صفحه (۱)
سال پنجم
شماره (۷)

قيمت ساليانه
در دار السلطنة كابل ۸ روپيه كابلى
در اطراف داخله مملکت
و ولايات والى ١٤ روپيه كابلى
در خارج ملک
با اجرت پست و غيره روپيه انگليزی
هر پانزده روز يكبار نشر ميشود
بهاى يك سنه آن در كابل يكسانى است
اوراقى كه مدرج نشود اعاده نميشود)

سراج الاخبار الافغانية
۱۳۲۹

مدير و محررش
محمود طرزی
الادارة والمطبعة
در ماشينخانه دار السلطنة ( كابل )
همه امورات تحريريه به اداره خانه
بنام مدير فرستاده ميشود

تاریخ قمری ١٥ محرم ١٣٣٤ تاریخ انگریزی ۲۳ نوومبر سنه عیسوی ١٩١٥ تاریخ شمسی ۳۰ عقرب ۱۲۹٤

مسلمانان با همديگر اتحاد كنيد و از هم جدا نه شويد

يكدو سخن بمناسبت يوم مبارك
(عاشورا)

اين شماره ما چون بايوم مبارك ، عاشورا ، مصادف آمده است خواستيم كه يك قدرى معلومات تاريخيه در خصوص عرض انظار قارئين كرام داريم ، و از نقطه نظر ( اتحاد اسلام ) بعضى ملاحظات عاجزانه خود را در خصوص سرد و انيان نمائيم :
عاشوراء ، در نزد مسلمين بروز دهم ماه محرم الحرام اطلاق ميشود كه در روز مذكور واقعة پرفاجعة ، كربلا ، بوقوع آمده است . اين واقعه جانسوز الم انگيز از چنان واقعه ها نيست كه هر فردى از افراد مسلمين را از يوم وقوع آن تا به الآن داغدار الم داشته ، و در صحيفه هاى تاريخ اسلام يك لكهٔ شنيعه بد نمائى بياد كار گذاشته است . هيچ قوم و هيچ ملت ، هيچ هيئت اجتماعيه از امت ناجية و محمديه ، صلى الله عليه و آله و سلم نخواهد بود كه به اهل بيت الامجاد حس محبت و احترام نه پروراند . محبت اهل بيت يكى از اركان عمده اسلامى شمرده ميشود . بغض اهل بيت را در دل نداشتن بدرجهٔ بغض اصحاب رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم را در دل كاشتن گناه عظيم و وبال جسيم را در بردارد . بنابرين چون در روز عاشورا ، يعنى دهم ماه محرم الحرام مصادف سال (٦١) هجرى ، حضرت سيد الشهداء حسين ابن على المرتضى رضى الله تعالى عنهما كه سبط رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم ميباشد ، با بسيارى از خاندان رسالت بيك صورت فجيع والم انگيزى حرباً شهيد گرديده اند ، ازين سبب اين روز ( عاشورا ) يك روز ماتم و مصيبت عمومى اهل اسلام شمرده ميشود .

كيفيت وقوع اين واقعهٔ فجيعة چون در كتب تاريخيه به تفصيل بيان شده است و هر كس ازان خبر دارد تذكر آن درينجا لزوم ديده نميشود . مگر همينقدر گفته ميشود كه اين واقعه جانسوز ، در عالم اسلام از بدترين واقعه هاى جانخراش الم انگيز و فاجعترين مصيبتهاى درد آميزى ميباشد كه ديگر مثيل و مانندى ندارد . اما چيزى كه در نظر ملاحظه مصيبتها واكبر فلاكتها شمرده ميشود ، همانا انشقاق و افتراق و مباغضت و منافرتيست كه از نتيجه اين واقعه اسفناك در هيئت اجتماعيه اسلاميه پيش آمده است . اين مصيبت افتراق از چنان مصيبتها نيست كه ارواح قدسيه را بلرزه مى آورد ، و بر ريشهٔ شجرهٔ مقدسهٔ اسلاميه تيشه ميزند . بنياد قصر مشيدهٔ دين را بانهدام تخريب ميدهد .
مدارج علويه ، و معارج قدسيه كه براى آن بزرگان دين تهيه و آماده شده بود اسباب يگانهٔ آن بر همين جنايتهاى شنيعه كه در كربلا پيش آمده بود موقوف بود . ارادهٔ ازليه سبحانيه سيدالشهدا شدن آن ذات قدسى صفات را بر طى نمودن همين مراحل پر خار زار آلاء واكدار اين دار دنياى نا پايدار منوط داشته بود . هزاران حسرت و افسوس است كه ازان واقعه جانگداز ( ۱۲۷۳ ) سال تمام گذر نموده و عداوت و بغض ايرانى و افغانى با ايرانى و عثمانى چنان معلوم ميشود كه گويا - لا سمح الله - از نو تولد يافته باشد ! حالانكه جهت قاتل و مقتول نه ايرانى نه افغانى نه عثمانى بودند ، بلكه از قوم و عنصر و جنس واحدى بودند كه به اينها هيچ جهت تعلقى نداشت . اين است كه در نظر ما اعظمترين مصيبتها و ادهشترين فلاكتها نتيجه يافتن همين بغض و عداوت نيست كه در مابين هيئت اجتماع اسلاميه و كتلهٔ دين مقدسهٔ محمديه عليه افضل الصلوة واكمل التحيه بظهور آمده است .
ان افتراق و انشقاق ، رخت هاى دهشتناكيست كه در قلعهٔ متينهٔ هيئت اجتماعيه اسلام پيدا شده ، و از همين رخنه ها يست كه دشمنان حقيقى


شماره ۷
افضل الصلوة والتسليمات در ( حجة الوداع ) الشاهقة بلند جبل عرفات
یاده از صد هزار مسلمانانی که در انجا جمع آمده بودند آخر زین خطبه
بلیغه رسالتپناهی خودشان را چون بیان فرمودند يك قسم مهمی از امور
اجتماعيه واتحاديه است ناحيه شانرا نشان داده اند که تنها معنی فارسی
بعضی فقرات آن خطبه مقدسه را در نجا میکاریم :
ه ای امت من ! سخنهائی را که بشما میگویم بکوش جان بشنوید.
برا امید ندارم که سال آینده در پنجا در میان شما موجود باشم . مانند
قدسیت و حرمت این روز این ماه این بلده ، مال و جان هر یکی از شما
بر دیگر شما مقدس و حرام است. این را از خاطر خود بیرون نکشید.
که چون بحضور رب العالمین برائید از همه افعال و حرکات خود تان
بحساب دادن مجبور خواهید بود .
ه ای امت من ! چنانچه شما بر زوجه های خودتان حقدارید، زوج
های شما نیز بر شما حق دارند. با آنها به رفق و ملایمت معامله بکنید . آن
شهابک ودیعه الهی است . تدارك امر نفقه و معیشت شان بر شما فرض است.
ه ای امت من ! سخنان مرا بیاموزید. بدانید که همه مسلمانان
با یکدیگر برادر میباشند مال یکی از شما بر دیگر شما حرام است . مگر که
خود الشخص برضا و رغبت خود بخشش بکنند در انوقت حلال میشود
از اجرای ناحقی و بیعدالتی پرهیز کنید . کسانیکه در اینجا حاضر از
این سخنان مها به کسانی که حاضر نیستند نقل بکنند ..
این است که قرآن مجید خالق اکبر و احادیث منیف حضرت خیر البشر
برای اتحاد ، اتفاق ، اجتماع ، عدل ، احسان ، امداد ، معاونت ، حوز و رفق
و بسی خوبهای دیگر امت ناحیه محمد (ص) را بیکدیگرشان امر و ارشاد
فرموده ، و از تفرقه و جدائی ، و بعض وکین وحقد وحسد و بر من
بدیهای دیگر مسلمانان را بشدت منع وتحذير نموده ، پس از چیست؟
با وجودیکه همه مسلمانان روی زمین بیك قرآن ، بيك بيغمبر ، با ایمان
ایمان و توجه دارند، و همه شان كلمة مقدسة توحيد خالق وحيد
بر زبان میرانند و بدل تصدیق می کنند. چرا بغض و دشمنی همدیگر
را در دل پرورانند؟ على الخصوص در چنین وقت و زمانی که از چون
و سنگ آدم ساختن ، و به هیئت اجتماعیه خود افزودن لازم است .
اه هزار افسوس که این اختلافها و جدائها و بغض ها و کینه را
در میان امت ناحیه محمد (ص) خرافات ، احترامات و افراد
شخصی، امراض روحی بظهور آورده است. وگرنه دین مبین مقدس
اسلام از آغاز ظهور خود پر چنان اساسهای بسیار عالی ، و بسیار ویژه
و بسیار صاف ، و بسیار راست که حوصله ادراك هر دماغ ، و هر عقل
هم شنوی بسیار سهولت و آسانی یکنجد تأسیس و بنیاد یافته بود، و از خرافات
و عنعناتی که در اعتقادات مصر بها، ایرانیها یونانیها - هندیهای فراوان
موجود بود اثری در ان پدیدار نبود. هیهات که رفته رفته آن خواهش
آلود . بی رنگ و صورت فلاکت نمود . در پرده های دیانت امام
خود را بمانده ، و آهسته و اخفا نموده بمرور ايام بظهور پیوست . همچو
وثایق تاریخی دینیه مراجعت کرده بايك اندیشه و تفكر بصیرت که حالی
محاکمات و تدقیقات این کوایف پرداخته شود بسی حقایق و سینه قصه
این تفرقه ها و جدائیهای اهل اسلام از یکدیگرشان میدان علایق خود اگر
راند که در نجا گنجایش آنهمه تفصیلات را در مصاف جریده بودند
ببینیم و هم از اصل مقصود خود که دعوت اتحاد است دور
به بعضی مباحثات ومشاجرات مذهبيه سخن منجر میشود . حالا یک یاد

صحیفه ۲
دین یکسال موفقیت و کامیابی در میان آن قلعه رسینه فرجه و به دخول
گردیده است . نخستین ضربه افتراق و وحدت اسلامیه رده
شده، و یگانه حربه انشقاق که وجود دین را از میان دو باره کرده
همانا همین مسئله شیمیگری و ستیزگی میباشد . حالانکه در بنعصری که
اسلام غلاکنهای بسیار عجمی گرفتار آمده است. از چنین افترافها
و انشقاقها بجز ضرر و خسارت هیچ فایده و منفعتی حاصل نمیشود .
لابد و ضروری است که همه امت ناحیه که بسلسلة الذهب كلمة طيبة
لا اله الا الله محمدرسول الله ( مربوط میباشند اگر در شرق باشند
وکر در غرب، از هر قوم و هر عنصری که باشند. به اختلافات غربية
مذهبه اهمیت نداده ماده مهمّه ( اتحاد اسلام ) را نشنید و تأئید نمایند
اگر هزار بار بگویند که من مسلمان ایرانی ام و دیگر مسلمان عثمانی،
اگر مدار بگویند که من مسلمان افغانی ام و دیگر مسلمان هندی .
اگر نجاه بار بگویند که من مسلمان جاوه نام ، و دیگر مسلمان چینی
اگر فریادها بکنند که من مسلمان مصری ام و دیگر مسلمان مرا کویی
اگر افغانها بدارند که من مسلمان ماوراء الشهری ام و دیگر مسلمان حجازی
هیچگاه دشمنان حقیقی اسلام و مسلمانی حواله سمع قبول نخواهند کرده و تا
وقتيكه بوحدانيت اله واحد جل وعلا، و پیغمبری خاتم الانبيا محمد مصطفى
عليه السلام والتحايا ، و حقانیت قرآن مبین ، و قبله بودن بلدة الامین
ایمان کامل و اعتقاد متواصل مسلمانان بر کمال باشد اگر از هر گروه و از
هر عنصری که باشند، و در هر گوشه از گوشه های دنیا که ساکن
باشند ، در نظر آن ملتی که بر کرسی خطابت برآمده و قرآن را باز کرده
گفتند که : - و تا این کتاب و احکام آن در دنیا موجود باشد آرامی
رأی ما مفقود است و به اعدام و انهدام محکوم خواهند بود .
بنابرین برای محافظه ها و علامت اسلامیت و تهذیبها و اساسهای بنای
معظم ، اتحاد اسلام ، را که نسلاً ، شرعاً جمله مسلمانها بر آن مأموراند
ضرور بصد ضرورت باید وضع نمود و در مخصوص هیچ یکی از ملل
و اقوام مسلمانان روی زمین غفلت و بی پروانی نباید بکنند. و قدری
که وسیع شان برسد در ترویج همین مدعا کوشش ورزند، مدعا این نیست
که همه مسلمانان دفعة بدون یک سبب مجرد دست بشمشیر شده بر مال غیر
دین خود مجرب و قیام کنند، بلکه مدعا این است که همه مسلمانان
روی زمین همدیگر خود را بشناسند و يك ديگر خود را دوست داشته
باشند ، به خیر و شر ، ونفع و ضرر همدیگر خود را شریک شمارند.
نا میتوانند بدرجه قدرت و طاعت بعدم ، بقدم ، بعلم ، بدرم، بهم
بهم فکری ، بهم در دی ، بهم روی ، بهم آبی ، بهم گویی .
يكديگر خود مدد و معاونت ، خیر و برکت برسانند .
رابطه مشترکه که مسلمانان را بیکدیگر شان مربوط داشته و دین
است . دین در قرآن مبین، و پیروی سید المرسلین است. تا وقتیکه
خرافات، وتشققات و اختلافات، و افتراقات در دین داخل شده بود .
اسلام وجود واحدی بوده جهان پر شده بود. قرآن کریم است که
. انما المؤمنين اخوت . بنیان تحقیق که همه مسلمانان را در همدیگر
هستند - فرمودة . فرقان حکیم است که : - و اعتصموا بحبل الله
جميعاً ولا تفرقوا : - یعنی خوب بچنگ محکم گیرید ریسمان خداوند را
یعنی دین را همه شما و هیچگاه از همدیگر جدا مشوید - را امر نموده
حضرت فخر کائنات و پیغمبر و پیشوای برگزیده صفات ما علیه و علی آله


صفحه ٧

شمارۀ ٧

اینونت و این زمان کنجاش اینچنین چیزها را ندارد. وقت آن که بتدبیر شاهانه ورأى رزین فرزانه نفس نفيس خويش ملت ووطن
که ما همه کلمه گویان محمدی ( ص ) از نقشه باده عفلت چشمان خمار را از آن تهلکه عظیمه وارهانید. آلود خود ما ترا باز کنیم. از خواب سنکین رخاوت و عدالت پیدا
عنان سخن را باز از دست دادیم ، لهذا باز رصد د محت خو در جعت دوم ، مناقشات فرعیه را بطابق بالا گذاشته بورحله تدریسات حال
و احوال حاضر مطالعة علاجهای اصلیه مشغول شویم. از پنکه بر بعضی افکار و آمال ملت، شیرازه کتاب آزادی و استقلال ، وترقي واجلال
واقعات گذشته هزار و دوصد ساله بیش ازین همه عمر خود را بكریه از ملت است، و تفرقه و نفاقی که از نشئت و اختلاف مقاصد و منافع ملت
انها أمودة الديشه حال و استقبال خود كربه کنیم . و الحاصل چون وجود بظهور آید - یعنی هرکس بدیگر مقصد و دیگر منفعت خدمت کند باعث
شخص مقدس عالم اسلامی از امراض مزمنه تفرقه وتشقت، بي قوت و بي اضمحلال حقوق و اندر اس شرف ملی آن ملت خواهد گردید ، ملیونها
مان قدرت کردیده است جادة بكانه ، و مداوات عاجلانه آن رفع نمودن مليون نفوس ماوراء النهر وهندستان که در نجه آهنین اسارت مضمحل
شده اند ، سبب یکانه آنرا چون در تاریخ تدقیق کنید بجز همین نشئت فرقه وقيم ساختن اتحاد است .
مقاصد و اختلاف منافع در دیگر چیزی نخواهید یافت .

یا از یک تار و سن ، نام علف بیابانی چه امید خواهیم کرد که چه حضرت حق علیم در قرآن حکیم امت مرحومه محمد ( ص ) را
قدر قوت و ناچه درجه متانت را مالک خواهد بود : آیا هیچ عقل احتمال خطاباً میفرماید : . ولا تكونوا كالتين تفرقوا واختلفوا من بعد
خواهد داد که آن تاریخ در حال انفراد خود يك طوب بزرگی که ما جادتهم البينات واولئك لهم عذاب مبین .. - شما نباشید مانند آنهایی
بخروارها نقلت را مالک باشد کشیده بتواند و هیچ احتمال ندارد نی؟ حالا که از هم جدا شدند و با هم اختلاف کردند . بعد از انکه برای شان
یکبار همان تار و سن و را از حال انفراد براورده با بسیاری از کارهای آمد بود براهین قاطعه و بنات ساطعه، و آنهاست که برای شان عذابهای
دیگر همان علف ناب اتحاد بدهيد ، و يك ريسمان محکم کلفتی از ان بوجود معلو مدار مقرر است . این آیه گریه يك امرو نبيه مؤكديست که برای
بیارید ، به بینید که چقدر طوبها چقدر نقلها را کشیده میتواند ! همچنین همه مسلمانان روی زمین شهراه مستقیم هدایت و سعادت شمرده میشود
است حال انفراد ، واتحاد امت و ملت که اگر منفرد باشند هیچکاری کرده لهذا بانک بلند میگویم که در چنین عصر و زمان که دشمنان دین اسلام در
نمیتوانند ، اما همینکه متحد الفكر والمنفعه شوند قوت ومتانت فوق العادة من طرف - یعنی در ترکستان و ماوراء النهر و قفقاز و هندوسند و بلوچستان
را ملک شده به استحصال و استکمال هر گونه اسباب رفاهیت و معیشت و مصر ومرا کو ودیگر بلاد افریقا به ملیونها نفوس اسلامی را در زیرا شکنجه
مدنيه ، و وسایل ترقى وسعات بشريه موفق و کامیاب آمده از تجاوز اغیار های اسارت آورده و درباره ایران و وطن عزیز مقدس ما افغانستان .
حفوظ و مصون میمانند .
و مقام خلافت عظمای اسلامیان بسی نقشه های استقلال و اندازانه
مسئله اتحاد امت ، اولا از افراد هرمات جدا جدا آغاز باید کرد و افکار اسارت پرورانه کشیده بودند، و تحو و اضمحلال همه حکومتهای
یعنی هر ملت اسلامی در هر قعه و هر خطه که سکونت دارند اولا در ماینین اسلامی کمربسته بودند. و رمقی نمانده بود که این افکار فاسده، و نوا
خودشان رشته های اتحاد و یکانکی را تاب بدهند. این راهم بگویم پای غدارانه خود را از قوم يفعل هم بیاورند . اما از انجا که ذات اقدس
که مقصد از اتحاد این نیست که وجودهای خود را انسان مانند خير ارحم الرحمين جل و علا وعده فرموده اند که : و انا نحن نزلنا الله کرو
بارهای سن بهم يك وجود بسازد! چرا که اینچنین يك كار خلاف انا له لحافظون م يعنى ذات اقدس باريتعالى جل و علامت که کتاب قدیم
طبعیت در تصور نمیگنجد، مقصد از اتحاد متحد شدن فکرها و خیالهای و فرقان حكيم و احکام دین قویم را نازل فرموده وذات اقدس اوسبحانه
ملت است در يك نقطه که اهمترین آن نقطه ها در وقت حاضر همانا نقطه است که حافظ و نگهبان آنست . بنابرين وعد صادق ذات اقدس خلاق
آزادی مانی آن ملت است از اسارت اجنبی غیر دین و غیر مات . اگر مطلق بود که بر کمر بسته كان محو ساختن آن کتاب مستطاب درین وقت
وبن اتحاد تمام قوت وكمال مدنت مستحکم کردد، و ملل اجنبی غیر دین هزاران ابواب عذاب را باز نمود و ملکهای انتقام را از مرکز اور و با
و غير ملت ازين بك امين و خاطر جمع شوند که در فلان مملکت همچنین یک ر آنها مسلط ساخت که نزدیک است که انشاءالله زیاد شانرا از عالم هستی
اتحا د فکریه بر استقلال و آزادی شان موجود است، در انحال هیچگاه بردارند، معمافیه در ین وقت و فرصت بر همه مسلمانان روی زمین ضرور است
بخيال و خاطر خود در خواب هم تجاوز و استیلای آن ملت متحد الفکر که اختلافات و تفرقه را از میان برداشته بنیادها و نه داهای بنیان اتحاد
را گذشتانده نمیتوانند . آیا اگر این اتحاد فکریه علیه در ایران موجود و اتفاق را در مایین خودشان قایم و دایم دارند . و بر خود رحم آرند
میبود ، و دشمنان ازين يك بخوبی خاطر جمع میبودند که در ان ملت تا خدا هم بر آنها رحم فرماید . والسلام على من اتبع الهدا .
بعضی چنان اشخاصی که تنخواه خوار و گرویده دام اسرار شان است.
موجود میباشد . آيا برين يك جرأت ورزیده میتوانستند که در حجره

جواد داخليه

های قصرهای پترسبورک و لندن در پیش میزهای سیاسی خود نشسته
نقشه تقسیم آن ملك را بنام مترقه نفوذ در خريطة عالم بتوانند بکشند ؟
اگرچه در باب وطن مقدس ما نيز بهما نسببها بهمین خیال ها افتاده تشریف فرمایی موکب اعلیحضرت همایونی از پغمان
بودند اما ملت افغان مخداوند عظام الثان خود مليونها مليون شکران
پایان ادا میکنند که مانند وجود مسعود اعلی حضرت ( سراج الملة والدين ) دارالسلطنه
بان پادشاه بیدار مغز نیز هوش چسور و غیوری به آنها احسان شده است از فضل و کرم نامتناهی باریتعالی جل و علا مرض عارضة مدهشة و با
که بر شهر و اطراف آن مسئولی شده بود از دایکماه به اینطرف سراسر


سال پنجم
صفحه ٤

رفع گردیده است. حقیقتاً که بسبب این بیماری شهر عزیز ما را يك كابوس غم و پریشانی و يك اندوه و سرگردانی بر قساوتی فرا گرفته بود. هیچکس از زندگانی خود برای فردا امیدواری نداشت، عادتاً يك میدان محاربه زیرا کسانیکه در صف حرب موجود باشند بسبب تكرك ریزی کله های تفنك و شريتل لحظه امیدوار زندگانی خود نمیتوانند بود. بالفرض مدهشه و با نیز همچنین بود. اگرچه از سهام قضایای آجال در هیچوقت و هیچ لحظه رهایی یافتن امکان ندارد، ولی و هم و هراس و اندیشه که در وقت این بلای مبرم بر دلها مستولی میشود بدیگر وقتها مشابهت ندارد. انسان در خانهٔ نشیمنگاه خود در اثنائی که بيك حال بیغمی نشسته باشد، دفعةً از اطراف خانه های همسایه های خود يك گریه و واویلائی بگوشش بر میخورد. دلها حواسها را يك غم و اندوه و يك ترس و بیم پرستوه استیلا مینماید ! هنوز از آن اندیشه فارغ نشده که خبر کدورت اثر وفات با اصابت يك دوست و آشنا، و بابك خویش و اقربا مانند صاعقه گوشزد میگردد. اضطراب بر اضطراب می افزاید. در بعضی خانها که این بلای خانه ویران داخل شده بك قتل عامی اجرا کرده که نه که را مانده و نه مه را. و خانه سراسر بسته شده کلید خانه اش تحویل کلانتر شده است. در محاربه ها چون انسان در زیر باران گله ها میدرآید امیدهای حیات خدای مدافعه دین و دولت، و محافظة شرافت وطن و ناموس ملت، و آرزوهای مفخرت اتمای ظفر و غلبه بر دشمن، بارهائی دادن خاك پاک مقدس وطن انسانرا قوت، جسارت، غیرت و تهور می بخشد. حالا آنکه در شهرهائی که این بلای خانمانسوز وبا حکمفرما باشد از چگونه امیدها هیچ چیزی بمیدان نبوده قوت و جسارت محو میگردد، دلشکسته دست و پا بسته مردم و هر لحظه منتظر موت می نشیند !
يك كدورت و یأس و حسرت دیگری که بسبب این مرض مدهشه شهر عزیز ما را فرا گرفته بود، همانا خالی ماندن شهر خود از وجود معدلت آمود ذات مراحم صفات پادشاه بادانش و دین اعلیحضرت ( سراج الملة والدین ) ادم الله دولته الى يوم الدین. شهر مانند يك جسدی بود که بیجان مانده باشد. هر صبحدم که اهالی با صداقت توأم از خواب بر میجهند نخستین چیزی که جالب نظر دقت شانرا میکند، و مزرعهٔ دلهای شانرا آبیاری، و دیده های افتخار شانرا رونق افزائی میابد همانا مشاهده علم سعادت پرچم سر دروازه ارك مبارك است که علامهٔ تشریف داشتن ذات اعلیحضرت پادشاه معالی پایگاه ما را در دارالسلطنه اشعار مینماید. این است که از مدت سه ماه بود که بسبب تشریف داشتن موکب اعلیحضرت همایونی در قصر (پغمان) نظارهٔ تموجات آن رایات سعادت آیات از نظرهای صداقت کاران پنهان مانده بود.
خداوند عظیم الشان را هزاران هزار شکران بیپایان که در یوم شنبه ٢٦ ماه مبارك ذی الحجه آن رایت با سعادت به تموجات پر لطافت سراسر بشارت خود تشریف فرمائی موکب فرخندهٔ موهب ذات اعلیحضرت پادشاهی را بر همگان اعلان نموده.
بلی، ذات شوکتمآب اعلیحضرت پادشاهی بسه نچه روز مذکور بسواری حرابة موثر باشهزادگان عظام و مصاحبان خاص و نفری معیت شاهانه در حین حضوری تشریف سعادت ردیف همایونی را ارزانی فرمودند. بعضی ذوات گرامی از منصبداران ملکی و نظامی که بنابر امر و ارشاد ذات عالی جناب مستطاب نائب السلطنه صاحب افخم - که قبل از یکهفته بدارالسلطنه تشریف آورده بودند - بلباس غیر رسمی در حین حضوری

سال پنجم
شمارهٔ ٧

شرف باریابی و سلام اعلیحضرت ملوکانه حاضر بودند، به ۱ گفتار دستبوسی مبارك نایل آمدند.
ذات معالیه صفات علیا حضرت سراج الخواتین قبل از يك روز از تشریف آوری ذات ملکوتی صفات همایونی بسواری موتر خاص بالی مکرمه شان تشریف فرمای دارالسلطنه شده بودند. شهزادگان عطام معین السلطنه و عین الدوله بمعیت ذات شوکتمآب اعلیحضرت همرکاب بودند.
( سراج الاخبار افغانیه ) شکر نعمت رفع شدن بیماری، و دیار بقای دولت قویشوکت ذات اعلیحضرت همایونی را رفیع بارگاه کبریا مینماید.

مقاله مخصوصه
( مکتوب از هرات )

خدمت با شرافت جناب نجابت انتساب اعنی معلم ترقی ماملهٔ عزیز افغان مدیر روشن ضمیر جریدهٔ مبارکه سراج الاخبار افغانیه را ماجرا کرانه رسانیده عرض میداریم - که بعد از دعا گوئی ازدیاد عمر و ان بادشاه ذیجاه عرفان پرور خود ها خواستیم که بواسطهٔ جریدهٔ فریدهٔ این خود ها بعضی نکات دلپذیر که مبنی بر ترقی ملت و دولت مایان بوده و از مطالعهٔ کتب تاریخ و روزنامهٔ مبارکه و نظر تجربه بعقل قاصر این ترقی خواه ملت اسلام رسیده گوش زد ملتیان و هموطنان عزیز خود نمائیم تا جوانان وطن عزیز مایان از فایدهٔ روزنامهٔ ملتی خود بهتر از پیشتر واقف گردند و از پوزش های آن جناب ادیب فاضل که دربارهٔ اهل عرفان دارالاطلاع یافته بدانند که هر گاه در باب خیر و بهبودی ملت و دولت خود ها سعی نمایند زحمت آنها نیز مثل ما دو نفر مقبول نظر آنجناب افتاده و بلکه نشان بموجب آن جریدهٔ فریده در روی کرهٔ زمین بخوبی انتشار یافته ملت اسلام زبان تحسین دربارهٔ آنها کشاده و مابین همگنان سرافراز خود بوده - فلهذا بنا بموجب خیالات ترقی خواهی دولت و ملت عزیزم در مقام زبان درازی برآمده و هموطنان عزیز خود ها را مخاطب به جسارت میورزیم - که مدت چهار سال است که پدر رؤف ما ملت غیور افغان اعنی اعلیحضرت پادشاه ترقیخواه معظم ما نشر يك روزنامهٔ مبارکه را قریب بلقب مبارك به اسم سراج الاخبار بنا بجهت ترقی و آزادی ما ملت سنیهٔ اسلامیه امر و اجازه داده والحق آن جریدهٔ فریده چراغ است که باشعاع الكتريك تمدن سرتاسر دولت قوی شوکت افغانستان را روشن نموده و مدیر ادیب نجیب آن نهایت سعی و کوشش قلمی را بدان مامات مبذول داشته و از مضامین آن روزنامهٔ مبارکه خوب مدلل کرده و مرده که در ابتدا دول های اوروپا چقدر مردمان ذلیل و وحشی و فقیر و بی چیز و بی حال تا چه اندازه ترقی نموده که کوس عظمت شان گوش کرهٔ ارض را کر کرده و دست صنعت شان فضای هوا را بر فشار آورده و زبان ملت و اصحاب را دریده و پای ثروت شان آبهای دربار انجنیش انداخته و چشم البحرهای شان زمین دربار را مسخر نموده نه سنجاب را آب مقاومت در عالم مانده و نه ماهیان آب از دست تعدی تمدن نمای آنها خلاصی یافته و در حق فرزندان بیچاره دقیقه ئی تزلزل بوده چه ظلم ها که دربارهٔ همچنان خود تمیز ننموده دولهای اسلامیه را که باسم تمدن تعدی نمای خود از دست براهلش

عليه وعلى


سال هم شماره ۷

نکشیدند چنانچه از مغروری و تکبر زیاد بندگی را گذاشته بالوهیت خودها قابل گردیده خود را خدای دنیا و دریا خطاب نمودند - پس حالا هر گاه از همه هموطنان عزیز خود سوال نمائیم که آیا این دیده و عظمت را بکدام قوه این اشخاص پیدا نموده خود را متمدن و ما مردم اسلام را وحشی معرفی می نمایند البته بی تأمل جميعاً همین جواب را خواهید داد که ای کم قوه - اتحاد و اتفاق - جناب فخر امجد مخلوقات و خلاصه موجودات بیغیر حق معبود اعنی ( احمد محمود) صلی الله علیه وعلى اله وسلم جهت ما امت غیب ودیعت گذاشته و زمان معجز بیان فرمودند که المؤمنین اخوة و ما را باخوت و برادری همدیگر امر نموده لاکن ما با نخواب غفلت آن سرمایه سعادت ماها را دزدان اوروپا از دست ربوده و ما را بمخالفات نشانده و آنها را همان باوج قوت و شوکت رسانیده زیرا که غیر این فقره جواب دیگری نخواهید داشت بلکه خود آنها هم باعث ترقی و صحت خودها همین تریاق فاروق را داشته و میدانند - پس حال که بسعی و کوشش بادشاء ذیجاه ترقی خواه ما این درجه با و از قارهای آهنین مدیر روشن ضمیر و معاونین جریده فریدۀ ملتی خودها از خواب بیدار شده ایم لازم است که سعی و کوشش و تردد نموده آن جوهر مقصود را که آن متمدن ها قدر و قیمت آنرا نداشته و در ینوقت بحکم (کل شیء یرجع الی اصله) بطریقه سابق خودها یعنی به بی اتفاقی و خون ریزی بوده خود نموده و ان تابوت سکینه را گذاشته اند مثل بنی اسرائیل و این بدست آورده و خود را در منزل مقصود و بساحل نجات هر گاه جویا شوید که آن تابوت سکینه که گم گشته کی ها را درست

عرابه موتری که مخصوص سواری ذات معالیه صفات علیا حضرت سراج الخواتین صاحبه معظمه میباشد، و بهترین موترهای موجوده دارالسلطنه شمرده میشود
قوت از ٤٠ الى ٥٠ اسپه
رفتار در ساعت ٦٠ میل

و مرده ها را زنده ما را از وادی ظلمت به شاه راه هدایت میرساند کدام چیز است که این اسم با مسمی را بخود بسته است بجواب خواهیم گفت که کلمه طیبه ( اتفاق و اتحاد ) ای هموطنان عزیز وای علما و بزرگان ملت وای برادران جوان رشید افغان حال وقت و زمان تغافل گذشته و چشم امید از همسایه و بیگانه برای ماباقی نمانده موج های خون اطراف عالم را فرا گرفته پادشاه رؤف مهربان اعنى پدر ملت و وطن ما و شما خطاب نموده و ما رعایای صادقه خود را از ملکی و نظامی وطن بسلطنت و دولت شریک نموده و آزادی شریعت غرا که آزادی ما ملت میباشد حسب الاحکام حضرت الهی و حدیث حضرت نبوی صلی الله علیه و علی اله و سلم بما عطا نموده و ما را از قید اجانب رها داده چنانچه و در دربار هیات زمانی که تشریف آورده بودند زبان مبارک فرمودند که من هم از جمله شباب یک نفر ملتی محسوب بوده و شمارا هم شريك و فرزند خود میدانم و همیشه توفیق شما ملت را مدنظر کیمیا اثر گرفته ام چونکه دولت را از شما و خود را جزو تنها میدانم از خداوند مسئلت دارم که بشما اتفاق بدهد که بسعی و کوشش دولت شکستگیهای خود را درست نماید زیرا که دولت و ملت لازم و ملزوم اند ملت بیدولت دولت بی ملت کار نمیکنند و بنا به تمثیل دو کف مبارك را بهم زده گفتند زمانی که دو دست بهم خورد صدا بلند می شود و یک دست صدا ندارد و ایا این گفتار در دربار که هزارها جان شیرین فدای آن باد غیر از امر اتفاق و عطای آزادی ماملت کدام چیز را در برداشت و باز فرمودنده که من این مراتیه


صحيفة ٦
سال نجم
محض ملاقات شما فرزندان خود زحمت سواری است و کرد راه و شاقه کدا بناتجهة سر مشق دادن شما وجود گرفته و اراده کردش عمل کندا نمودم انشاء الله مراتبه الى غير سواری اس ملاقات شما را خواهم نموده ازین بیان همایونی معلوم است که آن پدر مهربان تا چه در چه ترقی ملت را بوجود خود خود روادار شود و بالا رما و تنها لازم است که سرو مال و جان خود را فدای پادشاه خود نموده و دست ( تحبل المتين ) اتفاق زده هم چشمی و حد ورقات و تن پروری و عیاشی و دشمنی و دزدی و قاربازی و افعال ردیله را که خدا و رسوله صلى الله عليه وسلم از ان نهی نموده از خود دور داشته اولا خدمت حكام بزرك و كمان افسران ملت نجیب خودها عرض میداریم آمچون اعلیحضرت همایون زمام کار رعایای صادقه ملکی و نظامی خود را در هر علاقه و اطراف محول شما کرده و شما را در عدالت آزادی مقرر کرده و از همه ملت شما را داری داده ونمو جب عهد نامه ها شما را امین و نگهبان زرمه خود مقرر نموده باید قدر این است علما بهتر از پیشتر داشته و کمر اتفاق را همچنین که حال بارین خودها بسته دارید محکم بربسته نمائید زیرا که اتفاق شما حکام و زركان وكان افسران رشید که بعد از اعلیحضرت همایونی منزله بندی را برما رعایای ملکی و نظامی تعلقه خود دارید و امروز جمیع ملت باتفاق شما چشم امید داشته و آبادی وطن خود را از شما خواهان بوده و اتفاق شما باعث اتفاق ملت گردیده و مات هم از (حد) و ( رقابت ) و ( قاربازی ) و افعال شنیعه دست بردار شده و باتفاق شما دست تعدی ظلم کوتاه کردیده و تجارت رواج یافته صنعت زیاد گردیده و زراعت ترقی کرده بفقره اتفاق شما احکام شریعت اجرا یافته وقو م اتفاق شما سرحد و تفور محکم شده و با خلق شما مدارس رواج پیدا کرد، و باتحاد شماها رامها یک دوست شده و با خلق شما مات دا نا گردیده خود را دشمن و دوست را دوست داشته و باتفاق تها حب بإنشاء ووطن در کانون سینه ها جا گرفته و برکاب اتفاق شما بانها در راه دوستی پادشاه اسلام ووطن غرز فدا شده و باتفاق می توانید از ماین بار خواست نموده و به صادق النطاق تائید خلاصه آنچه ترقى دولت و ملت بعد از وجود اعلیحضرت همایونی و خانه دان عظیم الشان شاهی بسته موجود شما زر كان ملت و دولت میباشد چنانچه از روی تاریخ خوب استنباط می شود که هر دولتی که حکام ملکی و نظامی آن اتفاق داشته آن دولت به ترقی بوده زمانی که مابین این دو قوه آتش نفاق افتاده اولا بی اتفاقی آنها به تعلقات شان سرایت کرده و از آنها بدوستان شان نشر نموده کم کم دامن بالتعلت لکه دار شده این فقره باعث جری شدن اشخاص فتنه انگیز گردیده و هر كدام يك چيز را بخو د بست و بنای دزدی و حرامزاده کی را گذاشته و در بارها هم یکدسته بعناد دسته دیگر بنای معاونت را گذاشته

دیاره ٧
خورده خورد، بواسطه نمودن باز خواست بات نا امید گردیده در بشوق ریزه ریزه دشمنان سلطنت هم که چنین روز را از خدا خواهند دست و باید کرده آهسته آهسته باشاده و ایما و دلایل های چینی گناه را بوجود سلطنت ثابت کرده و ملت را از پادشاه رو گردان ساخته و چون بی اتفاقیان بدربار سلطنتی نیز سرایت کرده و هزار کانی هو اخوام بگمار می شد، شخص سلطان نیز از حقیقت بغیر مانده و عاقبت همین کو ایف باعث انقراض سلمی یک خانه د یک خانه دان دیگر گردید. و هرج و مرج ما بین ملت پیدا شده به ملت خبری و نه ان حکام خاین بهمراه رسیده عاقبت دست ندامت و پشیمانی سودی ندان بلکه کتاب ها در این مقولات تصنیف شده که هر گاه مثال ها و دلایل تحریر شود باعث تطویل مراسله ما خواهد گردید الحمد لله که از گوشت اعلیحضرت همایون و نشر روزنامه مباركه افغانیه ومضامين ان جري فریده که مبنی بر همین فقرات غیرت آمیز بوده شما حكام وكمان افسر و بزرگان ملت استفاده های برده و مثل برادران صلبی در هر ایالت و ولا محروسه افغانیه با هم اتفاق نموده و ترقی ملت را برنمه گرفته اید در این لازم است که بدعا کوئی از دیار عزت و ترقی و اتفاق نها ختم کلام خود را نموده راد ان نظامی خوده

کار مثال های تو المبرها
(موعینی یکرون) نام در هوای جسکی انکار
تار این دوی حب البحر الان غرق شده
خر شباب عرب

مخاطب ساخته بكوم اعلیحضرت پدر مهران افغان شمارا فروند حد نمود وهداء الوقت وعامل و عيدين بعيدين قرار پدری در مقام پرسش ام شما بر آمده و توجه و وشو كنتها افزوده و ق داريك و تيم مقرر کرد به نشان های صداقت افراز فرموده و شیوه و اتفاق را به احكامك در سات وسادشها تعليم گردیده و زراعت ترقی کرده بفقره اتفاق شما احکام شریعت اجرا یافته و الفاطیکه بوی نفاق از ذکر آن مشام میرسید از مایین به هدایان موقوف داشته چنانچه در زمانهای سابق مابین ما اهالی افغان من کرد، و باتحاد شماها رامها یک دوست شده و با خلق شما مات دا نا گردیده دشمن گردید بود که اشخاص تو گر همدیگر را بلفظ نظامی خطاب خود را دشمن و دوست را دوست داشته و باتفاق تها حب بإنشاء ووطن واشخاص غیر نو کر دار عینی گفته این لفظ نظامی در عینی اهالی را به در کانون سینه ها جا گرفته و برکاب اتفاق شما بانها در راه دوستی پادشاه دو شعبه جلوه داده صنف نظام بخیال مردمان خارج دولت مامی اسلام ووطن غرز فدا شده و باتفاق می توانید از ماین بار خواست نموده که البته از جمله رعیت خارج خواهد بود اعلیحضرت همایونی و پدری و به صادق النطاق تائید خلاصه آنچه ترقى دولت و ملت بعد از وجود ما محض به اتفاق من تجيب
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


حيفة ٧
نطور می شوند. بر خود واجب داشته و قرار قانون نظام بايك و حواله دار
خویش را در زمان حکم واجب الاطاعه بدانیم زیرا که هر گاه خدا نخواسته
اطاعت الك وحواله دار را نکردیم کو با اطاعت حکم صوبه دار و کیطان
ر اینجا نیاوردیم و اطاعت نکردن آنها باعث به اطاعت نکردن حکم کمیدان
و گرمیل شده و با اطاعتی حکم کمان افسر گفته شده و ازین فقره اطاعت حکم
پادشاهی که او او الامر است بجا آورده نشده شخص هایی معلوم میشویم خداوند
بالاهاى اسلام را از این لفظ نگهدارد چرا که اشخاص بانی و صاحبان این
لفظ فر از حکم الله تعالی و حدیث شریف جای شان در دنیا خاری و در محلی ویل
خواهد بود و الله که شخص باغی روی جنت و انخواهد دید خداوند عالم محرمت
سید و رسول اکرم صلى الله عليه وعلى اله وسلم ما غلامان نظامی را توفیق بدهد
که همچنین که حال قلادهٔ اطاعت منصبداران خود را نکردن داریم مداماً
نکردن داشته و سالهای عزیز را قرار حکم و پولی آنها فدای وطن عزیز
خود نمائيم وكمان افسران ما را هم خدا هدایت کنند که ما را بر راه راست
حب دين ووطن و بغض دشمن خاك باند دولت ما ارشاد کنند
وثانيا بعد فقرات مذكور و عسکر واجب است که پدران و برادران ملکی
خو در امر صنف و طابقه که باشد بمنزلهٔ پدر و برادر خود داشته مال و ناموس
شان را بغیر حق بر خود حرام قرار داده و حفاظت آنها را حسب الأمر بادشاه
مهربان خودها وخود فرض عین داشته و بدانم -
زیرا که همین مادران عزیز وطن است که شب ها بیدار خوابی کشیده
و اندیشه جان بما شیر داده و ما و شما را پرورش کرده کمال رسانیده که حال
در راه وطن خود خدمت نموده از بر بار براق و اسمه ملتی خود رفته ایم -
و همین پدران مهربان است که شب و روز زحمت ها کشیده و سختی ها
را و خودها دیده در روزهای تابستان گرم و شب های زمستان سرد از
به آنکه دست و پا وطن عزیز مارا زراعت و فلاحت کرده و صنعت و تجارت کرده و آباد
از حاصل رنج دست و شانه و عرق جبین خودها حصه ما و شما را از نقد و جنس
به کدام ها و خزانه های پادشاهی محض آجوده عالی ما و شما اولادان عزیز
ذخیره نموده و می نمایند که برای ما نهایت تعارف ورضا چولی نماوشها
رسیده و میرسد اما آسوده حال بوده متوجه سرحد داری خودها اعلیحضرت
کردیده ولایت عزیز خود را از هجوم بیگانه نجات عزیز حفاظت بامشان
عالم آسوده حال بوده و دعا کوئی اعلیحضرت همایونی را که سرافر
تمام اردوهای دولت ماست کرده و باصغر غربی خودها مشغول بوده
ملك و وطن عزیز مارا آباد و ما را آسوده نگاه دارند و باید ماوشها
و ربایی نظامی هیچ زمان معاونت های که در ایام های مقدم های سابق
پدران ملکی ما هم راهنمای ما نموده و شانه بشانه همراهان دشمنان دولت ما
جنگیده اند فراموش نکنیم همین ملت است که مثل ما فرزندان را پرورش داده
و می دهد که امروز در راه وطن عز زمانیان بز و یراق رفته و می رود عیال های
مردانه صنعت ما حلت بوده که در روزهای مقدمه ها به برادران نظامی و شهدای
سابقه مادر ميدان جنك نان و آب می داد و الا جهت هیچ ملك و دولتی
این درجه و رتبه حاصل نشده که رعایای ملکی و نظامی شان یک ملت
و یک طریقه و از یک خاک و یک خون باشند. این وطن عزیز ما و تنها است
که همگی یک طایفه و یک ملت و یک طریقه گفته شده یک عایله خطاب می شویم
باید قدر این نعمت عظمی را دانسته به پاداش این نعمت شکرانه غیرت الهی را
ها آورده از افعال شفیعه مثل ترياك وجرس و قمار و دزدی و مردم آزاری
و غیره که طریقه نفاق است همچنین که عالی اجتناب داریم بیشتر اجتناب
نموده و دست اتحادیه برادران خود داده شب و روز بکار قواعد و نظام

سال نجم
شماره ۷
داری خودها که قانون جهاد گفته می شود بهتر از بیشتر شاغل بوده
و خود را مجاهد دانسته رضا جوئی حضرت الهی را در رضا جوئی
پادشاه مهربان و شهزادگان عظام و افسران و صاحب منصبان خود دانسته
جان عزیز را فدای وطن نجیب خود در رکاب پدر مهربان خود نموده و در این
بجا لازم است که بعد از دعا ختم کلام خود را نموده
و پدران و برادران ملکی را مواجهه قرار داده عرض نماییم که
ای پدران و برادران عزیز فرزندان عزیز نظامی شما قرار امر اعلیحضرت
همایونی منافع اتفاق را دانسته و قدر شما را می دانند شما هم باید قدر
آنها را داشته بکمال آرامی و آسوده خالی تلاش کرده بقوه اتفاق
امانه ها جمع آوری کرده و مشکلها را بقوه مجلس مبارک معارف ملتی
که مثل شهزاده آزاده بلند اقبال معین السلطنه صاحب معارف فصال
حامی آن میباشد براه انداخته و از آن ماشین خانه های آدم سازی جوانان
قابل به ثمر رسانیده و بقوه اتحاد راه های ملک و سِرَک های وطن عزیز خود را
شوسه و آباد نموده و بآن راه ها ماشین های زراعت و فلاحت و صناعت
و تجارت را از خارج بدخل حمل نموده و دولت جوان خود را
رشک خلد برین نمائید
زیرا که دولت که صنعت و اسباب مذکور را نداشته قوه ندارد
امروز که کوس دولت مظفرالشان گوشها را کر نموده و مقابل دول های
معظم روس و انگلیس و فرانس و ایطالی و ژاپون و غیره تاب مقاومت
آورده و کار را از پیش برده همه بقوه راه های آهن و سیم های
تلگراف و کار خانه های متعدد بوده در زمانه حال هیچ دولت بدون
صناعت و اسباب فی الارض یعنی ریل و سِرَک های آهن که خود آن
از دورهای معظم را از یک سمت به دیگر سمت حرکت می دهد محکم
به آنکه دست و پا وطن عزیز مارا زراعت و فلاحت کرده و صنعت و تجارت کرده و آباد
نخواهد شد زمانه سابق گذشت در آنوقت هر گاه ریل و سرک و
ماشین نداشتیم همسایه های ما هم باین قوه نبودند امروز چهار اطراف
دولت مایان را سِرَک های آهن اجانب احاطه نموده و هزار و سه صد
و سی و سه سال قبل از این جناب پیغمبر و پیشوای اهل اسلام
اعلی حضرت ( محمد مصطفى ) صلى الله عليه واله وسلم مدافع این روز را
بامتحان نجیب و پیروان دین حنیف اسلام نشان داده و حفر خندق را
در آن زمان به تدبیر مبارک خویش و خلفا و اصحاب راشدین صلوات الله عليهم اجمعين
إلى يوم الدين جهت تکانی مسلمانان مدینه طیبه و در آنوقت حفر خندق را
مدافع بکار داشته و بما مسلمانان این نجیب خود سرمشق قرار دادند.
که جهت مدافع دشمنان و طن عزیز خودها هر يك اتحاد و اتفاق کرده
دارالمسلمین های خودها را که ماتحت هر ساعت اسلامی می باشد بعنوان
عنوان تدابیر محافظه نمایند تا کسی از خود و بیگانه دست تطاول بولایت
شان دراز نکنند پس بر ما مردمان دولت سمیه افغانیه که ما تحت پادشاه
مهربان اسلامی خود میباشیم و در حقیقت از روی حیثیت مذهبی و هم چنینی
و هم وطنی حکم یک وجود و وطن عزیز ما بواسطه پیوستگی حکم
یک مدینه را دارد لازم است که پیروی به پیشوا و مقتدای خودها نموده
و دست اتحاد و اتفاق بهم داده بیلها و کلنگها را بدوش خودها گرفته
و بهزار ها شوق و شعف روشنی تدبیر چراغ ملت و دین خودها اعنی پدر
مهربان و پادشاه ترقی خواه وطن عزیز خود بواسطه جلب آبادی وطن و مدافع
دشمن در ( وطن ) عزیز خودها سِرَک های پخته و پل ها و غیره و غیره درست
نموده و ایانه ها جمع آوری کرده و آن و به بهمدستی پادشاه روف خود
که ترقی ما را خواهان است و ماشین ها و ریل ها و كان خانه ها پولایت عزیز


صحیفه ۸ سال عم شماره ۷

خود آورده و مکتب های حربی و صناعی بکرر نموده و خود را از احتیاج اجانب رها داده وطن عزیز خود را بواسطه خطوط راه آهن بهم وصل نمائیم تا در وقت ضرورت به آسانی و زودی به همدیگر رسیده در غم و شادی هم دیگر شراکت داشته باشیم والله همچنین که در ابتدای اسلام حفر خندق برای حفاظت مسلمانان مدينة طبيبه لازم بود امروز خطوط سركها و سیم ها استحكامات وماشين ها جهة حفاظت ما وشما لازم است زیرا که در آن زمان مثل یکان، محافظ اهل اسلام اعلی سرور و سردار انيا ( محمد مصطفى ) صلى الله تعالى عليه وعلى آله و سلم وجود مبارکی که هزارها جان فدای اسم مبارک شان باد سامی و نگهبانی حاضر بوده حاجت به حفر خندق بود مگر آن کار در حقیقت سر مشقی بوده و جهت مشاعل اسلام دستور العملي گذاشتند تا بهر زمان و بهر عنوان که مدافع دشمنان وطن عزیز خود را بدانیم همان قسم اقدام نمایم امروز از روی فن سیاسی محکمی هر دو طرف بسته خطوط راه آهن و سرك ماشين و فابريك ها است. میدانی که صنعت داشته باشد قوت دارد بواسطه که امروز چهار طرف وطن عزیز مان را خطوط راه آهن حلقه کرده ما هم باید این قوه في الارض را داشته باشیم تابيك ساعت هزارها نفر حاضر شده جانهای عزیز را فدای وطن نمایم بقوة مذکور می توانیم در سال های گران غله و خورا که یک شهر را بیدیگر شهر خود رسانیده و از هم وطنان خود دفع جوع را نموده وبقوة مزبور می توانیم بيك ساعت افواج مجاهدین را از یک سر حد بد یگر سرحد حرکت بدهیم و بقوه آن می توانیم تجارت خود را رواج داده و از فایده آن بملت و دولت فایده ها رسانیده و خزانه دولت مایان بوجه کرایه و محصول آن مملو شده وطن عزیز آباد شود هر گاه تمامی فایده های آن را تحریر داریم باعث تطویل مراسله خواهد گردید هرکی خواهش دارد که فی الجمله از فایده آن اطلاع حاصل نماید بدو رویه کتاب جديد الاختراع مطبعة مباركة ( عنایت ) یعنی سیاحت هشتاد روز کره ارض را که بقلم مشکین رقم يگانه معلم ترقى ما ملت افغان جناب مدیر روشن ضمیر سراج الاخبار محض دانستن ما مردم بخواند مرکبهای آهن و ترن و رمان بسی و کوشش شهزاده اراده جوان بخت عرفان پرور با تمام رسیده خریداری نموده ملاحظه نمائید که یک شخصی بچه آسوده حالی قوه راه آهن و آب گون ها به هشتاد روز دور تا دور کره ارض را گردش و سیاحت نموده و قايده هنگفت بواسطة شرط برده و همان کتاب جمیع فواید را نشان داده بلکه در حقیقت معلوم گردیده در ضرر نبودن راه آهن شکست دولت معظم روس وفتح دولت كوچك ژاپون مثال است زیرا که جمع شکست های روس بواسطه ندانستن راه درستی بلاد حد زایون بوده . بنا بران عرض میداریم که دولت عرفته کوشش خود را نموده حتی المقدور اسباب ترقی را مثل سرکهای شوسه و رباطهای مراحیه و مکتبهای متعدده و ماشین خانه های حربی و غیره در وطن عزیز ایجاد نموده امروز زمان کوشش ملت است هر گاه ما وشما اتحاد و اتفاق نموده روز يك پس از اخراجات خودها پس کشید. به يك قطی علیحده ذخیره کنیم ماه يك قرآن و سال دوازده قرآن شده ، الحمد لله بیست ملیون نفوس میباشیم از قرار نفوس مبلغ بیست و چهار ملیون قرآن میشود باین روز به پیسه پس انداز قوه اتفاق بيك سال اینقدر وجه کلی بدست آورده و میتوانیم که بطريق ( امام ) بحضور پدر مقدس مهربان خود که در حقیقت چراغ ملت و دین است تقدیم نموده خواست دار شویم که همین و جه را باشخاص

فقیر دولت مایین بطریق اجوره داده و آنها را وادار نماید که سرك ها و خطوط راه آهن و سیم تلگراف دولت ما یارا درست کرده و بدو ساله اعانه انشاء الله هم وطن عزیز مان آباد و هم فقراء آسوده حال گردیده تن پروری و کسالی از برادران فقیر مایان دور شده و بقوه اعانه می توانیم هزارها مدرسه دایر نموده و اولادهای یتیم وطن را پذیرائی جمع آوری کرده و دران ماشین خانه های آدم سازی انسان های کامل گردیده. و فردا شکستگی های دولت نشانه
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


٩
سال نجم
امضاها
اداره
وا کنار نشده با وجودی که در آن زمان از صد نفر يك نفر تفنگ داشته و آنهم
منه کی بوده بقوه شمشیر و چوب این روی به پیشو او مقتداء خود حضرت سرور
و مقدر روز جزا محمد مصطفى صلى الله عليه وعلی الله که در روز پدر اقدام
جهاد کرده بودند نموده و اردوهای معظم مسلح دول انگلیس و روس را از
وطن من ز خودها رانده اسم شجاعت و شرافت خود را گوش زد دول عالم کرده.
در وطن دوستی ما ملت نجیب همین فقره کافی است که هر چند بعضی جوانان
نیم ست مانیان ظاهر از برادران وطن خود مکدر شده بخارجه قرار گرفته در انجا
بکار و قبل گذران نکرده و خود را زیر بار زحمت گرفته همیشه خیال
داشته اند که صنایع خارجه را آموخته و در زمان فرصت بوطن اصلی خود
مراجعت کرده برادران ملت را تعلیم نمایند.
ی صنعتی را از خارجه آموخته بودن خارجه را بخود مار دانسته فوراً
از حضور انور همایونی استدعای رجعت را نموده و بوطن عزیز آمده
از فواید خودها ملت را مستقیص نموده چنانچه از جمله اشخاص مذکور
یکی جناب معارف آداب حضرت مدیر روشن ضمیر جریده فریده مبارک
سراج لأخبار حضرت ( محمود طرزی ) میباشد که قوه نجابت ذاتي وكمال
خدادادی که داشتند. محض حاصل کردن تجربه و دریافت علی جدید سالها در
خارجه مانده و بعد تكميل حسب الأمر همایونی بوطن عزیز مراجعت نموده
که امروز بسمی و کوشش اعلیحضرت همایونی وقوه فاز خویش اتحاد
و افاق را ما بین ما ملت رواج داده و ما را شاه راه هدایت رسانیده
و معارف پوری های اعلیحضرت همایونی را گوشزد مایان نموده انا
هنا عالم تمدن را عملت و دوان مایان قشر داده و ماملت هم باید قدر این
زاد مرد نجیب و خدمت کار دولت و ملت اسلامیه خود را داشته شب وروز
در حق إنشاء معار فیروز خود دنیا کوئی داریم که مثل این معلم معارف
آگاهی را مامور تعلیم ماملت نموده اند و در سخاوت ملت نجیب افغان
همین کافی است که مهما را هذه حضرت الهی دانسته اکثر اوقات
خویشتن حفظ می کنند. و برای سرمشق دیگر اولادهای وطن بمباهات
مردمان ایلات بسر مهمان که بخانه یکی بوده و دیگری برگر مناقشه و نزاع
بوده و هرگاه شخص مهمان معاونت مالی و جانی خواسته مال و جان
خود را از آن شخص دریغ نکرده چنانچه ما بین ما مردم مثل است که
يك زماني بك نهر سلطانی بشکار خود در شده نك خوکی از شکار که
گریخته در راه کذارشان خانه های مردم رشید افغان سرپا بوده خون
از ترس جان ما بین خانه درآمد و از عقب آن سلطان و شکاریها رسیده
شخص صاحب خانه و مردمان افغان حربه های خود را برداشته عیدان
ایستاده شده جهة سلطان بیان نمودند که این خونه ما بین خانه های ما
آمده و پناه ما آورده با وجود نجمی آن از شیوه مردی دور است که به
مقتولی آن حیوان نجس راغب شویم آخر الأمر جنكيده وخوك را
دادند و به این واسطه همان مردم بواسطه رشادت ذاتی و دل صافی که
داشتند حمایت خونه را که خانه شان پناه برده بود نموده اگرچه مذهب
مسلمان حرام گوشت و نجس میباشد و موسوم به خوکیانی خیل شدند.
در قومیت و وطن دوستی مایان همین فقره پیش است که همکی اهالی
وطن در زمان ضرورت خود را بك قوم و يك وجود دانسته در راه
وطن جانها را فدا نموده و می نماییم و بدون از خانه دان شاهنشاهی افغان
خود دیگر را به روری و پادشاهی خود قبولدار نمی شویم - زیاده زبان
درازی را امیدوار عفو بوده دعا می کنم که زنده باد پادشاه ترقیخواه
دیجاء افغان واولاد و احفاد خانه روان شاهی افغان و پاینده و برقرار باد ملت
نجيب ووطن عزیز افغان و بردوام باد سراج الاخبار افغان و نیست و نابود
باد دشمنان سلطنت و ملت افغان .

على اكبر كوت دفعه دار قندهاری، عبدالله طالب العلوم جديده

سراج الاخبار افغانيه
( ناطق ) تخلص يك شاعر فارسی میگوید :
. وارسیدیم بجایی
من و ناطق در عشق - که بود بلیل و پروانه اصبحت كرما ، اما چه بليل
و چه پروانه ایلیلی که برگ گل خوش رنگ خوشبوي حدين ، دولت ،
ملت، وطن را در منقار دارد، پروانه که بر شمع عرفان ، و پادشاه عرفان.
و کلزار عرفان بال اند از عشق و شوق شر رفت انی دارد. بعضی از خود بنان بلند
منشان چون این مقاله را سر تا پا خوانده بر امضاها برسند. و در پیش نظر
خودشان يكباريك كوت دفعه دار، ويك طالب العلمي به بينند بابك كاف
تصغیری در صدد ترشیف برآمده با خود خواهند گفت : عجب اما چنان
کمان کرده بودیم که این مقاله سیاسی، اجتماعی ، اخلاقی ، ملکی عسکری
را کدام ملا واعظ شیواییان و یا کدام دیپلومات واقف احوال جهان
و یا کدام افسر بسیار کلانی نوشته خواهد بود. او مكر اين يك كون
دفعه دارك ، و يك طالب العلمكي بود ..... ما میگونیم : و بندیگیر
از سخن هیچ مبين فايلش بکوئی متاع بین به دکان که شکری ..
وجدان ، ذكا، فهم هوش یك چیزی نیست که در زیر انحصار دراید
و مخصوص ذوات کبار با اقتدار باشد. نی نی ! اینها تخمها نیست که هر زمین
قابل و مستعدی را که بیاید در انجا نشو و نما میکند ، و تمر و محصول
میدهد . به کوههای بلند سر افراز را می بیند و نه زمینهای پست
عاجزی همراز را می اندیشد .

سراج الاخبار افغانیه یکمال فخر و سرور مكتوب صداقت و حقیقت
آگاهی را مامور تعلیم ماملت نموده اند و در سخاوت ملت نجیب افغان
همین کافی است که مهما را هذه حضرت الهی دانسته اکثر اوقات
خویشتن حفظ می کنند. و برای سرمشق دیگر اولادهای وطن بمباهات
تمام نشر مینماید و دعاهای آخرین و جدانية آن دو دل سوخته اتحاد
آموخته را تکرار على التکرار نموده آمین آمین ثم آمین یا ارحم الراحمين
تجاه سيد المرسلین (س) میگوید .

يك تقريظ دلپذير

بسم الله الرحمن الرحیم

وفق الله تعالى جميع المسلمين لكل خير وصلاح آمين
عجب اخبار خوشها و جريده فرحت افزا که در جنب شکر گفتار
شکر بارش نرخ جان شیرین ارزان و در برابر بياض بين السطورش سلاله
نور ظلمت نشان اینا آن شورا به کشان تپه حر ما تر از لال کوثر، و سوادش
دیده افروز اهو چشمان سیمین و ! الفاظش را سلسله آب روان لازم
و معانیش را اطاقت جان ملازم هما کردار سایه اقبال و خرمی و پرتو دولت
شادمانی بر فرق مشتاقان انداخت هزاران شکر که این سال همایون قال
سال نیم سراج الاخبار ما آغاز نموده و رسم مقرر و آئین مستمر گرانبار
قدر و شرف تردید و بدیدار آن دیده انتظار مطلع انوار کردید و مطالعه
آن سفینه بی قراری و ساحل قرار رسید و عمالقه اش شاهد مراد در
برآمد و طراحی رنگ امیزیش برقم بهزاد و مانی خط در کشید خون غوامض
محبت وولا و نوع پرستی و وطن خواهی و تعصب با جانب و به غیرت و هوش


صفحه ۱۰
سال دهم
شماره ۷

آورنده مسلمانی و انواع نصایح و ذکر مناقب ذاکیه و شرح مراتب عالیه
بادشاه محبوب القلوب جناب رافع لواء الخلافة الفاخرة و شاهر حسام البسالة
الباهرة مقر المؤمنين بنصر الإيمان و مدال الملحدين قهر الطغيان الأمير ابن الأمير
اعلیحضرت ( سراج الله والدين امير حبيب الله خان لازال مؤيداً لحفظ الدين
ادام الله دولته و خلد سلطته و جل العز معقوداً على بنود اعلامه
که در حاوی آن مندرج است دستمایه سرود عبرت گردید.
شما را و جميع قارئين کرام را از صمیم دل تبريك مى گويم محترما
مدتی ده سال است که جریده فریده حبل المتین در شهر قندهار برای من
هفته وار می آید چون مدیرشان شخص عالم و واقف با اوضاع زمان و اسلام
میباشند. از حق گوئی و نوع خواهی او نهایت محظوظ و ممنونم اگرچه
در بعضی جاها در خصوص بعضی فرنگی ما بان اغماض مینمایند سر آن
حقیر مشکور شان میباشم دیگر اخبارهای عربی و فارسی را هم دیده ام
و ملاحظه کرده ام اما سراج الاخبار ما هم امروزه روز از جمله سرآمدان اخبار
های اسلامی شمار است شوقه رشوق افزود همواره مشغول و آشفته
مطالعه آن میباشم موجب ساعت تیری حقیر شما میباشند یا الهی تا این جریده
برای منتظران راحت روح و روان است و این مشتاقا را مقدم فرخنده
شان بر اخلاص مندان اسلامی مبارک باد و ورود این خجسته اخبار مدام
جمعیت بخش دلهای پریشان عامه مسلمانان باد از حضرت دائم البقاء جل
ذکره اسباب نیل سعادت و بقای دولت امیر الا عظم الذي ارتقت بايام
العلوم و المعارف و الخاقان الفخم الذي استقلت الأمم يظل عدله العوارق
درة تاج الإمارة الإسلامية و واسطة العقد السلطنة الأفغانية اعلى الله
ملكة استدعاء مينهايم و ما ذالك على الله بعزيز زياده
دل روشنت قابل را زیاد
در فیض و خاطرت بازباد
فقط سنه ۱۳۳۳ - دستخط حقیر سید میر محسن القندهاري على عنه

ادبیات
به امضای وگل ، از ایران وارد شد.
◄ رستخیز ►

برخیز ز خواب گاه تنگ است
شتاب کم روز رزم و جنگ است.

ای خواب ربوده باشی بیدار ای مست زیاده باش هشیار
ای باخته نقد جان بجنگ آر ای است که موسم در تک است.
رخیر جواب كان تنك است
بشتاب كم روز رزم و جنگ است.

هل شیشه می گیر شمشیر از کیسوی بار بند منذیر
شتاب که ترسمات رسمی در امروز به روز عشق و مات ( ۱ ) است.
وخير از خواب گاه تنگ است
نشتاب که روز رزم و جنگ است.

اجد زبان ز ظلم بشه از آزادی خویش دست شسته
توید بگوشه نشته که چشم به کوروپای لنگ است.
برخیز و خواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است.

تابند فروش و آه وزاری زین پس به سر است ردباری
(۱) = منك فار

زین پیش به در خود است خواری فرمان بردن به روس منك است
برخیر رخواب گاه تنگ است.
شتاب که روز روی و جنگ است.
باز آواز آیاز کاری اندر سر ره نماند خاری
هان برزه زنگ رستگاری از گوش را بسوی زنگ است.
برخیر رخواب گاه تنك است.
بشتاب که روز روم و جنگ است.
ناروس ملك ما گزينه تاجند بگلستان نشيد
نادشمن كيفرش با چند خود شهد بکام عاشر تک (۱) است.
رخيز ز خواب گاه تنک است.
بشتاب که روزرز و جنگ است.
هم از زن و مرد و پیر و برنا به آمده شینه شکپ
تن در دادن بروس جانا پيمانه مبرما بستك است.
وخير رخواب گاه تنك است.
بشتاب کهر وزرزم و جنگ است.
بس رنجه کنیم مان خویش کاری نتوان بردن از پیش
با بودن دشمن بد اندیش پر کردن و ای بالهناك است.
برخیز ز خواب گاه تنك است.
اشتاب که روز روم و جنگ است.
دیگر تیم دست در دیگر نکشیم آن اختر
دیگر نکنیم بده ها از دیده ها تر از این پس کار با تریک (۲) است.
برخیز ز خواب گاه تنك است.
بشتاب که روز روزم و جنگ است.
دل جان شد از ضربه ایران کو طهمورت آن خدیو ایران
ر الدروس کو است دیو ایران این غولیه که دس عدتک (۳) است.
برخیز ز خواب گاه تنگ است.
شتاب کم روز رزم و جنگ است.
این دیود غل دله آبنوس است. این دو را چهره سندروس است.
این امر یمن بنام روسی است بنباره مول بر زرنگ است.
بر خیر ز خواب کله تنك است.
بشتاب که روز رزم و جنگ است.
خوش آن باشد که شیخ آزیم اور بیکار (٤) سرفراز
شمشیر زخون سرخ سازیم چندی است که شیخ زیور نشه است.
بر خیر ز خواب کله تنك است.
شتاب که روز ر ز م و جنگ است.
از بهر وطن بجان بکوشیم در روم بان نیل جوشی
چون شیر دارم بهم خروشیم کو دشمن از در و پلنگ است.
برخیز زخواب گاه بنك است.
بشتاب که روز رزم و جنگ است.
کر دور شود زن سرما الاد در ماکت پیکرها
ندهیم نيك افسرما نادر ترکش یکی خدمک است.
برخیر وخواب گاه تنك است.
شتاب که روز رزم و جنگ است.

(۱) = شرك - زهر (۲) - ترنگ آواز شمشیر
(۳) - عذك = بي اندام (٤) بکار - میدان جنگ


صفحه ۱۱ سال پنجم شماره ۸

در معرکه چون نهنگان ایم با تیر وجود و جوشن ایم
مردانه و غیر الممكن ایم همآورد کوی چون پشنگ (۱)
برخیز زخواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است
(۱) پشنگ ـ از دلاوران توران

آتش افشان شد هلال عنان شهر بگشود عقاب المان
فرد از خشم شیر ایران از هیو و خرس زیردنگ است
برخیز ز خواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است

يك نخلستان در جوار اهرامها از مناظر مصر

المان قوی ستیزه بر خاست دریا دریا سپاه آراست
از نیروی دشمنان ما کاست زو بیم و هراس در فرنگ است
برخیز ز خواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است

زاریش بروس پس کردند است این آتش واند گر سپند است
از دشمن الحذر بلند است خوش خرس دژم در ادرنگ (۲) است
برخیز ز خواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است
(۲) آذرنگ = هلاك


شمارهٔ ۷ حال عجم حله ۱۲

فریاد و خروش از سواران مربی گذرد زجرخ کیوان باز يك سواره و پیاده اندر دم پیل مست داده
آمد از دود تیره کیهان بینی از خون هزار کنت(۲) است مات آمده پادشاه ساده این است سزا هر او دور تک است
برخيز ز خواب كاه تنك است برخيز ز خواب گاه تنك است
شتاب که روز رزم و جنگ است بشتاب که روز رزه و جنگ است
از فلفل بوق و کوس و کرنا شوری افتد بچرخ مینا بر کشتی انگلیس مکار هر گوشه شکست شد پدیدار
خون بگرفت کوه و دشت و دریا پنداری چرخ سرخ رنگ است ز این پس نزند گزاف بسیار کاندر دريا بكى نهنك است
و خيز از خواب گاه تنك است برخيز زخواب كاه تنك است
شتاب که روز رزم و جنگ است شتاب که روز رزه و جنگ است
شمشیر بلان در این نگاه آمد چه كان و كله ها کو شد تیره چو خان کاخ مینا از دوده توب مستقو، فرسا
لرزد دل شیراز هیا هم این دوره و فروعتك است لشکر بگرفت دشت و دریا از برف و ز خون زمین خلنک (۱) است
ر خير از خواب گاه شان است برخیز ز خواب گاه تنك است
شتاب که روز روم و جنگ است بشتاب که روز رزم و جنگ است

(۲) كنك = روده معروف هند

کاریکاتور

السياسة المصورة
انكليز - بعد از انکه گرفتن افريقا وسودان ، وبانك هند، و مرغان رشكا لك كناد او اوستراليا و جزایر بحر محیط را در قفسها انداخته : تلهٔ دندانه داری را گذاشته ، دیگر جاها را میخواهد به آن بگیرد و در قفس بکند ، عثمانی و المان از پشت کوه هر حرکت او را در زیر نظر ترقب داشته می گویند : ربوده زحمت کش وقت آزادی رسیده . آزادی ! ...

این کیفر را خدا بر انگیخت بر فرق عدو غبار غم يخت
زایشان چندین هزار خون ریخت لك قيصر روس در غرنک (۳) است
برخيز زخواب گاه تنگ است
بشتاب که روز رزم و جنگ است
(۳) غرنك = كريه

حوادث خارجيه
ترجمه خبر هاي جنك وغيره از جرايد او روپا و حالهای وطن و ملت

جريده خاور مینویسد : در مکتوبیکه یک شخصی از، شیراز، برای یک دوست خود، مشهد نوشته از حالات آن نواحی تحت رانده مینویسد :


شماره ۷
برحمتهای خداوندی ، و مقاومت و شجاعت دلاوران عثمانی از هر
طرف به شکستهای فاحشی ، و تلفیات مدهش گرفتار آمده خائب و خام
مقهور ، مغلوب شده بقرار مجبور گردید . از قراریکه محساب آمده
تنها مقتولین این محاربات سه روزه زیاده از پانزده هزار عسکر فرانس
و انكليز میباشد. ضایعات عثمانی به نسبت آنها خیلی کمتر است . اکثر
هجومهای دشمنان قوت هجوم مقابل و شجاعت عدیم المماثل عسکرهای
بها در عثمان بزور برجه و شمشير و خنجر دفع گردیده است . یومیه های
دستکی بسیاری نیز استعمال شده است. طیارهای عثمانی نیز بمحاربه
اشتراک ورزیده بر مواضع مهمه و اردوگاه دشمن بومبه های بسیار موثر
انداخته است. طوبهای استحکامات عثمانی چنان آشیاری شدید و پر
تأثیری اجرا کرده که خود دشمن نیز اعتراف میکند . بعد ازین محاربه
برای متفقین سراسر نا امیدی از دار دانیل حاصل شده ها میلتون نیز دفع
شده بی کار خود رفته است .

فعالیت مجاهدین سنوری

بجريدة ( جيروناله ديتاليا ) از مصر اشعار میشود :
مأمورین مصر و طرابلس از طرز حرکت و روشی که درین اوقات
رؤسای مشایخ سنوسی پیش گرفته اند بسیار پریشان و انديشتاك ديده
میشوند، در مابین ستوسها و جمال پاشا که بگرفتن مصدر مأمور است.
و منتظر اتمام یافتن راما من به تدارکات جمع آوری قوای عظیمه مشغول
است دایما مخابرات جاری میباشد همینکه ازین طرف محركات تعرضيه
آغاز شود سنوسیها هم به حرکت حاضر و مهیا میباشند ، و در یتوقت
به قلع و قمع ایتالیها از طرابلس کمر همت بسته اند و از هر طرف تطبيقها
و فشار های سختی را تالیا آورده اند. آخر ترین خبریكه جراید
( سونچر زلند ) از روما گرفته نشر کرده اند مشعر برین است که اکثر
ایتالیایی که در طرابلس بودند به ( مسینا ) نقل کرده اند و در طرابلس
بغیر از مأمورین حکومت دیگر کسی از ایتالی نمانده است و در مارین
شهر طرابلس و اطراف آن مناقلات و مخابرات تعطیل افته است .

سفالت و پریشانی در روس

جريده و كيه فسقا ياميسال ، روسی مینویسد :
ملتجی ها و فراریهایی که از شهرهای المان گرفته شده كي بداخل ملك
روس میآیند. و عادتا منظره يك سيلاب سفالت و فلاکت را نشان میدهند
از حد و حساب خارج شده است. از هزارها ولكها كذشته حالا بمليونها
رسیده است. شهرها و قصبه وقربه ها و ده هایی که بوم به بدست المانها
و اوسترياها افتاده میرود و مردمان آنها مانند سیلاب يك سر بسوی شرق
روان شده میرود یک منظره دهشت آوری دارد . قافله ها قافله هایی دیده
میشود که از مردوزن و پیروجوان و اطفال در جنگلها و صحراها و کوهها
و تیه ها مانند ملخ ثبت شده اند . و هرچه در پیش روی شان آمده میرود
خورده و رفته میروند . دها و قریه ها را بعد از انکه غارت و یغما میکنند
آتش داده در میگذرند. این فرار و مهاجرت عمومية القوام ادوار اولية
تاریخیه را مخاطر می آورد. با آنکه روایت شکسته شدن سد سکندر
و خروج يأجوج و ماجوج را بیاد میدهد . خوف و دهشتنی که دلهای
این قرار بها را استیلا کرده و عسکر و دیگر اهالی سرایت کرده بك
دلشکستگی و بی جران عمومی حاصل شده میرود . از همه بدار کران
حالانکه منظره اضمحلال و پریشانی موجب قبل و قابها و گفتگوها و عربوهای

منه ۱۳

جال نجم

آقای ایالت برات خاصی اعتماد و امنیت کرده و در اطراف خود آنها را
جمع کرده و زمام امور عسکری و ملکی را به آنها سپرده که همه شان
از سالها تنخواه خوار و فداکار انکلیز بودند و همینها بودند که راه
گردن بندر، بوشهر ، را برای انگلیزها باز و بنی اسبابها برای آن
فراهم آورده بودند. اما در پتوقت طشت آن خائنان دین و دولت و
و غداران وطن و ملت از بام افتاد ، و بدرجه کارشان آفتابی گردید که
مقدار نخواء شان را که از انکلیز میگیرند مردمان بازار هم میدانند که
چند است. از قراریکه شنیده شده آن خانها را به طهران طلب کرده اند
که یکیفر کردار شان برسانند. این خاندان غدار را منافع شخصی
وقی چنان چشمان شانرا پوشیده که دین وجدان ایما را فدا کردند
و رای دنیای فانی مقدسا را پامال ساختند، حال آنکه نامهای آنها را
صحیفه های تاریخ ملت تا به اید محفوظ خواهد داشت ، و خود شان .
وذريت شان نسلاً بالنسل تا بوقتی که ایرانی و ایران در دنیا باشد مظهر
انت و نفرت خواهند بود. لعنت بر خاستان دین و دولت و نفرت
از غداران وطن و ملت !

ندر بوشهر

جريده و توویه وره میا و مینویسد :
در تمام ایران بك غلیان و هیجان عظیمی از ضبط کردن انکاز
ریندر بوشیر بر پا گردیده است در اصفهان بنابر تشویق علما و اهالی
نام عشار و قبابل رهاشده اند، و عهد و پیمان کرده اند که تا یک قطره
خون در بدن داشته باشیم الکلیزها را از بندر بوشیر بیرون خواهیم کشید.

يك كاميابي جديد عثمانیان در دارد نیل

جریده اقدام مینویسد :
از سه روز به اینطرف است در جهت و اناقار طعها ، نام موقع
تجاربه های بسیار مهم بوقوع آمده است. جنرال ( ها میتون ) که
از وقت مقرری خود بباز کردن آبنای دار دانیل بجز خوردن ضربه
های شدیده متوالیه هیچ يك گيجه دیده، و تنها در نزد افکار عمومیه
فرانس في . بلکه در هر طرف دنیا نجز بدنامی و رسوایی دیگر هیچ فایده
نیافته و آخر بسودای آن افتاد که انتقام اینهمه تلخکامی های خود را
ه صورت که میشود باید بگیرد و هیچ نباشد محضرات متفقها که ملتجی
در تمام چیمه های حرب بغیر از فلاکت و مصیبت دیگر هیچ ندیده اند
مزده امید آوری رسانیده بتواند. هر چه باداباد گفته يك نقشه هجوم
و حمله آوری بسیار بزرگی کشیده بود، و برای از قوه فعل آوردن
این کار مقدار کلی قوای معاونه - یعنی لشكر مددکار - طلب نمود و
و بازاپور های معقول متفقین را برین قانع ساخت کما کر مدد لشکری
تازه دم به او برسانند بهمه حال بك كاميان عظیمی حاصل میکنند. متفقین
اگرچه برای ندارك کردن قوای معاونه خیلی دلتنگ شدند و بمشكلات
زندگی برخور شدند. ولی بنا بر اعتمادی که دخترال نامداری مانند
ها میلتون، داشتند امید و از کردیده تکلیف هامیلتون را در باب
فرستادن مدد لشکری چار ناچار قبول کردند، و بهزارها مشقتها و خون
جگرها قوای امدادیه را به جنرال ها میلتون رسانیدند هامیلتون همه
تونهای خود را جمع کرده ، و بصورت بسیار شدیدانه و معتدانه برای
پیش بردن نقشه کشیده که خود از سه چار طرف بر موقعه ای مستحكمة
عمال هجوم و یوریش برد مجار به شهروز مهادناً دو ورزيد . حالانکه


صحیفه ١٤ سال پنجم شماره ۷

عمومی میشود که آیا این حرب بی ثمره و بی نتیجه تابکی دوام خواهد کرد و حكومت چرا بزودى يك چاره برای رفع این مصیبت عظما نمی کنند ؟ و ازین گفتگوها وغربوها انديشه يك اختلال و انقلاب عمومی در روس پدیدار است .

استقراض انكليز عقیم ماند
جريدة ( نویه فرایه پرسه ) مینویسد : استقراض سه ملیار ( ۳۰۰۰۰۰۰۰۰۰ ) مارق که انگلیز میخواست از آمریکا قرض بگیرد بنابر اعتراضی که از طرف رئیس جمهور موسیو ( ویلسون ) واقع شد عقیم ماند .

تحت البحر های المان چسان به بحر سفید رسیده توانسته اند؟
اقدام مینویسد : درین هنگامه حرب عمومی بلند ترین نمونه های جسارت و فدا کاری را قوه بحریهٔ المان نشان داده است كه يك چند کشتیهای تحت البحر خود را از بحر شمال رهسپار دریا نوردی داشته و از دریاها ، و آبناهائی که همکی با کشتیهای دشمن و دیده بانهای هزار فن فرا گرفته شده بود گذرانیده به امداد متفق شجیع خود ترکیا فرستاده بود . این خبر چون اول بار شایع کردید بسیار کسانی بودند که بهیچصورت این را باور نمی کردند . و این باور نکردنشان چندان بیمعنا هم نبود : زیرا تحت البحر ها از ممالك المانيا كه بر نزديك ترین و راست ترین راههای بحری حرکت کرده بممالک عثمانی بیایند باز هم میبایست كه يك بحر بزرك شمال را و آبنای اژه را که در مابین فرانس و انگلستان واقعت، و بحر فرانس را و آبنای جبل الطارق را که هر طرف آن با استحکامات مدهشه انگلیز محاطت ، وبحر سفيد را تمامها ، و بحر یونان و جزیره ها را باجمعهم طی کرده به آبنای دار دنیل رسیده میتوانست . این راه دور و دراز بشرطیکه در هیچ بندری توقف نشود و سر راست شب و روز قطع مسافه شود، کم از کم (٦٢٥٠) کیلومتر و یا و ۳۳۰۰ میل مسافه را مالک است . تحت البحر ها چون اکثر این مسافه را باید در زیر آب طی کنند ، و در زیر آب در ساعتی از ۸ تا ۱۰ میل و بر روی آب از ۱۵ تا ۱۹ میل قطع میکنند ازینسبب طی کردن اینهمه مسافه را خیلی بعید الاحتمال میشمردند . حال آنکه در پیشگاه آینا چون آن تحت البحرها بچشم دیده شد ، و غرق شدن کشتیهای بزرگ بزرگ جنگی انگلیز و فرانس را بواسطهٔ آن تحت البحر ها مشاهده کردند هرکس بباور کردن مجبور شدند ( فونده ) ( فان ده رومین) . همه این شهرها و قصبه های مستحکم در بلژيك و فرانس واقعت . آمدیم در رزمگاه شرقی : درین رزمگاه ۱۲ عدد قلعه های مستحکمه شهرهای معروف را ضبط کرده اند که از قرار ذیل است : ( ليبا وو ) ( رو زان ) ( پولتو وسك ) ( ایوان گرود ) (وارشاد) (لومچه) ( اوسترو لينكا ) ( گوونو ) (نووو جورجيووسك ) (اوسو ويك ) ( برست ليتو وسك ) ( ده مينسك ) ( بلونيه ) . این شهر ها نیست که با استحکامات بسیار قوی ورصين مستحکم بوده اند اما شهرها و قصبه های غیر مستحکمی که گرفته شده و یا خود روسها گذاشته و گریخته اند داخل احتساب فوق نیست . در رزمگاه غربی نیز همان شهرها و قصبه هایی مذکور گردید که مستحکم بودند و بزور هجوم گرفته شدند وگرنه شهرها و قصبه های غیر مستحکمی که گرفته اند خیلی افزونتر است . اکثر موقعهای مستحکمه بلژيك و فرانس در ظرف ده هفته نخستین حرب گرفته شده بود . غیر از استحکام ( ليبياوو ) بضبط و تسخير دیگر استحکامات روس در آخر سال اول حرب آغاز شده بود . درینهمه محاربات معلوم کردید که هیچ گونه موقع مستحکم دشمن در مقابل عملیات محاربات منتظم عسکر المان مقاومت کرده نمیتواند در زیر تأثیر دهشتناک طوبهای بزرك و سنكين المان و اوستريا استحکامهای دشمن در کم مدت منهدم می کنند . ( ليه ژ ) از نتیجه يك هجوم نا كهاني ، و ( نامور ) بعد از بومباردمانی که پنج روز دوام ورزید سقوط نمود . ( موبوژ ) بعد از آتش طوبهای دهشتناک المان دو روز مقاومت کرده توانست . ( آنورس ) که از مهیب ترین و قوی ترین استحکامهای دنیا شمرده میشد در دو روز ضبط و تسخیر کردید . دیگر استحکامات رزمگاه غربی به بيك روز و بعضی بچند ساعت گرفته شده است . در رزمگاه شرقی نیز امر همچنین بوده است : لیسیاوو ، روزان ، پولتو ووسك ، لومچه ، اوسترو لينكا ، اوسو ويك بی آنکه حاجت محاصره منتظمه بهمینطور سقوط کردند . بعد از انکه موقع بولونیا را عسکر های المان ضبط و تسخیر کردند روسها وارشاو را خود بخود خالی نمودند ، و چار روز بعدی آنرا خالی کردند . ایوان کرود بعد از آغاز تعرض به سیزده روز و کراسنیستاو بعد از بومباردمان دوازده روز تسخیر گردید . قلعه مستحکمه نوو ( نووو جيورجيوسك ) را با زیاده از هفتصد طوب و يك و نيم لك عسكر در ظرف ده روز بدست آوردند . استحکام دومينيسك در ۲۸ ماه اگست و در ۱۹ ماه مذکور همه قلعه و شهر آنرا گرفتند . برست ليتو وسك را در ظرف یک هفته با همه استحكامات آن قبضه نمودند . [ احتساب فوق تا ماه اگست است . اما بعد از ان تا حال نیز سی و سه قلعه و استحكامها را نیز المانها بعضی را بهجوم و بعضی را که خود روسها تخلیه کرده اند بدست آورده اند ]

کامیابهای المانها در محاربه های قلعه گیری
از خبرهای « آژانس وولف » : از آغاز محاربه تابحال عسکر های المان در خصوص ضبط نمودن قلعه های مستحکمه کامیابهای خارق العاده نشان داده اند . در رزمگاه غربی ۹ عدد قلعه های بسیار مستحکم و مشهور را فتح کرده اند که از قرار ذیل است : ( ليه ژ ) ( نامور ) ( کونفوی ) ( موبوژ دی ) ( لافیر ) ( لاوون ) ( موبوژ ) ( آنورس ) (ليل) . هر يك ازينها غیر از مستحکم بودن شان از شهرها و قصبه های معمور و مشهور دنیا هم شمرده میشوند . و نیز در رزمگاه غربی ۶ عدد مستحکمه های توقیف را گرفته اند که اینهاست : — ( مانو ويل ليه ) ( ژوه ) ( له ژا بومل ) ( هیرسون )

افکار عمومی در فرانس
يك مكتوبی که از فرانس بجنوره آمده شایان دقت بعضی نکات در باب افکار عمومی مردم فرانس مندرج دارد . در ان مکتوب نوشته که در فرانس آنچنان طبقه های مأیوس و نالانی موجود است که میگویند قوتناك آنها دولت فرانسه را بهمه حال بصلح مجبور خواهد کرد . اما در فرانسویها خیلی در شور و شغف دیده میشود . هيچيك فرانسوی دیده نمیشود که با همه موجودیت خود شان هواخواه صلح باشد . به دسیسه های حکومت و آدمهای حکومت امنیت و اعتماد هیچ کس قایل نیست .


۲۰۲ سال پنجم شماره ۷

قونسول انگلیس مقيم بوشهر بسمت فرمانفرمائی و حکمرانی جنوب ایران معین شده است . بیرق انگلیس را در تمام نقاط جنوبی ایران که ممکن بود نصب کرده اند . عده قشون هندی که پیاده شده اند از قرار معلوم متجاوز از ۳۰۰۰ است . هیجان ایالات جنوبی ایران خیلی زیاد است . و مشغول تهیه و تدارك هستند که اگر انگلیس ها مقاومت نمایند . ایلات معتبر جنوبی ایران متفق شده اند که اعلام جهاد نمایند .

جريدة بوليز تا كبلات ميكويد :
تصمیمی که سیاسیون ایران کرده اند بزرگ است . جنگی که آنها میکنند جنگی است برای حیات و استقلال خویشتن یا برای تحصیل استقلالی که در طی مجاهدات انگلیس و روس برای اعاده انتظامات مملکت از کف مملکت ایران رفت . تکلیف ایران این است که معاهده ۱۹۰۷ انگلیس و روس را از صفحه وجود محو نماید و گریبان خود را از عواقب وخیم آن برهاند . این معاهده را بدون مشورت مملکت ایران بستند و دولت ایران همیشه برضد آن پروتست نموده است لیکن غیر از پروتست کاری نکردند .

شکست انگلیس ها
تلگراف ذیل از برازجان تاریخ دوم شهر ذیقعده رسیده است از قرار اخبار واصله در جنگ تنكك از طرف اردوی مجاهدین ۵۰ نفر مقتول و هشتاد نفر مجروح شده ولی زخم مجروحین بی خطر است و امید بهبودی میباشد از عده مقتولین نظامیان انگلیس روایات مختلف است کمتر از پانصد و بیشتر از هزار نفر گفته نمیشود اخبار هفتصد نفری زیاد است اردوی مجاهدین در اردوگاه مستقیم و روز بروز پر عده آنها افزوده میشود از قراریکه شنیده شد در این جنگ مجاهدین نهایت رشادت و شجاعت را بخرج داده اند زیرا که عده مجاهدین سیصد نفر بوده است و عده نظامیان انگلیس بالغ بر سه هزار نفر .

افغانها در قاینات
موافق را پورت تلگرافی در شهر قاین شهرت دارد که عده افغانها بدو فرسخی درخش رسیده اند ( درخش دوازده فرسخی پرچند است ) . ( شهاب ثاقب )

آخر ترين خبرها
از ترجمه های اخبارهای اردو و انگریزی

افتادن هر مجستی خارج از اسب
از لندن ۲۹ کشور : - هر مجستی جورج پنجم بادشاه انگلستان برای معاینه افواج رزمگاه غربی از لندن بفرانس آمده بود . هنگامی که بسواری اسب بر صفوف افواج گشت و گذار میکرد . و افواج نمره های تحسین میبر اوردند دفعه مادیان سواری بادشاه از آوازهای باچه ها و ها یهوی های افواج رم خورده و نجست و خیز آمده پادشاه را بالا کرده بر زمین انداخت و صدمه های بسیار شدید بر وجودش رسید . همرکابان حضور شان پادشاه را از خاک برداشته و خاکهای سر و بدن شا را تکانده به احتیاط تمام در عرابه موتر سوارش کردند . و به بندرگاه و از انجا در کشتی سوار شده به لندن رسیدند . با وجودیکه کسی را از پتواقعه دهشت انگیز خبر نکرده بودند باز هم بسیاری از مردمان بر بندر جمع آمده بودند . هر مجستی از درد

داده است . خبرهای اضمحلال روس در همه فرانس تأثیرهای بسیار ملکی محصول آورده است ، و هر کس پیاس و نومیدی شدید و مخوفی افتاده است . فرانسویها را از انگلیز ها هم امیدی نمانده است آمدنهای در نخستی جورج و لورد کچنر بين صورت که از شوق و نشه عاری بود می گردید . هر فرانسوی که فکر رسا دارد در دل خود بجای محبت کین و غرض میپرورانند ، انگلیز ها را سبب یگانه اینهمه بدیها و محرومیتهای خود میدانند . خلاصه امروزه روز برای فرانسه از متفقین و دوستانش هیچ امیدی باقی نمانده ، و بر قوت و موجودیت خودش نیز اعتمادش خیلی کم شده است .

آثار اندیشه در ایتالیا
نظر بخبرهائی که از « سویسره » رسیده است چنان معلوم میشود که از هر ضربه مدهشه که روس بر سر و کار خود میخورد از همه زیاده تر ایتالیا را بلرزه میددارد . بخون معلوم میشود که در وقتیکه ایتالیها بجنگ اعتزال نموده بودند قطعی تخمین کرده نتوانسته بودند که روسها به این درجه مضمحل و پریشان خواهند شد . و چنین کمان میکردند که روسها بهمه حال خطوط مدافعه کارپات را پاره کرده پیش خواهند رفت . و حقیقت هم چنین بود که در ان تاریخ روسها با تمام موجودیت خودشان بر گذر گاههای کوههای کارپات بزور آوردن کوشش میورزیدند ، ائتلافیون بعضی بازی دهندگان ایتالیا - به تعبیر دیگر بازی خوردگان ایتالیا - نیز چنان حکم می کردند که اگر ایتالیا محرب اشتر التورزد ، اوستريا هم از حیرت زده شده بکار خود واله و سرگردان خواهد ماند ، و روسها نیز به بسیار آسانی از کارپات گذر کرده ایتالیا بدون زحمت بمقصد خود خواهد رسید . و نیز این امید را هم داشتند که از اشتر ایتالیا بجنك نتيجة حركات ائتلافیها نیز بطرف داری ائتلافيون بعمل خواهد آمد ازین بود که ایتالیا همچنین خیال پلوها بجنگ داخل شده بود . اما چون دیدند که از بهمه خیالها و امیدها بجز ضرر هیچ فایده برای شان حاصل نشد ، و همه آرزوهای شان بربادها رفت درینوقت به اندیشه های خوفنا کی دو چار شده اند .

بيانات يك اسير مسلمان افرغانی
در میان مطبوعاتی که از قرار گاه عما كر عمان از نیم جزره گلیبولی رسیده فقره ذیل نوشته شده ، : - در میان اسیر هائیکه دیروز از عسکر فرانس بدست ما آمده ( داوودا قاما را ) نام يك زنگی مسلمان مشکالی نیز موجود بود . [ سنگال از مستملکات فرانس است در افریقای غربی ] این اسیر میگوید که من از مسلمانان سنگال میباشم . پدرم محمد نام دارد فرانسویها وقتیکه مارا بعسکری خود داخل میکنند از عبادت و وظائف مسلمانی ما را منع می کنند . ما را از ملك ما يجبر وزور جمع کرده به اینجا سوق کرده اند . بما فهمانیده اند که ترکها اسیر ها ر اقتل می کنند هوش کنید که تسلیم نشوید . ما هیچ نمیدانستیم که با مسلمانها جنگ می کنیم . اگر دیگر رفیقهای من بدانند که شما مسلمانید و با ما استقدر بخوبی معامله می کنید همه شان گریخته به پیش شما خواهند آمد .

مطبوعات خارجه راجع ایران :
از جرائد آلمان

انگلیس و جنوب ایران
جریده ( فرانکفورتر زيتونك ) المانى مورخه ۲۳ اوت تلگراف ذیل را که از اسلامپول رسیده است اشاعت میدهد :


صحیفه ١٦
سال نجم

٣ ماه نومبر خبر کلکته – اخبارات پورپی کیفیت مجبوری شمولی دولت رومانیه را همراه دولت جرمن چنین می نگارند – که در دولت رومانیه هر قدر توپ و تفنك كه موجود است جمه ساخت کار کرپ جرمی است ازین سبب دولت رومانیه طبعا از برای حاصل نمودن کلوله و بارود محتاج دولت جرمن است زیرا که این يك نقص و یا کلی توپهای کرپ است که دران کلوله های دیگر توبها کاری در چنانچه دولت رومانیه در شروع جنگ برای دولت روس و برطانیه مجبوری خود را ظاهر نموده بود که اگر دولت رومانیه در جنگ موجوده همرا مدول متحده شرکت نماید همه اسباب و توپخانه او از بابت نبودن کلوله و بارود پی کار ثابت خواهد شد و دول متحده درین فرط این عقده را حل کرده نمی توانند یعنی در ین وقت اسباب و کارخانه سازی این قسم حیه خانه را مهیا نمودن کاری است بسیار مشکل وا کرده رومانیه توپهای خود را تبدیل نموده بجای – توپهای جرمنی نوع قدیم دول متحده را مروج نماید – این قدر فرصت نیست که مرتب و انتظام آن کرده شود –

٣ نومبر خبر لندن – هز مجستی چارج پنجم بادشاه دولت برطانیه تاریخ یکم ماه نومبر در لندن وارد شد – محکمه خبر رسانی بیان نمود که در شب ٣ ماه نومبر شاه موصوف از شدت درد بسیار بی قرار بود و درد شدید موجود است . بسیار مضط
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


اعلان
عموم مشتركين كرام خود را یاد آوری میکنیم مقدور سعی و کوشش کردیم که از شکایت رسیدن اخبار مشتركين كرام دارالسلطنهٔ کابل خود را رهایی یابیم ممكن نشد لهذا با डाकخانهٔ مركزی دارالسلطنهٔ کابل يك مقاوله نموده که کخانهٔ مشارالیه تقسیم و توزیع اخبار ها را که به همه مشترکین کرامها رساند در عهدهٔ حمیت خود قبول نمود. مشتركين كرام دارالسلطنه خود را تبشیر و یاد آوری میکنیم که بعد ازین اخبار های شان بدون واسطهٔ غیر فردا فردا بواسطهٔ آدمهای डाकخانه بخود شان میرسد.

شرایط خریداری
دار السلطنه | ولایت داخل افغانستان
قیمت سالیانه هشت روپیه کابلی | سالیانه چارده روپیه کابل
قیمت ششماهه پنج روپیه کابلی | ششماهه هشت روپیه کابل
در خارج افغانستان
هر جائیکه باشد با اجرت پوست
قیمت سالیانه دو روپیه انگلیزی | قیمت ششماهه شش روپیه انگلیزی
سه ماهه اشتراك قبول نمیشود
يك طلای پوند انگلیزی یازده روپیه کلدار است . از همین قرار حساب کنند

یاد آوری
بر همهٔ کار داران نظامی وملکی وجملهٔ خریداران سراج الاخبار افغانیه اعلان و خبر داده میشود: اگر از يك جا بديگر جا بروند و بیایند میباید که بيك رقعه مدیر و سر محرر را خبر بدهند که من در فلان جا بودم و حال در فلان جا میروم اخبار مرا در انجا بفرستید. هر گاه همچنين يك رقعه شان برای ما نیاید و اخبار شان برای شان نرسد حق شکایت را ندارند.

( شرایط درج کردن اعلانها )
سوداگرانی که مال تجارتی و صنعتگرانی که صنعت خود شانرا در سراج الاخبار افغانیه اعلان و اشتهار کردن میخواهند، و یا دیگر هر رقم اعلان و اشتهاریکه باشد از قرار شرایط ذیل درج و شایع میشود:
اعلانیکه در متن اخبار از یکبار تا به پنج بار نشر و شایع شود بر سر هر سطر ١ يك روپیه کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند في سطريك قرآن يعنى نيم روپيهٔ کابلی اجرت گرفته میشود اعلانیکه درین ورق و قابه درج شود از یکبار تا به پنج بار في سطريك قرآن يعنى نيم روپيهٔ کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند في سطر به شاهی اجرت گرفته میشود. طول سطريك ستون اخبار ما ( ٣ – اينچ – ٤ – سوت ) میباشد
هر گاه شخصی اعلان خود را متمادياً تا يك سال نشر کردن خواهد و وجه يك ساله را پیشکی ادا نماید در ورق پشتی بر سر سطری سنار اجرت گرفته میشود


( اعلان )

جزيرة پنهان
هو شکاران مطالعه آثار ادبیبه را مژده : ازین نمره و یسر رسیده کالزار ، مطبعه عنایت ، کام جا ترا شیرین نمائید . جزره پنهان ، یک ناو ایست که قوت علم و معرفت و سعی و غیرت را برای اساس زندگان نوع بشر منظر ثابت و جلوه کر میسازد. هم حکایت . هم عبرت هم فن هم فضیلت خون چاپ خوبی کاغذ، خوبی تصورش علاوه ، قیمتش نظر بخوبیهای باطنی و ظاهریش بسیار ارزان آنها (۹) شش روپیه محل فروحت نفس مطبعه عنایت در ده افغانان . و کان از محمد در بازار ارک ، - کان سامی غلام محمد خان ناجره کتب متصل در مدرسه شاهی .

( اعلان )

پراکنده
از آثار مطبوعه تازه مطيعة مباركة عنایت . و عبارت از یک مجموعه اشعار امداد تحدد آثاری میباشد که بر کاغذ اعلا، و خوبی طبع داریا ، بالتصاوير بسیار زیبا جلوه کر بازار عرفان گردیده است. ا گرچه از تحت خط و خال بعید است ولی مضامین و خیالاتش سراسر یکطر و جدید است . است بخوبیهای ظاهری و معنویش قیمتش خیلی ارزان بھی مقابل (۲) دو رویه کاملی در خود مطبعه عنایت از نزد عبد الرؤف خان سر حرب، و در بازار ارک از دکان از محمد، و در متصل مدرسه شاهی از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب هر کسی خریده میتواند.

اعلان
از مطبعه عنایت
قیمت روبه کافی
سیاحت و دورا دور زمین بهشتاد روز محمد
سیاحت در جو هوا عمل
سیاحت در زرعی مصور مجلد
از مردهن سختی و از مرحمن سنی مجلد
روضة حکم مجيد
را کننده مصو رمجه
جزيرة يهان مصور مجلد
هر کس که آرزوی خریداری این کتابهای مافوق را داشته باشد از خود مطبعه عنایت در ده افغانان از نزد عبد الرموق سر مرتب و از دکان باز محمد کتابفروش در بازار ارک و از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی قیمتهای معینش خریداری کرده میتوانند.

و اگر از خارج افغانستان ارزوی خریداری کتابهای ا ما فوقدا نکنند با دیر سراج الاخبار افغانیه مخابره کنند.

اعلان
از اداره
کتاب سال اول سراج الاخبار افغانیه محدد
کتاب سال دوم ۱۰۰ مصور مجدد
کتاب سال سوم ۱۰۰ مصور مجلد
کتاب سال چهارم مصور محمد
علمی و اسلامیت
آنها چه باید کرد؟
ادب در فن
توحید
خص جغرافیای عمومی
این کتابهای فوق در اداره موجود است. هر کس که آرزوی خریداری آرا داشته باشد به اداره مراجعت کنند.


شمارة (۸)
سال پنجم

سراج الاخبار الافغانیه
۱۳۲۹

فهرست مندرجات

پرتو نثاری يك نجم سعادت در افق مشکوی سلطنت و اجلال )

شرح ( در تهنیت شهزاده کامکار

قصیده ( قصیده در ستایش اعلیحضرت همایونی — قصیدۀ دعائیه اعلیحضرت همایونی از کلام جناب ( مستغنی ) — ايضاً قصیده —

مكتوب )

حوادث خارجيه
نطق داکتر بهاهلوك سالسفير المان — ترجمۀ اخبارهای اردو — نقل از اخبار ترجمان — رزمگاه کیلی بولی — وعده‌های قیصر به بلغاریا — شاه یونان بهوا خواهی جرمن — خدمت اجباری عسکری در انگلستان — شاه یونان بمخالفت اتحادیان — تخت در دیوان خاص — واتیکان و مسئله مهمه آن محکمۀ احتساب — الدوره کری — ضبطی اخبار کلوب — حالت اصلی بالقان حال فلاکت اشتمال سرويا — قسطنطنيه وبغداد — تفنگهای خصوصی جدید الاختراع المان — خبرهای هندوستان — قتل افسر پولیس — تفصیل این واقعه قتل — قتل يك افسر پولیس دیگر — حمله اختلال جویان بريك ده قتل يك حواله دار و ار جانو بريك افسر

تصاویر
علم ظفر پرچم ناظر حربيه حضرت انور پاشا — برنس فريدريك ويلهلم — يك شباهت تام هر مجستی خارج انگلستان با هر مجستی پادشاه روس — فون فالكين هاين ناظر حربيه دولت المان — قصۀ كاستيل نام فرانس — مارشال فون هيدنبورك جنرال مشهور و معروف دولت المان — فون ميكنسن که از جنرال های مشهور المان — فون لودندورف ناظر ارکان حربيه المان — دروازۀ جامع شریف ایاصوفیه در استانبول — حمالهای استانبول — زنان شیر فروش در ملك هولاند .


اعلان
از صنایع پروزیهای ذات ستوده صفات اعليحضرت سراج الملة والدين بادشاه ترقیخواه دولت عليه افغانيه وسعی و همت جناب جرنیل کار خانه جات، ماشین خانهٔ مبارکهٔ دارالسلطنه کابل علاوه بر ایفاء حوائج دولتی و عسکری مانند آلات حربه دفاعیه و اونیفورم عساکر شاهانه و غیره، بعضی دیگر مصنوعات داخلی که از ان اهل وطن استفاده میتوانند نیز ساخته شده است که از حضور اعلیحضرت همایون حکم فروش آن صادر گردیده است: محل فروش این چیزهای ذیل ( دکان عبدالله خان در بازار ارک ) میباشد.

(۱) سرج های پشمینه باقی برنگهای مختلف که قیمت آن از قرار گزانگلیزی ۳ فوته مشخص شده و در صند و قخانه جنسی هم بفروش میرسد

| اقسام | قسم اول | قسم دوم |
| در چه ها | درجه اول | درجه دوم | درجه سوم | درجه اول | درجه دوم | درجه سوم قدری کهنه قیمت آن ۱۰ پیسه زیاده است |
| رقم | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ |
| قیمت | ۷ روپیه | ٦ روپیه ۱۸ پیسه | ٦ روپیه | ٥ روپیه ٤٨ پیسه | ٥ روپیه | ٤ روپیه ۱۸ پیسه | ٦ روپیه | ٥ روپیه ۲۸ پیسه | ٥ روپیه | ٤ روپیه ٤٨ پیسه | ٤ روپیه | ۳ روپیه ٦۸ پیسه |
| تا حال ساخته نشده |

کشمیره های قسم اول درجه دوم از قرار گزانگریزی | کشمیره چهارخانه ۷ روپیه ۳۵ پیسه | کشمیره دهدار هم رقم ۵ روپیه بیست پیسه

(۲)
جراب
| رقم | نکل بانکه زوج | راهدار زوج | معمولی زوج |
| قیمت | ۱ روپیه ٥٢ پیسه | ٤٥ پیسه | ٣٦ پیسه |

(۳)
تکمه های چرمی محراب و منبردار
| کلان فی درجن | میاه فی درجن | خورد فی درجن |
| ۱ روپیه ۱۰ پیسه | ۱ روپیه | ٥٥ پیسه |

(٤)
کروره های جدید ساخت
| رقم | زرباف یک اسپه دو کره دو ناره | زه باف یک اسپه دو کره به تاره | چرم باف یک اسپه | يك اسپه چار تاره نخی |
| قیمت | ۸ روپیه و ۳۳ پیسه | ۹ روپیه و ٢٤ پیسه | ۸ روپیه و ٤٢ پیسه | ٦ روپیه و ۱۱ پیسه |
| رقم | چرم باف دست بادامی دو انسیه | چرم باف دسته دولانه يك اسپه | دسته دولانه یکی بار اسپه | چرم باف همرکابی |
| قیمت | ٤ روپیه و ٤٨ پیسه | ٤ روپیه و ٤٦ پیسه | ۸ روپیه و ۲۳ پیسه | ٤ روپیه و ۱۳ پیسه |
| رقم | قبضه و نخی کلیت نقره توپخانه | قبضه کلیت نقره از چرم سه لایه توپخانه | زه باف رقم سواری سامی کلیت | زه باف دو تاره رکاب |
| قیمت | ۳ روپیه و ٥٥ پیسه | ٤ روپیه و ٥٧ پیسه | ٥ روپیه و ۹ پیسه | ٥ روپیه و ٥٤ پیسه |
| رقم | رکابی از نخ | چرم باف میانه چوب پت زنانه | از زین سواری نخ چرمی زنانه ابریشمی خیاطه | از زین سواری دولایه نخ چرمی كمك دار |
| قیمت | ٤ روپیه و ٤٥ پیسه | ٥ روپیه و ٨٥ پیسه | ٥ روپیه و ٥٨ پیسه | ٤ روپیه و ٥٩ پیسه |
| رقم | دسته بادامی نخ چرمی | دسته دولا تمامی برنجی کلیت نقره | چرم باف ما بین پت يك اب |
| قیمت | ٤ روپیه و ۹۱ پیسه | ٤ روپیه و ٤٥ پیسه | ۸ روپیه و ۱۲ پیسه |

(٥)
اقسام کلهای مصنوعی سر
| قسم | کل جریبون | کل نافرمان | کل برینه | کل شیو |
| قیمت | ٥ روپیه و ٣٦ پیسه | ٦ روپیه و ٦ پیسه | ٦ روپیه و ٧ پیسه | ٦ روپیه و ٣ پیسه |
| قسم | شکوفهٔ نارنج | کل یاسمن | کل لیمون | جنبیل |
| قیمت | ٧ روپیه و ٤٥ پیسه | ٥ روپیه و ٥٨ پیسه | ٥ روپیه و ۳۸ پیسه | ٦ روپیه و ٨ پیسه |
| قسم | شکوفهٔ سیب | کل گلاب | کل سوسن | گل گندی |
| قیمت | ٦ روپیه و ٣٥ پیسه | ٧ روپیه و ۱۲ پیسه | ٦ روپیه و ٥٤ پیسه | ٦ روپیه و ٥٤ پیسه |

( المشهر )
( میر محمد هاشم دفتری کار خانه جات ( کپتان نظامی ) )


صفحه (۱)
سال پنجم
شماره (۸)

قیمت سالیانه
در دارالسلطنه کابل ۸ روپیه کابلی
در اطراف داخله مملکت
در خارج مملکت
در ممالك خارجه ۱۰ روپیه انگلیزی
هر پانزده روز یکبار نشر میشود
نسخه سه آنه در کابل بفروش میرسد
اوراقی که درج نشود اعاده نمیشود

سراج الاخبار افغانستان
۱۳۲۹

مدیر و محرر
محمود طرزی
الادارة والمطبعة
در ماشینخانه دار السلطنة ( قابل )
همه امورات تحریریه به اداره خانه
بنام مدیر فرستاده میشود

تاریخ شمسی ١٦ قوس ١٣٩٤
تاریخ انگریزی ۹ دسمبر عیسوی ۱۹۱۵
غرة شهر صفر ١٣٣٤

پر تو شارى يك نجم سعادت و اقبال
در افق مشکوی سلطنت و اجلال

ماهی از برج شرف زاده خورشید کمال
زاده الله جمالاً بجهان داد جمال
کل این ابنه الله تباقاً حسنا
بدمانیدش هر از چمن جاه و جلال

يوم پنجشنبه دهم ماه محرم الحرام سنه ١٣٣٤ هجری حضرت فخر الأنام عليه الصلوة والسلام پر تو شادئ يك نجم سعادت واقبال از افق شوکت و اجلال بوقوع آمده به جهان جهان فرحت و مسرت دلها را شادان دیدها را درخشان نمود و در چمنستان خاندان جلیل الشان سلطنت سنیه متبوعه ما يك نونهال تازه به نشو و نما آغاز نهاد.
ولادت باسعادت حضرت شهزاده ( عبدالله ) خان اطال الله عمره بالعز والشان از صلب پاك اعلحضرت پادشاه مقدس مهربان و متبوع مقدس افغانیان و از صدف بحر عصمت ذات معالی صفات علیاحضرت سراج الخواتین علویة الشان يكفال خير دولت علیه افغانستان اثر شمرده شود جا دارد. زیرا در چنین زمان و آوانی که بسی شموس خیرها و سعادت ها در آفاق وطن عزیز مقدس ما به همرات جهاندرجات پادشاه خیرخواه دل آگاه ما از ترقیها وکمال و آزادی با استقلال بدرخشیدن آمده ولادت باسعادت این فرزند جدید سعید شاهانه يكفال بسيار نيك و مبارکی برای استقبال ملت گرفته میشود و این واقعه پیش خیمه و مبتدای عزت و عظمت آتیهٔ قوم اتحاد افغان شمرده میشود، زیرا عین در چنین وقتی که از هر جانب آثار ترقی و سعادتمندی نمودار گردیده تولید این چنین فرزند سعید به پادشاه بزرگ، حقیقتاً مبشر عالی از يك نتيجهٔ فرحت و مسرت آینده برای وطن وملت نیست:

بزن فال خوش تا شود حال خوش

بمناسبت ولادت با سعادت این مولود مسعود بتاریخ ١٦ ماه موصوف به حسب رسم و عادتی که در وطن عزیز ما متداول است جشن ششنش و خاص در سلام خانهٔ ارك مباركه برپا شد، که در ان اکثر اعزه و اشراف شرف حضور داشتند و كذلك از طرف ذات معالیه صفات (علیاحضرت) صاحبهٔ معظمه مراسم دعوت و ضیافت بعمل آمده بودند. درون ارك مبارك در لیلهٔ مذکور به انواع چراغانها و تزئینها آراسته گردیده بود. ذات شوکت سمات اعلیحضرت همایونی بتقریب بشارت این واقعه و کسانیکه بحضور شاهانه عرض تبريك و تهنیت نموده بودند و به عموم اطفال مکاتب نامی دارالسلطنه کابل که برای تهنیت خوانی و مبارکبادی رفته بودند احسانها فرمودند.
سراج الاخبار افغانیه نیز بکمال شوق و نهایت تبریکات عاجزانه خود را به عتبهٔ سنیهٔ شاهانه وذات معالیه صفات (علیاحضرت) صاحبهٔ معظمه عرض و تقدیم نموده کسب فخر و مباهات میورزد و از صمیم قلب از بارگاه حضرت خالق کبریا جل وعلا تضرع و نیاز میکند، که این شهزاده را که حالا قدم از کتم عدم بعرصهٔ وجود نهاده با تمام شهزادگان بلند اقبال در ظل عاطفت منیر الذات اقدس پدر رحیم و مهربان ملت از جمیع آسیبهای زمان محفوظ و برکران داشته بکمال پیری رساند.

این دعا از من و از جمله ملک آمین باد


حیفه ۲
سال پنجم
تمارة ٨

نشره بطور مخمس در تهنیت شهزاده کا مکار
همیگویم شنا و حمد و تحسین را ای خالق ایجاد و تكوين
بحق حضرت ط ها و یاسین باین شهزاده بخشا عمر و تمکین
شما کوئیدای حضار آمین

چه فرخ ساعت و میمون زمان که از فضل خدا خوش میهمانی
به بزم شاه آمد همچو جانی خدا او را دهد امن و امانی
زدور چرخ گرفتار آمین

درخشان اختری از برج اقبال نمایان شد چو در آینه تمثال
قدوم او بود يارب نکو قال برای شاه و خانون هرمه و سال
شوندش خرم از دیدار آمین

مبارکباد کر الطاف سبحان بفر خنده حریم قدس سلطان
سراج ملت و دین شاه ذیشان که چون خورشید ند تا مش نمایان
رسید این شمع بر انوار آمین

سراج کل خواتین مادر اوست که الطاف الهی پاور اوست
حریم شاه همچون خاور اوست ز عصمت خوش ردای پر سر اوست.
که بارش خرم این کلزار آمین

مبارکباد کر لطف خداوند بدولت خانه شاه خردمند
تولد شد چنین فرزانه فرزند قلوب مومنان کردید خرسند
بود اقبال او بیدار آمین

مبارکباد کاین شهزاده امروز چوکل در باغ شه شد جلوه افروز
وزو کردید عالم فرحت اندوز خدایا در جهانش دار فیروز
نگردد هیچکه بیمار آمین

مبارکباد کاین مصباح ناگاه فروزان کشت اندر دولت شاه
مراد جا کر ان بر حسب دلخواه برامد از کمال لطف الله
بی زین مژده شد تذکار آمین

مبارکباد این فرزند نامی که کیتی یافت از وی شاد کامی
هوا خواهان او باید تمامی دعای طول عمر این گرامی
کنند از صدق در اسحار آمین

مبار كبر جميع دودمان باد بجمله با کران و بند کان باد
وجود او سعادت را نشان باد از آفات زمانه در امان باد
شود لطف خدایش بار آمین

چوآمد از عدم یارب باظهار بمهد عافیت او را نگهدار
بشیر دا یه اش کن شهد در کار چو طوطی شکرینش ساز گفتار
کنش از عمر برخوردار آمین

چو این شهزاده را اخلاق اکبر رسانید از برای دایه در بر
اسیش باد از الطاف داور حیات خضر و اقبال سکندر
شود خوش خلق و خوش کردار آمین

بخوان ای دایه بسم الله و تکبیر پس آهسته در اغوش خودش کیر
بریز اند و لب چون شکرش شیر مکن در خدمتش يك لحظه تقصیر
دعایش کن بگو بسیار آمین

تو این شهزاده را یا رب جوان کن وزو خرم دل شاه جهان کن
هر مقصود او را کامران کی علوم دهر را بروی عیان کن
کمالاتش بده سر شار آمین

به تجشبه زلطف می بچون دهم بود از محرم وقت میمون
ولادت یافت این پور همایون که بادا مقد مش با فیض مقرون
کنید ای کودکان تکرار آمین

همانا این پسر کز شهر یار است
چو در عاشوره آمد بختیار است
حایته اش هم اشکار است
هزار و سه صدو می و چهار است
شد از شیر احمد این گفتار آمین
دستخط حاجی شیر احمد شاعر حضور الوروالا

قصیده در ستایش اعلیحضرت سراج المات والدين روحنا فداء
برای فرقه اسلام فکر دین بهتر
یلی برای مسلمان چه کار ازین بهتر
باعتقاد و عمل شد جو حسن دین محکم
که قصر دین مبین از همه متین بهتر
ولای دولت و دین بهتر است و قوم و وطن
همانکه نیست چنین در ته زمین بهتر
بسمی خویش وطن بی نیاز کن از غیر
و طن پرست برای تو اینچنین بهتر
ز کوشش است که جابان بود ز چین بهتر
رسمی و همت خود جوی هر مراد که هست
مراد بخشی اگر بایدت همین بهتر
بسمی و کوشش و عا و کمال و استعداد
بدانکه هریتر است از ده یقین بهر
بهرزه عمرت اگر پیش از این گذشت گذشت
خلاف پیش اکوت پیشه بعد از این بهتر
علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد
نی که صاحب فرهنگ پيش بين بهت
جوشاه عصر توقى طلب وطن پرور
خوش این که خویش زبیگانگان در بن بهد
چو خواهد از من و ما شاه وقت علم و کمال
وند
ونما
که اهل علم بی کار ملک و دین بهتر پرین
رعایت شه ملك است بر رعیت فرض
که هر چه امر او الوا الامر دلنشین بهتر
بي ترقى ملك و وطن چه خواهد بود.
از اینکه ما و تو باشیم از آن و این بهند
رحین دوست وطن بهتر است یادشمن
ازین دو کار کدامینش ای امین بهر
میان نفع و ضرر فرق بایدت کردن
يكو كدام يك از زهر و انگبین بهتر
تو بغیرت محكوم غیر دین بودن
که مردن است ز محکومی چنین بهتر
میاد از سر ما دور شهر یار زمان
مراج ملت ودين شاه مسلمين بهة
خوشا شهی که با یکدل و زبان یکدین
که شاه كشور اكر بايد انجنين بية
زمانه یاد ندارد شهی ازین هند
زهی امیر وطن پرور ترقی خواه
شه رحیم و شه مهربان شه مشفق
خی شهنشه نيك اختر گزین بهتر


عنه ٣
سال نجم
شمارۀ ۸

یارب این خسرو زمان محفوظ
ز آفت آخر الزمان باشد
ملکش از دست برد کفر و ضلال
وزید فتنه در امان باشد
کیست آنخسرو یکه مدحت او
ورد هر پیر و هر جوان باشد
آنکه از باد سراج ملت و دین،
نامور در جهانیان باشد
نام نامی او ، حبيب الله .
بصفت نیز هم چنان باشد
عاقل و باذل و جواد و کریم
در دلش رحم بیکران باشد
حامی سنت رسول کریم
ماحی بدعت جهان باشد
شاه روشندلی که با تدبیر
پیرو، با همت جوان باشد
دارد از پس مکارم اخلاق
خلق را از وی امتنان باشد
بر صغير و كبير و كه ومه
از دل و دیده مهربان باشد
در گهر پاشی و در افشانی
دل و دستش چو بحر و کان باشد
مر مسکین و بینوایان را
دردم جود زرفشان باشد
مرحمت های خسروانه او
مر هم ریش خستگان باشد
در قوانین معدلت دایم
حکم او نافذ و روان باشد
امرش از مسلک صلاح و سداد
سر موئی نه بر کران باشد
توسن طبعش بمنهج خير
باد سير و سبك عنان باشد
رخش همت پی ترقی ملک
دانش هر طرف جهان باشد
که بدان صنعت و حرفت
که بدو زینت جهان باشد
که بتدریج علوم و فنون
تا که در جسم ملك جان باشد
يك طرف کارخانها برپاست
تا وطن مستفید از ان باشد
از سلاح مروج عالم
که بدو ملک را امان باشد
وز قماش و دگر متاع معاش
آنچه معمول این زمان باشد
و انچه اندر زمانه موجود
دهر را اقتضای آن باشد
تا وطن خود دهد باهل وطن
نی که محتاج دیگران باشد
یک طرف شد بنا مدارس علمی
که تمام رایگان باشد
تا اولاد ملك ازين تحصيل
نعمت علم بیکران باشد
تا که هر فرد قوم از این فیضان
مفتخر در جهانیان باشد
تا که ابنای ملت از تعلیم
فیض علم و هنر عیان باشد
وسعت رزق را سبب گردد
عزو توفیر را ضمان باشد
هر پدر از تمتع فرزند
خوش و مسرور و شادمان باشد
بسکه ترويج نيك داده بعلم
خلق را فکرتی چنان باشد
گر برای تعلیم و تدریس
و انچه لازم حصول آن باشد
طرز خاصی بروی کار آید
تا که آسانی در ان باشد
خاصه تعلیم ابتدائی را
نه تعلق بکودکان باشد
بلكه هر يك از صغیر و کبیر
متمتع زفيض آن باشد
بزمان قليل فيض كثير
حاصل عمر طالبان باشد
زانکه هر علم و هر کمالی را
شرط اول نوشتخوان باشد
مدرج کمال و صنعت را
اولین پایه نردبان باشد
علم هرگز نمی شود حاصل
تا نه کس را رهی در ان باشد
راه آن خواندن است و نوشتن
ورنه کی بهره از ان باشد
می شنیدم کزین وطن مردیست
که پر از فهم و کاردان باشد
طرز تعلیم ابتدائی را
کرده ایجاد و آنچنان باشد
که زبعد تعلم چل روز
شخص نا خوان سواد خوان باشد
نه چهل روز کامل گذرد کو
صبح تا شام درس آن باشد
بلکه هر روز چار ساعت آن
صرف تعلیم طالبان باشد

شاهیش چو خدا بر گزید در افغان
بود از جمله افغانیان باین بهتر
همیشه باد باین مملکت همین سرور
دعای مردم این مملکت همین بهتر
مدح شاه سخن ختم کن خموش دگر
دگر مگوی که آن بدتر است و این بهتر
مر این دو نصیحت چه کار (مستغنی)
زمن حکایت آن یار نازنین بهتر
مرا به نيك و بد مردمان چکار و غرض
مرا روایت ازان شوخ مه جبین بهتر
مرا به لعل بدخشان چه و عقیق یمن
فتاد اگر بکف آن امل آتشین بهتر
ندیده همچو تو غلمان پسر ملامت نیست
که گفت زاهد نادیده حورعین بهتر
عزیز تو بود ای ترک تیغ جوهر دار
ازان با رویت از ناز موج چین بهتر
شکر که شهره آفاق شد بشیری
چه شد نباشد از ان لعل شکرین بهتر
زروی مهر بمن بوسة عنايت کن
که در پیش من ازین چین ذقن بهتر
قد تو پسندیده گوید باغبان قمری
که راستی نبود سرو ما ازین بهتر
نمودم این غزل تازه تحفه باران
دهند صلا تقدم کو آفرین بهتر

قصيدۀ دعائية ومدحية العليحضرت سراج الملة والدين شهريار والا و در کار محامد همایونی در ترویج علوم و صنایع وفنون وبدايع و تبشير ايجاد و تعلیم چهل روزه درجه ابتدائیه که نتیجه خیریست از نتایج حسن نیات برکات اعلیحضرت پادشاء اسلام خلد الله ملكه و مدظله از کلام ، راقم .

(قصيده)

تا ز مین است و آسمان باشد
در وی از مهر و مه نشان باشد
این سپهر وسیع و چرخ رفیع
تا مزین باختران باشد
تا سموات از گروه ملک
نازنین پر ز انس و جان باشد
تا در اقصای عالم ملکوت
ذکر و تسبیح قدسیان باشد
تا بمحراب و مسجد و منبر
یاد حق ورد هر زبان باشد
تا باوج فلك ز گردش و سیر
ماه و برجیس را قران باشد
تا بروی زمین و تابش مهر
رونق باغ و بوستان باشد
تا وقوع بهار و تابستان
تا ورود دی و خزان باشد
تا فصول چهار كانه دهر
متعاقب درین جهان باشد
تا ظهور ليالي و ايام
متوالی بهر زمان باشد
بچمن تا که در فصول بهار
گل و نسرین و ارغوان باشد
سنبل و بيد مشك و نيلوفر
ترکی و ورد و ضیمران باشد
تا به بستان دهر در لب جوی
سرو و شمشاد در افشان باشد
ز هزاران نوایم سحری
تا معطر مشام جان باشد
بلبل از شوق روی گل هر سال
تا نوا سنج گلستان باشد
تا بكلزار عندليب هزار
مترنم بداستان باشد


صفحه ٤
مبتدی بعد این زمان قلیل مستعد بهر امتحان باشد
بنویسد هر انچه بر گوئی خواندنش نیز همچنان باشد
از سیاق رقوم و هندسه نیز ناقدری حسا بدان باشد
بشنیدن مرا تعجب بود کاین تعلم هلا بجا باشد
ما تلامیذ آن دبستانی که مراد روی این نیاز باشد
متعدد بچشم خود دیدم کانه و هم است ولی گمان باشد
بعد دیدن مرا یقین افتاد کانچه بشنیده ام همان باشد
اینهم از حسن نیت شاهی است کاین اثرهای خیر ازان باشد
وین متاع گران بهای ثمین که مساوی بنقد جان باشد
شد بپا زار معرفت پیدا که همه سودی زبان باشد
خاصه کان فیض خاص عام شود تداول مردمان باشد
تا در اندک زمان مملکتش خلق با حمله نامه خوان باشد
هیچ امی نماند اندر ملک نی ازو نام و بی نشان باشد
زین نمط کر سخن را کردم کی تمامی درین بیان باشد
زانکه افزون محامد شاه آشکار است کی نهان باشد
خوش آن ملتی که رهبر او اینچنین نیک مرزبان باشد
به که من باز دردها کوشم تا مرا طاقت و توان باشد
اینکه بال همای را فت تو بر سر خلق سایبان باشد
خواهم از کردگار اینکه را عیش بر کام دوستان باشد
در دم هیبت و صلابت و کین تیغ بر حلق دشمنان باشد
سر دشمن که پای مالت باد مورد خنجر وستان باشد
دایم از یم سطوت عدلت گردن سرکشان را شبان باشد
سر وران زمانه را بدرت سر طاعت بر آستان باشد
نقش محراب و منبر و علمت پرواز فرق فرقدان باشد
گرچه جاوید نیست مدت عمر سر ترا عمر جاودان باشد
عمر جاوید چیست نام نکو گر تو در صفحه جهان باشد
ابتدا از من است و انجامش بزبان فرشته گان باشد
بسلیمان چو مور پای ملخ تحفه بی انتها بخان باشد
چون دگر تحفه نیست و افواج از وی این نظمت ارمغان باشد
تا بماند بیادگار از تو نام نیکی که اندران باشد

( مكتوب )

( السلام عليكم ورحمة الله وبركاته )
جناب مستطاب ادیب فاضل – و لبیب کامل مدیر روشن ضمیر سراج الاخبار مبارکه افغانیه را حضرت حق تعالی جل جلاله عین سراسر فرحت داراد – الحمدلله تعالی که جناب ادیب شما از جهة غم خواری دولت ، و بهبودی ملت اسلامیه خود مستعد بالخیر میباشند و کمر همت انتباهی ملت اسلام خود را بکمال زحمت و مشقت تنگ برمیان بربسته شد . لهذا بتاريخ ٢٢ رمضان المبارك سنه گذشته پارس نیل بخدمت جناب ادیب خود بنده نگاشته بودم و بخدمت برادران دین و هم وطنان مقدس اسلام خود عرض عاجزی خود را کرده بودم که یعنی بزرگ ترین معدنیات دنیا در مملکت مقدس ما امکان پذیر خواهد بود زیرا خیالات عجیبه رنگارنگ و شواهق های غریبه خوش سنگ ، نسبت به ارض مزروعی بکثرت کان است [ هرگاه برادران دین و اهل وطن مقدس عزیز ما که در اطراف و اکناف وطن مالوف خویش با مورات مختلف مأمور و موظف میباشند یاد آوری شان گردیده حتی المقدور

شماره ٨
سمی بشری خودها را مهربانی کرده تجسس و تشخیص نمایند بلکه خداوند جل سبحانه يك وسیله خبر سازد که برای دولت و ملت اسلامیه ما يك نتیجه استفاده ترقی بعمل و روی کار آید ] چنانچه آن جناب ادیب کامل از روی خیر خواهی و مسلمانی بشماره سوم سال چهارم اخبار کهربار درج مصایف الوالابصار تزئین فرموده بودند، و بنده افسوس میدارم که ترقیاتی که از معدنیات بدی کرده ولهای خارجه باید مینمایند . در مملکت مقدس عزیز ما نسبت به وسعت خاك، وكثرت جبال های سر در افلاک درق هزار يك هم تصور نمیشود . ای محب اسلام مثال مشهور است کم سخن واعظ بی عمل هیچ قدر و قیمت ندارد، بلکه در معرکه مناقش هم قابل استماع نمی نماید ... به اینجانب که در سمت جنوبی رقم خودم را نهایت گرفتار وظیفه خود بودم. لاکن اکثر به برادران دین و وطن مقدس عزیز خود را ترغیب دارم که بهر جا که سنگ عجیب به نظر شما یان برخورد برای کمیته ارسال دارید چنانچه برای عالیجاه بیرلاخان کرنیل ملکی جدرانی، در بعضی خیال جدران، رسم از جانب خود نوشت کرده بودم که مسموع گردیده ام که در ( سور کوخ ) جدران معدن توانگر ( سرب ) و سرمه موجود است و هر رقم سنك وخاك نجیبه كه دستیاب کردید برای من ارسال دارید، زیرا خدمت دین و دولت اسلام بر همه مسلمانان فرض و واجب است. همان بود که بیرک خان از صداقت فطری که بدولت با سعادت اسلامیه خود داشت نمونه از سنگ سرب و سرمه از سور کوخ جدران دستیاب کرده معه نمونه [ ابرك ] بسیار اعلی که بمال ورق نقره شعاع آن می تابد . برایم آورده تسلیم نمود و معدن های مذکور از قرار اظهار بیرک خان موصوف بسیار توانگر است، و هنوز در بعضی معدنیات دیگر مانند مس و طلا ساعی میباشد که اگر خدا جل على بخواهد دستیاب و مفتوح گردد – و نمونه دیگر قسم سنگ شاه مقصود نمامی باشد و در راه مشکبار چمکنی معدن توانگر دارد. و قرار اظهار عالیجاه سعادت خان حاکم حاجی و چمکنی که من فی رویه را نیم چارک در پشاور فروش دارد، و نمونه آنرا برای این عماره عاجز ارسال داشته بود – ثالث يك رقم سنگ نرم ابرک طلاقی بما مایل برنگ بسته گی که سنگ آنرا جناب مستطاب ناظم صاحب از کوه (لکن) خوست دستیاب کرده برایم آورده بود – رابع مخصوص معدن تالک مسموع گردیده بودم که در زیر کوتل شهره کائن است و چند دفعه ظاهر شده و باز نهان شده اکنون در تائید مسموعی بنده عالیجاه بیرک خان جدرانی هم شهادت داد بلکه اظهار کرد که خود من نمک آنرا کشوده بوده ام ، تاریخ پنجشنبه ٢٩ رجب المرجب شده که از کردیز عازم دار السلطنه مبارکه می شدم ، دربار رفته از نزد جناب ناظم صاحب رخصت خود را معه جناب شاه دوله خان سرهنگ سمت جنوبی و مقرر گرفتم، و از بیرک خان جای تالک را تعین کرده نشانی جای آنرا گرفته عازم و روانه کوتل شهر شدیم، در حدود خاک هزاره که رسیدیم از خرج گیری آنجا که حالا خرابه است موازی دو صد و پنجاه قدم مقدمه نشانی گفته بود که یک شبه میباشد. زیرا در حدود شیله که وارد شدم دقیق های راهنما و داغ کرده عازم ارو گرد شدند، بعضی برادرهای ما دران روز حکم دیوانگی برین عماره عاجز مینمودند ، که نجم الدین دیوانه شده که در ین شیله های مهیب از راه چپ می رود ، اول دستیاب ممکن ندارد اگر دستیاب شود تنها چه نفع دارد. بنده بجناب سرهنگ موصوف تکلم کرده گفتم . بی شکی از برادر های ما که شمه از قیام طریقه حب مانی و ترقی دولت اسلامی را نشنیده اند ، و ذائقه شان فاقد


صفحه شماره ۸ سال پنجم

یهودی و برای ملت خود را نچشیده، محروم مانده اند فی الحقیقت سلامت نمیباشند که ما یاترا تلویم مینمایند. لهذا حقیقت چنین است که هر انسان ، ومالك وجدان، بشرط نيت بهبودی محتوی بر تعالی دولت و ملت اسلام خود هر قدم که مجانب خیر به جهد و عازم کردد حقیقتاً عبادت میباشد و احياناً اگر شخص بخدمت دین و دولت و وطن خود بناحق بقتل رسد زهی سعادت آن شخص که فدوی دولت و ملت اسلامی خود گردیده موجب سزاوار ( ولا تقولو لمن يقتل في سبيل الله اموات بل احياء ولا كن لا يشعرون ) گردد، خلاصه مدعا در اول شیله دست راست که از آبادی خاک هزاره بقدر پنج صد قدم مجملا مجرا شيله بعدت دارد ، رفته افتتاش کردیم درک کرده نتوانستم. ثانی از آن شیله خارج شده شیله دوم که در جوار آن کاین بود رفته معاینه کردیم دستیاب نشد مگر خاك جكرى ما يكثرت داشت، ثالث از آب دره گذشته بجانب یسار که در شیله آسیاب بود. از آسیابان جویا شدیم و بلكه روسیه هم و عده کردیم از چشمه شود و كان تمك انكار مطلق نمود. بعد در شیله بالا شدیم هر قدر که تفحص کردیم میسر نشد. و آب که از راه مترشح می شد شیرین بود. ولیکن شبهه ما در آن شیله اضافه شد زیرا کلهم یسار آن شیله از هم جدا جدا معاینه می شد، ظن برین می شود . که كان نمك در تحت آن محتمل باشد زیرانک در زمان برف و باران احتمال مایع شدن روی آن دارد ، شواهق های خاك از جهة تخرو به نزول است از حدود خود تجاوز حاصل کرده جاك جاك میشود فى والله اعلم - رابع از ان شیله نیز مراجعت کرده در شیله سوم همین بالاشدیم در آخر آن شیله دو خانه مزدی به نظر چاره ام بر خورده در ان موقع رفتیم ، دو نفر زن و يك صبيه معه يك نفر پیر مرد بود. اکنون از مزدی های خود برای سایان دوغ آب آورده تقدیم کردند ، دوغ آب را تناول کرده مرهنگ صاحب را گفتم که شما از دختر مذکوره جویا شوید که ناخوش داریم، آیا چشمه شور درینجا یکجا می باشد که یک بوتل آب کار داریم چون مثال مشهور است که راستی را از خورد جویا شوید که صبیه مذکور بیان کرد که ازین شیله برآمدید روبروی شمایان حین خورد است چشمه شور در انجا موجود است و از انجا بجانب يمين شما يك شیله که جوار این شیله است بروید در آخر شیله پیش روی شما بندی می باشد که بزهای ما سنگ های آرا می لیسد این بجاره و سرهنك صاحب رفته ملاحظه کردیم که از غندی مذکور آب ترشح می نماید و آب آن در سنك بقسم نمك منجمد می شود. مدعا از سنگ های او چند دانه نشانی گرفته عازم شدیم، و بسانیکه تخته های تملک دارد خود بولایتخان خبر دارد و کان نمك در انجا یقین است. حالا اینکه تملک از ترکستان دولت قوی سوات خداداد افغانستان بچقدر مسافت بعید بدار السلطنه مبارکه می آید هر گاه این معدن مفتوح کردد هیچ شبهه نیست که بسیار فایده باید بدولت

باسعادت اسلامیه از جهت قرابت طریق ممکن پذیر خواهد شد . ای محب اسلام از ان شیله بر گردیده یک سر راست بطرف كوتل شهره می آمدیم در سر کوتل که رسیدیم بطرف دست چپ سنگهای براق سیاه که مثل شیشه بوتل سیاه مشابه دارد در وقتیکه از دار السلطنه در سنهٔ گذشته بارس نیل رفته بودم سنگهای او نیز جالب نظرم گردیده بود چنانچه نمونهٔ آنرا با خود داشتم کمینه از اسب نزول کردیده در تفحص گردیدم دفعةً يك عروق از رقم سنك زنك ما بمشابهه سنك مس به نظر عاجزم برخورد و قدر نمونه آنرا نیز با خود گرفتم - مدعا که حدود مذکور بدون تاثیر نخواهد بود زیرا سنك عجيب و غريب دارد - خلاصه والحاصل بتاريخ يوم شنبه ۹ شعبان المعظم هفت رقم نمونه های موصوف را بحضور فيض ظهور جناب مستطاب ، بیدار سعادت شعار معظم و حضرت عالی شهزاده جوانبخت مکرم ( معين السلطنة ) صاحب دام اقباله وطول عمره تقديم نمودم، وحضرت با سعادت عالى محتشم بكمال فرحت منظور نظر عاطفت ظهور خویش فرمودند ، و هجرهای مذکور را تحویل عالیجاهء شیر جانخان عنایت نمودند ... سبحان الله حضرت باری تعالی جل علا فضل و مرحمت بی نیازی خود، بوجود سعادت آمود حضرت شهزاده ممدوح چنان دیانت افکار درخشان ، و فطانت علوی احسان فرموده که نوشتهٔ ناچیزه این عاجز بیچاره گنجایش توصیف شرح آنرا در خود نمی بیند که تفسیر نماید زیرا در آن روز سعادت افروز نطق های مؤثره از منبع حب وطنى و اتحاد ملتي و صداقت بدولت اسلامی و مرحمت های پدری اعلیحضرت شهر یاری چنان فصاحت و بلاغت ابلاغ فرمودند که نطق های مبارک شان مانند جذبهٔ مقناطیسی از بابت آرای قلوب های صداقت مجلوب اهالی حاضرین کردیده و حواس عالم انسانی

علم ظفر پرچم ، و ناظر حربیه حضرت انور پاشا
يك منظره از جنگهای کانال سویس : عسکر نظامی دولت عليه عثمانیه ، وعساکر شتر سوار اعراب در کانال

به ترقى استقبال درخشان مایل دولت با سعادت اسلام متحسس میکردید. ( الهم، دفرد ) آمین. ای محب اسلام هرگاه ما ملت افغان یعنی جميع رعیت که بخاك يك دولت قوی صولت خداداد افغانستان متمكن وما وقيم و باسم افغان کسب شهرت داریم و فخر مینمایم ، خودها را فرداً فرداً فدای این دین مبین اسلام خود و جسم جسم تصدق این چنین پدر مهربان پادشاه ترقی خواه خود کنیم، هنوز در دائرهٔ حساب انسانیت قاصر خواهیم آمد، زیرا شخصی اگر در مدرسهٔ مبارکه دار العلوم حبيبيه و يا مكتب دار الفنون حربيه سراجيه و يا ديگر مدرسه های متعدده و يا شفاخانهٔ مکمله وغیره مغیره که از توجهات جهانداری جات عاليه شاهانه ایجاد و بنیاد گردیده برود معلوم بتواند زیرا معلم و مدارس دریشی و کتاب رایگان بخشش و احسان نان و میوه در مکتب حربيه سراجيه بالا تنخواه اضافه تر از برای محتاجان سبحان الله آیا کدام پدر خواهد بود که در حق پسر چنین دلسوز مهربان باشد. بلی بلی پدر رعیت اسلام شهریار عدالت قرین و ترقی خواه مسلمين اعلیحضرت سراج الملة والدين است ومذكرين آن خائنين


صفحۀ ۹
سال نجم
شمارۀ ٤

فتوحات حیرت انگیزی برای ما حاصل کرده است که از حیث عظمت شبیه بافسانه ها و قصص سالفه است ( فریاد هلهله در نمایندگان و حضار از خدای متعال شاکر باشیم ) آفرین آفرین ) از امپراطور ممنون باشیم قوه مدرکه و کفایت فرماندهان کل را تقدیر نمائیم ( احسنت احسنت ) صاحب منصبان و سربازان خویش را سرشار از امتنان دایم ( غرش احسن و زنده باد ) از وضعیت اداره مملکت قیصری شاکر باشیم درجات اجتماع آلمان از صدر تا ذیل جزء و کل بطوری که انتظار می رفت تمام وسائل و موجبات برای مقابلی با وضعیات لازم بود بحد اکمل فراهم کرد (هلهله های طولانی احسنت احسنت ) امپراطور متبوع ما در اعلامیه مورخه ۳۱ ژولیه حالات روحی و احساسات ملت را کاملا تذکار داشته است و کلمات محکم و روحانی او که حقایق آلمان را مشهور میداشت و هیجان اطمینان آمیز درونی او در قوای تزلزل ناپذیر داخله مملکت و وسایل مختصه ملت و اتحاد ملی انعکاس بزرگی در تمام نقاط آلمان نشین دنیا نمود . سال دوم است که ملت آلمان با اطمینان باری تعالی و باعتماد قوای مملکت امپراطوری با اراده راسخی در اطراف قیصر جمع و متحد شده و حکومتهای متحده آلمان برای این جنگ که برای هر يك نفر آلمان جنگ مقدس محسوب است حاضر بفدا کاری شده و يك صلحی میخواهند که برای تمام ملل دنیا راه آزادی و ترقی و توسعه معارف را باز نماید ، صلحی که ملت آلمان تضمینانی بدهد که در آینده دشمنان با هر گونه خطری قوه مزاحمت به او را ندارد .

ونس فردريك ويلهام حضر تارى وليعهد دولت المانيا كه سرافسر کل از دوی رزمگاه غربی دولت مشار اليه ميباشد و از مدتيست كه مقابل اردوهای عسکریه دولتهای انکار و فرانس بكمال موفقيت شان و شرق مقاومت و مظفریت را احراز میکند

ملت مسلمین است ..... زیاده از حضرت ایزدی جل علا شانه سلامتی ذات قدسیت صفات پدر حقیقی و ترقی خواه ما سلطان المسلمين اعليحضرت ( سراج الملة والدين ) معه رودمان شاهی مبارك شانرا بخشوع و خضوع نیاز و التجا دارم که تا سالهای دراز سایه همایون مبارك شانرا از رؤس مايان ملت افغانستان کم و کوتاه نگرداناد و جناب اديب لبيب ما كه احسن ترین اصول انسانیت است نیز صحت پر مسرت داراد که از تحریر خود مندانه و تقرير هوشمندانه عاليه شان ما ملت اسلام از نوم کسالت انتباه آگاه کردیم تا موجب سعادتمندی و فیروز مندی مایان گردد آمین کمینه نجم الدین دفتری ناظم حضور معلی مخلص جناب اديب شما فقط

« فریادهای هو را شانسلیر »
آقایان نمایندگان از زمانیکه پارلمان تعطیل شده تا کنون که التیام می یابد وقایع فوق التصور عظیمی در دنیا عرض اندام کرده است .

مارشال فون هيد نبورك
(احسنت احسنت ) ورود در عرصه سال دوم جنگ در میدان مشرق - جنرال مشهور ومعروف دولت المان كه فاتح بهادر ممالک روس میباشد

جواد خارجيه

درین دو هفه چون اخبارهای اوروپا وارد نشده درین شماره ترجمه خبر های آن موجود نشده است . اما نطق صدر اعظم المان جناب ( بتمان هو لوغ ) را كه يك نطق تاریخی و دارای بسی معلومات سیاسی میباشد از جريدة فريدة ( رعد ) عيناً نقل نموديم ، تايك سرمايه تاریخ شمرده شود، و چنان خیال کرده ایم که نطقهای مشهور مشاهیر را پی در پی درج صحايف کنیم انشاء الله .

نطق دكتر بتمان هلوك سانسلير آلمان
در ریخشتان
كليات اوضاع فعلى
آقایان - در وقتیکه نیرومندانه متصرفات میدان مغرب را محکم در دست داریم، در زمانیکه در داردانل و سرحدات ایطالی امواج یورشهای بیهوده دشمنان در مقابل سنگهای خاره رشادت عساکر ما در هم می شکنند.


سال نجم
حيفة ٧
شماره ٨
سانی سپاه فرانسه که مرمر را خوار شمرده و در فداکاری نفوس وزیری که در شبی که میخواهد اعلان جنگ نماید این چنین جدی
خویش افراط نموده و از هیچ نوع فداکاری مضایقت نمودند که صفوف و از روی اطمینان حرف بزند آن هم مثل و سر ادواردگری ، که پولتيك
دشمن را از هم دریده و سپاه دشمن را جای آن نمایند عبث و بی نتیجه مانده و در مقابل دوستان خود را هم اداره میکرد مسلما بدون اطلاع از تدارکات عظیمه
این مقاومت دایرانه عساکر زبر دست ما فائده حاصل نکردند .
جنگی مؤتلفين ابدا این طور مطمئنا نمی تواند اطلق نموده
ایمانی که خیال می کرد بسهولت مفت و مسلم سال همسایه خود را ببرد خود انگلیس این افسانه موهوم را کنار گذاشته که فقط برای خاطر
دشمن و بخشم طمع به املاک دیگران دوخته بود با نهایت شجاعت دفع گردید بلژيك داخل جنگ شد چرا که دیگر همه کس بی ماخذی این ادعا را درك
با وجود آنکه عده نفرات وی در مقابل اطریش زیادتر بود تلفات نفوس کرده بود . ایا دیگر عماره ملل می توانند فریب خورده و این ادعای
بیشتر تحمل کردند.
انگلیس و دوستان او را باور نمایند که برای حمایت ممالك صغيره ونقط
ده دار دانل ، عساکر نیرومند ترك طوری مقاومت نمودند که
نظر تمدن اشتراك در حرب جسته است ؟
خویش را مغلوب نشدی معرفی کردند .
لیکن ما هم در این مدت رو به حمله و تعرض بدشمن را اختیار کرده انگلیس تجارت و روابط ملل بي طرف را حتی الامکان در دریاها حفظ
ایم و در هر طرف خصم را مغلوب ولكن كو يفتح نموده و با متحدین خویش میخاید و جهازات آنان را مجبور می سازد که اعضای انگلیس را سوار کرده
از یکدیگر نمانا ، و کالیسی .. لهستان .. لیتوانی .. گورلند، و مطبع دستور آنها باشند . انگلیس بدون ذره تردید جزایر یونان را عدوانا
و لنگرود ، و شهرهای ، او باین ،، ورشو ، و ، کوثر، و غیره را تصرف می کند چرا که عملیات نظامی او و دوستانش لازم است و می خواهد
تصرف خویش در آورده ایم .
یونان بي طرف را مجبور سازد که اراضی خصوصی و ملک خودش را
عقده های ظفر مندی در داخل مملکت خصم رفته و خطوط ما فعلا به و بلغارستان، بدهد برای آنکه او را بتواند شريك جنك سازد
در همه با دیوارهای شدیدی است که دشمن قدرت گذشتن از آن را ندارد درو لهستان و روسیه با متحدین خویش برای آزادی ملل جنگ
و قشون های جدید و نیرومندی اکنون در تحت اقتدار داریم که حملات می نماید ( خنده حضار ) در حین فرار عقب رفتن آن مملکت بی
استلا جویانه جدید را به طرف بخواهیم متوجه می سازیم .
گناه را بر خانه ویران می سازد و تمام قراء و قصبات رعیت بدبخت را
در نهایت این دو اطمینان به عساکر ظفرمند خویش آنیه را در کمال مناعت آتش زده محصولات آنها را الكدمال و نابود می نماید و اهالی بیچاره را
و انتظار و بدون ترس و پروا مشاهده می نماییم. در میان کبرو دار این از یهودی و عیسوی مجبور از آنجا کوچانیده و به نواحی بعید با پرو ویران
جات و مکین انتظار حق شناسی خویش را ممالک مجاوره متوجه میسازیم می فرستد ولی این است معنی تمدن و از ادی که ده مهمان ما برای آن جنگ مینمایند.
که در خصوص تبادل اشخاص غیر نظامی و مجروحين اقدامات نمودند
المان و انكليس
حملات بر عليه متحدين
وقتی که ، انگلیس، مدعی حمایت ممالك صغيره و ملل ضعیفه دنیا میشود
دشمنان ما مسؤل و مرتكب حقیقی این همه سیلهای خوبی هستند که از این غفلت میکنند که یادگارها و تخطرات تلخ و ناگواری از وی در خاطر
از شرائین نوع بشر جاری است که غیر از فریب دادن ملل خویش کاری دنیا نقش بسته است
نکردند. در همان زمانیکه معلومیت های خود را قدرت انکار ندارند فتوحات در سال ۱۹۰۲ انگلیس ها جمهوری های صغیره یوتر و ترانسوال
را وسیله پرتاب کردن تهمت های جدید عرف ما قرار داده اند .
را ضمیمه خویش کرده و سپس نظریات خود را به ده ، دو ختند در
مثلا چنانچه در همان سال اول ما فاتح شده ایم می گویند که آلمانها حالی که انگلیس رسما وصر محاقول داده بود که ، مصر ، را از قوای خود
وشهای مدید محرمانه مشغول تدارك این جنگ بوده اند و خودشان بی تخلیه نماید
کتناه و معصوم و غیر از عشق صلح و سلامت حاضر برای همین الکلیس آزادی روز بود که بوی پیشنهاد کردیم اگر بی طرف
که دیگر نبودند .
باقی نماند ما هم استقلال و تمامیت بلژيك را تعهد مینمائیم با کمال
( تبسم و خنده های استهزا آمیز حاضرین ) آیا بخاطر دارید که سربلندی جواب داد که تعهدات خویش را در موضوع بی طرف
مقالات جنگ جویانه که وزیر جنگ روس در بهار سال ۱۹۱۵ اشاعت بلز يك نمی تواند اسباب جانه زدن قرار دهد و صرف نظر از قول
میداد چه لهجه داشت و رجز خوانی که تدارکات روس برای جنگ خود کنند .
تکمیل شده تا چه اندازه بود .
همین الکلیس بود که بدون پروا و آزرم در تقسیم ملک دیگران
آیا شما نمایند کان در نظر دارید که با چه لحن و زبانی فرانسه ها با فرانسه تعهدات خود را در مقابل تمام اروپا یاد نیا فراموش کرده
در سنوات اخیره و با چه مسلك هيجان آمیزی صحبت می کردند؟ و معاهده با فرانسه است که و مصر و مال انگلیس باشد و و فرانسه .
شما خوب میدانید که فرانسه هر وقت پول بروسیه قرض میداد . مراکش ، را برای خود مهم برد .
شرط معهودوی این بود که قسمت عمده از این وجوهات بایستی مصارف
راجع بایران
تدارکات و مهمات جنگی مصروف شود.
درسته ۱۹۰۷ بار وسیه از در موافقت در آمد و وسیله عهد نامه
راد وارد کری ، در سوم اوت که شب آن اعلان جنگ تمام جنوب مملکت ، ایران، منطقه نفوذ و منافع انگلیس شد و قسمت
مانان داد در پارلمان چنین اظهار میدارد :
شمالی آن مملکت عرصه جولانگاه قزاقان آزادی بخش و حریت پرور
این قوای مجریه مقتدر چنانچه ما اشتراك در جنگ جو ثيم مخارج روس نمود . ( خنده حضار )
ما فقط بك مبلغ کمی فرق دارد تا آن که محال بی طرفی بمانیم .
..
..