فروخت این اموال سرکاری اجر و
وساطت بگیرد [از مأموریت طرد و از یکسال تا سه سال
حبس].

(۷۲) :— مأمورینیکه برای خود، و یا برای دیگران بیه سرکاریرا
برداشت مینمایند [از مأموریت طرد و از یکسال تا دو
سال حبس].
* *
*

مدخل محبس مجری میدارد
ندارد مجری میگردد


فصل پنجم
(کسانیکه نفوذ ماموریت خود را استعمال بیجانموده)
(و وظیفه ماموره خود را ایفا نمی نمایند)
(۷۳) مداخله کردن مامور بصورت جبر و تحکم در حق مدعی یا مدعی علیه
بنابر یک غرض و حمایه، در حضور محاکم شرعیه عدلیه
و اداره [طرد از ماموریت].
اگر مداخله بصورت رجا و التماس بوده باشد [از دوصد
الی دوهزار روپیه کابلی جزای نقدی گرفته میشود].
(٧٤) اگر در نتیجه جبر و تحکم از محکمه بناحق یک حکم صادر گردد [مامور
مداخله کننده از ماموریتش طرد و از ششماه تا سه سال حبس].
هرگاه در نتیجه رجا و التماس از محکمه بغیر حق حکم صادر شود
[علاوه بر انکه از ماموریکه رجا و التماس نموده جزای نقدی
گرفته شود از دوماه الی ششماه بندی هم میماند].
(٧٥) قاضی های محکمه ها و اعضای مجلس های مشوره علاوه
بر امضا نکردن بر مداخله که جبراً و یا التماساً بوقوع آمده است.


فصل نهم
(کسانیکه مهر را می شکنند، و یا اشیای امانت)
(و اوراق رسمی را می دزدند)
(۹۷):ـ از طرف مأمورین دولت مهری که برای حفظ بعضی اشیا
و یا اوراق و یا کدام محلی وضع شده باشد، هرگاه آن مهر از
سبب غفلت و سهل انگاری کسی که محافظه آن مأمور است
شکسته شود از مأموریکه غفلت نموده است از دو صد روپیه
تا یکهزار روپیه جزای نقدی گرفته میشود]
(۹۸):ـ کسی که مهر را شکستانده باشد [از ششماه تا یک سال حبس].
اگر مهر را خود همان مأموریکه بمحافظه آن گماشته شده
شکستانده باشد [از یک سال تا سه سال حبس].
(۹۹):ـ علاوه بر شکسته شدن مهر هرگاه بعضی اشیاء و اوراق
هم دزدی شده باشد [بعد از تاوان اشیاء از
پنجسال تا ده سال حبس].


(۱۰۰): کسانی که اوراق رسمیه دولت را سرقت و یا محو و اتلاف
نمایند [از یک سال تا دو سال حبس] .
اگر سرقت و یا محو و اتلاف آن از طرف ماموری که محافظ
آن ست بعمل آید [از سه سال تا پنجسال حبس] .
و اگر سرقت و یا محو و اتلاف آن از غفلت و سهل انگاری
ماموری که محافظ آن است بوقوع آید [تنخواه یکماهه اش تقبصم
جزای نقدی گرفته میشود. و از یکهفته تا یکماه حبس] .
(۱۰۱): اگر شکسته شدن مُهر و سرقت اوراق رسمیه ، و
محو و اتلاف آن از طرف بعضی اشخاص بصورت
هجوم بر محافظ آن بعمل آید، هر یک از هجوم کنندگان
[از پنجسال تا ده سال حبس] .
(۱۰۲): هرگاه مامور پوسته خطوط رسمی و خصوصی که بپوسته خانه او
سپرده میشوند، آنرا بکشاید، و یا در کشادن آن مساعده
نماید [از بیست روپیه تا صد روپیه جزای نقدی، و از
یکماه تا سه سال حبس] .


فصلِ هُم
(کسانیکه بی اختیار و ماذونیت، بخود ها)
(صفت رسمیه اصافه نمایند)
(۱۰۳):ـ کسیگکه بی صلاحیت و ماذونیت خود را چنان نشان بدهد
که گو یا بیک منصب ملکی یا نظامی منسوب ده علاوه بر ایفای
وظائفیکه بآن منصب عا ید است جرأت ورزد [از یکما
تا دوسال حبس) .
(۱۰٤):ـ کسیگه بدون ماذونیت دولت سر بخود حقداری و بجه ریانی
کسی را نماید [ازیکماه تا یک سال حبس] .
(۱۰۵):ـ کسیگه اموال غیرمنقوله را که از نزدوی حکماً گرفته شده و بمستحقش
تسلیم گردیده باد بالنگرد ضبط نماید [از یکسال تا دوسال حبس].
(۱۰۶):ـ کسیگه نشانی را که ازطرف حکومت برای او داده نشده با بيا و يزد،
والبسه رسميه بالا تراز رتبه خود را بپوشد ویا در حالیکہ پیچ رتبه نداشته
باشد لباس رسمی دربرکند [از یک هفته تایکماه حبس] .


فصل یازدهم
(کسانیکه سلسله مخابرات تلگراف)
(و تیلفون را خراب کنند)
(۱۰۷):— کسانیکه آلات تلگراف و تیلفون را قصداً خراب نمایند [علاوه بر دوچند قیمت ضرر از سه ماه تا دو سال حبس]
(۱۰۸):— کسیکه سیم تیلفون و تلگراف را بریده و چوب های آنرا انداخته بموجب تعطیل و تعویق مخابرات گردد [از یک سال تا سه سال حبس، و از پنچصد روپیه الی دو هزار روپیه جزای نقدی] ۔
(۱۰۹):— اگر این معامله بریدن و تخریب سیم های تیلفون و تلگراف ، در اثنای یک محاربه و یا اختلال بوقوع آید [اعدام]
***


بموجب کدام نظامنامه یا فرمان پادشاهی امر شده باشد
رعایا را بیگار گرفته از آنها کار بگیرد اولاً حق اجرت عملة بیگار
از وی گرفته بعملداد میشود، وثانیاً از ششماه تا سه سال حبس
میشود و اگر از جمله مامورین باشد از ماموریت هم طرد میگردد].
(۸۹):- هرگاه از مامورین دولت و یا آدمهای شان، و
یا منصبداران و سپاهیان نظامی و کوتوالی در خانه
رعایا والی فرود کش گردیده مفت وجبراً طعام بخورند
و یا بر اسپهای خود جو و کاه غیره بگیرند [ قیمت اشیایکه
گرفته و خورده اند استرداد گردیده بصاحبانش داد میشود، و
از ماموریت طرد و از یکهفته تا یک ماه حبس].
اگر فوج نظامی در اثنای کوچ از یکجا بدیگر جای مرتکب
اینچنین حرکت گردد قیمت چیزهائیکه گرفته شده باشد تقسم
تاوان از منصبدار فوج که با ایشان درین جرم شریک بو
گرفته میشود، و خود منصبدار در دیوان حرب تحت محاکمه
آمده از خدمت عسکری طرد و از یکسال تا سه سال محبوس می شود].


فصل هفتم
(کسانیکه به مأمورین دولت مخالفت کنند)
(و به آنها بی‌اطاعتی یا تحقیر نمایند)
(۹۰) :— کسیکه به مأمورین دولت یا در اثنای ایفا وظیفه شان
و یا در یک امری که متعلق خدمت شان باشد، از کدام
سببی برای شکساندن قدر و ناموس شان تحقیر کند، و یا
در حق شان اطاله لسان یعنی زبان درازی نماید و یا
خود تخویف نماید [از یکهفته الی یکماه حبس] .
اگر این معامله در اثنائیکه یک محکمه و یا یک مجلس شوره
بکار مشغول باشد واقع کرد [از شش ماه تا یکسال حبس
و یا از دو صد الی چهار صد روپیه جزای نقدی] .
(۹۱) :— کسانیکه سپاهیان و منصبداران نظامی و کوتوالی و پولیس را
در اثنای وظیفه شان حقارت کنند [از یکهفته الی
یکماه حبس، و از بیست روپیه دو صد روپیه جزا نقدی].
اگر در اثنا این حقارت سلاح هم کشیده شود،

در مجالس حاکمان ۱۰۰ روپیه الی ۲۰۰ روپیه جزای نقدی


[یکسال حبس]
(۹۲):— کسانیکه یکی از مأمورین یا از سپاهیان و منصبداران نظامی
و کوتوالی و پولیس را در اثنای ایفای وظیفه و یا بخاطر
وظیفه شان که ایفا مینمایند ضرب و جرح و یا اینکه جبر و تشدد
نمایند [علاوه بر جزای مستلزمه ضرب و جرح، از یکسال تا سه سال حبس].

فصل هشتم
(کسانیکه محبوس را میگریزانند و یا ارباب جنایت را)
(میدانند و حمایت مینمایند)

هرگاه از پیش سپاهی یا منصبدار نظامی و پولیس که بر محافظه
یک محبوس مأمور باشند بسبب غفلت و بی پروائی
محبوس بگریزد نظر بدرجات اهمال و غفلت شان
اگر محبوس محکوم باعدام باشد [از هشت تا ده سال حبس].
و در باقی آن از رابع تا ثلث میعاد حبس مقرره محبوس
پوره میکنند.


واگر محبوس مذکور را قصداً بگریزانند [ هرگاه محبوس باعدام
محکوم باشد پانزده سال حبس و یا باندازۀ آن نصف مدّت
محکومیت محبوس را جزای حبس می بینید ] .
و هرگاه محبوس هنوز محکموم علیه نگردیده باشد و دربارۀ
او حکم محکمه صادر نشده باشد و قصداً او را بگریزانند [ از
سه تا چهار سال حبس ] .
(94):ــ هرگاه یکی از رعایا اسبابی را که فرار محبوسین را تسهیل نماید
تهیه و تدارک کند [ از یکسال تا سه سال حبس ]
(95):ــ کسانیکه برای تسهیل فرار محبوسین برای شان سلاح
وسائره تدارک نمایند [ از ده سال تا پانزده سال
حبس ]
(96):ــ کسانیکه یک بندی فراری و یا اشخاص متهم بالجنایت را شناخته
حمایت مینمایند [ از یکسال تا سه سال حبس ] .
و خویشاوندانشان را اصول و فروع ، از قبیل پدر و مادر و ازواج
و اولاد شخص مذکور از مجازات معاف میباشند .


فصل ششم
(تعدی مامورین دولت بر رعایا)
(۸۲) هرگاه یکی از مامورین برای اعتراف کنانیدن جرمی
بر یک شخص مظنون یا متهم با ذیت و شکنجه او امر نماید
و یا خود بالذات اجرا دارد از ماموریت برای همیشه
طرد استرداد رتبه و نشان حبس ده سال].
اگر آدم شکنجه شده از صدمه شکنجه وفات یابد
کسی که شکنجه را او را امر داده است جزای قاتل را میبیند.
(۸۳) هرگاه یکی از مامورین در حق یک محبوس از طرف مجازاتیکه
قانون تعیین نموده است بالاتر و سنگین تر آنرا اجرا نماید
و یا اجرای آنرا بدیگری بفرماید (از یک سال
تا سه سال حبس].
(٨٤) هرگاه یک مامور مخالف طرزیکه آنرا قانون نشان داده است
بخانه یکی از رعایا داخل شود (از سه تا سه سال حبس).
اگر هم در خانه داخل شود و هم بخواهش خود به اجرای


جستجو تفتیش قیام و اقدام نماید از یکسال تا سه سال].
(٨٥) :ـــــ اگر غیر از مأمورین یک آدم دیگر در خانه یک کسی بی آنکه
خانه خودش باشد جبراً و یا نحو تهدیداً و تخویفاً، و یا انکه
مخفیاً داخل شود [از یکماه الی یکسال حبس].
(٨٦) :ــــ هرگاه یکی از مأمورین پادشاه ملک یکی از رعایا را جبراً شتراً
و یا به ادعای با معنی ضبط کند و یا بفروشد بمال و ملکیه که
گرفته شده دوباره بصاحبش عیناً و یا بدلاً اعاده میشود،
خود مأمور طرد و از شش ماه تا سه سال حبس].
(٨٧) :ــــ اگر یکی از مأمورین دولت، از رعایا زیاده از محاصل
دولت یکی چیزی اصناستانی نموده آنرا در کیسه خود
بریزد [علاوه بر استرداد دو چند مقدار یگه گرفته است
از دو سال الی سه سال حبس].
هرگاه خودش نگرفته و مبلغ اضافه را بخزینه دولت
تحویل نماید [همان مبلغ از خود او گرفته بصاحبش داده میشود].
(٨٨) :ــــ هرگاه یک مأمور یا یک رئیس سرکرده یا امی غیر از خدمتها [؟]
النقص على الاصل محرر هیچمدان محمد یوسف غفرله


میباید که احوال آنرا نیز بدولت اطلاع و اخبار نمایند
و الا اگر در یکی ازین دو امر فرو گذاشت نموده بودند
عزل از ماموریت].
(۷۶): - رئیس های مجلس و یا قاضی های محکمه هائیکه معامله را
از روی جبر و التماس شنیده انرا اجرا کرده باشند
شش سال طرد از ماموریت و یکسال حبس].
و اعضای آن تنها شش سال طرد از ماموریت].
(۷۷): اگر یک مامور در اجرا نکردن یکی از اوامر و قوانین و
نظامات دولت، و یا برای تحصیل نشدن اموال انیست
صرف نفوذ نماید از سه سال تا پنجسال حبس].
(۷۸): اگر کسانیکه باینطریق صرف نفوذ مینمایند از مامورین
دولت نباشند از دو سال تا سه سال حبس ]
(۷۹): هرگاه کدام وزیر و یا نائب الحکومه، و یا حاکم على الا حاکم
و علاقه دار، ومستوفی و سررشته دار، و قاضی و مامور
مالیه رو مدیران تجارت و زراعت و گمرک در داخل
منطقه مأموریت خود، تجارت خرید و فروخت ارزاق را
در دست خود گرفته بالذات اجرا نماید، این تجارت
انضمام عمل نصل ششم


خواه علنی باشد یا سّری [از مأموریت طرد میشود و از یکهزار
الی بیست هزار روپیه جزای نقدی میدهد] فقط در
جائیکه سهمت اگر از خود املاک و اراضی داشته باشد تجارت
محصولات زمین، خودش ازین قاعده مستثنی میباشد.
(۸۰): هرگاه ماموریکه بلا عذر معقول فرمانها و امر نامه هائیکه
دولت نشر نموده باشد نشر ننماید [طرد از ماموریت].
(۸۱): هرگاه یک مامور بلا سبب مقبول در ایفای وظیفه خو غفلت
و اهمال ورزد، و یا امری را که از طرف آمرش موافق احکام
قانونیه داده شده باشد اجرا ننماید، اگر ازین عدم اجرای آن
دولت یک ضرر برسد، نظر بدرجه ضرر [از پنجصد روپیه
تا ده هزار روپیه جزای نقدی]. و هرگاه از آن بسبب آن
دولت یک ضرر برسد از [دو سال تا سه سال حبس].
و اگر از آن برای یکی از رعایا یک ضرر مالی رسید علاوه
بر جزای فوق [تاوان همان ضرر از وی نیز
گرفته شود].


فصل دوازدهم
(قلب چلانها)
(۱۱۰): - کسانیکه مسکوکات قلب میسازند، و قلب چلانی
میکنند [از ده تا پانزده سال حبس] .
(۱۱۱): - کسانیکه روپیه قلبی را ندانسته داد و ستد مینمایند بهیچ مستحق
هم
جزا نمیشوند، فقط بعد از انکه قلب شناسی را آموخته باز
بچلانیدن آن کوشش ورزند [از بیست روپیه تا صد روپیه
بجزای نقدی محکوم میشوند] .
فصل سیزدهم
(کسانیکه سند یا مهر ساختگی می سازند)
سے امین
(۱۱۲): - کسانیکه فرمانها پادشاهی یا مهر ها حکومت یا مهره و امضا ها مأموره
تی
دولت، و اورا و سنادیکه تعلق بدفترها باشد، تقلید و تحریف
نموده استعمال کنند [هرگاه ازان منفعت حاصل گردد


دوچند همان مقدار از وی جزای نقدی گرفته شده
[از ده سال تا پانزده سال حبس]
هرگاه از در ما ساختگی پادشاهی بدولت بمضر کلی نبر [اعدام؟]
کسانیکه اینگونه اوراق ساختگی و محرف را بدست اورد
استعمال نمایند [از پنجسال تا ده سال حبس]
(١١٣):— هرگاه یکی از مامورین خواه در میان سطرهای اعلام
و فیصله ارا و سندات و سائر سجلات دفاتر که در
اثنای ایفای وظیفه خود مینویسد، یا بتغییر خط و
خاتم و امضا و یا در صورت نوشتن اسم یک شخص عوض
شخص دیگر تحریفات نموده اینگونه ساخته کاری نمایند
[از ده سال تا پانزده سال حبس] .
(١١٤):— هرگاه یک مامور در اثنای ایفای وظیفه خود، در وقت
نوشتن اوراق رسمیه که تنظیم میکند، یک چیز یرا
که یک ادم نگفته است بقسم گفتگی او، و چیزی را که
گفته باشد برعکس آن نوشته بدینصورت ساخته کاری نمایـ
بد
اسمعیل کاتب در کابل عبدلی


٤١
[از ده سال تا پانزده سال حبس] .
(۱۱٥) به رئیسهای مجلس و قاضیهای محاکمه که اوراق ساختگی و قاعدۀ
فوق الذکر را دانسته در موقع اجرا بگذارند [از ده سال تا پانزده سال
حبس] .
(۱۱٦) به کسانیکه باداره های گمرک بیان نامه ها و محکهای ساختگی و محرف
و خلاف حقیقت را ابراز نمایند [از یکهفته تایکماه حبس
و از دو صد روپیه تا دو هزار روپیه جزای نقدی] .
(۱۱۷) به کسانیکه خواه برای خلاص کردن خود یا دیگران از خدمت
دولت بنام طبیب ها شهادتنامه ساختگی بسازند [از
یکسال تاسه سال حبس] .
(۱۱۸) به همچنان طبیبها و جراحائی که خواه مبنی بر رشوت و خواه بنا بر خاطر و
التماس برای رهانیدن یک آدم از خدمت دولت شهادتنامۀ
کاذب بدهند [از یکسال تا سه سال حبس] .
(۱۱۹) به کسانیکه بنادانی و ناشناسی چیزهای ساختگی و تقلیدی را
استعمال میکنند [از جزا معاف هستند] .


فصل چهار دهم
(آتش زنندگان)
(۱۲۰): هرگاه یک آدم در داخل شهر و قریه بخانه کسی قصداً آتش زد
باعث سرایت کردن آن به بناهای دیگر گردد، حریق در صورتی
که بدینصورت ظهور کند فاعل آن [اعدام].
و اگر از همانخانه به خانه های دیگر سرایت نکند [حبس دوم].
و اگر چه سرایت نکند و موجب تلف نفسی از همانخانه گردد
[اعدام].
(۱۲۱): کسانیکه خواه در داخل شهر و خواه خارج شهر در وقوع یافتن حریق
تشبث نمایند، ولاکن به فعل آورده نتوانند از پنجسال تا به
ده سال حبس].
(۱۲۲): کسیکه چوبهای بریده و محصولات درویده
را مانند خرمن وغیره آتش بدهد [بعد از
تاوان به صاحبش از سه سال تا پنج سال
حبس].
با آتش نگاه لامیع و می کند می
[ILL]


٤٣
(١٢٣) :- هرگاه حریقی که قصداً از طرف آتش زنندگان بوقوع آید موجب
وفات انسانها گردد [شرر انگیزان اعدام میشوند] .
(١٢٤) :- کسیکه یک آدم را به آتش زدن امر و اجبار نماید، اگرچه
آتش زده گی بوقوع نیاید [شخص جابر از سه سال تا پنجسال حبس] .
فصل پانزدهم
(در خصوص شراب)
(١٢٥) :- در افغانستان ساختن شراب و استعمال و ادخال آن
و مسکرات دیگر به مملکت بالکلیه ممنوع است، مگر چرس
و بنگ که از محصولات افغانستان است، تنها استعمال
و خرید و فروش آن برای استعمال در داخل ممنوع
است، اعمال و اخراج آن به ممالک خارجه ممنوع
(١٢٦) :- کسانی که علناً شراب نوشی نمایند
[هشتاد دره ضرب میشوند ، و فی درّه
ده روپیه جزای نقدی] .


(۱۲۷) به کسانیکه خفیاً شراب نوشی نموده ، از آثار بیانی یعنی از
قراین و استدلالات خفیاً شراب نوشی شان بقرار شرع
ثابت گردد هشتاد دُره ضرب میشوند، و فی دُره (۱۰) روپیه
جزای نقدی].
(۱۲۸) به کسانیکه شراب بدیگران میفروشند هزار روپیه جزای
نقدی و سه سال حبس].
(۱۲۹) به کسانی که شراب سازی مینمایند بعد از اتلاف شرابشان
هزار روپیه جزای نقدی و سه سال حبس].
(۱۳۰) به کسانیکه از خارج شراب بافغانستان ادخال مینمایند شراب آنهاتلف
و بقدر نصف قیمت شراب از آنها جریمه گرفته میشود، و تاسه سال حبس
همه قواعد این فصل خاص با هل اسلام و تبعه افغانیه عاید است، فقط
درباره تبعه اجنبی کسی که برای تجارت بافغانستان شرابرا داخل کند
و یا بافغانها بفروشد بموجب قاعده های فوق جزا می بیند.
(۱۳۱) بکسانی که چرس و بنگ میکشند و یا تریاک میخورند، هرگاه سن
شان از (۲۵) کم باشد از [۲۵ تا ۳۹

علی المراتب جزای عمر روپیه ماخوذا کند
البته کلانتران محله هم با ۱۳ لیران،
قریه هاحصه ثالث آن رسوم ؟؟


٤٥
دره جزای ضرب].
و هرگاه زیاده تر از (٢٥) باشد و نو عادت کند [از ٥٠ تا
٧٥ دره جزای ضرب] .
برای کسانی که از سابق گرفتار چرس و بنگ باشند تا دو سال
معاف ، بعد از دو سال [از ٥٠ دره الی ٧٥ دره ضرب]
برای ترکیان علی [نصیحت مؤثره].
فصل شانزدهم
(کسانی که بازگر بازی میکنند و یا مانند آن حرکات
مخالف اخلاق و آداب جمع مینمایند)
(۱۳۲) کسانیکه علناً و یا خفیاً بازنگر بازی کنند [شش ماه
حبس ، و از چهارصد الی پنجصد روپیه جزای نقدی].
(۱۳۳) کسانی علناً و یا خفیاً بازنگری کنند [یک سال حبس]
(١٣٤):- هرگاه پدر و اقربای یک بچه در پیش رو خود همان بچه را برقصیدن
مساعده نمایند [دو صد روپیه جزای نقدی]
(١٣٥):- برای هر دسته بازنگر فی نفر [ده روپیه جرم].

علی المرتبة، جزاء مجرم دسته بازگانند
المرتبة کالاصل ٣/٤ الی (الخ)
کتاب سوم،


٤٦
باب دوم
فصل اوّل
جنایت یا جنحه هائی که در حق اشخاص بوقوع میرسد
(١٣۶) در مسائل قتل وجرح بر تفصیلات احکام قصاص و دیت و قیافه
باید که به کتاب تمسک القضاة الامانیه مراجعت بکند.
(١٣٧) : قتل عمد - قتل عمد قتلی است که باستعمال آله قاتله قصداً
حادث شود، چون سلاح وباقی اسباب کشتنی.
قتل شبه عمد:- قتلیست که بغیر سلاح و آلات کشتنی بقصد
اتلاف حادث شود.
(١٣٨):- هرگاه شخصی شخص دیگر را بصورت عمد قتل نماید
[قصاص].
(١٣٩):- هرگاه فاعل قتل عمداً معلوم باشد [دیت از عاقله
گرفته میشود].
(١٤٠):- هرگاه قاتل بر فعل قتل عمد اقرار باشد و ورثه مقتول او را

بیانه عاقله در دفعیه ۲۷۹ و ۲۸۰ میآید.


عفو نمایند [ده سال حبس] .
(١٤١):- هرگاه تنها یکنفر از ورثه مقتول قاتل را بر فعل قتل عمد اقرار
نکرده عفو نماید، بعد از دیت [پنجسال حبس].
(١٤٢):- و اگر بسبب قومداری و لحاظ پیه ازین قاتل از طرف ورثه مقتول
عفو شود در همه حال از طرف دولت حکم قتل در باره اش در معرض اجرا
گذاشته میشود] .
و اگر اولیای مقتول با قاتل و مقتول قرابت پدر و مادر و برادر و خواهر
داشته باشند و قاتل را عفو کنند ازین حکم مستثنی است.
(١٤٣):- هرگاه یکی ز ارباب جنایت و شقاوت مستمره بر ا بعمل آوردن یک
جنایت عظیم مردمان دیگر را غدارانه اشکنجه و یا اذیت نماید سیاساً
بجزای قاتل محکوم میشود.
(١٤٤):- هرگاه شخصی بصورت شبه عمد کسی را بقتل رسانید [دیت شرعی]
(١٤٥):- هرگاه شبه عمد مکرر شد [سیاساً اعدام] .
(١٤٦):- هرگاه دیت شرعی داده نتواند بعوض هر هزار روپیه دیت [یکسال حبس]
(١٤٧) : - اگر ورثه مقتول دیت را عفو کند [یا سه ونیم هزار روپیه و یا سه ونیم سال حبس].


(۱۴۸):- واگر عفو در حق یک قمومدار دولتمند باشد [پانصدروپیه با پنجسال حبس].
(۱۴۹):- کسیکه جسد یک مقتول را خفا نماید یا بی آنکه بحکومت خبر بدهد دفن
کند [از یکماه تا یکسال حبس].
(۱۵۰) :- هرگاه شخصی شخص دیگر را لت و کوب یا مجروح نموده موجب قطع و
شکستن وسقوط عمل یعنی از کار بر آمدن یکی از اعضایش گردد
علاوه بر دیت شرعی در صورت عمد از [دوسال الی سه سال حبس]
و از غیر عمد از یکسال الی دو سال حبس] میشود.
(۱۵۱) :- شخصی که شخص دیگر را لت و کوب یا مجروح نموده زیاده از بیست
روز موجب از کار پس ماندن او گردد، اگر مطابق احکام
تمسک القضاة الامانیه قصاص و یا دیت لازم نباشد
بعد از ادای اجر طبیب و مرهم بها [از
یکسال تا دو سال حبس].
(۱۵۲):- اگر مضروب و یا مجروح کمتر از اندازه که در قاعدهٔ
فوق بیان شد متأثر و معطل گردد بر شخص زننده
و جرح کننده اگر مطابق احکام تمسک القضاة الاما


٤٦
دیت و یا قصاص لازم نشود بعد از مرهم بها [ از یکهفته تا یکماه حبس ]
(١٥٣) کسیکه محض بغرض تخویف و تهدید سلاح بکشد [ از یکماه تا سه ماه حبس ]
(١٥٤) کسانیکه از آبا و اجداد و امهات خود یکی را ضرب و جرح نماید هر گاه
ضرب و جرح موجب یک بیماری و مرض نگردد [ از شش ماه تا یکسال حبس ]
و اگر زیاده از بیست روز موجب بیماری گردد [ از یکماه تا دو سال حبس ]
و اگر سبب سقوط یکی از اعضا شد علاوه بر دیت شرعی و قصاص
[ از سه سال الی پنجسال حبس ] .
(١٥٥) کسیکه بمقصد قتل دار سلاح نمود [ پنجسال حبس ]
(١٥٦) کسیکه خطاء سبب تلف یک آدم گردد، اگر کیفیت قتل از عدم
دقت و یا عدم رعایت نظامات صادر گردیده باشد
[ بعد از دیت شرعی از شش ماه تا یکسال حبس ] .
(١٥٧) هرگاه شخصے خطاء شخص دیگر را مجروح بسازد [ بعد از دیت
شرعی که آدا نماید اگر کیفیت جرح از عدم رعایت نظامات
پیش آمده باشد [ از یکماه تا شش ماه حبس ] .
(١٥٨) هرگاه یک شخص به امر یک آمر جابر شخصی را جبراً و کرهاً قتل کند


و یا ضرب و جرح نماید، جزای قاتل و ضارب و جارح در حق
آمرش اجرا میشود .
(۱٥٩) هرگاه کسی در هنگام شب و یا روز شخصی را ببیند که بخانه و یا
دکانی نردبان گذاشته می برآید و قفل و یا زلفی که در زیر قفل
است آنرا میکشد و میشکند و یا دیوار یکخانه مسکون را سوراخ
و یا دروازه اش را کلک میکند، و یا در صحرا و دشت مال را
جبراً گرفتن بخواهد و بغرض باز داشتن و ممانعت، صاحب خانه
و یا صاحب مال شخص مرتکب را قتل و جرح نماید، و بغیر قتل
و جرح امکان نداشته باشد قاتل و جارح شخص مذکور از
جزای قاتل و جارح بکلی معاف دانسته میشود .
(۱٦۰) کسیکه در خانه خود مرد بیگانه را با حرم خود دیده او را بقتل
رساند نیز از جزا معاف دانسته میشود .
(۱٦۱) شخصیکه نامه تهدید قتل بفرستد بدین مضمون که در صورت عدم ایفای
مطلوبات خود او را محو و اعدام خواهد نمود [از سه سال تا پنجسال حبس].
اگر تهدید شفاهاً بوقوع آید [از سه ماه تا یکسال حبس].
[در اصول قتل محلی]


٥١
فضل دوم
(جنحه و جنایاتیکه متعلق باسقاط جنین هستند!)
(١٦٢) زنیکه به استعمال وسایط مخصوصه، و یا از طرف دیگری
به استعمال آن رضا داده موجب اسقاط جنین خود گردد [علاوه
بر تاوان شرعی دو صد روپیه جزای نقدی و ششماه تا یکسال حبس]
(١٦٣) کسیکه برضای یکزن تدارک وسایط مخصوصه نموده جنینش را
اسقاط نماید [علاوه بر تاوان شرعی دو صد روپیه جزای
نقدی، و از یکسال تا دو سال حبس] .
(١٦٤) هرگاه درین اثنا حامله وفات گردد مسقط جنین [علاوه بر
تاوان شرعی از پنجسال تا ده سال حبس].
(١٦٥) در صورتیکه بدون رضای زن وسایط مخصوصه استعمال
کرده شود، و یا افعالی مانند ضرب و جرح موجب سقوط جنین
گردد، فاعل [علاوه بر تاوان شرعی از پنجسال تا ده سال حبس]
(١٦٦) اگر در اثنای اینگونه اسقاط جنین زن وفات نماید [علاوه بر
تاوان شرعی پانزده سال حبس] .

چپراسیهای کمیسر ١٠٠ روپیه


٥٢
(١٦٧) هرگاه اینچنین جنایت ها را یک طبیب یا قابله اجرا نماید [علاوه
بر جزایا ئیکه در قاعده های پنجگانه معین است در حکم هر قاعده که
داخل باشد مقدار جزای قاعده مذکور یک بر یکنیم علاوه میشود].
فصل سوم
(کسانیکه هتک عرض نمایند)
(١٦٨) هرکسیکه با یک بچه فعل شنیع اجرا نماید [اعدام].
(١٦٩) اگر مفعول کمتر از ده سال باشد [از جزا معاف].
و اگر کمتر از پانزده سال باشد [١١ دره]
واگر عمر مفعول زیاد از پانزده سال باشد او جبراً بفعل شنیع در حق او مجری باشد [از جزا معاف].
(١٧٠) اگر مفعول عمرش زیاده از پانزده سال بوده برضا و
رغبت خود بفعل شنیع تن داده باشد [اعدام].
امرد نیز در صورت رضا از ده دره الی پانزده دره ضرب و از
دوصد روپیه الی سه صد روپیه جزای نقدی .
(١٧١) اگر کسی برای بچه بازی بچه نگاه کند [از هزار روپیه الی پنجهزار روپیه
جزای نقدی ، و پنجسال حبس] .

در حکم نمبر قاعده ١٠٠ به بینید


۵٣

(١٧٢) اگر کسی در حق دختر خانه باکره که هنوز بشوهر نرسیده باشد
فعل شنیع اجرا کند، هرگاه زانی محصن و عیالدار باشد [اعدام]
و هرگاه محصن و عیالدار نشده باشد: زانی { صد دره زانیه {
(١٧٣) هرگاه یک مرد محصن با یک زن محصنه برضای جانبین فعل
شنیع اجرا نماید : زانی { اعدام زانیه {
(١٧٤) اگر یک مرد غیر محصن با یک زنیکه شوهرش عسکری باشد
و در مقابل دشمن بمحاربه است : زانی { اعدام زانیه {
(١٧٥) اگر کسی یک زن شوهردار (که شوهرش خواه در سفر و خواه
در حضر و خواه زن عسکری و خواه از اهالی باشد) بطور جبر
و یا حیله بگریزاند [٧٩ دره ضرب و ده سال حبس ]
در صورت جبر و حیله زن شوهردار از جزا معاف ، و در صورت
رضا به جزای مذکور گرفتار میشوند .
(١٧٦) اگر کسی یک زن بیوه را و یا یک دختر خانه را بطور جبر و یا
حیله بگریزاند [ ٣٩ دره ضرب و سه سال حبس میشود ] .
(١٧٧) اگر یک مرد زن یک عسکر را بگریزاند ، هرگاه شوهرش


٥٤

مسافر باشد [اعدام] .
وهرگاه حاضر باشد [٣٩ دره] .
(١٧٨) هرگاه شخص محصن با یک زن محصنه فعل شنیع اجرا نماید .
زانی [صد دره] .
زانیه [اعدام] .
(١٧٩) هرگاه یک شخص غیرمحصن با یک زن غیرمحصنه زنا کند :
زانی } (صد دره) .
زانیه }
(١٨٠) اگر یکی از طرفین در ارتکاب فعل شنیع جبراً مجبور شده
باشد [مجبور از جزا معاف دانسته میشود] .

*
* *

سه ١٠٠ کیم دهو کچر پته


فصل چهارم
(شاهدی دروغ و قسم ناحق)
(۱۸۱) کسانیکه در طرفداری و یا مخالفت یک شخصیکه بقواعد متعلق
جنایات متهم گردیده باشد شاهدی ناحق بدهند [۳۹ دره و تشهیر]
(۱۸۲) کسانیکه در طرفداری و یا مخالفت متهم جنحه و قباحت شاهدی
ناحق بدهند [۳۱ دره و تشهیر]
کسانیکه متعلق مسایل حقوقیه شاهدی دروغ و یا قسم ناحق بخورند
[علاوه بر مقدار نقصانیکه بصاحب حق رسیده، ۳۹ دره
و تشهیر]
فصل پنجم
(بهتان و افترا)
(۱۸۳) هرکسیکه بقوۀ اجرائیه و یا بقوۀ پلیسه و یا بیک مأموریکه
واسطۀ رسانیدن کیفیت است، باین دو قوه اخبار نامه
و یا شکایت نامه داده بیک شخصیکه بیگناهی او را محقق میداند
یا از برای غرض بیک مأموری یک گناه را اسناد کند


۵۴
ویا خود در مخالفت انشخص اثار دلائل مادیه بسازد:
هرگاه جرم اسناد کرده کی از نوع قباحت
باشد، مفتری [ از یک ماه الی شش ماه
حبس ]
هرگاه جرم اسناد کرده گی از نوع جنحه باشد، مفتری
[ از شش ماه تا دو سال حبس ] .
هرگاه از نوع جنایت بوده و شخص افترا شده از سبب
آن توقیف گردیده باشد [ از پنجسال تا ده سال حبس ] .
هرگاه از نوع جنایت بوده و مفتری علیه توقیف نشده
باشد [ از دوسال تا سه حبس ] .
(۱۸۴) هرگاه شخصی بر خلاف شخص دیگر قذف یعنی جرم اسنا
زنا را ارتکاب کند:
قاذف بر طبق فصل مخصوص تمسک القضاة الامانیه،
[۸۰ دره ضرب میشود ] .
(۱۸۵) هرکسیکه بر خلاف دیگری بتعین یک جرم مخصوص


٥٦

و یا به بیان کردن یک مادهٔ مخصوصه که تشکیل جرم نماید، مردمانرا
بحقارت در خصومت خود معروض داشته، و یا را باسناد انیگر بموجب
کرنال مجازات مقدر با او باشد ذم کند [از دو ماه تا یکسال حبس] .
(۱۸۶) -- برای اینکه ذم مذکور مستلزم جزا باشد، واقع گردیدن
آن بیکی از صورتهائیکه در ذیل نشان داده شده شرط است:
اوّلاً -- در مواجههٔ متجاوز علیه در یک مجلس و یا در یک موقعه‌ئی که
دیگر اشخاص شنیده بتوانند علنی باشد.
ثانیاً -- باید در غیاب متجاوز علیه، ولاکن با یک چند اشخاص
مجتمع و یا متفرق اختلاط کرده اجرا شود.
ثالثاً -- باید بصورت رسم و نوشته و قاریقاتور که بر عموم نشر
و تشهیر میگردد، و یا بر بعضی مردمان توزیع گردیده باشد
و یا مکتوب گشاده که براه راست به متجاوز علیه فرستاد
شده باشد و یا بواسطهٔ ورقه پوست وقوع یافته باشد.
رابعاً -- باید با هر رقم جراید و رسایل یومیه و موقته،
و هر نوع مطبوعات و وسایط نشریه واقع شود،


(١٨٧)- هرگاه برخلاف شخصی که با ذم و چاﺭ تجاﻭﺯ کردیده ﺍست
ﺍﺯسبب ماﺩه که موضوﻉ ﺫم است تعقبات قانونیه ﺍجرا شوﺩ
ومتحقق شوﺩ که متجاﻭﺯ بیگناهی شخصی را که بوی تعرض قبیح
کرﺩیده ، ﺩانسته ﺩﺭصدﺩ ﺍﺫیت وستﻦ ﺍسب ناداﻧسته باﺩست
آﻧزمان ﺫم بافترﺍ منقلب گردیده مطابق قاعده که ﺩﺭ باﺏ
ﺍفترا است حکم ﺩاده میشود هرگاه شخصی که ﺍﺭتکاﺏ بجرﻡ ﺫم نمودﻩ
ﺩرباﺭﻩ براءت ﺫمه خوﺩ اثبات صحت ﻭیا شهرت ﺫمیکه
برمتجاﻭﺯعلیه اسناﺩنموده بخواهد این ﺩعایش قبوﻝ نمیشوﺩ.
(١٨٨)- هر کسی که بدﻭﻥ تعیین کدﺍﻡ ماﺩه مخصوﺻی که صورت
دیگر برناموﺱ ﻭیا شهرت، ﻭیا حیثیت یک شخص دیگر
مرتکب فعل (قدﺡ) گروﺩ ﺍﺯ یکماه تا ششماه حپس میشوﺩ
ﻭیا ﺩﺭمقا بل این جزﺍی حبس ﺍﺯ ﺩﻭصد روپیه ﺍلی دﻭ هزار ﺭوپیه
جزﺍی نقدﯼ میدهد].
جرﻡ (قدﺡ )نیز بیکی ﺍﺯ صورتهای چهاﺭگانه که ﺩرباره
ﺫم ﺫکر شدلاﺯﻡ است که بوقوﻉ بیاید، فاعل قدﺡ به مجاﺯاﺕ


۵۹
گردن چیزهای را که باستناد کرده است دعانماید مسموع نمیشود
(۱۸۹):- هرگاه بدون لزوم و قدح یکی برخلاف دیگری اطاله لسان
نماید، و یا بیک اشارت مخصوصه اجرا احقارت نماید،
حقارت کننده [ از پانزده روز تا یکماه حبس، و یا در مقابل
این حبس از پنجاه روپیه تا صد روپیه جزای نقدی میدهد].
(۱۹۰):- اطبا و جراحان و عطاران و قابله ها اسرار شخصیه را که
بمقتضای صنعت شان بآنها سپرده میشوند در
غیر احوالیکه قانوناً به اخبار آن مجبورند افشا نمایند
[ از بیست و چهار ساعت الی یکهفته حبس، و از
ده روپیه الی چهل روپیه جزای نقدی ].

فصل ششم
( سرقت کنندگان و دزدان )
(۱۹۱):- هرگاه از میار ده نفر و یا زیاده از آن تنها یکنفرشان
مسلح بوده در اثنای شب دیوار یکخانه و یا دکانیکه
قطاع الطریق شب هنگامی


۶۰
و در آن انسان اقامت میورز و شگافته، و یا آنکه قفل آنرا
شکستانده، و یا خود خویشتن را مانند مأمورین دولت نشانده
و یا یک امر ساخته گی که از یک مأمور دولت گرفته باشند
ابراز نموده بدرون داخل شده و آنجا جبر و شدت نموده
دزدی کنند، اگر بمطابق تمسك القضاة الامانية
حد لازم نشود [ بعد از تاوان هر یک از دزدان حبس دوام ] .
(۱۹۲) :- هرگاه دو کس یا زیاده بر آن بیک خانه در آمده با اجرای معامله جبر
و شدت دردی کنند، اگر بمطابق تمسك القضاة الامانية
حد لازم نشود، هر یک از دزدان : از ده سال تا پانزده سال حبس).
اگر در اثنای معامله جبر و شدت یک آدم را مجروح
سازند اگر بمطابق تمسك القضاة الأمنية حد و جزا لازم
نشود، بعد از تاوان حبس دوام ] .
(۱۹۳) :- هرگاه در یک خانه که کس اقامت نداشته باشد،
بصورتیکه در دو قاعده فوق بیان شد داخل گردیده
دزدی کنند، اگر بمطابق تمسك القضاة الامانية


حد لازم نشود. [بعد از تاوان از پنجسال تا ده سال
حبس ].
(194)- هرگاه هنگام شب یکچند نفری بباشند در راه عام دزدی نمایند
اگر بمطابق تمسک القضاه الامانیه حد لازم نیاید [دوازد
سال حبس].
(195)- کسانیکه بغیر از همین چند صورت تائیکه در قاعده مافوق بیان گردیده
بیک رقم دیگر دزدی کنند عموما اگر بمطابق تمسک القضاه
الامانیه حد لازم نشود [بعد از تاوان مال (از یکسال تا سه سال حبس].
(196)- هرگاه عراده چیها و کرایه کش با اشیائی را که حواله نقل
مینمایند دزدی کنند. بعد از تاوان شرعی [از یکسال
تا سه سال حبس] .
(197)- هر کسیکه اسپها سائر حیوانات سواری و باری و عراده و مانند گاو
و ماده گاو حیواناتی را بدزدد. اگر بمطابق تمسک القضاه
الامانیه حد لازم نشود [بعد از تاوان از یکسال تا سه سال حبس].
(198)- هر کسی که آلات و ادوات زراعت دهقنی را میکه برای فروش


۶۲

فراهم و حضار گردیده باشند، و چوب تعمیر مرزها خانگی گوشت کار
و روده و ناو روده را بدزدد، اگر بمطابق تمسک القضاة الايا
حلازم نشود بعد از تاوان از سه ماه تا یکسال حبس] .
(۱۹۹) - هر کسیکه یک کلید را تقلید کند، و یا یک رقم آله که
قفل را بگشاید بسازد [ از سه ماه تا یکسال حبس ] .
( ۲۰۰ ) :- هر کسیکه جبراً از دست شخصی یک حجت نقدی و سند
قرض را بگیرد [ از پنجسال تا ده سال حبس ] .

فصل هفتم
(کسانیکه در امانت خیانت کنند)

( ۲۰۱ ) :- کسیکه یک کودک را بیک چیزی راضی قانع گردانید
بحیله از دست وی سند دین یعنی حجت یا خود کدام
ورقه ابراء تعهد را بگیرد [ هر گاه بکودک نقصان رسیده
باشد، تاوان آنرا میدهد و علاوه بران ربع مقدار
خسارت بقسم جزای نقدی از وی گرفته میشود،

انقضای سنی صغارتگی


وهم از ششماه تا دو سال حبس میماند].
(۲۰۲):- هرگاه کسی بر یک کاغذ سفید مهر دارد یا امضادارد که
بها و امانت تسلیم گردیده باشد، امانت داری خود را
سوء استعمال نموده بنام صاحب مهر و امضا عبارتیکه
متضمن تعهد و یا ابرا بوده، و یا خود بر آن یک سند
بنویسد که مصاحب امضا را ذاتاً و یا مالاً نقصان
برساند بعد از ثبوت شرعی [از یکسال تا دو سال
حبس، و از دو صد روپیه الی هزار روپیه جزای نقدی]
(۲۰۳):- کسیکه بصورت امانت و وکالت سندات، و اوراق
اموال اشیا و نقود و سائره که بها و تسلیم گردیده باشد
بصاحبش اعاده ننموده پنهان و یا ضایع کند، بعد از
جزای شرعی [از ششماه تا دو سال حبس].
(۲۰۴):- هر شخصی سند شخص دیگر را که برا اثبات دعوی در محکمه ابرا میکند
و یا یک کاغذ دیگری را بی اطلاع یافتن محکمه بدر و دو یا پنهان
کند [از پنجاه روپیه تا دو صد روپیه جزای نقدی].


فصل هشتم
( قمار بازها )
(۲۰۵) :- کسانیکه قمار میزنند [مال قمار ضبط و هر یک از قمار بازها
( ۳۹ دره ضرب ) .
(۲۰۶) :- کسانیکه در خانه و دکانهای خود پنهانی قمار بازان را
آورده از آنها حق فعل میگیرند از ده روپیه الی پنجاه روپیه
جزای نقدی او اسیا دره ضرب ] .
فصل نهم
(کسانیکه مردم آزاری و بیهوده خرجی میکنند)
(۲۰۷) :- کسیکه آلات ادوات زراعت و صناعت دیگر را بشکند یا خراب
کند [ بعد از تاوان آن از یکهفته تا یکماه حبس ] .
(۲۰۸) :- کسیکه حیوانات سواری و بارگیر اسپ عرابه و سائر
حیوانات دیگر را قصداً اتلاف نماید [بعد از تاوان آن
در یکماه حبس ] .


بصاحبش بخشد مقدار تاوان جزای نقدی از وی گرفته میشود]
(۲۰۹):- کسیکه خندق جرا ئیکه بر دورا در اراضی یک شخص دیگر کنده شده
باشد پر وخاکریز نماید، و یا احاطه های که از تپه ها و خارخس در
اطراف کشت زار کشیده شده ویران کند [بعد از تاوان آن
بقدر مقدار تاوان جزای نقد ی].
(۲۱۰):- کسیکه طرق عمومیه و یا چشمه و یا پل و یا آبروهای آب، و یا ابنیه
که ملک خود او نباشد بالاختیار هدم و تخریب کند [بعد از تاوان
آن ششماه تا دو سال حبس].
(۲۱۱):- کسیکه بدون یک دستاویز رسمی حجت شرعی که حق او را اثبات
نماید، خود بخود اموال غیر منقوله را که داخل عهده تصرف شخص
باشد ضبط و مداخله نماید بعد از استرداد چیز ضبط گردیده از یکماه تاششماه
حبس].
(۲۱۲):- کسیکه نهالستانها و کشت زارهایی که هنوز بکمال نرسیده
باشد قطع و تلف نماید، و یا بمقصد تخریب در آن
حیوانات را بکشاید [بعد از تاوان آن از بیست روپیه


تا صد روپیه جزای نقدی] .
اگر این نهالستان تخریب شده عبارت از نالهای
باغ و نهالهای قیمتی میوه دار باشد بعد از تاوان
از یکماه تا دو سال حبس، و از دو صد روپیه الی دو هزار
روپیه جزای نقدی] .

فصل دهم
قواعد جزائیه که متعلق باطباء و جراحان و عطارانست

(۳۱۳) :- طبیبان و جراحان و عطارانیکه بنا بر سوء قصد یا بیمار دوا مخالف
داده موجب موت و وفات مریض گردند [اعدام] .

(۳۱٤) :- اینچنین یک دوای مخالفیکه بنا بر سوء قصد داده شده
باشد، هر چند موجب موت هلاک مریض نگردیده
باعث شدت بیماری و مرض شود، طبیب و یا
عطار و جراح برای اینکه آینده در هیچ جا اجرای
صنعت نتوانند، شهادت نامه شان ضبط میشود،


وازسه سالا لی پنجسال حبس ] .
(٢١٥) طبیبان و یا جراحان و عطارانیکه سهواً بمریض دوای
مخالف داده، یا بهر حال در فریضۀ مأموریت خودها
غفلت واهمالی نموده این سهو و اهمال شان سبب
موت مریض گردد[برای اینکه آینده در هیچ جا اجرا
صنعت نتوانند شهادتنامۀ شان ضبط ،و دوهزار
روپیه جزای نقدی میدهند ] .
(٢١۶) اگر ازین سهو و اهمال مریض وفات نیافته بلکه موجب
شدت بیمارایش گردد[ از یکماه تا یکسال حبس] .
(٢١٧) داکترها و اطبای یونانی که از مدیریت مستقله
طبیّه اجازت نامۀ معالجه نداشته در شهر کابل بمداوا
اهالی پردازند ، اگر از معالجۀ شان هیچ آسیبی
هم به بیمار نرسد [از پنصد روپیه الی هزار روپیه
جزای نقدی مییابند ] .
* * *


باب سوم
(جرمهائیکه از نوع قباحت باشند)
فصل اوّل
(جرمهای ذیل جرمهائیست از نوع قباحت که از مأمورین)
(صادر گردد، و هرکدام مستلزم جزائیست که در حُبّان)
(در برابر همان جرم نوشته شده)
(۲۱۸) : - مأمورینیکه در مقابل آمرهای خود بیحرمتی و سرکشی
نمایند [از پانزده روز تا یکماه حبس] و یا [از دو ماه تا چهار ماه
تنخواهش بقسم جزای نقدی وضع میشود] اگر سرکشی در مقابل
یک تنبیهی که متعلق به ایفای وظیفۀ او بوده بعمل آید
[لااقل یکماه حبس و از مأموریت عزل].
(۲۱۹) : - مأمورینیکه در حین ایفای امریکه آمرهای شان داده
باشد سستی و سهل انگاری نشان بدهند [در نوبت
اوّل تنخواه یکهفته، و در دفعۀ دوم تنخواه پانزده روزه و


در مرتبه سوم تنخواه یک ماهه او قطع گردیده، نوبت چهارم
از یکهفته تا پانزده روزه حبس گردیده از مأموریت عزل میشود].
(۲۲۰) ـ علی العموم مأمورینیکه در خدمات و وظائف خود غیر حاضر
میمانند [بمطابق نظامنامه حاضری جزا می بینند].
(۲۲۱) ـ مأمورینیکه در خارج وظیفه از روی حیثیت مأموریت
خود حرکتها ـ ی نامناسب بنمایند [در نوبت اول اخطار،
بار دوم در حضور دیگر رفقایش توبیخ، دفعه سوم
قطع تنخواه یکماهه او، مرتبه چهارم عزل از مأموریت].

فصل دوم
(جرائمها ذیل علی العموم از نوع قباحت بوده مستلزم
جزائی هستند که در برابر هر کدام نوشته باشد)
(۲۲۲) ـ در راه ها و سرکها، خاکروبه ها و گندگیها و سائر چیزهائیکه
موجب بدبوئی و تعفن باشند انداختن و بی پروائی
بالای کسی خاک جاروب و چرکاب ریختن، و بر


۷۰
روی سرکها حسب اللزوم بعضی چقور بها کنده شبانه
بر بالای آن فانوس نگهداشتن [از یکروپیه الی
بیست روپیه جزای نقدی] .
(۲۲۳) :- در داخل شهر و دیهات در جا هائیکه احتمال ضرر باشد
بطاقی انداختن [از ده روپیه الی پنجاه روپیه جزای
نقدی] .
(۲۲۴) :- در داخل شهر بالالزوم تفنگ دن [صد روپیه جزای نقدی] .
مراد از تفنگ دن در شهر فقط همان مناطق شهر از آن مطلوبست
که از طرف قوماندان محلی محدود و تجزیه کرده میشود .
(۲۲۵) :- در جائیکه مردمان جمع باشند اسپ دوانیدن
[از ده روپیه الی پنجاه روپیه جزای نقدی] .
(۲۲۶) :- کسی که از گرفتن سکه دولت بقیمت معینش انکار
و استنکاف ورزد [از ده روپیه الی سی روپیه
جزای نقدی] .
(۲۲۷) :- قصداً بخانه و یا حویلی یک شخص دیگر خاک و سنگ


و ناپاکی انداختن ، بجلایکه داخل شدن در ان ممنوع است
درامدن از جائیکه گذشتن از ان ممنوع است گذشتن از
بیست روپیه الی شصت روپیه جزای نقدی ] .
(۲۲۸) : -- بدرجه که باعث بر هم زدن راحت اهالی گردد بلا موجب
غال مغال وشمانه کردن از پنجه روپیه تا بیست روپیه
جزای نقدی ] .
(۲۲۹) :-- اعلاناتیکه بامر حکومت چسپانیده و آویخته شده باشند
کندن و پاره کردن [از پنجاه روپیه الی صد روپیه جزای
نقدی، و از پانزده روز الی یکماه حبس ] .
(۲۳۰) :-- کسانیکه کمتر از نرخ معین مروج اشیا را بفروشند،
از بیست روپیه الی هشتاد روپیه جزای نقدی، و
از سه روز الی یکهفته حبس ] .
اگر اشیا فروش از قبیل نان، گوشت، آرد و چوب ذغال
باشد که حوائج ضروریه وابسته آن است جزای نقدی بقرار
فوق، مدت حبس از یکهفته الی پانزده روز ] .


(۲۳۱):- کسیکه جائی را که برای منافع عمومیه از قسم طرق عامه و میدانها
و تماشا جاتیکه تخصیص شده باشند خراب و ویران سازد
و یا از طول و عرض آن مقداری برای خود بدزدد[جائی را
که خراب کرده است بخودش تعمیر میشود، و جائائی را که
دزدیده است از وی اخذ و استرداد گردیده، بعده از پانزده
روز الی یکماه محبوس میماند، از بیست روپیه الی
هشتاد روپیه جزای نقدی میدهد].
(۲۳۲):- کسانیکه بر دیوارهای مساجد و جوامع و مقبره ها و بر سرکها
و دیوارهای عمارتهای سرکاری، و ابنیهٔ خصوصی
بذغال و سیاهی و غیره چرک و خط میکنند و یا در خت
هائی را که از طرف حکومت بر سرکها نشانیده شده، و یا گلزارهائی
که بر اطراف سرکها طرح شده اند خراب کنند، و
یا گلهای آن را جدا سازند [از پنچروپیه تا پنجاه
روپیه جزای نقدی].
(۲۳۳):- جرائمی که در نظامنامه جزای هذا برای آن


۷۳
[از یکروپیه الی دو صد روپیه جزای نقدی ] یا واز [ یکروزو
الی یکماه جزا حبس ] مقرر گردیده کافه آن از نوع قباحت
(۲۳۴) :__ کسانیکه هنگام شب چراغها گادی را خاموش گذشته
باشند [ دو روپیه ] .
هرگاه چراغ بایسکل باشد [ یکروپیه ]
هرگاه چراغ موتر باشد [ بیست روپیه جزای نقدی ] .
(۲۳۵) :__ در اثنای مرور و عبور غیر پیاده بر سرکها بدست چپ خود
نرفته بدست راست بروند [ پنچروپیه جزای نقدی ] .
(۲۳۶) :__ گفتن الفاظ رکیک و لغو وطعن و استهزاء غیر قذف
[ پنجروپیه جزای نقدی ]
(۲۳۷) :__ جنگ دادن طیور وحیوانات [ بیست روپیه جزای نقدی ]
(۲۳۸) :__ در داخل شهر کبوتر پرانی و کاغذ پرانی ، و بحدون عذر
بالای بام برآمدن که از آن همسایه متضرر شود [ پنجاه
روپیه جزای نقدی ] .
لیکن کاغذ پرانی بدون بام، ومحض نگهداشتن کبوتر


بدون پرانیدن معاف است .
(۲۳۹) :- جنگهای خفیف و گفتگو های بازاری که روزمره واقع
میشود، در صورتیکه یکی از جانبین بدائره پولیس
عرض کند از پنجرو پیه الی بیست روپیه جزای نقدی
و از یکروز تا یکهفته حبس ]
(٢٤٠) :- آویختن مرغ زنده از پا برای فروختن در بازار ادو
روپیه جزای نقدی ] .
(٢٤١) :- اسپی در بازار ایستاده کرده ، و خود جلو آنرا گرفته بر
دکانی نشستن [ پنجرو پیه جزای نقدی ] .
(٢٤٢) :- بر حیوانا بر یک مقداری از مقدار نظامنامه اضافه طاقتیش
بار کردن از پنجرو پیه الی بیست روپیه جزای نقدی ] .
(٢٤٣) :- استنجا بدست بر سر کھالہ ابالیا نه گشتن یکر و پیجزا نقدی
(٢٤٤) :- کسانیکه مانند مسجد و تربت و سائر آثار شریفه و
یا ابنیه و عماراتی که از تزئینات بلد یمیباشند
خرابی خندارد نمایند، و یا درخت با و نهالی که


۷۵
در راها وسرکها وکوچه ها و یا صحن های مسجد باشمند
بگیرند بعد از ادای تاوان مقدار ضرر از یکرد پیه
تا هزار روپیه جزای نقدی ، و از یکهفته تا یکجا حبس ].
(٢٤٥):--- به اجرا احکام این نظامنامه وزارت عدلیه مامور است.

ضمیمه نظامنامه جزای عمومی

( ١ ):--- در جائیکه بخانه شخص برای دزدی رفته به بردن مال موفق نشوند
و جرحی هم واقع نشود هرگاه در جماعه آنها زیاده از یک
نفر مسلح باشد صاحبان سلاح [ حبس دوام ].
و باقی نفری شان از ده سال الی پانزده سال حبس ].
هر گاه تعداد نفری اید از سه نفر بوده تنها یکنفر شان مسلح باشد.
شخص مسلح از هفت سال الی ده سال حبس ].
و باقی نفری آن از پنجسال الی هشت سال حبس ].
هر گاه تعداد نقری از سه کس کمتر باشد شخص مسلح

النقل مطابق للاصل المكتوب
وکالتاً سرکاتب


از چهار سال الی پنجسال حبس]
و باقی نفری [از یکسال الی سه سال حبس].
( ٣ ) در صورت عدم حصول مصارف محکمه از محکوم علیه
بموجب تحقیقات وزارت متعلقه شرع در ولایات و محالات
بقرار تحقیق کوتوالها و در حکومتی ها بذریعه حکام محلی تحقیق گردیده
بمحاکم شرعیه برسد فیصله دعوی مجاناً بلابدل داده شود].
( ٣ ) کسانیکه بجریمه غیر واقعات قتل و تعزیر حبس محکوم بود
در حین حبس ادای جزای نقدیرا نکرده نتوانند
در مقابل هزار و پنجصد روپیه جزای نقدی خوداً
حبس یکسال را مجبور اند که در محبس طی کنند.
( ٤ ) کسانیکه باتهام جنحه و جنایتی توقیف شوند و در محاکم
عدلیه اصل فعل بر او ثابت شود ایام مده حبس شان
از ابتدای توقیف محسوبست.
( ٥ ) محصول فیصله فقرات قتلیکه دیت بطریق قسامت حکم میشود
زاید از شش روپیه که قیمت اصل فیصله است گرفته نشود.

(از نظار پاسپورت و محصول سر تذکره مستثنی است)


(۶) کسانیکه محوز اللزوم بوزارت ها و دوائر دولت جلب شدند
اگر قریه دار و یا کلانتر و دیگر مامور تصدیق حاضر نبودن
و بیماری شخص طلب شده را بنماید و کذب ظاهر شود بمعتوق
از بیست روپیه الی دوصد روپیه جزای نقدی]
(۷) محبوسینیکه از توقیف خانه ها فرار مینمایند باز دستگیر شوند اگر
محبوسین جنحه بوده از محاکم شرعیه بر آنها حکم حبس صادر شده
باشد ربع میعاد حبس مقرره و اگر محبوس جنایت باشد
ثلث میعاد حبس معینه خود را را علاوه بر جزای سابقه
خود ها اکمال بنمایند و الا قبل از محکومیت و صدور حکم محکام
شرعی فرار کنند از ششماه الی یکسال محبوس بمانند].
(۸) کسانیکه توقیف و بزیر استنطاق اند و هنوز حکم
شرعی بر اوشان صادر نگردیده از باعث غفلت
پهره دار فرار کنند، اگر مفروری متهم جنحه باشند
محافظ غافل از یکماه الی یکسال حبس] اگر متهم
جنایت باشند از یکسال الی سه سال حبس].


(۹): اشخاص متهم بالقتل که قبل از محکومیت خفیتاً وارثان
مقتولین را بمبلغ و یا جنس معینی رضامند ساخته ورثه
در محکمه شرعیه سوگند بدهد و یا اسقاط سوگند نمایند و کار
سازی شان ثابت شود که قبل از مرافعه حکومت
و قضا برای پامال کردن حقایق مصالحه نموده اند مناصفه
وجه مصالحه از ورثه شخص متهم بطریق جزا نقدی گرفته میشود.
(۱۰): شخصیکه بموجب نظامنامه جزا ایام حبس را تکمیل نماید و یا بوا
سطه
اتهامی توقیف شده باشد حین رهائی ضامن گرفته نمیشود.
(۱۱): گریختاندن زن عسگری که شوهرش مسافر و بخدمت
باشد در صورت اقرار زن که برضای خود رفته باشد.
[اعدام] والابقرائن قطعیه ثابت شود [از ۳۹ الی ۷۹
دره تعزیر].
(۱۲): سرقت اموالیکه نصاب شرعی را که مراد از هفت قران است
پوره نکند [ از بیست روز الی یکماه حبس ].
(۱۳): کسانیکه اشیاء تقلیدی مثل کره، انگلت، کبره، طلا و نقره
[Margin]
ششم سنبله ۱۳۱۴ الخشم[؟]
کلانتر مرزا محمد یعقوب[؟]


و امثال آن را بقیمت اصل جنس فروخته با تقسیم ساخته کاری
نماید بعد از تاوان مال [از یکسال الی سه سال حبس]
(١٤) - کسانیکه عیال منکوحه کسی را که شوهرش مسافر باشد برای
دیگری بفریب عقد نکاح نمایند [از یکسال الی سه سال حبس]
(١٥) - کسانیکه آبا و اجداد و امهات خودها را بقتل برسانند
اگر قرار تمسک لقضاة الامانیه قصاص لازم نشود،
سیاستاً [اعدام]
(١٦) - مصارف محکمه برخلاف قاعده (١٧) نظامنامه جزا
قبل از تضمینات شخصیه در اموال مسروقه و بیت
شرعی گرفته میشود.
(١٧) - اگر در جمله دزدان علاوه از یکنفر مسلح بوده قرار قاعده
(١٩١) دزدی نماید تحت قاعده (١٤٨) اجرا میشود.
(١٨) - کسانیکه شخصی را بعوض شخص دیگری که حقیقتاً انشخص
حاضر نباشد در محکمه آورده برای فوائد خود یا تقریب
از اقرار شخص غایب وثیقه شرعی حاصل نمایند،


۸۰
کذا بعضی اشخاص در واقعه مذکور تصدیق نمایند هرگاه منفعتی
حاصل کرده باشند شخص ضرر رسیده مسترد گردیده و همان
مقدار جزاء نقدی از اشخاص فریب کننده علی السویه استحصال
و نفری مصدقین جزای شاهد زور می بینند
اگر فائده تحصیل نکرده باشند فریب کنندگان و
مصدقان معامله مذکور جمیعاً جزای شاهد زور می بینند
(۱۹) : — اشخاصیکه بدزدی و داره و تاراج شهرت پیدا کرده
باعث اخلال امنیت و رفاه عامه شوند باید اشخاص در
روشناس آنجا در محکمه ابتدائیه مرکز ولایت و محال
صورت واقعه را مسجل شرعی نمایند و مامورین
از شخص علاقه‌دار الی نائب الحکومه همانیجا معلوماتیکه در
باره آنها داشته باشند تریته بر کرده قانوناً بهر محکمه که تعلق
داشته باشد بسپارند این معلومات مدار حکم شرعی میگردد
اگر شهرت دزدی و داره و تاراج متواتر باشد (اعدام) و اگر
شهرت غیر متواتر باشد از سه سال الی ده سال حبس).


[اگر شهرت محدود باشد نقل مکان] .
۲۰):-- کسانیکه محکوم بنقل مکان گردیده خلاف حکم حکومتی منفی
واپس عود نمایند اگر ثانیاً منشاء فساد و داره و تاراج
گردند [اعدام] :
[الا از پنجسال الی ده سال حبس] .
۲۱):-- اگر فاعل قتل عمداً معلوم بوده ورثهٔ مقتول بر شخص معیّن
دعوی اصل فعل و بر مالک مقتل دعوی دیت و قسامت
شرعی را ننمایند بواسطهٔ وجود قتیل از نفری بالغ ذکور
همان محلّه و موضع که جسد مقتول ظاهر شده فی نفر پنجروپیه
بطور جریمه جزائی نقدی گرفته میشود، بدیگر محله و یا قریه
جریمهٔ مذکور نفوذ نمیکند .
۲۲):-- از ولایات و حکومتیهای اعلی مجرمینیکه از پنجسال اضافه
دربارهٔ شان حکم حبس میشود . واز حکومتیهای مربوطهٔ
ایالت کابل اشخاصیکه زیاده بر سه سال بموجب
محبوسی باشند در هر سال بدو مرتبه محبوسان مرکز کابل

(انتقال محبوس برای تخویف)


۸۲

فرستاده شوند، تا در توقیف خانهٔ مرکزی اوقات
محبوسی آنها پوره شود .

۲۳) — کسانیکه مبداء اشاعه و نشر خبرهای خلاف واقع متعلق
سیاست داخلی مملکت شوند [از بیست روز تا یکماه
حبس، و یا از یکصد روپیه الیٰ دو صد روپیه جزای نقدی]
حکام این ماده را قوماندانهای کوتوالی ولایات حکام
زمانیکه این بیانات افواه سبب پریشانی اهالی شود موقتاً
الیٰ رفع اینچنین افواه اجرا میدارند.

۲٤) — اشخاصیکه چیز یرا حکومت اعلان نکرده باشند بحکومت
نسبت داده و ربین اهالی نشر و شایع کنند [ از ده روز
تا یکماه حبس و یا از پنجاه روپیه الیٰ دوصد روپیه جزای نقدی] .

۲٥) :— شاهدانی که بزنا شهادت داده اند در زمان رجم زانی غایب
یا فوت شده باشند محکومٌ علیه مذکور تعزیراً [بضرب ۷۹
درّه و تشہیر محکوم میشود] .

۲٦) شاهدی که شهادت ناحق بدهد علاوه بر ضرب و تشهیر که در فصل چهارم

انفصال حبس تأدیبی هم میباشند


۸۳

جزای عمومی نشان داده شده [از سه ماه الی شش ماه حبس].
(۲۷):—کسیکه ورثه مقتول را بر عفو کردن از قصاص ثابته مجبور
کند [قاتل سیاسۃً اعدام ، واکراه کننده یکهزار روپیه
جزای نقدی و یکسال حبس].
۲۸):—در کندن یا تراشیدن بقدر ربع و اضافه از ان موی سر
و ریش مرد را اجباراً [ از یکماه الی سه ماه حبس ، واز دوصد
روپیه الی پنچصد روپیه جزای نقدی] واگر موی سرزن را
بقدر ربع و اضافه از ان کند و یا تراشید [از سه ماه
الی ششماه حبس ، و از پنچصد روپیه الی هزار روپیه جزای
نقدی گرفته میشود] و در کندن و تراشیدن موی مرد
وزن که ادون از ربع باشد در تحت حکم قباحت می آید.
(۲۹):—کسیکه بیک صدمه غیر فعل زنا بکارت باکره را زائل نماید علاوه
بر مهر مثل [از سه ماه الی ششماه حبس].
۳۰):—زنی که با دیوانه زنا کند [از ۳۹ دره الی ۷۵ دره ضرب ]
در انزی
(۳۱):—مردی که با زن اجنبیه بغیر زنا و لواطه بباقی اعضا او دست


٨٤

و یا مساس کند در صورتیکه مرد اکراه کند تنها مرد، و در صورت
رضا زن و مرد هر دو از (٣٥ دره الی ٣٩ دره ضرب ، واز
یکسال الی دو سال حبس ) .
٣٢) : رقاصی زن بحضور مردان هر واحد ( از ششماه الی
یکسال حبس واز دو صد روپیه الی سه صدر وپیه جزای نقدی)
و زن ( از دو دره الی پانزده ضرب ، واز دو صد الی سه صد
روپیه جزای نقدی )
٣٣) : زنهایکه به بد افعالی متواتره شهرت پیدا کنند ( از ده دره
الی پانزده ضرب ، واز دو صد الی سهصد روپیه جزای نقدی )
٣٤) : شخصیکه پدر و یا مادرش از ایذاء ، و یا اطوار ناپسند
او بحاکم شاکی شوند (از سه دره الی یازده دره ضرب
و یا از یکماه الی چهل روز حبس) .
٣٥) : زنیکه بدون عذر شرعی و بلا اذن شوهرش درخانه
مردمان اجانب برود (از هفت دره الی بیست و پنج
دره ضرب) .

تجرید جزای عمومی ۱۰۰- کابلی


٨٥

(٣٦):- شخصی که در مقابر رفته کفن میت را بکشد [ از یکماه
الی سه ماه حبس ].
(٣٧):- کرایه کش ها و کسانیکه بخد لیت اخذ بیعانه میکنند عهدهٔ واز
انجام عمل برآمده نمیتوانند بعد از استرداد وجه [ از ده
روپیه الی دو صد روپیه جزای نقدی ].
(٣٨):- کسیکه شخص متامن را بکشد سیاسۃ [ اعدام ].
(٣٩):- اگر بعضی از ورثه معاون قتل مورث خود بوده عفو نماید
چون عفو او مسقط قصاص میگردد قاتل سیاستا [اعدام]
(٤٠):- زنی که فرعاً و نمی مدخل و یا محرک قتل شوهر خود گردد قتل بعمل آید
سیاسۃ [اعدام] .
(٤١):- در مسئله زنا که حد شرعی بشبهه ساقط شود [ از ٣٩ دره
الی ٧٥ دره ضرب ].
(٤٢):- زنی که شوهرش غایب باشند و خودش حامله گردیده
بر زنا اقرار و نسبت فعل را بر یک شخص منکر نماید، اگر
برضای خودش فعل وقوع یافته باشد (٧٥)


٨٦

درة ضرب.
٤٣) :- برابے شخصیكه باستثنای قتل كه جزای آن
بعد العفو در نظامنامه جزای عمومی تعیین یافته مترکب
یک جرمی گردد و از طرف مدعی آن اگر عفو صادر شود،
و آن جرم باقرار خود مجرم ثابت باشد تعزیرا تیکه
به تخصیص همان جرم در نظامنامه جزای عمومی
تعیین یافته درباره او اجرا میشود.
٤٤) :- اشخاصیكه سندات تقلیدی یا تحریفی درباره
مدعی علیه خود بمحاكم دولت ابراز نمایند ذیلاً مجازات
مییابند :-
الف :- اگر از قبیل حجت و قباله و امثال آن باشد ثلث
مقدار مندرجه سند.
ب :- اگر بغرض دچار نمودن مدعی علیه خود را بیك
مجازات قانونی باشد در حالیكه بآن
سند مدعی علیه محکوم باعدام گردد.


هفت سال حبس، وغیرآن ثلث مجازات
محکوم علیه.

٤٥:- اگر بر اقرار قاتل عمد مامورین دولت که رسماً بتحقیقات
ابتدائیه موظف هستند در محکمه شرعیه گواهی داده
ورثه مقتول عفو نمایند مجرم به مجازات قاعده (٤١)
محکوم میشود.

٤٦:- اشخاص متخاصمین که بمحاکم عدلیه یا اداره های دولت
در اثنای محاکمه و تحقیقات با هم مشاتمه کنند از محاکم
عدلیه بموجب امر قضاه در کوتوالی محلی و بدیگر دوائر دولتی
از طرف آمر همان اداره که اختیار اجرای قباحت
را داشته باشد در باره آنچنان اشخاص مجازات
قباحت اجرا میشود.

٤٧:- کسیکه متهم بفجور باشد اگر یک امرد را باکراه بگریزاند
[(۳۹) دره ضرب، و از شش سال الی ده
سال حبس].

الشق کله سوی الله [؟]


۸۸
و اگر بخدعه و فریب ببرد [۳۹] دره ضرب و دوسال
حبس ] .
اگر یک شخص مستور الحال ، باکراه بگریزاند [۳۵] دره
ضرب ، و سیال حبس ] در صورت خدعه [ از یکسال الی
دو سال حبس ] .
امرد در صورت رضا بمجازاتی که گریزاننده محکوم شده
محکوم میشود .
و اگر یک طفل را بگریزاند که مظنه بد فعلی نباشد خاص
گریزاننده بمجازات شدید قباحت محکوم میشود .
(۴۸) :۔ مأمورین ماتحت هرگاه علاوه بر اختیارات خود بوظائف
آمران شان جرئت ورزند و ازین خلاف ورزی آنها
چیزی ضرر نرسد از یک هفته الی یکماه تنخواه شان کسر میشود
و اگر برای دولت یک ضرری برسد نظر بدرجۀ
ضرر [ از پنجصد روپیه الی ده هزار روپیه جزای
نقدی ] .

[Margin text:]
( اتفاقی مجلس برای محکمی )


۸۹
و اگر بسیاست دولت یک ضرر برسد نظر بمراتب
ضرر [از دو سال الی سه سال حبس]
و اگر از ان برای یکی از رعایا ضرر برسد علاوه بر تاوان
مال نظر بمراتب جرم [از صد روپیه الی یکهزار روپیه
جزای نقدی گرفته میشود].
٤٩:- مأمورینی که بترتیب اوراق سوانح عمر خود مکلفیت دارند
اگر در مرکز کابل مستخدم و سکونت شان در شهر
باشند، بادخال پسران و دختران قابل
التعلیم خودشان که سنین آنها از هشت
سال کم و از دوازده سال اضافه نباشد در مکاتب
مکلف اند، و هرگاه در اطراف ملازمت شان
باشد تنها بشمولیت بچه‌های خود در مکاتب محلی
مجبور اند.
در صورتیکه نسبت بتعمیل قاعده فوق مساهلت و تکاسل
ورزند در مرتبۀ اولیٰ تنخواه دو ماهه و در دفعه دوم تنخواه

[Vertical text in margin:]
*س از کمال تا بحال عموماً همینطور روانه کرده شد*


چهارماهه شان قطع گردیده بالآخره درکرت سوم تنخواه
ششماهه اونها کسر و از مأموریت طرد کردید شوند.
اجرای احکام قاعده فوق را در مرکز کابل از ابتدا
ماه دلو و در ولایات و محلات از اوّل سال ۱۳۰۳
امر میفرمائیم.
۵۰ :— هرگاه شخصی محکوم بقصاص گردیده برای استیفای
قصاص بورثه مقتول تسلیم شود ورثه مقتول میتواند
که خودش محکوم را باسلحه مثل شمشیر و یا کارد
تیز و تفنگ قصاص کند و یا یک نفر و یا چند
نفر را از طرف خود وکیل بگیرد که آنها باسلحه مثل
شمشیر و یا کارد تیز و تفنگ وکالتاً قصاص
نمایند بشرطیکه خود ورثه در وقت استیفای
قصاص حاضر باشد.
۵۱ :— چلم بردار بازار و مدّاح وقصه خوان و اسپندی
رمّال فال بین مسلمان و اہل ہنود و سادوهائیکه

(التفایضاصدایسنکرگلی)


بدروازه های اهالی میگردند موقوف اند اگر
بعد ازین مرتکب شوند در هر دفعه ده روپیه جزای
نقدی یا ده روز حبس خواهند شد.

۵۲: - جزائیکه در نظامنامه مجزای عمومی تعیین گردیده اً
بقرار ذیل تعمیل میشود.
الف: - درباره جرائمیکه با ثبوت قطعی شرعی
ثابت گردیده باشند عینا تطبیق میشود
ب: - جرائمیکه مطابق مواد اصول محاکمات
جزائیه بقرائن و امارات سند قومی سایر
اسبابیکه ظن غالب باشد ثابت شوند از پنج
حصّه چهار حصه تعیین جزا میشود.
ج - جرائمیکه مطابق مواد اصول محاکمات
جزائیه بقرائن و امارات مقنعه و سائر اسبابیکه
ظن غالب ثابت شوند و مواد جزای آن ابتدا
وانتها داشته باشند نیز از پنج حصه چهار حصه

(انتقال صحه السر كلكي)


تعیین جزا میشود.
د:- جرائم مستلزم جزای اعدام که مطابق
بیانات قاعده (ب) ثابت شوند بجزای
۱۵ سال حبس تحویل میشود.

ادخال نظامنامه هٰذا را در نظامات دولت، و اجرا
احکام آنرا اراده مینمایم.

سنه ۲ باق حبس عمومی ده ساله تحویل میباشد


[BLANK PAGE]