شماره ١١

وصفوت باطن طرع و نیاز کرده حتم مقال فرمودند.
پس از اتمام دنا پیارگاه حضرت خلق کیریدان اعلیه سرت همایون
اقدس اعلا همه حضار را امر عودت و نشان عطا فر موده جمیع اهالی دوباره
اخذ مقام نموده بر جانهای خودشان قرار گرفتند ، و قریب به ساعت
یک بود که از طرف پیشخدمت های حضور صف دادند میزهای طعام
خوری آنا رشد بالای هر میز انواع اطعمه لذید و میوهای نازه شیرین
وكمال دقت و اعتنا چیده شده بودند. ساعت ۲ از طعام فراغ - صل شد.
و نیم ساعت دیگر نیز به تقسیم جای و سیگریت و غیره صرف کردید.
ه ساعت ۲ و نیم ذات ستوده صفات بادشاهی از سلام خانه برخاسته همه
نفری را امر و خصت و انعطاف ارزانی درد بودند و پس از ان که موزیک
عسکری در خارج سلام خانه لار : سلام آخری حضور شاهانه را نواخت
هر کس بسمت محل اقامت خود عزیمت کرد، و به منصورت مهمة حظ
و سرور ، وفرحت و مجبور تمام مراسم دربار معالی بار انجام و اختتام یافت.

( مكتوب )
(يك نظر تحسين مكتوب از هرات )
در شماره هفتم سال نجم ( سراج الاخبار افغانيه ) يك مضمون پرجوش
علمی اخلاقی سیاسی تمدنی اتفاقی ملکی عسکری که از خامه عنبر تمامه
یکدورو شخضیران و همدردان و هم خیالار مانسو بدید رفته بود زیر عنوان

( مكتوب از هرات ) از نظر ما در گذشت - مادامی که در نخلستان هایی
گوناگون و نکات بوقلمون آن سیر کنان بودم اصلا و هر کو خاطرم
تسلیم نمی کرد که این دور درج معانی دقیقه را بغیر از جناب محمود خان
صاحب طرزی مدر جريد معتبر که ( سراج الاخبار افغانيه ) كسى غواص
د کر از بحر عمیق دماغ و از طلاطم و امواج افکار بر آورده باشد.

في في بلكه عين و اعتقاد مصمم ما بود که همین مقاله بلا غائله ریب از
نتائج افکار جناب مدیر صاحب است ولی عنوان و را بالحاظ کدام فرض

که جناب مدیر صاحب تصور کرده باشد مبدل ساخته اند.
زیران که اگرچه ارسالی معاونین جرده منير كه هذا نيستم اما از زمانه
و عموم حصار رحمن و صواب این تجویز و ذکر بادشاه حقایق آگاه
باشد خودشان تحسین خوان گردیدند. ذات اما به ضرت همایون
الشرف والا ثانيا ابتدا بكلام فرموده و سلسله نطق مبارک را از دست
کور بصورت خود ر ا ینکحل سواد سطورش مكحل و مبصر ساخته
و مشام دماغ را بشمة عطر مضامين كونا كونش وبرائحة منك سوانحات
بوقلموش معطر و طراوت این نمود این چنین مقاله معنی خیز در ین
جریده متبر که که از دست کدام مضمون شکار باشد از نظر ما نگذشته -
علی رايه ورتبه این مقاله موصوف از پایه و رتبه آن سرورقهای جریده مشیر که
هذا که در میدان آن جناب مد وصاحب بيك طريق خاص شید برق در استازیانه
میدان واقع شده، از ان اخذ کردن یک نتیجه ممکن خواهد شد و کیلهای
مردم شش گروهی کابل نیز در زمره نفری اشتهار قسم اول شامل میباشند
روشن خیالی و دقیق فکری بلحاظ جنگ آوری کدام غزال مقصود جولان
داده باشد که در جراند انگلیسی و هندی ازان امیریه ( ابديتوريل ) و
( ليدنك ارتبكل ) صفحات کرده میشود که نبود - این ممر روی خیال ما
طرف مدیر صاحب رجع ان زینده میداشت - و از طرف دیگران بسبب
قحط الر جالی همین قسم مقاله شکار از و هم دردان که در افغانستان بنار تعمیل

شاید که بلنك خفته باشد ) تصور کرده بودم اعراض می نمود

نقیض قول سعدی شیرا زی دا ( هميشه كمان مبر که خالی است

هر گاه که با مضاء رسیدم و نام ( على اكبر صاحب کون دفعه دار

و جناب ( عبد الله ) صاحب طالب علوم جدید را دیده زیر آن تائید خود چناب
مدیر صاحب که زیر عنوان ( سراج الاخبار افغانیه ) بود از سرتان ملاحظه

از مناظر دارا لسلطنه کابل
قصر سعاد تحصر معالى احتوای ( دلکشا ) در حین تعمیر و برج ساعت
عات عالى تايب السلطة صاحب و مين السلطنة صاحب افخم و همه اهالی دربار
زیران که اگرچه ارسالی معاونین جرده منير كه هذا نيستم اما از زمانه
و عموم حصار رحمن و صواب این تجویز و ذکر بادشاه حقایق آگاه
باشد خودشان تحسین خوان گردیدند. ذات اما به ضرت همایون
الشرف والا ثانيا ابتدا بكلام فرموده و سلسله نطق مبارک را از دست
داده فرمودند.

نارین چون و کیابهای علاقه های قرین ما بدار السلطنه بیایت
در خصوص ها با انها صلاح و مشوره کرده ما از خیال خود، آنها را آگاه
و آنها از ذکر خودها ما را با خبر گردانند ، و يك قسم تبادل خیالات در
میان واقع شده، از ان اخذ کردن یک نتیجه ممکن خواهد شد و کیلهای
مردم شش گروهی کابل نیز در زمره نفری اشتهار قسم اول شامل میباشند

که یعنی راست بدار السلطنه اعزام میشوند، و وقتیکه وکیلها بیایند
د بلکه به چهار دربار کرده در انوقت باز مناسب هما وقت و موقع شما
ها را از همه واقعات واقف خواهم نمود و همچنان چون عرایض

و کیلهای ولایات و اطراف دور دست بوسد، و بعد از انکه نایب السلطنه
و بين السلطانه و غيره اهل شورا آرا بسنجند و حاصل آرا نزد من بفرستند.

اخيرا خلاصه فکر آنها را هم برشما واضح خواهم ساخت !.

و اخيراً ذات مذکوئی صفات شاهانه بلسان فواید رسان مبارك خود
انی و بهبودي جميع تمالات اسلام على الخصوص وطن عزيز خود افغانستان
ومات نجیب خود افغا را از در گاه حق سبحانه تعالى وكمال خلوص


سال پنجم
٦

قصر عالی باغ شهر آرا و عکس اندازی آن در حوض آب باصفا نموده و بهان اسدیق خود را که ( در هل خلالی واقعه ) در آمده بود باین استدلال قوی زائل و مضمحل کشانیده حقیقة الامرا مدفنی داشته بهین قضا فرمودند فیما واجب الوجود زبان خود را سوسن وار کشیده بادای شکر نه خداوند عالم مترنم ساختم – که منتهای بی منتها و سنا یتهای لا انتها مرا و برپا مراست که در قوم نجیب افغان مابین قسم و قسیمت و ان همد ردان غمخواران که سوخته افغان و اتحاد ملت و ملت خود و شوکت و شهدای شهنشاه معظم اسلام ( خلیفة الله ملکه و سلطانه ) پیدا نموده از گدزنده تناخ افکار ایشان مراحه علیهای پادشاه اسلام مفید کردیم – ( جزاها الله في الدارين خيرا ) پس از صدها تحسین و هزارها آفرین باین عرض پیش خدمت هم خیالان خود میدارم که همین قسم طنطنه وعظ و نصیحت تحریری که شهبان زیب ارقام فرموده اید گاهی مدرون قوه سامعه افغانان نمی شود و او قتیع اولا برده سخت دماغ کوش ایشان به برسم به الذتز انسان پزیده نکرده – از هنگامیکه همین جریده ... که از کم عدم بصحرای وجود در آمده و کراهت خود را بسته و به هان قسم وعظ و نصیحت که نمایان تحریر فرموده اید شاغل کردیده که اگر همان ورقها جمع کرده شود لا محال یکخروار قرطاس لسود شده در انظار خواهد آمد ولی در قوم نجیب افغان ما سوال و آهن سرد کوفتن ) دگر هیچ بظهور نیامده – برای تصدیق سر ورقهای شماره اول سال پنجم ( سراج الاخبار افغان ) مطالعه باید کرد که جناب مدیر صاحب چه فنگاریده اند – اگر بمنظور خاطر جناب مدیر صاحب باشد امید که در شماره آینده يك طریقه خاص که موجب ارتفاع رده کوش افغانان باشد در تحریر خواهم آورد – زیاده دست اذیت بامید اجابت بدر گاه قاضی الحاجات برداشته زبان خود را به همین چند فقره دعائیه مشغول می سازم – که خداوند ظلال عاطفت شهنشاه معظم رفیق خواه قوم نجیب افغان را برکافه بنا بر اهل اسلام ( خلیفة الله ملکه و سلطانه ) نازمانه دراز مبسوط داشته شیوه اتفاق و اتحاد را در قوم نجیب افغان مستحکم نموده و سمرده متبرکه هذا را بادر همه که ترقی و شایسته هان آرزو و استدعا میکند هر دو به هم در زمان و هم خیال ما نموده اند حاصل فرموده قوم نجیب انفاذ ما را از شر و مکائد مخالفین دین نبوی ( ص ) محفوظ کنا سیده ما بین همه مسلمانها را به مخالفین دین نبوی ( ص ) سر بلندی و فتح و نصرت دهاد بفته و گروه –

امید
ابو المعارف حکیم محمد افضل الرحمن – موافق از چهار باغ جلال آباد

از مناظر دار السلطنه کابل

حوادث خارجیه
نقل از اخبار حیدر جدید متعلقه طهران
شماره ۳۷ ورسه شنبه ۱۸ محرم الحرام ۱۳۳۴

مکتوب از پاراس
اوقا تیکه دولت انگلیس فرانسه ها را دنبال خود افکنده و چندین جیکی جیکی معتبر با عساکر بسیار و فاتح بی شمار به ارذوائل فرستاده بكليه پیاده شده فرانسه ها تصرف شهر قسطنطنیه را در عرض چند هفته از قضایای مسلم و محاق الوقوع پنداشته و از شدت وجد و شعف در پوست نمیگنجیدند – اهل پاراس در ان ایام تنها گهی خوابیدید ین امید بودند که فردا صبح در جراید خبر افتتاح دار دانیل و مژده فتح اسلامبول و گراد بیرق ترک و فرستادن آنرا برای موزه انوالید ( بر قبر ناپلیون ) و نصب بیرق های فرانسه و انگلیس و روس را هر سه باهم در بالای بام مسجد ایاصوفی خوانده و دیگر ازین باب خیال شان آسوده و راحت شوند مختل بعضی از آنها هم در عالم رویا حرکات سفاین جنگی و منهدم عساکر و انتظام کامل در شهر و شکست سخت و فرار ترکان و غیره را مشاهده کرده و از صدای غلت و شلك توپ یقیناً از خواب برجسته و خود را در عرق یافته ولی ها زرا غالبیات گرفته بعد از تعبیر خوش بخواب ناز برده اول چیزی که صبح تحت نظرهای شان می افتاد اوراق روز نامه بود و هر چند بطوریکه منتظر و مترقب بوده دو خبر افتتاح نامدار دار دانیل کامل داده نمی شد باز احمدی بر درجات خوشحالی و اطمینان شان می افزود که چندین دفعه کشتی های باغات یکسان گشته و عساکر پیش رفت فوق العاده نموده و توپها ین نشسته اپلیدا با کمال بی پروائی منتظر بودند که در جراید روزنامه یا روزنامه های شب منهم اخبار کاملتر وجه دلخواه خوانده و حظ کنند روزنامه لوماتن هم که بعضی در پاراس آنرا خوب بدست آورده و میخوانند که چه بنویسد هر روز شکل میزان الحراره در صفحه اولی کشیده که فرانسه مرتفعاتی آزاد و متصرفات متفقین نهاده و يك مرقوفاتی دیگرش اسطور رفته و رو با تبح است که از شدت زور متفقین هر روز وادی سطح زنبق داخل آن که دار دانیل است بالا رفته و بزودی دار دان دانیل اضافه می شد و بهمین جهت روز ها از ساعت ده بعد از ظهر تا ساعت هشت شب ( در ایام حمل دکانها را می بندند ) ازدحام غریبی در گران بولوار در مقابل اداره لوماتن می شد چون مردم همه منتظر بودند تلگرافات فتح و نصرت کامل را در پشت شیشه بخوانند –


٧
سال پنجم
شمارهٔ ١١

پیرمردانه و زیر هر طبقه حتی در کوچه ها و خیابان ها تعبی تلگراف زیر خبر است که مبدأ و مخرب هرهٔ آباد در دست انگلتانست. باین واسطه انگلیزها میتوانند که ذیوع خبرهائی را که خوش شان نیاید منع کرده بتوانند . مثلا در وجودیکه از بسیار وقتهاست که اغتشاشات و اختلالات در هندوستان بشدت دوام دارد ، و مواجه پریشانیهای بسیار برای انگلیزها شده . و در سایهٔ هند شانهای بیچاره که برای رهائی دادن آزادی و استقلال خودشان را از پنجهٔ ظالمانهٔ انگلیز کوشش میورزند و باعث کر مشتمك انگلیز بسیار زیاده خورده های شان پیش آمده باز هم از نیکو موقوعات او را و بهیچصورت خبردار شده نمیتوانستند . تا آنكه يك سپاهی که بعد از بسیار و تا عجز به ( صو ما ترا ) آمده ، و به بعضی مسافرین يك کشتی بخاری که بطرف اروپا رهسپار بوده است در خصوص اختلالات هند بمعنی معلومات داده است که گماز و ایان از واقعه بك قدری خبردار شده نتوانسته ام . اما بعد از ان باز دنبالهٔ خبرهای هندوستان مقطوع گردیده، و از ان مالك وسیع و قیمته دار انگلستان که در میان اشیاء و خو نهادر خراب شده است هیچ معلوماتی گرفته نشد . پس معلوم میشود که انگلیز توانسته ما لك بودن بر خطهای تلگرافی و در بحر نمکدار که آواز این آن ملیونها نفوس امروز بزون بکوشی کردی برسد . اما این ظن محققی است که امروز و هر روز هندوستان ، با حکومت انگلیز حرب میکنند . « نامیو بالیشیا » یعنی « جمعیت های وطنی » کوشش میکنند که برای خودشان سلاح تدارك کنند ، و حتی چه میورزند که اسلحهٔ انگلیزها را از دستهای شان بربایند و از درعین یعنی اسارت منحوس انگلیزی و ارجمند ، و در نظر این جمعیتهای وطن پرست آن اشخاصی که به انگلیزها روی معونت نشان میدهند خاین وطن ، شمرده میشوند . در بیا نشامه های که از طرف « نامیو بالیشیا » نشر میشود اقرار ذیل ادارهٔ کلام کرده میشود :
، حکومت انگلیز از الیهاست که خون ما هندیان بیچاره را مانند زلوی مکد . و يك اصول و قاعدهٔ منظمهٔ آهسته آهسته بنحو کردن ما کوشش میورزد . لهذا بر همهٔ اهالی مظلومهٔ هند وصیت و سفارش میشود که به نفس و ایین با انگلیزها مجاز به میکنند . آن انگلیزی که خود را بلباس حیله کارانهٔ مدافع و محافظ استقلالیت و تمامیت ملکیه ملتهای ویران و ناتوان میدان برآمده است . الوفتی که در هندوستان جایگیر شده ملیونها میلیون انسانرا از کرسنگی تلف کرده اند . تنها از سنهٔ ١٨٠٥ تا بسنهٔ ١٩٠٥ یمنی در ظرف ده سال [ نوزده ملیون ! . . . ] انسان را در هندوستان یکرسنه گی و در هلکی محو و هلاك ساخته اند که ازین يك خوبی معلوم است که چقدر ملیونها نفوس هندوستان از قصداً کرسنه گذاشته به آنصورت به جای عدم میسازند . حال آنکه از سنهٔ ١٨٠٩ تا بسنهٔ ١٩١٣ یعنی در طرف یکصد و هشت سال در تمام محاربه هائی که در کرهٔ زمین بظهور آمده تنها ( پنج ملیون ) انسان تلف شده است . در میان این محاربه ها حربهای عظیمه و درازی مانند جنگهای ( ناپلیون ) ترك ، و محاربه های ( کریمیا ) ، و حرب المان و فرانس وغيره نیز موجود بوده است که چون بقایای آن تلفات کرسنه گی جور و ستم انگلیزها در هندوستان در زیر نظر تصور گرفته شود درجهٔ دهشت و هلاکی این فاجعه های که در ظرف ده سال انگلیزها بر اهالی هندوستان وارد آورده اند باندازهٔ تقدیر و تخمین کرده میشود . حقیقتاً که در تاریخ انسان البشر، طرز روحی که حکومت انگلیز در هندوستان تطبیق میکند هیچ دیده نشده است

زوالا گرفته، آن شهر در بیات شمرده و هر گز در ذهن خود تصور غیر آرا نکرده از میزان خارج پیدا نشد که انگلیس و فرانسه و روس از روی سبب اقدام در امری نمایند و انجام نرسانند اما فقط قصه و افسوسی داشتند آن بود که مبادا سلطان عثمانی و انور پادشا ، وسایر زبون از اسلامبول فرار کرده آن جواهرات سلطنتی و اسباب و آلات و نقد و اشیاء عتیقه و کتب نفیسه خطی و سایر خطوط و نقاشی های قدیمه و غیرها از باب عالی و اماکن برداشته و همراه خود برده باشند بدین واقعه حقی است که آنها بدست فاتحین نیفتاده و نصیب دیگران گردیده باعث بیکار و دروخت شده و یکی از چك پيدر ورود به قسطنطنیه از فرانسه ها از بابت فقدان آن اسباب ها و اشیاء واقعاً تاسف رانك و حقیقتاً افسوس زیاد میخوردند بخصوص برخی از آنها که

در باب سابق در اسلامبول بعضی از ان نفایس را که برای طالبان اشیا به تحصیل نقل کرده و مدت هر چه تمامتر شرح جزئیات آنها را بداد دیده خوردیده و جنبه ها دنبال بدست آوردن آنهاست و از ان میترسند که بدست امریکائیان بیفتد

دیروز بمن ترتیب خیلی خوش گذشت و مردم همه فکر و خیال کار نهاده غم و غصه ها را فراموش نموده و منتظر گرفتن اسلامبول بودند و روز بروز هم بدرجات خوش حالی و بی صبری آنها بواسطهٔ اخبار روز بروز نامده ها افزوده می شد اما امیدم جوشد و چه اتفاق افتاد که بی خبر در روزنامه مان ترك تصویر آن میزان الحراره را کرده و موقوف نه گوید که گاه طبع از دست همه جات او افتاد و شکست ( ! )

بهر هیئت زیرا که تمام کارکنان ادارات عينك رفته و عدهٔ قليل باقی مانده و اشخاصی بجای آنها گرفته اند که اغلب سر رشته درستی ندارند و بهر وجه کار نشات روزنامه ها هم کم و تفاوت فاحش به میرسید و اخبارات شقه دار و نائل از صفحه اول بمستحبات دیگر در خبر اخبار غیر مهمه انتقال یافته و زمین، از شرق گشتن بعضی کشتی های انگلیس و فرانسه

بماندن چند جانور تحت البحری نهان آمده نحویکه دیگر تصور و غیبت کردن در روزنامه را نداشت بخصوص درین ایام که از گوشه کنار دیده میشود که از يك كرور عساكر آنها چه در خاك كالی بولی با تمام بین قصد اقامت کرده و چه دیگر نیز مجروح و مریضی با حالت زار مراجعت داده شدند فرمان دهان متصل عوض شده و آغقداری هر کدام از آنها در بودن کالی بولیست فرستاده شده اند معلوم نیست صلاح آنها در بودن کالی بولیست و این مسافرتك با صراحت اوطان بعضی حیث های دیگر نیز در میان است که بعضی از انگلیسان خودشان از اول این امر را صلاح نمیدانستند و اینها نیز بهمین عقیده بوده و میکفتند ما باید درین جا جلو گیری از آمدن گلیم این بود که مسئولیت این کار را انگلیس بعهده گرفته و میگویند ازین به بعد قدری باید بعراض رفقایش گوش داده و اثر اصرار در پوليتك شخص خود نماید

نقل و اقتباس از جریدهای اوروپا
اختلالات هندوستان
یکی از اخبار های رومانیا چنین مینویسد
مؤثر ترین اسلحهٔ حربهٔ که انگلیزها برای مالك میباشد خطبای


سال نجم
شماره ۱۱

اینکه یک نفر منصب دار کلان روسی را به تاشکند آوردند یکدست او از آرنج بالاقطع بود و زخمی و بعذاب گرفتار بود جویا شدیم بیان نمودند که منصب دار مذکور با فوج زیادی در کدام بندر کلان مقرر بودند و يك هزار همان بندر شده بودند و بومیه مقدمه داشتند بسیار فوجی شان در آنجا رسیده بود که حساب نداشتند درین امر از کدام طرف دیگر فوج نظارت دولت علویه عثمانی و جرمنی بالای شان می آمدند محبرشان خبر داده منصب دار مذکور با فوجی و توپ خانه ها به انطرف مراجعت نموده بودند که سمت راه و سرك معاق نبود و تمامی راه های آن حقری و مرهاب بود فوجی و توپ خانه شان مسدود مانده منصب دار مذکور حکم قریب داده که مقتولین را در چقری و جرها اندازید چنان کرده اند که مقتولین و چقری ها مملو و پر گشته توپخانه و فوجی خودها را گذرانیده به کابل درین فرصت يك لوله هم رسیده بسیاری فوجی روسی بقتل رسیده و باقی جهنم گشته اند کدام تکریم بدست منصب دار مذکور برابر شده بخلال دست او را اقطع کرده بسیاری فوجی بقتل واندکی که مانده بودند تگ کرده بودند منصب دار مذکور را برداشته آوردند داکترها آن معالجه می نمودند از زبان منصب دار مذکور بیان می نمودند که به هر جهت می گفت که فوج روسی با دولت عثمانی و جرمنی مقابل شدن محال است چرا که آنها مانند اینه اند که بخشم ملاحظه نمی شوند و تمامی فوجی ما بقتل میرسد و روسها ممکن مقدمه ندارد فقط سیم بیان نمودند که در ملک روسی بسیار قحط و قیمت غله افتاده که اندازه ندارد فقط چهارم اینکه بیان نمودند که در حد چهار جوی در دشت شبان های مردمان کاریگر رمه چرا می نمودند که موتر هوایی آمده در آنجاه فرود آمده و پیاده ها و هم کرده بودند صاحبان موتر آنها را فریاد نمودند که بیائید بشما کاری نداریم از شما چیزی میخواهیم نامبرده ها آمده بودند برای آنها اجازه داده بودند که برای ما گوسفند بدهید و این قدر را دیگر اجناس بگیرید که خرج مایان خلاص شده بود چوبان ها چنین کرده بودند موتر مذکور از زبان همان چوبانها بیان نمودند که می گفتند که در موتر مذکور هشت نفر آدمان لاغر گندم رنگ بودند و هشت نفر آدمان قوی چهره بودند و در موترها بدون کاوله چیزی نبود گفتند که ما بین دولت عثمان و جرمنی میباشیم فقط

اقتباس از جراید ایران

افتتاح مجلس مبعوثان عثمانی

نطق های رئیس مجلس و انور پاشا

۱۸ اکتوبر ۱۹۱۵ از جراید
پس از تعطیل تابستانی مجلس مبعوثان عثمانی مجدداً نمایندگان ولایات دعوت گردیده و مجلس ملی با کمال ابهت و جلال افتتاح گردید و ( خليل بيك ) رئيس مجلس و پس ازان ( انور پاشا ) وزیر حربیه هريك بنوبت خویش راجع به وضعیات عمومی سیاست و جنك بيانات درخشان و توضیحات سیاسی و نظامی جامعی برای استحضار نمایندگان ایراد کردند نطق خليل بيك رئيس مجلس مبعوثان چنین است

صحیفه ۸

ناسیونالیستهای هند در بیاننامه خود میگویند : « وداهای بنای حکومت انگلیز براهانت ، وحشت ، غصب گذاشته شده است . مصریهایی را که در صحرای « تل الکبیر » از تیغ گذرانیدند و سودانیهایی را که در ( ام درمان ) بکمال سکون و آرامی تا به نفر آخرین شان یکان یکان اعدام کردند . یمنی هایی را که در راه ( لاحسا ) تماماً بقتل رسانیدند . بدوی هایی را که در ( پوتومایو ) صف صف ایستاده کرده بکله تفنگ هلاك کردند ، مزدور کاران هندستانی را که از ترس گرسنه مرگی از هندستان برآمده به ( کینه جدید انگلیزی ) رفته بودند ، و در انجا به ادنا بهانه ها قصابهای انگلیز آنها را پاره پاره نمودند ، هزارها هموطنان ما که در بلوای سنه ۱۸۵۷ دهنهای خوب بسته شده بهوا پرانیده شدند ، بهزارها طفلها و زنهای ( بوئیر ) ها را که بسفالها و گرسنه گیها و انواع شکنجه ها کشتند ، عصر دیگ در ( کابل ) سنه ۱۲۹۶ هجری داخل شدند و بعد از خراب کردن ( بالاحصار ) نام تختگاه افغانها بیرق اداری در ان برافراشتند . و در هر روز مقداری کثیری از افغانها را بهزارها بهانه ها در پای دار آورده غرغره کردند ، و به اینصورت میخواستند که متنفسی در ان دیار نگذارند ، این است که خونهای همه این مظلومان غدر و خیانت انگلیزها درین وقت انتقام خود را انتظار میکشند . »
بیاسنامه مذکوره با این سطرهای ذیل ختام مییابد :
حکومت انگلیز به را که در هندستان تشکیل یافته است، تنها بخراب کردن وطن عزیز خودما مهم نمیدانیم . بلکه به اینهم اتهام میکنیم که جميع قوانین بشریه را در زیر پایه ای نجس خود پامال کرده میروند . حکومت انگلیز بخوبی بداند و آگاه شود که اگر هر قدر ظلمها و اشکنجه ها و فشارهایی که در تصورشان بگنجد در هندستان اجرا کنند ، باز هم خاطر جمع باشند که مانع حرکات ظفر کارانه هموطنان معزز ما شده نه شده توانست . هموطنان عزيز ما برين يك قرار قطعی داده اند و عهد کرده اند که از حد کوهستان ( همالايا ) تا به دماغه ( كو مرين ) يك هندستان مستقل و آزادی تشکیل بدهند . »

مکتوب از ماورا الهر مینویسند

صاحب من درین روزها از تاشکند و بخارای شریف و سمرقند تجارهای قطغنی و بخاری رسیدند از خرابی و برهمی و پریشانی مردمان روسی بیانهای عجیب و غریب که مشاهده کرده بودند بیانات نمودند اول اینکه هر قدر روسی که از نظامی و منصبدار و ملکی شان ملاحظه می شوند چنان معلوم می شوند که تمامی شان در تعزیت کلان که یومیه بستر غم و الم در خانه شان هموار و در تفکر آن مستغرق اند اگر شخصی از آنها در باب يك امری جویا شو تداول جواب نمی گویند مانند عکس اند اگر جواب بگو بند به لفظ شرین و نفیس جواب می گویند دویم اینکه بیان نمودند که هر قدر زنهای روسی که بیوه مانده بودند و می مانند درین روزها بالای رعتی خود ها تقسیم نمودند که زن های روسی خدمت شماها را بدارند و تنهاها ان ها را نان بدهید سی هزار زن تقسيمه امیر بخارا رسیده بود مدتی شده که امیر بخار ابا رعایای تعلقه خود در بن باب مشورت می نمودند مردمان رعیتی شان قبول دار نشدند که مایان زن های رومی ها را بخانه خود ها راه نمی دهیم که از همه احوال خانه مایان با خبر شوند از دست مایان تان دادن نمی شود نه زن های کفره را بخانه خودها راه می دهیم دویم بیان


شماره ۱۱
سال تخم
و در موقعی که قوای بری و بحری مؤتلفین باید رسول به قسطنطیه در سی آنکه مشغول سر و صورت دادن تشکیلات کمیته خود
نون ره آورد و محاربات شدیده و دهشت تا کی دره دار دانل و (کالی بولی بودیم حوادث غیر مترقبه سرعت و شدت رخ میداد و ما تمام مناعی خود را
جریان داشت در انوقت من در ( بران ) بودم و و شخصا به رای العین بکار ردیم که که شاید از دخالت در جنگ احتراز نمایم .
مشاهده می نمودم که احساسات صمیمانه شکفت آمیز متحدین ما المانها اولین نیوتونی که در ( بحر اسود ) جهارات، وی برای حمله کردن ما
از شهامت و شجاعت قشون و قهرمانان زیر دست ما که حملات خطر بالا بکار بردند ما را مجبور بداخل شدن در جنك كرد و سپس ما بلا فاصله
خصی را دفع می نمایند چقدر عالی است .
فهمیدیم که خصر قبلا تهیه دیده بود که وارد .. حدات مملکت ما كردد
و ملت و آلمان و در آنوقت علنا به دولت و اوایای امور خود تبريك و حملات تعرض جويانه روس ها که بدوا اره فلقان و شروع کشت و در
گفته و تشکر می کرد که در موقعی که حتی کوچک ترين ملل و ناجيز اوايل جنك نوعی شد که پیش آمدن قشون روسی از آنطرف خیلی
ترین دول بايك نظر حقارت آمیزی به ما و عثمانها و نگاه می کردند نزدیک بنظر می آمد .
با كل مناعت و افتخار عهد اتحاد باما را عقد و امضا نمود .
داشته باشند .
ليكن يك ماه بعد حملات متقابله دشمن را عقب افکندیم و ها که
این اتحاد شامل وظایف و تعهدات برای بک آینده دوری بود و همان ما روسها را در خانه خود آنها بنای تعاقب نهاد و از همان به بعد عملیات
عهد نامه باید دوستی صمیانه و موافقت تزلزل ناپذير منعقد شد فنون ارودهای ما نوعی خام را از یون ساخت که دیگر نتوانستند زحمت و خطری
زرك و سه ملت عظیم را با یکدیگر متحد و هم پیمان نمود .
تو بهائیکه مدتی بود در کنار ( دانوب ) به غرش آمده و سپس چندی مصادف با همین ایام بود که حوادث بسیار صعب و اندیشه تا کی در بوناز
خاموشی را پیشه خود کرده بودند اينك مجدداً با طنطله و ابهت صدای رسای های دار دانل رخ داد و قبل از آنهم مايك قشون منظمى بسوى و مصر .
در از بلند کرد، و عنقریب یکی از قطاع های میدانهای سهمگین اروپا در اعزام داشته و پس از تدارکات لازمه قوای اعزامیه ما از شبه جزیره
قطعه بالمكان مرتسم می گردد.
ه سینا ، عبور کرده و اراضی مجاوره کاناله سوز و را که برای عملیات
و بعد از تأمین راه مستقیم و ارتباط قوای ما با متحدین که در فاصله قلیلی و اردوکشی ها لازم وضرور بود تصرف نمودیم .
صورت فعالیت خواهد یافت - عساكر ما بهتر و نیرومندتر می توانند و ظایف در ضمن همین وقایع اسکادرهای جهازات جنگی انگلیس و فرانسه
یکی خود را بابك وضع در خشانی در تمامت فرونتها انجام دهند. باره منها حمات بر علیه، دار دنلو شروع کرده و قلاع خارجی ، بوغاز .
و انتظارات و آرزوهای دشمن ابد الدهر در مقابل، قسطنطنيه ، و محاذ که از نقطه نظر استحکامات جدیده جنگی پیچ وجه قدر و اهمیت نظامی
و تازهای بوسفر و دار دانلو که مقصد عمده و اساس این جنگ را نداشته بعد از يك مقدار مقاومتی که تا اندرجه هم انتظار نمی رفت
تشکیل داده غرق گرداب پاس و نومیدی می کردند و دیگر قدرت تولد خاموش شدند.
و ایجاد در جهان سیاست نخواهند نمود ،
و عمده ترین و مهم ترین نتیجه این جنگ همین است که از این دریا قوای بحربه دشمن ازین پیشرفت های آسان شیرگیر و دلیر گردید
القيانوس ، هند و يك هيئت و مجمع مقتدری ایجاد کرده که برای ابد الآباد و در تاریخ ۱۸ مارس بايك مقداری توی نیرومند مجری که مخلویت
بك مانع بزرگی در مقابل خود خواهی و طمع ورزی انگلیس که موجب آنها تصویر شدنی نبود بنای حملات شدید او را گذارد لیکن بخواست
الاف مليون مليون نفوس محترمه انسانی و میلیارد میلیارد پول گردیده خدای قهار يك قسمت از این قوای بحری و کشتی های جنگی را در آبهای
است و در جلو تجاوزات وتكبر روس و خیال انتقام فرانسه و خیانت و خدعه ( دار دانل ) غرق کردیم و ما بقى مهاجمين تحالت مغلوبیت مجبور به عقب
ايطالي عرض اندام نماید. .
رفتن کردیدند .
ر برای تأمین این نتیجه خیر و سعادت ملت عثمانی با کمال شرف افتخار بعد از آنکه انگلیس و فرانسه نتیجه از این عمل نگرفته و کشتی های
دارد که برای هر نوع فدا کاری حاضر شده است. .
نیرومند خود را زار وزیون دیدند در خول افتادند که در خشکی ما را
خليل و يك در میان احسنت و آفرین اطاق خود را تمام کرده و در خاتمه مغلوب و مستاصل سازند و بوغازها را گرفته برای تسخیر ( قسطنطنیه )
رای حق شناسی و سلام روح قهرمانانی که در این جنگ جان داده اند بشتابند .
اظهاراتی نمود.
تا کنون جزباس و ادبار فرانسه ها و انگلیس ها از این اقدام خود
نتیجه دیگری نگرفته اند ...
الملق امور باشا وزیر جنك
سپس انور باشا وزیر جنگ از نقطه نظر وضعيات جنك مسائل ديگري فعلا قوای ثلاثه متحدين بالفتح و ظفر جنت مینماید و معاونت خداوند
را بطریق ذیل اشعار داشت:
تعالی اقدمهای خانه انه بسوی فتح قدامی شتاب مینماید نظر بانکه از یک طرف
و بعد از يك جنكي ( جنك كذشته بالکان ) که یک قسمتی از اراضی قواو مهمات جنگی که از جنگ بالکان برای ما باقی مانده بودند خیلی کم
از چند مملکت ما جدا کردید و لطمه بزرگی به حیثیت ما وارد نمود وزارت و ناچیز بود و از طرف دیگر وسایل ارتباطیه ما با خارجه ماطوع میبود
جنگ تمام سی و مجاهده خود را برای تجدید قوت وطن مصروف کرده ما محصولات و صنیع جنکی و مهمانیکه از مملکت خودمان بدست میابد.
و در صدد برآمد که عالم برا کنده و قوای متشتته قشون را مجدداً اکتفا کرده و منابع داخلی را بکار انداخته
جمع آوری سازد .
که قطاع وسایل ارتباطیه با آلمان و اطریش ابدا وجب انديشه و مخاطره


صحیفه ۱۰
سال عجم
شماره ۱۱

نیست و لوا آنکه مدنها هم بهمین حال باقی بماند. در صورتیکه عنقریب بداء
مستقیم باز خواهد شد بنابراین احتیاجات قشونی ما از حیث اسلحه
و مهمات بزودی زود تامین خواهد شد.

حکایهای محاربه
پریشان و اضطراب
بلا یا ومحن روسیه

بسیاری هستند که شاید مجروز است نخوابیده‌اند خسته و فرسوده با چشم‌های سنگین و سیمای خموش – بر اطراف نگاه میکنند، دوستی در پریشان حالی و در ماندگی این اشخاص با یکدیگر بقدری مهربان اند که در اوقات بادی نظم آن ممکن نمیشود و پلیس و سربازها هم بانها مهربان و ملایم اند. در این میان هیچ کس اند اند نمی کنند. هر کی از همسایه اش میپرسد حال تو چین و کوشش می کنند که بچه‌ها را آسوده کنند و بانها خوراک میدهد. هر دیا میخوانند و شمع خریده در جلو عبادتگاه های استاسیون روشن می کنند. حتی یهودیها هم که عبادت خود را سری میدارید بعضی اوقات در حال صلوة دیده می شوند الان که بنوشتن این کلمات مشغولم، يك اسرائیلی محترم در گوشه ایستاده و با خداوند خود راز و نیاز مشغول است. یک زاویه سفیدی را پیدا کرده و صورت خود را بطرف دیوار و پیشانی را بروی بازو گذارده زیر لب کلماتی را نافظ میکنند. حتی صاحب منصبان هم مجروح اند و رنج و محنت دیده اند. من همدردند. این یهودی پیر بخاطر من می آورد آن یهودیهائی را در اورشلیم سر خود را بدیوار میزنند. کیف بل استاسیون مرکزی دارد که در اطراف آن سکوها کرده اند. چون ترنها به استاسیون می آیند. ملاحظه میکنند که در با شمار بار خرمن خرمن جعبه و اسباب روی این سکوها گذارده اند، جوانی تو ترن میگذرد مسافرین صدای غلغله استاسیون و لباسهای گوناگون ازده مهاجرین را می بینند. گویا یک اکسپوزیسیون نژادهای روسی مدارهای شده که از طوایف مختلفه روس در اینجا جمعیتی دیده می شود. حالا من از اطاق انتظار بیرون آمده و روی یک جوالی نشسته که روبروی من همه قسم اسباب خانه یافت می شود. یک گوشه کروا کر تم افتاده باجا تخت خواب و میز و صندلی گذارده يك طرف چرخ خیار دورية که در جعبه است دیده می شود. در آن طرف روده ناپر سلامت از دست رانی آلمانها چند قطار ترن پر از اسباب می از قبیل دیگهای بزرگ آب انبار ارسال حوضها استوانها، لوله ها همه شکسته دریده زنگ زده ملاحظه می کرد نموده با که آنها را نمیتوان یکدیگر است زیرا در شکل و حجم مختلف و متفاوت، فراهم بعد میاورها، کتریها، ماشینهای زراعت ، چرخها ، زنگ دشمن کلیساها ، زنگوله ها و تا قوسها که آواز رسای آنها گوشها را رفته و زنده میدارند در يك طرف دیگر مجسمه مسیح یا مریم و عیسی اولاد در آغوش مادر است گذارده و در ذیل مجسمه با گنج نوشته اند که حرکت باک اثاثه متعلق بغلان کلیسا است. همه ساکت و خموش ، محزون و ده پناه جدا بروی بارکش ها افتاده و غالبا واسطه هوای مرطوب از میزان دمانان افتاد اند هران نزدیک من يك نفر لهستانی نشسته که سر گذشت خود را که در میکند. این شخص مالك يك كار خانه بوده که در نزدیکی بیالیستون درد هستند. نظارت دولت دولت اداره می شده تمام اسباب آن کار خانه را به مسکو فرت ها اند. این لهستانی بیچاره که به کیف آمده تابچه های خود را که این صور از او آمده اند دیدن کنند با آواز حزین میگوید چه ضر رهان چه خساراتی !

از کیف :
من در يك اطاق بزرگی نشسته ام که پر از جمعیت میباشد. هوای آن بشدت گرم و خفه و صدای غلغله در آن پیچیده است. بچه‌ها در هر گوشه آن گریه میکنند. کودکان را در آغوش کرده اند. اطفال چهار دست و پا روی زمین میخزند – همه خواب آلوده و گرسنه اند. پدر و مادر آنها با صورتهای فرسوده از زحمت و چشم های خواب آلود نشسته اند. برخی هم روی متکا و بالش لمیده و بعضی در خواب و غرششان بلند است. حالا طرف شام است باران بشدت می بارد و به بحر های استاسیون میخورد. در هر استاسیون ، در هر گوشه و کنار هزارها نفر جمع شده اند که از موطن خود مهاجرت اختیار کرده اند – هر روزه بیست هزار نفر مهاجر میاید و میرود. برای سکونت مهاجرین ایالات مرکزی روسیه را معین میکنند و بازنهای تجاری آنها را مجانا بناحیه که معین شده میبرند تا برای حرکت موخرة الجيش قشون روس عایق و مانع نکردند. ترنها آنها را میاورند و وزنها آنها را میبرند. با کاریها میایند با کاریها میروند. از سواحل رود دنیپر که شما در اطراف نگاه کنید يك رشته بی انتهائی کاری و عرابه میبینید که از مهاجرین فلان شهر پر است و به فلان شهر میروند. همین که به دهات بروید کاری ها می بینید که در جاده ها و کوچه ها سر گردان هستند دهقانها جمع ما غلب خود را از میز و صندلی و غیره در يك عرابه گذارده و وکوش را با طناب به عقب عرابه بسته و میرود، از او بپرس که کجا میروی بشما جواب خواهد داد وبلان و سرگردانم میدانم که از کجا می ایم اما میدانم که یکجا میروم. در میان این بیچاره گان بی خانمان بهاری چهره باز کشاده دارند آرام اند و وقار را از دست نمیدهند. خانواده های خوب بسیار دیده میشود بطوریکه شخص از محنت و بلائی که بانها وارد شده تاسف میخورد ، چه محنت و بلائی یا چه سنیل غم و غصه ! هر خانواده و هر هیئتی را که من در این استاسیون می بینم دارای یک چهره و سیما میباشد تمام آنها مثل مردمانی هستند که همه چیز خود را نثار کرده و در استانه يك حیات جدیدی ایستاده اند. غیر از توکل سرمایه ندارند. وعجز عزم راسخ وصبر و شکیبائی یاری نمی شناشند. امان الحاق و زمین فرش آنها است. در هر خانه يك بابا بزرگ بايك نه نه و خاله دیده می شود که با گیسوان مدید و صورت چین خورده بیت گوشه نشسته اند. شیری آنها جز از غم و غصه حکایت نمیکنند و چشمانشان جز از حزن و محنت چیزی نمیگوید. چنانچه گوئی این پیران کهن سال شداید روز او را تحمل کرده اند ولی سختی های این چند روز جنگ را تحمل نتوانند کرد.


سال پنجم شماره ۱۱

از اقران نظامی دولت علیه ایران سلطان فضل الله خان مانی از یاران ژاندارمه در سالمنان آباد که از طرفداران غیور و جسور اتحاد اسلام است

دیگری باو می گوید در حقیقت شما نوکر دولت هستید و خسارتهای شما را غرامت خواهند داد . « ه » چاره جواب می دهد « خیر دولت می تواند خسارتهای وارده بمن را برای یک چیز جبران نماید زیرا زوجه ام از سر رفت . او از ترس مرد زن من عصبانی مزاج بود . همینکه طیاره های آنان نزديك کارخانه ما شروع بباریدن و احتراق گذارد زنم را غش و از هوش شده چون چشمان خود را بست دیگر نکشود »

کر خانجات ، دكاكين ، دار الفنونها ، اكادميها ، مدارس ، مریض خانها تمام نامی دولت تخلیه شده اند یعنی از بلاد غربی بداخله رو به منتقل گردیده اند . دارالفنون ورشویه را ستاف ، دارالفنون خارکف بپایار و سلاف رفته ، کارخانجات این شهر ها تمام نقاط روسیه را گشته و بكمك دولت مجدد شروع بکار کرده اند . حتی شهر اودسا که خیلی دور است در جرائد اعلان کرده که کارخانجات شهرهای غربی شده را خواهند پذیرفت و وسائل آسوده گی و راحت آنها را فراهم خواهند آورد . اما مدارس بلادی که یا در تصرف یا در تهدید دشمن است شاگردان آنها باید بهمان شهری روند که مدرسه بدانجا برده و باز شده است . و از این رو پدر و مادر آنها هم باید تبعیت از اولاد خود کنند . کشیش های گیسوان دراز دهات همراه دهاقین در مرکز اند و عبادت گاه را ترك گفته اند بسیاری از کشیش ها در صوامع گنجیده اند . صومعه سیچرسکا یا در کیف چند هزار مهمان دارد . راهبان و کشیشان و دهاقین منازل خود را ترك گفته زیارت انجار رفته اند . در ان محل که برود نمبر مسلط است همه وقت تعطیل می باشد دسته دسته از پیر زن ، فالچی ، و طالع بین و کهادر میان مردم مشغول انجام کار خود هستند . در هر عبادتگاه و مذبح و مجمری شمع ها بسوز و گداز مشغول و صدای موسیقی کلیساها هرگز ساکت نمی شود . حتی یهودیها هم باین صومعه ها میروند غذا و بناء میطلبند و بانها داده می شود .

خریده

مقاله مینویسد که چند حمله آن از قرار ذیل است : ما این بمبار دمان تاسیسات لندن را مثل سایر بمبار دمانها با نهایت مسرت تهنیت میگویم و مخصوصا در این موقع که در میدان جنگ بنصف النهار وسعت رسیده شادی مانیز در نصف النهار بزرگی است . قشون ما در صرب و روس و فرانسه و بلژيك خویشتن را بر افراشته اند تحت البحری های ما در دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس و بحر شمال جولان میکنند و کشتی های هوائی ما بر آسمان لندن خویشتن را می آرایند و دل دشمن را آب می کنند . هر قدر که وقت بیشتر بگذرد بازوان آلمان نیرومندتر و ادامه بر دشمنان سخت تر می گردد . چنانچه همه وقت انتهایم هر قدر جنگ بیشتر طول کشد موقع ما مساعدتر و مقصد نزديك تر میشویم .

خبرهای متنوعه راجع بجنگ

اتمام اجباری در انگلستان
انگلستان تا کنون بمصالحه راضی نمیشدند زیرا از طرف خود و مستعمرات خود تا حدی اطمینان و خاطر جمعی داشتند اما پس از رسیدن قشون آلمان و اطریش با سلامبول این خاطر جمعی مبدل بتزلزل میگردد و خطرات حقیقی انگلیس شروع میشود اگر هم انگلیس ها بتوانند بغداد را گرفته و با قشون روس متصل شوند یعنی راه هند را حفظ کنند مشکل بنظر میاید از عهده حمله آلمان و عثمانی محصر و قطعه افریقا بر آیند در این صورت دور نیست بطرف صلح متمایل شده باشند و بنظام اجباری محتاج باشند .

واقعه مهم در ژاپونیا
توکیو – دولت ژاپونیا واسطه معاهده خود که با دولت روس و انگلیس دارد باید که قدر لزوم بدولت روسی باروت بدهد . در پایتخت ژاپون يك فرقه تشکیل شده که بناء انبارهای باروت را که بروسیه باروت میدهند آتش بزنند حکومت ژاپون برای جلوگیری از اقدامات فرقه مزبوره خیال دارد مجازات ترور یعنی آدم کشی در باره انها مجری دارد بعد از این واقعه چندین دفعه مامورین حکومت ورقه های تهدید آمیز رسیده است در بعضی دوائر گمان میکنند که باعث این ورقه ها المانها میباشند .

جنگ افغانها با انگلیس
بموجب خبری که اخیرا جراید جنوب منتشر کرده اند در شمال هندوستان جنگ سختی بین افغانها و نظامیان انگلیس واقع شده و ۳ هزار نفر از انگلیسها کشته شده است . اهالی هند مندرجا با افغانها ملحق میشوند انگلیسها هم با بومیهای هند با کمال سختی رفتار میکنند .

در عثمانی
اخباری که از منابع پتروگراد میرسد حاکی است که یکی از تحت البحری های عثمانی در نزدیکی جزیره کرید بيك کشتی جنگی حمله می نماید . در میان سر نشینان یکی از شاهزاده گان مصر برادر سلطان حاله شاهزاده محمود بوده . شاهزاده معظم له خواهش نموده است که کشتی را غرق ننمایند . چندین نفر از در اشکان بترس این که کشتی غرق نشود خود را باب انداخته ولی فورا عمله ها انها را نجات داده اند .

مسرت از حالات زبلن ها
خریده، دوج تا کریتونك المانی دو روز بعد از حمله اخیر زبیلان ها بر لندن


شماره ۱۲
سال عجم

۱۱
بالتيمور – دویل ساحلی که متعلق براه آهن ە بالتيمور و اوهایو بوده با تمام اسباب ومال التجاره که در آن بود سوخته شده است . مال التجاره مزبور را برای لندن و لیور پول میخواستند حمل نمایند میگویند علت حريق نقص سیم های الکتریک بوده است .

صاحب منصبان آلمان و اطریش در بلغار
بر حسب اطلاعات جراید آلمان فعلاً در بلغارستان برای دخالت در عملیات جنگی و اداره کردن امور نظامی وغیره شش نفر ژنرال و هفت نفر کمنل و شصت نفر صاحب منصبان دیگر که در نتیجه آنها منشی و کاتبين وغيره است در بلغارستان ، موجود هستند و عده از آنها از عثمان اعزام شده اند

خبر های ایران
جريدة فريده نوبهار مناسبت داخل شدن عساکر روس در تبریز و منحبل چنین مینویسد که ما بعض پارچهای آنرا اقتباس میکنیم

آیا افق خونين ؟
آیا افق پر گرد و غبار ؟
و آیا باز افق اسفید ؟

هر چه هست خونریزی باک نیست، اینروز ها را دیری است که ملت بد بخت منتظر بوده اند – چند سال قبل در همین ماه بود که افق آنها سرخ شده و در دهم همین ماه بوده که عرصه در جهان روس از وجود و دار بیرحمی مزین و اجساد بزرگان دین بر سر آن در ختهای تناور میوه جلال و افتخار را نمایش میداد . . . .

تهران تبریز آ...
روی زمین زیر زمین، براى يك ملت مظلوم – برای یک قوم ستم دیده فرقی ندارد . بیایند. ما هم برای گلگون كردن يك صفحه دیگر از مظلومیت ایران خونهای پاک خود مان را در طشت فدا کاری کرده ایم :
صفحه جهان بچشم فرزندان ایران تنگ و سیاه شده، پیمانه صبرشان لبریز گردیده – بالاتر از مرگ چیزی ما را تهدید نمیکند – و ما هم مرد مرگ را می طلبیم – دیروز نیامد، ولی امروز میآید – بگذارید و بگذار کار یکدفعه داخل مجرای طبیعی خود بشود .
يكروز مردن برای مرد با شرف بهتر از هر روز مردن ، و هر روز خفه شدن است
اينك هزار و ششصد سرباز دشمن بطرف ما می شتابد ، ما هم که از مرگ نمیترسیم – ازین دو هزار سرباز که بیم مرگ و دار از دلهای آنها را بیشتر از دل بیوه زنان ما میلرزاند نخواهیم ترسید . آنها برای حفظ وطن برای حفظ شاهنشاه ایران برای صیانت تاج و تخت کلاه خود میدهیم . ما در عوض در خون خود میغلطیم ، تا مگر بوی خون ما از هر سو سارا در ولایات بیاری ما برانگیزاند .
امروز خائن کیست ؟
خائن کسی است که هنوز هم در اتخاذ يك تصميم قطعی سستی نماید
و خائن کسی است که شاه را تنها بگذارد !

۱۲
[IMAGE]
راجه کوچ بهار و دختر مهاراجه برود، که در قصر لندن ازدواج کرده بودند یکنکم.

از مسکو خبر میدهند که دولت عثمانی براى يك هنگ لحوم بزرگ مصر مشغول تهیه میباشد از قرار مسموع ترکها یک اردو عبارت از شش فوج دارند تشکیل میکنند که مرکز این قوا در شادر در موقع شر الشعبه خواهد بود . در میان اردوی مزبور دو هزار نفر صاحب منصب آلمان مشغول تعلیمات می باشند .

بموجب اخبار متواتره که رسیده است ۲ کردارمه قشون آلمان ( هر کردارمه چهل هزار نفر است ) با مهمات وارد اسلامبول شده اند .

غرق کشتی انگلیس
لندن – رسما خبر میدهند که یکی از جهازات نقلیه انگلیسی ( کینکنه ) شب ۱۵ ا کتبر بواسطه مصادمه با کشتی دیگر در بحر اژه غرق شد . از ۲۵۰ نفر عمله جات آن صد نفر نجات یافتند .

حریق در انگلستان
لندن ۲۹ – می آول – حریق که تصور می شود عمدی باشد بلو قتل لاتين بر را خراب کرده است . مقدار خسارت را نیم ملیون دلار تخمین کرده اند .


شماره ۱۱۹
صفحه ۱۳

کارد مستحفظ
در شب چهارشنبه یکعده پنجاه نفری از فوج طهران برای محافظت سفارت انگلیس فرستاده شد.

مصادمه در همدان
از قراریکه با اطلاع رسید در همدان ما بین مجاهدین و قزاق های ایرانی مصادمه واقع شده و بالاخره قزاقها تسلیم مجاهدین میشوند تهران - ۲۹ او کتبر - در انجا شایعاتی منتشر شده است که چندین نفر جاسوس خصوصی عثمانی به تهران وارد شده که در میان دیپلوماتهای دشمنان ما و ایرانیها واسطه شده و يك معاهده نزديك تر از سابق عقد نمایند.

اشخاصی که طرفدار حفظ بیطرفی می باشند و حس کرده اند که این قزاقهای ایران بهمدان موجب آسایش است . تخیال افتاده اند که در این باب بيك مسئله بزرگ را بموقع بحث گذارند .

در میان دیپلومات های احتیاط کاری ایران بعضی افکار مشاهده میشود : آنها امروزه که مسئله بالکان درست تصفیه نشده است از عقد معاهده با آنان و عثمانی شانه خالی میکنند . آنها میترسند که اگر از طرف روسيه اقدامات جدی باشد آنوقت آنانها نتوانند از راه عثمانی خصوصاً در صورتی که انگلیس ها در بغداد قوای خود را تمرکز داده باشند ایرانی ها معاونت نمایند .

سفارت ایران در برلن
سفارت ایران در برلن در این اواخر اهمیت فوق العاده پیدا کرده و مخصوصا از زمانی که المان متوجه شرق شده است و روابط تجارتی و اقتصادی خود را در حال توسعه دادن است و راه آهن بغداد در شرف اتمام و انشعاب است بر اهمیت سفارت ایران در برلن و سفارت آلمان در طهران هر چه افزوده شده چنانکه می بینم دولت آلمان با ما بچه نظر اهمیت و دقتی نگریسته و چه اشخاص بزرگی را مامور کارهای ما مینماید.

متا سفانه از غفلت وتسامح مدتها بود دولت ایران در بران نماینده قابلی نداشت حتى در يك موقع وزیر مختار آلمان در طهران این مسئله را خاطر نشان کرده بود جای تشکر است که دولت اخیرا متوجه این مسئله شده و یکی از رجال کاردان نمره اول این مملکت یعنی آقای حسین قلی خان نواب که مدتی هم وزارت خارجه ایران را داشته است بسمت وزیر مختاری دربار برلن معین و از قرار خبر روز بمقر ماموریت وارد شده اند و از قرار معلوم این حسن انتخاب در برلن هم حسن اثر داشته و معظم له را بخوبی پذیرفته اند آقای حسین قلی خان در وکالت مجلس خدمات بزرگی را انجام میدادند مسلم است در این ماموریت بخدمات عالیتری موفق خواهند شد .

انتشار يك خبر موحش
روز دوشنبه در تمام محافل طهران خبر مهیبی شایع شد که یکعده از قشون روس از قزوین بطرف طهران حرکت کردند میزان این عده تحقیقا معلوم نبود چنانکه منظور و مقصود اولیاء دولت روسیه از این حرکت ناهنجار نيز كاملا مجهول بود بالاخره معلوم شد میزان کلیه قوای اعزامی که بچندین دسته قسمت شده و متدرجا حرکت کرده اند به هزار و هفتصد بالغ میگردد . ازین عده ٤٠٠ نفر قزاق وبقيه سواره نظام

و سادات میباشند لوازم هم از هر جهت از توپخانه و قورخانه آشپزخانه و غیره همراه دارند و همان روز دوشنبه خبر ورود آنها به کوندج رسید .

انتشار خبر فوق يك هیجان نامحدودی در تمام طبقات تولید کرده . چه این دومین دفعه ایست که عساکر روس از قز وين بك چنين حركت بی رویه ناگهانی را مینمایند و از خبطه ای واضح آنکه در هر دو دفعه این حرکت مصادف با ايام تعطيل وتشكيل اجتماعات بوده است و بدیهی است اثراتش در چنین مواقع زیادتر و هیجان نامه بیشتر خواهد بود ...

هدیه مجاهد در برازجان
از طرف آقایان علماء شیراز به آقا شیخ جعفر در برازجان اطلاع داده شده است که یک عده مجاهد در آنجا تهیه نمایند و مخارج آنها هم از بابت وجوه اعانه از شیراز فرستاده خواهد شد .

تهیه و جمع آوری اعانه
علماء شیراز همه روزه مشغول جمع آوری اعانه میباشند و از طرف تجار و ملاكين هم مساعدت لازمه شده اخیرا هم مبالغی جمع آوری نموده اند و يك مقدار برای مجاهدین به برازجان فرستاده شده است .

در سفارت روس
چهار ساعت از شب سه شنبه گذشته شاهزاده شهاب الدوله وزیر فوائد عامه از طرف آقای رئیس الوزراء بسفارت روس رفته وزیر مختار روس را ملاقات وراجع بحرکت قشون روس از قزوین بطهران قریب دو ساعت مشغول مذاکرات بودند و شش ساعت از شب گذشته بدربار مراجعت نمودند . از قراری که تحقیق شد وزیر مختار روس اظهار داشتند که بواسطه آنکه آلمانها بطهران اسلحه آورده و محتمل است در ایام عاشورا باره اتفاقات در شهر بیافتند برای حفظ اتباع روس از قزوین قشون حرکت کرده و در نزدیکی طهران اقامت خواهند نمود .

انگلیس ها سکرتیه میکنند
بیرجند اشکالی ها در پشت قنسول خانه مشغول ساختن سنگر شده اند . نرخ ارزاق روز بروز در ترقی است آزوقه هر قدر از اطراف وارد میشود تاجر هندوستانی که آذوقه قشون انگلیس را کنترات نموده بهر قیمتی که ممکن است خریداری مینمایند اگر این رویه باشد عاقبت وخیم برای اهالی خواهد داشت .

مسئله ایران در مجلس عوام انگلیس
برلن - از لندن خبر میدهند که در مجلس عوام يك سؤالی از مستشار پارلمان وزارت خارجه آرد سه سیل در باب ایران نموده اند مشار اليه جواب داده که فقط من در این باب برای جواب خیلی احتیاط کارانه میتوانم داخل در مذاکرات بشوم ولی این مسئله در بین وزارت خارجه و وزارت هندوستان در تحت مذاکرات دقیقه میباشد .

آرد سه سیل در باب سوء قصدی که در اصفهان شیراز و بوشهر بقونسلهای آنها شده حمل تحریکات دشمن نموده است .

مستشار مزبور در ضمن نطق خود اظهار نموده که :
* این سوء قصد از آنتریکهای دشمنان ما تولید شده است . حکومت


صحيفه ١٤
سال پنجم

انگلیس در نزد حکومت ایران تشبثات بزرگی کرده است .

حکومت ایران امروزه در يك موقع مشکلی میباشد ، فقط خیال ما اینست که جد وجهد کرده آسایشی حکومت طهرانرا برقرار نموده و بعضی عوارضات مضره را از ان رفع نمائیم معهذا در این موقع که جنگ عمومی اروپا امتداد می کنند برای ایران تجهیزات قشون نیز خیلی مشکل است ولی ما امیدوار هستیم که وسایل کارهای ایران بخوبی فراهم شود .

دولت انگلیس در باب معاونت نقدی نیز بایران وعده داده است زیرا در محافل سیاسی در این باب مذاکرات جریان نموده است .

دولت انگلیس حاضر است که بایران يك مساعدت عظیمی نماید .

علامات حیات جدید در ایران

بیاناتی که در مجلس عوام انگلیس در باب ایران بوده خیلی قابل اهمیت میباشد . سؤالی که در باب سیاست ایران از وزیر هندوستان کرده اند در جواب آن خیلی احتیاط کارانه شروع بسخن کرده و بیان نموده است که امور سیاسی مملکت مزبور در بین وزارتین خارجه و هندوستان با کمال دقت و سعی دارد تصفیه میشود . وزیر مزبور در باب فی احترامی و سوء قصدی که در بوشهر و شیراز و اصفهان بقونسولهای انگلستان شده حمل تحريكات دشمن نموده است .

این گونه بیانات دوستانه انگلیسها که در حق ایران و ایرانیان ابراز میشود طوری مساعد و طوری برای ایران صرفه دار است که اینجور رفتار تاکنون از خاطر دیپلماتهای شرق و غرب خطور نمی کرد . کار بجائی رسیده که حرکات خصومت کارانه که ایرانیها بر علیه آنها می کنند آنها آن حرکات را حمل تحریکات دشمن می کنند . یعنی تمام تقصیر را بگردن ما گذاشته دولت ایرانرا از مسئولیت معذور میدارند بعلاوه از قرار معلوم دولت انگليس بك مسئله استقراض هم بیان آورده و بدین وسیله میخواهد بك معاونت فوق العاده بایران نماید .

مگر چه شده است که انگلیس با زبان ملایم با دولت ایران حرف میزند پس زبان آتش فشان بریتانیای کبیر چه شده است ؟ جهت چیست ؟ زمانی بود که دیپلماتهای دولت مزبوره بهانه اینکه در فلان نقطه ایران سر قونسول ما درد می کند میخواستند ایرانرا زیر و رو نمایند . ولی امروز کارهای باین بزرگی را ماست مالی کرده حمل به تحریکات آلمان و عثمانی می نمایند ؟

عقیده ما جواب این مسئله خیلی بسيط است دولت انگليس ديگر از ایران نترسید ، زیرا دول آلمان و اتریش و عثمانی مغلوب شده بلکه بالعکس در هر نقاط فاتح بودند و دارند فتح مینمایند . امور شبه جزیره بالكان نسبت بآنها خيلي وخیم شده است از طرف دیگر دولت ایران هم کار متفقین را خراب مشاهده نموده در صدد افتاده است که از زیر بار استبداد روسیه و انگلیس بیرون آید . آن خوف و وحشت و اضطرابيكه تا دیروز در قلوب ایرانیان جای گیر شده بود امروز دارد متدرجاً زایل میشود و وطن خواهان ایران نیز از این احوال استفاده کرده با کمال جدیت برای احیای مملکت کوشش مینمایند . اینست که دولت انگلیس بخوبی فهمیده است که دیگر با سر نیزه از عهده ایرانیان نمیتواند برآید حالا یکدفعه حرارت خود را بدرجه صفر تنزل داده است .

اشخاصيکه با پلتيك انگليس آشنائی دارند و درست بلدیت دارند که دیپلوماتها بجز انتريك و دروغسازی و شارلاتان بازی چیزی در خود نمی کنند امروزه درست ملتفت شده اند که سیاست کنونی جز يك اعتراف بعجز نمیباشد . تمام عالم میداند که نه ما و نه شما با آلمانها در علم تحريك بازی و آنتريك سازی با انگلیسها نمیتوانیم برابری بکنیم . امروز آلمانها از مملکت ایران خیلی دور افتاده ما نیز در این دوره یکی عجمی و بی ارتباط میباشیم ، ولی برعکس ما ، دولتين روس و انگلیس اکنون تمام امور سیاسی ایرانرا بدست گرفته اند . بواسطه این که ما اولا مادر خاك ايران تحريكات نميتوانيم شروع بکنیم و اگر شروع بکنیم طبعا موفق نخواهیم گشت میتوان گفت دولت انگلیس و همشهریان خویش را در ایران بخوبی احساس کرده است و استعداد ایرانی ها را بخود باین نموده است ولی غیر ازینکه این اوضاع را عملی تحریکات دشمن قرار جار دیده است این نکته را باید فراموش کنیم که اگر و فرض کنیم انگلیس در مقابل تحریکات ما بمعلومات خود اقرار کنند . باز با این هم نمیتواند دلهای پر آتش اجزای مجلس عوامرا خاموش نماید . طبیعی است که این مخلویت تحريكات بمنزله مغلوبیت و اضمحلال نفوذ میباشد که رونی انگلیس و روس تقریبا این مغلوبیت و هزیمت معنویرا مقر میباشند . وقتیکه در لندن اعضای حکومت در مجلس عوام بالکلیه تسلیم میدهند همانشب در کربلای معلا مر بها مجلس جشن منعقد کرده اعلان خواست که انگلیسها با مغلوبیت معنوی که در ایران دوچار شده اند تمام تحریکات آلمان و عثمانی نکرده و بلکه جهت مهم انرا از اتحاد نکردن که در میانه ما و ایرانیها جریان میکنند بدانند . حقیقت هم در میان مردم ایران و هم در افکار عمومی دوستی عثمانی و ایران روز بروز رو بتزاید می کنند بناء علیه از جریان امور ظاهر میشود که خلاصی ایران از روس و انگلیس فقط و فقط مربوط بيك جهاد مشترك میباشد . جریانات حاضره تقاضا نمی کند که ایران به تنهائی داخل عملیات شده و خود را داخل معرکه های آتشین نماید ، لكن در مملكت با اینهمه اوضاع - علامت حیات مشاهده میشود و طریق سلامتی روی شده است . ما می بینیم که این جریان در آخر کار ایران را هم بهمراه آن که راه درستی آن میباشد به يك طريق مستقيم سوق نموده و دین اسلام ارا را از دست ظالمانه روس و انگلیس خلاص خواهد نمود ... ما از متحدین خویش میخواهیم که ایرانرا از جنگ دشمن نجات بدهیم او را از ظلم نجات هم میتوانیم نمائیم ، بالاخره ما از ایران تشکیل صدها هزار قشون نمیخواهیم فقط چیزیکه از آنها امیدواریم يك حرکتی است که از طرف ایران هم تشکیل قوی ابراز نمایند . ( طنین )

خیال پادشاه رومانیا

در یکشنبه روز نامه ( آده ور ول ) منطبعه بخارست که از هفتم ماه جون و چهارم ماه سنتیا بر روسی طبع شده بود يك مقاله در تحت عنوان ( پادشاه چه میخواست ) مندرج بوده است . در مقاله مزبور ملاقات پادشاه رومانیه و يك نفر از سیا سیون رومانی شرح میدهند که گویا در آن ملاقات پادشاه سیاست امروزه را پیش بینی کرده بود .


۱۵۰
سال پنجم
شمارۀ ۱۱

در اثنای همان ملاقات پادشاه رومانی بیان کرده بعقیده من در این جنگ فتحها واقع خواهند بود زیرا قوای المانها تمام شدنی نمیباشد هم از حیث درستی و هم از حیث نظام و هم از حیث گلولهٔ توپ که مانند کوه قاف بوده اند بدشمنان خود تفوق دارند .

سیاسی مزبور در جواب پادشاه اظهار نموده است که :
تا آخر دشمنان آلمانها نیز از وطن پرستی و از مملکت خواهی بر نیستند . آنها نیز برای محو کردن آنها تحتک حیات و ممات غرور کرده اند و همچون از هر گونه فدا کاری شانه خالی نخواهند کرد . مزید چهل و پنج سال است که آلمانها به این جنگ حاضر شده اند و نظام ایشان فوق العاده خوب است و همچنین توپهای چهل و دو سنتی متری دارند و گلولهٔ آنها نیز از حد زیاد است لکن در آخر کار بکلی خسته و مانده خواهند ماند .

پادشاه از دیپلومات پرسیده است :
خوب وقتیکه آلمان ها خسته و مانده شدند متفقین با همان قوای اولی خواهند ماند .

دیپلومات جواب داده است .
الفیحضرنا حینی مشکل است . من تصور میکنم آلمانها تا آخر کار جنگ دوام نمایند زیرا پول و قشون در مملکت متفقین خیلی زیاد است و بر علاوه که اسلحه آنها نیز زیاد خواهد شد که آنوقت میتوانند فاتح شوند .

پادشاه می گوید :
الخیر ! ممکن نیست آلمانها هیچوقت مغلوب نمیشوند ، اردوهای آنها قابل استدلال نیستند . ء

به دیپلومات صحبت خود را تغییر داده می گوید :
اعلیحضرنا ! تاج و تختی که از کنت و میخان و نثار ، بجنات عالی رسیده است من تصور میکنم که بعد از چند روز این مملکت در دست اسلامیه وسیع تر خواهد بود . ء

پادشاه از آخرین کلام دیپلومات متغیر شده با کمال حرارت مشت خود را برای میز زده میگوید :
چطور مگر ، مگر شما گمان میکنید که مملکت اتریش تجزیه خواهد شد . الخیر، هیچ وقت ! ء ( تو وو ریمیا )

ترجمه از اخبار های عربی
بیانات يك مسلم فرانسوی
یك عسکری مسلم فرانسوی که از اردوی فرانس بگریختن خود را خلاص کرده به اردوی المان آمده بود تصریحات ذیل را بیان میکند .
کلام من - ال ... - و فرقه ترايبور جزائری که همه افرادش مسلمانان را دران وطن ما میباشند منسوب بوده و از ابتداء جنگ در ذکر وقائع مهمه میدانهای محاربه موجود بودم، بسیاری از افراد این فرقه مزبوره ما هدف تعفنات خندقهای زیر زمین که قابل حیات عدل نبودند بعرضهای مختلفه تلف وهلاك شدند.
و عسکر های مسلمانان که در اردوی فرانسوی هستند بيك حال محن الا قابل تعریف و وصف میباشند که انسان از دیدن شان جگر خون میشود . ما را بخندقهای و صفهای اول میدانهای محاربه هدف تیر دشمنان

میکنند بخلاف عسکرهای فرانسوی که با کمال امنیت و امان دور نشسته میباشند و علاوه برین ناخوشیها و ضعیفهای ما بعوض اینکه مداوایشان بخوبی در اسپتالها و شفا خانهای اردو شود بزور فمعین ولت وكوب بمیدانهای محاربه جبراً سوق میکنند تا بسیاری از برادران فرقه من از عدم اعتناء داکتر ها و سردی هوا و موجود نبودن البسهای ضروری فوت و هلاک شدند و در وقت گرفتن نان و خوراك عسكره ء مسلمانان آخر ترین فرقها میباشند آن هم اگر يك چيزی زیاده از خودشان بماند وبما يطور ملاطفة وملاحظة فوق العاده مهربانی کنند . وعلى الأكثر ما برهنه میباشیم که بریدنهای ما نجز يك پلاس پاره و قطعه های قماش که مدافعه اینچنین خنکهای زور را نتواند دیگر چیزی را نمیایم . از اینچنین چیز های دلخراش صرف نظر کرده يك بار با حوال مردگان ما نظر یفکنید که آنها را چنان دفن میکنند که نه باصول دیانت و نه باصول انسانیت موافق است . در مابین ما بعوض ملاها و مشایخها راهبها و بازها که از طرف حکومت مقرر هستند میباشند کلمهٔ شهادت که در آخرین ثانیهای حیات هر مسلم اثر اینا میکند در اینجا کسی را نمییابد که تلقین کند . ایضاً ما اهانتهای رنگا رنگ بسیار مولم و دلخراش هر ساعت و هر دقیقه میشنوم و می بینم و اگر یکی از ما يك گناه بسیار حقیقی بکند هزار ها سبها و شتمهای دل شکافانه میشنود و حکمهای ظالمانه بموجب قانون عسکریشان که تنها بر ما عاجزها تطبیق میشود جزا میدهند .
حال ما بسیار مؤثر و موسف بلك خالیست که از طاقت انسان خارجست . بعد از بیان حالتهای مافوق یکی از شنوندگان از او پرسید که ما يك چیزی بسیار عجیب شنیده شیم که بسیاری از مسلمانان جزائر برضای خودشان در اردوی عمومی داخل شدند آیا این درست است ؟
بجواب این سوال بعد از کشیدن يك آه پراسرار گفت .
آیا کسی باور میکند که ادمی که اد با عقل داشته باشد افتراق و جدائی از عیال خود و وطن خود و خانهٔ خود را می پسندد و خود را بمیدانهای هلاك و مرگ می اندازد ؟ علی الخصوص که دران جنك ثواب آخرت هم موجود نباشد . حاشا لكن اگر حقیقت را بشما نقل بدنم و حال ما رفت خواهید آورد زیرا ما را بدرجهٔ فقر و فاقه رسانیده اند که مرگ را بر زندگی بهتر میدانم در میدان جنگ آمدیم که از گرسنگی نمیریم حال آنکه در اینجا هم شمه از احوال ما را شنیدید که چیست و اگر تحقیق بدانید همه رفقاء ما منتظر همبند که چه وقت يك فرصتی بیابند و شما خود را رسانیده توانند .

پل انور پاشا
حفریات قتال که دورا دور ( برلین ) برای تسهیل نمودن نقلیات پیش آغاز نموده بودند بانجام رسید . و نهر ( شبره ) که در آن شهر عظیم مرور میکند امروز قابل سیروسفر چهار های خرد و کلان شد .
و دران قنال دویل بسیار مهم قائم نمودند که یکی از آنها را بنام ولی عهد المانيا وديكر بنام ناظر حربية دولت عليه عثمانيه ( انور ) ابنا مما نمودند که ازان معلوم میشود که دلاوریت و شجاعت مفرطهٔ آن قائد فائق المثال را قدر شناسی عظیمی دارد .


صحیفه ١٦
سال پنجم

مکاتبه در مابین امپراطور المانیا و انور پاشا
جناب دولتلو انور پاشا يك تلغراف مبارک بادی در خصوص باتمام رسیدن تشکیل جمعیت اتحاد عثمان و المانی بحضور اعلیحضرت امپراطور المانیا ارسال نموده بود . بجواب آن اعلیحضرت مشارالیه چنین يك تلغرافی فرستاده است که عیناً انرا در اینجا نقل میکنم :
( تشکرات خالصانه خود را بجناب شما در خصوص به اتمام رسیدن جمعیت اتحاد عثمانی و المانی پیش میکنم که این اتحاد و صداقت صمیمانه که سلاح آنرا بوجود آورده است ابدی باشد

امضا
ویلهلم

فعالیت تحت البحر های المان
از تلغرافات اخیره که از برلین رسیده چنان معلوم میشود که تحت البحر های المانی در هفته های اخیره دوازده سفینهٔ دشمن را در بحر سفید که همگی شان پر و مملو از عساکر بودند غرق کرده است از الجمله يك سفینهٔ نقلیه انکارها بود که در میان آن پنجهزار نفر از عساکر انکار بغیر از عمله موجود بود .

نطق یکی از خطبای اوردوی چهارم عثمانی در حمص
خطیب بعد از اظهار تشکرات کثیره از مردم حمص گفت :
ای برادرانم : بکمال افتخار و سرفرازی در مابین تان استاده میشوم و بشما از سبب نصر و ظفر بسیار مهم و عظیم جیوش مظفرهٔ خود ما که بر دشمنان دین و وطن بمساعدهٔ خداوند جل شانه احراز کرده اند تبریکهای قلبیهٔ خود را تقدیم میکنم و ازین فتوحات عساکر اسلام معلوم میشود که انشاءالله آن وقت و آوان رسیده که استرداد و استرجاع شرف و مجد قدیم خود ما را که از اثر آن بدشمنان دین و انسانیت رسانید آن را مضمحل نموده بودند نزدیک شده است چنانچه امروز همه اخبارها و جریدها و رسالهای موقوتهٔ عالم که در روی زمین قدر میشود از دشمنان و دوستان شهادتهای محیر العقول بر دلاوری و شجاعت دهشت آمیز عساکر مظفره ثابت حرف ایشان میکنند .

مصارف انگلیس درین جنك بالمكبر
لندن - دوم نومبر سنه ١٩١٥ ع
در انتهای خطابهٔ طویل در پارلیمنت ( مجلس ملی ) وزیر اعظم از گلستان گفت - حالت مالی (ما) امروز خطر ناك است . ما اسباب ضرور به را از دیگر بلاد میخریم و سی ملیون پوند ( ٣٠٠٠٠٠٠٠ ) ماهانه زر بمقابلهٔ آن اسباب بیرون میفرستیم . و مصنوعات ما بعوض اشیای مجلوبه بممالك اجنبیه فرستاده نمیشود - اما پیش از جنك صرف یازده ملیون پوند در عوض اشیای مجلوبه هر ماه میفرستادیم ( ١١٠٠٠٠٠٠ ) ما حالا بملت خود و دیگر اقوام قرض هم میدهیم . که تقدمهٔ آن قرضها را دوست من وزیر مالیه در خطابهٔ خود پیش این مجلس ملی عرض کرده است و میزان کل آن قرضها میان این سال مالی روان تا چهار صد و بیست و سه ملیون پوند ( ٤٢٣٠٠٠٠٠٠ ) میرسد - ما نمیتوانیم بگوئیم که در آینده پیش چه خواهد آمد

***

داره ۱۱
اعلان

سراج التواريخ
جلد اول ـ و دوم
زندگانی جاودانی هر قوم و ملت ( تاریخ ) آنست . (سراج التواریخ) آئینهٔ حیات نمای ملت جلیل افغانست . زیرا از آغاز تشکیل و تأسیس یافتن دولت افغانیهٔ حالیه بحث میراند که برای حال و استقبال ملت بهتر ازین دستگاه عبرت ، و خوشتر ازین انتباه ملت تصور نمیشود . هر فردی از ملت را واجب است که يك نسخه از آنرا بدست آرند و مانند حرز جان در کتابخانهٔ قلوب خودشان نگهدارند . علی الخصوص که کتاب مذکور به نیت خالصانه و خیر خواهانهٔ استفادهٔ عمومی به امر و فرمان ذات مرهف صفات بادشاه مقدس ما اعلیحضرت ، سراج الملة و الدین ، تألیف و تدوین و در مطبعهٔ حروفی دار السلطنهٔ کابل بزیور طبع آرایش و تزئین یافته است .
جلد اول این کتاب از ابتدای سلطنت خاندان ذیشان ( سدوزائی ) یعنی از آغاز تأسیس و استقلال دولت علیهٔ افغانستان تا ورود اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان مرحوم جنت مکان از هند در کابل بحث میراند و جلد دوم آن از حکومت خاندان جلیل الشان ( محمد زائی ) یعنی از ابتدای حکومت اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان تا مه اول جلوس اعلیحضرت ، ضیاء الملة و الدین امیر عبد الرحمن خان ، طاب ثراه ، وقایع تاریخیه را جامع میباشد بر کاغذ اعلا محروف تایپ به طبع رسیده است . قیمت کتاب مذکور نسبت زینت و خوبی تجلید آن از قرار ذیل است
نمبر (۱) پشتی چرمی جرم تصویری دانه دار کابلی پخت چهار منه جدول طلائی کار نشان دولت و اسم کتاب از ورق طلای اصل جزء بندی شده مبلغ شانزده روپیه پخته کابلی —
نمبر (۲) پشتی مقوا رویه گیر ماشی چهار کنج و زیر چرم قرمزی ساده حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا جفته سیزده روپیه پخته کابلی —
نمبر (۳) پشتی مقوا رویه ابری لاجوردی و زیر چرم میشی سرخه کابلی پخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلائی جزء بندی شده یازده روپیه پخته کابلی و ده شاهی —
نمبر ( ٤ ) پشتی مقوا رویه ابری چهار کنج و زیر چرم میشی سرخه کابلی پخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلائی تخته کوک بندی شده ده روپیه پخته کابلی و سه شاهی —
نمبر (٥) پشتی مقوا رویه ابری سرخ چهار کنج و زیر چرم میش سیاه اسم کتاب و نشان دولت ورق طلائی جفته كوك بندی شده نه روپیه پخته کابلی و یازده شاهی —

محل فروخت
در نفس ارك مباركه از تحویل خانه جناب محمد ولیخان سرحددار در بازار ارگ از دکان عبد الله خان
چون کتاب مستطاب سراج التواریخ چهار جلد میباشد اگر در يك وقایه و شیرازه میشد هجم کتاب موصوف کلان میشد لهذا اعلیحضرت همایون والا امر نمودند که جلد اول و دوم در يك وقایه شیرازه شد . و جلد سوم و چهارم آن که هنوز در زیر طبع میباشد و پس از انکه از طبع برآمده مقوا کرده شده انشاء الله اعلان فروش آن نشر کرده خواهد شد فقط

در چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گردید
همه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر گردیده
محمود طرزی


اعلان
عموم مشتركين كرام خود را یاد آوری میکنیم مقدر سعی و کوشش کردیم که از شکایت رسیدن اخبار مشتركين كرام دارالسلطنه کابل خودرها فارغ تمکن شد لهذا با داکخانه مرکزی دارالسلطنه کابل يك مقاوله نموده تا کخانه مشارالیه تقسیم و توزیع اخبار ما را که بهمه مشترکین کرام بما رساند در عهده حمیت خود قبول نمود. مشتركين كرام دارالسلطنه خود را مشعر یاد آوری میکنیم که بعد ازین اخبار های شان بدون واسطة غير فردا فردا بواسطه آدمهای آن کخانه نزد شان میرسد

شرایط خریداری
دارالسلطنه | ولایت داخل افغانستان
قیمت سالیانه هشت روپیه کابلی | سالیانه چارده روپیه کابل
قیمت ششماهه پنج روپیه کابلی | ششماهه هشت روپیه کابل

در خارج افغانستان
هر جائیکه باشد با اجرت پوست
قیمت سالیانه دو روپیه انگلیزی | قیمت ششماهه شش روپیه انگلیزی
سه ماهه اشتراك قبول نمیشود
يك طلای پوند انگلیزی یازده روپیه کلدار است از همین قرار حساب کنند

یاد آوری
همه کار داران نظامی وملكي و جمله خریداران سراج الاخبار افغانیه اعلان و خبر داده میشود. اگر از يك جا بديگر جارو بدو بیابند میباید که پیشتر رقعه مدیر و سر محرر را خبر بدهند که من در فلان جا بودم و حال در فلان جا ميروم اخبار مرا در انجا بفرستید هر گاه همچنین يك رقعه شان برای ما نیاید و اخبار شان برای شان رسد حق شکایت را ندارند

( شرایط درج کردن اعلانها )
سوداگرانی که مال تجارتی و صنعتگرانی که صنعت خود شانرا در سراج الاخبار افغانیه اعلان و اشهار کردن میخواهند. و یا دیگر هر رقم اعلان و اشهاریکه باشد از قرار شرایط ذیل درج و شایع میشود: اعلانیکه درین اخبار از یکبار تا به پنج بار نشر و شایع شود بر سر هر سطر ۱ یکه روپیه کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطر یک قران یعنی نیم روپیه کابلی اجرت گرفته میشود. اعلانیکه درین ورق وقایه درج شود از یکبار تا به پنج بار فی سطر یک قران یعنی نیم روپیه کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطر سه شاهی اجرت گرفته میشود. طول سطر یک ستون اخبارها ( ۳ - اينج - ٤ - موت ) میباشد. هرکه شخصی اعلان خود را متمادياً بایک سال نشر کردن خواهد و وجه یک ساله را پیشگی ادا نماید و در ورق شش سطری چهار اجرت گرفته میشود.


( اعلان )

پراکنده
از آثار مطبوعۀ تازۀ مطبعۀ مبارکۀ عنایت، و عبارت از يك مجموعۀ اشعار انداز تجدد آثاری میباشد که بر کاغذ اعلا، و جوهر طبع دلربا، با تصاویر بسیار زیبا جلوه گر بازار عرفان گردیده است. اگرچه از تحت خط و خال بعید است ولی مضامین و خیالاتش سراسر بیکطرز جدید است. نسبت خوبیهای ظاهری و معنویش قیمتش خیلی ارزان، بی مقابل (۲) دو روپیه کایلی در خود مطبعه عنایت از نزد عبد الرؤف خان سر مرتب، و در بازار ارك از دکان باز محمد، و در متصل مدرسه شاهی از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب هر کس خریده میتواند.

اعلان

جزیرۀ پنهان
هوسکاران مطالعه آثار ادبیه را مژده و ازین و بسر رسیده گلزار مطبعة عنايت، کام جانرا شیرین نمائید! جزیرۀ پنهان، يك ناولیست که قوت علم و معرفت و سعی و غیرت را برای اساس زندگان نوع بشر بنظر ثابت و جلوه گر میسازد. هم حکایت، هم عبرت هم فن، هم فضیلت! خوبی چاپ، خوبی کاغذ، خوبی تصویرش علاوه، قیمتش نظر بخوبیهای باطنی و ظاهریش بسیار ارزان! تنها (٦) شش روپیه محل فروخت نفس مطبعه عنایت در ده افغانان، و دکان باز محمد در بازار ارك، و دكان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل در مدرسه شاهی.

اعلان
از اداره
کتاب سال اول سراج الاخبار افغانیه مجلد
کتاب سال دوم ۰۰۰ مصور مجلد
کتاب سال سوم ۰۰۰ مصور مجلد
کتاب سال چهارم مصور مجلد
علم و اسلامیت
آیا چه باید کرد؟
ادب در فن
توحید
مختصر جغرافیای عمومی
این کتابهای فوق در اداره موجود است. هر کس که آرزوی خریداری آنرا داشته باشد به اداره مراجعت کنند.

اعلان
از مطبعه عنایت
قیمت روپیه کابلی
سیاحت و دورا دور زمین بهشتاد روز مجلد ۲
سیاحت در جو هوا مجلد ۲
سیاحت در زیر بحر مصور مجلد ۲
از هر دهن سخنی و از هر چمن سمنی مجلد ۲
روضة حکام مجلد ۲
را کنده مصور مجلد ۲
جزیرۀ پنهان مصور مجلد ٦
هر کس که آرزوی خریداری این کتابهای مافوق را داشته باشد از خود مطبعه عنایت در ده افغانان از نزد عبدالرؤوف خان سر مرتب و از دکان باز محمد خان کتابفروش در بازار ارك و از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی بقیمتهای معینش خریداری کرده میتوانند. و اگر از خارج افغانستان آرزوی خریداری کتابهای مافوق را داشته باشند به مدیر سراج الاخبار افغانیه مخابره کنند.

اعلان
کتابهای مجله سراج الاخبار افغانیه، و کتابچه های علاوه آن و شماره های متفرقه آن، و همه کتابهای مطبعه عنایت و خریدارانی که آرزوی خریداری آنها را داشته باشند از دکان حاجی ملا غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی، و از دکان باز محمد خان تاجر کتب در بازار ارك بقیمتهای معین آن خریداری کرده میتوانند و نیز در خود اداره در ماشینخانه مبارکه، و در خود مطبعه عنایت در ده افغانان هم بفروش میرسد فقط.


شماره ١٢
سال پنجم

سراج الاخبار افغانستان
١٣٢٩

فهرست مندرجات

آنکه ملت را کند مسعود و شاد ( )
مکتوب و جواب آن ( )
يك سباع ابدى افسوس ناك ( )

حوادث خارجيه
عکس عمل عدد ها – دم های بزرگ گوده جنگ – طرز عمل آینده زایران – نطق یکی از خطبای اردوی چهارم عثمانی در حمص – احوال هندوستان – قتل انسپکتر پولیس – قوت دارها – سرقه – بامپ در داک خانه بزرگ لاهور – دارها در نواح کلکته – داره در ملتان – خبرهای جنگ – عراق عرب – آخرترین حوادث از اخبارهای ایران – اخبار واصله اسفارت اطریش – سفر مابین برلین و استانبول – کشتی تحت البحر بزرگ در بحر متوسط – کدام کس را باعث فلاکت سرویا قرار داد – منع از شکار کبوترها – ترکان چسان جنگ میکنند – خدا شکر خواران را هر جا شکر میدهد – جنگ ایران و سرحد بلوچستان – جنگ بر سر حد یونان منار کلیسا را از پا در آوردند – کیفیت موسم در رزمگاه مشرقی – ترجمه اخبارهای انگلیزی و اردو معرکه خونین –

اعلان
( سراج التواريخ )

تصاویر
از کارستانهای تحت البحر های المان – ایضاً از کارستانهای تحت البحرهای المان – کذا از کارستانهای تحت البحر المان – از منظر های محاربه –


اعلان
از صنایع پروریهای ذات ستوده صفات اعلیحضرت سراج الملة والدین بادشاه ترقیخواه دولت علیه افغانیه و سعی و همت جناب حربی کار خانه جات، ماشین خانهٔ مبارکهٔ دارالسلطنه کابل علاوه برایهای حوایج دولتی و عسکری مانند آلات حربه دفاعیه و اونیفورمین عساکر شاهانه وغیره، بعضی دیگر مصنوعات داخلی که از آن اهل وطن استفاده میتوانند نیز ساخته شده است که از حضور اعلیحضرت همايونی حکم فروش آن صادر گردیده است: محل فروش این چیزهای ذیل (دکان عبدالله خان در بازار ارک) میباشد.

(۱) سرج های پشمینه باقی برنگهای مختلف که قیمت آن از قرار گرانگلیزی ۳ فونه مشخص شده و در صند و قخانه جنسی هم بفروش میرسد

| اقسام | قسم دوم | قسم اول | درجه سوم قدری کار قیمت آن ۱۰ مسا زیانت |
|---|---|---|---|
| درجه ها | درجه اول | درجه دوم | درجه اول | درجه دوم | درجه سوم |
| رقم | رنگ خودرنگ | رنگ خودرنگ | رنگ خودرنگ | رنگ خودرنگ | رنگ خودرنگ | خودرنگ |
| قیمت | ۹ روپیه ۱۸ پینه | ۱۰ روپیه ۱۰ پینه | ۶ روپیه | ۶ روپیه ۱۱ پینه | ۶ روپیه ۴۰ پینه | ۷ روپیه ۲۰ پینه |

کشمیره های قسم اول درجه دوم از قرار گرانگریزی کشمیره چهار خانه ۷ روپیه ۳۵ پینه | کشمیره هدار هر رقم ۷ روپیه بیست و پنج پینه

(۲) جراب
نکمه های چرمی محراب و منبردار
| رقم | تک باشکه زوج | راهدار زوج | معمولی زوج | کلان فی مرجین | خورده فی مرجین |
|---|---|---|---|---|---|
| قیمت | ۱ روپیه ٥٢ پینه | ۹۰ پینه | ٣٦ پینه | ۱ روپیه ۱۰ پینه | ٥٥ پینه |

(٤) کروره های جدید ساخت
| رقم | از باف یک اسپه دو کره دو ناره | زه باف یک اسپه دو کره سه تازه | چرم باف يك اسپه چار تاره نخی |
|---|---|---|---|
| قیمت | ۸ روپیه و ۳۳ پینه | ۹ روپیه و ٢٤ پینه | ۹ روپیه و ۱۱ پینه |
| رقم | چرم باف دسته بادامی دو اسپه | چرم باف دسته دولانه يك اسپه | دسته دولانه یکی چار اسپه | چرم باف همرکاب |
| قیمت | ٤ روپیه و ۱۸ پینه | ٤ روپیه و ٤٦ پینه | ۸ روپیه و ۲۳ پینه | ٤ روپیه و ٤٣ پینه |
| رقم | قبضه برنجی کتبت سره و بخاء | قبضه کلیت نقره از چرم سه لایه توپخانه | زه باف رقم سواری سامی کلیت | زه باف دو کاره رکاب |
| قیمت | ۳ روپیه و ٥٥ پینه | ٤ روپیه و ٥٧ پینه | ٥ روپیه و ٩ پینه | ٥ روپیه و ٥٤ پینه |
| رقم | رکابی از نخ | چرم باف میانه چوب بیت زنانه | زنانه ابریشمی خیاطه | از زین سواری تیغ چرمی |
| قیمت | ٤ روپیه و ٤٥ پینه | ٥ روپیه و ۸ پینه | ٥ روپیه و ٥٨ پینه | ٥ روپیه و ۸ پینه |
| رقم | دسته بادامی تیغ چرمی | دسته دولانه سامی برنجی کلیت نقره | چرم باف ما بين بيت يك اسپه | از زین سواری دولایه تیغ چرمی كمك دار |
| قیمت | ٤ روپیه و ٤٩ پینه | ٤ روپیه و ٤٥ پینه | ۸ روپیه و ۱۲ پینه | ٤ روپیه و ٥٩ پینه |

(٥٠٥) اقسام کلهای مصنوعی سر
| قسم | کل برینه | کل نا فرمان | کل جرین | کل شیو |
|---|---|---|---|---|
| قیمت | ٥ روپیه و ٣٦ پینه | ٦ روپیه و ١٦ پینه | ٦ روپیه و ۷ پینه | ٦ روپیه و ۳ پینه |
| قسم | کل استون | کل پسمن | شکوفه نارج | چمبیلی |
| قیمت | ٥ روپیه و ۳۸ پینه | ٦ روپیه و ٥٨ پینه | ۷ روپیه و ٤٥ پینه | ٦ روپیه و ۸ پینه |
| قسم | کل سوسن | کل گلاب | شکوفه سیب | گل گندمی |
| قیمت | ٦ روپیه و ٥٤ پینه | ۷ روپیه و ۱۲ پینه | ٦ روپیه و ٣٥ پینه | ٦ روپیه و ٥٤ پینه |

( میر محمد هاشم دفتری کار خانجات ( کیمان نظامی ) )
( الشهر )


صفحه (۱)
سال پنجم
شماره (۱۲)

قيمت ساليانه
دارالسلطنة كابل نه روپيه كابلى
در اطراف داخله مملکت
ده روپيه كابلى
بديار خارج مملکت
شوارات ده روپيه انگليزی
هر نمره بيست و پنج پيسه
اعلانات از قرار سطرى يك روپيه
اعلانى كه درج نشود آماده نميشود)

سراج الاخبار افغانستان
۱۳۲۹

مدير و مؤسس
محمود طرزى

الادارة و المطبعة
در ماشينخانه دار السلطنة ( كابل )
همه امورات تحريريه به اداره خاصه
بنام مدير فرستاده ميشود

تاریخ قمری ١٥ ربيع الثانی ١٣٣٤
تاریخ انگریزی ۱۹ فروری عیسوی ۱۹۱۹
تاریخ شمسی ۲۹ دلو ۱۲۹۵

آنکه ملت را کند مسعود و شاد
اتحاد است اتحاد است اتحاد

در شمارهٔ گذشته حوادث مراسم دربار معالی بار، و بیانات حکمت آیات ذات قدسیت صفات شهریار علویت آثار مراسم کردار خود ما از آن تلقی لطایف اخبار نموده بودیم. درین شماره خود خواستیم تتمه ما سبق را در شرح و تفسیر آن کلمات مراسم حکمت، و چگونگی سعادت کوشش ورزیم؛ چون قسم اعظم نطق همایونی را اوصاف اتفاق و اتحاد، و زمام فرقه و اختلاف با همی، دولت و ملت، تشکیل داده بود، و توضیح صریح همین بیان مقصد مهم، و جزو متمم دربار فرحت بار بود، از آنرو ما نیز این مقصود را نصب العین ساخته مبحث خود قرار دادیم، و مفاد مضمون عامت مشحون مصرع ذیل را که بنا بر ربط موقع، و مناسبت حال، لسان اعلیحضرت پادشاه مکارم خصال ما در خصوص روابط و مناسبات خصوصی، دولت و ملت، حسب مقال ایراد و تذکار فرمودند مرکز انشاء و مأخذ استدلال تعین نموده بشرح و تفصیل آن پرداختیم، ذات ملکوتی صفات اعلیحضرت همایونی در اثنای سلسلهٔ نطق مبارك شاهانهٔ شان و اتحاد دولت و ملت، و تعلقات هر دو را بدین مصرع تشبیه و تمثیل فرمودند: — [ چون دو نگینند و يك انگشتری ] ؛ حقیقتاً که در نیما این مثل خیلی مناسب و بمحل افتاده است، بلی!! ملت و دولت، هر دو در محیط دائرهٔ طاهرهٔ وطن بمثابهٔ دو نگینی که در حلقهٔ يك انگشتری نصب و تعبیه شده باشند رونق افروز و ظلمت سوزند و بجانبین ثمین ماهیت و حیثیت انگشتری را گرانقدر و سنگین میسازد همچنان وجود و منفعت توده، دولت و ملت، در داخل حدود وطن باعث بفر و تزئین آن زمین فیوضات آئین میشود، و چنانچه قدر و قیمت

و زیب و زینت انگشتری به نگین است. در مقابل آن وطن نیز بوجود سعادت آمود، و دولت و ملت، از هر گونه میامن و برکات بانواع کرم و نعم الهی مملو و رنگین است. دولت و ملت، نه تنها باعث زرکی و اهمیت و قدر و قیمت وطن خیال و تخمین میشوند بلکه اگر بنظر تحقیق و دیدهٔ تدقیق دیده شود، ثبات و حیات حقیقی وطن سراسر بوجود، دولت و ملت، موقوف و منحصر است. و در صورتی که وطن مالك این دو جوهر عزیز نباشد هر آینه بر آن اطلاق لفظ «وطن» را نتوان کرد. زیرا مفهوم اصلی و حقیقت معنوی کلمهٔ مقدسهٔ «وطن» عبارت است از يك قطعهٔ وسیعهٔ محدود، و يك تودهٔ شریفه و مشت اندود که بايك جمعیت بزرگ افراد بنی بشر که در تحت نفوذ يك دين و يك آئین، و زیر حکم يك پادشاه و يك قانون حرکت کنند مصون و مسکون باشد. پس هر قطعه که ازین اوصاف عاری و ازین شروط و قیود آزاد و خالی باشد آنرا باسم «وطن» موسوم نتوان ساخت! بناءً علیه میتوان گفت که وجود، دولت و ملت، در جسم و تن وطن بمنزلهٔ روح سایر و دایر گردیده آنرا مالك حیات حقیقی و صاحب حرارت غریزی ساخته توانسته است، و اگر این دو جوهر گرانمایهٔ حیات آور در شخص وطن موجود نباشند آنرا در اصطلاح اطبا بيك جسم بیجان، بلکه با عنوان يك هيكل بی روح و روان تعریف و توصیف باید کرد و باعتبار فن جغرافیا آنرا يك دشت بی پناه، و يك صحرای بی گیاه، و يك وادی بی میاه تسمیه و تعبیر میباید نمود، و چون، دولت و ملت، ماء وطن، و رفیق لازم و توأمی هستند از اینرو اگر این هر دو جوهر عزیز را که مادهٔ حیات و بقای وطن میباشند نیز از یکدیگر تفریق و تمیز دهیم هیچگاه کاری زاید و خالی از فواید نکرده خواهیم بود؛ چنانچه «ملت» مراد از آن هیئت عظیم مجتمع افراد بشریه است که در يك موقع محدود و محل مخصوص که عبارت از وطن است اخذ مقام و غرس اندام نموده باشد، و همان سرزمین عطوفت آگین سعادت مکین مولد و مسکن، و مأمن و مدفن آبائی او بوده، مادهٔ تولید و تخلیق وی که عبارت از گوشت و پوست و نکوئی باشد از طرف آب و هوا و محصولات و مأکولات مزروعی آن


صحيفة ٢ شماره ۱۲ سال نجم

لهذا بنا بر بيانات فوق وجود دولت و ملت ووطن ، خيلى مربوط و بيكديگر منوطند ، حتى اگر يكى از ايشان مفقود باشد با در ذلت و خوارى دو رفيق ديگر خود گرديده آنها را نيز يك جا با خود برده و نابود و از عرصۀ حيات سراسر نفى و مطرود ميسازد ، چنانچه با كمال يأس و حسرت مى بينم كه هر ملتى كه از نفس خود هيئت دولت در امان نيست و در زير اسارت و بندگى يك هيئت حاكمۀ اجنبى باشد بصورت يك طفل يتيم كه در تحت ظل عاطفت منزل پدر شفقت گستر هيچ تربيه و پرورشى نشده باشد همواره زبون و مظلوم ، و عاجز و محزون مينمايد . و همه آثار معاشرت آن از رسوخ و تسلط غير منسوخ و تمام حقوق شرافت و حريت قومى از هيئت آن سلب و مسلوخ معلوم ميشود . و همچنان يك وطن نيز از وجود آن دو جوهر عزيز كه يكانه ماده حيات آن است محروم گرديده همه آرزوهاى سعادت و فرخندگى را كه به آنها مى پروراند از فكر خود نيست و معدوم ساخته تمام غم و الم در تعزيه و ماتم صاحب و مالك اصلى خود نشسته و خود را پايمال دست جور و ظلم اغيار و گرفتار پنجۀ تطاول و تعدى اشرار ديده با همه حسرت و تأسف در دست غاصبان و قابضان حيات خود تسليم روح ميكنند !

و چون سابقبرين ثابت كرديم كه وجود و حقيقت وطن بدون ملت و ملت صورت پذير نيست ، و باعث آزادى و آبادى و پايدارى و استوارى آن نيز همين دو چيز قرار داده بوديم لهذا حالا ميگويم كه همه هستى و بى هستى ، دولت و ملت ، وجود و معنايى ندارد ، دولت بى ملت ، و ملت هم بدون دولت حقيقى را مالك نيست ، و هيچكدام بطور افرادانه و صورت جدا گانه كارى از پيش برده نميتوانند ! و دولت بوجود ملت و ملت بوجود دولت ، گفته ميشود و همه قدر و حيثيت و برترى و اهميت آن بر ثبات ملت منحصر است ، و در مقابل آن ، ملت نيز بوجود دولت مكان عزت و شرافت است ، و اگر دولت نباشد ملت نيست ! بلكه يك جمعيت خوار و ذليل و اسير و سفيل بشريت متصورات است .

دولت و ملت ، بمنزلۀ اينكه وجودشان بيكديگر مربوط و حياتشان بهمديگر مشروط است ، همانقدر معاونت و موافقت همعنان بزم و رزم و نا علاج ديده ميشوند ، و در صورتى كه ملت و دولت با هم متحد و متفق گرديده در هر كار ملاحظۀ حقوق همديگر خود را نمايند بى رو و ريا بهر امر خطيرى كه اقدام ورزند آنرا حسب المرام انجام خواهند داد . و با كمال رفق و وداد و محبت و اتحاد كار گرفته در حصول مفاد و مراد و در يك نقطه مراد كوشش كنند هيچگاه نا كام و بى سر انجام نخواهند ماند . و سبب ترقى ملل عالم همانا اتفاق و اتحاد دولت و ملت بوده است . چنانچه هر دولت و ملتى را كه متفقاً در پيمودن طريق سعادت و فرخندگى خود ساعى و كوشان يافته ايم ، اخيراً بكمال حيرت مشاهده افتاده كه با يك سرعت فوق العاده خود را به اقصاى اوج عروج و اقبال و منتهاى ذروۀ مجد و اجلال ترقى و رفعت داده اند . و بر خلاف آن ملت و دولتى كه ضد همديگر و تفرقۀ اختلاف را شعار و مسلك خود قرار داده اند تعقيب كردن گرفته هر آينه در اندك مدت به انواع مصيبت و مذلت گرفتار آمده شرافت و عزت قومى خودها را بنا بر نتايج وخيمۀ نفاق و شقاق سراسر محو و نابود ساخته در چاه مظالم و تاريك اسارت و محكوميت ملتهاى اجانب تحت مصايب و مشقت گوناگون چرخ بوقلمون سر نگون افتاده اند .

خاك پاك تربيه و آماده شده باشد . هر چند در آن خطۀ شريفه اقوام و عشاير مختار آن باشند . مگر بسبى كه همه آنها على السويه در همين سرزمين محدود قدم از عرصۀ عدم بعرصۀ وجود نهاده اند بر همه طوايف و قبايل مختلف آن اطلاق « ملت واحد » كرده ميشود ! و « دولت » مقصد از يك هيئت حاكمۀ عظيم القدر جليل المرتبه است كه از نفس خود ملت بغرض سر انجام نمودن بسي امور لازمۀ مهمه مانند نظم و ادارۀ وطن وغيره بطوريكه أمر و حيثيت يك متبوعى قبول شده باشد كه جميع افراد ملت من حيث المجموع تابع و مطيع قواعد و اصول موضوعۀ وى باشند !

اين هر سه مقدسات « دولت ، ملت ، وطن » بنا بر وسايط و روابط جسيمه ، و مناسبات عظيمۀ با هم دارند كه بصورت يك عائلۀ مشابهت ميرسانند كه وطن بمنزلۀ يك والده شفقت شعار ، و دولت بمرتبۀ يك والد بزرگوار ، و ملت بمثابۀ يك فرزند رشيد جرار اين عائله محتشم و اين خاندان مقدس محترم است . و همه نفرشان همين يك آرزو دارند كه در كمال عافيت و رفاهيت در مرافقت و موافقت همديگر از نعمت حيات حظ وافر گيرند . و از وجود و بقاى خود شان بس ممنون و مسرور ، و خيلى خوشنود و مشكور ديده ميشوند . و چنانچه حقوقى كه مادر را در حفظ عرض و ناموس خود بر فرزند و خاوند ثابت است ، همچنان ادا نمودن حق بزرگ وطن كه مراد از حفظ ناموس و شان و شرف معنوى آن باشد بر دولت و ملت متحتم است و مى بايد كه در امن و صيانت آن از : تجاوز و فتنۀ تعرض اغيار تاريخى در ايشان باقى باشد بهر گونۀ مدافعات شديده بدل و جان كوشيده ، و همه وقت يكانه مد نظرشان قوت و متانت و توسيع و عظمت آن بوده ، همواره بالاتفاق در حصول فوايد و منفعت ذاتى آن ساعى و مجاهد باشند . و چون وطن بكمال عاطفت و مرحمت ملت و دولت را در آغوش شفقت و لطافت خود جا داده است ، از اينرو بجا آوردن اين حق وطن از طرف هيئتهاى معظمۀ دولت و ملت وجداناً و ايماناً بكي از واجب الادا است . و همچنان « دولت » را بر ملت حقوقى مسلم است چنانكه پدر را بر اولاد ، و ملت را مى بايد كه مانند يك ولد اصيل و صالحى كه هميشه والد خود مطيع و فرمانبردار باشد ، در هر حال بدولت تسليم و تابع بوده ، و دايم براى تحصيل رضاى او با سر و مال و تن و جان حاضر و مهيا گرديده ، و با الاشاره آن در سر انجام نمودن امور بس مهم و دشوارى با همه موجوديت خويش تشبث و اقدام نموده ، و هر گونه مصايب و مصاعب شديده را كه در آن خير « دولت » و بهبود « وطن » مقصود باشد متحمل گرديده بر خود هموار نسازد و ادا نمودن اين حقوق دولت و وطن مانند حقوق والدين بر كافۀ افراد ملت فرض و لازم الايفا است . و على هذا القياس « ملت » را بر دولت نيز همچنان حقوقى موجود است كه اولاد آنرا از پدر اميد و تصور ميتوان كرد . يعنى دولت ميبايد كه مانند پدر مشفق و مهربان در هر وقت و هر زمان در استراحت و رفاهيت ، و ترقى و تربيت مادى و معنوى آن جهد بليغ و سعى بيدريغ كار فرموده چنان راههايى را بغرض تحصيل اسباب ترقى و تكميل نواميس فضائل اخلاقى بر روى وى بكشايد كه بتوسط آن بيك سرعت محير العقولى در اندك فرصت افكار و اذهان عموم افراد آنرا يك ضياى بيضاى نور افشان منور و روشن گردانيده خود بخود طريق سعادت و رفيق فلاح و مقصود و اصلاح و بهبود خود را بيابد . و دولت متعهد و كفيل همه چنين امور عظيمى است كه براى « ملت » از قبيل فايده و منفعت باشد ، و بجا آوردن اين شرايط بر ذمۀ دولت يك وظيفۀ مهمه و يك فريضۀ لازمۀ واجب الاجرا است .


شماره ۱۲ سال پنجم صفحه ۳

به اینقدر مهربانی فوق العاده ممتاز و سرافراز گردانیدن و آرا در قطع و فصل امور عظیمهٔ ملکیهٔ خود شريك و سهیم ساختن نهایت دانشمندی و هوشیاری و عاقبت اندیشی و روشن خیالی آن تا جدار با اقتدار يك دلیل ساطع ويك برهان لامع است ! در بتواقعه ذات اعلیحضرت شهریار عدالت شعار علویت آثار مراحم کردار ما عیناً مسلك اعباب انجاب و خلفای راشدین رضی الله تعالی عنهم اجمعین را تقلید و تعقیب فرموده اند که عموم ملت را بنظر مساوات و مواسات میدیدند و آنچه بر نفس خود گوارا می فرمودند از آنها هم دریغ نمیکردند و در همه امور با همدیگر مشورت و تبادل افکار مینمودند ، و امرهم شورا بینهم ، وازان بوده که تنها در عرصهٔ کمتر از معصر تقریباً در ربع مسکون یعنی در سه بر اعظم بزرگ دنیا مانند آسیا و آفریقا و اوروپا رخنهٔ فتوحات کشاده از شرق تا غرب در نقاط مهمهٔ عالم اعلام و رایات ظفر آیات اسلام تموج و تهیج در آمدند
ما ملت ، افغان ، به هیچ زبان از عهدهٔ شکر این همه قسمات امتناهی آگهی که بوجود ذیجود برکت نمود مرحمت آمود این بادشاه دیندار فرخنده کی
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


شماره ۱۲
صفحه ٤
سان نجم
اش رو کردان کرده نتوانسته باشد. كذلك دولت باهیت المان که با اسباب و آلات محیر العقول و سیاستهای عجیب الاصول خود عالمی را بخود حیران ساخته باز هم شنیده شد که یک آدم دولتی بلجیم و با ضربه را پول از خود ساخته باشد. خود را بر نقاط سه گانه فوق جریان داده بکوشیم که آیا انسانرا از اینی یک عمل شنیع عجز ( دین و اخلاق ) ، عجز ( تربیه و وجدان ) .. ( غیرت و ناموس ) کدام چیز است که منع کرده بتواند ؟ چون قدر چنین باشد. باز این سوال وارد میشود که آیا چسان حکم کرده خواند حال آنکه بار بار دیده و شنیده شده است که کارداران فلان دولت توانست که این چیزها در اسلامیت مفقود، و در اصرایت موجه اسلامی در انصار ا به پول از خود کرده و ایمان و وجدان خود را و آزادی تمام باشد : حاشا ثم حاشا که این چنین یک حکمی بخیال و خاطر هیچ فرد ملت را برای نفس شوم خود پایمال و اسیر کرده اند. از اینهم بدتر که از افراد مسلمانان کند کرده بتواند ، اخلاق حسنه ، تربیه روی در دولتهای نصارا با وجود یکانکی دین و مذهب باز هم این کار اجرا و بدنیه ، وجدان سلیم، غیرت و ناموس مستقیم از اجزای مقدمه نشده است. و در اسلام با وجود مبایلت صورى و معنوى، وتأكيدات مقدس اسلام است که پیروان این دین مبین مکلف و مجبور و موظف و ماه قرآن خالق قهار و احادیث بشمار حضرت سید مختار محمد مصطفی صلی الله برانست. این سوداگری منفوره مامونه که موضوع تحت ماشده ام علیه وسلم در اجتناب ازین کار انکار و پرهیز از این فعل شنیع پر شرم عبارت از دین فروشی معلق نمرده میشود که تاجر آرام مه حال ان و بار باز هم با کمال جسارت و تمام جرأت وان اقدام ورزیده اند. حدود اسلامیت خارج باید پنداشت. و چون دین، افروشد ، هیچ این است که سبب این را به صورت ندانستم اگر خیال تا فهمی را بیست که متممات آنرا نیز یک جا با آن سودا کرده خواهد بود. براتها بکنم ، فی الحال الجواب بخاطر میرسند که آنها از سالهای بسیار در گوارا خیال نافس این حقیر چنان میرسد که سیب های حقیقی وه تهذیب شده کلام میشود و اگر پر مقامی آنها حمل کنند ثروت این سودا گری ملعونه منفوره این چنچیز شده است : و توان گری شان این به این در چه کم دیده میشود که این چنین امنت اولا - دور ماندن از قر آن ثانیا - داخل شدن خرافات در ایدی را برایمان خود کوا را بتوانند، بنابرین ازین مشکل لا يحل ثانیا - نقصان اخلاق و تربیه ، را بعامو، تفسیر در معانی در گرداب حیرت فرورفته تا جان شدم که به ان برادر ادیب خود مراجعت و غیرت و ناموس کرده حال اجمله را طلب عنایم و هم آرزو دارم که برای استفاده قرآن کریم و فرقان حکیم که هادی صراط المستقیم و معیار ها هوری این سوال و جواب ما و شما بصورت علنی درج ایف اخبار وسقیم است بسیار خوانده نمیشود، و معانی آن از نظر حکمت کردد. باقی اعاده صحبت شما را از ماده گاه شاهی حقیقی خواهانم فقط تحریر میشود و به این پی برده نمیشود که این کتاب مستطاب بلكه اون فی ۲۰ صفر سنه ۱۳۳٤ و حقانیتی است که برای اصلاح و افلاح ابدی جمله عالم و اهم شر تا ما د اوالا شرف نزول یافته است. ويك منبع الحبات معرفت و سعاد است که دوران زمین و آسمان ، موافق و مطابق هي عند و هر زمان . هر گونه مطالب و مقاصدی که برای هرنوع خبرها و سعادت های موجود باشد ازان کرده میشود بالعکس کویا از افراط تعظیم ، به تفریط آن پرداخته شده است. حتی غیر از تفاسیر شریفه که مفسرین ما تقدم برحمهم الله مطابق عصر و زمان خودشان کرده. گذاشت. کون تفسیر کرد براهم جواز نمیدهند. حتی در ازد بعضی نامسام فهم کردن آیات کریمه در ایف از بار نیز جایز شمرده نمیشود است که آن رهنما و هادی مادر گوشه های طاقه ای بسیار بالاس صدها محفظه ها گوشه نشین نسیان مانده است و از جمله خیران و ما رقم آمده در سر قبرها و مزارها ، وح مرد كان تقسيم و توزيع او می شود. هر گاه در تحت ) داخل شدن خرافات در دین ) سخن رام چیزهای برخواهیم خورد که از حیرت بحسرت، از حسرت غیرن خواهیم شد. دین مقدس اسلام در ابتدای ظهورش یک شهران و مستقیم بخار و خاشا کی بود که حضرات انتخاب کرین و مجاهد حکم میکند. اما مسئله صفت ( مشکل لاینحل ) را در ینجا پیدا می کند که آیا این اشتع اعمال چرا در مسلمانان موجود و در اوروپائیان مفقود است این است که ما هم باید از نینجا بحل این مشکل و تدقیقات مبین با آن شهراء متين غرب و شرق دنیا را با انوار هدایت و عدالت و آباد نمودند. افسوس است که رفته رفته در ان شهرا، علوینه فرازها و اشیها، کودالهای عجیب و غربی پیدا کردیده موجد تفرقه ها و اختلافها ونشأتها و برا کند کها کردید ، و شهراه

الجواب
الخازن الكتب

دود الألقاب
محررات حکمت ، و دیانت غابات آن بزرگوار مطالعه گذار این مخلص عجز شمار کردید . با وجود ضعف و ناتوانی که سبب بیماری موجود نا بود احقرانها، مسئولی میباشد، بدرجه ممکن در حل مسئله ( مشکل لا يحل ) فارم فرسان را یکی از وظایف مهه انسانیت تمرده على قدر الاستماع توجه اختصار یعرض ما فی المبال مبادرت میوروم : مسئله را میباید که از سه نقطه نظر تعقیب و محاکمه نمائیم ، اولا از نقطه نظر ( دین و اخلاق ) ، ثانیاً از نقطه نظر ( تربیه و وجدان ) ثالثاً از نقطه ( غیرت و ناموس ) لذا اكمال جرأت باید گفته شود که عامل این فعل شنیع که به پول کرده لك دولت مکان کرده و موجب غدر و خیالت با دولت متبوعه و ملات و وطن خود شود آنچنان لعنتها را از دین و اخلاق، و ریسه و وجدان و غیرت و ناموس سراسر محروم و بی بهره باید پنداشت که درین خصوص هیچ مشکلات نیست، و من صاحب بصیرت که یک کمکی عقل و درایت را مالک باشد فی الحال برید بهی و آشکار بود این امر بدون تالی و در یک حکم میکند. اما مسئله صفت ( مشکل لاینحل ) را در ینجا پیدا می کند که آیا این اشتع اعمال چرا در مسلمانان موجود و در اوروپائیان مفقود است این است که ما هم باید از نینجا بحل این مشکل و تدقیقات


شماره ۱۲ سال بهم

پرسی کوره راههای ظلمت اندود خرافات آلودی شاخ شاخ و جدا جدا میگردید. ای بزرگوار ! این مبحث خیلی عمیق و دقيق است و بيك صحيفه و صحیفه سخن تمام نمیشود ، بلكه بيك تاريخ مفصل نگاشتن لازم میآید. در ایران و در ممالک ترکیه ، در هند و مصر و وطن عزیز خود ما اگر جستجو شود آنقدر کتاب های خرافات آلود که بحدیثهای موضوع و افتراها بر بزرگان و اولیای دین پر و مملو میباشد دیده میشود که نسبت بآنها کتابهای مسلکی که از حقایق نظریات عقلیه و حکمیات فلسفیه و سیاسیه دینیه فن و بیان میدانند خیلی کم و نایاب میباشند . تنها کتابها فی بلکه بعضی واعظهای جاهل و گمراهی دیده میشود که در بازارها و کوچه ها ایستاده برای کدائی بعضی چنان زهرهای در دماغهای اهالی بیچاره می اندازند که يك آدم واقف حقیقت را زار زار بکریه می آورد. خود این حقیر شما در همین بازار ده افغانان خود ما می گذشتم دیدم که مردم بسیاری جمع آمده اند و همه شان بيك استغراقی همه کوش کردیده ترهات و خرافات يك شخص كش كول بدوش سفید پوش بلند آوازی را بگوش جان میشنیدند . حتی دکاندار ها هم دست از کار و بار باز داشته بصورت مراقبه به آن زهر فروش گوش داده بودند . يك قدری درنگ کرده گوش نهادم ، همینقدر شنیدم که می گفت : - « و يك شقی بود که سی و نه قتل نفس معصوم را نموده بود .... نمیدانم - که در پیش کدام ملا رفته پرسید که من سی و نه قتل کرده ام آیا بخشیده خواهم شد؟ او گفت

از کارستانهای تحت البحر های المان
( لوزیتانیا ) نام کشتی نقلیه انگلیز که در بزرگی و جسامت و انتظام و زینت از بهترین و منتظمترین سفاین دنیا شمرده میشد
و بضرب نارپیدوی تحت البحر المان در بحر محيط اطلسی غرقاب فنا شده است

که اگر چهل قتل بکنی هم بخشیده میشوی ، و آن شقی تیغ را کشیده آن ملا یا شیخ را هم کشت تا چهل پوره شود و باز يك شخصی او را خواب دید که در جنت نعیم مقیم است .... انصاف فرمائید که این چه قسم خرافاتست ! معلوم عالی شماست که در همه جا عوام جاهل نسبت بخواص فاضل بیشتر است چون اینچنین خرافات عام فهم شود و کتابهای اینگونه موعظه ها و خرافاتها هم بکثرت تداول گردد حال بکجا منجر خواهد شد ! مثلا کتابهای که بگوید اگر هزارها معاصی را مرتکب شوی ، و دو رکعت نفل در فلان وقت شب بخوانی ، یا فلان ورد دعا را اینقدر بار بخوانی غیر از آنکه جنت المأوی کرامت شود ، چنان حوری را نایل میشوی که سرش در شرق و پایش در غرب باشد .... و قس على البواقی . پس چون يكبار بچنین بيك فکری در دماغها قایم گردد و بامید همان دو رکعت نفل یا همان دو دانه بادام جرأت و بی پروایی بر هر گونه قبایح و رذایل مرتکب شدن بسیار آسان مینماید . و چون آن دو رکعت نفل بآسان ورد و دعا همه گناهان عفو شدنی باشد آیا برای پنج وقت فریضه را بجا آوردن ، و روزه ماه رمضان را گرفتن و دیگر احکام شرعی را ایفا نمودن چه حاجت میباشد . والحاصل این یک مشتی از خروار و نمونه از بسیار است که عرض شد. و گرنه بهزارها ازین گونه خرافات ، حتی هزارها احادیث موضوعه نیز در خصوص ها ساخته شده است که داخل شدن اینگونه خرافات در دین مقدس اسلام ، افکار عامه را چنان زهرناک گردانیده که از گفتن و بیان


صفحه ٦
سال پنجم شمارهٔ ۱۲

خاص تی بلکه از اتمام هم هر چيز اصل بايد گفت . در انوقت مسئلهٔ شديد تربيه و اخلاق ، وسوء تفسير در معانى وجدان و غيرت و ناموس بظهور ميرسد لهذا آنچنان اشخاص ملعون اولا از اخلاق بقدر يك ذره بهره ندارند . ثانيا تربيه و تعليم شان بدرجه نقصان دارد که بجز خواندن و نوشتن و خود پرستی ديگر از هيچ چيزی بو نبرده اند . از وجدان سراسر بی نصيب اند و بمعنی حقيقی آن هم پی نبرده اند که چيست ، زيرا وجدان يك حس داخلی و باطنی ايست که انساترا همان حس بر خوبی و بدی آگاه ميگرداند . تربيه ، اخلاق ، وجدان ، غيرت ، ناموس گفته خواهيم توانست . حالا بر سر مسئله رجعت کرده اين را تحقيق کنيم که در اروپا چرا اينچنين بيع و شرای فروختن دولت ملت وطن بمقابلهٔ پول دشمن بوقوع نمی آيد ؟ پيش از همه چيز در خصوص سخن يك فيلسوف اسلامى را مقابل يكى از نصرانيانى كه با او مباحثه ميكرد بيان ميكنيم كه گفت : شما - يعنى نصرانيان - هر انقدر كه از دين خودرو گردن جسنيد بهمان نسبت ترقى كرده غالب و مظفر شده ، رفتيد ، و ما مردمان

تمرين آن هم انسان خانه به اداره کلام ميکنند که مبادا بتعرض باور کنند کان آن گونه خرافات انسان سر دو چار ايد ! اگر گفته شود که فعل شنيع گرديده شدن به پول اجنبی از کرده عوام الناس نی بلکه از خواص بظهور رسيده است . زيرا گرويده شدن عوام چندان ضرروزيانى بدولت و وطن و ملت نميرساند ، حالانکه اگر يکی از خواص به آنچنان بيع و شرای ملعونه اقدام ورزد ضرر و زيان ان عام ميشود . ما عرض می کنيم که آنچنان خواص را فلهٔ غيرت را تنها ر سياندارى و هم چشمى و رقابت تفسير ، وكل مقدس ناموس را که شبيه جبرئيل امينش بايد خواند تنها بريك شعبهٔ آن منحصر داشته اند که آن هم عبارت از مرض زنان ميباشد . حال آنکه درجهٔ اعلاى غيرت و ناموس آنست که انسان غيرت مليه و ناموس وطنيهٔ خود را محافظه کنند . کسيکه دين ، دولت ملت ، وطن خود را به پول مردار دشمن اين مقدسات سودا کند و بردنائت دلانه که اين مقدسات مرتکب گردد آيا آنچنان دنی های پست فطرت را جهان صاحب دين

از کارستانهای تحت البحر های المان
منظرهٔ يك دالان كشتى لوزيتانياى انكليز كه بضرب نارپيدوى تحت البحر المان غرق شده است


سال
شماره ۱۲
و انقدر که از دین خود رو گردانی کردیم همانقدر بدی کرده مغلوب مرحوم بود که از معمر ترین و محترمترین اولاد ذكور اعلیحضرت امیر کبیر
مشهور شده رفتیم . حقیقت هم همین است : وقتهایی بود که او را جنت مکان پیاد کار مانده بودند. حقيقتاً ضياع ابدی این ذات خجسته
مور فتظهر و ند میر کلیساها مانده بودند ، پایا سها جنت را به کر میفروختند صفات مکرم یکی از ضایعات بسیار اسفناکی در خاندان جلیل الشان سلطنت
دگی را از شاه و کدا که پاچها ( آقاروز ) یعنی مطرود و مردود سفیه متبوعه ما شمرده میشود .
کردند چنان بود که گویا از عالم انسانیت اخراج میشدند . در اتوقها ) سراج الاخبار افغانیه ( مراسم تعزیت را اولا بذات قدسیت صفات
ارو در يك عالم خرافات و ظلمت و عمای تیره و تاری پویان بوده تنها اعلیحضرت پادشاه مراهم اكتناه معظم خویش که وارث حقیقی تاج و تخت
اليکونه بيع وشراهایی بلکه بعدها رقم تا کواریها در میان شان مرزده خاندان جلیل الشان سلطنت سنیه میباشند عرض و تقدیم نموده از دیاد عمر
مهور میشد ، اما رفته رفته حکمت، فلسفه ، فن ، طبیعت حاکم شده و بقای شاهانه شانر اور دربان عبودیت مینماید تاسياً بجملة افراد والاتزاد
ت و هم انقدر که حکمت و طبیعت حاکم شده رفت حاکمیت کلیساها خاندان شاهی و اولا دو انجاله کرام خود مرحوم مشار اليه بتقديم مراسم
محل گردیده رفت . و چون حب وطن از اجزای متممه طبیعیه بشریه تعزیت پرداخته بروح پرفتوح مرحوم فاتحه شریفه را قرائت می کند .
بانه، خیانت بوطن و ملت و دولت سراسر خلاف حکمت و طبیعت
شرده شده مفقود گردیده رفت .

جواد خارجیه

عکس عمل عددها
سمانیه چنان گفته نمیشود که او رویا در چه اکملیت را احراز
کرده باشد و نی نی در اور و با نیز مچنان بعضی خلاف طبیعت چیزهایی
مایی میشود که انسانرا حیران میسازد و خلاصه همینقدر عرض میشود
کا گرویده شدن به پول دشمن برای خیانت بدين ودولت ومات وطن
ای طبیعت و مغاير انسانيت يك عمليت که در هر جا و در هر قوم و در
ر انسانی که وجود باید مستوجب لعنت و نفرت میشود. او ر و باراهم
بر امیر ازین عمل شفیع خالی نباید پنداشت. چند سال پیش ازین مسئله
القوس ) ، ومستر ( خوبان ) که فروختن نقشه های استحکامات
مک فرانس را بجر من منهم شده بود هنوز از خاطرها فراموش نشده
است . والحاصل انجنين اشخاص را ( غلط طبیعت ) يك مخلوق مستكره
و معوقی دانسته از هیئت اجتماعيه بشريه و حقوق مدنية عليه مطرود
مر بورش باید دانست. این است که با وجود پریشانی ذهن ، و اختلال
من بهمینقدر نتیجه افکار حقیرانه را در جواب آن بزر کواد اطلف
کردار خویش عرض نموده توانستم ، باقی از در گاه حق جل وعلى اصلاح
ان کاحیه را نیاز و تضرع کرده ختم مقال مینمایم .
اگر چه این خبر کدورت از در شماره دهم با درج شدنی بود ولی بنا بر بعضی
و از دیگر کاری برایش نمانده و انكليز وفرانس با قوت بحرى ويرى
وارضی و سکته که به اخبار ما وارد کردید عبور در این شماره درج میشود

اخبار صدای اسلام مینویسد:
این جنگ خونریز عالمگیر چیزهای عجیب و غریب نشان داد . مثلا
على حساب هیچگاه حکم نمیتواند که عده را بر عدد ۸ فوق افزونیت بدهد .
زیرا هشت برسه فایق و غالب است. حال آنکه در بن جنك عكس عمل
این عددها بعمل آمد. سه دولت با هشت دولت جنگید و غالب آمد . المان .
اوستریا ، عثمانی - مقابل التكليز، فرانس ، روس ، ایتالیا ، ژانیان
دولت های بزرگترین دنیا، و بلزيك ، ضرب ماتقيشكرو دولتهای كوچك
فوت شدید از دو سال دست و گریبان شده اند . نتیجه چنین شد که
بازيك، ضرب ماتينكر و سراسر از سمينه خريطة دنيا حك كرديد .
ژاران بگرفتن بعضی بندرهای اقهای شرق المان قناعت ورزیده از دیگر
عجانیدن خود را بلحاف چمار کناره جویی گرید . دولت روس که یکانه
استناد كاه و مغروریت شان بود چنان مغلوب کردید که بقدر تمام ملات
المان ممالکش را بدست جرمن داده و در پتوقت يجزيك شتلك زدن بسمل
و از دیگر کاری برایش نمانده و انكليز وفرانس با قوت بحرى ويرى
خود با وجودیکه کوششها نمودند و برعثمان حمله ها بردند وليكن بجنان
بی آن و روسیاهی پشتهای کردن خود را خاریده از دار دنیل رجعت کردند
اما یه ضرت سراج الملت والدین که عالمی را بر خود خندانیدند !! در حالی که المان از فرانس اراضی های
و اسمی را بجنگ آورد و در خاک خود ، او خود را محکم ساخت .
و انكليز نه از دلسوزی پرفرانس ، بانکه از ترس جان خود ـ تمام قوت
خود را با فرانس همدست نموده ، و شکست و ریخت بازيك مغلوب را نيز
جمع کرده دو سال کاملاست که بیجان میکوشند که تنها المان را یکقدم
پس برانند ، ولی [ زمین تلی شیر زمانی نه تلی ] 11 ( لندن ) ، ( باريس )
که اعظم و اجمل ترین پایتختهای دنیا شمرده میشدند حالا بروید به بینید
که از آنشرزی غضب بومه های زیبیلینها در چه ظلمت سوگواری
عیده شده است. میگویند که قاتل و جانی بزرك عالم بشريت انكليز است.
آباد ماند که به این حساب ۷۳ هفتاد و سه سال از عمر کر انما ه را درین مینمی به بشید که برای یک رقابت تجارتی خود چه روانهای عجار در اقربان خود
نمود . اگرچه رفیقانش حالا به این پی پرده اند ولی چنان گیر آمده اند
که خود را خلاص کرده نمیتوانند .

يك ضياع ابدي افسوسناك
جناب حق و فیاض مطلق عمر و عافیت ذات اما یه ضرت سراج الملت والدین که عالمی را بر خود خندانیدند !!
انشاه بادانش و دین مارا روز افزون فرماید .
يوم دوشنبه ۲۶ بیست و ششم ماه صفر سنة ١٣٣٤ هجرى ، مطابق
سومنا، جنوری ته ١٩١٦ عیسوی جناب مستطاب سردار نامدار
وار مردان و محمود يوسف خان ، این امیر كبير جنت مكان اعلی حضرت
الامیر دوست محمدستان ) طاب الله ثراء وجعل الجنة متواء داعی اجل را
این اجابت گفته ازین رحات سرای فانی به کاشن سرای جاودانی
ثات ، رحمة الله عليه رحمة واسعة .
مرحوم مشار اليه درسته ١٢٦١ مجری گهواره پیرای عالم شهود
برای فانی بدر آورده توانسته اند. نوزد همین فرزندی از فرزندان
البحضرت امیر کبیر بودند ، در وقت حاضر همین ذات خجسته صفات


صفحهٔ ۸ سال پنجم شمارهٔ ۱۲

تا اگر مقابلهٔ او بافوتمند ترین ملل عالم اتفاق افتاد هم بلهٔ آن سبك با و چون خیال بعض مردم برین است که وزارت ، گونت او او كيوبا، تائید تزید قوة بریه و بحریه را میکنند بکلی بیهوده و بی اصولست پس چنان معلوم میشود که این انتصاب از تخمین کردن صورت حالات راغب عاجز و نظرهای شان از دیدن جوانب واقعات قاصر است و وقتی يك امری واقع میشود و نتیجه آن خراب و ناصواب می براید در این همه غلطها و ذمه داریها بقوم و ملت راجع و باید می گردد و برای آنها دردهای آوازهای شدید لعن و طعن بلند میشود حالانکه وزارت استعفی از محل خود خود را جدا ساخته میتواند ولی قوم از وطن کاهی اسلامی نمیتواند از آبرو برای ملت لازم است که معا ملات داخلی و خارجی و هر يك حركت وزارت را با چشمان باز و گشاده تعقیب کنند تا از در وزارت بر همه ملت يك مصیبت عمومی طاری نشود. درین وقت، بیکن، پایتخت چین بر بعضی امور خارجی گفتگوی و مباحثه شده که در ان از اولیای سیاست مابسی غلطیهای صریح و شدیدی سر زده حالا نکه اگر ملت مالت يك نگاه حقایق شناس دقیقه رس میبود آن چنان سهوهای عظیم واقع نمیشدند. مختصراً فی الحال فرض و کار نخستین ما اینست که ما خود را بر قوت و طاقت بسازیم. و ملت از هیچ کسی نمیترسد و ما را میباید که هر يك دشمن خود را باین اشهب شوق افزونی قوت و عظمت خود بدانیم تا قوة دفاع وحفظ ما را به اندازهٔ تکمیل وسایم و به اینصورت تهیآت خطره ما بصورت واخذ انتفاع مبدل شود. و همه دارو مدار آن بر بیداری قوم اتکا دارد که چسان قوت خود راجع و محافظه کرده میتواند. و این بزرگترین و مدهش ما در خانهٔ خود ما است. و اگر ژاپان میخواهد وقار و اقتدار خود را غیر متزلزل و برقرار سازد برای او میباید تقلید و پیروی کردن لازم است. و ما را میباید که طبیعت شدید جرمنی ها را بگیریم و بطریق و وضعیتی که جرمنیها از ان کار گرفته کار بند کردیم.

واضح باد! که اصول اساسی همه این قوت و طاقت امر تعلیم است. و بنیاد همه ترتیب مرتوب و نظام خوش اسلوب بر توسیع مدارس و نشر معارف موقوف و قایم است. و تعلیم درست جوش و حرارت معنوی پیدا کرده که خود بخود حالا جاه و جلال را بمدارج عروج و کمال میرساند و در مقابل آن احوال ما اینست خواهی و حفاظت سلطنت پهلونهی می کنیم و بر شخصیت میمیریم نه تنها قوای دماغیه و قلبیه را بلکه شور های جسمانی را هم بدانند رسانیده اند. و نتیجه همین کوشش شانست که آنها در کارهای و جسمانی سرعت فو العاده مانند برق و باد را مالک میباشند. و برای برای آنکه خود شارا از بلای راکت و لطافت و عيش و استان اولین شرط تهذیب و تمدن انسانی است و ارمانند ماشیه اقول بك طرز مخصوص معاشرت و زندگی را اختیار و عادت کرده اند ازین عمل های وی سبق گرفتن لازم است. جرمنها در ودمان وجد خود شا را نجاع و قوتمند ساخته در اکتشافات طبیعیه و سایر علوم مصروف و منهمك گشتند و همين يك اساس الاساس همه این ترقی امروزی آنها است.

گفته: اوروپا صورت يك « كوره » آهنگری عظیمی را گرفته که برای آب و مذاب ساختن بشریت در شعله فشانیست! این کوره دو عدد ( دم ) بسیار بزرگی دارد که آتش کوره را در تازه داشتن و شعله ور ساختن شب و روز در نفی زدنست! يك (دم) آن در اقصای شرقیست ه آنرا ( ژاپان ) میگویند. دیگرش در نصف دیگر کره زمین است که آنرا هم ( امریکا ) مینامند. این هر دو در دو کنار دنیا خود را کشیده محاضر ساختن آلات و ادوات ناریه اشتغال میورزند. و دمبدم و تازه بتازه بهر حیلهٔ که باشد به اور و پایانی که بخون آشامیدن همدیگر مشتاق اند تقدیم میکنند و زرهای مهیای شانرا در جیب کرده میروند. غالباً ازین (دم) زدن کورهٔ جنگ محو آنها و اثبات خود شان است!!!

( طرز عمل آینده ژاپان )

بعنوان فوق در جریدهٔ ژاپان میگزین و يك مضمون حکمت مشحون پروفسور مشهور « مساوکا » نشر و شایع شده است که در ذیل ما آنرا از همعصر محترم خود اخبار فواید آثار ترجمان عیناً نقل و ترجمه میکنیم: در اثنای این محاربهٔ عالمگیر حیثیت ژاپان يك فروغ و درخشانی فوق العاده کسب خواهد نمود، دولتهای اورپائی علی التناسب قریباً جملگی ضعف و کمزور خواهند شد، هر چند که امریکا نیز ازین جنگ منفعت عظیم خواهد برداشت ولی بهمه حال بدرجهٔ دوم از ژاپان خواهد ماند جهان هنوز کاحقه بهمهٔ آن فواید جسیمی که این جنگ دهشت آهنگ برای وی مخصوص و او را بآن مستحق گردانیده است نرسیده، و این قاعدهٔ متداولهٔ دنیا است که هر قدر يك قوم و ملتی ترقی می کنند همانقدر بلکه زیاده بران در چشمهای ملل دیگر بيك حس شدید رقابت بین الاقوامی دیده میشود از انرو ژاپان را بیدار و هوشیار بودن لازم است که هیچگاهی شکار عنایتها و مهربانیهای اقوام سرخ رنگ سفید پوست نشود، و برای مقابلهٔ اینهمه بغض و عداوت آنها تنها می باید که خود را قوتمند و صاحب طاقت و اقتدار بسازد چرا که بر خلاف مردمان زرد پوست آتش قهر و غضب به بسیار زودی و تیزی مشتعل میشود و آن قومها نيك فی الحال بظاهر بازاریان دم از هوا خواهی و دوستی میزنند. این بنای ترسیدن و نفرت و حقارت را خواهند گذاشت علی الخصوص که ما را در منتهای اوج مروج و کمال یابند! از جملهٔ دوستان حاضر ژاپان بعضی تنها و محض بخاطر و مفاد و غرض شخصی خودشان مسلك دوستی را گرفته اند و ژاپان را بر فعل و قول آنها اعتماد کردن نشاید. و حالا در فهرست دشمنان وی نام « آلمان » هم شامل شده است و ممکن که پس از اختتام جنگ مابین هر دو قوم دوباره تعلقات و روابط دوستی قایم شوند ولی این قیام یکدوام عارضی خواهد داشت.

هر چند که اکثر دانایان و سیاست دانان برین يك متفق و بهمین فکر متحدند که بدین جنگ ژاپان را بسی که مانند آلمان يك قوم و ملت قوتمند پر سلاح را دشمن خود ساخته است هيچ يك فایده و منفعتی بدون نقص و مضرت دست نخواهد داد: مگر چون تقدیر و قسمت کار خود را کرده است و چون نیک و المتدنی بودند لهذا حالا برای ژاپان طریقه بهتر و خوبتر آنست که قوت خود را به اقتضای مدارج کمال صعود و ترقی بدهد


سال نخم
شماره ۱۳
حکومت آلمان بهر طریق ممکن در ترقی و تکثر آن کوشید و اینها را استعداد دماغی شان بنگاه حقارت و کرامیت دیده میشوند . لهذا از اینهمه
د که گرفتن از ساینس یک کامیابی عظیم الشانی حاصل شد . جرمنی ما را سخن ها معلوم میشود که اگر بخواهیم که خود را در اقوام سفید
مع امر و نشینی زیاده برین مسرت و فرحت دست نمیدهد مثلیکه بسازیم می باید که خود را قوی و طا قتمند کر دانم ، و در صورتیکه ما
دوست ساینس خودشان را در راه فلاح و بهبود سلطنت خودها صرف صاحب قوت باشیم در ممالک آنها بلا تکلیف و مزاحمت گشت و گذار و سید
و آنها در خصوص نشان دادن این فتوحات و كشفيات طبيعية وحرکت کرده خواهیم توانست. و بدون توسیع دادن مقبوضات همه ما
ورا کدر نخیل میباشند که آرا بهیچ فردی از اقوام غیر نمی آموزانند قوت خود را افزوده میتوانیم و توسط آن در مساله قيام این وسکون
ريا وخلاف ملك و مات شان از آن فایده گرفته شود. برای طلبه عالم حصد و بهره عظیمی اخذ نموده در سرتها و نعمتهای دنیایی اضافه کرده
یل که در آلمان تعلیم یافته اند. تحقیقاً معلوم شده است که بعضی رازهای می توانیم، جانیان را لازم است که بهر قسمی که گذشتی باشد یکنفرد
بانی جرمنی همچنان در برده اخفا و استر بيك صورت غير متكشفي مکر در بر قرار داشتن عدل و انصاف از فدا کاری جان و تن هم دریغ و صرفه
اند و جرمنی همه اصول نظام و ترتیب فوجی خود را بر سایه ی گذاشته نکنند. و او را نباید که بدون خو برای جرمی تقلید دیگر اعمال سیته
است. و همین قوت ساینس است که ایشانرا باوجود عطای ترقی دماغی و غلطی ها را بنماید.
ر جهان يك ملت غیر مغلوبی ساخته ، ایشان تنها بذريعه صنعت و حرفت اطق یکی از خطبای اور دوی چهارم عثمانی در خص
ک بسیار تر به توسط انکشافات کیمیوی در عالم انقلاب پیدا کرده و با همه خطيب بعد از اظهار تشکرات کثیره از مردم حمص گفت
های خودشان بکمال موفقیت و مظفریت مقابله نموده اند . آنها چقدر ای برادرانم: یکمال افتخار و سرفرازی در مابین تان استاده میشوم
درستی و حسن لیاقت انتظام اغراض و فواید مالی و صنعتی، خودشانرا وبينما السبب أسر وظفر بسیار مهم و عظيم جيوش مظفره خودما که
مرین شماره عظیم کرده در خصوص رسانیدن سامان رسد و تقسیم نمودن حوم کی فوجی ثبوت عملی انتظامی خود ها را داده اند بر دشمنان دین و وطن بمساعده خداوند جل شانه احراز کرده اند تبریکهای
قلبیه خود را تقدیم می کنم و ازین فتوحات عما کر اسلام معلوم میشود.
آن واقل وحر
ازین کارهای آنها بخوبی معلوم میشود که آنها در اداره و انتظام یک که انشاء الله آنوقت و او ان رسیده که استرداد واسترجاع شرف ومجد
الت عظیم لیاقت غیر معمولی را پیدا کرده اند و به اصول سیاف خلف . قدیم خود ما را که از سالهای سال آن دشمنان وطن وانسانيت و مدنيت
خود امداد خود کردن میتوانند که این جنگ را تا يكرمان غدیر آنرا مضمحل نموده بودند نزدیک شده است چنانچه امروز جمله اخبارها
مینی طول و امتداد دهند. بفرض محال اگر جرمنی فنا و تباه کرده شبه الناعودن و بر باد ساختن آن به آسانی دست نخواهد داد. چرا و جریدها و رسالهای موقونه عالم که در روی زمین نشر میشود از دشمنان
که جان وی بسیار سخت است و هم بسیار وقتها و سختی ها خواهد برآمد و دوستان شهادتهای محیر العقول بر دلاوری و شجاعت دهشت آمیز عساکر
مارا زیاده برين عليه يك كار و تجویزی نیست که ما هم خود را مانند آلمان مظهر شما ثبت صحیفهایشان می کنند .

[جکجک تحسین] .
سازه وقوت بازوی خود ما را بر علم وفن حصر نمائيم وجميع امدادها
و معاونتهای خارجی را خیرباد کونیم. جانا را لازمكه خانه جنگی ها را بر طاق یکی از من پرسید که : - . آیا کدام وقت الش شعله ورجنك عالم
امیان بگذارد و یکدل و يك جان گردیده روش الماترا اختیار کنند. مادا سوق خاموش و منطقی خواهد شد . . : جواب او گفتم که آتش جنگ
از باست که در هموطنان خوديك حسن وجذيه زبر دست قومی را پیدا خاموش نمیشوده گر صبر و استقامت بانتها برسد حالا نكه ما و متفقين ما يفضل
کنیم و با آن می باید که جان آدمهای تدارک کنیم که درون جسم مختمند و معاونت خداوندی تا امروز بر سال اول خود ما بصير وثبات باقی هستیم
و طاقتور خود مالك بك قلب مستحکم و مضبوطی این باشند. و بدون و مادانی که برای نصرت حق و تأیید دین جنك ميكنيم تانهايت الشاء الله
خط كنون مصارف و مزاحمت او قوت خود را - تمام علم خود را لابق انجنین میباشیم بخلاف دشمنان ما که سیروتیات شان به آخر رسید. ويك
خانه اجانب و اخبار بسازیم و این چنین تهیات تنها يک جماعت سپردن دروازه امید وامل نماندند که آنرا بردند و نه يك است و ملتی گذاشتند.
که دستهای تضرع و نیاز و نزال منگرانه در از نکردند و استفاله های السليم و مفوض ساختن درست نیست بلكه اين يك فرض مهم
سلطنت است که می باید انجام بدهد. جانان را برای یک امن و صلح و عزت رنگارنگ برای معاونت و امداد خودشان تن نمودند که اینچنین سالها
وك جنك بر ظاهر و موفقیت حاضر بودن لازم است. ما فکر می کنیم ظاهر میسازد که آن همه نذلالها و نیازها از تمام شدن صبر و استقامت دانست.
که ما از جمله فوت های درجه اول میباشیم ولی ما از آمریکا محض برین و بجز حالت ضمنیتشان دیگر چیزی نیست [چاکجای تحسینهای دراز]
وسبب اخراج میشویم که ما قابل صحبت آنها نیستیم که در یورپ هم از اعلان جنك دولت اطاليا برضد ما قطعاً غم مخورید بلکه باید
اقوام زیر در نك مراعات مساوات کرده نمیشود. و درین خالیکه هنوز بسیار مسرور شوید که آن وقت در رسید که حساب گلان خود ما را
ماله خودما در قبضه و تحت تصرف خودما است و مایکلی یک قوم و ملت بهمراه این دولت غدار خاین که از قدیم و تو داشتیم باید صاف کنیم
آزاد و مختار بم باما این قسم سلوك نفرت آمیز کرده میشود . اگر مسبب الاسباب بکمال آسانی او را در میدان در اورد تا برای گرفتن اندام
خدا نخواسته ازین چیز ها ادنا يك چيز ملسلب شود مارا در نظرها کدام خود فرصت بافتیم و انشاء الله يقرب وقت مکرهای مظاره اومدین
حیثیت خواهد ماندوا با نتيجه ماه چه فلا كنها هم منجر نخواهد شد. یهود ما او را محو و نابود میسازند. و روی زمین را از اینچنین دولت نادره که
هر چند كه بك قوم ومات قدیم دنیا میباشد ولی بشار حالتهای قومی و اخلاقی برای چند طلای سرخ [ادوارد کرای] بر روی میدان بر امدادت ام الله
آنها از آنها یک نفرت شدید کرده میشود. و حشیان نیز باعث کمبودی مقهور و منکوب گردد :