{"book": "adl0635", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0635\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/1jwstqp9\n\n[ILL]\nامیر المؤمنین سراج الملة والدين\nوالی ممالک افغان اسس کرد\nدر مطبعه ماشین خانه کابل\nطبع شد\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0635", "page": 2, "text": "نظامنامۀ\nاجراآت تصفیۀ محاسبۀ ماضیۀ\nدر مطبعۀ شرکت رفیق طبع گردید\n۸ سنبلۀ ۱۳۰۵\nتعداد طبع ۶۰۰ جلد"}
{"book": "adl0635", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0635", "page": 4, "text": "نظامنامه اجراآت تصفیه محاسبه ماضیه\nاصول کلیه\nقاعده\n(۱):— در افغانستان تصفیه محاسبه ماضیه ذمه‌گی مأمورین\nدولت و عهده داران و دیگر اشخاصیکه بالذات بدولت\nمسئول شناخته میشوند مطابق اجراآت ذیل\nتعمیل می شود.\n(۲):— ضباب ذمت رعایا مطابق نظامات و اعلانات سابقه\nکه داخل محاسبه آمده است درین نظامنامه قطعیتاً در\nمراعت و صرف نظر کرده میشود.\n(۳):— این نظامنامه تصفیه محاسبه ماضیه درباره محاسبه\nمأمورین و عهده داران و اشخاصیکه بالذات بدولت"}
{"book": "adl0635", "page": 5, "text": "۲\nمسئول اند و از ابتدا سنه قمری هجری مطابق ۱۳۰۸\nشمسی الی آخر سنه ۱۲۹۷ آخر سلطنت اعلیحضرت شهید شامل\nماموریت دولت بودند تطبیق داده میشود برای\nحسابات و باقیات ما قبل از سنه ۱۲۸ آتیه نظامنامه\nجداگانه تنظیم خواهد یافت .\n( ٤ ) : -- جمیع خـرج ها و آوارجه ہائیکه تا حال قطع نشده وباقی\nان معین نشده بقرار فقرات ذیل اجرا شود .\nالف:- حساباتیکه تعلق گدام داران وخزانه داران\nوتحویلداران دولت باشد اسم و ولد و ساکن و\nماموریت شان برای نائب الحکومه ها و حکومتیهای\nاعلی خبر داده شود که خود نفریرا خواسته در\nمال و ملک و جا داد شان بواسطه علاقه دار\nو قریه دار و وکلا ی منتخبہ علاقه داری\nعلم آوری شود بدون از علم آوری جاداد و مال\nو ملک او دیگر هیچ تکلیف بالای او و تعلقات\nاو نشود پس از علم آوری صورت تحقیقات خودرا\nبه مدیریت تصفیه محاسبه روانه کند ."}
{"book": "adl0635", "page": 6, "text": "ب:- مأمورین محاسبه بعلم در حساب مذکور \nکه بعد از معزولی او بالمحاسبه ذمه لی او \nموجودی شده و یا موجودی نشده ترسیه شودی\nشده باشد اتمام کار مذکور بچند موعد و چه\nمصارف میشود جا داد شخص حسا بده چیست اگر\nجا داد شخص حسابده اضافه و مصرف ساختن\nحساب او کمتر شود حساب او تمام و با قی\nاو معین شود، والا که شخص حسابده جا داد\nنداشته باشد و یا جا داد آن از مصرف ساختن\nحساب شان کمتر با شد و ساختن حساب\nآن حاصل بدولت نداشته باشد درین قسم\nحساب صرف نظر کرده شود .\nج:- محاسباتیکه قطع نشده باشد و تحویلداران\nو کار داران فوت و فرار و لا جاداد با شد\nمأمورین محاسبه علم خود را بیا ورند که اسبا\nتحویلی او بکجاست چیز می موجود است\nو یا موجود نمیبا شد اگر موجود باشد آدم مقرر کرده\n\n[Margin text:]\nمرحمت فرمای مجددا بقر یه کاغذ"}
{"book": "adl0635", "page": 7, "text": "٤\nموجودی و تحویل تحویلدار نماید والا که موجود نباشد\nساختن حساب تکلیف زیاد ولاحاصل باشد\nصرف نظر کرده شود .\n۷ - چون مدعا از حساب علم آوری دخل و خرج است\nاگر جمع و خرج ساخته و باقے برآمده باشد\nباقی از قرار جمع و خرج و اگر جمع و خرج ساخته\nنشده باشد اوارجه قطع و تمام باشد از قرار\nباقے اوارجه واگر اوارجه نباشد روزنامچه\nورپورت که فاضل و باقی نوشته داشته\nباشد و یا اوارجه رقم که رقم برقم آن باقے\nبرآمده باشد باقے حساب معلوم میشود هر قسم\nحساب که باقی حال معلوم شود همان قسم\nحساب درست است حاجت بساختن\nجمع و خرج و خلاصه علحیده ندارد والا که اوارجه\nو روزنامچه و جمع و خرج اسباب حساب\nموجود نشود و شخص عامل و ضابط و کار دار ،\nفوت و فرار و لاجایداد باشد صرف نظر\nشرکت رئیس عبد الله خان کاشغر"}
{"book": "adl0635", "page": 8, "text": "کرده شود .\n( ٥ ) : ــ در باب حساباتیکه ناتمام باشد و قطع فیصله آنضرور\nملاحظه شود بقرار فقرات ذیل اجرا شود .\nالف : ــ محاسباتیکه عامل و ضابط مقرری داشت و\nعامل و ضابط آن حیات باشد حسابات مذکور\nرا قطع و تمام نمایند .\nب : ــ محاسباتیکه عامل و ضابط داشته باشد\nو فوت قرار باشد ورثه آن صاحب\nجایداد باشد باید خود ورثه و یا وکیل او که موجود\nباشد حساب را قطع کند و یا وکیل جدید بگیرد\nواگر ورثه ذکور نداشته باشد و یا ورثه داد\nصغیر باشد از طرف دولت نویسنده قانونی\nگرفته حساب مذکور تمام شود و تنخواه نویسنده\nاز ورثه او گرفته شود .\nج : ــ کسانیکه تحویلدار و ضابط داشت نویسنده\nعلیمده مقرری نداشته باشد و یا نویسنده\nآن فوت قرار ولا وارث و یا لاجاواد بوده\n\nشرکت رفیق حمید الله ٤٠٠ کاغد"}
{"book": "adl0635", "page": 9, "text": "باشد نویسنده موقتی گرفته حساب مذکور قطع شود\nتنخواه بقرار امضای مأمورین تصفیه محاسبه\nاز دولت داده شود .\n\n(6):— در باب تصفیه باقیه ان که بعد از مجرائی در کاتیکه\nدر معطلی و تحقیق طلب مانده بود و بقرار قواعد شعبه اول\nدر تحت مجرائی و معافی آمده باقی بذمه مأمورین دولت\nو یا عهده برارها بماند مأمورین تصفیه محاسبه ماضیه صورت\nباقی ذمه گی اورا تفصیل وار بنویسند اگر از ایالت کابل\nباشد برای والی کابل روانه بدارند و اگر از ولایات حکومتها\nاعلی باشند برای نائب الحکومه‌ها و حکام اعلی بنویسند که\n(فلان شخص، ابن (فلان شخص) مأمور فلان مأموریت\nاینقدر وجه از فلان سال دادن دارد و خود او را خواستاً\nمدلل میکنند که اگر بذمه خود باقی مذکور را حق بداند\nخط قبولی با شرائط رسانیدن آن بمهر محکمه شرعیه\nگرفته روانه کند و الا که وجه مذکور را بذمه خود حق نداند\nو رسید و سند حسابی داشته باشد که در مجرای\nمحاسبه او ملاحظه نشده باشد نقل سندات\nغرضت ربعی مجرا الصوبه کاغذ"}
{"book": "adl0635", "page": 10, "text": "او را بتاریخ و سال و اسم تحویلدار و ثبت صفحه کتاب\nکه بآن ثبت است ورق ساخته بحضور حکومتی حاضر\nدارد که علم درسندات او بیاورند و بعد از علم آوری\nورق مذکور را در دائره تصفیه محاسبه ماضیه روانه کند\nکه در حسابات او تطبیق بدهند و الا که سند و دست آویز\nنداشته باشد خط شرعی گرفته شود که الی (۳) ماه بکابل\nحاضر شود و در فیصله حساب خود علم بیاورد اگر از دو ما ه الی\n۶ ماه حاضر نشد وجه باقی قطعا بالای او حواله شود.\n(۷) :--- جمع و خرج ہائیکه قطع شده و یا آوارجه ہا ئیکه تمام شده و\nباقی آن معین شده علاوه نسخه ملاحظه و سندات\nضرورت ندارد بهمان صورت که فیصله شده درست است\nباقی آن بقرار قواعد مقرره که ایضاح یافته فیصله شود.\n* *\n*"}
{"book": "adl0635", "page": 11, "text": "۸\nنظامنامه برائت\n\n(۸):- اشخاصی که در یک مأموریت دولت مستخدم بوده و خدمت\nکرده اند در زمان خدمت تنخواه برای او داده نشده\nو حالا در محاسبه خود باقیدار است بقرار ذیل مجرا\nو تطبیق شود\nالف:- اگر تنخواه شخصی و یا وظیفه و یا مستمری از طرف\nدولت برای او مقرر بوده و تنخواه زمان مأموریت\nاو تا حال داده نشده باشد تنخواه شخصی یا وظیفه\nو یا مستمری زمان مأموریت او بعوض باقی\nاو بعد تحقیق که از دیگر دفتر نبرده باشد مجری\nداده شود .\nب:- اگر تنخواه شخصی و یا وظیفه و یا مستمری مقرری\nنداشت سه سال قبل از ملازمت و مأموریت\nاو تدقیق شود هر قدر تنخواه که برای کارذکر\nداده شده باشد سه یکه سه ساله مذکور تنخواه"}
{"book": "adl0635", "page": 12, "text": "یکسالہ اواسط مجراوه شود، واگر بست تنخواه سه سالہ معین\nنشود از روی بست تنخواه یکسالہ گذشته هر قدر که\nملازمت کرده باشد برای او مجرایی داده شود .\nج :- اگر در گذشته مامورین اسبق تنخواه نبرده باشند\nدرینصورت بدیگر امورین که کار آنان مطابق خدمات\nاو بوده باشد تطبیق داده تنخواه برای او مجری\nداده شود .\n( 9 ) : - تنخواه عمال وضابط و تحویلدار و پیاده و تراز و دار و وظایف\nو مستمری مستمری خوران و ملکانہ ملکان از قرار\nمقرری همه سالہ و منظوری گذشته در جمیع و خرجها\nمجرای شده و خرج دسترخوان حکومتیها و مخارج جشن ها\nو عیدین که بقرار حکمنامه حکام ماضیه در جمیع و خرج ها\nمجرای شده و باز بصیغه سند طلب بازگشت شده و\nدر باقی افتاده مطابق مقرری و منظوری گذشته\nمطابق حکمنامه های حکام که در خصوص خرج دستر\nخوان و مخارج جشن ها و عیدین احکام نموده اند مجری\nشود واگر در جمیع و خرج ها مجرای نشده باشد هم بقرار مقرری"}
{"book": "adl0635", "page": 13, "text": "۱۰\n\nمجرای داده شود .\n(۱۰) در باب معطلی ژاله زده گی و ملخ خورده گی و آب برده گی\nاملاک و خشک و خراب و قنات و کاریز مخروبه وزمین\nهائیکه داخل سرک رفته باشد و یا داخل رباط شده\nباشد و فوتی و فراری اصنافیکه در جمیع مأمور با عهده\nبرار آمده باشد و یا متلک زده گی و یا سوخته گی غله که در جمع\nو خرج با بصیغه سند طلب معطل مانده باشد اگر در همان\nزمان مجلات شرعی و یا عرفی و یا تصدیق حاکم و دفتری\nشده باشد بقرار مجلا و تصدیق مذکور مجرائی داده شود، در باب\nاملاک آب برده و خشک و خراب علی التفصیل برای\nمستوفیان حالیه اطلاع داده شود که اگر آینده واپس آباد\nشده باشند و در جمع دفتر جدید و یا غیره نیامده باشد\nافزود کرده شود و اشخاصیکه اصناف شان بدفتر داخل\nبوده از پیشه خود دست بردار شده باشند بقرار مجلا\nو تصدیق حکام نیز برای شان مجرای داده شود.\n(۱۱) در باب درکات لا قبولی رعایا که بقرار ادعای\nزده ها طلب و یا راپورٹ مخبر و یا قلمداد ملک در جمع"}
{"book": "adl0635", "page": 14, "text": "قریه جات بسته شده و رعایا قبولدار نشده در گذشته\nو آینده گرفته نشده وجه مذکور را نرسانیده اند و\nدر حسابات در باقی بصیغه لا قبولی افتاده در گا\nمذکور بخرج حسابات مذکور مجرائی شود .\n(۱۲) :- در خصوص بذر املاک سرکاری و تنخواه مرکب کار و\nباغبان و خوراکه مرکب و مصارف و مصالح الاملاک\nکه مطابق سررشته دفتر مجلاپی شرعی و یا رسید\nعرفی در جمع و خرچ ها مجرائی شده بود در حین سنجش\nحساب بصیغه اسند طلب بازگشت شده و تا حال\nسند سرکاری گرفته نشده و در باقی افتاده مطابق\nسررشته دفتر که حاصل از بذر کم نباشد و یا بنابر آفات\nکسر کرده باشد بقرار قبض شرعی یا عرفی وثاقین و جیره\nخوراکه مال و تنخواه مرکب کار و باغبان در جمع و خرچ ها\nمطابق بست سابقه مجرائی داده شود .\n(۱۳) :- باقی جنس غله باب که در باقی جمع خرچ ها افتاده\nو قیمت آن از قرار تسعیر مندوی ولایت شده\nچون هر محال بخود تسعیر و قیمت علیحده دار و قیمت هر کدام\n\nبازگشت زمین کل املاک محوطه"}
{"book": "adl0635", "page": 15, "text": "موافق قیمت خود بهمان محالی گرفته شود اگر قیمت\nمحال معین نشود کرایه آن از روی بقعه مسافت\nمندرجه مطابق رواج ریقتی و محصول آن فیصد پنجروپیه\nمجرای کرده شود .\n(١٤):- در باب کرایه گدام که غله و اجناس سرکار یرا رسانند\nو رسید گدام را گرفته معطل رسید شرعی و یا برات\nسرکاری دفتر بوده در جمع و خرج با مجری شده و\nدر ثانی بدیوان سنجش بازگشت شده و در باقی\nبصیغه سند طلب افتاده کرایه مذکور مطابق سند\nیا جمع گدام دار و اندازه استبعاد مواضع و قاعده\nگذشته مجرای داده شود.\n(١٥):- رسیدات گدامداران که اسامی رعایا بدست دارند\nرسیدات مذکور را گدامداران و یا تحویلداران در جمع\nخود بسته نکرده بدیوان سنجش رسید مذکور را داخل\nاضافه برباقی عامل نموده در تحقیق طلب مانده است\nتا حال بخرج مجرای نشده رسیدات مذکور بعد از\nتحقیق مهر گدامدار و تحویلدار بخرج عاملان مجرای\nاست اینجای کل ۵ باقحه ۵۴"}
{"book": "adl0635", "page": 16, "text": "۱۳\n\nداده شود .\nالف:- گدامداران و تحویلداران که بیلات باشند\nویا جاداد داشته باشند بالای خودشان\nحواله شود .\nب:- اشخاصی که دست فرار ولاجاداد باشند\nاز دولت مجرای داده شود .\n\n(١٦):- مأمورینیکه بعداز قطع محاسبه در حسابات خود فاضل\nو باقی دارند بقرار ذیل اجراشود .\nالف:- گدامداران و تحویلدارانیکه خرید وفروش دارند\nاز یکرقم جنس فاضل واز یکرقم جنس باقی\nباشند فاضله آنها به تسعیر همان سال وباقی\nشان بقیمت همان سال معیّن شود فاضله از باقے\nمجرای داده شود واگر خرید وفروش نداشته\nباشند فاضله جوعوض باقے جوارے\nویا فاضله جوارے عوض باقے جو بقرار\nقیمت فوق مجرای شود .\nب :- تحویلدارانیکه جنس تحویل شان شده وهمچنین جنسی\nسرتاسر اینجا کل را ... با ... [ILL] ..."}
{"book": "adl0635", "page": 17, "text": "١٤\nمصرف رسانیده و در حساب خود فاضل\nباقی گردیده اند فاضله ماسبی سالهای\nماقبل و ما بعد شان که برقم باتی بقیمت\nبرابر باشد مجرای داده شود.\nج:- اجناسی که در حین مصارف تغییر رقم واقع\nشده باشد اگر تغییر رقم برنگ باشد یک رنگ\nبدیگر رنگ مجرای شود، اگر بعرض و طول\nباشد از اجناس قیمت بها که در عرض از\nیک گره الی سه گره و در طول از یک گره\nالی چهار گره که تفاوت داشته باشد مجرای\nداده شود، از اجناس کم بها مثل گلیم و شطرجی\nو قالین در عرض از چهار گره الی شش گره\nو در طول از شش الی هشت گره که باشد\nمجرای داده شود\nد:- اگر تفاوت رقم از تغییر رقم باشد مثلاً کشمیره\nنخی و پشمی مخلوط و یا سندی و شال و ابره لنگی\nزری و ساده که بقیمت تفاوت دارند و مس\nبر ثبت رفیق عمل احمد ۶۰۰ حافه"}
{"book": "adl0635", "page": 18, "text": "١٥\n\nکارتطوس مس تسمه و برنج و آهن و فولاد تفنگ\nانگریزی و کابلی و پناه پر و دهن پر و غیره وغیره\nچند نفر از مامورین تصفیه محاسبه باتفاق\nعلم آورده هر قدر تغییرات مذکور نزدیک همدر\nاز یک رقم باشد باتفاق دستخط نموده از جنس\nهر رقم برقم آن مجری شود .\n(١٧) :ـ اجناسیکه در باقی تحویلداران باشد و اجناس مذکوره\nموجود نباشد بقرار قیمت همان سال که مال تحویل اوشده\nقیمت آن گرفته شود .\n(١٨) :ـ کسانیکه فوت و یا مطلق نامعلوم باشند و مال تحویلی ایشان\nموجودی نشده باشد و بتحویل دیگر تحویلدار نکرده باشد مامورین\nتصفیه محاسبه ماضیه باجازت آمر مافوق خودشان یک\nاشخاص معتمد مقرر داشته مال موجوده او بتحویل تحویلدار\nلازم باشد تحویل بدارند در رسید تحویلدار را بخرج حساب\nمذکور مجری بدارند .\n(١٩) :ـ خوراکه مال مواشی که از ملکننه و گدامدار های سرکاری\nملازمین کند بقرار رسید های که مهر خود نا گرفته و در خرج"}
{"book": "adl0635", "page": 19, "text": "١٦\nحسابات مجرئی شده و در ثانی سجهتيها بازگشت کرده\nو در باقی بصیغه سند طلب آورده اند بقرار ذیل اجرا\nکرده شود :-\nالف :- بدفتر گندم علم آورده شود اگر جیره مقرری بحالتاً\nمواشی بدفتر مانده باشد مجرائی داده شود .\nب :- اگر بدفتر سر کاری جیره مقرری مال مواشی طلب\nنمانده باشد قبض غله مذکور را بکترن عاملان مجرائی\nبدهند .\nج :- اثباتیکه حیات باشند و جاداد داشته باشند\nرسید غله که جبرشان که جیره مال خود را\nبرده باشند باسامی خودشان حواله شود ثانیاً ینکه\nفوت و فرار باشند و یا جا داد نداشته باشند\nبعد از استحصال اسناد قوی که در فوت بودن\nولا وارث و بی جا داد بودن بهمان نایب سند\nشمرده شود، اینطور باقیات حرف نظر\nکرده شود ، اسناد قوی مراد از مجالس\nشرعی که در ان تصدیق کلانتر گذر و یا تصدیق"}
{"book": "adl0635", "page": 20, "text": "۱۷\n\nعلاقه دار و قریه دار و از حاکم باشند\nگفته میشود.\n(۲۰):- در باب خوراکه نظامی که از گدامهای سرکاری و از نزد\nدفتریان ملک بقرار رقعه و رسید خودها گرفته باشند\nبتفصیل ذیل اجرا گردد:-\nالف:- بدفتر نظام علم آوری شود اگر بقرار قلمداد\nدفتریان به تنخواه اوشان مجری شده باشد\nبرای عاملان و گدامداران مجری داده شود.\nب:- اگر تنخواه نظامی بهمین غرض بدفتر نظام معطل\nکرده شده باشد حالا بموجب اسناد شان\nبداخل تشخیص تنخواه شان مجری نموده برای\nعمال و گدامداران مجری داده شود.\nج:- اگر نظامی تنخواه خود را کاملاً برده باشند\nبالای همان نظامی حواله کرده شود و برای\nعمال و گدامداران مجری داده شود.\nد:- اگر نظامی فوت و لا وارث و بی جایداد\nشناخته شود مطابق قائده فوق الذکر"}
{"book": "adl0635", "page": 21, "text": "۱۸\n\nکه در بارۀ نمایان کنندۀ تحریر یافته بعمل آورد\nاز طرف دولت معاف گفته میشود .\n(۲۱):--- در کائیکه در جمیع عهده دار و یا امانی کار بسته شده باشد\nدار\nو بدیگر موضع تکرار داخل قلمداد آمده باشد و یا در جمیع عهده\nعلیحده بسته شده باشد تکراری آن از قــــرار\nمجلای شرعی وعرفی که بتصدیق حکام و دفتریان\nهمان زمان رسیده باشد و یا حالا بقرار قاعدۀ دفتر\nتکراری آن ثابت شود در حساب مجری داده شود .\n(۲۲):--- در خصوص املاک سر کاری و مندرات و مرکبات عمل\nکلمی و خبری و غیره که مأمورین دولت مقرر بودند و\nدر عمل مأموریت شان نسبت بعمل سال گذشته کسر\nواقع شده در فتریان کسر عمل گفته در حسابات\nشان افزود و تحصیلدار داده اند در کات کسر عمل\nدر حساب مجری شود .\n(۲۳) :--- عهده دار اینکه املاک سر کاری و یا وجوهات را متعهد\nشده اند و یا بطور تفاوت برای خریداری اشیا\nبشرائط معینه قرار داد نموده اند و از طرف دولت"}
{"book": "adl0635", "page": 22, "text": "۱۹\nبشرطیکه قرار دادشان رفتار نشده و تا حال\nحساب شان قطع نگردیده باشد قرار ذیل اجرا شو\nو اگر سابق حساب شان قطع شده باشد بهمان\nصورتیکه قطع شده درست است :-\nالف :- بعضی معاملات را مثلاً پنجساله قرار داد\nنموده اند و در باین یکسال و دو سال از طرف\nدولت بدون قصور اجاره دار حکماً فسخ عهدۀ\nشان شده باشد سالها سنے را که کاملاً\nعمل کرده باشند بقرار عهده براری شان\nحساب و گرفته شود، بهانصال ناقص که\nاجارۀ شان از طرف دولت فسخ شده است\nاضافۀ عهده برار معاف و اصل آنرا بدون\nاضافه جمع گرفته تاریخ عمل کردی شان سنجید\nو گرفته شود ، و اگر خود عهده برار مستعفی شده\nباشد و یا از طرف دولت بسبب بد معامله گی\nشان فسخ تعهد آنها گردیده باشد تاریخ\nعمل کردی آنها از قرار اصل و اضافه گرفته شود .\n\nبرات کوهی غلام جان ۶۰۰ کاغذ"}
{"book": "adl0635", "page": 23, "text": "۲۰\nب:— بعضی معاملات را بشرط تقاوی و یا آباد\nکاریز و جوی و غیره بعهده قبولدار شده اند\nو از طرف دولت شرائط مذکور اجرا نشده حسناً\nاینطور کسان از قرار اصل جمع بدون ضمام\nقطع شود و اگر اینچنین املاک لا مزروع بوده\nهیچ عمل نکرده باشد قطعاً معاف شود .\nج:— بعضی اجناس که به نرخ معین قرار داد شده\nبشرط تقاوی هر قدر وجه آنرا برده باشند\nاز قرار نرخ قرار داد مجرائی شود و هر قدر\nوجه آن داده نشده باشد تفاوت نرخ آن\nگرفته نشود .\n(٢٤) :— اسباب خورد و ریزه که قیمت آن هر کدام یک شاهی و\nسنار الی یکروپیه شود مثل قطعه بازی و شطرنج\nو گوت تخته نرد و صابون و قلم و پاکت و غیره که\nنگهداشت آن تکلیف بوده در باقی تحویلدار\nآمده باشد مجرائی داده شود .\n(٢٥) :— بعضی اجناس که بخرچ میرسد مثلاً در خانه سامانی ها\nسررشته این عمل در بان ۶۶۰ باشد"}
{"book": "adl0635", "page": 24, "text": "۲۱\n\nپاکت و کاغذ پن، کاغذ گیر، کتابچه، سرمیزی\nشمع، لاک که برای مصارف و بقدر ضرورت\nداده شده و تصدیق مصرف را حاصل نکرده در با قی\nافتاده این قسم اشیا مجرائی شود.\n(۲۶):- بعضی اجناسی که در جمع و خرج های تحویلدار از\nموجودی گذشته باسم داغمه تحویل شده و یا اسبابیکه\nاز تحویلی خود تحویلدار باستعمال داغمه میشود و داغمه آن\nقیمت ندارد و نگهداشت آن برای تحویلدار آن\nتکلیف است اینهمه اسباب در حسابات ماضیه مجرائی\nداده شود.\n(۲۷):- اشخاصیکه از دفتر پادشاه تقاوی گرفته بودند که\nاینقدر اشیا میرسانم و اگر به این موعد نرسانیدم\nاینقدر جریمه میدهم و دفتریان جریمه مذکور را در باقی او\nافزود نموده اند جریمه آن معاف کرده شد گرفته نمیشود.\n(۲۸):- اشخاصیکه وجه تقاوی برای خرید اشیا گرفته بودند\nکه باین قدر نرخ با لمقطع اینقدر اشیا میرسانم و بدفاتر\nپادشاهی جنس مذکور بقرار قبولی شان بجمع شان بسته شد.\n\nجریمه معافی ۲۷ قوس ۱۳۳۲ در حاشیه"}
{"book": "adl0635", "page": 25, "text": "۲۲\nچون جنس را رسانیده اند از قرار قیمت ماه کران بالای شان قیمت شده دولت تفاوت تسعیر ماه گرانرا معاف فرموده باقی نرسیده گی شانرا از قرار وجه برده گی و قرار داد شان حساب کرده شود.\n(۲۹) : - باقیاتیکه از سالهای گذشته الی اخیر سنه ۱۳۲۸ شمسی در حسابات تحصیلداران باقی مانده است سال بسال از حساب یک تحصیلدار بحساب دیگر تحصیلدار داده شده همه اینقسم باقیات که الی پانزده سال قبل ازین باشد کم شود و موافق نظامنامه که در باره باقیات قبل از پانزده ساله وضع میشود در آنباب معمولدارند .\n(۳۰) : - جریمه جائیکه از باعث غفلت خدمت و یا بشبهه دزدی وغیره جریمه شده باشد و خود مجرم فوت باشد جریمه از ورثه گرفته نمیشود ، جریمه مذکور مجری داده شود .\n(۳۱) : - کسر خشکی چوب سوخت و صابون و رنگ و ریشه و انار پوت بقرار امتحانی که در سابق امتحان شده مجری داده شود .\n(۳۲) : - اشیائیکه بذمه تحصیلداران از سالهای ماضیه باقیمانده و سال بسال در جمع و خرچ های شان باقی افتاده آنچنان\n\nشرکت رفیق غلام جان ۶۰۰ [خریطه?]"}
{"book": "adl0635", "page": 26, "text": "۲۳\nاشیائیکه کهنه و خراب و فرسوده میشود و یا شکست بحقیت\nپیدا میکند امثال بوریا و ترنگن و تنک و توبره و جوال\nو بوری و ریسمان سخی و موئی و جالی و کوزه و افتاوه گلی\nو جاروب و پکه و فلیته تیل سوز و شیشه لعلتین و آئینه\nقطبی و غیر چیزهائیکه جنس ضایع و هوا میشود مثل پترول و\nتیل خاکه و مشرقیات وغیره امثال آن مجری داده شود.\n(۳۳) :--- خانه هائیکه برای کدام سرکارے و یا برای نشیمن\nمامورین دولت بکرایه گرفته شده باشد و یا دکانهای شخصی\nکه برای پہرہ ہاے کوتوالی بکرایه گرفته شده اینطور\nکرایه بموجب تصدیق مأمورین همان زمان که موجود باشند\nو یا در حساب نشان داده شده باشد مجری داده شود .\n(٣٤) :--- دکانهای سرکارے و حمام و سرای ها که خراب شده\nو یا کرایه نشین پیدا نشده عاملان سر کاری مجاز\nخرابی و لا عمل بودن آنرا بدست دارند و دفتریان قرار\nسالهای گذشته در جمیع عاملان بسته اند از قرار\nتصدیق هائیکه بدفتر ها داخل است یا موجود باشد\nمجری کرده شود ."}
{"book": "adl0635", "page": 27, "text": "٢٤\n(٣٥):- تغییر رقم کاغذات مملوکات ذمهٔ مأمورین که بکر قیمت\nقیمت گذاشته شده و وجه نقد باقی افتاده و از دیگر\nرقم فاضل میباشد مأمورین اظهار دارند که بسبب اجرا\nکار از یکرقم بعوض دیگر رقم بمصرف رسیده درینصورت\nفاضل باسبقه آن از قرار قیمت معینه تسعیر گردیده\nمجری کرده شود واگر قیمت فاضله اضافه شود استحقاق\nمجرای را ندارد.\n(٣٦):- اسپ های سقطی و مرکب دشتری کنند که پوست\nوداغ و دم آنرا تحویل نموده اند و بسبب تغییر نشان\nو رنگ مجری داده نشده است و بر ذمهٔ نایبان همچنان\nباقی گذاشته و یا قیمت آن معین گردیده ذمه گی نایبان\nگفته میشود درینصورت اسپ کهر بکهر و سر خنگ بسر خنگ\nوسمند بسمند مجری کرده شود نشان چند تار سفید و یا\nیک پاسفید و قشقه بمزاق تحقیق نشود.\n(٣٧):- غلهٔ کدام باره بجز اسبی آورده و بقرار اجازهٔ مرکز و یا بقرآ\nصوا بدید و حکمنامه های حکام برای رعایا بصیغهٔ\nتfiltered ی داده شده و گذار دار حجت شرعی و یا عرفی بتصدیق"}
{"book": "adl0635", "page": 28, "text": "٢٥\n\nحاکم گرفته خود گدا مدار فوت شده و یا موقوف گردیده\nتقاوی مذکور را بدفتر قلمداد داده و از دفتر برای تحصیلدار\nداده شده و درینقدر سال تحصیلدارها غفلت نموده الحان\nکه باقے رعایا در تحت محاسبے آمده از قرار سندات\nرعایا و حکمنامه ها برایے گدامداران مجراے داده نشود.\n(٣٨) :— تعمیرات سر کاری که برای مستاجر بطور اجاره\nقرار داد شده و اخراجات آن بقرار پیمایش اول\nداده شده چون در ینعقبه در سال پیمایش ثانی\nنشده اصل حواله داده کے در باقی کار داران باقے\nافتاده اگر الحال پیمایش ثانی شود چون سالها گذشته\nدر تعمیر مذکور تغییرات زیاد شده اگر تصدیق تمامی کار\nمذکور موجود باشد بقرار پیمایش اول مجری داده شود .\n(٣٩) :— اشیایکه در جشن ها و عیدین و غیره شکست و ریخت\nپیدا کرده و یا مفقود شده باشد در همان تاریخ تصدیق\nکارداران همان زمان را تحویلداران بدست داشته\nباشند تصدیق مذکور بخرج تحویلداران مجری کرده شود .\n(٤٠) :— در باب مزدکار ہے و کاهگل کاری تعمیر رباطها و چھاونیها\n\nبرات زمین قربان ۶۰۰ کاشغد"}
{"book": "adl0635", "page": 29, "text": "۲۹\nعسکری و پلمها و عمارات شاهی که بقرار دفعه حکام و\nمنصبداران نظامی شده دو نفر بان مخارج آنرا فجر\nنداده فرمان پادشاهی را طالب میباشند اگر بمشعر\nمذکور براے دولت باشد و مکتوب و خط حاکم منصبدار\nهمان وقت بدفتر سرکاری داخل باشد مجرای\nداد شود.\n(٤١):- عمال و ضباط و اجاره دار اینکه بعد از معزولی بدفتر\nپادشاهی حاضر شده باشد و با ستی ذمگی خود را جزو\nجاداد قبولی داده و از دفتر تحقیق شده و سند آن\nملاحظه شده باشد و بتحصیلدار داده شده و اختیار\nحواله و تحصیل از عمال و اجاره دار سلب شده از زمان\nجا داد دادگی سالها گذشته و از یک تحصیلدار بدیگر\nتحصیلدار دست بدست گشته و تحصیلدار این غفلت\nنموده اند جاداد مذکور علم آورده شود هر قدر در جا\nمذکور قبولی اسامی و سند آن موجود باشد داخل\nمعافی امالی نیامده باشد گرفته شود و بمقدار فوت\nو فرار و لاحصول و سند قبولی آن باشد چون عمال\nدر کویت راجعی فرمان پادشاهی طلبد"}
{"book": "adl0635", "page": 30, "text": "۲۷\n\nاختیار تحصیل را نداشته و از خدمت موقوف شده\nبودند ملزم گفته نمیشوند لاحصولی شان مجری\nداده بشود.\n\n(٤٣):- عمال و ضباط و عهده دار که وجه دولت بذمه شان\nباقی مانده باشد و جایداد خود را بذمه رعایا بقید\nجایداد سالهای سابق را که بدفاتر پادشاهی\nبذمه رعایا قلمداد نموده باشد و تحصیلدار در ینقدر\nسال در تحصیل آن غفلت نموده باشد و یا دفتر بها\nتحصیلدار نداده باشند اگر بقرار سند حسابی جایداد\nشان صحت باشد چون باقی ذمه گی رعایا تحت معافی\nمیآید مجری داده شود.\n\n(٤٣):- اشخاصیکه بقسم مفروری و یا ناقل و مهاجر بامر دولت\nاز یک ملک بدیگر ملک آورده شده تقاوی و بذر داده\nشده و یا مالیه املاک بذمه شان مانده در ثانی املاک\nاز نزد شان واپس گرفته شده خود شان فوت\nیا فرار و یا بوطن اصلی خود مراجعت نموده اند\nباقی ذمه گی شان در حساب معاف و مجری داده میشود."}
{"book": "adl0635", "page": 31, "text": "۲۸\n\n(٤٤): - اشخاصیکه از مأمورین و اجاره داران باقیدۀ سرکار\nباشند و اسم نشان بدفتر باشد محل سکونت آن\nاز دفاتر پادشاهی معین نشود مأمورین محاسبۀ تا حدّ امکان\nتحقیق نمایند اگر ممکن معلوم کردن نشود بموجب سند تحقیق\nباقۀ مذکور در جمله لا حصولی آورده شود.\n\n(٤٥): - مأمورین و اجاره داران که باقیدۀ سرکار باشند خواه\nنقد خواه جنس سکونت شان از مرکز ولایت الی شش\nکروهی باشد الی پنچروپیه، و از شش کروهی الی پنجاه\nکروهی تا بیست روپیه باید در تحت تحصیل و حواله داده\nنشود در جمع و خرج ها بقسم معافی مجری داده شود.\n\n(٤٦): - مأمورین و عهده داران که بسبب باقیات در محبوسخانه\nمیباشند چون در تصفیه محاسبات شان علم آوری\nنشده عجالتاً فقرات کار نفری مذکور فیصله نشود.\n\n(٤٧): - مأمورین و عهده دارانیکه در حسابات شان باقیدار بودند\nو باقی شان قبل از فیصله تحصیلدار داده شده و اشخاصیکه\nبدون حساب بطریق بیزنش بالای شان حواله شده\nباقی مذکور را دستخط قبولی نکرده اند باقیات مذکور تا حال"}
{"book": "adl0635", "page": 32, "text": "۲۹\nمانده باقیا تهاسے مذکور واپس تسلیم مأمورین تصفیۀ محاسبات\nماضیه شود که هر فقره را بقرار قواعد این نظامنامه فیصله\nنموده فقرۀ بفقرۀ مذکور که تصفیه و تمام گردید صرف باقی\nآنرا بعد از قبولی تحصیلدار بدهند.\n(۴۸) --- مأمورین و اجاره دارانیکه در یک ولایت مأمور بوده و\nباقیدار شده و حال خود شان بدیگر ولایت بوده باشند\nو از یک ولایت باقے شان بدیگر ولایت قلمداد شده\nو در حساب خود گفتگوے مینمایند بدو تفریق\nاجرا شود :-\nالف :- باقی که بر ذمۀ مأمورین و اجاره داران مانده باشد\nوباقے شخصی گفته شود نقل اوارجه نقل حساب\nاز همان ولایت خواسته شود و روانه دارند\nفیباب طلب رعایا که از قسم برداشت مأمورین\nباشد و سندات برداشت شان نزد رعایا\nباشد و مأمورین درینجا عذر ملاحظۀ سند خود را\nبدارند در ینصورت یا خود اسامی بولایت منسوبه اش\nرفته فیصله میدارد و یا وکیل گرفته روانه میدارد"}
{"book": "adl0635", "page": 33, "text": "٣٠\nواگرقبولدارباشدادای دین میدارد .\nب ـ باقی که ازقسم جایدادملکیت باشداگرجایدادمذکور\nدرملکیت باشدواپس برای نامبرده محکمه رو\nمستوفی روانه شودکه علم درجایداد ودفتره گفتگوئی\nآورده هرقدرکه درتحت معافی وذمه گی رعایا\nباشدمعاف وباقی آنرامطابق قواعدنظامنامه\nهذااجرانمایند .\n(٤٩):- درجاٹیکه دردفعه مصارفات تشخیص واخراجات داغ طلب\nحواله داده شده وداغه آن بتحویل خانه ها تحویل\nنشده ویا ازجیره جیره خور وکسرات مشهورگردا نیده\nنشده ویا بعضی فقرات تصدیق طلب وحیاتی طلب\nکه برات داده شده ویاجیره وخرجی مفرورین هندی\nکه الی تقدیم نمودن حضورازدفترخرجی داده شده\nویابعضی بروات رابدون پامهری برای اسامی\nداده اندوامثال این فقرات که ذمه گی رعایا گفته\nمیشود معاف است .\n(٥٠):- در باب دیت مقتولین که شرعاً بالای رعایادیت شد"}
{"book": "adl0635", "page": 34, "text": "۳۱\nو یا تاوان مال مسروقه که بالای رعایا امر داران شده\nو بالای آن جریمه سرکار نیز افزود شده و در جمع\nو خرچ نا باقی میباشد بقرار فقرات ذیل فیصله شود :\nالف : جریمه سرکار یس هر قدر که حصول شده باشد\nو بخزانه دولت رسیده باشد مجری ست\nو هر قدر که از رعایا گرفته شده و به سرکار\nنرسیده باشد از عامل وضابط وحکام گرفته\nو تحویل خزانه شود باقی که بر ذمه رعایا بماند\nچون ذمه تنگی رعایا در تحت معافی آمده مجری\nداده شود .\nب : وجه دیت که تعلق ورثه مقتولین و صاحبان\nداشته باشد اگر موافق شرعی باشد و بر ذمه\nاهالی باقی مانده باشد بقرار امر شرع شریف و نظامنامه\nمخصوص آن تحصیل و برای ورثه و صاحبان داده\nمیشود و از کسانیکه وجه دیت شرعی شان حصول شده\nو به خزائن دولت میباشد و برای ورثه\nمقتول داده نشده باشد بقرار رسید شرعی برا"}
{"book": "adl0635", "page": 35, "text": "۳۲\nورثه مقتول بالای خزانه برات داده شود\nاما فیصله اولیه قاضی که در باب دیت اجرا\nشده ملاحظه شود تا حق ورثه حقیقی برای\nدیگری داده نشود تاوان مال و دیت مائیکه\nبقرار احکام کتابچه حکومتی شده باشد\nو بر ذمه اهالی باقی باشد گرفته نمیشود\nو معاف است .\n( 51 ) :— وجه اعانه طرابلس غرب و عروسی معین السلطنه صاحب\nو وجه خیرات و وجه مهرانه که مامورین و اهالی قبولداً\nشده و عشریه و جریمه و غیر حاضری که بدفاتر سر کاری\nداخل است و تا حال نرسیده و باقی مانده معاف گفته\nمیشود مجری داده شود .\n* *\n*\nشرکت رفیق قربان ۶۰۰ کاغذ"}
{"book": "adl0635", "page": 36, "text": "۳۳\n\nشرائط اقساط\n\n(۵۲) : - اشخاصیکه باقی شان بقرار قواعد هدایات این\nنظامنامه بصحت برسد، مطابق بیانات ذیل تحصیل\nکرده میشود : -\nالف : - کسانیکه قبل ازین باقیات خود را قبولدار\nگردیده دولت بهمراه اوشان قسط نموده است،\nعیناً همان قسط بحکم منظوری دارد اخلال کرده نمیشود .\nب : - کسانیکه باقیات شان بموجب اخراجات این\nنظامنامه معین میشود و قبولدار میگردند هرگاه صاحب\nجایداد باشند در کابل بذریعه والی و در ولایات بواسطه\nنائب الحکومه ها و حکام اعلی نظر به هستی جایداد همان باقیده\nاز یکسال الی پانزده سال قسط مقرره نموده برای دوامیت\nحجت حاصل میدارند .\nج : - اشخاصیکه باقیده بدولت بوده جایداد نداشته"}
{"book": "adl0635", "page": 37, "text": "۳۴\nباشند و یا جایدادشان با قید هی آنها را پوره نکند هر گاه\nآدمان تندرست و جوان باشند بکار های شاقه دولت\nاشتغال نگردیده از وجه شهریه شان از دو ثلث الی سُدُس\nبرای نفقه خود آنها داده شود و از یک ثلث الی سُدُس\nعوض باقی ذمّگی شان برای دولت گشتانده شود،\nو اگر ضعیف و سال خورده باشند هیچ تکلیف به آنها نکرده\nواگذاشته شوند .\nد : - کسانیکه قبولدار قسط نباشند و جمله هستی خود را\nبعوض طلب دولت برای دولت واگذار باشند\nهستی این طور اشخاص بموجب قبالۀ شرعی اخذ کرده\nمیشود و برای نشیمن اینطور باقیات دهان جای سکونت\nباندازۀ\nمطابق شرع شریف داده شود و در بارۀ خود آنها موقتاً\nتفصیل (ج) بعمل آورده شود .\nه : - کسانیکه با قیدار بوده فوت شده باشند هرقدر\nاز جایداد و هستی آنها برای ورثه شان مانده باشد"}
{"book": "adl0635", "page": 38, "text": "۳۵\nموافق آن از ورثه آنها گرفته شود هرگاه جایداد موروثی\nاینچنین اشخاص باقی دولت را پوره نکند باقی دولت بقسم\nمعافی مجری شود و اضافه بر ان بجایداد و هستی ورثه\nآنها تعلق ندارد .\nو : کسانیکه فوت و نامعلوم باشند و جایداد نداشته\nباشند باقیات اینطور اشخاص بموجب تحقیقات حکام\nکه سند حاصل دارند در تحت معافی آورده میشود .\nز : کسانیکه بمراه شان قسط مقرر میشود الی ادای\nباقیات خود هستی خود را فروخته نمیتواند اگر بغرض ادای\nقسط بفروش برساند اصل مبلغ فروش عوض باقیاتش\nگرفته میشود .\n(۵۳) : بدون قواعدات مفصله هذا اگر بعضی فقرات\nپیش شود که در جمله قواعدات این نظامنامه نیامده باشد\nنفری مامورین تصفیه محاسبه ماضیه فقرات مذکور را\nبطور لایحه مرتب نموده حواله شورای دولت میدارند"}
{"book": "adl0635", "page": 39, "text": "۲۶\nالبته بعد از تصویب مجلس شورای و منظوری\nمجلس عالی وزرا بطور ضمیمه درین نظامنامه ایراد\nکرده میشود .\n(۵۴) :— کسانیکه از مامورین خلاف این نظامنامه\nرفتار بدارند و یا کسانیکه از حساب دهان سرکشی نمایند\nمطابق نظامنامه جزای عمومی در تحت محاکمه گرفته میشود.\nدر کابل وزارت مالیه و در اطراف نائب الحکومه ها\nو حکام اعلی و مستوفیان ولایات و سر رشته داران\nاعلی به اجرای این نظامنامه مامور و مکلف هستند .\nمورخه ۸ سنبله ۱۳۰۱ش"}
{"book": "adl0635", "page": 40, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0635", "page": 41, "text": "[BLANK PAGE]"}