سال پنجم شماره ۱۵

که این خط را مهندسین آلمان و عثمانی چگونه با خط آهن (حجاز) وصل کرده اند . - بطوریکه از جراید آلمان مفهوم می شود يك خط مستقیم جدیدی اخیرا بین آن دو ساخته اند. موافق باره اطلاعات و یک شعبه خط آهن دیگری از راه ( حجاز ) منشعب شده و مستقیما به ( النخل ) استاسیون راه زوار ( مکه ) در میان شبه جزیره (سینا) میرسد.
و هم رفته چیزیکه از اطلاعات مزبور مستفاد می گردد آن است که شعبه راه اهن یکی از ( العقوله ) به بیت المقدس و دیگری از ( حیفا) به ( اریحا ) الحاق بان گشته است .
و خط آهن ( العقوله ) به بیت المقدس در روی خط شوسه قدیمی که بنای آن هنوز آثار آن موجود است ساخته شده و از ( چنین ) به (تابلوس) در طول آن شوسه عبور مینماید و این خط آن را در همان ابتدای طلوع جنك مشغول ساختن بودند و نظر با همیت استراتازی و عظمت آن از حیث سرعت انتقالات عسکری حالیه قاعدتا بایستی بکلی تمام شده باشد .
خط آهن ( حیفا ) را که در سنه ۱۹۰۵ یعنی ده سال قبل ساخته بودند و این راه در نقطه در بعد ۱۲۵۰ کیلو متری « دمشق » به راه آهن حجاز وصل شده است .

در بین النهرین در بغداد
مسئله بغداد و پیشرفت های اولیه قشون زانرل ( میکس) در سبقت رای عثمانی و المان خیلی اضطراب آمیز شده بود و استماع اخبار آن حدود حالت عصبانی در آنان حاصل کرده بود لیکن « ژانس رولف » به جراید المان اشعار داشت که « يك حادثه غیر مترقبه مهمی رخ داده و خیلی به سرعت خیالات انگلیس را که متقریب بغداد را تصرف می کنند تغییر داد و حرارت فتح مبدل به يك دوش آب سردی شد که مقاصد آنان را واژگون کرد» از قرار معلوم این حادثه جدید عبارت از اعلامیه جهادی بود که در عربستان جنوبی برضد انگلستان جریان یافت و بعلاوه آن سایر مشکلات دیگری که پیشرفت انگلیس ها را بطرف بغداد مشکل تر می سازد .
« کارت دو فرانکفورت » برای تسلیت افکار المانها مینویسد « انگلیس ها میخواهند بوسیله ایره های خویش قبایل عرب آن نقاط را گمراه کرده و ایشان را بطرف خود جلب نمایند و مینویسد که بر حسب آخرین اطلاعاتی که از قسطنطنیه رسیده است « پای تخت خلفای قدیم عباسی بقدر کفایت تامین شد و استحکامات لازمه و قوای مکفی در آنجا مرکزیت یافت. و بدین سبب حملات جدیده انگلیس ها بدان نقطه پیشرفت نخواهد کرد .
همان روز نامه راجع بمسئله بغداد و مقاصدی که دول انگلیس و روس تعقیب مینمایند چنین مینگارد .
عملیات انگلیس در ان قسمت از میدان درجه دوم مهم از حیث توسعه یافتن میدان های حرب شایان دقت است .
قشون انگلیس مقصودش آن است که خودش را بقوای روس وصل سازد و عساکر روس که بطرف ارمنستان کوشش می نمایند چنین قصد داشتند که سر حدات شرقی عثمانی را از مملکت ایران جدا سازند و بوسیله اتصال باقوای انگلیس سرحدات عثمانی و ایران را از هم قطع نمایند لیکن

از زمانیکه در ماه دسامبر ۱۹۱۵ پیشرفتن قشون روس در قفقاز جلو گیری و غیر ممکن شد اتصال این دوقوه وتحصيل منظور یعنی جدا شدن ایران و عثمانی نیز وجود خارجی ندارد . درین صورت اشغال کردن انگلیس بغداد را غير از يك نمايش جنكي موضوع بزرگتری ندارد .
مخبر جریده « ریبوتا » از قاهره تلگراف می کنند : شایعات اخیره جراید اروپا در خصوص آنکه جمال پاشا وزیر بحریه سابق و سردار کل قوای اعزامیه مصر طغیان ورزیده و برعلیه دولت عثمانی اقدام کرده است تکذیب شده است .
جمال پاشا با مقداری از قشون عثمانی در حوالی کانال سوئز دیده شده ومشار اليه راى قشون اعزامیه ترك بسمت مصر سمت فرماندهي كل را خواهد داشت .
و تو باشا که ( می گفتند بطرف جمال پاشا رفته ) بايك قشون جديدي بطرف بغداد و جنك با انگليسها حرکت کرده است .

مرور عملیات عثمانی والمنان
برای بغداد و ایران از جریده تان
بواسطه وضعیات نا مساعد اراضي بين النهرين قشون انگلیس در مقابل حملات و فشارهای عساكر ترك مجبور به باز گشت به « كوت العماره » شده و داستان عملیات اخیره فرونت بغداد چنین است .
پس از آنکه در تاریخ ۱۹ نوامبر دیویزیون انگلیس به فرماندهی ژنرال تاونشند در مجاور بغداد نقطه « زهور » را تصرف کرد از طرفین ساحل شط فرات و دجله بغداد بنای پیشرفت را نهاد تا آنکه به « تسیفون » رسید و قوای ابوالمجی ژنرال ترك « نور الدين باشا » در آنجا در عقب سنگرها قرار گرفته بودند.
بعد از يك جنك طولانی که تمام روز طرفین به شدت مشغول بودند مواقع مزبوره ۲۲ نوامبر بتصرف انگليسها در آمد ليكن قشون عثمانی که بطرف « دجله » عقب رفته بود دست از تعرضات برنداشته و حملات پیاپی به قوای ژنرال « توشاند » عمل آوردند و فقدان آب از يك طرف و منها حملات ترك و عرب از طرف ديگر قشون انگلیس را مجبور به تخلیه اراضی جدیده نمودند.
سپس امدادهای بزرگی از نفرات قشونی و ذخایر جنگی برای سپاهیان ترك رسيده و تعرضات شدید خویش را چنان توسعه دادند که به چندین تکان های سخت قوای انگلیس را تا « كوت العماره » ۱۵۷ كيلومتری بغداد و ۱۲۵ کیلو متری « تسیفون » که آخرین محاربات ظفر مندانه انگلیس ها در آن نقطه باخر رسیده بود راندند.
بدون آنکه طرد و تبعید قشون انگلیس را باین فاصله بزرك يك شکست فاحش پنداریم بدیهی است این مقدار رانده شدن تاثیرات بزرگی دارد. اما ماژور ژنرال « نیکس » برای آنکه یک موقع مناسبی را بدست آرد که بتواند سپس در بین النهرین در مقابل قشون ترك مقاومت نماید
چرا که بواسطه رسیدن امدادیه برای بغداد تعداد قشون عثمانی را زیاده از اندازه نسبت به قشون انگلیس زیاد کرده است. ابلاغیه های عثمانی در این خصوص یعنی در باب جنك مزبور به هر چه بگوید آن نقطه، واقع طبیعی ندارد و قشون انگلیس ناچار به تخلیه اختیاری آنجا بوده است .


صفحه ۱۰
سال پنجم شمارهٔ ۱۵

بوسیلهٔ ارتباط سریع این راه است و اساس اعمال آنها روی آن قرار گرفته و از همین جا است که قسطنطنیه را یک سره باصفهان اتصال میدهد.

بيانات فواد پاشا
از ( نور تو ) بروزنامهٔ ( ب، و، ) می نویسند که پروفسور (استان) ملاقاتی را که اخیرا با مشیر فواد پاشا که به فرماندهی کل قوای مصر نامزد شده در جریدهٔ ( فوسيشه چايبونك ) انتشار داده و در مقابل توضیحات پروفسور مزبور فواد پاشا اظهار داشته است : بعقيدهٔ من بواسطهٔ وجود موانع انگلیس ها از حوالی بغداد عملیات جنگی قشون انگلیس را دچار اشکالات عمده نموده و احتمال نمیرود که دوباره بتوانند بسمت بغداد حمله کنند . در حالت حاضره مناظر حرب بغداد تشکیل يك كاليپولى دومی از دیویزون انگلیس ها خواهد داد .

كذا
در جواب سؤال اقدامات جنك مصر فواد پاشا بیان نموده که در این باب نمیتواند تفصیلاتی بدهد ولی می تواند اطمینان کامل در باب تکمیل تجهیزات و تدارکات نظامی قوای مصر داده و اینکه عنقریب داخل عملیات خواهند شد . در انجام زمستان زمینهٔ محاربات بکلی تغییر خواهد یافت و دشمنان ما مجبور خواهند شد که موافق مصالح ما صلح نمایند .

خبرهای اوروپا
آنها مواقع خود را محکم می کنند از قلم یکی از محررین اطلس است از تحقیقات اخیره بخوبی معلوم میشود که آلمانها بايك عزم و فعالیت عظیم تمام اراضی و نقاطی را که تصرف کرده اند ، مثل اینکه آنجاها را دائماً در تحت تصرف خود میدانند ، جداً محکم میسازند . آنها يك لحظه آسایش و استراحت را بخود حرام کرده اند و از این نقطه نظر است که در موقع تعطیل و توقف عملیات جنگی نیز وقت خود را تلف نکرده و در این اوقات مساعی خود را صرف تحکیم اراضی و مواقع تصرفی خود مینمایند .
و چون اصول استحكامات قدیم با اوضاع و وسایل جنگی امروز فائده ندارد از اینرو آلمانها در متصرفات خود استحکامات آهنینی با اسلوب جدیده ترتیب داده و قلاع و سنگرها را باتوپهای تازه و بقطر البوزه را نیز بعدد و حصر تحکیم و تقویت می کنند . این گونه استحکامات که با نهایت سرعت و عجله در ظرف مدت قلیل ایجاد میشوند بخوبی از عهدهٔ دفاع برآمده و قدر کفایت در مقابل حملات سخت مقاومت می کنند و این نکته از روی وقوعات تاریخیه به ثبوت رسیده است معذلك اينكه عساکر جسور و مدافعین دلیر نیز در حفظ این استحکامات چالاك بوده است چنانکه در قضیهٔ ( پلونا ) و ( سبواستاپول ) با وجود اینکه در صورت محکمه برای این دو شهر فراهم نبود عساکر مدافع بايك شهامت تاریخی از آنها دفاع کرده و از این حیث شهرتی در تاریخ برای خود تحصیل کردند . آلمانها در این ۱۵ ایالت که از ما ( روسها ) گرفته اند از رودخانهٔ بزرك و مواقع مهمهٔ طبیعی استفاده کرده و بدین وسیله مقام دفاعی خود را تکمیل کرده اند . آنها از يك طرف باين موانع طبیعی و از طرف دیگر قلاع و امکنهٔ مستحکمه و خطوط دفاعیه که از ما گرفته اند تكيه [الی؟] آن

باندازه که قوای انگلیس از خلیج فارس در داخلهٔ بین النهرین پیش میرفته است بهمان نسبت قشون وی در اطراف و پست های ارتباطیه راه متفرق می شده است و ناچار بوده که برای حفظ اراضی مفتوحه در هر گوشه عده را مستحفظ بگمارد .

از خلیج فارس تا ، اسیفون ، خطی را که انگلیس اشغال کرده بوده است ۷۷۰ کیلومتر مسافت داشته و از كوت العماره ، تا خلیج فارس باز هم ٤٣ کیلومتر هنوز در دست آنها است .

حالا باید فهمید کمک های عسکری مهمی که به فرمانده قشون عثمانی در بغداد رسیده ، و با آن دشمن فتح کرده اند از کجا سوده است، مسلماً این مقدار كمك و عساكر را اور الدين پاشا از اطراف بغداد فراهم نکرده است .

از قراریکه معلوم میشود این امداد عبارت از عسا کری بوده است که در تحت فرماندهی « پرتو پاشا » از قسطنطنیه عزیمت کرد و خبری اساسی شایع شد که جمال پاشا طغیان کرده و این قشون برای جلوگیری از مشارالیه به اراضی شامات میرود و بعد معلوم شد که این شایعه صحت نداشته و اردوی « پرتوپاشا » بعوض دمشق ، به بغداد آمده و موجبات طرد و تبعید سپاهیان انگلیس را فراهم آورده است .

از رسیدن این قشون و امداد باین سرعت چنین مفهوم می گردد که راه آهن بغداد برای حمل و نقل سريع افواج اعزامیه از قسطنطنیه بکار رفته است و بخت انگلیس ها را دو چار زحمت نموده است .

تخلیهٔ خلیج « سولا » و تخفیف یافتن فشاری که از طرف دار دانل به « قسطنطنیه » وارد می شد و اطمینان خاطر عثمانی که از جانب کالی پولی خطری بوی متوجه نیست تاثیرات اولیهٔ آن همین بوده است که در بین النهرین قوای عثمانی عرض اندام و در مقابل به انگلیس فشار آورده اند و نتایج همین مطالب یعنی قلت عملیات دار دانل عنقریب در فرونت قفقاز نیز محسوس هویدا خواهد شد .

در حقیقت وسایل ارتباطیهٔ قسطنطنیه باغداد مستقیم و خیلی آسان و سریع شده اند و امتداد راه آهن مزبور وسایل مستقیمهٔ انتقالات را مهیا ساخته اند و فقط يك مقدار کمی راه موجود است که بهم اتصال نیافته و آن مقدار یکی در بغداد و میلسین ، و دیگری در گردنهٔ کوهی است که گردنه های « روزانی » و « نارس » را به همدیگر باید متصل سازد .

این خط آهن در محلیت های بزرگ در حوادی که در مشرق زمین جریان دارند دارد و اساس حرکات عسکری آلمان و عثمانی برای قطعات شرق توسط این راه منظم می شود ، يك قسمت معینی از مسیر این خط بالای خلیج « اسکندرون » و به فاصلهٔ ۲۰ کیلومتر از ساحل دریا واقع شده است و از طرف دیگر يك شعبهٔ راه آهن دیگری از خط بزرگ منشعب شده و اراضی « مرسیس » را به ساحل دریا وصل می سازد .

لهذا قوای عثمانی که در عربستان و بین النهرين مشغول عمليات هستند بوسیلهٔ این خط آهن بزرگ حرکات خود را مرتب و ذخایر جنگی را تدارک می نمایند بلکه تمام عملیات آلمان و عثمانی در مملکت ایران


شماره ۱۵ سال پنجم ۱۱

ده و اینهمه وسایل اطمینان که بدست آورده اند. هر گز این بازده را با صدها شهر معمور وصدها قراء و قصبات آباد بما مسترد نخواهند خواست و از اینهمه نعمت و منفعت که از این ایالات وولايات وقراء وقصبات تحصیل کرده و می کنند چشم نخواهند پوشید از اینرو با نهایت عناد و فدا کاری در مدافعه این نقاط عزم و ثنیت خواهند نمود . از روی تحقیق و حساب پروفیسور ( اسميرنوف ) حکومت روسیه بواسطه از دست دادن ایالات پولشاء ليتوا و کورلاند در صدی چهل از عایدات و سی کار خانجات ومؤسسات صناعية خود محروم شده است . ملک روسیه که اساسا از حیث صناعت در درجه ضعف بوده است. روسیه یعنی با محروم شدن از دو خمس فابریک های خود دو چار مدهشترین بحران اقتصادی گردیده است . بعضی از جراید آلمان با صراحت هر چه تمامتر مینویسند که چون روسیه استعداد آنرا دارد که در اندك زمان تدارك وجبران خسارت های مختلفه جنگی دارند. حتی افراد عمله ومستخدمين امور نقلیه نیز برای عملیات مترالیوز و توپهای مختلفه تعلیم و ترتیب کرده اند و در مواقع لزوم همین مستخدمین غیر نظامی نیز برای عملیات جنکی حاضر خواهند بود اگر ما استعداد آنرا نداریم که مثل آلمانها در عالم صنعت و اختراعات جدیده موقع مهمی را احراز نماییم ، لا محاله از تقلید و پیروی آنها نباید غفلت کنیم زیرا که در محاربه حاضره برای احراز فتح و غلبه لازم است که در صنعت و وسایل میکانیکی بدشمن تفوق حاصل نمائیم و در صورتیکه استعداد چنین تفوقی را در خود سراغ نداریم لا اقل باید سعی کنیم که از آنها عقب نمانده باشیم .

آجق سوز
خط تلگراف مستقیم از قسطنطیه تایران از طرف خان درستان با تمام رسیده و مشغول کار شد .

برلن — قسطنطنیه
از قسطنطنیه تایران دورشته سیم تلگراف بموازات هم امتداد داده اند برای آنکه مخابرات دائما از طرفین تعقیب شده و معطل حرف زدن دیگری

خود اقدام نموده و خود را از این ورطه اضمحلال خلاصی دهد . از این رو آلمانها اگر هم نسبت به فرانس و انكليس يك نوع روبية مماشات اتخاذ نموده و بعضی گذشتها را برای آنها ممکن بدانند ، برعکس در مورد روسیه باید هیچ گونه تسامحی را جایز نشمرده و بابك ضربت مؤثری به صنایع روس در محو و اضمحلال آن مملکت بکوشند . گاهی بعضی شایعات انتشار میابد مشعر بر اینکه از مقدار عساکر آلمان کاسته شده است این شایعات را نباید بهیچوجه باور کرد و در صورت صدق هم نباید اهمیت داد. زیرا فرضا هم که از عده قشون آلمان کم شده باشد. بواسطه کثرت توپهای سنگین و مترالیوزها و توپهای مسلسل و سایر مهمات جنگی آلمانها پیوسته قوای مادی و معنوی اردو های خود را با ضعاف مضاعف زیاد می کنند . بنظر پاره اطلاعات اخیره آلمانها علاوه بر افراد قشونی که در جبهه های

۱۲۵

هجوم دهشتناک عساکر فرانس بر شهر ( مسکاو ) روس
نشوند و باین ترتیب مخابرات مستقیم بین آلمان و عثمانی واقع میشود بدون آنکه محتاج باشند مثل سابق از تلگراف خانه واسطه بندر رومانی کنستانتز سیم ها را وصل سازند .

ارزاق برای آلمان
از کپنهاک روز نامه روسکوپه اسلو اطلاع میدهند : نظر بشایعاتیکه در آلمان دوران دارد در این اواخر مقدار کلی آذوقه برای آلمان و اطریش در رومانی تدارک شده است بعضی از جراید آلمان از کرانی قیمت این ارزاق شکایت میکنند از قراریکه آژانس وولف خبر داده این ذخیره عبارت بوده است از پنجاه هزار وا گون که ۲۰ هزار آن گندم ۱۰ هزار و ۲۰ هزار وا گون جو و نخود و لوبیا است .


صحیفه ۱۲ سال پنجم شماره ۱۵

مساعدت آلمان به اهالی صرب
وزیر امور خارجه « صربستان » به مخبرین جراید ایطالی تصدیق کرده است که المانها نسبت به ساکنین اراضی مفتوحه « صربستان » کمال مساعدت را کرده و با نان خوش سلوکی مینمایند و هرچه را که میخرند پول نقد درعوض آن کارسازی میدارند.

مرکز جدید آیروپلانی آنان
امستردام از منابع بسیار موثق اطلاع حاصل شده است که آلمانها اخیراً يك مركز آسمان پیمائی بسیار بزرگی را در مجاور شهر « کلوه » كه نزديك سرحد « هلاند » است شروع کرده و اينك در كار اتمام است و در انجا تدارکات زیادی از ائروپلان و زیپلین فراهم ساخته اند.

اقدامات آلمان در لهستان
در « بلگراد » جیره و معاش به اهالی بی بضاعت و فقرای اطرار میدهند و ادارات بلدیه شهرهای « صربستان » باعضاء و مستخدمین خویش کما فی السابق مشغول اجراء وظایف میباشند و از قراریکه از وضع خوش آلمانها استنباط میشود در صدد هستند که و سایل رضایت اهالی را فراهم نمایند.

دولت آلمان در لهستان حکمی صادر کرده و قدغن نموده است که اشخاصیکه در ساحل بسا رود ویستول هستند اگر منازل خود را ترک نکنند سخت مجازات خواهند شد. دولت روس دولت آزاد استهزا نمود که همین تهدید و مجازات بالنسبه بآلمانهائیکه در روسیه هستند بعمل خواهد آمد.

از مناظر مصر
آثار عتیقه هلیوپلس که از آثار بسیار مشهور است


صفحه ۱۳ سال پنجم شماره ۱۵

پس از ان دولت آلمان بتوسط سفیر اسپانيول بدولت روسی استدعا نماید که حکم خود را لغو و پس خواهد گرفت مطابق اخبار اخری تعلیم المولد موسسۀ حکمران ورشو افتتاح مدرسه عالی علمی ورشو دار العلوم لهستان را تصویب و اعلان کرده بود که در تاریخ ۱۵ نوامبر جاری مزبور جاری خواهد شد.

تدارکات آلمان
جریدۀ اکا رست روزنامه ( بیرز اویا و بدو موستی ) خبر میدهند جریدۀ (رومنیا) که از طرف مدیو ( تا که یونسکو ) تاسیس و اشاعت مییابد شرح ذیل را منتشر ساخته است : و از طرف فرمانده کل اردوهای المان نقشه جدیدی برای جنگ ترتیب داده شده بموجب این نقشه آلمانها در بهار آتیه يك هجوم بسیار عمده بر میدانهای روسیه خواهند نمود . در محافل عمدۀ آلمان بر جوجه اهمیت بروات بالکان نداده و تصور می کنند که اردوهای متحده بالدار و عثمانی بخوبی از عهدۀ عملیات این میدان برخواهند آمد و احتیاجی بمعاونت قوای المان و اتریش نخواهند داشت . آنها می گویند که ما بطور قطع با موفقیت صلح خواهیم کرد و برای اتمام المقصود با تمام قوای خود يك ضربه قطع در میدانهای شرقی برای روسیه وارد خواهیم آورد .

مراسم عید در سنگرهای آلمانی
کسانیکه از میدان جنگ به شهر ( کیف ) رسیده اند خبر میدهند که المانها برای مراسم عید میلاد مسیح تدارکات عمده حاضر می کنند میخواهند مراسم عید را بايك شكوه و طنطنه و جلال هر چه تمامتر در میان اردوهای خود انجام دهند. همه روزه قطارهای واگون مملو العامها و عیدیها لا ینقطع بمیدان جنگ وارد میشوند و تقریبا یک اردوی مرکب از مامورین پستخانه مشغول تقسیم این عیدیها هستند . در این اعیادات حتی افراد قشونی که در عملیات جنگی مجروح شده اند شرکت دارند . در سنگرها نیز مشغول انتظامات و سلیقه ها و تزیینات هستند و خطوط دوم و سوم سنگرها بطور تعجیل چراغهای الکتریک و برای گرم کردن سنگرها بخاریهای آهنی گذاشته میشود هر گونه ماشینهای الکتریکی و دیگهای بخار و لوله های آهنی و سایر ادوات لازمه که برای گرم کردن سنگرها بکار میرود معجلا از آلمان وارد شده و برای تزیینات داخلی سنگرها نیز هر گونه میزها و صندلی ها و اثاثیه از هر قبیل آورده می آورند .

تفال برای صلح
روز نامه «عثمانیش لوید» که بزبان فرانسه در اسلامبول اشاعت مییابد و در یکی از شماره های اخیر خود دو فقره تفال راجع بکابینۀ جدید فرانسه مندرج ساخته است اول تفالی است که روزنامه فیگاروی فرانسه از روی اسامی اعضاء کابینه جدید استخراج نموده باین ترتیب که اسامی بیست و چهار نفر وزرای فرانسه را در زیر یکدیگر ردیف ساخته و از هر اسمی یک حرف برداشته و این حروف وقتیکه از بالا بپائین قرائت میشوند یک جمله را تشکیل میدهند که مضمون آن این است :
ان کابینه صلح را امضا خواهد کرد .
دویم : تفالی است که روز نامه المانی معروف ( کلنیشه زیتونک ) ایران وانمود کنند که قیصر و یا با اخیرا دین اسلام را قبول کرده

بهمین ترتیب از روی اسامی وزرای جدید فرانسه استخراج نموده و يك جمله دیگر تشکیل می دهد که مضمون آن اینست :
( هیهات : الان صلح را خواهد قبولانید )

بيانات مارشال هیندنبورک
روزنامه ( برلیتر امکالترکر مینویسد که (مارشال هـ اون هیندنبورک) در ضمن مطالبات و بیانات خودش برپور (رپول گولدمان ) مخبر جریدۀ پرس لیبر و روزنامه آزاد) وین اظهار نموده است : دشمنان ما مجالنا حاضر بصلح نیستند زیرا که هنوز خود شارا مقهور و مغلوب فرض نمی کنند . و ما را مجبور می کنند که مقاومت آنها را نخودشان بخوبی ثابت نمائیم کسیکه موفقیات متوالیه طرف مقابل را انکار کند باید او را بقسمی مجبور نمود که کاملا اقرار به مغلوبیت خویش نماید . چیزی که بیشتر از همه جالب تعجب و حیرت است این ملل و دولکه معادیه باما میجنگند نمیدانند که چقدر خسارات و صدماتی را بواسطه خاطر انگلیس متحمل شده اند ما در عین نگهداری حقوق خود که همواره احراز موفقیت کرده و میکنیم میخواهیم بدول سایره که هدف مقاصد انگلستان میشوند بفهمانیم که عجبا اینهمه فداکاری ها را که هیچ نتیجه برای خودشان ندارد تخرج میدهند. وضعیات محاربات از اول جنگ تا کنون در تمام نقاط از روی فنون نظامی و عملیات استراتزی کاملا موافق و مساعد قوای حربیه ماست .

زنرال معظم المانی پس ازین خودنمائی هاور از خوانهایی گوید که قوه های روس با کثرت قوای احتیاط و ردیف تلفاتی را که درین میدان های جنگ داده علاوه بر انکه با دستجات و صنوف سایره ذخیره نمی تواند تکمیل نماید قدرت تجهیز قوای جدید هم نداشته و بتلقین نیز نباید بعدها از روس منتظر معاونت و امید موفقیت باشند .

در باب محاربات ایتالیا و قشون افریق و بجواب سارشان هیندنبورک اظهار نمود : خوشوقتی من از معلومات قطعی ایتالیا است و این جنگ خاتمه نخواهد پذیرفت مگر آنکه سه دولت مقصره که عامل این محاربات بودند باید دچار مجازات سخت و مورد عقوبات شدیده بشوند باخانی مادامیکه انگلیس و صرب و ایتالیا را کاملا تنبیه و مجازات نکرده و پاداش اعمال ایشانرا بدست خودشان ندهیم این محاربات را خاتمه نخواهیم داد

تهدیدات آلمان
از کپنهاک اشعار میدارند که مسافرینی که از آلمان وارد میشوند حکایت می کنند که در تمام المان فقط یک صدای متحدی بلند است که انهم عبارت از پیش رفتن بسمت مشرق است یا جمعی ( برویم بمصر تا اینکه ضربه قطعی بقلب دولت انگلیس بزنیم ) اوصاف این گمان نمیرود که دولت المان يك اردونی برای مصر گسیل دارد فقط دربار برلن در این صددا است که هزار صاحب منصب بسمت مصر معین داشته و اهتمام نماید .

خبرهای راجع بایران نقل از اخبار های ایران
عملیات آلمانها در ایران
« نویه ورمیای » روسی شرح ذیل را راجع بایران مینویسد : کار کنان آلمان بالاخره موفق شده اند که به عده کثیری از اهالی ایران وانمود کنند که قیصر و یا با اخیرا دین اسلام را قبول کرده


سال پنجم صفحه ١٤
است و میگویند این امر طبیعی است و زیرا که آلمانها از نژاد ایران قدیم و سابقاً مسلمان بوده اند ۰

در حقیقت نژاد اولیه قبایل زرمانی یا آلمان از شهر قدیم ایران « کرمانه » واقع در جنوب ایران بوده و در واقع « کرمانی » بوده که « زرمانی » نامیده میشوند چرا که « کاف » کرمان همان کاف « گرمانی » می باشد که در السنه اوروپائی « کاف » را « ز » تلفظ نموده و قبایل مهاجرت کرده « کرمانی » « زرمانی گفته شده است ۰

دکتر های عوامل آلمانی در ایران دلایل متعددی برای اطمینان خاطر ملت ایران ذکر کرده اند که آخرین شبهه را از قلوب آنان بر طرف ساخته و ثابت نمایند که زرمانی ها از نژاد ایران و بنابر این مسلمان بوده اند. می گویند — اهالی « کرمان » در ازمنه سالفه مجبور بر مهاجرت از قطعه آسیا گشته و به « اروپا » آمده رحل اقامت افکندند و بعدها در مرور ایام مجبور شدند که آئین عیسویت را اختیار نمایند و از انجائیکه حالیه خیلی از چیزها تغییر نموده است زرمانی های امروزه با کرمانیهای قدمه حاضرند که به آئین سابق خود عودت نمایند پس در ینصورت ایرانیها چنانچه بطرف آنان متمایل شده و با آنها جهاد نمایند کرمانیهای امروزه حاضر هستند که با کفار جنك و جهاد کنند ۰ کار کنان آلمان در ایران البسه ایرانی پوشیده و نوکر از خود اهالی مملکت گرفته و بر حسب مقررات قرآن مرتبا همه روزه وضو گرفته و مانند ایرانهای حقیقی رفتار مینمایند ۰

قوای عثمانی
از کرمانشاهان اطلاع داده میشود که يك عده از قشون عثمانی با صاحب منصب و سه باطری توپخانه وارد قصر شیرین شده و بطرف گرند حرکت خواهند کرد ۰

در اردبیل
از اردبیل خبر میرسد که دو روز قبل در خارج شهر يك نفر سالدات روس مقتول گردیده است این مسئله باعث جنك بين قشون روس و شاهسونها گردیده و رشته جنك هم چند روز است امتداد پیدا نموده ۰

در طالش
در این ایام مندرجاً قشون روس از انزلی بطرف طالش حرکت می کنند و آنچه خبر رسیده است در آن نقاط اهالی طالش وغيره زدو خوردی نموده اند ولی نتیجه معلوم نشده است ۰

اختلالات روز افزون هند
« داره در جهلم »
گورنمنت پنجاب اطلاع ذیل را اشاعه داده است :
در شب های مابین ١٦ و ٢٠ ستمبر يك گروه افریدی ها که مرکب از ۹ نفر بودند و سلاح پوره هم داشتند بخانه يك هندوی متمول ساکن رانجها حمله کرده اند.
( بقرار رپورت رسمی هند ) که ۲ نفر آنها را همه اهل ده جمع شده گرفته اند و محصول امساله آمده که ٧٩٧ روپیه بود از طرف حکومت هند مکافاتاً باهل ده بخشیده شد. آفرین باین تجویز ماهرانه که خودشانرا بخود ایشان مضمحل می سازند !... آه جهالت !...

شماره ١٥
داره در موضع کرابول
يك خبر از کلکته رسیده که درین اوقات در خانه يك بنگالی بنام چندر رای نام داره افتاده و آخر زیورات بسیاری بمبلغ ۸ هزار کلدار از آنجا برده فرار کردند
تعداد این نفری قریب ۵۰ نفر بوده که همگی با تفنگ های درجه دار مسلح بودند، و بررویهای خود سیاهی مالیده بودند که شناخته نشود. ازین تعریف و توصیف عجز اینکه بگویم که این داره آنها سپاهی یعنی قومی بودند هیچ تعبیر معقول دیگری کرده نمی توانیم

کذا
در « دار جيلنك » نام موضع ۲ دفعه داره افتاده که اول چند نفر تاجرها را گیر کرده و یکی از آنها را کشته و ۲ هزار روپیه کلدار را و زیور و علاوه بران نقد دیگر هم گرفته رفته اند
این نفری هم بسیار و هم به تفنك مسلح بوده اند دفعه ۲ در خانه معمولی درآمده مبلغ ۲ هزار روپیه گلدار برده اند ۰

( اختلالات روز افزون )
در هفته گذشته در بوردوان ( ۱۲ ) دارهای پولیس بنگال و میدانپور که مرتكبين آنها ( هندو و مسلمان ) هست ، موقع اینها در شرق و مغرب بنگال بوده است

حدود داره
جیسور ۲
بوگرا ۱
دهاکه ۱
جلپائیگری ۱
کهلنا ۱
مید ناپور ۱
مرشد آباد ۱
بتنه ۱
پرهوم ۱
فرید پور ۱
بنکورا ۱

در فرید پور داره بحری شده بود و تعداد داره زنان قریب چهل نفر بود درین دارها بسیار مالها برده شده است ۰

داره مدهش دیگر در بنگال
يك خبر کلکته اظهار می کنند : – که در ٦ جمادى الأولى وقت شب يك جماعه نوجوانها بفاصله ٢٤ میل صدر ستیشن ایلیت گنج کویلا نامی حمله کرده مبلغ ٦ هزار کلدار را نقد و جنس و زیور بردند.

« دیگر داره »
بخانه يك زمين دار ضلع كهلنا دو جوان درآمده و کلید صندوق آهنی از صاحب خانه خواسته پس از انکار او او را کشته و عیالش را زخمی کرده کلید را یافته از صندوق قریب دو هزار کلدار نقداً وجنساً کرده اند زن مجروح هم تا شفاخانه رسیدن فوت شده است


صفحه ١٥
سال هفتم
شماره ١٥

کلمات وی را می شنیدند کلمه به کله به صفوف ما بعد گفته و آنان نیز به ترتیب به خطوط بعیده قشون تبلیغ می نمودند .

در این نطق امپراطور سربازان خویش را برای مشکلات جنگ زمستانی روسیه حاضر ساخته و موجبات هیجان و ترغیب آنان را فراهم کرده و گفت .

روسیه نمی خواهد باما صلح جدا كانه نمايد و اساس امیدوا ریهای خویش را بر این قرار میدهد که عنقریب اشتداد سرمای زمستان رسیده و میتواند نفس راحت بکشد شماها هم فرزندان من خودتان را برای جنگ زمستانی مهیا کنید. میدانم که شما خسته هستید . ما قبلا تصور می کردیم جنك بيش از چندین ماه طول نمی کند لیکن زیاده از انتظار سابق ما طولانی شد و در بنصورت طبیعی بود که بایستی خسته می شدیم .

ولی بخاطر آورده که نتایج زحمات شما به وضع درخشانی باید خواهد شد ماعی وفدا کاریهای شما در موقع تابستان فتوحات ولوله آمیز و نتایج بی اندازه درخشانی حاصل کرد. مازمستان را نمی گذاریم که بدون عملیات مشعشعی تمام کرده . خسته کی زمستان در وجود شما مردان هنرمند روز کار مؤثر واقع نمی کرده همان طوریکه تا کنون در مقابل نجه های دست و پای خرس روس چنگالهای پولادین خود را بوی فرو برده اید در مقابل اشتداد سختی زمستان فعالیت و جدیت های وحشت بار خود را ارائه خواهیم داد .

مهاجمات مهابت آمیز مدن تابستان خود را مداومت خواهیم کرد. ما تا کنون قوای خویش را تمرکز داده ایم که برای شکستن حریف حسنى نمائيم فعلا موقع همان جستن رسیده است . قوای خویش را جمع و عضلات آهنین خود را حاضر کرده پیش روید پیش روید تا رقیب را در هم شکنید .

حرکت هيند تبورك بسمت لندن

یکنفر شاعر المانی کتابچه بی نهایت دلپذير بنظم نوشته و آنرا سیر قشون هيند نيورك در لندن نام نهاده است. اهالی المان این کتابچه را خیلی میخوانند .

وقایع شکار کمپانی معاوضه تلکرافات مقیم سویس از فصل آخر آن کتاب چند فرازا خذ کرده بما اطلاع میدهد . فصل آخر کتاب در خصوص حرکت قشون المان در خیابانهای مهم لند ن میباشد . شاعر المانی بطور پیش گون مینوید قبل از ورود قشون المان به لندن در دهات اطراف شهر جنگ شدیدی بوقوع می پیوند دو المانها مو فقائه آخرين قشون انگلستان پوسیده را متفرق و برا کند میسازند . در کرایدان فیلد مارشال هيند نيورك قشون المان را سان می بیند، و خطاب به سپاهیان کرده می گوید رفقا مار نخوت ترین شهر عالم را بتصرف خویش در آورده ایم . شب قبل از ورود سپاهیان المان که در دهات اطراف لندن اردو زده اند چراغهای لندن را می بینند . در حالتی که از تران گاه خاموش و گاهی روشن میشوند .

حرکت از پل لندن ساعت ۹ صبح شروع میشود - هیند نبورك بر روی مرکب خویش قرار گرفته و کنت زیلین در کنارش ایستاده تماشای

خبر های اوروپا
نطق قيصر در فرونت روس

قيصر ويلهلم ، که با دقت تمام جزئیات و كليات جنك را مراقب دار نام وقایع و حقایق مطلع و از جریان حالات روحیه قشون خویش سیرت دارد در ضمن نطق های حضوری در مقابل عناکر در جزو خطابه های کشی که صادر می نماید مخصوصا ساعی است که و موجبات هیجان و تشویق ها کری که در فرونت روس مشغول عملیات منه بشكل مؤثری صورت پذیر کردد .

اجرا در فرونت روس در موقعی که قشون المان مامور شده بودند که در میلان شديده نموده و بمواقع مشکل و خطر ناکی پیش روند . بدون سلام و بدون مقدمه ، قيصر ، بدانجا ورود نمود ...

صاحب منصبان به جدیت شناخته رزیتانها بنای دقیله نمودن در حضور این قصر ، را نهاده وزوال فرمانده كل حسب المعمول بنای خواندن را ر بین خویش را نهاد که در وسط قرائت را پورت دست به شانه فرمانده کی زیاده مشار اليه ساکن شده و ، قيصر و صدای بلند که همه کی شید چنین گفت .

، حرف زدن چه فایده دارد در صورتی که این قبیل مردان زبر دست مردند در مقابل من میگذرند و چنین قشون نیرومندی در فرمان من ست خودم بهتر میدانم که عملیات بزرگی از آنان منصه ظهور بیده و چه زحمات طاقت فرسائی برای ایفای خدمت تحمل کرده اند .

نیس روی خویش را بطرف سربازان کرده و گفت :

فرزندان عزیزم، شماها مظهر قدرت و افتخار المان هستید شما در این اندار متاعب بزرگی را تحمل کرده و عملیات مشقت آمیزی را بانجام مانده اید. من خودم کاملا از تمام آنها اطلاع دارم. من قدر و اهمیت سماك وزحمات بزرگ شما را دانسته و میدانم چه فدا کاریهای عظیمی بوده و مینمائید بك كمى ديگر صبر كنيد يك يا دو نوبت دیگر کوشش دانید و آنچه را که خواسته ایم بميل ما انجام میشود تامل و تحمل نمائيد ه رحمت و بار از فدا كاری نزدیک رسیده است. بك كوشش کنید سانی عظیمه ما به میل و دلخواه ما صورت بافته است. وقتی که یک اسب اری میدان طویلی را دویده است آخرین فرستگی که به سر منزل نمود میرسد بقطروی سخت می آید لیکن اگر بداند که موقع راحت دماه برون کوی سابقه نزدیک است دو مقابل تندر و شادمان تر میرود . ن شما اطمینان میدهم به منزل امن و راحت خیلی نزدیک شده اید این ا آرامش که سعادت و سیادت را بنما نشان بدهم که تمام مناعی را که قل نموده اید جبران کرده و پاداش افتخارات شما را بجد اكمل مهيا ساخته است .

فرزندان من، دوستان من و شماهایی که اسباب فخر و شرافت من مايد مقصود نزديك شده است بشتابید .

طوریکه حاضرين موقع نطق ، قيصر ، حکایت می نمایند در آنوقت امور به صدای خیلی رسا و بلند لیکن بطور ملائمت مثل آنکه خواهد دیکته نماید نطق میکرد خوای که سربازهای صفوف اول که


صفحه ١٦
سال نهم

اولین رژیمان المانی را میکنند که قدم رو بسوی شهر امیرا طوری میروند. چنانچه قونی در میدان دفینه ولی مشغول مشق نظامی هستند. سرباز های آلمان کارخانه جات کشتی سازی و تخته های کنار دریا را که از حمله زیپلنها مشتمل هستند تماشا میکنند. مقصد قشون بارك من همین میباشد.
روز گذشته پلهای واستمنکیس و چارينك كراس از اثر آتش توپخانه المان خراب شده و تمام درشکه ها و واگونها و اتومبیل ها دریل لندن جمع شده الدهر از ان هزاران انگلیس روی درشکه ها و بر فراز اتوموبیل ها میایستند که میبینند تورك وقشون و اعاشه داشته. بالاخره قانون المان از خیابان كينك ویلیام عبور کرده به ثروت زين فقط نام که عبارت از محوطه میان مانسیون هوس وبانك انگلیس و بورس بانك میرسند. در اطراف بانك قشون المان يك جماعتی از انگلیسها را می بینند که داد و فریاد شان برای پول بلند است.
لرد مایور لندن از عمارات فوقانی قسر گیندهال با نظرهای فرسوده و چشم پر از بهت و حیرت بقشون المان نگاه می کنند. اجزاء بورس در حالت ختم ولی پر از بهت و تعجب در يك گوشه جمع شده بريك ديگر مینگرند قشون فاتح المان اول وارد خیابان سن پال شده از آنجا به خیابان فلیت و بالاخره به کلوب لندن میروند.
آخر الامر مین دنيورك و بعضی صاحب منصبان عالی رتبت به مجالس بارلمان رفته در آنجا متعجبانه ملاحظه میکنند كه يك عكس مين دنيورك را آویزان نموده اند.

» تیس ۲۳۰ نوامبر
از جراید المان

انتخاب از مقالات مضحك المانها
استعدای مستر چرچیل

وقایع نگار برای جریده کان کارت مینویسد : اینك احساساتی آمیخته از شادی و غم ملاحظه میشود یکی از وزرای انگلستان که میخواست همانطور که موشها را از توی سوراخ بیرون آورده میکنند بحربه المان رام و قول خودش از توی سوراخ بیرون بیاورد استعفا داد.
ما افسوس میخوریم همان طور که انگلیسها از عملیات این شخص محروم شدند. ما هم از استعفای او محروم میشویم از وا و استعدای چرچیل بقول معلوم می دارد که وضعیات داخلی دولتی که جنگ بین المللی را برپا کرد در حالت استادم میباشد.
در این جا لازم نیست که مراد چرچیل را اعلام نمائیم.
چرچیل يك آدم حریصی است که به يك سرعتی که در خود انگلستان هم اسباب اعجب میباشد از يك اداره بيك اداره بالا تر میرود و خیلی دلش میخواست که او هم يك بهره از شکست المانها برده بدین وسیله خود را در بزرگترین مسند انگلستان جای دهد. چی چیل همان شخصی است که میگفت بر روی خرابه های کرپهٔ آلمان و لیاقت اقتصادی آلمان خواهم ایستاد اما آنورس و داردانل کرانه گوئی و برا معلوم کردند.

نمره ١٥

اعلان
سراج التواريخ
جلد اول و دوم

زندگانی جاودانی هر قوم و ملت ( تاریخ ) است. (سراج التواريخ) آئينه حيات نمای ملت جلیل افغانست. زیرا از آغاز تشکیل و بنیاد یافتن دولت افغانیهٔ حالیه بحث میراند که برای حال و استقبال ملت بهترین درسگاه عبرت و خوشتر ازین انتباه ملت تصور نمیشود. هر فردی از افراد ملت را واجب است که يك نسخه از آنرا بدست آرند و مانند عزیزترین متاع در کتابخانهٔ قلوب خودشان نگهدارند. علی الخصوص که کتاب مذکور به نیت خالصانه و خیر خواهانهٔ استفادهٔ عمومی به امر و فرمان خان دوران و به صفات پادشاه مقدس ما اعلیحضرت ، سراج الملة و الدين ، تأليف و تدوين و در مطبعهٔ حروفی دارالسلطنهٔ کابل زیور طبع آرایش و تزئین یافته است.
جلد اول این کتاب از ابتدای سلطنت خاندان ذیشان ( سدوزایی ) یعنی از آغاز تأسیس و استقلال دولت علیهٔ افغانستان تا ورود اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان مرحوم جنت مکان از هند در کابل و تخت نشینی و جلد دوم آن از حکومت خاندان جلیل الشان ( محمد زایی ) یعنی از ابتدای حکومت اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان تا به اول جلوس اعلیحضرت ، ضياء الملة و الدين امير عبد الرحمن خان ، طاب ثراه وقایع تاریخی را جامع میباشد بر کاغذ اعلا بحروف نستعلیق بطبع رسیده است ، قیمت کتاب مذکور نسبت بزینت و خوبی تجلید آن از قرار ذیل است:
نمبر (۱) پشتی چرمی جرم آسواری دانه دار کابلی تخت چهار کنج جدول طلا بر کار نشان دولت و اسم کتاب از ورق طلای اصلی جزء بندی شده مبلغ شانزده روپیه پخته کابلی.
نمبر (۲) پشتی مقوارویهٔ گیره میمنگی چهار کنج و زیر چرم پشتی سرخ حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا وجه سیزده روپیه پخته کابلی.
نمبر (۳) پشتی مقوا رویهٔ تیره لاجوردی چهار کنج و زیر چرم میشی سرخه کابلی تخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا وجه جزء بندی شده یازده روپیه پخته کابلی و ده شاهی.
نمبر (٤) پشتی مقوا رویهٔ ابری چهار کنج و زیر چرم پشتی سرخ کابلی تخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا وجه کوک بندی شده ده روپیه پخته کابلی و ده شاهی.
نمبر (٥) پشتی مقوارویهٔ ابری سرخ چهار کنج و زیر گیره سیاه اسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء جسته كوك بندی شده نه روپیه پخته کابلی و یازده شاهی.

محل فروخت

در نفس ارك مباركه از تحویل خانه جناب محمد ولیخان مرحمت نشان در بازار ارگ از دکان عبد الله خان
چون کتاب مستطاب سراج التواریخ چهار جلد میباشد اگر هر دو وقایه و شیرازه میشد حجم کتاب موصوف کلان میشد لهذا اینچنین به امر همایون و لا امر نمودند که جلد اول و دوم در يك وقایه شیرازه شود و جلد سوم و چهارم آن که هنوز در زیر طبع میباشد و پس از آنکه از طبع برآمده مقوا کرده شد انشاء الله اعلان فروش آن نیز علیحده خواهد شد فقط

در چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گردید.
همه مقاله ها یک دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر محرره
محمود طرزی


اعلان
عموم مشترکین کرام خود را

هر قدر سعی و کوشش کردیم که از شکایت نرسیدن اخبار مشترکین کرام دارالسلطنه کابل خودها را فارغ تمکن نشد لهذا با داکخانه مرکزی دارالسلطنه کابل يك مقاوله نموده تا که داکخانه مشارالیه تقسیم و توزیع اخبار ما را که بهمه مشترکین کرام ما رساند در عهده همت خود قبول نمود، مشترکین کرام دارالسلطنه خود را تبشیر و نوید آوری میکنیم که بعد ازین اخبار های شان بدون واسطه غیر فرداً فرداً بواسطه آدمهای داکخانه بخود شان میرسد.

شرایط خریداری
دارالسلطنه | ولایت داخل افغانستان
قیمت سالیانه | هشت روپیه کابلی | سالیانه | دوازده روپیه کابلی
قیمت ششماهه | پنج روپیه کابلی | ششماهه | هشت روپیه کابلی
در خارج افغانستان
هر جا که باشد اجرت پوست
قیمت سالیانه | دو روپیه انگریزی بابت اخراجات پوسطه و انگریزی
سه ماهه اشتراك قبول نمیشود
يك طلای پوند انگلیزی یازده روپیه کلدار است از همین قرار حساب کنند

( شرایط درج کردن اعلانها )
سودا گران که مال تجارتی، و صنعتگران که صنعت خود شانرا در سراج الاخبار افغانیه اعلان و اشهار کردن میخواهند. و یا دیگر هر رقم اعلان و اشهاریکه باشد از قرار شرایط ذیل درج و شایع میشود: اعلانیکه در متن اخبار از یکبار تا به پنج بار نشر و شایع شود بر سر هر سطر ١ يك روپیه کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطر يك قران یعنی نیم روپیه کابلی اجرت گرفته میشود اعلانیکه درین ورق وقایه درج شود از یکبار تا به پنج بار فی سطر يك قران یعنی نیم روپیه کابلی و اگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطر سه شاهی اجرت گرفته میشود. طول سطر يك ستون اخبار ما ( ٣ اینچ - ٤ سوت ) میباشد هرگاه شخصی اعلان خود را متمادیاً تا يك سال نشر کردن خواهد و وجه يك ساله را پیشکی ادا نماید در ورق پشتی به در سطری سه شاهی اجرت گرفته میشود

اعلان
حَتّیٰ قِطْعَهٔ زَمِیْن
سَیّاحَتْنَامَهٔ رُوْیِ زَمِیْن
در ۲۹ روز
آسيا اروپا افريقا
( مطبعهٔ عنایت ) يك اثر دلپذیر جدیدی در نظر هوشکاران عرفان جلوه عرض میدهد. بدست آرید. بخوانید در ظرف ۲۹ روز يك مدت کمی سه قطعه زمین را با سیاح آن کجا و همراه دور و سیر میکنید، ملکهایی را که بران میگذرید مفصل و مکمل جغرافیا و تاریخ آنرا خوانده میتوانید. چه چیزها می بینید، چه چیزها میشوید، چه شبها و چه روزها میگذرانید: علمی، ادبی، سیاسی در عین زمان شاعرانه، عاشقانه، هوسات برانگیزانه - خلاصه يك اثر گران بها. این اثر از سه جلد مركب و در يك وقایه مجید میباشد. تقریباً (۷۰۰) صحیفه، و با (١٠٥) قطعه تصاویر مناظر مختاره و اشخاص معتبره و نقشه های مهمه مزین است. نسبت ارائۀ خوبیهای آن قیمت (۷) هفت روپیه کابلی آن هیچ است. کاغذ اعلا، چاپ حروفی، تصاویر زینگو گرافی، جلد محکم و استوار: دیگر چه میخواهد؟ و همینقدر که با در نفس مطبعهٔ مبارکه ورده افغانان، (عبدالروف) خان سر مرتب دفتر بازار کتب فروشی متصل مدرسهٔ شاهی دوکان حاجی ملا (غلام محمد) خان تاجر مشهور کتب رو آورده و مبلغ فوقه کتاب به کود را بدست آرید دیگری کاری نیست.


( اعلان )

پَراکَندَه

آثار مطبوعهٔ تازهٔ مطبعهٔ مبارکهٔ عنایت، از يك مجموعه اشعار ابدار تجدد آثاری میباشد که بر کاغذ اعلا، و خوبی طبع دارا، با تصاویر بسیار زیبا جلوه گر بازار عرفان گردیده است. اگرچه از حیث خط و خال بعید است ولی مضامین و خیالاتش سراسر بیکطرز جدید است. نسبت بخوبیهای ظاهری و معنویش قیمتش خیلی ارزان. (۲) دو روپیهٔ کابلی در خود مطبعهٔ عنایت از نزد عبد الرؤف خان سر مرتب، و در بازار ارك از دکان باز محمد، و در متصل مدرسه شاهی از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب هر کس خریده میتواند.

اعلان

جزيرۀ پنهان

هوسکاران مطالعه را مژده! ازین نوبر رسیده کلزار و مطبعهٔ عنایت، کام جانرا شیرین نمائید: جزیره پنهان، يك ناولیست که قوت علم و معرفت و سعی و غیرت را برای اساس زندگان نوع فی نشر منظر ثابت و جلوه گر میسازد. هم حکایت، هم عبرت هم فن، هم فضیلت! خوب چاپ، خوبی کاغذ، خوبی تصویرش علاوه، قیمتش نظر بخوبیهای باطنی و ظاهریش بسیار ارزان: تنها (٦) شش روپیه محل فروخت نفس مطبعهٔ عنایت در ده افغانان، دکان باز محمد در بازار ارك، دكان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل در مدرسه شاهی.

اعلان

از اداره

کتاب سال اول سراج الاخبار افغانیه مجلد
کتاب سال دوم ... مصور مجلد
کتاب سال سوم ... مصور مجلد
کتاب سال چهارم مصور مجلد
علم و اسلامیت
آیا چه باید کرد؟
ادب در فن
توحید
مختصر جغرافیای عمومی

این کتابهای فوق در اداره موجود است. هر کس که آرزوی خریداری آنرا داشته باشد به اداره مراجعت کنند.

اعلان

از مطبعهٔ عنایت

قیمت روپیه کابل
سیاحت و دورا دور زمین بهشتاد روز مجلد ۲
سیاحت در جو هوا مجلد ۲
سیاحت در زیر بحر مصور مجلد ۲
از هر دهن سخنی و از هر چمن سمنی مجلد ۲
روضهٔ حکام مجلد ۲
پرا کنده مصور مجلد ۲
جزیرهٔ پنهان مصور مجلد ٦

هر کس که آرزوی خریداری این کتابهای مافوق را داشته باشد از خود مطبعهٔ عنایت در ده افغانان از نزد عبد الرءوف خان سر مرتب و از دکان باز محمد خان کتابفروش در بازار ارك و از دکان حاجی غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی بقیمتهای معینش خریداری کرده میتواند و اگر از خارج افغانستان آرزوی خریداری کتابهای مافوق را بکنند با مدیر سراج الاخبار افغانیه مخابره کنند.

اعلان

کتابهای مجلد سراج الاخبار افغانیه، و کتابچه های علاوه و شماره های متفرقهٔ آن، و همه کتابهای مطبعهٔ عنایت. خریداران که آرزوی خریداری آنها را داشته باشند از دکان حاجی ملا غلام محمد خان تاجر کتب متصل مدرسه شاهی، و از دکان باز محمد خان تاجر کتب در بازار ارك بقیمت های معین آن خریداری کرده میتوانند و نیز در خود اداره در ماشینخانهٔ مبارکه، و در خود مطبعهٔ عنایت در ده افغانان هم بفروش میرسد فقط.


سراج الاخبار افغانستان
۱۳۲۹

شمارة ١٦
سال پنجم

فهرست مندرجات

مراسم دربار معالی بار )
حوادث داخليه ( يك مولود مسعود و ورود ـ
ادبیات ( قطعه زبان افغانی در اطاعت اولی الامر
مكتوب )
حوادث خارجيه قل از اخبارهای ایران - اوضاع ایران - مسدود نمودن راه ها - جنك همدان - مراسم پذیرائی در قسطنطنیه - سیاحت امپراطور المان - ولی عهد عثمانی و فرماندهی قوای مصر - خبرهای اوروپا - انبارهای زیر دریا برای تحت البحريها - کانال ورصدقوه دریا - خلاصه آخرترین خبرهای جنگ از اخبارهای مختلف - نطق صدر اعظم آلمان در رایشتاغ - يك حادثه ابدی در تاریخ - نوبت یونان - انگلیس - وضیعت نظامی - افسانه ای صلح - جنگ ، اصول متمدنه - اختلالات روزافزون هند - پولیس سرگرم تحقیق و تفتیش است - آخر ترین خبرها - وایسرای جدید هند - حمله بر محاذ برطانوی - گرفتاری طیاره بحری برطانیه - محاربات وردن - حمله جات در مشرق میوز - تاخت هوائى مزيد - تلفات تاخت هوائی - تاخت هوائی بر ساحل - ترجمه اخبارهای انگریزی - کامیابی مقامی بعوض تلفات كثير - تعطیل در سلسله ارسال و مرسول ـ

اعلان ( سراج التواريخ

تصاویر يك تذکار سنه ۱۳۳۰ ذات اعلیحضرت پادشاهی با خدمتکاران معیت شاهانه شان - مخترع مشهور و معروف دنيا موسيوا دین امریکایی - از مناظر هندوستان - منظره شهر سملا که پای تخت صیفیه حکومت هند است - منظره زمستان در يك كوچه شال كونه


اعلان

از صنایع دورهای ذات ستوده صفات اعلیحضرت سراج المسلة والدين بادشاه ترقیخواه دولت عليه افغانیه وسعی و همت جناب مرنا
دار خانه جان ، ماشین خانه مبارکه دار السلامته کابل علاوه برایهای جواع دوانی و عسکری مانند آلات حربه دفاعیه و اونیفورم
مساكر شاهانه وغيره، بعضی دیگر مصنوعات داخلی که از ان اهل وطن استفاده میتوانند نیز ساخته شده است که از حضور اعلیحضرت همای
حکم فروش ان صادر گردیده است : محل فروش این چیزهای ، ذیل ( د كان عبدالله خان در بازار ارک ) میباشد.

(۱) سرج های پشمینه باقی رنگهای مختلف که قیمت آن از قرار گرانکایری ۳ فوله مشخص شده و در صند و قخانه جنسی هم بفر و می میرد

اقسام
درجه ها
درجه اول
قسم دوم
درجه اول
درجه دوم
درجه سوم قدری کار
قیمت آن ۱۰ پس از انت
رقم
قیمت
تا سال ساخته شده
رنکه
خودرنک
رنکه
خودرنک
رنکه
خودرنک
رنکه
خوداری
٦ رویه
٦ رویه
٦ رویه
٦ رویه
٦ رویه
٦ رویه
۱۰ به
۱۰
کشمیره های قسم اون درجه دوم از قرار کرانگریزی | کشمیره چهار خانه ۷ روپیه ۳۵ پید | کشمیر در هدار هر رقم برو به بیست.

(۲) ت
جراب
رقم
نکلیان که زوج
راهدار زوج
معمولی زوج
کلان فی درجی
بیانه فی درجن
خورد فی در من
قیمت
۱ روپیه ٥٢ په
٤٥ به
٣٦ به
۱ روپیه ٤٠ په
۱ روپیه ۱۰ په
٥٥ په

(٤)
کروره های جدید ساخت
رقم
زعاف به ان به دو گردنده داره زه باف یک اسپه در کوه سه تاره
چرم باف با اسپه
يك اسية جار تاره نی
قیمت
۸ روپیه و ۳۳ په
٦ روپیه و ٢٤ سنه
٦ رویه و ۱۱ به
رقم
چرم باف دست بادامی رواب
چرم با دسته دولان یک اب
دست دولانه یکی به اب چرم باقی همرکان
قیمت
٤ روپیه و ٤٨ په
٤ روپیه و ٢٦ به
٤ روپیه و ٢٣ به
رقم
قبضه وامی کیت مره مو خانه
قبضه کلیت نقره از چرم سه لایه نویخانه
زه بای رقم سواری سامی کلیت ره بای دو کاره رکان
قیمت
۳ رو به رهه پیشه
٤ روپیه و ٥٧ په
٥ روپیه و ٨٤ په
رقم
رکانی از نخ
چرم باف میانه چوب بیت زنانه
از زین سواری سیخ چرمی زنانه اریشمی خیاطة
قیمت
٤ روپیه و ٤٥ په
٥ روپیه و ٨٥ په
٥ روپیه و ٨١ په
رقم
دست بادامی نیخ برای
دسته دولان سامی و نجی کلیت نقره
نیخ برای کمک دار چرم باف ما بین بیت بك آب مرولا
قیمت
٤ روپیه و ٤٩ پیسه
٥ روپیه و ٥٨ په
٨ روپیه و ١٢ با

(٥)
اقسام کلهای مصنوعی سر
قسمت
گل چرين
گل الفرسان
گل برینه
٦ روپیه و ٧ پیشه
شكوفة تاريخ
قیمت
٥ روپیه و ٣٦ به
٦ روپیه و ٦ به
گل لسترن
٥ روپیه و ٣٨ په
قسم
٧ روپیه و ٤٥ به
گل یاسمن
گل شیو
٦ روپیه و ٥٤ به
شكوفه سیب
قیمت
٩ روپیه و ٣٥ په
٦ روپیه و ٥٨ سنه
گل کلاب
گل سوسن
٦ روپیه و ٥٤ با
٧ روپیه و ١٢ به
گل گندمی
بیگری

( امیر محمد هاشم دفتری کار عاميات ( کیمان نظامی )


صفحه (۱)
سال پنجم
(شماره) ١٦

مدیر و محرر
محمود طرزی

محل الانطباع و مطبعة
در ماشینخانه دار السلطنة (کابل)
همه امورات تحریریه به اداره خانه
بنام مدیر فرستاده میشود

سراج الاخبار افغانستان
١٣٢٩

قیمت سالیانه
در دار السلطنة کابله ۱۲ روپیه کابل
در اطراف داخله مملکت
در خارج مملکت
از بابت داد ۱۰ روپیه انگلیزی
جریده هر پانزده روز یکبار نشر میشود
قیمت هر نسخه آن در کابل یکسانی است
اعلانی که در آن درج نشود اعاده نمیشود)

تاریخ انگریزی ۱۸ اپریل عیسوی ۱۹۱۶ تاریخ شمسی ۲۹ حمل ۱۲۹٥
مورخه ١٥ جمادى الثانى ١٣٣٤

مراسم دربار معالی بار

توجۀ رقعه های خبری که از طرف اينك آقای صاحب ملکی و نفری ماتحت شان بر همه مشائخ و وکلا و ارباب مناصب ملکی و لشکری تقسیم شده بود به ساعت ۱۱ ریم ظهر روز جلالت، جميع مشائخ عظام در کلای ذی احتواء وغیره، مدون کرام که با لباسهای فاخره خودشان مزین بودند جوق جوق بدالان سلام خانه عام حاضر شدند. و درینبار بر خلاف سابق از سبب کثرت نفری چوکی های که برای نشستن مدعوین همیشه حاضر میبود برداشته شده بودند، و بعوض آن بر قالین و دو منشی که از يك سر دالان سلامخانه تا بدیگر سر آن گسترده می باشد باستاسف نفری ایستند از همه اول نفری مشایخ محترم و سپس وکیلهای ولایت و هر محال بقرار درجه و ترتیب خودها در مواجهه موقع عالی شاهانه که بران تخت عالی تخت سلطنت سانیه افغانیه موضوع است جا گرفتند خوانین دربار و ارباب مناسب ملکی و عسکری نیز بهر دو طرف شائع و وکلا اخذ نظام نمودند و تا ساعت ۱۲ آهسته آهسته همه دالان و جسم سلامخانه از یکسر تا دیگر سر املا شد درین اثنا همه شهزاد گان عظام نیز داخل سلامخانه گردیده و هر يك بمحل مخصوص نشستن خودشان متوجه شده وضعیت دربار را زینت فراوان بخشیدند ، تا به زمان دو نیم هیئت دربار کاملا وضع نظام و آراستگی را کسب نمود و همه به امید تشریف سعادت ردیف ذات اعلیحضرت باد شاه شوکت پناه وجودشان انتظار میکشیدند تا پس از چند دقیقه آواز دلنواز موزیکای عسکری که سلامی بزرگ پادشاهی را نواخت رفع اشهد انتظار توده قلوب اجتماع حضار را دیدن چهرهء ملاحت بهره همایونی فرحت و بشارت داد بعد از توقف ۲ یا سه دقیقه ذات اعلیحضرت همایون والا از دروازۀ غربی سلامخانه عام داخل کردیده بعد از انکه از طرف عموم يك حركت تعظيم و احترام بعمل آمد بر تخت عالی بخت سلطنت سنیة الغالیه بکمال شوکت و احتشام جلوس فرموده همه گان را به احوال پرسی عمومی شاهانه شان مفتخر و مباهی ساختند و از طرف عمومی حضار دعای سلامتی و جود سعادت نمود اعلیحضرت پادشاهی نجا آورده شد . سپس بعد از اینکه بر بالای تخت سلطنت قدري مکث و درنك فرمودند و بعضی از مشایخ عظام را به احوال پرسی و لطف و مهربان مخصوص شاهانه شان نایل و سزاوار گردانیدند برای ایراد نطق همایونی از زیر تخت عالی بخت در حالیکه جمیع حاضرین بر جای های خود استاده شدند بکمال عز و شکوه برخاسته چنین بکلام حکمت پیام ابتدا فرمودند :
قریباً مدت دو ماه یا دو نیم ماه خواهد شد که در نجا یکدربار کرده بودیم و مراد ما ازان دربار این بود که چون امروزه روز در همه عالم يك جنك و يك گیر و دار اورلکی جاری است پس در ینصورت ما را چه باید کرد ؟ چنانچه نفری که حاضر دربار بودند این مسئله را به آنها فهما نیدم که در ینوقت از همه اول برای ما اتفاق میباید و چون میخواستم که این خیال خود را بهمه افراد ملت بفهمانم لهذا چنان اندیشیدم که همه رعایا از هر محال برای خود شان وکیلها منتخب نموده ولایاتیکه بدار السلطنة کابل نزديك هستند مانند شش گروهی و کوه دامن و کو هستان و غوربند و جلال آباد و هزاره جات و بهسود و غیره نفری وکلای خود را بدار السلطنة کابل روانه بدارند ، و از ولایات دور مانند هرات و قندهار و مزار و میمنه که در بین سردی زمستان آمدن شان مشکل بود و هم رسیدن شان تابدار السلطنه خیل مدت و انتظار بکار داشت از هر کدام حکومی و نایب الحکومه مانجا متوجه شده اظهار فکر و خیال خود را بکنند و بعد هر چه گفتند توسط عرایض عرض حضور بدارند. لهذا شما نفری مشایخ محترم و وکلا را که خواسته ام مراد من اینست


صحیفه ۲ سال نجم شماره ١٦

که شما البته ضرور ازين بك باخبر خواهید بود که امروزه روز بر روی دنيا يك جنك بسيار سخت و يك گيرودار و يك شورش . و يك كشمكش عظیمی است چنانچه اکثر دولتهایی که مانند ما بودند هم تا اخیر وضع سابقه خود را حفظ کرده نتوانستند و در بین این دولتها ما حال خود را بدولت ایران بسیار مشابه یافتیم . ایران در زمان ناصر الدین شاه یک دولت آزاد و مستقلی بود و هیچ اغتشاشی در ان موجود نبود ناصر الدین شاه قريباً ۵۰ سال بچند ماهی کم بر تخت سلطنت ایران حکمرانی کرد و پس از وی پسرش مظفر الدین شاه بر تخت نشست و بسیبی که مزاج او اکثر علیل می بود چندان به امور سلطنت نه پرداخت تا بعد از حکمرانی تقریباً ۷ سال یا کم و پیشی در گذشت و از نجا حالت ایران رو بخران نهاد چنانچه بعد از وی پسرش بر تخت نشست و در مهدوی بسبب ظهور تفرقه و اختلافی که در ان مملکت روی داد شیرازه ایران یکلی از هم گیخت و حالا امروز در ایران چنان احوالات که دران روس و جرمن و ترك بابكد بكر جنك ميكنند و ملت ایران از دولت خود جدا شده و هر يك از متخاصمين یعنی ترکها و روسها و جرمنها از ملت ایران برای خودشان نوکر می گیرند و بهمدیگر می چنکند و ایران بسبب همین تفرقه، و بي اتفاقی خود حالا میدان جنك دو النهای اجنبی گردیده است . در تجایک مثالی در خصوص بلای بی اتفاقی برای شما بیان میکنیم ، در زمانه قدیم یعنی از زمان نبوت حضرت موسی علیه السلام قدرى بعد ياقبل قومی از بنی اسرائیل مرتكب يك گناهی شدند و سپس بران گناه خودها نادم و پشیان گشته از حقتعالی استغفار خواستند و نزد پیغمبر آن وقت برای عفو و استغفار این جرم خودها رفتند آن پیغمبر چون بدرگاه حق سبحانه تعالی در خصوص مغفرت ایشان التجا کرد وحی آمد که این قوم بسیبی که بکناه شدیدی مرتکب شده اند لهذا ازین سه بلا یکی را برای خود اختیار کنند که برایشان بفرستم اول قحط دوم طاعون سوم بی اتفاقی بعد از انکه همه قوم این حکم الهی را شنیدند در مابین خودشان برای انتخاب یکی ازین سه بلیه مشورت کردند و نزد پیغمبر خود آمده ، گفتند تا به حق سبحانه تعالی عرض کنند که بدون بلای بی اتفاقی ازین دوبلا که قحط و طاعون باشد هر کدام را که برما می فرستد مختار است . در پنوقت از حقسبحانه تعالی وحی آمد که ازین قوم سبب قبول نکردن بلای بی اتفاقی را پرس پیغمبر موصوف از یشان پرسید که حق سبحانه تعالی میفرماید چرا بلای قحط و طاعون را اختیار کردید و بی اتفاقی را قبول نه نمودید گفتند در صورتی که اتفاق داشته باشیم البته گاهی چنین نخواهد شد که مردة ما غير مدفون ومريض ما حتى المقدور فى معالجه بماند و هیچ نباشد در وقت قحطتها بدیدن همدیگر هم دل های خود ما را تسکین داده خواهیم توانست ولی در صورت بی اتفاقی اغلب آنست که بسیار زودی و دفعتاً بكمال فضیحت تباه و هلاك شويم . بنابرین حق سبحانه تعالى را اتفاق آن قوم خوش آمد و گناه ایشان را عفو و سمح فرمود و به درک آن نزول بلاهای قحط و طاعون را نیز از ایشان دور داشت ! و ظاهر است که بلایی بدتر از بی اتفاقی در جهان وجود ندارد . و هر قومی که در ان بی اتفاقی راه یافته بالآخر فنا و برباد گشته است ! پس چه باید کرد ؟ اتفاق !! گر اتفاق کردیم جهان کاستان شد ! خداوند تعالی مرا برشما از طرف خود پادشاه مقرر فرموده و شما را در تحت حکم من داده است ( صداهای تصدیق ) پس هر چیزی که من بیندیشم البته گاهی برای نقص شما و ضرر دین خود نخواهم اندیشید بل برای خیر دین و خیر شما خواهم اندیشید من فی الحال خیر شمارا در همین میبینم که دولت و ملت باید هر دو با هم همدست و متفق باشیم مراد از دولت پادشاه است و مراد از ملت آن ملتی نیست که معنی آن در کتابها نوشته شده بلکه باصطلاح زمانه حال ملت عبارت از رعیت است مثل لفظ صاحب که معنای اصلی "کتابی" آن یار و رفیق است و حالا در اصطلاح ما و شما در معنی خداوند و مالك استعمال میشود . ملت هم همچنان است . و می باید که دولت با ملت و ملت با دولت متفق باشد یعنی چنانکه من با شما متفق هستم و خیر شما را خیر خود و ضرر شما را ضرر خود میدانم همچنان شما هم باید با دولت خود متفق باشید و خیر او را خیر خود و شر او را شر خود بدانید . مرا حق سبحانه و تعالی که بر شما پادشاه و اولی الامر مقرر فرموده و شما را هم در همه مسایلی که مخالف شریعت نباشند به اطاعت من امر فرموده است ( آوازهای تصدیق ) در وجود من قضایای دیده است هر چند که من مدعی آن نیستم اما شما های همچنین ، همچنین . پس من امروز خیر شما را در همین می بینم که شما باید بدولت خود اتفاق کنید ! در مابین خودها خانه جنگی و غیره نکنید و خون و نزاعها را ترك بدهید ! و با همدیگر متفق و همدست گردید . امر من از طلبیدن شما و کیلها را بحضور خود همین بود که این مطلب را برای شما و همه افراد ملت خود بفهمانم که در ین وقت که بر روی زمین جنگ است و هیچ کس نمیداند که فردا چه خواهد شد و خبرهای یکیت را هم اعتبار و استقراری نیست برای ما و شما از همه اول اتفاق لازم است که باید با هم هم خیال و متفق باشیم و تا زمانیکه ممکن باشد با یکدیگر اتفاق داشته باشیم . من از خدای خود همیشه آرزو دارم که مرا توفیق بدهد تا هر کار را موافق خیال خود بکنم که در ان خیر ملت و دین و دولت باشد و در صورتی که ( خدا نخواسته ) ملت من از امر من بر گردد مرا مرگ خود از حیات دوست تر دارم ( از طرف عموم صداهای پر جوش و آوزهای بلند بلند خدا نخواسته باشد و سر و جان و مال ما فدای پادشاه ) شما نظری و کلید را محض برای همین مطلب و بعضی مطالب دیگر که هنوز موقع آن نرسیده جمع خواسته بودم که شما را بفهمانم ولی چون بر شما بسیار وقت گذشت و مطلب مراد شد که شما از خانه های خود جدا شده اید و در شما هم انتظار مزد شما لازم بود یعنی نمیتوانید که تا ۵ ماه ٦ ماه دیگر بی خانه و خاطر جمع بگذرانيد لهذا شما از جمله همین یکصد و چهل نفر که هستید در میان تان ٢٠ و ٤٠ نفر وكيل وكيل منتخب کنید به اینطريق مثلا اولا ٣٠ نفر انتخاب کنید و تا چند ماه این ۳۰ نفر در همینجا بوده باشند و بعد از آن این ۳۰ نفر رفته در عوض آن ۳۰ نفر دیگر شما که آنها را هم در نجا انتخاب کرده باشید بیایند و باز اینها رفته بعوض آن ۳۰ نفر آخری بیایند یعنی در سال . ۹۰ نفر وکیل و وکیل گرفته می توانید که همچنین سی سی نفر تا زمانیکه لازم باشد بنوبت آمده و رفته
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


صفحه ٣ سال پنجم شمارۀ ١٦

کن پریشان خواهد بود بدربار آینده بعد ازانکه باهم ببینیم و خلعت های خود را بگیرید انشاء الله رخصت میشوید و از نجا که رفتید همین چیزی که امروز من به شما گفتم هر کدام تان بنفری تعلقهٔ خود تان سفارش بکنید بلکه نقل این تقریر امروزه من بشما داده خواهد شد که به محالات خودها رفته برای مردم بخوانید. و بر مشایخ عظام محترم خود هم که پیرهٔ هیئت روحانیهٔ ملت من میباشند توصیه میکنم که همواره در موقع خود در خصوص اتفاق و اتحاد وعظ کنند و مردم را بسوی اخوت اسلامیه دعوت نمایند، زیرا فی الحال برای ما اتفاق از هر چیز الزم و ضروری است و می باید که در حصول همین مطلب کوشش خودها را بالاتفاق صرف نمائیم [ در نجا جناب میرصاحبجی جان پادشاه صاحب که خلیفه و ماذون اول اخندزاده صاحب مرحوم است و هم بکمال شجاعت و صفت مردانگی موصوف است بزبان قومی افغانی خود از طرف عموم حاضرین بالوکاله و از طرف خود بالاصاله بعرض عتبهٔ سنیه همایونی رسانید که ما همه نفری مشایخ و وکلا برای فدا کردن خود را در راه رضای خدا و رسول که برضا و خوشنودی پادشاه موقوف و منوط است بسروجان و تن و مال حاضریم ، و ما بخوبی میدانیم که حق سبحانه تعالی ذات ستوده صفات بادشاه دیندار ما را از همه ما بیشتر فهم و ذکا و عقل و فراست مرحمت فرموده و هم او را از خود ما بیشتر بخیر و ضرر ما واقف گردانیده است ، و ما در هیچوقت و هیچ وقت از امر و فرمان اولی الامر خود ما که حقیقانه تعالی برما فرض گردانیده سر کشی نداریم ! و ما را است که بوجود چنین پادشاه ترقی خواه دیندار خیر اندیش خود بدرگاه حقتعالی شکر کنیم و از حضرت حق و قادر مطلق بکمال عجز و نیاز طول عمر و بلندی اقبال وقوت و نصرت اعلیحضرت اولی الامر معظم خودمان را مسئلت نمائیم و درین موقع همه نفری حاضرین دست بدعا برداشته از یکسر تا بدیگر سر سلامخانه را یک فریو آوازهای آمین آمین متصل فرا گرفت و اصل دعا هم در بین ان آوازها و غریو های پرجوش در آن دم جهت اجابت بعرض سما رسیده ] و اخیراً ذات اعلیحضرت همایون اشرف والاههٔ حاضرین را امر عودت عطا فرموده بعد از انکه سلامی بزرگ شاهانه نواخته شد جمیع نفری هر يك بسمت عزیمت خودها متوجه گشتند و بدینصورت مراسم دربار معالی بار با تمام شوکت و احتشام انجام و اختتام یافت !

حوادث داخله
مولود مسعود نوورود
يوم پنجشنبه ١٠ ماه جمادى الثانى سنه ١٣٣٤ ولادت با سعادت مولود مسعودی در گلشنسرای خاندان جلیل الشان سلطنت از صلب پاک جناب مستطاب فخامت مآب سردار اکرم حضرت نائب السلطنه صاحب افخم بوقوع آمده دلهای همه اخلاص کیشان سدهٔ سلطنت سنیه را شادان و فرحان ساخت . ( سراج الاخبار افغانیه ) دعای طول عمر و بقای این مولود مسعود را با سلامتی ذات خجسته صفات والد ماجد کثیرا لمحامدشان و والدتما جدة محترمة عالیه شان در زیر ظل ظلیل مراحم جلیل ذات قدسیت صفات اعلیحضرت ( سراج الملة والدین ) بادشاه با دانش و دین خود از بارگاه ذات اقدس کبریا نیاز میکنند و بعرض تبریکات خالصانهٔ عاجزانهٔ خود میپردازد

ادبیات
( قطعه زبان افغانی )
( در اطاعت اولی الامر )
اطاعت داولي الأمر فرض عين دى بلی هی ثابت سوی په قرآن
از و بدلی به دی وی چه خلق وایی رعایا دی تول پسونه شه شبان
هغه په چه اطاعت دشیان نه کی خود بیو خوری دیلیوان او شر موشان
به د ځان په خیر و شر کله پوهیزی له رمه ووزی لقمه می د گرگان
چه لیوه پر رمه رامی داسی ینه جمعیت پریز دی رئیسی پر بیابان
چه چه اجدادی دوی خپل شبانه پریزدی لیوه خپل مطلب حاصل کی به دا آن
چه لیوه په رمه کدسی حال یی داوی پسر دويتو تول لره لی پری لمان
جدا مه شی جدایی توره بلاده هم دغه له خدایه غواری دشمنان
ددشمن هم دا مطلب دی مثل واروه لیوه څه غواری له خدا یه باد و باران
جدا مه سی له رمی شبانه قبول کی او که نه وی بیا به وکی دیرا زمان
په رکاب کی په سرور کی شه تابع سی شکری وکی د رموز شبان دی مهربان
دهر شبه تعظیم لازم پر هری میزی او که نه کی خود به وکی در نقصان
باری خدایه ته توفیق را کی و موزنه چه دخپل پادشه تابع سو په شه شان
شه توفیق داطاعت و موزنه را کی چه دخپل امیر تابع سو په قرآن
خو به لوی نعمت درب دی پر مور سوی چه پادشه مو مسلمان دی هم افغان
دغه لو مهربانی د خدای ده ځانه چه خپله قوم دی زموز شبان
خدایه ورکه جدایی او دورنگی کی توله یو کاندی چیه مسلمانان
آمین
( صالح محمد )


سال پنجم شماره ٩
صفحه ٤

سراج الاخبار افغانیه

جناب کرام ذوی الاحترام فصاحت و بلاغت بنیان مصافات و مصادقت بنیان محمود خان مدیر سراج الاخبار افغانیه در دولت خداداد حضرت ظل الهی سراج الملة والدین دام ملكه معزز و نیکنام باشند - بعد از شرح دعا گوی دوام دولت خداداد که در ضمیر هر یک از رعایا و برایای افغانستان از روی اخلاص و محبت می گزدست - مصدع حال آن خیر خواهان و دولت خداداد می گردد اینکه درین وقت بتوسط عالیجاء شجاعت و صداقت همراه جرئیل عبد الغفار خان نظامی که خدمتکار صادق سرکار و فدوی دین و دولت است تجهت وقوف مضمون نسخه های محبت اطاعت اولی الامر که در مطبعهٔ عنایت چهاپ شده در پشینه هم از حضور مبارك جناب معالی القاب شاهزاده جوان بخت معظم معین السلطنه صاحب چند جلد آن رسیده بود در پریت گاه در مجمع عام که هم یکی از نظامی و رعایا از افغان واوزبك وترك وتاجيك حاضر بودیم مضمون نسخهٔ موصوف را بآواز بلند جرئیل موصوف خوانده همکی از معتبرین ملکی و افسران نظامی و کل امامان و رعایای مذکوره بيك جوش و خروش صادقانه بيك زبان و یکدل در باب شوق اطاعت اولی الامر حضرت سرکار سراج المله والدین دام ملکه از شوق و ذوق باطنی و اخلاص و محبت قلبی ظاهر نموده عريضة متضمن تطبیق دلایل عقلیه بالنقليه بحضور جناب معالی القاب معین السلطنه صاحب در باب اطاعت حضرت سرکار اشرف اقدس والا همكى باتفاق عرضداشت نموده عريضهٔ موصوف را بتوسط ذاك الیوم بحضور جناب ممدوح ارسال نموده نقل آن را مطابق اصل ما فدویان سرکار و اهالی محکمهٔ شرعیه اینولا باستدعای مردم مذکور - در محکمه سراج الاخبار در نزد آن مساحت شمار روانه نمودیم التماس مایان و عموم رعایا و نظامی اینولا این است که آن جناب بجهه استحضار کل برادران دینی و ملی اهالی افغانستان نقل مذکور را که مطابق اصل است درج سراج الاخبار فرمایند تا همکی واقف و باخبر بوده شوق و ذوق خودها را در اطاعت این پادشاه ترقی خواه لشکر نواز رعیت پرور اضافه در اضافه نمایند فقط نقل عريضة مذكور همین است که معروض و مرقوم می گردد فقط

( نقل مطابق اصل )

فدای حضور مبارك جناب عالی معین السلطنه صاحب شویم قطعه فرمان مبارك عالى مؤرخه پنجشنبه ١٣ ربیع الثانی منه النفاذ یافته، مضمون اینکه چون شکرانهٔ وجود مسعود مبارك اعلیحضرت شهریار عدالت شمار اولی الامر مقدس و متبوع اقدس ما وشما اعلیحضرت سراج الملة والدین روحی و جسمی فداء وصرف همت عامه رعایا در ادای حقوق اولی الامر فرض ذمت عامه رعایا است که بحکم قرآن عظیم و احادیث رسول کریم و اعمال و اقوال امامان دین ثابت و مستحکم است و عامه رعایای افغانستان بحمد الله والمنة در اطاعت اولی الامر راسخ دم و ثابت قدم می باشند بنابران خواستم

که در مطبعهٔ عنایت که بسی آثار نافعه تا کنون طبع شده است این اثر دینی و رسالهٔ شرعی در باب حقوق اولی الامر نیز طبع گردد و بر عامه رعایای ممالك محروسه دولت خداداد توزیع و تقسیم شود تا آنچه ادلهٔ دینیه که در باب اطاعت اولی الامر در کتب دینیه ما و شما است ذهن نشین عامه رعایا گردیده و همان محبت و اطاعتی که با شهریار دیندار مراحم گستر معدلت آثار الحمد لله تعالیٰ بشاير کمال داریم زیاده بر زیاده شده و یک وقوف دقیق از مطالعه آن حاصل گردد لهذا رساله اطاعت اولی الامر که از کتب معتبرهٔ دینیه انتخاب و تالیف شده و به تصدیق قاضی القضات افغانستان است بطور هدیه مطیعه عنایت موازی بیست قطعه نسخه ارسال شد که بر منصبداران ملکی و نظامی و خطیبان و واعظان و مدرسین علاقهٔ پکتیا بطور هدیه بدون قیمت تقسیم شود تا مضامین آن ذهن نشین عامه رعایا اولا گردیده از خواندن و شنیدن مضامین آن ذوق و محبت بالائی که در اطاعت اولی الامر دارند زیاده بر زیاده شود و حضور عالی ما را از این امر خیر مرحمت حضرت الهی جل جلاله حاصل شود انشاء الله تعالیٰ تصدقت شوم بموجب مضمون فرمان موصوف عالیجاه شجاعت دستگاه همراه جرئیل عبد الغفار خان که خدمت کار صادق حضرت پادشاه و جان نثار دین و دولت است ما مردم را از معتبرین ملکی و افسران و تمامی نظامی و عموم رعایای از افغان و ازبك و ترك و تاجيك آن حدود در پریت گاه در مجمع عام طلب نموده در هنگامی که همگی جمع بودیم کتابچه مذکور را بآواز بلند خوانانده بعد از شنیدن و فهمیدن مضمون نسخه موصوف بشوق و ذوق باطنی و اخلاص و محبت قلبی همگی محبت خودها را در اطاعت اولی الامر ظاهر و اشکار ساخته دستان الحاح و التجاء بدرگاه حضرت حق سبحانه و تعالی بر دعای وجود حضرت پادشاه اشرف والا و ازدیاد عمر و اقبال شهزاده جوان بخت والاجاه و جمیع خاندان و دودمان شاهی برداشته از او سبحانه وتعالی تزاید و استحکام شوکت و اطاعت حضرت سرکار را برای خودها و جمیع برادران دینی و ملی خودها طلب کرده ترقی مراتب شوکت و اقبال و ترفع لوای عظمت و شوکت را برای حضرت سرکار و اتفاق و یکدل بودن کلی اهالی افغانستان را در استدعای رضای خاطر شریف حضرت شهریار نیز از درگاه حضرت آفریده کار مسئلت نموده همكى باتفاق وبيك زبان وبيكدل مضمون اين عريضه را نیز اظهار نمودیم عرض مایان این که هم چنان که بحکم کلام حضرت ملاء اعلی و احادیث رسول خیر الانام صلی الله علیه و آله وسلم و اقاویل ائمه دین و پیش روان ذوی الاحترام بدلایل قلیه آنچه که در نسخه دوم مندرج گردیده اطاعت اولی الامر واجب است اطاعت این پادشاه ترقی خواهی ملک و سپاه نوازی و رعیت پروری بدلایل عقلیه نیز ثابت است چه از اوایل جلوس تاحال که سال پانزده هم است برای ماها فواید کثیره و عواید متکاثره از توجه خاطرهٔ ريف اقدس والا در بلاد خداداد بر ما برادران دینی و ملی مایان که رسیده در عصر هیچ يك از شاهان نامدار گذشته و سلاطین ماضیه از برای رعایا و علاقهٔ مملکت اینچنین رفاهیت و آبادی مملکت به نسبت عصر سابق همان پادشاه ما نرسیده است ماین از آبادی مملکت و انتظام نظام و آرامی و آسایش


١٦٠٥ سراج الاخبار صفحه ٥

يك تذكار سنهٔ ۱۳۳۰
ذات اعليحضرت پادشاهی با خدمتگاران معيت شاهانهٔ شان
در ( خرما باغ ) جلال آباد

( صف نشسته گان )
(۱) ذات اعليحضرت همايونى — (۲) مصاحب خاص سردار محمد يوسف خان — (۳) ركاب باشى شاه وليخان — (٤) مرحوم محمد اسلم خان — (٥) عبدالاحد خان — (٦) صالح محمد خان — (۷) خان اسپور احمد شاه خان — (۸) خازن الكتب محمد زمان خان — (۹) ايشيك آغاسى حضورى نيك محمد خان — (۱۰) امين العسس فتح محمد خان

( صف ايستادگان )
(۱۱) — معين السلطنه شهزاده سردار عنايت الله خان (۱۲) — آدم خان (۱۳) عين الدوله شهزاده سردار امان الله خان (١٤) — سكندر خان (۱٥) محمود طرزى (١٦) محمد شريف خان (۱۷) — سپهسالار محمد نادر خان (۱۸) — محمد صديق خان (۱۹) شهزاده محمد كبير خان (۲۰) — مصاحب خاص سردار محمد آصف خان (۲۱) محمد اسحاق خان (۲۲) محمد امان خان (۲۳) امان بيك خان (٢٤) — محمد يعقوب خان — (٢٥) مرحوم محمد اكرم خان


صفحه ٦ سال پنجم شماره ١٦

رعیت بیک درجه در ثبوت مدعای خود دو دلیل عقلی می آوریم که آحاد عقلی نیز بر اطاعت اولی الامر مایان ثابت باشد اول اینکه قاعده مقرره عقلا است که شناخت هر چیز در مقابله ضدان چیز است پس مایان زمان حال را زمان گذشته آن مقابله نموده تصور نمائیم فهمیده می شود که مرحمت ها و ترقی خواهی های حضرت سرکار از بخشیدن کرورها روپیه باقیات ها و اضافه گی تنخوا، نظام و استر خاص و فراریان در اول جلوس و اشهار استمالت ایشان و استرداد املاک اینها و انداختن رباطهای شش گروهی کل علاقه جات و سرکها و نهال مردمی و آبادی پلها و آبادی بعضی بقعه های متبرکه و موترها و اختراع مکتب حربیه و فنون جدیده و اختراع سراج الاخبار افغانیه و ساختن شفاخانه عمومی و مقرر شدن وظیفه از برای مدرسان و خطیبان وقراء وحفاظ و مسلمین و مدارس و مساجد و مدرسه حفاظ جدیده در هر ولایت و تزاید اسباب اوراق و ماشین و کارخانه ها و مقرر نمودن محکمه جات متعدده و محکمه واقعه نگارها و محکمه جات اطلاعات و غمخواری پنهان بجهة بازخواست و رفاهیت رعایا و نظم نظام و ترقی ملك بجهة اندازه در مملکت آبادی و در نظام انتظام و در رعایا رفاهیت و آرامی شده است فقط

مخترع مشهور و معروف دنیا موسیو (ادیسن) امریکان با عائله اش
تلگراف، تیلفون، فوتو گراف، گراموفون و بسی اختراعات الکتریکیه بدیعه را همین شخص بپا ایستاده سر برهنه به دکای خارق العاده دماغ خود ایجاد کرده است و حالا نیز زنده و بيك اختراع عجيب و غریبی میگویند که مشغولست

دلیل دوم آنکه اگر امروز علاقه دولت خداداد را خارج از افغانستان بهر در زمینی که نسبت داده شود واضح معلوم می شود که قوام امروز آنقدر آرامی و شوق امر دین و مسلمانی و رفاهیت و حیات ابدی و اتفاق یکدلی که از برای سکنای دولت خداداد حاصل است در میان رعایای مایان در کره زمین از برای هیچ علاقه میسر نیست در هر روی


صفحه ٧ سال پنجم شماره ١٦

در آرای و آبادی مملکت و انتظام نظام و جمعیت خاطر در حقیقت وجود مسعود اشرف اقدس اعلیحضرت میر کار است مایان در اول بوسی که هنوز آثار اجرای منفعت های مذکوره در حیز قوه بوده مین نیامده بود از روی شرع بحکم آیه وافی هدایه « اطيعوا الله واطيعوا الرسول وأولى الأمر منكم » بيعت و عهد نموده بودیم حال که آثار منافع بیشمار در ترقی و آبادی مملکت و انتظام نظام و آرامی رعایا از حضرت که دیده و مشاهده نموده بدلایل عقلیه هم ثابت شده است محکم على وطبع نیز تجدید بیعت و عهد را بر خود مالازم گرفته بحضور عالیجاه مان همراه قاضی ملادین محمد خان و اهالی محکمه شرعیه اینولا عهد صحیح تری مینمائیم اینکه عهد مایان بر خدا و رسول او صلى الله عليه واله وسلم تا بمانده آن و رمق در بدن داریم سر از اراد شاهد بن بناء ترقی خواه عدالت آیین اعلحضرت سراج الملة والدین دام ملکه نه پیچیده بر دوست دولت بهادار اداد دوست و پردشمن دولت خداداد دشمن بوده مال و جان خودها را در رضای خاطر اشرف اقدس والا آنچه که باشد مصروف داشته از امامت و رضای خاطر شریف والا در هیچ وقت تخلف و انحراف نه ورزیم و بجهت زیادہ حق سبحانه وتعالى عمر و اقبال حضرت سرکار را در ترقی و تزاید از الله ما و برادران دینی و ملتی مایان را در اطاعت و رضای خاطر اشرف اقدس والا يكدل ويك جهت داشته و بمداد و بجاه محمد العربی صلى الله عليه واله الامجاد چنانچه کل معتبرین ملکی از سادات و علماء و ارباب و آق زادگان عموم رعایا و افسران و تمامی نظامی عرض و عهد مذکور را نموده بحضور مبارك جناب عالى نموديم فقط —

زیاده خیریت است نقل مطابق اصل تحریر گردیده فرستاده شد که برقی یوم شنبه ١٩ جمادى الأول سنه ١٣٣٤ — قاضی دین محمد — غلام حسین
ایشان مقیم خان — علی احمد خان کاردار ساز —
منخط غلام فدوی محمد رحیم واقعه نگار —

حوادث خارجيه
نقل از اخبارهای ایران
جریده رعد در سر مقالهٔ یکی از شمارهای خود در خصوص اوضاع داخلیه ایران در زیر عنوان ( دیگر بست ) چنین مینویسد .

دیگر بس است
بیان مقدمه و چیدن صغری و کبری ضرورتی ندارد . کار ایران گرفتار در پنجه رجال لاابالی از این جزها گذشته . مقدرنات يك هيئت اجتماعيه ، آلت ملاعبه ، يك دسته مجسمه های بیجان گشته ، که هیچ فشار - سرزنش ، تشبیق تهدید و ناله استرحام دردمندانه در هیولای متحرك ولی فاقد احساس آنان مؤثر واقع نمی شود . مطلب را صاف و پوست کنده اقلا برای مزید بصیرت عامه باید گفت . کابینه حاضره که مظهر بروز افکار متضاده - نمونه خیالات مختلفه و آراء متفاوته است نه تنها هیچ یک از دردهای مملکت ایران را مداوا نخواهد کرد بلکه هر دم و دقیقه که می گذرد به سبب تصادم نظریات و منافع شخصی افراد آن و با ملاحظات خصوصی تجویز معالجه های متباین در امراض این بیماری که از اثر دانش و لیاقت همین اطباء عرق مرك ار جبین وی در حالت جریان است خواهد افزود .

*

این کابینه بايك چنين تركيبات مضره نه تنها اهلیت نجات کشور و حفظ تاج و تخت شاهنشاه را ندارد بلکه از دوام عمر تاريک حکمرانی خود هر آن بر مخاطرات وحشت آور عمومی می افزاید .

اوضاع ایران
طهران ٥ دسامبر - احتمال می رود که فردا روز دوشنبه سفارتین روس و انگلیس صورت تقاضاهای حکومت ایران و جواب پیشنهادات خویش را از طرف در بار طهران دریافت دارند . از قرار معلوم حکومت ایران همانطور که من دیروز تلگرافا اطلاع دادم بدولتين جواب خود را خواهد داد . از قراری که شهرت دارد دولت ایران در ارسال صورت تقاضاهای خویش و جواب پیشنهادات دولتين مذكورتين فقط عقیده خود را اظهار خواهد داشت یعنی مسأله تقاضا های ایران ولی جواب دعاوی روس و انگلیس فیصله نخواهد یافت . عقد اختلاف قطعی رسمی فقط پس از احضار نمايندگان و تصويب پارلمان ایران می توان صورت پذیر بشود .
حکومت ایران در ضمن تقاضاهای خویش فقرات ذیل را هم از دولتین روس و انگلیس درخواست کرده :
(۱) حق سیر سفاین جنگی در بحر خزر و خلیج فارس .
(۲) حق تشكيل يك اسكادر جنگی تجارتی در این دو دریا .
(۳) تصدیق حقوق سلطنت ایران را در جزیره ( بحرین ) وسایر جزایر خلیج فارس .
(٤) انگلیس حق مرابطة بلاواسطه باشيوخ و خوانین و رؤسای عشایر ایران که در ساحل خلیج فارس سکنی گرفته اند نداشته باشد .
(٥) تجديد سرحد از ممابین دولتین ایران و انگلیس در بلوچستان و سیستان .
(٦) تجدید نظر در عهد نامه ( ترکمان چای )
(۷) انفصال پست و تلگراف دولتين روس و انگلیس در ایران .
برای اینکه در عقد ائتلاف طرفين وقطع مذاکرات سیاسی تعجیل شود سفارت انگلیس یاد داشتی بدربار طهران که مدتش روز شنبه ساعت ۱۰ صبح منقضی گشت ارسال داشت ولیکن بنا به خواهش حکومت ایران مدت آن مجددا تاصبح دوشنبه تاخیر شد . دریافت یاد داشت انگلیس را حکومت ایران در پرده نگاه داشته .

مسدود نمودن راه ها
برای پیش بینی از حمله بطرف قم يك عده مجاهدین راه قم را از طرف ساوه گرفته در آن نقاط سنگر بندی کرده اند و اطراف را هم استعداد سوار و پیاده گذاشته اند که راه عبور از منظریه به قم مسدود باشد .

جنك همدان
بقراریکه تلگرافا از همدان خبر میدهد جنك بين قشون روس و مجاهدین در نقطه پل شکسته که روز گذشته اطلاع داده شد به سختی جریان دارد قوای مجاهدین هم اخیرا زیاد شده است از طرف قشون روس دو نفر صاحب منصب مقتول گردیده از طرف مجاهدین هم یکنفر صاحب منصب تلف شده است نتیجه جنگ هم تا کنون معلوم نشده .


حيفة ٨
سال پنجم
شماره ١٦

( كندا )
نظر دارند و نقاط مطلوبه هنوز بدست نیامده است .

از قرار خبریکه تلگرافاً از بر ازجان رسیده است چند روز قبل قشون انگلیس در نزدیکی بوشهر سنگر و استحکامی تهیه کرده اند و یک عده از مجاهدین هم از بر ازجان بسمت شیف حرکت کرده در انجا مصادمه واقع شده سنگری که قشون انگلیس تهیه کرده بودند بدست مجاهدین افتاده است و از قراریکه خبر میدهند فعلا هم مشغول جنك هستند .

مطابق اخباریکه به جریده « سویس » رسیده است در نزديك جزيره « سیرا کوزه » يك كشتی سربسته که بشکل صندوق و همه سمت آن مسدود بوده است در آنجا یافته اند که طول آن هشت متر و نیم و عرض آن سه متر و بندر آورده و چنین معلوم شده است که یکی از کشتی های نقاله مخصوص المانی و مملو از مواد مایع پترن و جوهر فقط برای ذخیره رساندن بحری البحری های المانی بوده است .

باز هم تخته پاره ها و بقایای سفاین متشابه بهمان کشتی در بسیاری از نقاط ساحل ایطالی پیدا کرده اند .

از جراید فرانس

مراسم پذیران در قسطنطنیه

بطوريكه معلوم میشود این نوع کشتی های سربسته از مراکز منصوب برای قوه و بنزین رساندن به تحت البحری های المانی میرسد و پس از آنکه محمولات آنها را خالی کردند سپس خود المان ها این نوع سفانه ها را معدوم و خراب میسازند و گوشه کنار بقایای آنها پیدا می شود .

بموجب تلگرافی که از ( بوکار ست ) مخابره شده انور پاشا دستور العمل ساختن طاق نصرت در قسطنطنیه برای جشن ورود قیصر داده است . و نیز برای تهیه سینما تو گراف و فیلم چند نفر سینما تو گراف چی به برلن اعزام داشته . گویند که امیرا طور آنان در موقع دیدنی قسطنطنیه اظهار نامه برای عالم اسلام اعلام و انتشار خواهد داد . تاریخ و محل این اظهار نامه در قصر سلطان عثمانی خواهد بود از هلند تلگراف می کنند بموجب اطلاعاتی که از دوائر مطلع برلن تحصیل شده پس از اینکه قیصر قسطنطنیه را دیدن کرد قصد ملاقات و دیدنی پادشاه یونان ( کنستانتین ) را خواهد نمود معلوم نیست این ملاقات در چه نقطه صورت خواهد گرفت ولی چنین شایعت که مقدمات و قرارداد های لازمه اینکار را فراهم آورده و محل را معین کرده اند .

بنوعی که مکرر گفته شده و بازه اطلاعات درین باب رسیده است المانها قبلا انبارهای زیاد و متعددی در عالی نقاط زیر آبهای دریا و در میانه انبارهای متحرک آهنی در وسط آب ساخته و قرار داده اند که در موقع رساندن فقط و بنزین به تحت البحریهای خودشان به اندازهٔ کفایت بردارند .

مخصوصا در ابتدای شروع به جنك تحت البحری اونی که کشتی های عظیم الجثه و عریض و طویل هنوز داخل عملیات نشده بودند وجود این انبارهای مخصوص بسیار لازم و مفید بود .

حالیه که تحت البحریهای کوه پیکر بکار افتاده اند توسعه عملیات و فاصله مسافات بعیده که می پیمایند خیلی متبسطه شده است و امکان این مطلب که در هر گوشه انبارهای مخفی ذخایر داشته باشند و بدون احتیاج باشند فواصل بسیاری را برای رسیدن به يك مركز دور بروند و ذخیره که لازم است بردارند عملیات آنان را فوق العاده سهل و سریع تر می سازد .

سیاحت اميرا طور المان

اميرا طور المان عنقریب بسمت اسلامپول حرکت کرده پس از ملاقات با سلطان عثمانی برای ملاقات مشایخ اعراب شام و عربستان بطرف سوریه و حجاز و عربستان جنوبی عزیمت خواهد کرد سیاحت قیصر آلمان در اسیای صغیر فلسطین و شامات و بین النهرین که جراید و مطبوعات آلمان انتشار داده اند گذشت از آنکه دارای منهای اهمیت است خاطر موتلفین را از حالا مشوش و مشوب ساخته و تحقیقت نتایج این مسافرت اثرات سویٔی در وضعیات حاضره جنك نسبت به دول فرانسه و انگلیس خواهد بخشید .

تان ١٥ دسامبر
از جراید آلمان

کانال برصد قوه دریا

جراید وین متن تمام کنفرانس هر در نیورک را در خصوص بحر به انگلستان و المان اشاعت میدهند ، هر در نیورک می گوید آنان میتوانند امپراطوری انگلستان را بدو وسیله منهدم سازد .

وليعهد عثمانی و فرماندهی قوای مصر

نظر باخبار وارده اسلامبول فرماندهی کل قشون دولت عثمانی مامور مصر بعهده یوسف عزالدین ولیعهد دولت مذکوره رسماً تفویض یافته ولی معتادر تحت کماندانی ژنرال ( ما کنزن ساندرس ) است قوای عثمانی این ایام داخل عملیات جنگی در مصر خواهد شد .

اول اینکه محرك مال مختلفه گردد که تمام نقاطی را که از لندن ها راست میایند برای خود ادعا نمایند . دوم اینکه اعتبار انگلستان را خراب کند .

از جمله باید اسبانی فراهم آورد که اسپانی جبل الطارق را مطالبه نماید و ایطالیا مالت را برای خود تقاضا کند .

ايضا خبرهای او روپا

انبارهای زیر دریا برای تحت البحریها

هر در نیورک اظهار داشت که بنادر و منافع بحری آژوئی و انگلستان بر خلاف یکدیکر خواهد بود .

جولان تحت البحری های المان و اطریش در مدیترانه ، و علائمی که از حیث کثرت تعداد ایشان در ان دریا هویدا می شود موجب نگرانی بحریهٔ مؤتلفین گردیده است و کرواز رهای آنان پیوسته برای کشف نقاط مظنونه سواحل مختلفه را برای یافتن مراکز تحت البحری در تحت

هر در نيورك علاوه کرد : -

این جنك مزیت و برتری بحری انگلستان را خاتمه خواهد داد . زیرا علاوه بر انکه دول مرکزی اور باقات خواهند بود تمام مخالفین خود را

زیر


شماره ١٦
سال پنجم

زمانی اتم ها میباشند . حتی باران عالیه انگلستان هم درین مسئله طرف دار جیسن رو بصحت است . بعضی اخبارها در خصوص این بیماریها بسیاری فکر و اندیشه را و بعضی کثرت مشاغل سیاسیه را سبب میدانند ولی حقیقت معلوم نیست که این بیماریها از کدام میکروبی بوده که در يك زمان دفعةً پنج شش وجود بسیار کلان و معروف اجرای تاثیر نموده توانسته است. غالبا میکروب ( داء الوزراء ) باید گفت که از میدان محاربه ایتالیا يك خبر فرجت بختی رفقایش نمیرسد مگر در پیرس جریل ( کارد و نا ) بیان کرده که ایتالیا وقتی که موسم صاف شد پیشرفت اختیار خواهد کرد - زار روس تعزیت نامه در باب ضبط شدن و ردن مجرنیل لوزه نوشته در ان بیان کرده است که او متیقن است که افواج فرانس غنیم و حتی خود را بر زانو خواهد انداخت - درین روزها بعضی جنگهای بحری هم بظهور آمده است مثلا در بحیره شمال بتاريخ ۱۹ فروری مابین دو کرواز در مسلح تجارتی المان و انگلیز پاره حرب در گرفته از قرار گفته اخبار های انگریزی هر دو جهاز محارب غرقاب شده اند. این خبر را تجربه انکار بعد از یکماه کامل نشر کرده است . – تحت البحریه ای جرمنی نیز از فعالیت باز نایستاده اند کشتیهای تجارتی ( قلمرو ) و ( جلبيه ) نام انگلیز را غرق کردند. طیاره ها و طوخانه های عثمانی و محستگاه انکار در عراق عرب هم اندازی شدیدی کرده تاقیات زردی برای عسکر انکلیز وارد اورده است ... قو ت بحریه انکلیز که مرکب از جهازهای تیره آن و طیاره های بحری مرکب بودند بر اوفاق جهارات هوائی جرمن واقع ( شاسوك هولستن ) در ماه مارچ هذا صدمه نمودند ، سه لنگر طيارة بحرى انكليز را جرمنها بضرب كله طوب و زمین انداختند، و جهاز جنگی تباه کن ( مدرسه ) نام انگلیزی و چهار تباه کن ( لا دردك ) نام انگلیزی مرد و با هم مصادمه کرده جهاز ( مدونه ) غرقاب ، و الدیگرش زده و زخمی شده است. غیر ازین دیگر محاربه های بحری نیز احتمال دارد که بوقوع امده شده و از طرف نظارت بحریه هنوز اعلان نشده است . – ( لارد نارتھ کلف ) در حین مکالمه بعد از سیاحت فرانس بیان کرد که جنگ در محاذ غربی علی الخصوص در ( وردن ) خیلی دهشتناکست والی عرصه دراز جاری خواهد ماند چرا که جرمنها بعد از تیاریهای قدیم المثال ممکن نیست که حواله جات را موقوف نمایند . – جهازهای تجاری ( فنی تروج ) و ( سيلها ) نام انگلیزی را تحت البحری جرمنی غرق کرده است . – نامه نگار نيورك هرالد که در وردن بوده مینویسد که جد و جهد سدیدی و از جره ها در باب تباهی شهر و نصب های وردن بذریعه کاوله های ماده اتشگیر جاری میباشد –
۲۰ و ۲۹ مارچ خبر لندن – يك لنگر جهاز داك ( كنس ) نام دولت برطانیه که اموال و مسافران بسیار را گرفته عزم هندوستان روانه شده بود در بحیره شمال بضرب تار پیدوی دشمن غرق گردید و نيز يك لنگر جهاز ( انکایش مین ) نام انگریزی که عزم کنارا روان شده بود و يك لنگر جهاز ( فلمر ) نام انگریزی و يك لنگر جهاز ( هالائی ) نام انگریزی و يك لنگر جهاز ( ملتی بوس ) نام انگریزی – و يك لنگر جهاز دکریزی ( فی ولد ) نام و يك لنگر جهاز ( کمینویل ) نام دولت فرانس و يك لنگر جهاز ( قيندا ) نام دولت ناروى و يك لنگر جهاز ( ترسجن ) نام دولت دنمارك را ابدوزهای دشمن غرق کرده و پانزده لنگر جهازات دول متحده غرق شده

ایشان هستند، حقیقت امر این است که تفوق و برتری انکلیز بر بحری المان همین امروزه در حالت تزلزل و در هم شکستن میباشد . يك سال قبل اگر پیشرفت المان و اطریش بسمت دار دانل سخن میراندیم همه می گفتند جواب می بینید . اما امروز انچه را که دشمنان ما خواب تعبیر میکردند حقیقت پیدا کرده است. اما حالیه در این موقع فوق العاده مامال مرکزی برای دسترسی یافتن به سرحدات هندوستان محتاج به جاده های دریائی نیستیم. در این اوقات ما میتوانیم بدون دریا خود را بهندوستان برسانیم باین طریق يك قسمت بزرگ دنیا را از بردی و سیادت انگلستان بر می اریم .
یکی از فواید بزرگ دریا این است که مقدار های معتنا بهما التجاره را بدون کرایه زیاد میتوان حمل و نقل کرد در صورتیکه باراه این این مسئله ممکن نیست ولی من بقوه تجربه می گویم این مسئله که باید در موقع جنك بانکه در موقع صلح خود را بقدر مقدور از دریا مستقل و بی نیاز سازند برای این مقصود دول مرکزی اروپا باید کانال ها و ترعه ها بر پایند و مجاری ابی که حالیه قابل کشتی رانی نیستند وسیع سازند . و بطریق ما اینکه درجه متنابهی از فواید حمل و نقل بحری برخوردار خواهیم شد .

خلاصه آخرین خبرهای جنك
از اخبار های مختلف
اليمن ۲۷ مارچ – در پاریس از سبب المشرد کی عالی پر اسرار مبلغ بسیار دار نقصان بوقوع امده است – انور پاشا را که قبل ازین اخبار های اسکایزی زخمی بر هم داده بودند امروز مینویسند که بعد از سیاحت شام و فلسطین و عربستان و حرمین شریفین واپس به قسطنطنیه آمده است. و پادشاهی مشار الیه ازین سیاحت معاینه و مشاهده حرکات عسکریه و بر روی جمله آور مصر و بر انگیختن مردمان عرب بر جهاد بوده است و موافق مقصود است – خبرها شیکه از رزمگاه غربی در جراید انگلیزی نشر میشود تا ۲۱ مارچ قرار ذیل خلاصه میشود فرانس و انگلیز قرار داده بودند که درین بهار حمله برده المانها را از پیش برانند ولی المانها برای انکه به آنها بشنا سانند که المانها از خط محاذ خود پیش میروند و پس نخواهند رفت لهذا قبل از انکه آنها حمله احتمالی را اجراء نمایند المانها دفعةً بر ( وردن ) نام موقع بسیار مستحکم ناقابل تسخیر حمله اور شده بعد از انکه با طوبهای معروف عالم تباه خودشان استحکامات وردن را ویران و خراب نمودند حمله ها و هجومهای شدیدانه آغاز نهاده موقع مذکور را ضبط و تسخیر کردند و به اینصورت يك راه راستی بسوی پاریس سر از نو باز نموده توانستند درین روزها جنك بسیار شدید و خونریزی در ان نواحی ریاست. فرانسویها نیز چون اهمیت موقع مذکور را تقدیر میکنند از هیچگونه فدا کاریهای تدافعی رو گردان نمیشوند . يك جنگل مهم و هشت کیلو متر زمین را فرانسویها از دست داده اند و استحکامات یعنی قلعه های جنگی بسیار مهمی را ضایع کرده اند اخبارهای انگلیزی با وجود اعتراف مینویسند که این ضایعات هیچ اهمیتی ندارد .
– در روز رای انگلستان يك تجاری پیش آمده که لارد گر زن رو بصحت است و حالت لارد سکار سدیل خطرناك میباشد و تا ۲۳ مارچ مستر ایسکوتیه مریض بستری بوده است و در همان تاریخ حالت لارد گرزن خراب تر بود و لارد سکار سدیل کمزور شده میرود و سردار


صحیفه ۱۰ سال نجم شماره ١٦

تعلق صدر اعظم آلمان در ر ایشتاغ
از جراید انگلیس

مطالعه اوضاع جنگی
قشون ترك با شجاعت و شهامتی که از خصایص قهرمانان است دار دانل را از چشم زخم دشمن محفوظ داشته اند همان داردانلی که مستر اسکویت در تابستان سال گذشته سقوط ویرا قریب الوقوع اعلام میداشت امروز دار دانل از همه وقت محکم تر است در بغداد نیز ترکها به انگلیس لطمه قابل تقدیری وارد آورده اند .

آمستردام مورخه ۹ دسامبر بموجب تلکرانی که از برلن رسیده امروز در موقع افتتاح مجلس ريشتاك کاریها پر از جمعیت بود.
شانسلور آلمان مطلع نطق خویش را این جمله قرار داد از زمانی که رایشتان در ماه اوت گذشته تعطیل شد بواسطه مداخله بلغار در جنگ بازوان توانای ما زیر و مندتر است . از آغاز اشتغال نائره حرب بین المللی دشمنان ما پیوسته مکر و کید میکردند که فردیناند تزار بلغار را بسمت خویش بربایند و خاک اطریش و هنگری و عثمانی و یونان را کریمانه به وی وعده میدادند . نه تنها از کیسه دشمنان خویش و از مستملكات يك دولت بی طرف بخششهای بزرگ میکردند .
يك حادثه ابدی در تاریخ
افتتاح راه شرق نزدیک یکی از وقایع مهمه این جنگ است. رابطه مستقیم با عثمانی از نقطه نظر نظامی دارای یک قیمت فوق العاده میباشد از حيث اقتصادی واردات ممالك بالكان وعثمانی حوائج ما را به بهترین وجهی کفایت میکنند. بعلاوه آتیه ما بسی امید بخش است . حسن قدم فردیناند و مسلک هم آهنگی وی ما بين دول متحده قيصرين وعثمان بالكان وشرق نزديك بكيل مستحکمی بنا شده است . بعد از اختتام جنگ این پل دیگر صدای قدم قشون و باطلیون نخواهد شنید بلکه صلح و سلامتی و علوم (آلمانی) از روی وی عبور و مرور خواهد نمود . (هلهله - فریاد و هلهله) در حالتی که ما بین ما امتعه ومال التجاره مبادله گردد و ما دوستی و مودتی را که بواسطه مصاحبت در جنگ تحكيم شده است تثبيت خواهیم کرد اما نه برای آنکه ملتها را برضديك ديگر برانگیزانیم بلکه برای این مقصود که طالبان ترقی را بمعارج بلندی رسانم. ( هلهله ) دشمنان ما کوشش می کنند که شکست های پلتیکی و نظامی خویش را در بالکان بوسیله عملیات تخطی کارانه نسبت به دول بی طرف جبران نمایند ( راست است عین حقیقت است ) همان رویه و اصول را که از ابتدا اختیار کرده بودند تعقیب کنند . ( بشنوید بشنود)

بلکه از دادن اراضی مستملکات صرب هم مضایقت نمودند همان صربی که روسیه می گوید بخاطر استقلال وی عفریت جنگ را از طلسم حرص و آز رها کرده است تا بر اروپا و تمدن چیره گردد، همان صربی که متفقین جنگ را برای آزادی وی دعوی میکنند سپس شانسلور اضافه کرد :-
برای آنکه بلغار بمساعدت مؤتلفین شمشیر از نیام بر کشد از صرب تقاضا کردند که بعضی از اراضی خویش را به وی دهد و صرب این تقاضا را نپذیرفت، و این معلوم میدارد که تا چه درجه اختلاف و نفاق بر دشمنان ما حاکم است . بعد از جنك اخير بالكان حقوق حقه بلغار و تقاضا های ملی وی را در مقدونیه کسی چیزی نشمرد .
بلغار که شدائد آن جنگ و سختی های وی را تحمل کرده بود در مقابل تهدیدات روس بدون صبر و شکیب در گوشه قرار گرفت و نظاره میکرد که چگونه نتیجه فتوحات ویرا به هدر میدهند و حق دار را از حق محروم می سازند . ( بشنوید بشنوید ) صرب را بر سایر دول بالكان مزيت و برتری نهادند و در انتخاب غنائم بخون تحصیل شده دیگران حق اولویت دادند زیرا در راه خصومت و ضدیت با اطریش هنگری از همه پیش قدم تر بود.
نوبت یونان
حالا نوبت یونان است از اشباه مؤتلفين اظهار داشتند که چون یونان كمك خواسته بود قشون آنها در سالو نيك پیاده شد. مقارن همین احوال مسیو ونیزیلس خودش در پارلمان یونان صريحا اعلام داشت که پیاده شدن قشون در سالو نيك مربوط به تحقیق اولیه وی نیست که آیا مؤتلفین میتوانند ١٥٠٠٠٠ قشون برای کمک یونان برضد بلغار حاضر نمایند ( بشنوید ، بشنويد ) دولت انگلیستان و فرانسه بطرز ماهرانه به پیاده کردن قشون در سالونيك شروع کردند و با وجود پروتست سخت دولت یونان پیوسته بر قوای خود افزودند. و حالا در آنجا چنان خودسرانه رفتار میکنند که گوئی خویشتن مالك يونان اند . حالا ما مشغول تماشای این منظره جالب توجهیم که چگونه معاندین میلیتاریزم روس قوای بحری انگلیس را برای تهدید کردن یونان و مجبور ساختن نقض بی طرفی خود استعمال مینمایند. اول وعده بیطرفی متمایل از یونان تقاضا کردند و چون به تحصیل مقصود موفقیت حاصل ننمودند بی طرفی متمایل را بدل خود نموده کرده از یونان تقاضا کردند که قشون خود را از سالونیک و نواحی مربوطه آن حرکت دهد و بندر مزبور را برای اقدامات دفاعیه نظامی بتصرف متفقین وا گذارد و راه آهن های یونان و طرق سرحدی را برای تسهيل عبور و مرور قشون بأنها منتقل سازد و آنها را در آینده خصوصی یونان برای هرگونه اقدام و عملیات نظامی آزاد دارد. این است تعبیری که مؤتلفین برای بی طرفی متمایل میکنند

اکنون فردیناند شهریار بلغار عهد و میثاقی را که در آخر جنگ دوم بالکان با ملت خویش بست وفا کرد و آن عهد این بود بیرق های بلغار که بعد از جنگ های باشکوه بواسطه مكر و غدر دشمنان بطور یأس و حرمان پیچیده شد مجدد بر اراضی از دست رفته پرواز نماید و برجم ملی ما طنطنه و جلال ملت بلغار را با رساترین ندای اعلام دارد ( هلهله - فریاد و هلهله ) دولت صرب بجای آنکه در مقام یک قراردادی برآید که مملکت خویش را از صدمات يك جنك تازه آسوده نماید تصمیم کرد که نه تنها با قوای آلمان و اطریش هنگری ضدیت نماید بلکه بر همسایه شرقی خویش هم حمله کنند.
قشون ما بطرز درخشانی در جبال صرب جنگ کرده و بر جمیع سختی ها غلبه نموده اند . اينك با آنها و به رفیق قدیم خویش اطریش و بدوست جدیدمان قشون بلغار كه بوسيله جنگ کردن بهمراهی ما مقام حقه خویش را در بالکان بدست میاورد تشکرات خویشرا تقدیم میداریم .
ملی


صفحه ۱۱ سال عجم شماره ١٦

ولی دولت یونان با وجود جميع اشکالان که بدان گرفتار میباشد مصمم کرده است که بی طرفی خود را حفظ نمايد وشرف واستقلال و بقاع یونان را زیر دفاع نماید . و این هنوز پایان مطلب نیست . انگلستان با مکر و خدعه که از خصایص مکران تئاتر است چنان بعالم قلم داد که برای نفس بی طرفی بازيك شمشیر کشیده و برای این تجاوز به سیاست آلمان دعوت شده است . انگلستان در بدو امر در این دعوی خویش مبا لغه کرد لیکن آخر الامر مجبور شد اعلام داد که علت شرکت وی در جنگ نقض بي طرفي بلزيك نبوده است روزنامه تمس اولین جریده بود که اعتراف کرد انگلستان برای بلزيك داخل جنگ نشده است . و با وجود این انگلستان در پیش ممالک بی طرف با اصراری پیش از پیش زبان به سرزنش

انگلیس

از مناظر هند. تان
منظره شهر سملا که پاتخت صيفية حكومت هند است

گشود که آلمان عهد شکن است و عالم را مجبور می کنند که در مقابل قوای ملی تاریزم وی تسلیم شوند - و از اینرو باید ویرا در هم شکست . هر کی که خویشتن دارای مسالک جور و ظلم است و با یونان اینگونه رفتار می کنند دیگر نمیتواند ریاکاری و قساوت زاده گی خویش را پوشیده و پنهان دارد . هر زمان انگلستان می کنند که نیات سیم پرورانه خویش را در زیرا برهای ضخیم مستور دارد. این مسئله را برای اهالی دنیا تکرار کرده در نظر خاص و عام بی دریغ شر منده و رسوایش خواهیم نمود . حتی خود انگلستان نیز ملتفت این نکته شده است مینیستر کرای مورخه سلخ نوامبر در طی یك مقاله صريحا اعتراف می کنند که انگلستان برضد آلمان شمشیر کشیده است زیرا استیلای بر آلمان قسم دیگر ممکن نخواهد بود


شماره ١٦
سال نجم
ویران ساختن ایطالیا شهرهائی را که میخواست نجات بدهد. بهیچوجه شکست های نظامی و برا جبران نخواهند کرد .
در باز يك وضعيات اقتصادی عطر زیادی جریان دارد. تجارت و صناعت آن مملکت مجد د د اثر کشته وضعیات مالیه آنجا مرتب شده است. خانه و راه آهن ها و طرق دار و مشغول کارند . واستخراج ذغال سند در تزاید میباشد چنانچه در عرض ربع سان اخير تقریباً سه مايون وبر من ذغال استخراج گشت اگر چه از عده کاریکرانی که بیکار بوده از کاهیده شده لیکن این مسئله غیر ممکن است که توان بازار کار را به خان معمولی عودت داد زیرا بریطانیای کبیر توسط بستن ابواب تجارت صادرات را بر بازيك صنایع آن مملکت را خفه کرده است . و نیز اولیای آلمانی مشغول ملاقات مدارس هستند که زبان بلژیکی تعلیمان خویش را دوام دهند.
کافی است این مسئله یکی از حقایق قطعیه اسامی میباشد قیمه ارزان مهمه در محالا دشمن گرانتر است تا در ممالات ما .

افسانه های صلح
از وضعیات نظامی و اقتصادی ما دشمنان ما چنین نتیجه می گیرند که در مادر شرف زوال هستیم ( بطور استهزاء ) مخصوصا این عقیده در میان آنها رواج دارد که ما برای صلح التماس می کنیم . پرنس بولو را در مویم انگ دکتر سولف را در لاهه، پرنس مکسیملیان را در استکهلم ، و کارنیا ما ها ریمن را در رم ، مامور کرده ایم که برای صلح وساطت نمایند و در میان این اظهارات دشمنان ما بعد از فتو حالی که در بالکان کرد دوم گفتند قیصر با سلام بول میرود تا در آنجا شرایط صلح را اظهار داره در تمام این افسانها حتى يك قمه راست پیدا نمیشود .
زمانیکه مسلط مؤتلفين در بالکان قطعه قطعه شد و وقتی که سالی کنم
تك

کوچه شال کونه

عبده ۱۲
ا کنون عالم میداند که چرا بحکم انگلیس این خونریزی دوام دارد .

وضعیت نظامی
راجع بوضعيات نظامی شانسلور چنین گفت : - در مشرق قشون ما يصاحبت سپاهيان اطریش هنگری دارای مواقعی بغایت متین ومحكم هستند و همیشه حاضراند که باز هم پیش بروند . در مغرب راست است که انگلیس ها و فرانسویها مرتد را سخت حقیر شمرده و در بعضی از نقاط یفرونت ما فشار وارد آورده اند لیکن پدر هم شکستن خطوط ما که مقصود أنها بود موفقیت حاصل نکرده اند. و مجاهدات آنها مانند مجاهدات سابقشان بی نتیجه ماند، اطریش هنگری مقام دفاعیه خود را در مقابل قشون ایطالیا نیکو حفظ کرده با مقاومتهای دایرانه حملات متوالیه ايطاليا را که با تلفات سهمگین بعمل میاوردند دفع نموده است .

منظر : زمستان در يك كوچه شال كونه

در لهستان وليتوانيا وكور ادب ملاحظه کردیم که عساکر روس در موقع عقب نشستن تمام نقاط را بطرز هولناکی باز و خراب کرده اند و هرج و مرج كامل در ان نقاط برقرار بود . مادر آنجا قوای نامیده جدید از قبیل پلیس وغيره و ادارات بلدى و تشکیلات قانونی و دوار حفظ الصحه بنا کرده ایم، صنایع اقتصادی آنجا را ترقی داده راه آهن را مجدد ساخته ایم و قوانین بلدی وضع کرده ایم نامردم از حیات اجتماعی بهره مند و برخوردار شوند. در تمام نقاط مسئله تعليمات مدارس دقت مخصوص ما را نخود متوجه دکتر سولف را در لاهه، پرنس مکسیملیان را در استکهلم ، و کارنیا ما داشته . در ورشو یك دارالفنون و يك مدرسه عالی علمی بنا کرده ایم هیچ تاریخی بمانشان نمی دهد که در پس صفوف کارزار جایی که ملیونها سپاه برای يك جنك حيات و ممالى بجان هم افتاده اند يك چنين خدمت صلح پرورانه بعمل آمده باشد .
اما راجع بوضعيات اقتصادی ذخایر ما ا كر بطور صحیح توزیع کردند


منه ۱۳
سال نجم
شماره ١٦

بین تفاوت ره از کجاست تا کجا !

از ماه می تا اخیر خزان سنه ۱۹۱۵ اگر کسی در هنگاه و باغ جان قرا در غرب هوتل پر ابیلیس برای کار گشت رفته باشد. او در دام اسقبوله مردان و زنان فرانساوی و انگلیسی و رو می نژاد را نفرم کنان دیده باشد و از صاحب منصبان انگلیسی و فرانساوی را که در دار دیل مدست ترکان اسپر شده بودند بکالسکه نشست مانند سیاحان محترم بکوچه و بازار برای هواخوری سیرکنان ملاحظه کرده باشد . در میدان جنگ هم تو کان اخلاق حسنه و آداب شریقانه را هیچگاه از دست نداده اند این شهادت چشم دید گواه انگلیسی از رزمگاه عراق و عرب در حق ترکان در جراند انگلیسی چاپ شده است پس از معرکه بست و دوم جنوری ١٩٦ ع بحوالى قط العماره هنگامیکه باران تمام شد. و برای گرفتن مجروحین و دفن کردن مقتولین متارکه قرار یافت صاحب منصبان ترکی و انگلیسی گفتکو آغاز کردند - آن چشم دید گواه انگلیسی چنین می گوید - ( صاحب منصان عثمانی بگرم جوشی و خنده پیشان پیش آمدند. زیرا که چنانكه يك دوست گفت . ایشان بدرجة غایت ملعونیت متواضع و با ادب هستند (در محاوره انگلیسی لفظ ملعونیت برای اظهار محبت مخلوط باحترام وتخير انجن استعمال یافته ) يك صاحب منصب عثمانی کلاه اسطر خانی بر سر و اسب تازی زیر ران از خیمه های ایشان برآمده بود. گفتم ما شنیدیم که شما فر و چادرها هستید . او نیسم کستان گفت . چگونه چادرها داشته باشیم - هنگامیکه شما نجنین حیرت انگیزی توپ میزنید ! باز از من سوال كرد . این جنك تاكى مداومت خواهد کرد ؟ من به بی اعتنائی گفتم که شاید پنج سال مداومت کنند. او متعجب شده گفت : پنج سال ! مضائقه ندارد . پروانی نیست وقتیکه ما بصاحب منصبان ترکی گفتگو می کردیم یک سپاه اردلی آمده دست بر پیشان نهاده بطرز عسکری سلام کنان ایستاد تازمانیکه ما گفتگو تمام کردیم - من نمیخواهم که بمدح سرائی ترکان بی اندیشه خود را در اندازم. تو کان مانند دیگر مردم خطاها دارند . اما در رای من این امر مسلم شده است که معامله ترکان در بن جنك يا كمتر از معامله دیگران بوده است - در مروت و مردانگی و دستگیری عجار كان از هن یعنی المان بقياس بهتراند. ترکان هیچگاه بر صارب احمر یعنی محل مجروحین توپ نمیزنند. و از زرائع موثوق ثابت شده که ترکان بر مصحفه زخمیان بردوش بار برداران گاهی نیو تفنگ نزده اند تو کان مردم متخلق باخلاق حسنه و متادب بآداب جمیله مستند - وحسن معامله ایشان باسیران خودشان شهره آفاق است - چون پیش از چند ایام گذشته دو مرد طیاره شما بدست ترکان در افتاده بودند - جنرل نور الدین باشا حسب خواهش مردم طیاره ما بک عرب فرستاد و برای اسباب عسکری ایشان ارباب سیاست ما همه اسباب انتخاب طیاره و میانی از پول برای ضروریات ایشان فرستادند. در این اثنا آن مردم طیاره را بجناب شمال روان کردند - پس جنول نور الدین باشا به ابت عذر خواهی هم اسباب و هم پول از فرستاد و پیام فرستاد که آن انتخاب طیاره انگلیسی اکنون مهمان دولت علیه عثمانیه هستند از جهت پول و غیره ایشان را هیچ زحمت نخواهد بود - جنرل سیف الله .

اتین در غرب بیفایده ماند این افسانه ها را رواج دارند . من کوشش کرده ام که اوضاع میدانهای جنگ را بطور حقیقت بیان نمایم . دشمنان ما در مقابل حقایق منطقی هیچ نمی توانند کرد. تخمینات بدون شبها و عوامل ماتير و مندند . از اینرو اطمینان ما تزلزل نخواهد کرد. اگر هنوز ندر و قریب دشمنان ما در مقابل سپاه راستی و حقیقت نام نشده است عنقریب تسلیم مجبور خواهد شد. ما را که از یک نو طلع دیگر می رویم و در ممالک خصم دور ایستاده و خویشتن را استوار ساخته ایم نمی توان گفت که در تحمل و توانائی در اخلاق و اوای سوی از دشمن است تر هستیم اعتمادملت المان به نیروی با وی توانای مرینی تزلزل ناپذیر است . نی نی ، ما تسلیم کفتار نخواهیم شد. و با عزمی ثابت جنگی را که دشمن میخواست دوام خواهیم دارنا آنچه را که آنیه آلمان از ما تقاضا می کنند بعمل آوریم ( هانیه و شادی و شادی )

جنک باصول متمدنه
ترجمه از اخبار او نمایش تولید :
زمانی بود که جنك بان قبائل نیم و حتی عبارت بود از کشتن دشمن باسیر و بنده ساختن او چون حسیات انسانیت یعنی مرحمت و شفقت بر افراد و بشر بواسطة تربيات اخلاقيه وتعليم روحانيه ميان طوائف علم بطور الشيوع بافت - داعیه حفظ ذات مقتضی گشت که با اسیران، مهر و حین از سپاه دشمنی معامله مرحمت و مهربانی کرده شود نادشمن هم با اسیران و مجروحین ما که دستش در افتند معامله شفقت و رحم دلی باید . دور اندیشی نیز مبر گوشی می کنند که ممکن که مصالح ملك و مات اعدای امروز را احباب اردا سازد . چون خیانت انگلیس که در حالت صلح درد نان سلطان و شاد و سلطان عثما را غصب کرد و شرارت روس که هنگام آشتی آشنای ما اسفورس را بمعادن داشت امانت بستن و هنگام غفلت بر استنبول بدون اعلان جنك قبضه کردن میخواست دولت عليه عثمانیه را مجبور داخل شدن دین جنك عالم گیر نمود. شبان ترك كه امروز بهترین نمونه اسلام اند و از جهت شجاعت و مروت و فدا کاری محبوب خلائق از خاص و عام گشته. در میدان لطف و مهربانی کردن بردشمنان اسیر - و خصوصاً بر رعایای اندا در ممالک عثمانیه - از همه گوی سبقت بردند. باوجودیکه در انگلستان و فرانسی و ملک روس رعایای الماني و الطرشی و عثمانی مقید کشته و همچنین در چرمی و آستر پاهنگری و پایای دشمنان زیر حراست درآمده بودند و جوانان ترك ( ترجماً ورأفة واعتماد على حسن الاداره ) هزار ها مردم انگلیسی و فرانساوی و روسی نژاد را که هنگام آغاز جنگ در ممالك ترکان در افتاده بودند. چه در دار الخلافه و چه در دیگر شهرهای ملک محروسه بودند. آزاد و مطلق العنان گذاشتند ، حتی که انتهای ارامنه را که بخلاف روان و وطن خود بدشمنان جاسوسی می کردند مادام که جرمی از ایشان ثابت نند هیچ تطبيق نمودند حال ملاحظه فرما این کرم عام و اطلف خاص ابان توكيرا و مقایسه کن آنرا با مسلك بارانه و معادلة زهراء انكليس که هزارها مردم بی گناه را از وضیع و شریف هندوستان بمحض امکان تک بعید به اید و حراست يوليیس در انداخته است - :


صحیفه ١٤ سال پنجم شماره ١٦

که قبل ازین بدست ما اسپر شده به هندوستان فرستاده شده است. از عادت عربها آگاه بود که برای غارت کردن اسباب ذخایر را می کشتند پس او حکم داده بود که هر کس یک انگلیس زنده را بیارد مستحق پنج ایره خواهد بود. ما همه قوای خویش را فراهم می آریم تا ترکها را خراب کنیم و برباد دهیم - اما ما با ایشان کینه و دشمنی نداریم - و همچنین ترکان هم با ما حقه و عداوت ندارند. من از ان صاحب منصب عثمانی که کلاه اسطر اخانی بر سر داشت پرسیدم که چرا شما بخلاف ما بجنگ در آمده اید !! او چیزی غیر واضح در جواب گفت - گویا که ما انگلیسان ترکان را در جنگ بلقان مدد نکردیم. و هم کلمات محرمانه در باب سیاست گفت که من نفهمیدم. ] جرأت و گستاخی انگلیس را ملاحظه کن که از قبائل آفاق عالم عساکر خود را ساخته بحمله عثمانی در عراق عرب حمله می آرد و از ترکان می پرسد که چرا شما بخلاف ما بجنگ درآمده اید ! آزادی رعایای انگلیس و فرانس و روس در ممالک عثمانیه قریباً یک سال و نیم درین جنگ باقی بود - اما وقتیکه انگلیس و فرانس در ابتدای این سال قانون قدیم حرمت ایلچیان را شکسته قونسلهای عثمانی و المانی و اطریشی را در سلونیکا و دیگر جزائر یونان که تاحال دولت بیطرف بوده است - اسیر کرده نفی نمودند - نه خیر بلکه خاتونان پرده نشین مسلمانانرا هم اسیر کردند - دولت علیه عثمانیه مجبور انتقام شده رعایای دول متخاصمه را زیر حراست پولیس نهاد - معامله انگلیس با شرفا و نجبای عثمانی که هنگام آغاز جنگ در ممالک انگلیسه بودند خوب نبود است - می گویند که داکترها را در حبس و رای میلهای آهنین انداخته بودند. بعضی را از آنها دولت خدا داد از زندان انگلیس وارها نید -

ترجمه از اخبارات انگریزی واردو
( اختلالات روز افزون )
( هند )

يك خبر از (باریسال ) اظهار میدارد که بعضی مزارع ها بسبب ۱۲ مارچ يك شخص بابو ادما جرندت نام را قتل کردند قتل در کچهری کوابویتانا نام موضعی صادر شده است .
پولیس سرگرم تحقیق و تفتیش است !!...

دیگر :
ایضاً از باریسال خبر رسیده است که ، با بوستیش چندر بهتا چار جی ، در کشتی خود خواب بود که بوقت ۲ بجه شب يك گروه داره زن ها بر او حمله کرده قریب ۹۰ روپیه کلدار نقد و جنساً برده اند . این بابو سب انسپکتر آب کاری بروج پور بود .
پولیس سرگرم تحقیق و تفتیش است !!...

دیگر :
از داکخانه بروج پور ۲۰۰ روپیه کلدار بطریق ( پراسرار ) گمشده است پولیس سرگرم تحقیق و تفتیش است !!

دیگر : در علی پور نام موضع هندوستان یک آدم را به عنوان ملزم در عدالت (۱) حاضر کرده اند . گناه او از قرار ذیل است : این ملزم در يك کرایه می نشست یکوقتی به مالکهٔ خانه خود يك خط نوشت که اگر مبلغ ۵۰۰ روپیه و يك زيور طلائی خود را می دهد خیر است و الا دار و دسته ام آمده او را می کشند ، خانهٔ او را می سوزانند و اگر میدهد بعد از يك مدت كم همه مبلغ او را مع سود آن پس باو میرسانند .
در مکتوب مذکور اینرا هم نوشته است : که ای مالکه ما را اگر شما به پولیس الخط ما را نشان بدهید البته من بندی خواهم شد ولی رفقا و برادران من که بهزار ها نفرند البته بی حس انتقام نخواهند بود.
مالکهٔ مذکوره خط را به پولیس داده نوجوان مذکور را بقید و حبس حکم شده است !... حقیقتاً عجیب يك مكتوب بهادرانه !...

دیگر : بر حواله دار چکر سنکهه و نائک او پورن سنگه بهادر ( راجپورت ) الزام شده بود که ایشان از یکم جنوری تا ۱۵ اپریل با این امر با خبر بودند که يک جماعتی که انگلیزا را از هند یعنی وطن بسیار عزیز خود می کشند شب و روز سعی و جهد می کنند ولی به اداره کوتوالی ازین امر رپورت نکرده بودند بلکه خود ایشان و چند نفر ( ! ) دیگر این بازی را با آنها اتفاق کرده بودند. لهذا دریل حوالدار را بدار ظلم کشیدند و او را از دریا عبور داده اسیر عمری ساختند !!

اختلالات هند
در شب جمعهٔ ۲۹ جمادی الاول تخمیناً بیست نفر افغانان غیر مسلح بوقت يك بجه شب در محله آسیاب واقع شهر پشاور دهاره آمده از خانه بانه سینگه قریب دوازده هزار روپیه کلدار نقد و جنس را برده اند پلیس هم خبر شده سد راهشان را نمود طرفین ما بین خود فير تفنگ هم نمودند از گروه پلیس يك نفر مقتول و يك نفر مجروح گردید. از نفری دهاره نه کشته و نه مجروح و نه دست گیر شده بخاطر جمعی جمعه نقدی و جنسی خود را بطرف باغستان رفتند -

آخر ترین خبرها
و ابسرای جدید هند
بمبئی ٤ اپريل غره جمادی الاول لارد چلمسفورد امروز بعمل شش و نیم بجه صبح بسواری اسپ از کشتی موسوم به قیصر هند در بمبئی رسید و ۳۱ فير توپ بطور سلامی فیر کرده شد و اکثر حکام اعلی ملکی و نظامی و والیان ریاست های دیسی به استقبال او نمودند - و از جانب مجلس منتظمه شهر بمبئی خطابهٔ تبریک مقدم پیش کرده شد - و بعمل ٥ بجه و ٤٥ دقیقه گذشته زمام حکومت هند را بدست خود گرفت و بعمل ده و نیم بجه شب بطرفهٔ شمله روانه گردید -

لارد هاردنك بتاريخ ٤ ماه اپريل ( غره جمادى الثانى ) در شام بسواری جهاز امیر بک ( عربی ) هندوستان را الوداع گفته بطرف انگلستان روانه گردید -

حمله بر محاذ برطانوی
ترجمه اخبارهای انگلیزی

لندن یکم اپریل - ۲۷ جمادی الاول
نامه نگار دیلی میل مقیم را تردم رپورت کرده است که از قراریکه لارد...


صفحه ۱۵ سال پنجم شماره ١٦

مقدار کثیر در کیفیت واضح می شود که اغلباً بر برطانوی ها يك علم الشان کرده خواهد شد .

گرفتاری طیاره بحری برطانیه
لندن ۳۱ مارچ — ٢٦ جمادی الاول —
کوپن هیکن - يك لنگر طياره بحرى برطانوی به سه نفر سواران شان در بدیل واقع دنمارك از سبب خرابی انجن در بحر افتاد نفری مذکور باطاعت نمودند —

محاربات وردن
بایل آود کورت مالی کورت کاوله باری خوفناک کرده شد - در مشرق بعد از گلوله باری شدید جرمن ها در علاقه در میانی دو اومونت ایکن يك حمله زبردست نمودند

حمله جات در مشرق میوز
لندن یکم اپریل — ٢٧ جمادی الاول —
خبری در اعلان رسمی در باب حمله جات جرمن ها در علاقه وردن مذکور است - در مغرب میوز گاهی گاهی گلوله باری بوقوع می آید لاکن در شرق میوز بوقت شام گلوله باری از حد شدت اختیار کرده بود و ازان بوقت شب در علاقه واکس جرمن ها بهمراه جمعیت کثیر هجوم آوردند - دفعیه حمله اول از کاوله باری توپ و تفنك كرده اما آن در حمله دوم جرمن ها بعد از جنگ و جدال شدید در قریه مذکور دست حاصل کردند بر قریه جات واقع دامن کوه میوز گلوله باری زیاده بوقوع آمده است و در شمال اینی مقابله دلچسپ توپخانه ها برپا گردیده است - باطری ها بر سركها و ریل ارگون کاوله باری مینمایند —

تاخت هوائی مزید
١٦ نفر هلاك و يكصد نفر زخمی شدند —
لندن ۲ اپریل — ۲۸ جمادی الاول —
بطور رسمی اعلان کرده می شود که شب گذشته دو لنگر جهاز ساحل و ساحل شمال مشرقی انگلستان نمودار شدند فقط یکی از آنها از دریا عبور نموده بود - و دیگری واپس رفته بود تا حال همین قدر معلوم شده است که ۱۹ نفر هلاك و يكصد نفر زخمی شده اند - هشت عمارت را صدمه شدید رسیده است يك دكان صیقل کار فرانسوی تلف شده است —

تلفات تاخت هوائی یوم جمعه
لندن ۲ ماه اپریل — ۲۸ جمادی الاول —
کل تلفات تاخت هوائی یوم جمعه چنانکه اکنون معلوم شده است در هلاك و ٥٦ نفر مجروح میباشد - دوصد دانه بم و گلوله های ماده منفجره انداخته شده بود اکثر عمارات و خانه های سکوتی و تریوی خراب شده اند لاکن هیچ نقصان نظامی بوقوع نیامده است

تاخت هوائی بر ساحل سکاتلیند
لندن ۳ ماه اپریل — ۲۹ جمادی الاول —
ادمیرالتی و روپرس اعلان مینماید که زیپلن ها شب یکشنبه بر ساحل سکاتلیند و علاقه جات شمالی و جنوب مشرقی انگلستان نمودار شدند و بم اندازی کردند .

ترجمه اخبارهای انگریزی
۲۷ مارچ سنه ۱۹۱۹ ع خبر لندن — نامه نگار اخبار مارننك پوست از سلانیک می نویسد که فوجهای جرمنی و دولت بلغاریه در زمین یونان بسیار به سرعت تمام پیش قدمی مینمایند – فوجهای یونانی از مقابل شان بسیار بسهولت پس پا شده قرار مینمایند و افواج حمله آور جمله ذخائر جنگ و اسباب تیلی فون و اسلحه شان را قابض می شوند – و نیز خوف آن است که عنقریب فوجهای دولت استریا بر ( ولونا ) حمله خواهند کرد ازین سبب حمله باشندگان ولونا بطرف ملک یونان میروند —
۲۷ لغایت ۲۹ مارچ خبر لندن — يك لشكر جهاز ( سيرن ) نام انگریزی و يك لشكر جهاز ( خرطوم ) نام انگریزی و يك لشكر جهاز ( میدوسا ) نام جنگی انگریزی و يك لشكر جهاز ( منچستر انجنیر ) نام انگریزی و يك لشكر جهاز ( ایمپرس آف مدلیند ) نام انگریزی و يك لشكر جهاز ( ایکل باثمنت ) نام انگریزی و يك لشكر جهاز ( بی ) نام دولت فرانس و يك لشكر جهاز ( هیرهیب ) نام دولت دنمارك و يك لشكر جهاز ( دولتید ) نام دولت هالیند را آبدوز های دولت جرمن غرق کرده – گویا در عرصه سه روز ۹ لشکر جهازات دول متحده را غرق نموده اند —

کامیابی مقامی بعوض تلفات کثیر
لندن ۳۱ مارچ ٢٦ جمادی الاول —
جرمن ها در علاقه وردن باز مهاجمه خوفناک اختیار کرده اند — اعلان رسمی میگوید که گلوله باری پرمانن کورت نسبت به سابق در شدت دو چند شده است و غنیم بهمراه جمعیت کثیر از سه طرف بران شبخون های سلسله وار زد - محافظت قریه مذکور بك بطان ليا مامی عود — بعد از جنگ و جدال خوفناك كه كل شب جاری مانده بود و جرمن ها در آن نقصانات کثیر برداشته بودند سپاهیان ما قریه ویران شده را خالی کردند —

تعطل در سلسله ارسال و مرسول
لندن ٢٩ مارچ — ٢٤ جمادی الاول —
برف باری و طوفان گرد باد در انگلستان عدیم المثال میباشد از سبب اعطال سلسله ارسال و مرسول کتیب تلفات بعد از مدت معلوم خواهد شد — سرك ها مسدود و کار و بار در کار خانه جات و معدن ها معطل شده است — در کوچه و بازار پرمنگهم بقدر ده انچه برف افتاده است — از سبب افتادن درخت ها در آمد و رفت ریل و تریموی در لندن هرج واقع شده است يك قطار ریل پر از سپاهیان که بطرف خندق ها وایپرس میرفتند از ایردین بعد از ۲۳ ساعت در لندن رسیده است رپوت در باب تلفات کثیر از مرکوشه انگلستان آمده میروند اینچنین طوفان و برف باری در انگلستان از عرصه چهل سال بوقوع نیامده است کل جهازات و کشتی ها بر ساحل لشکر اندازاند :
( مستر دانش ) در تقریر خود بیان نمود که این جنگ تمام دنیا را در افلاس گرفتار نموده الی مدت پنجاه سال قوت جنگی دولهای دنیا را سلب نمود و نیز بیان نمود که مایان از مدت پنجاه سال قوت دولت ترك رايك مرد