صحيفة ١٨
سال نجم
نمره ٢٣ - ٢٤

اردوی جنرال ایلمر که در جانب ساحل شرقی پیش میرفت در تاریخ ٩ ژانویه نزديك نقطۀ « شيخ سعد » رسيد و در آنجا با عساکر عثمانی تصادف شده جنگ شدیدی واقع گردید که تمامت مدت روز طول کشید . در اين حين يك ستون قشون دیگر انگلیس در ساحل غربی دجله قوای عثمانی که عده شان قلیل بود حمله ور شدند وزود مقصود رسیده قشون مزبور را عقب راندند در حالتیکه قشون ژنرال ایلمر روز هشتم و نهم را نیز با قوای عثمانی جنگ می کرد تا آنکه بالاخره موفق شد که عساکر خصم را بطرف « اراحه » عقب تر نشاند .

از تاریخ ٢٥ نوامبر روزی که در آنروز قشون ژنرال توشاند نسیفون را تخلیه کرده و متعاقب آن در كوت العماره محصور شده بود تا روز ٩ ژانویه که قشونهای امدادیه انگلیس در طرفین دجله و در « شیخ سعد » جنك ميكردند يك ماه و نيم گذشته و در این مدت هنوز انگلیس ها وقت خود را تلف نکرده بودند ولی عملیات آنها بطور کندی صورت می گرفت . ظاهرا علت این سستی و کندی را بدین مسئله باید منتسب داشت که تقریبا در اطراف دجله راه های خوب و آبادانی و قریه وجود ندارد و بعلاوه در آن مدت غالبا باران مثل سیل از آسمان به زمین فرو می ریخت و تقریبا همیشه قشون های انگلیس بایستی در میان کل و با طلاق اردو زده و توقف نماید و رساندن آذوقه و تامین ارتباط با مشکلات فوق التصور مرارت آمیزی صورت می یافت .

پس از محاربات شیخ سعد ژنرال ایلمر که فرماندهی کل قشونهای انگلیس بوی محول بود بطرف « اراحه » متوجه شد و آنجا نزديك نقطۀ واقع شده است که رود « وادی » رود خانه غیر منظمی که آبهای با طلاقهای سواکیه را بدجله میریزد در آنجا است .

قوای ژنرال ایلمر در این جا نیز باعساکر عثمانی تصادف کرده و پس از دو فقره محاربه سنگینی که یکی در ١٣ و دیگری در ١٥ ژانویه رخ داد و عثمانیها مجبور به عقب نشینی شده و ژنرال ایلمر از وادی دور کرده و ٢١ ژانویه مجددا به « السین » رسیده و به قوای ترک حمله برد . اين جنگ بسیار سخت و خونريز گرديد و طرفين مكرر غالب و مغلوب شدند و طغیان سیلاب دجله و هوای بد مجال ندادند که ژنرال ایلمر بتواند روز ٢٢ بخصم حمله برد ابلاغیه های رسمی انگلستان در اینموقع خبر دادند که قشون ژنرال ایلمر در ١٣٠٠ متری خطوط عثمانی جایگزین شده اند .

مدت يك ماه تمام عملیات قوای ژنرال ایلمر بكلى معوق و خنثی ماند . ژنرال فرمانده کل قوای بین النهرین انگلیس که خودش به ستونهای امدادیه برای باز دید رفته بود تلگرافی در آخر ژانویه بلندن مخابره کرده و گفت : بواسطه کل و با طلاقهای عمیقی که در اراضی ایجاد شده است حرکات و عمليات قشونی مشکل و محال است وضعیت صعب اراضی بدرجه بود که ژنرال ایلمر را ناچار ساخت که مواقع خود را رها کرده و عقب تر تا مشرق وادی در آنطرف منطقه باطلاقها برود زیرا در همان وقت وزارت جنك انگلستان بموجب تلكرافاتی که متعاقب تعویق و تعطیل جنگ بوی رسیده بود اطلاع میداد که ژنرال ایلمر در ٢٢ فوریه يك اردوی عثمانی را در ساحل یسار دجله در ارتفاعات « ام الحنا » توب بسته و روز بعد توپخانه خود را بهمان جانب مرکزیت داد که آنجا را استیلا نمايد ليكن مسئله محاربات ام الحنا در ٦ مارس صورت یافت .

متعاقب آن ژنرال ایلمر توانست بطرف كوت العماده پیش رود و ٨ مارس مجددا بمواقع اتراك در « السين » حمله برد ولی کاری صورت نداد که قوای اتراك را تکان دهد بلکه خودش ناچار بعقب نشستن شد و مجبورا دفعه دیگر از آنجا بطرف پایین باز گشت .

هر صورت نتيجه آن جنك عقب رفتن ایلمر بود ولی ابلاغیه ها و تلگرافات انگلیس از این واقعه اشعاری نداشتند مگر در دهم ماه که اطلاع دادند بواسطه فقدان آب و مشكلات موقع ناجار بعقب نشستن بطرف رود خانه شده اند در تاریخ ٢٥ مارس فقط اطلاع داده شد که قشون ژنرال ایلمر بواسطه يك ضرب شصت و يك مقام كوچك عثمانی را در فلاحیه در ٢٠ کیلومتری شمال شرقى السين اشغال کرده اند .

در آنوقت ژنرال ایلمر از فرماندهی قشون منفصل شد و ژنرال كورنك زمام فرماندهی کل را عهده دار شد و تغییر مزبور تا درجه اسباب امیدواری شد که ژنرال كورنك بر خلاف فرمانده سابق جدیت وفعاليت فوق العاده تری برای رفتن به « كوت العماره » ونجات قواى محصور انگلیس نماید و در تاریخ ٩ همان ماه فرمانده جدید کوشش کرد که در فلاحیه بقشون عثمانی هجوم برد و مصادف با وی ژنرال ليك در جانب یسار دجله بنای تعرض گذارد . و معلوم است که ترتیب آذوقه و كمك رساندن بوی در چه مشکلات بزرگی قشون ترک در اینجا دو بار لطمه و عقب نشینی شدند و آخرین اخباریکه رسید مشعر بر آن بود که هوا دو روز است خوش و مساعد شده و ژنرال كورنك تدارک می بیند که بصناعیه حمله برد .

مسائلی که ذکر شد یک فهرست مختصری از وضعیات قشون کشی انگلیس به بین النهرین است و بطوریکه در فوق ذکر گردید انگلیس ها از قورنه دوستون قشون حرکت دادند: یکی بطرف دجله و بغداد بالا میرفت و دیگر از کنار ساحل فرات بنای عزیمت را نهاد آیا این ستون دوم قشون چه شد ؟ -- ابلاغیه های انگلیس مدتی است خیلی از این مطلب کمتر چیزی اشعار می دارند . ما همینقدر اطلاع داریم که قشون مزبور در کنار فرات حرکت کرده و تا ناصریه پیش رفته و از ترعه شط الحی تا « شطرا » رفتند و در آنجا يك فقره جنكي نيز باقشون عثمانی نمودند . اینطور بنظر ما می آید که این اردو بواسطه علل و جهاتی که تا کنون نخواسته اند بگویند وارد ناصری شده و در همانجا هم فعلا اقامت دارند .

بهر حال ژنرال توشاند چهار ماه ونیم در كوت العماره محصور مانده گرفتار آمد ١٩ هزار نفر محصور طبعا در نهایت مرارت دو چار شدند . ژنرال كورنك در هشتم آوریل تا ١٥ کیلومتری كوت العماره خود را رساند لیکن توانست بالاتر برود ، تا آنکه سقوط كوت العماره و تسلیم ژنرال توشاند یکی از حوادث بسیار سخت و مصیبت آوری برای انگلیز گردید .

تحت البحربهای جدید آلمان
خیلی بزرك - خيلي كوچك
متعاقب اختراعات جديده تحت البحربهای آلمان که بدون منشور و شماعی با پریسکوپ ساخته شده است باز هم اخیرا اطلاعاتی از نوع تحت البحریهای جدید الاختراع دیگر رسیده و در مراکز مطالعه بحری


سال پنجم
شماره ٢٣ — ٢٤

مذاکره میشود که آلمانها بتاز کی تحت البحریهای خیلی عظیم الجثه ساخته و مخصوصا به بحر مدیترانه فرستاده اند که دو کار از آنها صورت می گیرد یکی آنکه از زیر آب جنگ کرده و جهازات را با تریل غرق و بعبارة اخرى جنك تجارتی می نماید دیگر آنکه توپ های بزرگ و متعددی در آنها تعبیه شده است که بعلاوه جنک زیر آبی روی آب هم آمده و با کشتی های سطح در با محاربات بحری رو برو مینماید و بزرگی این قسم تحت البحريها مثل جهازات متوسط جنگی است

متعاقب این خبر اطلاع دیگری رسیده و تایید شده است که مترادف با تحت البحری های جسیم و بر عرض و طول کار خانجات بحری آلمان تحت البحریهای خیلی کوچکی نیز به تازه کی اختراع و تدارک کرده اند که حجم و قطر آن خيلي كم و كوچك و مخصوص برای عملیات در دریاهای كوچك و خليج های تنگ است و این قسم تحت البحربها کمتر می توانند از مراکز بحری خویش دورتر روند

این دو قسم تحر البحري تازه کی عرض وجود نموده و بعضی ها تصور می کردند شایعه آن نفیس هم است لیکن مخالف هم نیست . دو قسم ساخته شده و هریک از آنها برای انجام ماموریتی که از عهده او ساخته می شود معین شده اند .

در خصوص این تحت البحریهای کوه پیکر جدید آلمان اطلاعات فراوانی رسیده است لیکن هیچیک از آنها شاید اطلاعات عمیقه و تفاصیل مبسوطه را حاوی نبوده و اگرچه اخبار متعدد می رسد ولی در میان آنها چیزهایی که صحیح تر بنظر می آید بایستی اختیار کرد .

این اطلاعاتی را که نایب امیرال گرانت فرمانده کل اسکادرن تحت البحریهای انازونی در کمیته مجلس نماینده کان داده است در این مورد ذکر مینمائیم . امیرال مزبور شرحی از تحت البحری های جديد الاختراع آلمان که در حین حرکت روی آب ٧٥٠ تن و در وقت حرکت زیر آب ٩٠٠ تن ظرف بار گیری دارند اشعار داشته و چنین گفته است .

مرکز عمده و تکیه گاه بزرگ تحت البحریهای آلمان جزیره « هیگولند » میباشد و تحت البحریهای مزبوره ماه های عدیده اول جنگ تا محیط و فاصله ١٣٥٠ میل ( قریب ۳۹۰ فرسنك ) دور از آن نقطه آمدورفت و دائره عملیات داشته اند از قراریکه میتوانیم تصویر نمائیم تحت البحریهای مذکور با سرعت ۲۰ نود سرعت سیر دارند لیکن بطور عموم در حین عملیات بسرعت ۱۷ تا ۱۸ نود حرکت نمایند و عادتا در روی آب به تندی ۱۳ نو د راه می روند و هیچگونه اطلاعات دقیقه بدست ما نیا مده که در زیر آب بچه سرعت طی طریق را می کنند

این تحت البحر بها ١٣٥٠ میل دور می روند و رفتن و آمدن آنها به مرکز خودشان دو مقابل آن ۲۷۰۰ میل ( ۷۸۰ فرسنك ) می باشد

و این مسافرت را بده روز می توانند صورت دهند یعنی روزی ۳۰۰ میل راه می پیمایند لیکن مدت ماموریت و عملیات آنها بیست روز است که رفته و پس از انجام کار مجددا عودت نمایند مگر آنکه قبل از بیست روز تربیل ها و قور خانه خود شان را مصرف کرده باشند که در آنصورت زودتر به مرکز خویشتن رجعت می نمایند .

عده صاحبمنصبان و ملا حان بحر البحربها ۳۸ نفر یعنی ٦ صاحبمنصب

و ۳۲ ملاح است همینکه تحت البحریها رجعت کرد ۳۸ نفر مزبور ۱۲ روز مرخصی دارند که رفع خسته کی کرده و راحت شوند و بنا برین ترتیب چنان است که از هر سه کشتی تحت البحری پیوسته يك فروند در تکیه گاه بحری است و یکی در کار حرکت و دیگری مشغول عملیات در وسط دریا است .

از حساب کردن ايام عمليات هر يك تحت البحرى ۹ روز برای مسافرت به میدان بزرگ دریا و ۲۰ روز برای مشغول جنگ و غرق جهازات بودن و ۱۲ روز مرخصی و استراحت اعضا چنين مفهوم می گردد که مقیاس ساختن و بکار انداختن تحت البحریهای کوه پیکر و بر میدان نسبتا به سیستمهای کوچک تر قدری کم و ضعیف است و بنا بر این خوب فهمیده میشود که اداره بحریه آلمان با نتایج و تاثیراتی که از جنگهای تحت البحری بدست آورده و بانتاج و اثرات بزرگ تری که برای آتیه تعقیب مینماید شروع بساختن و تدارك سیستم های جدید از تحت البحریهای تازه تری نموده است که با ترتیبات معینه تاثیرات نتایج مهمه را استیفا با مساعی و کوشش های كوچك تر تحصیل نماید یعنی تحت البحریهای کوچک سیستم تازه باز دو فواید بزرگ از آن بگیرد

از طرفی توجه بدین نکته نیز خیلی لازم است که تحت البحریهای خیلی درشت و خیلی كوچك از حیث توپیل و غرق سفاین خصم يك طور اسلحه دارند و قوه آنها در جنگ زیر آبی متساوی است و هر دو قسم میتوانند همان اثرات منتظره و همان ماموریت ها را انجام دهند .

درست در همین موقعی که جنگهای تحت البحرى آلمان شدت و قوت یافته و دایره عملیات خود را توسعه داده اند تحت البحریهای جدید الاختراع وی بیرون آمده و شروع بکار کرده اند : آلمان از این قسم تحت البحربها خیلی ساخته و آماده کرده است . زیرا بطوریکه امیرال امریکا گفته است برای فعالیت و مداومت در عملیات باید سه تحت البحری باشد که یکی از آنها مشغول عمل بوده باشد و بنا برین عده بایستی زیاد گردد که از هر سه فروند یکی بماموریت اشتغال یابد و در اینصورت تحت البحری های جدید اغلب از سیستم كوچك ساخته شده اند . چرا که بیشتر این تحت البحربها را آلمان میخواهد در بحر شمال و در پای مااش برضد جهازات انگلیس و فرانسه کار کنند و این نقاط نزديك مراکز عمده و تکیه گاه های بحری آلمان است و میتوانند پیوسته بمراکز خود رفته آذوقه و قورخانه توبیل بردارند و احتیاج بدان نخواهند داشت

که تحت البحریهای خیلی عظیم الجثه برای همراه برداشتن مقدار زیاد مهمات و سوخت در اینجا بکار برند مگر در دریاهای دور مثل مدیترانه واژه که سیستم های بزرگ می روند .

آیا ظرفیت و حجم این تحت البحریهای سیستم جدید چقدر میباشند ؟ آلمانها عادت ندارند که اسرار خود را بکسی گفته و هیچکس را طرف اطمینان خود قرار دهند . اینقدر رسماً اطلاع حاصل شده است که يك تحت البحرى آلمانی توسط جهازات انگلیس و فرانسه در بحرمانش غرق شده و تحت البحري مزبور خیلی کوچک و اعضاء آن خیلی کم بودند

بر حسب حدس و تخمین هایی که زده شده است حجم و ظرفیت این تحت البحریهای تازه در سطح آب از ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن میباشد و دوره


سال پنجم شماره ٢٣ - ٢٤

عملیات آنها زود زود شروع و ختم می گردد . توجه بدین نکته خیلی ضرور است که برای استعمال این تحت البحری ها حتما مرکز و تکیه گاهی لازم است که در سواحل بلژيك خيلي نزديك و كاله ، ساخته شده است که از فواصل و مسافات کوتاهی بتوانند در بحر شمال و دریای مانش آمده مبادرت بماموریت و عملیات بنمایند . این مسئله را باید بخاطر آورد که مکرر خبر رسیده است تحت البحری هائی که آلمان در کار خانهای جدید « هو پکن » و « انورس » ساخته است در کانال های زبروك حرکت کرده و از آنجا داخل دریا شده است . محسنات و نتایجی که بوسیله این تحت البحری های جدید كوچك برای عملیات محیط های نزدیک حاصل می شود از این قرار است اولا ساختن آنها کم است و با مبلغی می توان عده زیاد حاضر ساخت . ثانیا زمان ساختن آنها کم است و در قلیل مدت از کار خانه بیرون آمده و شروع بکار می کند . ثالثا یک عده معدودی از صاحب منصبان و ملاحان کاردان را می توان بچندین تحت البحری کماشت و مثل تحت البحری های بزرك عمله جات زیاد لازم ندارد . محتاج بگفتن و توضیح نیست که چنانچه فواید و محسنات این سیستم جدید با وضعیات معین مدلل گشته است . تحت البحری های خیلی بزرگ هم در میدانهای بزرگ و مخصوص خود مسلما کار میکنند . اداره امیر البحری آلمان هر يك از اسلحه و آلات جنك تحت البحری را برای یک کار معینی تخصیص داده و از هر کدام آنها هر خاصیتی که می خواهند بهمان کار استعمال می کنند . نان ۱۹ اوریل

حکایتهای محاربه
در مدیترانه
کشتی پروانس چطور غرق شد
مراسله ایست که از جزیره مالطه مسیو بو کانوسکی نماینده سن راجع به چگونگی تربیل خوردن و غرق شدن کشتی پروانس در بحر مدیترانه به رئیس جمهور فرانسه نوشته است . آقای رئیس جمهور بدون شبه اطلاع دارید که دست قضا و قدر چه مقدرات میشوی برای کشتی پروانس پیش آورد . برای آنکه لااقل اندوه و مصیبت فرانسه را قدری تخفیف دهد بشما مینویسیم که حالت اشخاصی که در آن موقع در حین غرق شدن بین آسمان و آب قرار داشتند چه منظره شگفت انگیزی داشته و چگونه خویشتن را برای فدا شدن در راه وطن مهیا می ساختند . در این کشتی يك بالطاليون سرباز وعده از نفرات رژیمان « و پیاده » بودند و در مقابل آن خطر یعنی غرق و اعدام يك سكونت حیرت آمیزی از خود بظهور رساندند . در موقعی که تربیل خصم به پیکر کشتی خورده و دفعتا او را دچار لرزه و تشنج کرد من با فرمانده کشتی و معاون وی و چندین از صاحب منصبان عالی روی عرشه کشتی بودیم . فوری بنای تدارک را نهاده سعی کردیم بلکه زمام آرامگاه داریم و سپس کمربند خلاص تقسیم کرده گرجی های نجات هر چه مقدور بود باب انداختیم . ندا فریاد و ناله برخواسته نشد . مطلقا زاری و نوحه شنیده نگردید و بهیچوجه اضطراب و تزلزل مشاهده نگشت . سکونت و سکوت مناعت

کارانه بین این اشخاص که برای پیشرفت مقصود حاضر فدا کاری بودند حکمفرما می بود .
اگر خلاصی و نجات را کبین این کشتی تنها بدست رؤسا امکان پذیر میشد مسلما همگی را خلاصی ممکن بود ولی متاسفانه کشتی بابك سرعت و شدت غم خیزی در آب فرومی رفت . بلا فاصله و در کمال شدت آب دریا داخل دیگ های بخار و كوره های آتش میشد . وقتيكه ديك ها شروع بانفجار و ترکیدن را نهادند من خویش را به دریا افکنده و بسرعت شنا میکردم که از منطقه انفجار و لطمات تکه پاره های کشتی دورتر روم .
دقیقه چند پیش طول نکشید که فرش انفجار و احتراق بابك صدای مد هنى وبابك وضع هراس آمیزی برخواست من سر خویش را به عقب برگردانده - خاتمه حیات کشتی را برای العین مشاهده نمودم فرمانده کشتی کابینن « وسکو » در بالای برج عرشه همانطور باقی مانده بود و بايك صدای رسائی که همهمه اشخاص را ساکت کرد فریاد آورد « فرزندان عزیزم خدا حافظ » اشخاصی که در کشتی باقی مانده و روی عرشه و پل بهیئت اجتماع جمع شده بودند بشو به خویش بايك لحن هیجان انگیزی جواب دادند « زنده باد فرانسه » .
در اطراف کشتی مغروق اشخاصی که با کمر خلاص شنا میکردند و در كرجيها و تخته پاره ها سوار بودند خوب مشاهده کردند که جهاز پروانس فرو رفت .
دفعه اول بفتنا كشتى بك تكان بزرگی نخود داده و سطح عرشه مساوی با سطح آب گردید و همان وقتی که باقیمانده گان کشتی و شنا وران دریا بيك صدا فریاد « زنده باد فرانسه » کشیدند و فاصله آن پنج دقیقه طول کشید .
منظره میهیج و باهیبتی بود . پس از آنکه من قریب نیم ساعت شناوری کردم بيك كرجي خلاص رسیدم که جمعی در آن بودند و من هم بنو به خویش بدان آویزان گشتم و مهما بالا کشیدند . شب شده است يك باد شروری در کمال سردی می وزد و گوشت های بدن ما را بدندان وزش موذی خویش می کرد و غالب از ما هانگلی تخت هستند و حتی يك جامه خیس شده از آب هم در بر ندارند .
آن شب زمهریر و عذاب بهیچوجه تمام نمیشد و مثل يك سال بنظر می آمد و مثل آن بود که صبح خلق نخواهد شد ولی با تحمل آن محنت شکایی از لب ها بیرون نمی آمد .
رفقای بدبخت و همراهان مصیبت کشیده من برای رفقای خویش که در کشتی مانده و با آن حالت یأس در کام تهنك اجل فرو رفتند پیوست دوچار اندوه بوده و از زاری و غم خواری غرق شدگان منصرف نمی شدند و کامات آنان فقط فحش و ناسزائی بود که به تحت البحری خصه می دادند که نه قبل و نه بعد از حمله غدارانه و تربیل زدن به کشتی جرات نکرد که بالای آب آمده و بیرق خویش را نشان دهد که کی و چکاره است .
تمام مدت شب و قسمتی از روز تا گر در اب بودیم و دندانهای مان از شدت سرما پیوسته بهم میخورد و فقط علاقه به زندگانی و عشق بانکه زنده باشیم و بتوانیم انتقام خویش را بکشیم ما را از مردن و در آب افتادن حفظ می کرد . بالاخره بعد از بقای ۱۸ ساعت در این حالت دل و


صحیفه ۲۱
خراش بك كشتی ماهی گیری رسید و ما را از این مصیبت و مسکنت نجات داد .
عده از کا نیکه در کرچها و تخته پاره ها بودند در همان شب از کثرت سرما و رنج جان تسلیم نموده و جمعی قریب به موت بودند و عده كثير از شدت هول و عذاب مشاعرشان مختل و دیوانه شده بودند . بك كشتي عسى انكليس و يك كروازر فرانسوی نجات یافته کان را جمع کرده جمعی را بسوی جزیره، میلو، و برخی را بطرف و مالطه ، بردند و من جزو آنهایی بودم که به تکیه گاه انگلیس رسیدم . البته میل خواهید داشت که پاره از وقایع آن ساعت بهت آور را برای شما حکایت نمایم و بافتخار نژاد ما این داستان شایسته برای اخلاف باقی ماند .
كابين ، وسكو ، با صاحب منصبان تا آخرین ساعت زندگانی کشتی به برج مهشه خود را بند کرده و بابك حس خدا کارانه تعلیمات میدادند. نوجیهای نوبهای عقب کشتی پروانس بمجرد ریل خوردن کشتی تو بهای خویش را بر کرده و سعی می نمودند که شاید تحت البحری غدار را بتوانند در گوشه مشاهده کرده و سزایش را بدهند و اینقدر در انتظار ماندند تا انکه لوله های توپ بکلی در آب دریا فرو رفت . به مجردی که کشتی موسوم به «کانادا ، ی انگلیس علامت بحری غرق راشنید به استخلاص شتافت و باتفاق کروازر فرانسوی قریب سیصد نفر از سربازان و را کبین کشتی خلاصی یافتند که حتی الامکان مسافرین را بتوانند نجات دهند .

از جراید انگلیس

تنفيدات يك صاحب منصب الماني

ازار كان حربيه انگلستان
هر قدر که فرانسویان کفایت دارند انگلیس هایی کفایت اند که در توپهای ضد طيارات فرانسویان شگفت انگیز است . صدی نود و پنج از تلفات هوائی ما بواسطه توپهای فرانسوی و صدی پنج بواسطه توپهای ضد طيارات انگلسی است. طیارات فرانسوی روی هم رفته خیلی بر طيارات انگلیس مزیت و برتری دارند اما آسمان پیمایان انگلیس از مرگ سیم و وحشت ندارند و خود را بی محابا در خطر میاندازند در مهارت علمی و نقشه و طرز ساختشان طیارات فرانسویان از طیارات متخاصمين بالاتراند .
خواندن جرائد انگلیس مارا خیلی مرکرم و مشغول میدارد مطالب پلتیکی تمام صفحات آنرا پر کرده است. در نمرات اخير جرائد انگلیس مشروحات مفصل راجع باین مسئله مینوشتند که آیا حقوق اجزاء پارلمان که سرباز شده اند دو برا رشود یا خیر ولی از جنگ های وردون و از عملیات بين النهرين تقريباً هیچ چیز نمی نوشتند .
انگلیس ها هنوز درک نکرده اند که اگر در این جنك عليه قطعی با ما نباشد اقلا شکست هم نخواهیم یافت. در تمام میدانها قشون ما اراضی را که گرفته اند نگاه داشته اند .
ایالات شمالی فرانسه، بلژيك، حرب لهستان، ایالات غربی روسه و قراطاغ در تصرف ما هستند. راست است که در آسیای صغیر بر عثمانی

سان نجم
شماره ٢٣ - ٢٤
حمله کرده اند اما قشون ترك انگلیس ها را از کالی پولی اخراج نمودند و حالیه باستمداد رود دجله مشغول خفه کردن قشون انگلیس و هند میباشند بواسطه خیانت ژاپونی ها کیا چو از تصرف ما خارج شد و مستعمرات افریقائی ما را منتزع ساخته اند لیکن باید دانست که میدان های کیاجو و افریقا اهمیتی ندارند و نتیجه جنك در روسیه و فرانسه معلوم خواهد شد .
انگلستان شاید هنوز دل خود را خوش کنند که ملکه و خانم دریا میباشد اما ملکه ایست که پیرو فرتوت شده و سلطه وی بر امواج دریاهمان قدر میباشد که بر آسمانها غلبه دارد. تجربه انگلستان جهازات بیطرف را از آمدن بسواحل ما ممانعت مینمایند و نمیگذارند که کشتی های تجارتی ما سیر کنند اما تحت البحربهای ما در دریا ها مشغول حرکت هستند و قعر اقیانوس را آرامگاه کشتی شکسته های انگلیس کرده اند. ما بتوسط زبان های خویش بدون هیچ مزاحمت در آسمان انگلستان سیر می کنیم و تباهی و بوار بر آنها میبارانیم وا کر جان نفوس بی گناه در این جنبش ها تلف شود ما را چه کناه است و آیا انگلستان که میخواهد بوسیله محاصره کردن سواحل ما اطفال معصوم و زنان بی گناه آلمان را از کر سنگی معدوم نماید عذری کرده اند بیاورد ؟ ما از این جنك متنفر هستیم. شانسلور ما در جلو جميع عالم اعلام میکنند که مقصود آلمان در این جنك منهدم ساختن قوای مسلح انگلیس است در صورتی که مستر اسکویت در تمام نطق های خویش اعلام میدارد که متفقین میخواهند قوای آلمان را منهدم سازند و عظمت نظامی مارا معدوم کنند در صورتیکه همین قوه ملیت مار اضمانت مینماید . تعجبی نیست که ما جنگ میکنیم، فکر انگلستان بخواب به بند آید که در جنگی آلمان شکست باید هر وقت بخاطر میاوریم که لرد کرزان گفته بود که هندیها در عقب قشون فاتح متفقین وارد آلمان می شوند بی اختیار میخندیم .

آیا شریف مکه و اعراب بغاوت کرده اند :

لكهنو - ۲۸ - جون .
در مجلس عام مسلمانان قرار یافت که ایشان از حرکت ناشایسته باغیان عرب اظهار برائت مینمایند و عمل قبیح آن فتنه انگیزان را سرا سر خلاف دین اسلام می پندارند. و کسانی را که بان اشرار اعراب خمکاری میکنند خارج از دائره دین می انکارند . و چنین مردم بی ناموس را اعدای اسلام و اسلامیان می شمارند و از مضمون تیلیگرافی از کلکته که بعض مسلمانان از خبر بغاوت اعراب شاد شده اند اظهار نظرین سخت و بیزاری و بحث میکنند !

جناب محترم مدیر سراج الاخبار افغانيه -
از اشاعت غیر قابل اعتبار خبر هوش ربا که شریف مکه خلاف خلافت عظمی علم بغاوت برا فراشته و باتفاق قبايل يمن ووسط جزيرة العرب عساكر عثمانیه را در مکه و طائف وجده اسیر کرده . و پیرامون مدینه منوره محاصره نموده . وسكة الحدید را از مدینه تا بسیار مسافت در شمال خراب ساخته در همه عالم اسلامی يك هیجان جهان آشوبی


سال پنجم
شماره ٢٣ - ٢٤

پیدا شده است حسب منطوق كلام رب منعام وان جاءكم فاسق بنبأ فتبينوا ( اگر کار شخصی بشما خبری بیارد . بر شما لازم است که در تحقیق و تفحص آن خبر دقت نمائید ) بزرگان ملت مرحومه را باید که از محض شنیدن این خبر وحشت از متاثر نشوند - بلكه تدقیق و امعان نظر را کار فرموده پرده از رخ شاهد حقیقت بر دارند . این خبر بویژه در احوال موجوده . زیاده تر احتمال کذب دارد شهادت قرائن ذيل - اولا همین شریف مکه بود که فرزند خود را رئیس عسکر عثمانی کرده مقابله با غیان جنوبی فرستاده بود . ثانیاً همین شریف بود که هنگام اعلان جهاد اکبر پیش از بیست و يك ماه بیرق همایون سيد لولاك را در مدينه منوره على روس الاشهاد برافراشته بود ثالثاً دولت عليه عثمانیه از ملك حجاز هيچ محاصل نمیگیرد بلکه هر سال پانزدهم ماه شعبان در قصر همایون سلطانی در قسطنطنیه مراسم صره همایون که عبارت است از ارسال کردن وظائف شریف مکه ومشايخ وعلما ومجاورين حرمين شريفين بكمال تجمل و شان ادا کرده می شود ، صره های طلا خالص براشتران و قاتران همراه لشكر منظم جانب بيت الله روان کرده میشود . شریف مکه که بعقل سلیم شهرت دارد . چگونه جبر این نقصانات ظاهری تواند نمود و در حالت موجوده وادی غیر ذی زرع قابلیت محاصل کافی ندارد - رابعاً شریف لشکر ندارد و نه برای پیدا کردن لشکر منابع ثروت دارد خامساً اگر شریف زیر حمایت دولت نصرانی استقلال اسمی اختیار کرده باشد بيشك ، فر من المطر و قر تحت الميزاب ، در حق او صادق خواهد آمد - دران صورت عالم اسلامی این بی ناموسی را هرگز قبول نخواهد کرد . واقفان اسرار سیاست دول معظمه یورپ اشاعت چنين اراجيف را عباره استكشافی برای دانستن سمت هوای حسیات خلایق می نامند ایشان را قرآن كريم المرجفون في المدينة، لقب داده بود . مثلاً هزيمت فاحش مخالفین در گیلی پولی و سقوط قسط العمارة وضائعات عظيمة تجربه در معرکه چلند و غرقابی لارد کچر - این واقعات مفزعه در مدت قليله . و علاوه بران امکان غالب سقوط وردون همه متفق شده مخالفین را مجبور کرده است بر اشاعت چنین دروغهای بی بنیاد ! يك امکانی دیگر باقی است که مخالفین دولت عليه عثمانیه دیدند که روزانه تقریباً پنج مليون زر سرخ صرف میشود . خواستند که سد راه كراف ووعدة اعانت عسکری و اسلحه و مهمات جنك شريف مكه را از جاده صواب منحرف کنند . با کرده اند . البته ، المتشبث بالحشيش .. اما این سعی ایشان مورد بلاهای مهلکه برای سعی کنند گان خواهد بود . اگر این خیال حقیقت باشد یعنی شریف مکه باغوای دولت نصرانی و مدد آن این رخنه در اسلام انداخته و برخلاف آن دولت اسلامی که تنها در عالم استقلال خویش را نگاه داشته حمله های بزرکترین دول دنیا را متحمل میشود و برای شرف و بقای اسلام جان و مال را فدا میکند خروج نموده . البته مرتكب جنائی کبیر شده است . این عمل وضیع شریف را نه نسلهای موجوده و نه قرون آینده اسلامیه عفو خواهند کرد زیرا که خدانخواسته باشد در اين نازک حالت از خانه جنگی احتمال محو شدن دولت عثمانیه و هم جمله دولهای اسلامیه میباشد این غداری را چگونه امت مرحومه از کسی که خود را از اولاد رسول کریم میخواند عفو نماید !

جو کفر از کعبه بر خیزد کجا ماند مسلمانی !

خصوصاً خراب كردن سكة الحديد حجاز که از پول مسلمانان دنیا ساخته اند و در هنگام بنایش صدها مسلمین جان خود را طوعاً نثار کرده بودند خیانتی است بهمه عالم اسلامی - برای هزارها حجاج زحمتی شدید پیداشد . چگونه جراید انگلیسی از تسهیل حجاج از جهت این بغاوت لاف میزند : الاعراب اشد كفراً ونفاقاً در حق شریف باغی ثابت شود اگر او در حقیقت مرتکب این جنایت کبری شده است . و اظهار نفرین و امن و غضب از مسلمانان لکهنو در حق این جانیان عین صواب باشد .

مسلمانان حقیقی را باید که در صورت ثبوت خبر بغاوت شريف اعوان او هم همت را نبازند . بلکه امیدوار مظفریت اسلامیان حقیقی باشند پیشین گوئی حضرت رسول کریم است که بدأ الاسلام غرباً وسيعود غريباً كما بدأ فطوبى للغرباء | اسلام در آغاز در دار غربت (مدينه) نائل بقوت و عظمت شد، و بعد در دار ظهور (مکه) ورود زمان آید که باز اسلام در دار غربت ( استنبول ) و نه در بلاد عرب فائز بنصرت و ظفر خواهد شد چنان که در بدایت شده بود پس آفرین بران مسلمانان حقیقی که در بلاد غربت اسلام را بجان و مال خود بکار داشته حائز بسعادت دارین باشند در خاتمه باید که شریف و دیگر سادات بفهمند : الحسنة حسنة وهي من بيت النبوة احسن والسيئة سيئة وهي من دار العلوية أقبح ( نيكى نیکی است اما از خانه پیغمبر نیکو ترین مینماید و بدی بدیست ولیکن از دار العلویه بدتر است )

خبرهای متنوعة جنك الجرايد أوروبا

وليعهد عثمانی در فرونت غرب

از بخارست روزنامه «اوترو روسی» خبر میدهند که بر حسب معلومات واصله از اسلامبول ، وحیدالدین افندي وليعهد عثماني برحسب دعوت امپراطور ويلهلم بميدان غرب مسافرت می کنند که در انجام وقت اختتام جنك وردن در فرونت مزبور حضور داشته باشد .

تشویقات عثمانی در البانی

از سالونيك تلگرافاً خبر میدهند که پنج نفر صاحب منصب عثمانی از راه (سانتین) به البانی مسافرت کرده اند صاحب منصبان مزبور فتوای شیخ الاسلام عثمانی را همراه خود برده اند که در البانی انتشار دهند. در این فتوى المان و بلغار را معین اسلام معرفی نموده و البانیها را دعوت کرده اند که باردوهای آنها ملحق شوند از قرار معلوم صاحب منصبان مزبور امیدوار بوده اند که مجمع آوری و مسلح نمودن پنجاه هزار نفر از آرناوودها موفق شده اند .

بيانات يك صاحب منصب المانی

از استکهلم تلگرافاً خبر میدهند که یکی از صاحب منصبان بحریه آلمان


سال نجم
شماره ٢٣ - ٢٤
در ضمن مصاحبه با بعضی از مخیرین جراید سوند اظهار داشته است که جنگهای بزرگ بحربه المان در فصل پائیز شروع خواهند شد . و در همان موقع اغلب کشتیهای جدید المان را که فعلا مشغول ساختن آنها هستند به آب انداخته شروع به محاربات قطعی دریانی خواهند نمود .

مزبور شعله های سیال خود را تا مسافت پنجاه متر می اندازد و حرکت با جریان این شعله ها على الظاهر تا يکدقیقه مداومت می باید .

آتش سیال با مایع سوزان

من در المان

روزنامه و تان و در خصوص یکنوع شمله های سیال که المانها با ماشین مخصوص بطرف دشمن می اندازند. تحقیقات ذیل را مندرج نموده است: المانها آتش سوزان را مانند آب جریان داده و بتوسط آن مخصوص در جنك استعمال می کنند. این ماشین یا متحقيق شعله باش بشكل بك استوانه فلزی ساخته شده و طول آن یک متر است و يك لوله بطول هشت الی ده متر به استوانه مزبور نصب شده است این لوله را دو تر سرباز نگاه مدارند و یکنفر دیگر نیز همان مایع سوزان را اداره می کنند.. ماشین

روزنامه ( تویه و ریمیا ) نقل می کنند که امپراطور ویلیام فرمانی صادر کرده و در جراید المان اشاعت داده مشعر بر اینکه باید تمام تخته های مس را از سقف عمارات برداشته و سقفها را از آهن با چیز دیگر ترتیب دهند، بر حسب این فرمان سقف عمارت قشنگ پوتسدام که از مس بود برداشته شده و در سایر عمارات عالیه برلین نیز شروع به برداشتن طبقه های می نموده اند. و باین ترتیب در نقاط مختلفه المان سقفهای شصت و پنج عمارت را تغییر خواهند داد و بدین وسیله هزارتن ( قریب سه هزار و پانصد خروار ) من تحصیل خواهد شد و از قراری که ( نووبه و ریمیا ) مینویسد این مقدار من برای مصرف کار خانه های مهمان جنگی تا یکهف کفایت تواند کرد .

خاتمة
جم سراج الاخبار افغانيه
بفضل وعنايت قادر حكيم لايزال جلت عظامته و توجهات عرفان
آیات اعلیحضرت ( سراج الله والدين ) بادشاه دیانت خصال ترقی مال .
این گرامی نامه اسلاميه وطنيه - یعنى جريدة ( سراج الاخبار افغانيه )
سال نجمین خود را بین نسخه پیست و چهارم خود به انجام رسانید.
و بقرار سالهای - ابو در غبار نیز بنام ( معلم حكمت ) يك ( هدية )
ناچيزانه ، وبك الرفقا عمرانه پیشکش انظار قارئین عظام خود نمود .
از بار کاه از دمتها جل ثنائه تضرع و نیاز میکنیم که در زیر ظل ظلیل
عرفان دليل بادشاء عده المثيل دولت عليه مستقله افغانستان ( اعلیحضرت
سراح الملة والدين الحبيب الله خان ) ادام الله دولته إلى مديد الزمان .
دين ، دولت ، ملت وطن ترقيها وتعالها ، معمور بنهای روز افزون
میبیند. و این کرا برنامه و طنیه که بخدمت قلمية ذي مفخرت این
مقدسات افتخار میاد تا بسیار سالها بر ایفای وظیفه مقدسه خود دوام
ور زد و من ای او شنایای ات اعلی حضرت متبوع و اولی الامر اعظم مقدس خود را
نایسی زمانها زینت لوحه افتخار خود سازد .
آمین

حمله به ریکا از خشکی و دریا

المان نتواند به ساحل نزدیک شود تو بهای مزبور المانی قوای خشکی خودشان را كمك و مدد کرده و میتواند مواقع جناح يسار مارا در فرونت ریکا مورد حمله و تعرض قرار دهند و بدین ترتیب میدان و نواحی ریکا از دو طرف یکی از جانب کانکر و جزره والون و دیگری از جانب سواحل خلیج مورد تعرضات قوای بری و مجری المان خواهند شد .

از بطر و گراد تلگراف می نمایند که المانها جدیدا در فرونت دینا مقدار زیادی توپ خانه بحری آورده اند و انا ماژور کا روسی رسیدن ویخانه بحری المان را در فرونت ریکا تصدیق مینماید جریده انوالید ارکان وزارت جنگ روس چنين اظهار میدارد که تا ظهور این نوع توبها در این قسمت از میدان و شروع به تعرضات ای بحری المان در فصل بهار برضد خليج وسواحل ريكا علاق مستقيم و محكمى موجود میباشد .

توسعه حقوق ایوان در نروژ

از استکهلم تلکرانا خبر میدهند که مجلس ملی نوروز تصویب نموده است که قانون اسامی تبدیل یافته و بنسوان مملکت حق عضویت در شورای وزراء داده شود .

جریده مزبور مینویسد : در صورتیکه قوای بی روس که فعلا در آن خلیج بر علیه سفاین جنكي المان جنك مينمايد سطه تو بخانه بحری


صحيفة ٢٤ سال پنجم شماره ٢٣ - ٢٤

اعلان
سراج التواريخ
جلد اول – و دوم

زندگانی جاودانی هر قوم و ملت ( تاريخ آنست . (سراج التواريخ ) آئينه حيات نمای ملت جليل افغانست . زيرا از آغاز تشكيل و تاسيس يافتن دولت افغانيه حاليه بحث ميراند كه برای حال و استقبال ملت بهتر ازين درسگاه عبرت ، و خوشتر ازين انتباه ملت تصور نميشود . هر فردی از ملت را واجب است كه يك نسخه از آنرا بدست آرند و مانند حرز جان در كتابخانهٔ قلوب خودشان نگهدارند . علی الخصوص كه كتاب مذكور به نيت خالصانه و خير خواهانهٔ استفادهٔ عمومی به امر و فرمان ذات عرفان صفات بادشاه مقدس ما اعلیحضرت ، سراج الملة و الدين ، تأليف و تدوين و در مطبعهٔ حروفی دارالسلطنه کابل بزیور طبع آرايش و تزئين يافته است . جلد اول اين كتاب از ابتدای سلطنت خاندان ذيشان ( سدوزائی ) يعنی از آغاز تأسيس و استقلال دولت عليهٔ افغانستان تا ورود اعلیحضرت امير كبير امير دوست محمد خان مرحوم جنت مكان از هند در كابل تخت ميراند و جلد دوم آن از حكومت خاندان جليل الشان ( محمد زائی ) يعنی از ابتدای حكومت اعلیحضرت امير كبير امير دوست محمد خان تا به اول جلوس اعلیحضرت ، ضياء الملة والدين امير عبد الرحمن خان ، طاب ثراه وقائع تاريخيه را جامع ميباشد بر كاغذ اعلا بحروف تیپ بطبع رسيده است . قيمت كتاب مذكور نسبت بزينت و خوبی تجليد آن از قرار ذيل است

نمبر ( ١ ) پشتی چرمی چرم صواری دانه دار كابلی تخت چهار حاشيه جدول طلا بر كار نشان دولت و اسم كتاب از ورق طلای اصل جزو بندی شده مبلغ شانزده روپيه پخته كابلی —
نمبر ( ٢ ) پشتی مقوا رويه كبرباساتی چهار كنج و زير چرم قرمه سياه حاشيه و اسم كتاب و نشان دولت ورق طلاء جسته سيزده روپيه پخته كابلی —
نمبر ( ٣ ) پشتی مقوا رويه گيره لاجوردی چهار كنج و زير چرم ميشی سرخه كابلی تخت حاشيه و اسم كتاب و نشان دولت ورق طلاء جسته جزء بندی شده يازده روپيه پخته كابلی و ده شاهی —
نمبر ( ٤ ) پشتی مقوا رويه ابری چهار كنج و زير چرم ميشی سرخه كابلی پخت حاشيه و اسم كتاب و نشان دولت ورق طلاء جسته كوك بندی شده ده روپيه پخته كابلی و سه شاهی —
نمبر ( ٥ ) پشتی مقوا رويه ابری سرخ چهار كنج و زير گيره سياه اسم كتاب و نشان دولت ورق طلاء جسته كوك بندی شده نه روپيه پخته كابلی و يازده شاهی —

محل فروخت
در نفس ارك مبارك از تحويل خانهٔ جناب محمد ولیخان سرجماعه در بازار ارگ از دكان عبدالله خان
چون كتاب مستطاب سراج التواريخ چهار جلد ميباشد اگر در يك وقايه و شيرازه متحد حجم كتاب موصوف كلان ميشد لهذا اعلیحضرت همايون والا امر نمودند كه جلد اول و دوم در يك وقايه شيرازه شود و جلد سوم و چهارم آن كه هنوز در زير طبع ميباشد و پس از انكه از طبع برآمده مهیا کرده شد انشاء الله اعلان فروش آن نشر كرده خواهد شد فقط

استخدام نسوان در جنگ
از پاريس روزنامهٔ « اوروروسستی » خبر ميدهند كه از طرف « وزارت جنك » فرانسه حكمی صادر شده است مبنی بر اينكه در مراكز قشونی برای انجام وظايفی كه مستقيماً و بلا واسطه مربوط با مور جنگی نميباشد بجای افراد قشون حتی الامكان از طبقهٔ نسوان معين شوند از قرار اشعارات جرايد فرانسه از روی تجربه معلوم شده است كه اين ترتيب نتايج خوبی ظاهر ساخته است .

احتراق در كارخانه باروت
از لندن روز نامهٔ نوويه ورميا خبر ميدهند كه بر حسب معلومات شعبهٔ مطبوعات انگليس وزير قورخانه اطلاع داده است كه هفتهٔ گذشته در كارخانهٔ باروت « كاند » احتراق بزرگی وقوع يافته و بواسطة احتراق مزبور چندين انفجار حادث شده است حريقی كه موافق ظهر آن روز واقع شده است اتفاقی بوده است آخرين انفجار در ساعت دو بعد از ظهر واقع گرديده است . عدهٔ ضرر ديدگان اين حادثه بطور تخمين دويست نفر ميباشند .

تبريكات قيصر
امستردام مورخه ٢٩ مارس – بر طبق تلگرافی كه از برلن رسيده قيصر تلگراف ذيل را به مهیافریش مخابره نموده است .
از راپورت نتيجه قرضه چهارم جنگ خيلی مسرورم . اينك تنها و تجميع كسانی كه در اين مسئله كمك كردند تبريكات و تشكرات خود را اظهار ميدارم . اين استقراض دليل بر آنست كه ملت المان دارای يك قوت و قدرت تزلزل ناپذيری است و عزم و تصميم آنها در فتح تكان نخورده و واقع اين قوت و قدرت اخلاقی را بايد در رديف شجاعت و شهامتی قرار داد كه هر روزه سپاهيان ما در ميدان جنگ بروز ميدهند . ملتی كه با يك چنين روحی باشند با وجود بر ضد دشمنانش مقاومت می كند و بر خداوند اعتماد دارد ميتواند بفتح و غلبه خويش اميدوار باشد (روژ)

از جراید فرانسه
ماموریت های فوق العاده فرزندان قیصر اگوست ويلهلم نايب السلطنه بلژيك
از امستردام تلگرافاً اطلاع ميدهند كه پرنس اگوست ويلهلم چهارمين پسر قيصر ويلهلم عنقريب با يكعده اشخاص و يك موكب مهمی وارد بروكسل پای تخت بلژيك خواهد شد پرنس مزبور بجای « دون بسينك » فرمانفرمای كل آن مملكت برقرار و لقب نايب السلطنه بلژيك را خواهد گرفت . از سويس تلگرافات وارده اشعار ميدارد كه روزنامه « طنين » منطبعه اسلامبول خبر داده است كه پرنس ايتل فردريك فرزند دوم قيصر المان بهمين زودی وارد قسطنطنيه خواهد شد و بر حسب ماموريت از جانب فدريك قبضه شمشير مرصع خيلی نفيس هديه امپراطوری را به سلطان عثمانی تقديم می دارد

در چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گرديد
همه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدير و سر محرر تحرير يافته
محمود طرزی


اعلان
عموم مشتركين كرام خود را
ياد آورى ميكنيم

مقدور سعى و كوشش كرديم كه از شكايت نرسيدن اخبار مشتركين كرام دارالسلطنه كابل خود رها مي يابم ممكن نشد لهذا با كدخداى مركزى دارالسلطنه كابل يك مقاوله نموده و آن كدخداى مشاراليه تقسيم و توزيع اخبار ما را كه بهمه مشتركين كرامها برساند در عهده همت خود قبول نمود، مشتركين كرام دارالسلطنه خود را نشر و ياد آورى ميكنيم كه بعد ازين اخبار هاى شان بدون واسطه هر فردا هر فردا بواسطة آدمهاى كدخداى مذكور شان ميرسد.

شرایط خريدارى
دارالسلطنه | ولايت داخل افغانستان
قيمت ساليانه هشت روپيه كابلى | ساليانه چارده روپيه كابل
قيمت ششماهه پنج روپيه كابل | ششماهه هشت روپيه كابلى

در خارج افغانستان
امريكا و آسيا و غيره اجرت پوست
قيمت ساليانه ده روپيه انگليزى | قيمت ششماهه شش روپيه انگليزى
به علاقه اشتراك قبول نميشود
يك پوند انگليزى يازده روپيه كلدار است از همين قرار حساب كنند

(شرايط درج كردن اعلانها)
سوداگران كه مال تجارى، وصنعتگران كه صنعت خود شانرا بسراج الاخبار افغانيه اعلان واشهار كردن ميخواهند، و يا ديگر هر رقم اعلان واشهار كه باشد از قرار شرايط ذيل درج و شايع ميشود: اعلانيكه در متن اخبار از يكبار تا به پنج بار نشر و شايع شود بهر هر سطر ١ يك روپيه كابلى و اگر از پنج بار بيشتر نشر كردن خواهند فى سطر يك قرآن سى به روپيه قابل اجرت گرفته ميشود اعلانيكه عدين ورق وقايه خارج شود از يكبار تا به پنج بار فى سطر يك قرآن سى نيم روپيه كابلى و اگر از پنج بار بيشتر نشر كردن خواهند فى سطر سه شاهى اجرت گرفته ميشود. طول سطر يك ستون اخبار ما (٣ - اينچ - ٤ - سوت) ميباشد هر گاه شخصى اعلان خود را متمادياً تا يك سال نشر كردن خواهد و وجه يك ساله را مشكى ادا نمايد در ورق پشتى و نيم سطرى ستار اجرت گرفته ميشه.

اعلان

حِصَّه اَوَّل قِطْعَهٔ رُبْع مَسْكُون
سياحتنامهٔ
در ٢٩ روز
آسيا ٪ اوروپا ٪ افريقا

(مطبعة عنايت) يك اثر دلپذير جديدى در نظر هوشمكاران عرفان جلوه عرض ميدهد. بدست آريد، بخوانيد. در ظرف ٢٩ روز يك مدت كمى تمام زمين را با سياح كجا و همراه دور و سير ميكنيد. ملكهايى را كه در ان ميگذريد مفصل و مكمل جغرافيا و تاريخ آنرا خوانده ميتوانيد. چه چيزها مى بينيد، چه چيزها ميشنويد، چه لذتها، چه مرورها ميگيريد علمى، ادبى، سياسى در عين زمان شاعرانه عاشقانه هوسات انگيزانه - بكار آيد. اين اثر از سه جلد مركب و در يك وقايه مجلده ميباشد. تقريباً (٧٠٠) صحيفه، و با (١٠٥) قطعه تصاوير مناظر مختلفه و اشخاص معتبره و نقشه هاى مهمه مزين است. نسبت با اينهمه خوبيهاى آن قيمت (٧) هفت روپيه كابلى آن هيچ نيست، كاغذ اعلا، چاپ حروفى، تصاوير زينكو گراف، جلد محكم و استوار ! ديگر چه ميخواهيد ! همينقدر كه يا در عين مطبعهٔ مباركه آورده افغانان به (عبدالرؤف) خان سر مرتب مطبعه مباركه، يا در بازار ارك بدكان (باز محمد) تاجر كتب و يا در بازار كتب فروشى متصل مدرسه شاهى بدكان حاجى ملا (غلام محمد) خان تاجر مشهور كتب رو آورده مبلغ فوق كتاب مذكور را دست آريد ديگرى كارى نماند


اعلان
جزيرۀ پنهان
دوستداران مطالعه آثار ادبیه را مژده : ازین و بر رسیده بازار ، مطبعه عنایت ، کام جانرا شیرین نمائید ! جزیره پنهان ، يك ناولیست که قوت همت و معرفت رسمی و غیرت را برای اساس زندگان نوع بشر نظر ثابت و جلوه گر میسازد. هم حکایت ، هم بموعظت، هم فضیلت ! خوبی چاپ ، خوب کاغذ، حسن تصویرش علاوه ، قیمتش نظر بخوبیها باطنی و ظاهریش بسیار ارزان ! تنها (۶) شش روپیه محل فروخت نفس مطبعه عنایت در ده افغانان ، و باز که در بازار ارك، دكان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل در مدرسه شاهی.

(اعلان)
پراكتك
از آثار مطبوعه تازه مطبعة مباركة عنايت ، عبارت از يك مجموعة اشعار ابدار تجدد آثاری میباشد که بر کاغذ اعلا ، و خوش طبع دارا ، بالتصاوير بسیار زیبا جلوه گر بازار عرفان گردیده است . اگرچه از بحث خط و خال بعید است ولی مضامین و خیالاتش سراسر پیکر نو جدید است . نسبت بخوبیهای ظاهری و معنویش قیمتش خیلی ارزان - یعنی مقابل (۲) دو روپیه کابلی در خود مطبعه عنایت از نزد عبد الرؤف خان سر مرتب ، و در بازار ارك از دکان باز محمد ، و در متصل مدرسه شاهی از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب هر کس خریده میتواند.

اعلان
از اداره
کتاب سال اول سراج الاخبار افغانیه مجلد
کتاب سال دوم ۰۰۰ مصور مجلد
کتاب سال سوم ۰۰۰ مصور مجلد
کتاب سال چهارم مصور مجلد
عز و اسلامیت
آیا چه باید کرد؟
ادب در فن ترجمه
مختصر جغرافیای عمومی
این کتابهای فوق در اداره موجود است، هر کس که آرزوی خریداری آنها را داشته باشد به اداره مراجعت کنند .

اعلان
از مطبعۀ عنایت قیمت روپیه کابلی
سیاحت ردی را دور زمین بهشتگاه روز مجلد ۲
سیاحت در جو هوا مجلد ۲
سیاحت در زیر بحر مصور مجلد ۲
از هر دین سخنی و از هر چمن سمنی مجلد ۲
روضة حاکم مجلد ۲
پراگنده مصور مجلد ۲
جزوه پنهان مصور مجلد ۱
هر کسی که آرزوی خریداری این کتابهای مافوق را داشته باشد از خود مطبعه عنایت در ده افغانان از نزد عبد الرؤف خان سر مرتب و از دکان باز محمد خان کتابفروش در بازار اراك و از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی بقیمتهای معینش خریداری کرده میتوانند. و اگر از خارج افغانستان ارزوی خریداری کتابهای مافوق را داشته باشد در سراج الاخبار افغانیه مخابره کنند.

اعلان
کتابهای مجلد سراج الاخبار افغانیه ، و کتابچه های علاوه آن و شماره های متفرقه آن ، و همه کتابهای مطبعه عنایت خریدارانی که آرزوی خریداری آنها را داشته باشند از دکان حاجی ملا غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی ، و از دکان باز محمد خان تاجر کتب در بازار ارک بقیمت های معین آن خریداری کرده میتوانند و نیز در خود اداره در ماشین خانه مبارکه ، و در خود مطبعه عنایت در ده افغانان هم بفروش میرسد فقط


[احمد؟]


[BLANK PAGE]