نظامنامه
نکاح او نفقه
پاس (۱) شوری دولت افغان
بمطبع کمپنی و شرکت رفیق در ماشینخانه
در کابل طبع و چاپ شد
شماره چاپ .......... (۲۰۰۰)


نظامنامه
د
نکاح او سنتی
په (۱۱) د ثور که په سنه ۱۳۰۳ هجری شمسی
په مطبع کښی د «شرکت رفیق» په ماشينخا
د کابل کښی چاپ شو
شماره د چاپ . . . . . . . . . . (۲۰۰۰)
نقل اوطبع کښی د بل چا د پاره ممنوع او دشرکت دپاره مخصوص دی (۱۲۳۴)


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
نظامنامه د نکاح، واده، او سنتي
له دی جهته چه ډیری دعوی او جګړی په سبب
د کش مکش د ښځو د واده او نکاح ـ او په سبب
د ظلم او تعدی د ملېرو په حق کښ د عاجزه او تینو،
پر محمود شریعت کښ ډیری پښیږندلی ـ
لپاره دور کید و د ظلم، او لری کول د منازعو او
جګړو، او قایمول د مساوات و برابری د ښځو
په حقو کښ ـ په دی قاعده باندی چه سم او
مطابق د شرع شریفی، او موافق د مذهب حنفی دی حکم کوم.
کابل مطبعه حروفی ۶۰۰۰ ټوکه
ګن د ثبت عمومی ( )


۳
قانوننکه (۱) : د دی جهته چه عام حکم د خدایتعالی جلّ جلالُهُ په موجب د دی آیة کریمه دا سی شان دی: -
قَولُهُ تَعَالَى - فَانكِحُوا پس په نکاح واخلی تاسو
مَا طَابَ لَكُم مِّنَ هغه څوك چه حلالی دی تاسو
النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاَثَ ښځونه دوه ، دوه سرے، درے څلو
وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ څلور، که چیری ویریګی تاسوکه عد
أَلاَّ تَعْدِلُوا چه عدل به ونکړی په حقوبوابنيديل
فَوَاحِدَةً او ښځو کښ پس په نکاح د اخلى ښځه
لپاره د دی خبری په دی صورت کښ چه هر مسلمان مخالفت له امره د خدای تعالی څخه وکړی به سبب د زیان د دوارو جهانو به ئی وی - بنا په د دا باندی په قرار د امر د حق تعالی جَلّ وعَلى شَانُهُ سره حکم کو مه چه ای صاد قانو رعیته ځما! سوکړپاس حکمه سره مقیّد او پابند
نظامنامه نکاح وعروسی ..... ۲ شته


۳

وُسی که چیری تاسو عدالت او برابری کولاتی
نو دَوَه یا دری یا څلور ښځی په نکاح سره واخلی
او که عدالت نه شی کولای ـ نو یوه ښځه تاسو لره بس
دی ـ ځکه چه د دوه ښځو ساتنه بی له عدالته
ډیره ګناه لری .
(۳) ــ هغه څوك چه دوه یا دری یا څلور ښځی لری ، یا
نوی نکاح وتړی ـ او سم له شرع شریفی سره
عدل او برابری ونکړی ـ او محکمی ته خبر ورسیدی
پس له ثبوته څخه تعزیراً حکم د جزا پری کیږی ـ
برسیره پر نشت والی د عدل او برابری چه
پاس وښودل شه ـ هغه څوك چه په جبر او
زور سره داسی شان عرض كونكی ښځی ، له
تللو څخه عدلیته محکمونه منع کړی ، یا اختیار دار
د دُدْ عرض كونکی شو په جبر او زور سره ئي عرض ته
نه پریږدی ، تعزیراً حکم د جزا پری کاوه شی .

دیره کناه لری


٤

(٣) ۔ په حالته دوّړه کښی کښ ، پخواله بلوغه ، او رسيدلو
شخه نكاح روا ده ـ لکن ای صادقانو رعيّتوتما !
نكاح دوّړه کښی په منځ د تاسو كښ سبب د دعوی
او منازعو، او جکړو، او رژاه او نفاق کیږی۔
لکه چه تجربه سره ، ستا سودی معنوی پلارته
معلومه شوی دی ـ نظرو دی دليل ته ، پخوا له
دی نه نكاح دور کښی موقوفه نشوى وه ،
مقصود او مراد شما، اتفاق او ارامی د ستاسو
صادقانو رعيت دى .
(٤) ۔ پہ مابین د ټولو خلقو کښ رواج دَئ چه اوّل
شیرینی خوری کوی ، او ديته ، نامژدی اوکوژد
وائى ـ او پس له خه مدّ ته څخه، یو شپه ئی په شپه
دحنا، او وادہ شوه معینه کړی وه ۔ چه پر
صباح د هغی شپی بدئی پرټولیدلو د ډیرو خلقو
سره نکاح تړه او ماملی د وصلت بدئی تمام نہ


۵
رسولی- په دی صورت کښی، یو ، د واړه طرفینه
سختی پیښیدله ، دویم بیشایږ بښنه نه کیدله
دریم ، دعوی ته رسیده- له جهترد دی ، رواج
د شیرینی چه ورقه کوژده ویلای شی بالکل
م منع کړی دی- هرڅوک چه خیال د نژدی
والی لری اول د دواړه طرف خپلو په رضا
د نارینه او ښځو پر منځ دخپلو کښی خبری وکړی
او کار د وصلت د تمام کړی- په دغه شیان
د داسی نکاح کښی بی له نژدی خپلوانو او څوکسه
نور لکه ملا چه نکاح تړئ او شاهدان، نور زیات
خلق د جمعه نشی، او هغه ډیره شیرینی چه پخوا
جاری وُ و کامل منع دی- او پس له دی ته
چه معاملی د نکاح لکه چه وښودل شوه،
خلاصه شوله، نوکه ښځه بالغه وه ، د
واده سر رشته د وشی پس له اخستل د مهر شرو


۶
دستی د میړه ته ور کړی شی - او
که انجلی نابالغه وی اجازه ور لره شته چه
په کور کښ د ولی و خپلوان یا د وصی خپل کښ
وی - هر کله چه رضا د دواړو خوا وشوه
تیاری د واده دی په ښه والی او خوشحالی سره
وکړی چه په نژدی والی کښ محبت او غیرت
او په اولاد کښ برکت پیدا شی - .
(ه) به هغه کژده او خولښی چه په وقت کښ د ورکوتوالے
پخوا تردی پښ شوی وی د اول د ۱۳۸له نه
په شرعی محکموں کښ خلاص او فیصله شی - پس
له تیر یلے څخه وقت معلوم شوی نه،
دا رنگه دعوی که څوک سند او ثبو
درست و قطعی په لاس کښ لری خاص به
حضور ته د پاد شاه تقدیم کیږی - یا به
د پادشاه له طرفه یوی محکمی ته اختیار د اوریدو


۷

داسی دعوی وركول كيږی .
(۶): ـ هغه ښځه چه په بدی کښی سره ورکول کیږی
اویاښځه نی په زور په میراث کښی و يله اويا ښځی
د بل خپل میراث بیله بالکل منع او موقوف دی !
(۷): کونډه ښځه او طلاقی کړی ښځه د هیچوك د مړه
كول څخه چه ویړه ول او ډاره ول نه منع کوا
(۸): ـ رواج د هغه شیونه چه په اخترو يا په برات کښی
په کور کښی د ماییتی ود ښځه کړه آستول کیږه
منعه دی .
(۹): ـ د انجلی او هلك نكاح كه پلار يا صحيح نيكه
وکی درست دی نه ورانیږی ، که د پلار و نیکه
نه بل څلوو وکړی ، په وقت د بلوغ کښی اختیار د نه
قبولولو دنکاح لری !
(۱۰): ـ شیرینی د نکاح د نیم چارك نه تر يو چارك
پوری نقل يا میوه و وی اضافه د نوی!

نقل نامنامه د نکاح د عروسی ... [؟] [؟] [؟] [؟]


۸
(۱۱):- مهر د ٹولو طایفو زیاد تر دیرش روپی او شلیرہ
و لور او قلین او طویانه بالكل موقوف دى.
(۱۲):- کالی چہ میڑہ ماینہ خپلی تہ ورکوی دا قسم دی
اوّل:-کالی د دنیا دار و خلقو څلور جوڑی کامله
او خاور جوڑی کامله پټی او نخی (دوری دوام)
دویم :- میانه حال خلق - دری جوڑی کامله و
رښمین ، دری جوڑی کامله پټی و نخی .
دریم : - غریب خلق :- دری جوڑی کامله پټی اونخی
څلور:- ھغہ کالی چه میڑہ و ماینی خپلی تہ ورکو
إضافه تر دغو د نه وی چه وښودل شوکه
كم تر دغومى په واسطۀ د غريبي دوي
اختيار لری !
(۱۳) :-کالی د خوم چه دخواه څخہ د خسو خیل درکول کیږی
بالکل موقوف دی .
(١٤):- هغہ دود چه د کور څخہ د پلار، یا د مور، یا د نورو .


۹
خپلواتو وناوی ته په مجلس کښ په قسم د سیالۍ
او ځان خودنه ورکول کیده موقوف دی!
که پس له داده څخه خپلی لور ته څه ورکوی اختیار لری
(۱۵) که پس له خلاصیدو څخه د واده میړه یا خپلو
د میړه یا خسر خیل د ښځی دپاره د ناوی کالیوه یا
بل اسباب ورکاوہ اختیار لری منع ندی او په
ورکولو سره هم مجبوره نه دی!
(١٦):- په شپه د نکریځو کښ که چیری میړه په رضا
خپل په قسم د دودی د نکاح میلمستیا جوړه کی
منع ندی، لکن شیرینی او میوه اضافه تر
اندازه د خوراک د نه وی، او میلمان د دغه
شیان، کور خپل ته نه وړی.
(۱۷):- لپاره د ملا چه نکاح تړي له پنځه تر شلو روپو
پوری ورکولی شی اضافه منع دی
(۱۸):- بی له رضا د نرو د ښځی چه بالغان وی که څوک


۱۰
پر جبر ورکړی ـ جبر کونکی او نکاح تړونکی
ملا (تعزیر) کیږی.
(۱۹) :ـ جعولی د ښځو یاد نرو لپاره دمیلی د سنتی
دواړه می منع کړی دی، له دی جهته
چه بی ځایه او اضافه خرڅ وه
(۲۰) :ـ فیصلہ او معلومول د تعزیری جزآء د قاعدۀ
ددی نظامنامی پر نائب الحکومګیو او اعلیٰ
حکومتیو کښ په واسطه د قاضی د ابتدائی
او کوتوالی اجرا کیږی
(۲۱) :ـ حکم دهغی پخوانی نظامنامی د نکاح چه
وړاندی تر دی چاپ شوی دی ـ پس له نیټی
او تنفیذه د دی نظامی منسوخ وی
(۲۲) :ـ په اجرا کولو د دی نظامنامی ”وزیر عدلیہ“
مأمور دی .
ټولی قاعدی ددی نظامنامی موافق له احکامده


۱۱

شرع شریفی او برابر له پاک مذهب د حنفی او جوړ پر
په روا یا تو قرير مفتی بها سره دی

نقل د دستخطونو دمنتخبی علماؤ داؤ چرکی
(مولوی محمد ابراهیم) (مولوی عبدالرئیس قندهار) (مولوی عبد الخالق)
(مولوی گلداست) (مولوی محمد رفیق)

په داخلول او اجرا کول د حکم د دی نظامنا
سره په نظامو د دولت کښ امراو اراده کړم


(در مطبعه دارالسلطنه کابل بطبع رسید)