سال چهارم
شماره ۱۰

خود مانده بود. و چون درد و الم مریض بیچاره را قریب الموت نمود او را برداشت به شفاخانه آوردند. بعد از معاینه دانستم که هیچ صبر و درنك بكار نیست. چرا که اگر یکروز دیگر بهمین حال بماند مریض هلاک میشود. بنابرین در همان روز عملیات آنرا اجرا کردم، بعد از پاره کردن دیدم که قدر ۷۵ سانتیمتر – یعنی قرباً بیشتر از دوفوت – روده مریض عماره کننده و پوسیده شده سراسر بیکار شده است. لاجرم همان مقدار روده خراب شده را بریده بیکسو افکندم لكن مریض ماچون از تجروز بیشتر به اختناق فتق گرفتار آمده احوالش بسیار ابتر و تهلكه آور شده بود. از انسبب دونوك آخرى روده را که بریده بودم در همانروز دوختن و در اندرون شکم در آوردن ممکن نبود. زیرا اگر چنین میشد هم مدت عملیات دراز میشد، و هم زندگانی مریض در صدی نودونه به مرگ نزدیک میشد. از اینرو عملیات شرح حرقفی صنفی را ترجیح داده اجرا کردم. [شرح حرقفي صنعی یعنی مقعد ساخته گی ـ یعنی دو توك روده بریده شده را به پوست بیرون شکم دوخته و مجرای مزخرفات را از راه مقعد اصلی نی، بلکه ازین راه جریان دادن است.] – روز دیگر، درجه حرارت مريض ما بحال طبيعي و اشتهاءش باز شده بود. بعد از یکهفته خیاطه هائیکه زخم به آن دوخته شده بود برداشته شد. احوال مریض صحت رو نهاد، اما نسبی که افعال طبيعه یعنی فضلات و مزخرفات | از مجرای طبیعی یعنی از مقعد] - نمی آمد. و از شرج صنعی - [یعنی از مقعد ساخته گی که از حد شکم ساخته شده بود] - بیرون میآمد. طبعاً اينچنين منظره كريه و نفرت آور دیده میشد. با وجود اینهم بیمار بیچاره از حال خود خشنود بود، و چون از ان دردها و حال های مرککی خود را خلاص میدید شکر خدا را بجا آورده به استراحت تمام بسر می آورد. بعد از یک و نیم دو ماه که زندگانی بهار از مهلکه خلاص شد و خوب قوت و صحت گرفت. وزخمی هم که بتمامها التیام پذیر گردید قرار دادم که عملیات، ناسور غائطی معنی، را اجرا کنم. این عملیات خیلی مشکلتر و دوم بار عملیات شمرده میشد که تفصیلاتش از قرار ذیل است: اولا: آله که ارا، مخترع امعاء. - یعنی پاره کننده روده ها مینامند. و اختراع کرده و دو پویترن، نام جراح میباشد از هر دوفتحه مقطوعه امعاء - یعنی از هر دو شکاف بریده شده روده در آورده و از داخل، هر دو روده را با آن آله بهمدیگر التصاق داده آنه را بحال خود وا گذاشتم. بعد از یکهفته آله مذکوره هر دو روده را با یکدیگر از داخل چپانیده خود بخود بیفتاد. اما چون دیدم که مسافه اشتراك دوروده خیلی کوتاهست برای آنکه مبادا بعد از یکمدتی سرد و پاره يك تشنگی و فشاری حاصل شود، و موجب تهلکه گردد از آن سبب باز آله مذکوره را دوم بار از التصاق داخلی در آورده تطبیق نمودم. بعد از یکهفته آله مذکوره باز مانند اول کار خود را کرده بیفتاد. درین بار دیدم

که جای اشتراك بدرجة كافی بود. لهذا قسمة جلديه - | يعنى سوراخی را که بر پوست شکم برای شرح صنعی یعنی مقعد ساختگی باز کرده بودم بصورت دوقانه محکم دوختم که به اینصورت جریان طبیعی امعاء - [یعنی جاری شدن مزخرفات از راه مقعد اصلی] - باز بحال اصلی خود بر گردید. و اینهم به این ثابت شد که وقت شام همان روز از مجرای طبیعی - | یعنی مقعد نارات معائی - [یعنی با دروده ها] ظهور نمود. و در روز دوم از مجرای اصل دفع طبیعی بعمل آمد. ولی چون محل جرح - | یعنی جای زخم که برای مقعد ساختگی پاره شده بود... نسبی که بخوبی و درستی پاک شدن آن امکان نداشت از انرو باز در ان زخم دوخته شده یک شکافی پیدا شده مزخرفات از انجا برامدن گرفت. لکن باز هم برای ما همینقدر منفعت حاصل شد. که زیاده از نصف زخم التیام پذیر گردیده بود. بعد از چند روز باز آن شکاف را دوختم، دیگر بار اگرچه باز نصف همان شکاف التیام یافت ولی باز هم يك شكافك کوچکی باقیماند، اما چون دانستم که این شکاف بنابر قاعده، تقلص ندبات. - [یعنی کشیده شدن و بهم پیش آمدن گوشتها] - خود بخود التیام میباید بنابر عباره خود را که دوسه ماه از دیدن خانه و تعلقات خود محروم مانده بود رخصت کردم که بخانه خود برفت، شکاف مذکور تا یکمدتی باقیماند و روز روز كوچك شده رفت. تا آنکه قاعده تقلص ندبات بتمامها احکام خود را اجرا کرده در این روزها سراسر التیام پذیر گردید. بسیار شکر میکنیم که اینچنین مرض مهلکی که در صدی صد موجب مرك مريض دیده میشد امروزه روز در شفا خانه ملکی دار السلطنة اسلامية كابل شفایاب گردید. و این نیست مگر از فیوضات مكارم غايات ذات شوکت و مرحمت سمات اعلیحضرت سراج الملة والدين امير حبيب الله خان، ادام الله دولته واقباله که بانی حقیقی و حامی مشفقی شفاخانه ملکی شاهانه شان میباشند. و يك توجه و مرحمت خاصی در حق آن ایشان میفرمایند. حتی از کمال مراحم و اشفاق شاهانه نجل نجیب شهزاده معظم حضرت معين السلطنه سردار عنایت الله خان افخم را به نظارت و باخبری آن تعیین فرموده اند که از سعی و هممات متوالیه این شهزاده بمحاسن مفطوره و پرتوی غیور شفاخانه ملکی کابل از شفاخانه های بسیار مکمل منتظمی شمرده میشود که مانند اين كونه عمليات جراحية نازك و مهلک در ان به آسانی اجرا میشود. بنابرین عرض شکران و منت داری را از واجبات دانسته هم از طرف خود و هم از طرف آن بیمار بیچاره خود مان که از يك مرگ محققی رها رفته و شب و روز شکر از مسرت و شکران میباشد دعای واجب الاداى ذات اعلیحضرت پادشاهی را تذکار و تکرار میکنیم. چون اين عمليات جراحية مذكوره از عملیات بسیار مهمه فن جلیل طبابت شمرده میشد از انرو درج شدن آنرا در جریده


سال چهارم
شماره ۱۰

فريده ، سراج الاخبار افغانیه و از مناسبت خالی نیافتم ، زیرا عملیات قطع امعاء - یعنی بریدن روده - در حد ذات خود از عملیات دشوار جراحی معدود است. اما تا چهل سانتیمتر - یعنی تقريباً يكکنیم فوت بريدن روده بسیار بوقوع آمده و مریض آن شفایافته است . حالانکه ۷۵ سانتیمتر - یعنی بیشتر از دونیم فوت بریدن روده از نادرات است. باقی توفیقات آلهی را دایما در حق خود نیاز و دوعای پادشاهی را ورد زبان دارم .
تحرر في ١٢ صفرسته ۱۳۳۲ داکتر منیر عزت

قندور توابع خان آباد شش فرد كرك او را دو چار شدند در آنوقت دو نفر سوار پیدا شده نامبرده را از محل هلاکت مذکور نجات دادند - همچنین یکنفر دلکی خوشوقت نام از شور آب علاقه خان آباد خطوط ملک را بخان آباد می آورد در حین راه چهار کرا بنامبرده برابر شدند - تقدیراً که سه سوار از یک طرف پیدا شده نامبرده را از هلاکت نجات دادند.

ادبیات
محاربه بهار و خزان
کلام جناب مستغنى

خزان آمد که کرد و بار دیگر
خزان آمد که سازد باز خالی
خزان آمد که مستان را کند باز
خزان آمد در مید از من دکر بار
خزان آمد که دیگر بار چونیار
خزان آمد که باز از سرد مهری
خزان آمد تاراج گلستان
خزان آمد سپاه دی بدسال
خزان بارنگ زرد آمد که میگفت
خزان و مروت آن که در باغ
به در شد سد راه او نه دیوار
سیاه آورد پیش از برف و باران
چنان کافور باريد ابر بهمن
زمین را پنبه پوشانید از برف
زر اله سنك باران بیایی
فکند او با کل و سرو پیاده
کست آسان کمند زلف سنبل
شقایق را ربود آن سرخ دستار
زیای سبزه بیرون کرد شلوار
یکی نگذاشت از تیرگی تو کس
دهان غنچه گل کرد پرخون
چنار بوستاترا پنجه بر تافت
درین ایام سرما بیمرون
پردازیم اور نك از رخ کل
چنان احوال کلشن شد د کر کون
ریاحین زاده کان نازك اندام
همه غنچه دهان ولاله رخسار
سراسر کلرخ و نسرین بناكوش
چو نرگس آن یکی با چشم شهلا
حین رویان که میدیدی سرابا

کاستان بوستان بی برگ و بی بور
کنار از ساده و از باده ساغی
بطعی خالی از خون کبوتر
جو کل آنغنچه لی سر و سمنیر
را کل را زند از خار نشتر
رباید از عروس باغ زیور
اثات البيت كلشن بر دیگر
في جنك بهار آورد الشكر
که این بیماری خیز وز بستر
بخون ناحق کل بست خنجر
ندانم از کجا زد این بلاسر
نه کوه از برف خالی ماندونی در
که گر می دور کرد از طبع اخکر
که شاخ کل کنند عربان و بی بر
گلستان زاده ها ز از پخت بر سر
سواران همین بی کرد یکسر
حريرين جامه کل کند از بر
هم از ترکی گرفت آن زرد مغفر
زفرق غنچه برد آن سبز معجر
نمودش خسته و حیران و ششدر
تو کوئی ریخت دندانش سراسر
لباس بید بیرون کرد از بر
کشید از کل قیا از غنچه چادر
گلستان کشت از وی رنگ ديگر
که بی دیدن نخواهی کرد باور
حین پرورده کان ناز پرور
همه سو سن زبان و استرن بر
تمامی سرو بالا و سمن بر
دکر چون سنبلش زلف معتبر
سمن بویان که میدانی سراسر

جواد داخلية
وفيات - مقررات
میرزا سید محبوب خان كه يك ذات پاك نژادی بوده از مأمورین و کارداران صادق و راست کردار دولت شمرده میشدند، و پسر رشته داری سابقه قطعن و بدخشان مأمور بودند داعی اجل را ليك اجابت گفته بعوضشان جناب میرزا قمر الدین خان سررشته دار ولایت مذکور مقرر کردیدند.

جناب عالیجاه عزت همراه غلام محى الديخان نائب نائب الحكومة صاحب قطفن و بدخشان بتاريخ ۱۱ محرم بجوار رحمت ایزدی پیوسته ، بعوضشان جناب عالیجاه عزت همراه ناظر محمد صفرخان امین الاطلاعات از حضور اعلیحضرت ظل الاهی مقرر فرموده شدند.
جناب محمد اختر خان پسر بزرك ناظر محمد صفر خان بجای پدر خودشان امین الاطلاعات مقرر فرموده شدند .

شدت سرما
از قراری خبری که از شهر خان آباد علاقه قطعن بمحكمة اطلاعات در باب برودت هوا رسیده است چنین میباشد که بتاريخ نجشنبه ۱۳ شهر صفر باریدن برف ظهور کرده الی نماز شام روز شنبه ۱۵ شهر مذکور مداومت داشت در خود خان آباد تخمیناً بکنیم بارك و در اطراف آن نیم زرع برف شده بود بعد از ان حنك و برودت هوا آغدر شدت نموده بود که اندازه نداشت در روز شنبه ۱۵ غلام محی الدین خان باغبا نباشی که بیرون شهر خان آباد سکونت داشت بیان نمود که بیوم مذکور از خانه بر آمدم بسرك تالقان دو نفر شخص را دیدم که بسرك افتاده مرکب هایشان استاده بود هر دو نفرشان را بمرکب سوار کرده بخانه شان برده انداختند پس از عبور یکشبانه روز بهوش آمدند معلوم شد که بکوه عقب چوب چیدن میرفتند محد مذکور از شدت سرما بیهوش شدند و در یکشنبه غره شخصی از طرف حال به بنگی علاقه خان آباد می آمد در حین راه از اضافه کی از مرکب غلطیده های مرکب خود را محكم گرفته هم چنان موت شده بود ساکنان نورجی مذکور پیش آمده بودند متوفای مذکور را که دیده اند میت او را بخانه اقوام او برده سپردند و نیز بروز مذكور يکنفر شخصی از مزار شریف بخان آباد می آمد در حد


سال چهارم شماره ۱۰

شدند از دست ظلم این ستمکار چگویم تا چه کرد این نا مسلمان چه خونها خورد بیان انجفا جو هنوزش زعفران رنگت دخان چنان در وقت او شد باغ بی برگ چنان بی آبشد گلزار امروز چنان شد طالع فواره معکوس فتاده آبشارش زان بلندی لب جو خشکتر کرد از لب من نباید بازش آب رفته در جوی بهار آید که باز اندر گلستان خزان کرده ازین هنگامه آگاه بهار آید که از هر گوشه باغ بهار آید که باز آن سروسیمین

یکی بردیگری در سبقت جنگ صنوبر را که میگوید دلاور کنند چین چین کنند خویش سليل كمان كينه بنده شاخ نور زره در بر کنند شاخ از شکوفه نهاد سوسن کلاه خود پرسر عمود خویش گیرد غنچه در هشت فتد در دست ترکی باز ششیر سیر پرپشت بنده کابین از کل بكنف شمشیر گیرد سبزه تو چنار از آستین بیرون کنند دست براده روك بوك بيد خفجر بپوشد جامه صدای صدرك بر جنگ آزما این شیوه خوشتر شوند این جمله در گلزار چون جمع بي جنك خزان آماده يكسر نسیم صبح گاهی این حکایت چو بند يك بيك از پاى تامر بكويد هرکجا کلشن گلشن رساند جابجا کشور بکشور

بهار آید که اذا ترشک طاؤس خرامانسوی باغ آید زه نظر
بهار آید که با من از سر لطف رودسوی چین آن ناز پرور
بهار آید که سازه باز ترکی زروسیمی که دارد صرف ساغر
بهار آید که از عطر ریاحین دماغ عالمى كردد معطر
بهار آید که خواهد باز قمری بلند اقبالی سرو و صنور
بهار اید که خواند باز بلبل وكل شرح كل كلستانو اسر امر
بهار آید که کرد در سبزه تو خیز بهار آید که کرده شاخ نوبر
جواید نو بهار ای نور
[TRUNCATED—MAX_TOKENS]


سال چهارم نمبر ۱۰

دانش از الطاف بی پایان جل شانه اوست نزهی بر قلب می بخشد هوای کاشتش
ای خوشا طفلی که دائم در کنار دانش است در حقیقت این چمن یکسر بهار دانش است
زود باش ای خامه بر اوصاف آن شاه جهان آن ادیب کامل الاطوار را زیبا نگر
زانکه مدح حضرت او افتخar دانش است قابش از جوش معانی لاله زار دانش است
شهریار پر صفات و عزو تمکین و وقار در سرا پایش نمی بینم بجز علم و هنر
زانکه اعداش برومند سبزه زار دانش است لاجرم ز انفاس معنی سر دو چار دانش است
دوستانش فرق عزت بر فلك افراخته گرچه مسلم از کمند عقل بیرون مانده است
دشمنان در قید رأیش سنگسار دانش است گفتگوی نکته اش عیناً فشار دانش است
گویم از اوصاف این اخبار برفیض و اثر زانكه اين فرحت بعالم اشتهار دانش است

فقط تحرير يوم سه شنبه ۲۷ ماه محرم الحرام سنه ۱۳۳۳ دستخط حقير خدايار بيك تخلص مسلم

«تمثال فرخ فال»
ذات شوکتسمات اعلیحضرت سراج الملة والدین بادشاه ترقیخواه دولت علیه خود مختار افغانستان که در همین روزها عکس گرفته شده


صفحه ٦ سال چهارم شماره ۱۰

از عملیات پای بریدن
پای که زخمش غلغرن - یعنی خراب شده و بجز بریدن چاره ندارد

پای از قلم بریده شده و التیام یافته

پای را از قلم میبرد

بموجب ارشاد داکتر ، در ماشینخانهٔ دارالسلطنه کابل پای مصنوعی برایش ساخته شد

مولده : قبل از عملیات | بعد از عملیات


۷
سال چهارم
پاره ۱۰

حوادث خارجيه

احوال

هران قدر که احوال محاربه را مجمل کنیم مفصل آن همین نتیجه می بخشد که این جنگ جهان نه فتح آن معلوم است ، نه شکست آن ، همه مجهول ، خبرهای حقیقی سراسر مفقود إلى ، اگر خبرها از هر هر طرف ميرسيد يك مقايسه ، و معادله در آسیاب کرده میشد ، و ارچند مجهول يك معلومی پیدا میشد . افسوس که همه خبرها از يك منبع ترشح میکنند . و معلوم است که ناسمند زمانه در روش است : کسی نگوید که روغ من ترش است .. باور شدن اینچنین گفتها مشکل است . و چون با وجود اینهمه پنهان گرفتن خبرها، وبيانات يتقدمها وترقيها باز هم يك خبری که از يك فتوحات نمایانی بر کدام شهر معروفی شنیده شود مفقود است اتحاديها دايما ترقی کردند . پیش پاشدند اما در کجا و بر کدام شهرها و قصبه ها : تجز بعضی تپه ها و خندقها ذكر هیچ ..... ملا از خبرهای رسمی پرو گراند با تخت روس معلوم میشود که روسها از جرمها وتركها بهزارها اسير وطوب وافر وغيره اسیر گرفتند . و انها را شکستهای فاش دادند . اما در کجا و این است که آن و کماه در خاک خودروی میباشد . چرا که انکار آن محال است ، وگرنه از اشاعه گرفتن برلين و قسطنطنیه نیز خود داری نمیشد : لهذا اگر از ادای نشر خبرها معبود حقيقت والحر شده هر چیز را انسان باور کرده میتوانست حالانکه در توقت بار و شدن خبرها محالست لاجرم از اخبار ها نیکه به آن دسترس میشویم که آنهم عبارت از اخبارهای هندستانست هر انچیزی که ترجمه شود برای استحضار قارئین کرام خود نشر میکنیم (۱) تمام خبرها بقلم عبدالرحمن خان محرر اداره از اردو فارسی ترجمه شده است

(تقریر لارد کردن)
لندن ۷ ماه جنوری
جرمنی تا حال بر کل ملك بلجيم واكثر حصة فرانس قابض میباشد و در ان حائر خوراك و سامان حرب و توب وتفتك بظاهر هيچ قلت واقع نشده است و در تعداد سپاهیان بر هیچ کمی محسوس نشده است اگرچه حالات متوحش و مایوس کن نمیباشد لاكن دليرى وعزم بالجزم و دور انديشي بكار است — بهادری سپاهیان و ده انت جرنیلان و ذرائع بهم رسانیدن سپاه و سامان حرب ملك قابل تعریف میباشد لاكن سوال این است که امداد افواج تسلی بخش است علاوه از افواج که حفاظت وطن عزیز ( انگلستان ) خواهند نمود جیش جدید بکار است برای این غرض ضروت است و سی لك نفر است حیران هستم که اینقدر نفری از کجا بهم خواهد رسید —

زمیندار :
( مصارف بارود وغيره بر جهازهای جنگی )
اگر ۲۷ دریدناووت ها تا به ۸ ساعت بلا توقف حرکت کنند قریب ٤٣٢٠ تون زغال سنگ که قیمت آن معادل به ۳۰۰۰ پوند باشد در آنها سوختانده میشود . و اگر بکدته تجری ۸ درید ناووت ها برفتار مکمل تا ٢٤ ساعت بهم حرکت داده شوند و از جمیع نو بها و کشتی های خودشان يك يك كله و يكيك تور بيد و صرف کنند قريب ٤ لك پوند وان خرج خواهد شد درین حساب شکست و ریخت جهازها و آلات حربيه داخل نیست .

( يك مرده ایستاده )
داکترهای عسکری فرانس یک واقعه بسیار عجیب میدان جنك را بیان کرده اند که در يك حملة دليرانه يك مرده ایستاده دیده شد که تفنك خود را به چنان بكوضعیتی گرفته بود که کویا حالا بر سینه کدام جرمنی آرا خالی خواهد کرد و از تحقیقات چنان معلوم شد که در حالیکه او میخواست که رهدف فیر کند که نا کاه گله دشمن بجانش رسیده بجایش کرخت استاده ساخته است . در جنك افغان نيز چنان بكواقعه بظهور پیوسته بود که یک سپاهی بلغاری در اثنای که می خواست که تفنگ را آتش دهد که از طرف مقابل گله بر سینه اش خورده خانجایش استاده کرد .

( كذا )

( تاوان جنك روسها )
اخبار « استروبول » « الکتورب » رقمطر از است که روس بدین مضمون يك اطلاعی به جر من فرستاده است که روسی اهر چند شهر را که در قبضه خود بیاورند از آنها دو برابر تاوان جنگی که جرمنی ها از شهرهای بلحیم گرفته اند تاوان خواهند گرفت . [ یعنی از شهرهای پولیند که جرمتها و با شهرهای قفقاز که ترکها گرفته اند ]

(كذا)

( جرمها در قربی، و ارساو ، بم انداختند)
لندن ۲۷ دسمبر :
تلگراف « و ارساو » مظهر است که ٥ طیاره جرمنی بر مقام « ساوجاز او » که در نزدیکی و ارسا و بعد چند میلی کاین است ٤٠ بم انداختند که از اثر آن مقام های چوبین آتش گرفتند و يك بازار با بعضی کوچهای ملحقه خود بکلی تباه شد . يك بم بريك جمعیت نفری که در حال فرار بودند افتاد که از ان ۸ نفر هلاك و ۲۹ نفر مجروح گشتند .

( كذا )

( غرقابی کجهاز جنکی انگلیزی )
لندن یکم جنوری :
محكمه اخبارات اعلان کرده است که « فارمی دبیل » نام جهاز جنگی در رودبار انگلستان اغراق کردید است : از خبر ما بعد معلوم میشود که هنوز این يك محقق و مصدق نگردیده که آیا « فارمی دبیل » بايك سرنك بحرى مصادم شد و يا كدام کشتی تحت البحر اور اغرق ساخت بهر صورت يك كرووازور انکاری ۷۱ نفر از عمله آن را نجات داده توانست ، جهاز مذکور ١٥ هزار تون موزون و در سال ۱۹۰۱ م ساخته شده بود و در سالهای ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۱ دوباره با اسباب و آلات لازمی حربيه مجهز گشت .


صحيفه ۸ سال چهارم شماره ۱۰

زميندار :

( عثمانی در قفقاز )
لندن ٣٠ دسمبر :
اطلاع رسمی پیتروغراد مظهر است : که از رپورت صدر مقام قفقاز ، روس ، معلوم میشود که عسکرهای ما حرب تجاوزی اختیار کرده اند و ما بر ، علاقۀ ناروتسك ، قبضه کرده ایم . و يكدسته عسكر غنیم را قریب مقام ، ساری کیشو و به کامیابی با خود مصروف پیکار ساختیم ترکان از سمت ، سوکومی ، و « خراسان » حمله های شدید بر ما کرده اند ولی ما نیز بمدافعة جسارت ورزیده آنها را پسپا ساختیم . ترکان بر ساکنان پرامن مظالم قسماقسم اجرا می کنند و در قریه های بی غرض و سالم قتل عام میکنند . کروو ازوره ایکوند ، در قربي ، العريش ، که به معترق پورت سعيد وقوع دارد بر عساکر ترکی کاوله بازی کرد . نیز يك كشتی دخانی که در قریب ، بیروت، وظیفه کرداوری اشتغال داشت بر فوج عثمانی قیر کرد که از انطرف سپاهیان ترکی نیز غير تفنك جواب دادند .

( كذا )

( تباهی و ویرانی عرصۀ رزمگاه )
درین روز ها آن علاقه که آتش جنگ در ان مشتعل است علاوه بر ویرانی که قبل از این داشت از افتادن برق و کله باری غنیم نیز پیشتر تباه و برباد شده است . حصه بزرگ این قطعه که قدرتاً هموار است و درین روز ها به صورت یکدلدل مدهشی تحویل یافته در بعضی مقامات بکلی صعب المرور کردیده است . بعضی قریه های قرب و جوار از آتش فشانی توپخانۀ دشمن نقصان شدید اصابت نموده ، مردم طبعاً کارخانه ها وغیره را ترك داده رفته اند و وقتیکه در اثنای برفباری و دمه مسئولیه برین علاقه نظر افکنده شود يك منظره دهشت آور و لوحه نفرت كنتر مجسم بربادی و تباهی را در آینه خیال انسان جلوه میدهد . این قطعه از يك سر تا بدیگر سر کاملاً از خندقها و کندها و کل ولای تلو گردیده که در چنین حالت حفر خندق ها در ین علاقه محض سهل بك كاری نیست زیرا خاک اینجا آنقدر نرم و پاشان شده که بدفعات میباید که با پیل از درون خندق برآورده شود . در بعضی جاهائیکه براه سیل معروفند خاک آنقدر کسب نرمی کرده میباشد که دیوارهای خندقها همانکه کنده میشوند پیاپی آن می افتند .

( میلان ایطالی )
وكيل امرتسر :
اين يك مسئله دلچسپی است که درينوقتها نظر دقت عموم مبصرین حربی را بسوی خود جلب کرده است و مادر پنجا پدرج کردن یکان رأی که بعضی از همعصران ما در بخصوص داده اند قناعت میورزیم همعصر « انگلشمین » کلکته از بعضی طریقه های

عملی ایطالی از نتیجه را که بر اسناد ذیل بنا یافته استنباط کرده است که ایطالی بطرفداری جرمن و اوستریا مایلست :
(۱) فريق « گاو اسوريتو » ایطالی مصر است برینکه اگر ایطالیا در مظاهرۀ جرمن و اوستريا بعد از اینکه با این دو دولت از یکمدت مدیدی رشتۀ اتحاد را محکم ساخته تبراید البته يقين كه يك كار غير مشروعی کرده خواهد بود .
(۲) آن وزار تیکه در ابتدا به طرفی ایطالیا را اعلان کرده بود حال مستأصل و در عوض آن وزارت جدیدی که قائم شده طرفداری اتفاق مثلث را تائید و تلقی میکنند .
(۳) زوجۀ سفير کنونی جرمن مقیم ایصالی از يك خاندان معتبر و بزرگ ایطالیا است .
(٤) پادریهای عیسائی طبعاً طرفدار اوستری میباشند .
(٥) ايطالی بهانه انعقاد قونفرانس سفرای خود را از پایتخت های دولتهای متحده انگلیز ، روس ، فرانس طلب کرد حالانکه سفرائی اوستریانی و جرمی خود را نه خواست .
پس در ین هیچ شایبه ریب و شبهه نیست که اگر ایتالیا مسئلۀ شرکت جنك خود را فیصله کرد بالضرور با متخالفان قدیمی خود همدست و متفق خواهد شد .
مگر در یتوفتهای اخیر بعضی وقایع جدیده که بظهور پیوسته اند میل ایطالیا را به تائید دولتهای متحده نشان میدهد . . والله اعلم بالصواب . !

( عصيان مرا كو )
همدرد از « مانچستر کاردین »
مرا كو : سلسلۀ بغاوت تا به حدود الخبرای جنوبی توسیع یافته باغیان بر محل حركات حربی فرانس قبضه کرده اند . خیال کرده میشود که چند قبایل دیگر نیز با باغیان هم دست گردیده بقوت متفقه بطرف شمال حرکت خواهند کرد .

( كذا )

( شهر سویز )
برلين ٢٥ نومبر :
روما : — بطریق غیر رسمی اعلان این امر کرده شده که عثمانی یقین داده است که شهر سویز را برای رفت و آمد جهازها گشاده خواهد داشت .

( كذا )

( عثمانی و ایران )
از قسطنطنیه خبر رسیده است که کور تمنت عثمانی از مدتی است که با سفیر ایرانی در باب مرتب شدن يك معاهدۀ جديد فيابين عثمانی و ایران مذاکره کرده است . حاکمۀ « بوشهر » از بسکه اطراف انگريزان مایل است يك فريق الفلانجوی را اخراج نموده است و يك جمعیت به این مقصد تشکیل داده شده تا بر حکام طهران احتراز را از شرکت در چنگ مقدس مذهبی تکلیف کنند و یکجهاز


سال چهارم شماره ۱۰
صحیفه ۹

انگلیزی برای حفاظت باشند. کان انگریزی و فرانسیسی به بندر عباس رسیده است .
كذا
( ايطاليا )
از خبرهای ، روما ، پاتخت ایطا لیا چنان معلوم میشود که در کاربکران قریه های شمالی ایطالی بسبب تصرف کردن بر مس و سرب از طرف عموم اظهار مخالفت انگلستان کرده شد . امسال در ماه اکتوبر تقابل همین ماه پارسال در تجارت صادری برطانیه ٤٠ فیصد و در تجارت واردی آن ۶۰ فیصد نقصان آمده است .
كذا
( بداوت مراكو )
از خبر های ، مادرد ، پاتخت هسپانیه معلوم میشود که فرانسیسیان قریب ، کتیفرا ، از باغیان هزیمت برداشته اند و ٢٤ افسر و ۹۰۰ سپاهی شان هلاک گردیده اند .
كذا
( مدافعت پر سوز )
انگیزان بکمال تعجیل در مدافعه نهر سویز کوشش میورزند که در حال زیر اثر ترکان آمده است .
كذا
( حکومت عثمان باز مایای خصم )
صوفیه ٢٤ نومبر :
طریق وقتی که عثمانیان بردیده بانی رعایای خصم اختیار کرده اند دران هیچ تحقیق هنوز بعمل نیامده و در حال دوباره اعلان کرده شده که رعایای دولتهای متخاصم نمی توانند که از جابهای سکونت خودشان بدر بروند . و نیز جمیع کسانیکه مورد شبهه شوند از مملکت اخراج کرده خواهند شد . کوئی های ممالک خارجی در تحت تحفظ کور تمنت در آمده برآمد طلا حکم شدید ممانعت صادر کردید . کلید های یکسهای روپیه بانکهای ممالک خارجی نیز به حکام ترکی تسلیم شده اند . و چنانکه کان میرفت مینازی را که مناسبت یاد کار معاهدهٔ روس و عثمانی در « بنکاس » کابن کردیده بود بعد از صدور فتوا بچه های مکتب مستاصل و خراب کردند . و نیز خبر رسیده است که برکنار باسفورس در مقام یک یونانی بعضی المها و اسباب تلگراف بیسیم یافته شده و صاحب خانه پیش از ان فرار جسته است .
كذا
( دعوای فتح بر روسیان )
در خبر های رسمی ترکان دعوای فتح یابی پر روسها و انکلیزها کرده شده که روسها را تا به سرحد کوه قاف هزیمت داده اند و در معرکهٔ قرب وجوار ، لین ، نیز نقصان کثیر پروسها عاید کرده شده که در انجا آنها را تا بدریای ، پروچک ، پسپا کرده اند . و بعضی قبائل کوهی ایران نیز در سرحد روس در آمده دشمنانرا به نقصان و تافات کثیری معروض ساخته اند .
كذا
( فتوحات عثمانی )
خبرهای حربی ذیل با « تیلگراف بیسیم » در جرمن مشتهر

کرده شده اند که باز بکومپانی ، مارکونی ، موصول گشته اند : اطلاع موصولی صدر مقام مظهر است : که ترکان دروادی « بسوم » کار روانی هجوم روسها را پسپا کرده محصره روسی را هزیمت دادند . اگرچه توپهای قلعهٔ « باطوم » در جنگ مشارکت ورزیدند ولی کامیاب نشدند عسکرهای ما تا ۱۰ کیلومتر و در ضلع « وین جورا » در جنوب مشرق باطوم در آمده اند . روسها در بیانی که در رپورت خود ها کرده اند که عسکر های متفرق کرده شدند و از ارض روم دوباره مراجعت ورزیده اند بکلی غلط بیانی و دروغکوئی راه به کار برده اند . عسکر های ما بیشتر برای حاضری جارحانه بر خلاف دشمن مجهز کردیده اند دشمن از سنکر بست خود بیرون هیچ ترقی نتوانسته است بلکه بر عکس آن در مقابل عساکر ظفر ما گر ما در میدان کشاده از تمام خط تصادم در عقب نشته است .
كذا
( حال فلاکت اشتمال مانی بیکرو )
پیترو غراد ۷ دسمبر :
شاه مانی نیکرو در يك تلگرافي بنام اخبار « بورش کرت » بیان کرده که يك ثلث فوج مانی نیکرو در میدان جنك هلاك و تلف کردیده و جميع ذرایع مملکت خوردن ما قطع گردیده اند . امداد روپیه و آلات حربه هر قدر که از طرف هر کس باشد بکمال منت و شکر گذاری قبول کرده میشود .
كذا
( ملاحظة حدود بیطرفی در فضا )
بغرض هم اندختن بر کار خانه « زبیان » فره در یکس هیون جهاز های هوائی فرانسی و انگلیزی که رفته بودند در جو هوا از سر مملکت سویسره گذار شان افتاده بود که بنا بران دولت سویسره ، سویزرللند ، كميك مملکت بیطرف است برین اعتراض کرد و سفیر های دولتهای متحده را گفت که این اعتراض او را به حکومتهای خود شان تقدیم کنند . در جواب این پروتست دولت سویزر لند مستر « و تسنن جرجیل » وزیر بحریهٔ برطانیه گفته است که طیاره بازان انگلیزی و فرانسی که برای هم انداختی بر کار خانه « زیبان » فره در یکی هیون رفته بودند برای آنها صاف گفته شده بود که از بالای مملکتهای بیطرف نگذرند . و در نقشه که بدینفرض برای آنها حاضر شده بود علاقه سوزر لند یکلی از خط حرکت آنها کشیده شده بود . ولی در وقتیکه طیاره به ارتفاع کثیری در پرواز باشد ، رانحال بدون يك طياره باز ما هر هر کسی نمیتواند که سمت حرکت طیاره را خود معلوم کند . علاوه بران در قونفرانس منعقدهٔ سال ۱۹۱۰ م « پاریس » مسئلهٔ گذشتن کدام جهاز هوائی دولتهای متحارب از بالای کدام مملکت بیطرف نیز در زیر بحث نیامده است . ازین ظاهر است که بنا بر حالت کنونی قوانین بین الملل فضای هوا بر خلاف زمین و آب بیطرف مانده نمیتواند .


۱۰
ساله چهارم
شماره ۱۰
کذا ( بهترین کشتی های تحت البحر جرمن )
در زیر قومانده عزت اشا هستند در علاقه دشمن نارت کرده اند .
يك نامه نگار امریکائی مینویسد، که در حال بکنقسم اعلای برکان يك ریل میدانی را در نخلستان و النخيل و ساخته اند .
اور
کشتی زیر بحر در جرمن ساخته شده که جرمن ها بران بس
معتمدند و غالباً این کشتی از همان رقم جدیدی خواهد بود که آنرا
( یهودیان میخواهند که خودشا را رعیت عثمانی بسازند )
قبل از مدت قلیلی موجدين جرمن ساخته بودند . وصف زرك
امستردام ۳۰ تومير :
و شایان دقت آن اینست که در مقابل کشتی های تحت البحر سابقه
يك كار قسطنطنیه مظهر است که کور محنت عثمانی شار
دیرتر در زیر آب مانده میتواند که اقصای حدود سفر آن در زیر بحر
در خواست ( دى بزرك ) ، پیشوای مذهبی یهودیان ، یهودیان
تا به ۸۰۰ میل است یعنی در آن آنقدر مصالح را گنجایش میتوان
غير ملكي و بالخصوص یهودیان روسی که در ترکی آباد هستند برین
داد که بعد از سفر ٤٠٠ میل دوباره به مستقر اصلی خود مراجعت
شرط رعیت خود تسلیم میکنند که بعد از جنگ نیز قومیت خودشا را
کنند . متعلق این کشتی زیر بحر طرز جدید هنوز معلوم نشده که
نگذارند. و این نیز بیان کرده شده که اهالی سومالا بفرض هجوم
دران چقدر تور پید و خواهند بود ولی این این است که عدد
بطرف مصر اقدام ورزیده اند .
تورید و های آن نیز از تور پیدوهای تحت البحر حالاتي بالضرور
اضافه خواهند بود. از طرف جرمنها در جنگ زیر مجمر تا به حال
( جهاز مسعودیه )
پیش از قیاس مرکز می نشانه اده شده است. یکی از کار نامه های سول ایند ملتزی نیوز :
بزرگترین این رقم کشتی آن بود که تاریخ ۲۲ ستمبر گذشته ابوکره
مسعودیه ، جهاز جنگی عثمانی که آنرا کشتی زیر بحر برطانیه
وه کریسی وه هوك . سه چهار جنگی انگلیزی را در ۱۵ دقیقه
در داینال غرق کرد یکجهاز بسیار کهنه و تا کاره ترکی بود .
در بحر شمال تباه ساخت، بهر صورت شنهای تحت البحر درین
از ساختن این جهاز ۳۸ سال شده بود حالانکه از روی حساب
جنگ از جهان های هوائی و جنگی سطح شهر بشیر مدهش و مرلك
امروزی عمر کا ریگر جهاز جنکی تنها ۲۰ سال اندازه کرده شد..
ثابت شده اند و غالباً موجدين جرمی نیز ازین منفعت تحت البحرها
در سال ۱۸۷۹ این جهاز در انگلستان ساخته شد و در سال ۱۹۰۷
متاثر شده جمیع توجه خودشان را در ساختن رقم جدید این کشتیها بذل
کور تخت ترکی آنرا به شهر ، جنوا، واقع ابطالی برای ترمیم
و صرف میکنند تا تلافی نقصاناتی که در جاهای مختلف به آنها اصابت
فرستاد برین جهاز ۲ نوب ۹ انجی و ۱۲ توپ ۶ انجی و ۹ دیگر
نموده بکنند . بالفعل دنیا منتظر است که حالا او در میدان بحر
تو بهای خورد خورد منصوب بودند و رفتار آن می ساعت ۱۷
بر آمده بکدام کار نمایان خود انظار مردم را بسوی خود جلب
کوس بحری بود.
خواهد کرد ؟ این اول توتی است که کشتیهای زیر بحر در میدان
عمل حزب در آمده تا به حال جهازهای بسیار زن بزرگی را غرق
( يك زن فرانسوی در حضور امپراطور جرمن )
کردا بده اند. ولی آن رأی که پیش از وقوع جنك امير البحر
همدرد
و اسکان ، متعلق آن داده بود درست و برآمد .
پاریس ۲۹ نومبر :
با امیر الطور جرمن ملاقات يك زن فرانسوی که در
خبرهای سابقه
قریب ، سیدان ، بايك كادی زخمیان اسیر گفته بود واقع شد .
( حرکت عسکری عثمانی )
و چونکه از سبب الزام بخیری که رو باید شده بود از طرف افسر
کذا
های جرمی همواره تهدیدات قتل میشید، لهدا حضور امپراطور
پیترو مراد ۳۰ نومبر :
عریضه نکار کردید. نابالآخر در ، شار لیویل ، مرورا شرف
يك تلگراف بیسیم رسمی که دیروز از برلین رسیده است
باریابی شاهانه حاصل شد. موسیو ها زیلان ، در اخبار ، فرانس
بیان میکند که در و قسطنطنیه درسا اعلان شده است که عسکر
دیدی مین، داستان این ملاقاترا چنین شایع کرده است .
های عثمانی بعد ۶ میل در قربی با طوم رسیده اند و تردید این
در همان ساعتیکه این خاتون فرانسویرا ، میجروان پلیس .
دعوای روسیان که ترک از و ارض روم ، و این شده اند بشدت
افتر همرکاب شاهانه بحضور امیر اطوری تقدیم مینمود در آن
کرده شده بترکان به جانب شهر سوز در اقدام دیده میشوند .
وقت اعليه مرت امیر اطور در یکی از محل های که قریب و شار
لیویل ، برای ذات شاهانه مخصوص بود اقامت داشتند و خانون
امستردام ۲۸ نومبر :
فرانسوی مجردی که در دالان استقبالیه داخل شد در پیشروی
از يك تار و برلین و که بنام و تیلیگراف ، موصول شده
یک میز یک افسر را دید که در ینی سبزی در بر دارد و نقشه های
طاهر میشود که از قاهره خبر رسیده که فوج انگلیزی مرکی را
کثیری بر اطرافش هموارند. افسر مذکور در حال که خاتون
که از ، فیوم ... چرهاد، میرود به خندق های بسیار در از
فرانسوی داخل دالان شد چنانچ، عادت جرمنیها است پایهای
و شکر های توپخانه ها بسته است.
از یک تار این هم معلوم میشود که ۷۶ هزار عسکر عثمانی که
انگلستان عذار است .


گزينه ١١ سال چهارم شماره ۱۰

ليميات : - قبل از عمليات وبعد از عمليات
عبدالحميد نام شخصى كه دو نيم فوت روده اش را بريده

ورمه : - قبل از عمليات وبعد از عمليات


صحیفه ۱۲
سال چهارم
شماره ۱۰

خود را بهم متصل نموده برخاست و گفت « من سلام میرسانم. گوینده این الفاظ مگر خود امپراطور بود ، اگرچه در اول امر به خاتون فرانسوی در شناختن شان قدری دقت دست داد، ولی بعد ازان بکمال تعجب دید که ریش شان رسیده و غير مخلوق ، ورنك شان قدری زرد ، و سیمای شان بحیثیت مجموعی خود یا فوتو های شان که قبل ازین گرفته شده بود هیچ يک مشابهت و موافقت کلی بهم میرسانید . چون خاتون کمی دیگر هم بیشتر آمد به شتنش امر فرمود وسپس این چند سو ارابهم و بكمال تیزی خود بخود آزاد کرد که « فرانس بر خلاف ما چرا جنك کرد؟ » ولی آنکه بشنیدن جواب آن يك معطلی و توقف ورزند متصل سوال دیگر برخود عرض فرمود که «مگر شما نمیدانید که از همه اول فرانس اجتماع افواج کرده بود ؟ » و در تجاویش به آهسته کی بسوی حملهٔ بلجیم اشاره کرد . امپراطور از شنیدن لفظ بلجیم فهمیده گرفت که آنها همیشه حملهٔ بلجیم را بمن یاد دهانی کرده الزام میدهند .... کمی سخن مرا بشنوید! » و در بر سیاز ثبوت کلی این امر بما معلوم شد که در بین دولتهای انکار ، فرانس و بلحيم جنان يك معاهده بتكميل رسیده بود که از روی آن انگلیس و فرانس از راه بلجیم بر جرمن هجوم تواند کرد ، درینبار خاتون فرانسوی گفت که « حضور مرا عضو بفرمایند ؛ من برای اظهار ناراضی بر خلاف الزام مخبری که بمن راجع کردید، آمده در پیشگاه صاحب اجرای نفس از ان تهمت میکنم » . ولی امیر هیچ توجه نکرده و غير متأثرانه چنان وانمود که کویا نشنید و بيك لهجهٔ بسیار غصه آمیزی این کلمات را زبان راند که « من خیالی که در خصوص انگلستان خوب صورت شما پرورده ام اینست که او همیشه با هر کس غدر کرده ، و او عبارت از حیلهٔ مجسم است . اگر حالا من بخواهم ... او فردا برای بازی دادن و خراب

ساختن فرانس کار خواهد بست . حیف ! که شما هیچ خود تارا به آن درجه شهرت تاریخی خود که میبایست مستحق آنشوید رسانیده نتوانستید ، کمی فکر و ملاحظه کنید که حتی های خونخوار از اجزای فوج شما محسوب میشوند . در نجا خاتون فرانسوی بیکطريق مشکرانه گفت که « هر چند شکرهای سیاه ما خونخوارند ولی گاهی شنیده نشد که آنها با اطفال را بقتل رسانیده باشند و باربیران کهن سال ضعيف غير کرده باشند و یا مقابر را ویران و کلیسا ها را آتش داده باشند » . امير الطور بجواب این سخنان الزام نما فراغت نداشت بلکه این هم مشكوك و مشبوه است که « ایا این سخنان را شنید هم پانی ؟ زیرا نام بر همین وقت ، میجروان پالیسن ، در وازه دالان ملاقات رانیم باز کرد » . شهنشاه كمان آخرين ابن ملاقاترا به بسیار زودی گفت که « خوب ! برای من چنان معلوم میشود که بونها کدام انهامی وارد آمده است ، من شمار ا آزاد کردم ولی در ظاهر نمودن این سخنان که با شما گفتم استر و کم گونی را دریغ دارید » .

جناب محمد ایوب خان
از خدمه حضوری اعلیحضرت همایونی که اشرف شاگردی اعلیحضرت در فن عکاسی سرفراز و ممتاز میباشند

( جرمن در حرب حاضر )
( سياره )
يك مضمون شکار امریکائی هر « دلی تیلیگراف » مینویسد : که من وقتیکه از انگلستان عزیمت جر من را کردم من برين بك عقیده داشتم که جميع ملت جرمن سوگوار و مغموم خواهد بود . و تمام آبادی آنجا ازین يك بسيار دلشکسته شده باشند که عسکرهای آنها با دادن تلفات کثیر نیز بر حاصل کردن فتح فیصله کن در مقابل متحدین کامیاب نشدند . ولی چون من به « برلین » داخل شدم جميع خیالاتی که قبل ازین قایم کرده بودم کلی غلط ثابت شدند . من به احوال « برلین » قبل ازین هم واقف بودم و حالا چون مشاهده کردم در حالت طبیعی آن يك فرق بسيار کمی محسوس نمودم، اوتلها وطعامخانه ها کشاده اند و به بسیار درستی و انتظام مانند سابق در آنها سودا میشود على هذا القياس تياتروها و تماشا كاهها نيز برهمین منوالند.


۱۳۴
سال چهارم
شماره ۱۰

البته از همه بیشتر فرقی که دران مشاهده میشد آن بود که بر سر کها عدد كثير عسكرها بنظر بر میخوردند. من درین خصوص ها به کمال احتیاط تفتیش حال کردم که بعد از ان بمن معلوم شد که این جمعیت ۷۰۰۰۰ نفر سپاهی ، لاندو هير ، ( متطوع ) میباشد که عمرهای شان از ۳۰ قدری متجاوز است و در حال داخل عسکر کرده شده اند تا جائیکه من تحقیق کردم تا به این وقت یکی از انها هنوز شريك جنك نشده بودند. من پیش ازین در برلین کاهی اینقدر عدد عسکرها را ندیده بودم به سبب امریکائی بودنم جرمنها با من بيكوضع بسيار شريقانه و انسانیتکارانه پیش می آیند . محبوب القلوبی که در وقت امپراطور و ولیعهد را حاصلست در هیچ زمانه مثل آنرا نتوان یافت . واثر روحانی که درین وقت امپراطور بر رعایای خویش دارد نیز مثل آنرا کمتر توان دید. تا به حدیکه فرقه ، سوشلست های انتهای پسند و نیز مبارزان بروسیانی در کامیابی جنگ متحد و متفق شده اند. در جمعیت های مختلف جرمن دلچسپي جنك بطريق عمومی مشاهده میشود. و ازین یک مخاصمین را باید که بکلی مأیوس شوند که اهالی بویریا و یا ، سکسنیا ، و یا ، ورتمبرك ، میخواهند که خود را از زیر حکومت ، پروسیا ، آزاد سازند . در دلهای عمومی ملت جرمن این سخن راسخ گردیده که این جنك جيراً برانها کرده شده است و آنها در شهادت آن نامه ها ومکتوبهای سیاسی را پیش میکنند که فرانس با بلجیم در خصوص کشیدن فوج خود را از ان ملك يك مشوره کرده بود ولی برین واقعه مطلقا توجه نمیکنند که ازین قسم مشوره برای عساکر جرمن استحقاق تعرض بر بیطرفی بلجیم از چه چیز حاصل شد . آنها این را نیز بربریت خودشان یکدلیل میگیرند که پیشتر از اعلان جنك دسته بحرى انكریز مكمل فراهم آورده شده بود که برای جنك بكلی نیاز بود . و اینکه اگر ما در اول میدانستیم که جنك بالضرور واقع میشود البته ما بعضی چیزهای مایحتاجی که در ملک ما پیدا نمیشوند از پیش تدارک میکردیم نیز بر اثبات معصومیت و بیگناهی خودها استدلال میکنند .

جوان من که قبل ازین شما آنها را دیده بودید دو نفر هلا و سومین را زخمی از میدان حرب آورده اند. من تنها بر همین یک افسوس میخورم که ای کاش من ۳ پسر دیگر هم میداشتم که آنها نیز بر حفاظت و حیثیت وطن خویش را فدا میساختند . . بینید شدت غیرت و علو همت را ] بیانات نامه نگار مذکور بسیار است که از باقی آن صرف نظر نموده در نجا بدرج کردن همینقدر اکتفا ورزیده شد .

( سخنان هر رقم جنك )

بر قیمت دریشی مکمل یک سپاهی جرمنی مبلغ ۲۷ پوند که معادل به ۸۱۰ روپیه شود صرف میشود .

در راه حمل و نقل و دیگر کارهای عسکر جرمن زیاد از یکصد موتر کار خدمت میکنند. این ها علاوه بر تریلها هستند .

امپراطور جرمن حکم کرده است که هر جند سپاهیانی که بر تو بهای دشمن قابض کردند برانها في ۱ عدد توپ ۳۷ پوند بطريق انعام تقسیم خواهد شد .

شهر بروکسلیز را حالا مستملكات جرمن باید دانست تا به حال هر قدر بچها که در شهر تولد یافته اند اسمهای شان در فهرست رعایای جرمنی ثبت کردیده است. [ بروکسلیز پایتخت قدیم حکومت بلجیم بود .]

بر ساحل مشرق انگلستان بغرض تجارت شکار ماهی کرده میشد در یکدفعه از سبب جنك ٤٠ مليون ماهی کم گرفته شده ، در سال گذشته قريب ۱۰۳۶۰۰۰۰ ماهی بگیر آمده بود .

ماهیان از هرکس بیشتر در ین جنك فایده برداشتند . غیر از انکه شکار شوند شکارهای تازه گوشتهای چرب انسانها هم طعمه شان شده است ! ...]

و همراو کول . نام كه يك رسام شهیر مناظر ولوحه های حربی است به حکم امپراطور جرمن در میدان رزمگاه مغربی برای تصویر نمودن هیئت ها و حال های جنگ رفته است . این مصور مشهور بفرض ساختن آثار پر جنگی در جنگ چینیان و ژاپانیان، و ترکان و یونانیان نیز رفته بود

اجرای همدرد

اخبار فواید آثار حقایق بار ( همدرد ) که همدرد اهل اسلام و هم نبرد تجاوز و تعرض کننده کان دین حضرت خیر الانام است ... که خیراً مدت ۲ هفته را در تعطیل كشيد بالآخر غيرت و همت افراد ملت خود جزای نقدی تدارک کرده بتاریخ ۲۹ دسمبر به تقسیم و نقد سخن با چهره فرحت بار خود دوباره زینت بخش عیون قارئین بطبع شعار خویش گردیده و :

( باز آمدم که سجده آن خانه با کنم )
( گر طاعتی قضا شده باشد ادا کنم )

گفته کمر خدمت قوم و ملت چست بر میان همت بسته در عرصه ایفای وظیفه قومی ووطنی درآمد

* سراج الاخبار افغانيه ، عموم برادران هندستان خود را در


صحیفه ١٤ سال چهارم دائره ٩

( معجون مركب )
ما اکثر ازین یک شکایت کرده ایم که سلسله خبرها از قیمی محکمه احتساب چنان بی ربط میشود که بهم آوردن و سر خوردن آن با یکدیگر و ازان اخذ نتیجه کردن قریباً غیر ممکن است . و از نسیب اکثر چنان واقع میشود که همان نقشه مخصوصه میدان رزمگاه را که ما یک صورت در دماغ خود تصویر نموده باشیم ناگاه از آمدن يك خبر متضاد بکلی تغیر یافته بصورت دیگر تحویل مییابد و هنوز آنهم كما حقه در فکر ما جایگیر شده نمیباشد که دوسه سطر دیگر روتر آمده اثر آن نیز محو و نابود میسازد فرضی که از این تماشای تصاویر متحرك يك معجون مرکبی می بر آید. خبرهای محصولی ذرایع جرمنی در داك لندن گاه گاهی بنظر ما میخورند آنها اکثر در مقابل خبرهای سرکاری و روتر قابل وثوق نمیباشند و اين يك مسئله نجیبی است که در خبرهای داك لندنى و روتر نه تنها اختلاف بلکه اگر یکی سپید باشد دیگر سیاه مینماید . و درين قدر اختلاف تفحص حقيقت يك كار عبث و بیهوده است . متعلق نقل و حرکت افواج رومی و ترکی در قفقاز همچنان حالت غیر یقینی با محال موجود است و در اول امر شنیدیم که عسکرهای روسی بکمال نیزی تا به ارض روم رسیدند مگر بعد ازان این سلسله بر هم خورد و تا یک مدتی خاموشی بود و پس از ان دفعتاً تار ۳۱ دسمبر پیتر و غراد از لندن شایع شد که برخلاف قشون عثماني معركة ساری کمیش جاریست ، و كه ، يك حصه از عساكر عثماني روادی اولاً از جمال فراهم کردیده و بر مقام اردهان پیشقدمی کرده اند. این خبر جدید گویا نقشه دماغی مارا که پیش ازین تصور نموده بودیم بکلی تغییر داد و به جای آنکه ما قشون روسی را در قربی ارض روم قرار داده بودیم حالا مجبور شدیم که بین یک معترف شویم که جنگ در خاک روس واقع شده .. ساری کمیش ، قریباً ۲۰ میل اندرون سرحد روسی میباشد . تار ۲ جنوري يك چيزك دیگری هم بران می افزاید که در قفقاز، روسیان برده در کوی که در قریبی ساری کمیش کاین است کله بازی کردند و ترکان در انجا مدافعت شدیدی نمودند .... بر اردهان جنگ جاریست . اگر چه تا به حال هيچيك چنانی خبری نرسیده بود که از ان معلوم میشد که عساکر عثمانی بر مقامات روسی قابض گردیده اند ولی ازین تار ضمناً چنان معلوم شد که در کوی ، در تصرف ترکان بود. و بنا بران آنها در نجا مدافعت روسیا را کرده بودند. اگر این اوراق پریشانرا انسان یکجا بکند پس از ان يك شکل عجیبی پیدا خواهد شد یکطرف خواهیم دید که روسیان تا به ارض روم رسیده اند و دیگر طرف ترکان را ۵۰ میل در سرحد روس تا به اردهان ، خواهیم یافت ازین اجزای متضاديك چنان مرکبی می بر آید که از درجه فهم وادراك ما يقيناً بلندتر است .

تار ٤ جنوری باز تصدیق این امر را میکنند که جنگ در علاقه روسی واقع شده اگرچه ترکان در انجا پس پا کرده شده اند .

چنین تشبتات انسانیتکارانه و جوانمردان که در اجرای دوباره (كذا) همدرد) و احیای بعدا لموت بکانه هواخواه خودشان، زمین دار . بکار برده اند نظر استحسان می بیند و از صمیم دل و جا دارد که حق سبحانه تعالی زیاده پر زیاده توفیق رفیق شان گرداند .

همدرد ٤ جنوری : ( مناسبات امريكة و انگلستان )
يك معما .
ترک روتر به بمبئی يك تلگرافی داده است که نتیجه کدام تلگراف دیگر معلوم میشود که باو از لندن فرستاده شده تار مذکور از قرار ذیلست :
لندن ۳۱ دسمبر : - سفیر امریکه در باب یک نوت دولت امریکا با سراد وارد کرای مذاکره کرد.
بریس بوریو ، مظهر است که در مسأله گرفتن تحرير دولت امریکا، از طرف کورتملت انگلیزی هیچ مخالفت واقع نشد. ویلکه جواب آن بزودی بچنان طرز دوستانه به امریکا داده خواهد شد که در نوت دولت مذکور مضمر است .
در اخبارهای امروزینه ، نيورك ، بسیار رای زنها متعلق این نوت کرده شده اند . اخبار ، نيورك تایمز، مینویسد که هیچ يك اراده که منافی دوستی باشد یافته نمیشود و هیچ کدام لفظی که از ان تهدید مأخوذ و مطلوب باشد استعمال نشده .. تربیون . مینکارد که این یک مسئله است که به بسیار صفائی و درستی آنرا می باید کرد و بر خلاف آن بطریق دوستانه اظهار نارضائی و نا خوشنودی باید کرد .

(كذا ) (کله باری بر بلغراد )
چند جهاز جنکی اوستریا بروز سه شنبه از کنار دریای دينيوب ، دوباره بر قلعه و شهر، بلغراد، پایتخت سرویا گله بازی کردند .

( كذا ) ( قبضة تركان بر کبدی )
برلين 9 دسمبر :
از خبرهای رسمی قسطنطنیه معلوم میشود که ترکان بر کبدی که ۱۲ میل دور تر بطرف مشرق با طوم است قابض کردیدند و کارخانه برق باطوم را نیز یکلی تباه و برباد کردند ..

( كذا ) ( بلژیکیان در عثمانی )
كوين هيك ٣ دسمبر :
از يك تار مخصوص، بر این ، معلوم میشود که در کورتخت جدید در دولت عثمانی این اعلان کرده شده که بارعایای بلژیکی در عثمانی چنان سلوکی کرده نشود مثلیکه بارعایای فرانسی روسی و انگلیزی کرده میشود بلکه بسببيكه در حال و بلژیک جرمن قابض کردیده از انرو با ایشان چنان سلوك مرعی باید داشت که با جرمنیان ملحوظ است .


حيفة ١٥
سال چهارم
شماره 4

یک تارہ جنوری از مصدق این خیالست با آن تردید هم میکنند این مملکت را مضبوط ولی در حالت نفاق یافت و آنها را محتاج بی، روسیا نرا در اردهان و ماورای کوه قفقاز يك فتح مهمی وضعیف گذاشت، حقیقتاً برای هندستان و انگلستان ازین برتر حاصل شد که در ان ترکا را به بسیار پریشانی و سرا سیمکی شکست دیگر چه سختی خواهد بود که هندستان که بلحاظ کثرت نفوس داده شد. این کار پیتر و فراد است ولی در ان ذكريك اعلان تركي وعقيدتمندى بدرجة كافى مضبوط و محکم است در رفع کردن مشکلات ایز کرده شده که مضمون آن اینست که برار دهان بعد از يك و خطرات در برابر انگلستان شرکت ورزد و هر دو تحفظ اغراض معركة شديده قبضه کردیم. خود را نکنند. این الفاظ پر جوشیکه بر صداقت و واقعیت در این تار آخر الله کریتر و غراد این نیز بیان کرده شده مینی هستند که برین بك دلالت میکنند که وفاداری مسلمه است که و در قربی های ساری کمیش جنگ شدید جار بست و ترکانرا هندستانیها هنوز برای کور تمت كاملا قابل اعتبار نیست. والا نعمان کثیری رسیده است. هیچ وجه نیست که هندستانی ها از حقوق شهری های عام هم محروم نمانند. ولی حالا که برای کور تمنت بخوبی معلوم شده که از طرف وزیر هند خبرهای که برای و ایسرای آمده اندورانها وفاداری هندستانها تنها زبانی نیست بلکه عملی نیز هست و آنها نین الفاظ ذیل لایق خواندن میباشند یعنی ترکان در قفقاز دعوا برای اثبات آن در هر وقت و هي حال آماده اند وفي الواقع در یکنند که ماه اردهان، را گرفتیم. مکر از اعلان رو می چنان میدان جنگ برای برقرار داشتن عزت ووقعت تاج برطانيه وسرا معلوم میشود که، در اروز قریب اردهان هيچ يك معر که بوقوع زیر نشدن بيرق و يونين جيك سنيه سپر شده اند. لهذا يقين داریم نیامده بلکه در قربی، سارى كميش، جنگ خونريزى بظهور که این مطالبه تا به بسیار مدت ما را در انتظار نخواهد انداخت آمده است.. بهر صورت ما متجبریم که آیا محکمه خبر رسانی را و بلکه به بسیار زودی آن وقت خواهد رسید که یک بچه او رویی عجیب تهیم و یا که بر کوتاه نظری خودما يتالم ...... را و يك مرد ۵۰ ساله تجربه کر و قدار هندی ترجیح داده نخواهد شد.

وکیل امرتسر : ( هندوستانیان چرا از سلاح محروم اند (1)

سیاره ۱۱ جنوری : (امريكا ومكسيكو)
این يك سوالیست که در دل هر يك هندستانی در به وقت موجزن قریب یکسال گذشت که در مکسیکو شورش شدیدی بریا میباشد متعلق آن، میز ای پینسنت و در اخبار و نیواند با دی شده بود که بنایران دولت امریکا عسکرهای ری و بحری خود جود که مینوید قانون اسلحه بر دامن و فاداری مسلمه اهل هنديك را برای سرکوبی باغیان انجا سوق نموده بود. پس از ان خبر لكه خجالت آوریست و علاوه بر این معاون شیران و کر کان آمد که در منجنه باغیان یعنی حاكم مكسيكو مأخوذ شد و باز جلا و خصوصاً دزدان و جانی است، زیرا دهقان های غریب را دزدان وطن کردید و دوباره خبر رسید که در ان جا حسب المرام دولت غیر مسلح یافته بی باکانه بر آنها می افتند و بلکه در اکثر اوقات امريكا يك نائب الحكومة جديد مقرر شده است که او خاص خورزی هم میکنند، میز موصوفه پس از يك كمی بحث مینویسند عاصیان را بسرا رسانیده و دیگر انرا عفو نموده در تمام مملکت که این امر کم تعجب آور نیست كه يك بچه جارده پانزده ساله امن و امان قایم نمود. بهر صورت بروقت آغاز جنك اوروب اوروبی که یکی ناتجربه کار میباشد مسلح میکردد ، و يك هندستانی اگر بو روتر اعتماد کرده شود پس هیچ شورشی در مکسیکو ٥٠ و ٤٠ سالة العلیم يافته ، بارها امتحان و فاشعاری آن گرفته شده باقی نبود، ولی دفعتاً در پایونیر ، این خبر بنظر بر خورد که بك کاردی هم با خود گرفته نمیتواند تا در هنگام مجبوریت به دولت امریکا به جنرال وبلاء حاكم مكسيكو اولتیماتوم فرستاده آن حفظ جان خود را بتواند. بر همین موضوع بحث کرده میر است. درین هیچ شبهه نیست که جنگ او روپ برای خبرهای مجلس و اندین نیشنل كانكريس ، به يك لهجه بسیار پر حسرتی حیرت انگیز و دور از قیاس خود نظیری ندارد ولی این معامله گفت که ، اینچنین حقوق مانند اسلحه داشتن، و در فوج عهده را بظاهر با جنگ او رو روپ از هیچ طرف هیچ مناسبت و تعلق یافتن و برای تحفظ ملکی خود را بطريق عسکر تقدیم نمودن و از نیست ۱۰ کر دولت های جماهیر متفقه نیز و مکسیکو در دول اوروپ قبیل اینها تابکی هنوز به هندستانیها داده نشود و تابکی هندستان محسوب میشدند پس چنانچه ما این خبرها را قبول میکنیم که با نسمه های اب اس انگلستان بسته بوده به زانو خواهد رفت. حالا و روسيها بك فوج كامل تركانرا باجترال آن اسیر نمودند ، و ياه دو وقت آن رسیده که او به خاطر خود و انگلستان بیا ایستادن را بیاموزد و پلان مکمل اوستریائی مسلم در دست روسیان افتادند، و با این که برای هندستان و انگلستان ازین افسوسناک تر دیگر چه خواهد یگر رمنت لوره ایطالی در زیر ریاست و جنرال در بیالدی ، در بود که مانند و رومه الكبری، در اثنای کدام خطره عظیم ، فرانس از طرف دولهای متحده داد شجاعت داد ، البته این انگلستان برين بك مجبور شود که هندستا را برای شکار شدن حکومت ۱۵۰ ساله را نیز مانند آنها بی چون و چرا قبول میکردیم . ولی چنانکه تفرقه با همی و حمله های خارجی بگذارد. متعلق حکومت ۱۵۰ ساله گفتیم که امریکا را تا به اینوقت ما هنوز ملك عجايبات نميدانيم انگلستان بر هندستان این رأی چگونه قرار توان داد که او مردم


حصه ١٦
سال چهارم

زيرا تا به سال او طرفدارى يکى از محاربين را نکرده است که از اقطب تا اکنون در جنگ او روپ داخل و شامل نگرديده . ازين بيان اگرچه مراد ما اين نيست که ، گرفتار شدن کامل يک فوج ترکى باجنرال آن ، و يا ، اسير شدن دو پلتن مکمل اوستريائى و يا ، شريك جنگ شدن يك رزمنت ايطالى ، غير ممکن و دور از قياس است ولى با آن در مسئله ، التى ماتوم امريکا به مکسیکو ، براى ما اينقدر حيرت بى اختيار دست ميدهد که در ما بين دولت جماهير متفقه وجنرال ويلا حاکم مکسیکو چه وقت و بر کدام سخن ناساز کارى واقع شد و اين کدام معامله که بود اينقدر طول کشيد که بالآخر دولت امريکا به اولتى ماتوم دادن خود را مجبور ديد ؟ .

( خواهر ايمدان در رودبار انگلستان )
در يتوق تنها در رودبار انگلستان يك كشتى تحت البحر جرمن چنان يك شور و شرى برپا ساخته که اگر بزودى چاره آن کرده نشود عنقريب مانند « ايمدن » کسب شهرت فوق العاده خواهد کرد . در چند روز گذشته دو جهاز انگليزى يکى ميلاشيت نام که زغال گرفته به « هيور » و ديگرى « برايماوو » که آنهم زغال برداشته به « هروئين » ميرفت در قربى سواحل فرانس غرق کرده شدند . و از سببیکه در هر دو جهاز مسئله تحفظ مسافران بيطرف ملحوظ گرديده بود از ارو اين نتيجه مأخوذ ميگردد که در هر دوجا همين يك تحت البحر سر انجام مقصد نموده بود . معلوم ميشود که اين تحت البحر از رقم بزرگترين بوده است . و در اصل چنان تورپيدو شبکه در زير آب نيز از ان حصول مطلب ميتوان کرد خالى ميتوانست . براى سوار شدن افسران و ملاحان هر دو جهاز بر کشتى هاى خورد ، ده دقيقه مهلت داده شد . و چون کشتى هاى مذکور تا به يکحدى دور رفتند آنوقت جهاز دشمن بر جهازهاى تجارى کامارى کرد تا زمانيکه آنها را يکى در زير آب نشاند . و پس ازان کشتى تحت البحر غايب گشت ، و ملاحان انگليزى عزيمت ساحل فرانس را کردند . اولتر عملهٔ « ميلاشيت » رسيده سر گذشت خود را بيان کرد و بعد از چند روز کشتى که بران عملهٔ « برايماو » بود ٣٠ ميل دورتر در شمال مغرب بمقام « فيکامب » رسيد ، و چون آنها نيز ماجراى خود را بيان نمودند . پس کشتيهاى تباه کن فرانسوى در تعقيب کشتى تحت البحر جرمن بر آمدند ولى بالآخر چنان معلوم شد که بر بدست آوردن مطلوب خود کامياب نيامدند . مسئله دور کردن و طرد ساختن کشتيهاى تحت البحر جرمن را از رودبار انگلستان براى محکمهٔ مجربه از جميع مسايل ديگر فراختر و اوليتر ديده ميشود . زيرا اگر اين مسئله بزودى حل کرده نشود عيناً که ذرايع رفت و آمد ما بين انگلستان و فرانس مسدود خواهند شد . و از همه بيشتر مرکز اين کشتيها را که اينها از انجا اخذ ذخيره ميکنند بايد يافت و بهر کيفيت راه رفت و آمد ان کشتيها را معلوم بايد کرد تا راه بر ايشان بسته شود . با آنکه

عدد کشتيهاى تحت البحر انگليزى و قرانى از عدد تحت البحرهاى جرمن بيشتر و افزونتر است ولى اين يک را اعتراف بايد کرد که جرمنيها تا به حال از تحت البحرهاى خودشان به بسيار درستى کار گرفته توانسته اند . در حرب حاضر مسئله کشتيهاى تحت البحر بس نا گوار افتاده است . فرانسوى ها ازين يك بخبر که يکچنان زمانهٔ در پيشروى شان آمدنى است که آنه ساخته شده دست خودشان که نه تنها بر خلاف حقيقاتش بلکه در مقابل خودش نيز استعمال کرده شود . اين کشتى زير بحر را ايجاد کردند .
(كذا)

(خليف جديد جرمن )
لندن ١٠ دسيمبر :
نامه نگار « ديلى کرانيکل » مقيم بيل رقطراز است که بقول اخباره برلينز تا تخيلات ، چين ميخواهد که حليف جرمن بشود . فى شبهه که اين همه از اثر پوشيده کار گذارهاى خفيه امپراطور جرمن است .

پشاور ديلى نيوز :
( باعث غرقان جهاز فارميدبل )
لندن ٨ جنورى
در « دار الامرا » لارد کريو گفت که اين رأى قطعى است که جهاز « فارميدبيل » را از يك كشتى تحت البحر دو نورپيدو رسيده غرق کرده شد . و اين را نيز بيان کرد که کيطان جهاز مذکور ديگر جهاز را تار داد که « هشداره اينجا نزديک نشوى که خطرهٔ نور پيدو موجود است و اين کار در تاريخ بحرى ما قابل يادگار است » نمره هاى مسرت ؟!!!
( كذا )

( بيان جرمن در خصوص غرق شدن فارميدبيل )
لندن ٧ جنورى :
بقول اخبارهای جرمن يک کشتى تحت البحر جرمن بذريعه تلگراف بيسيم خبرداده است که جهاز « فارميدپيل » را اغراق نموده است . جهازهاى انگليزى او را تعاقب کردند ولى نا کام شدند .
كذا

( اعلان غرق شدن دو جهاز )
لندن ٨ جنورى
امروز اعلان کرده شده که دو جهاز و يک ترانر و جهاز خورده انگليزى در بحر شمال ياسرتك مصادمه نموده غرق گرديدند که ٢٥ نفر آن غرق وباقى اکثر مفقود الخبريد اااه .

در چاپخانهٔ حروف دارالسلطنه کابل طبع گرديد
همه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و محرر تحریر یافته
محمود طرزی


شرایط خریداری

دارالسلطنه | ولایت داخل افغانستان
قیمت سالیانه | هشت روپیه کابلی | سالیانه | یازده روپیه کابل
قیمت ششماهه | پنج روپیه کابلی | ششماهه | هشت روپیه کابلی

در خارج افغانستان
هر جائیکه باشند با اجرت پوست
قیمت سالیانه | ده روپیه انگلیزی | قیمت ششماهه | شش روپیه انگلیزی
سه ماهه اشتراء قبول نمیشود
يك طلای پوند انگلیزی پانزده روپیه کادار است . از همین قرار حساب کنند

یاد آوری

بر همه کار داران نظامی وملکی وجملهٔ خریداران سراج الاخبار افغانیه اعلان و خبر داده میشود: اگر از يك جابديگر جا بروند و بیایند میباید كه بيك رقعه بمدير و سر محرر را خبر بدهند که من در فلان جا بودم و حال در فلان جا میروم اخبار مرا در انجا بفرستید، هر گاه همچنين يك رقعه شان برای ما نیاید و اخبار شان برای شان نرسد حق شکایت را ندارند.

( شرایط درج کردن اعلانها )

سودا گرانی که مال تجارتی، وصنعتگرانی که صنعت خود شانرا در سراج الاخبار افغانیه اعلان واشهار کردن میخواهند، و یا دیگر هر رقم اعلان واشهاریکه باشد از قرار شرایط ذیل درج وشایع میشود: اعلانیکه در متن اخبار از یکبار تا به پنج بار نشر وشایع شود بر سر هر سطر ١ يك روپيه کابلی واگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطريك قران يعنى نيم روپيه کابلی اجرت گرفته میشود اعلانیکه درين ورق وقايه درج شود از یکبار تا به پنج بار فی سطريك قران یعنی نیم روپيه کابلی واگر از پنج بار بیشتر نشر کردن خواهند فی سطر سه شاهی اجرت گرفته میشود. طول سطريك ستون اخبار ما ( ٣ — اينچ — ٤ — سوت ) میباشد. هرگاه شخصی اعلان خود را متمادياً تايك سال نشر کردن خواهد و وجه يك ساله را پیشگی ادا نماید در ورق پشتی بر سر سطری سنار اجرت گرفته میشود.


اعلان
عموم مشتركين كرام خود را یاد آوری میکنیم

هر قدر سعی و کوشش کردیم که از شکایت نرسیدن اخبار مشترکین کرام دارالسلطنه کابل خود رهائی یابیم ممکن نشد لهذا با ڈاکخانه مرکزی دارالسلطنه کابل يك مقاوله نموده با ڈاکخانه مشار اليه تقسيم و توزیع اخبار مارا که بهمه مشترکین کرام ما رساند در عهده حيث خود قبول نمود. مشترکین کرام دارالسلطنه خود را تبشیر و یاد آوری میکنیم که بعد ازین اخبار های شان بدون واسطه غیر فرداً فرداً بواسطه آدمهای ڈاکخانه بخود شان میرسد .

اعلان
از اداره
کتاب سال اول سراج الاخبار افغانیه مجلد
کتاب سال دوم ۰۰۰ مصور مجلد
کتاب سال سوم ۰۰۰ مصور مجلد
علم و اسلامیت
آیا چه باید کرد ؟
ادب در فن
توحید
این کتابهای فوق در اداره مو جود است . هر کس که آرزوی خریداری آنرا داشته باشند به اداره مراجعت کنند .

اعلان
از مطبعه عنایت
سیاحت پر دورا دور زمین بهشتاد روز مجلد
سیاحت در جو هوا مجلد
سیاحت در زیر بحر مصور مجلد
از مردهی سخی و از مردمی سخی مجلد
روضه حکم مجلد
هر کس که آرزوی خریداری این کتابهای مافوق را داشته باشند از خود مطبعه عنایت در ده افغانان از نزد عبدالروف خان سر مرتب و از دکان باز محمد کتابفروش در بازار ارک قیمتهای معینی که در پشت هر کتاب نوشته است خریداری کرده میتوانند . و اگر از خارج افغانستان آرزوی خریداری کتابهای مافوق را بکنند با مدیر سراج الاخبار الفغانیه مخابره کنند .


شماره ١١ سراج الاخبار افغانستان ١٣٢٩ سال چهارم

فهرست مندرجات

صنایع داخلیه ( صنایع پروریهای ذات اعلیحضرت شاهانه
حوادث داخلیه ( ترقی در مناسب — تصحیح يك خبر از هرات — مكتوب از دفتر ايشيك آقاسى ملكى — ايضاً مكتوب — ولادت نجيبه —
ادبیات ( تشويق علم وهنر كلام راقم
علوم وفنون ( جغرافيه نفسيات جمعيات بشريه حالات ثلاثه
حوادث خارجیه اجمال احوال — ترجمۀ اخبارهای از دو و اخبارات شاستری — خواب ارام جرمن — سخن های دلچسپ جنك حمله های جرمن وساحل انگلستان — بحريه بريطانيا آرزومند است — سیر دستۀ انگلیز — خوف از کشتیهای تحت البحر جرمن — جرمها را ممانعت کردن محال است — اهمیت تاریخی کیلی ودنكرك — مكتوب يك توپ چی — حمله جرمن بود — چسان فرصت دست میدهد؟ — درید ناوت حمله اور جرمن — امکان حمله جرمن — سبب تاخت جرمن — تعجب نباید کرد — جرمنها بیرون بر آمده میتوانند — انواع کرد و ازور های جرمن — جرمن خواهش مند طریقۀ جارحانه — ما را به قسم جهاز در کار است — دسیسه های حربیه جرمن — سلوك نيك حكومت استریا با اسیران هند برای خطره آینده نیاز بودن لازم است — ریل شهر سویز — افکار عباس حلمی پادشاه خدیو — جراید آیر لاند در حرب حاضر — ترکان کاسکها را شکست دادند — قبضۀ عثمانی در تبریز — يك زلزله مهیب در ایطالیا — عدد تلفات — کلیساها نیز سلامت نماندند — خبرهای جدید متعلق زلزله — طیارهای جرمن در فرانس — عثمانی و بلغار — عثمانی ومصر — فوج نو عمر جرمن — غرقاب يك جهاز انگلیزی و سه جهاز فرانسوی — جنك جبار خانه ترکان — استیصال یونانیان در آسیای صغرا — ردنكرك دوباره بم افکنده شد — شريف پاشا و فرانس — تبلیغ اسلام در لندن
تصاویر از مناظر استانبول ذات اعلیحضرت سلطان المعظم برای نماز جمعه بجامع شریف — از مناظر استانبول چشمۀ سلسبیل سلطان احمد — از مناظر استانبول غلطه نام بازار استانبول — از مناظر استانبول سفارت خانه دولت بريطانيا —


اعلان
از صنایع پروریهای ذات ستوده صفات اعلیحضرت سراج الملة والدین پادشاه ترقیخواه دولت علیه افغانیه و سعی و همت جناب جرنیل کارخانه جات، ماشین خانهٔ مبارکه دارالسلطنه کابل علاوه بر ایفای حوائج دولتی و عسکری مانند آلات حربیه دفاعیه و اونیفورمه های عساکر شاهانه وغیره، بعضی دیگر مصنوعات داخلی که از ان اهل وطن استفاده میتوانند نیز ساخته شده است که از حضور اعلیحضرت همایونی حکم فروش آن صادر گردیده است : محل فروش این چیزهای ذیل ( دکان عبدالله خان در بازار ارک ) میباشد .

(۱) سرج های پیشینه بافی رنگهای مختلف که قیمت آن از قرار گزانگلیزی ۳ فونه مشخص شده در صندوقخانه جنسی هم بفروش میرسند
اقسام | قسم اول | قسم دوم
درجه ها | درجه اول | درجه دوم | درجه سوم | درجه اول | درجه دوم | درجه سوم قدری کلفت قیمت آن ۱۰ پيسه زیاده شد
رقم | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ | رنگ | خودرنگ
قیمت | تا حال ساخته نشده | ۲ روپیه ۱۱ پيسه | ۲ روپیه ۹ پيسه | ۱ روپیه ۱۸ پيسه | ۱ روپیه ۹ پيسه | ۱ روپیه ۱۸ پيسه | ۱ روپیه ۱۰ پيسه

کشمیره های قسم اول درجه دوم از قرار گزانگریزی | کشمیره چهارخانه ۷ روپیه ۳۵ پيسه | کشمیره رهدار هر رقم ۷ روپیه بیست پيسه

(۲) جراب ها ◈ ۳ ◈ تکمه های جرمی محراب و منبردار
رقم | تکه بانکه زوج | راهدار زوج | معمولی زوج | کلان فی درجن | میانه فی درجن | خورد فی درجن
قیمت | ۱ روپیه ۵۲ پيسه | ۴۵ پيسه | ۳۶ پيسه | ۱ روپیه ۴۰ پيسه | ۱ روپیه ۱۰ پيسه | ۵۰ پيسه

(٤) وره های جدید ساخت
رقم | زه باف تانبه دو گز مده ناره | زه باف يك اسپه دو کره سه تاره | چرم باف يك اسپه | يك اسپه چار تاره نخی
قیمت | ۸ روپیه و ۳۳ پيسه | ۹ روپیه و ۲۴ پيسه | ۸ روپیه و ۴۲ پيسه | ۶ روپیه و ۱۱ پيسه
رقم | چرم باف دسته بادامی دو اسپه | چرم باف دسته دولانه يك اسپه | دسته دولانه یکی بار اسپه | چرم باف همرکاب
قیمت | ۶ روپیه و ۸۹ پيسه | ۶ روپیه و ۴۶ پيسه | ۸ روپیه و ۲۳ پيسه | ۴ روپیه و ۱۳ پيسه
رقم | قبضه ریخی کليت مرة توپخانه | قبضه کليت نقره از چرم سه لايه توپخانه | زه باف رقم سواری سامی کليت | زه باف دو تاره رکابی
قیمت | ۳ روپیه و ۵۵ پيسه | ۶ روپیه و ۵۷ پيسه | ۵ روپیه و ۹ پيسه | ۵ روپیه و ۵۴ پيسه
رقم | رکابی از نخ | چرم باف ميانه چوب بيت زنانه | ارزین سواری تیغ چرمی | زنانه ابریشمی خیاطه
قیمت | ۴ روپیه و ۱۰۵ پيسه | ۵ روپیه و ۸۹ پيسه | ۴ روپیه و ۵۸ پيسه | ۵ روپیه و ۸ پيسه
رقم | دسته بادامی تیغ چرمی | دسته دولانه نامی برنجی کليت نقره | از زین سواری دولایه تیغ چرمی كجك دار | چرم باف ما بین بيت يك اسپه
قیمت | ۴ روپیه و ۱۹۹ پيسه | ۴ روپیه و ۱۰۵ پيسه | ۴ روپیه و ۶۸ پيسه | ۸ روپیه و ۱۲ پيسه

(٥) اقسام گلهای مصنوعی سر
قسم | گل نافرنان | گل پرپینه | گل جیرین
قیمت | ۵ روپیه و ۳۹ پيسه | ۶ روپیه و ۷ پيسه | ۵ روپیه و ۳۶ پيسه
قسم | شکوفهٔ نارنج | گل باسمن | گل لکشن | جانیلی
قیمت | ۷ روپیه و ۴۵ پيسه | ۶ روپیه و ۵۸ پيسه | ۵ روپیه و ۳۸ پيسه | ۶ روپیه و ۳ پيسه
قسم | شکوفهٔ سیب | گل گلاب | گل سوسن | گل گندمی
قیمت | ۶ روپیه و ۳۵ پيسه | ۷ روپیه و ۱۲ پيسه | ۶ روپیه و ۵۴ پيسه | ۶ روپیه و ۵۴ پيسه

﴿ المشتهر ﴾
( میر محمد هاشم دفتری کار خانه جات )
( کپتان نظامی )


صحیفه (۱) سال چهارم شماره (۱۱)

قیمت سالیانه
در دار السلطنه کابل ۸ روپیه کابلی
در اطراف داخله مملکت
با اخراجات داك ١٤ روپیه کابل
در خارج مملکت
با اخراجات داك ١٠ روپیه انگلیزی
هر پانزده روز یکبار نشر میشود
قیمت يك نسخه آن در کابل یکپایسی است
(اوراقی که درج نشود اعاده نمیشود)

سراج الاخبار افغانیه
۱۳۲۹

مدیر و مؤسس
محمود طرزی
الاداره و المطبعه
در ماشینخانه دار السلطنه (كابل)
همه امورات تحریریه به اداره خانه
بنام مدیر فرستاده میشود

تاریخ ۱۰ ربیع الاول سنه ۱۳۳۳ تاریخ شمسی ۱۱ دلو ۱۲۹۳ تاریخ انگریزی ۳۱ جنوری

صنایع داخلیه
و صنایع پروریهای ذات اعلیحضرت شاهانه در خصوص ترقی صنایع داخلیه و استفاده از آن تا بحال بار بار تحت بحث و بیان رانده ایم، و از هر در و هر رهگذر درین باب حرف زده ایم. درین شماره خود میخواهیم عواطف برادران وطن عزیز خود را بسوی فواید و منافع صنایع وطنیه نموده تشویق و ترغیب دهیم که تا ممکن باشد: « بکهنه خود بسازند که نو مردم گرانست ». قارئین کرام و برادران ذوی الاحترام ما البته اعلان بعضی مصنوعات ماشینخانه مبارکه دار السلطنه کابل را در شماره سابقه ملاحظه و مطالعه فرموده باشند. و هیچ شبهه نیست که هر صاحب وجدان وطن دوست از خواندن آن اعلان يك مسرت بی اندازه در دل خود حس کرده خواهد بود. اگرچه اعلان مذکور بر حوایج مایحتاج کلی بسیاری محتوی نیست، ولی باز هم مسئله پوشاك را که از مهمترین حوایج ضروریه میباشد در بر گرفته است. قماشهایی که از فابريك پشمینه بافی بسایه توجهات ترقی آیات اعلیحضرت پادشاه مراحم اکتفا بروی کار آمده است، خواه از جهت خوبی و متانت، و خواه از جهت داشت داری و ظرافت بر بسیاری از قماشهایی که از خارج می آید برتری و تفوق میکند. و چون ارزانی قیمت آن هم در پیش نظر گرفته شود، و باز هم انسان از خریدن و پوشیدن آن صرفنظر کرده به قماشهای بی بنیاد گران قیمت خارج عرض احتیاج ورزد الحق که ظلم و بی انصافی بزرگی شمرده میشود. بنا بر این، یکبار اینجسته را هم بنظر باريك بين دقت ملاحظه کنیم که این قماشهائیکه در فابريك پشمینه بافی دار السلطنه کابل

ساخته شده و در معرض استفاده درآمده است. پشم آن از همان حیواناتی حاصل آمده که در خاك پاك وطن عزیز خود ما پرورش یافته است، در مرعاها و چزار ها و دشتها و کپه های همین خاك پاك چرا نموده، و از شینه ها و دره ها و چشمه سارهای همین خاك پاك صفاناك آشامیده، و در آغلها و غزدیها و زمینهای همین وطن آسودگی مأمن آرامیده، و پشم شان با قیچیهای مخترعه عجیبه خود اهل وطن بریده شده، بدستهای مالداران وطن جمع آمده، بر پشت شتران وطن بار شده بماشینخانه وطن رسیده، و از طرف عمله و کاربگران وطنی شسته شده، رفته شده. با آلات و ادوات ماشینهای فابريك وطن در خود وطن بدست اولاد وطن رشته شده. بافته شده ساخته شده است. آیا کسیکه دعوی وطن دوستی کند، وقماش خارج وطن را بر چنین قماش اصلی وطن ترجیح دهد در محکمه عالیه سلطان عظیم الشان، وجدان، بجزای خجالت و شرمساری محکوم نخواهد گردید؟ البته خواهد گردید! معنای حقیقی وطن دوستی همین است که انسان خاك روبه وطن خود را بر زر مبنای دیگران شرفتر بداند! خاشاك وطن خود را از کافور و صندل خارج برتر شناسد! کرباس وطن خود را از اطلس و دیبای غیر بهتر بداند! اگرچه در حقیقت همچنین نباشد، ولی چون یکبار در دل و حواس اهل وطن همچنین يك اعتقاد و اعتمادی درباره وطنش راسخ شود: هیچ شبهه نیست که همان جاذبه کشش حب وطن رگ های غیرت، و پی های حمیت شانرا بحرکت بجلی آسایی در آورده، و سعی و همت، دو چرخ موتور فعالیت شان گردیده، و اتحاد ملیه و اخلاق حسنه انجن حرکت شان شده خاك روبه خود را به زر مبنا، و کرباس خود را به اطلس و دیبا تحویل خواهند داد.


شماره ۱۱
صحیفه ۲
سال چهارم
آیا به این یک پی برده باشیم که ذات شوكتمان بادشاء ترقیخواه آن عاجز است. زیرا هر ملکی که صنایع آن ترقی کند ثروت
مقدس ما اعلی حضرت ، سراج الملة والدين، از اوقات قیمت دار سعادت، تجارت آن نیز ترقی میکند، و غیر ازین دلیل کوششمندی
شاهانه شان در هفته دو روز بایک روز را چرا منحصر به تشریف و غیرت و حمیت آن ملت نیز شمرده میشود. مار است که دعای
فرمانی ماشین خانه فرموده به نفس نفیس ملوکانه در راه ترقی صنایع دوام عمر و اقبال وشوكت واجلال اعلیحضرت پادشاه تکوین آمال
و تشویق و ترغیب اهل کار آن همت جهانقیمت منعمانه را صرف خود ما را ورد زبان صداقت ساخته از درگاه خلاق عظیم الشان
میفرمایند و هیچ شبهه نباید کرد که این نیست مگر از کمال مرحمت جلت عظمته نیاز و تضرع نما تیم که وطن مقدس ما را از شر دشمنان
پروری که در باره ملت و وطن شاهانه شان دارند. بلی ذات دین محفوظ و مصون دارد آمین .
اعلیحضرت بادشاه دل آگاه ما بكانه دوستدار حقیق وطن خود
هستند، بكانه ترقیخواه جدی ملت خود هستند، دایما در باب
رقى و سعادت ملت و وطن شاهانه شان جدوجهد دارند. ازین
است که فابريك تماش باقی را تاسیس فرمودند ، وبعون الله تعالى
انواع قماشها از ان فابريك بكمال کامیایی بروی کار آمده احتیاج
پوشاک اهالی را تأمین فرمودند .

پس چون ایمسئله راهم بر ملاحظات سابقه خود علاوه کنیم خود
ما را بايد برین بك وجدانا مجبور بیایم که تا میتوانیم من خود را
بهمین قماشهای وطنی خود بپوشانیم . تا هم بوطن خود ابراز
محبت کرده باشیم . و هم به امال مقدمه بادشاه خود پیروی کرده
باشیم، و هم ثواب معنوی از ان حاصل کرده باشیم .
سبحان الله ! چقدر فخر و مروری برای ما حاصل خواهد
شد که چون بیای خود نظر کنیم جراب و بوت یا موزه وطنى ما
خود را به بینیم ، چون پدریشی خود به بینیم آن خود را با ماشهای
وطنی خود پوشیده بایم. چون پسر خود نظر کنیم کلاه وطنی
خود ر ایسر بینیم، هرگاه براسپی با عرابة سوار باشيم قجين وكرورة
وطنی خود را بدست كيريم. حتى زين والجام وجوت وغیره آنرا
هم از معمولات وطنی خود بیایم پلی بسايه ترقیا نواية اعليحضرت
پادشاهی کار خانه چرم سازی دار السلطنه کابل نیز بدرجه رسیده
است که هر نوع بوت و موزه و گیتس و زین و براق و لوازمات عسکریه
را از پوست حیوانات خود وطن به بسیار خوبی و صفاتی که بهیچ
چیزی از معمولات اور و پی یا کم نمی آرد با که در آقان صنعت و داشتداری
بار بار از انگونه اشیای خارجی برتری دارد. حتی در بنوقتها عن
ه قادر بخش خانه که مامور کارخانه : مذکور است بر اختراع بعضی
ضروريات عسکر به مانند بستره بندی که عسکر در وقت سفر
گر پشت می بندند، و بعضی خیمه های بسیار مفید خفيف وكم حجمی
که کم نقلت و بسیار منفعت است نیز کامیاب آمده است که انشاءاله
بعد ازین در ذیل بیانات و کار خانه چرمکری ، ازان مفصلاً
بحث خواهیم راند .
والحاصل بنظر بسیار شكران ودیده امتنان می بینیم که الحمد لله
ثم الحمد لله وطن عزیز مقدس ما افغانستان سایه ترقیا نواية اعليحضت
بادشاء ترفیعواء محبوب القلوب ما يوماً فيوماً در شهراه ترقى و تقدم
در پیش رفتنفست ، على الخصوص ترقی صنایع داخلی از چنان منابع
روت و سعادت ملک و ملت شمرده میشود که افراد وطن از شکران

جواد داخليه

از دفتر ایشیک آقاسی نظامی به اداره رسیده است.
(ترق در مناصب)

از حضور مبارك اعليحضرت والا بتاريخ ۲۱ ماه ربيع الثاني
سنه ۱۳۳۳ بمناصب نجنفر ذیل ترقی داده شده در فرازی یافته اند
بدینمو جب

عاليجاء عنن همراه عبد العزيز خان برکه عند كو توالى بمنصب رفیعیه
جرنیلی سرفراز کردیده مقرر افواج قندهار کردیدند و عبد الوکیل
خان برکه آنجا واپس بدار السلطنه کابل از حضور طلب شد

ما يجاه امیر محمد خان کرنیل منزلی من عند دار السلطنه بمنصب
بر کدی سرفراز کردیده مقرر افواج قلات کردید و محمد صدیق خان
برند نیز طلب حضو رشد

عبد الغني خان سراوس پسر عبد العزيز خان بكندك نورزان
قندهار عوض كمبود کریل - کرنیل مقرر شد

عطاء الحق خان سراوس پر خواجه جان صاحبزاده عوض
امیر محمد خان کرنیل که جدید قلات مقرر شده بكنندك منزلى من
غند دار السلطنه كرئيل مقرر گردید

نور محمد خان پسر عبد الوکیل خان نائب الأرمرحوم بكنندك عراقي
تمند مقیمه قندهار عوض کمبود کرنیل - کرئیل مقرر شد

تصبح يك خبر از هرات

در شماره ۶ سال چهارم سراج الاخبار افغانيه يك تحروات
واقعه نگار دازنگی را درج کرده بودیم که خلاصه ما که آن از
قرار ذیل بوده موازی شدهند خانه از محال دازنگی که در
زمان سابق قرار شده طرف مشهد مقدس رفته بودند. بودند در تاریخ
۲۹ رمضان همان ششصد خانه بواسطه دو بهره سوار رساله که
نائب الحكومة مرات به جهت محافظت همراه شان مقرر کرده بود
در علاقه دازنگی واپس رسیدند ... در ینوقت از هرات رای
ما مینویسند که حقیقت همچنین نیست که واقعه تکارد از نیکی نوشته است.
بلکه این مسئله از قرار ذیل باید تصحیح شود : و ششصد خانوار


صحیفه ۳
سال چهارم

مذکور از تعدیات و پیغوری حاکم های آنجا در توقها فرار را اختیار کرده مجموعاً از راه هرات اراده مشهد و علاقه ایران را داشتند. و چون نائب الحکومه هرات را از رسیدن شان به هرات آگاهی حاصل شد سرحد دارانرا اطلاع دادند که آنها را از سرحد نگذارند که بگذرند. سپس آنها را نزد خود خواسته همه شانرا نصیحت و تسلی و نوازش فرمودند ایشان بجز از ظلم و بیغوری کارداران دایزنگی دیگر شکایتی نداشتند. لهذا نائب الحکومه آنها را خاطر جمعی داده باد و بهره ملازم رساله عازم خانه و علاقه شان نمودند . چون تحریرات واقعه نگار دایزنگی سراسر از حقیقت دور بود اصل حقیقت را نوشتم فقط سراج الاخبار افغانیه : . اللهم اصلح ولاة امورنا ، آمين .

( از دفتر ایشيك آقاسی ملکی )

مورخه ۱۱ ماه ربیع الاول سنه ۱۳۳۳
عالیجاه عبدالرحمن خان حاکم قراء تحریر داشته است که قبل برین مسموع شد که از طائفه تیموری سکنه قریه خواف فراه محمد کل نام ولد جمعه کل شخصی است که بسن بیست و سه ساله گی رسیده در ضخامت جثه وطول قامت وزور قوت هیچکس باو مانند و برابر نمیباشد - از خدمت کار دولت نامبرده را بدربار حکومتی فراه خواسته مشاهده نمودم فی الواقع تعریف و توصیفی که درشان او شنیده بودم مقرون بصدق آمد چنانچه هر فردی از مردم اینولا که در قامت بلند ترین افراد و عظم جثه قوی ترین اجساد بود همراه او مقابله شد در جنب او بسیار حقیر و قصیر می نمود . چون پیکر مهیب و هیکل عجیب او از غرائب روز کار می نمود لازم دانسته کیفیت ضخامت جد و طول قامت او را مرقوم نمودم -

از دفتر ايشيك آقاسی ملکی

حاجی شیر دل خان حاکم چخانسور نوشته است که در این روزها جانوری مشهور بموش خرما و راسو ظاهر گردیده بعضی اشخاص را گزیده چهل روز بعد و کمتر از ان بمرض داء الکلب گرفتار گردیده دیوانه شده اند و تا حال موازی ده نفر بمرض مذکور فوت شده اند و بعضی حیوانات را که جانور مذکور گزیده است نیز دیوانه شده

( ولادت عجيبه )

از قرار خبریکه بمحکمه اطلاعات در ظهور کیفیت عجیبه رسیده چنین است از زوجه شیرو نام المقاتی ساکی چهار باغ المقان سه نفر فرزند تولد گشته که دو نفر آن پسر و یکنفر آن دختر میباشد زهی قدرت حضرت خالق بیچون جل مجده -

~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~

شماره ۱۱

ادبیات

تشويق بتعليم وهنر و گریز بمدح پادشاه معرفت پرور اثر خامه عجز ختامه ناظم آئم المتخلص براقم که یکی از خوانندگان روز نامه مقدسه سراج الاخبار افغانیه است
ای مسلمانان کنون وقت تن آسانی گذشت
زود بشتابید کا یام گران جانی گذشت
عالمی در هر طرف مصروف علمندو هنر
حیف عمری کو به بیعلمی و نادانی گذشت
گشته طوفان خیز هر جا جو تشنهٔ علم و کمال
تا که موجش از تلاطمهای عمانی گذشت
صنعت و حرفت بهر سو همچو دریا موج زن
آنچنان کاو سافت از حد سخندانی گذشت
اهل علم از جمله اشیای جهان زر میکنند
وقت اکسیر آوری و کیمیا دانی گذشت
آب و آتش جمع و زانها برق حاصل کرده اند
بنگرش ظاهر به شرحش از قلمرانی گذشت
سیم آهن تار برقی گشت و آمد در سخن
تیلفون شد تا از او آواز انسانی گذشت
تلگراف برق می آرد خبر از غرب و شرق
نکته اش از یکجهان قالب مجزائی گذشت
من چگویم برق را کاندر چراغ افروختن
زینت و زیبا بیش از هر چه میدانی گذشت
در سرائی گر فروغی باشد از برق چراغ
ظلمت شب گویا چون روز نورانی گذشت
از بخار آب و آتش ریل و مو ترشد روان
با چنان سرعت که از مرغان طیرانی گذشت
ریل در یکدم جهانی را بملکی می برد
بگذر از اشتر که هنگام شتر بانی گذشت
صد جهاز همچو کوهی را برد چون برگ کاه
در جهاز از بحر اعظم هر بیا بانی گذشت
هر جهازی با چنین عظمت و تاثیر بخار
تا نظر بکشانی از صد موج طوفانی گذشت
تار پیدو موشك دفع جهاز مدعی است
زیر آب از برق دارد رو به پنهانی گذشت
نقب دریائی دگر چیز است در بحر محیط
آنهم از برق است و نتوان زو بآسانی گذشت
هر دو را یکجز و از برق است و جزوی دانمایت
هست بارودی و اسمش اینکه میخوانی گذشت
خاصه اکنون گر جهازات هوایی دم زنند
کار انسان ایندم از رشك پرافشانی گذشت


صحیفه ٤ سال چهارم شماره ۱۱

عالمی اندر هوا ملكي بملکی میروند سوزن غیر از نباشد جامه نبود ترا
زانکه پرواز جهازات از پریشانی گذشت پس بیاید روز و شب عمرت بعریانی گذشت
با جهازات هوا صد کار چنگی می کنند ای برادر چند به مهملات زیستن
آنچنان گر صد مقشر با فوج نتوانی گذشت فکر کاری کن که از وی هیچ نتوانی گذشت
کردش ماشین هزاران در هزار است از نژاد زندگی هر گز نمی ارزد بهیچ
چنانچه اسباب معاش است از فراوانی گذشت الخوش العمر یکه اندر سعی ایمانی گذشت
قوت ماشين بهر جا کوه را سوراخ کرد هر که کرده در پی علم و کمالات جدید
تا که ریل و موتر و مردم بآسانی گذشت نیست انصاف آنکه کوئی کز مسلمانی گذشت
اختراعاتیکه اکنون در جهان دارد رواج مر گرفتاران عالم را ازین ره چاره نیست
از هزاران یک درین نظمیکه میخوانی گذشت غیرازان کو در حیات از عالم فانی گذشت
جمله اینها نه افسون و به خرق عادت است گرچه در عصر شد عاقل امیر با خرد
بلکه چیزی هست کاندر فکر انسانی گذشت حالت این مملک از یم و یرانی گذشت
في المثل چون زرگری سازد یکی انگشتری خسرو عادل شه با دل خدیو دین پناه
در خیال دیگری بهتر نگین شانی گذشت آنکه عمرش روزوشب در سعی عمرانی گذشت
آنچه بود اندر خیالش نيك ظاهر کرد و ساخت هر طرف از منبع فیضان او نهری روان
آنچنان کز درک او اول بچندانی گذشت کشت و آبش تشنگان را زاب حیوانی گذشت
ثالثی چون دید فکری کرد و سعی بر کماشت هر کجا نهر عظیمی سد راه خلق بود
در نکوئی فکر شخص ثالث از ثانی گذشت نهرها بل یافت تا مردم بآسانی گذشت
همچنین ای جان بهر کاری اگر فکری کنی در ترقیات ملک از موتر و ماشین و برق
با علو همت از هر کی بتوان گذشت کرد موجود آنچه در فکر جهانیانی گذشت
قوت اسلام را ای زمره اسلا میان راههای پر ماشینش در همه اعضای ملک
مستعد باشید کز حد کفر ظلمانی گذشت چون شرائین و عروق جسم انسانی گذشت
در جراید خوانده باشید اینکه چندی پیش ازین از فیوضاتش می روید ماشین خانها
تا چه حد ظلم عدو بر ترك عثمانی گذشت کز بیانش خامه بالتحریر حیرانی گذشت
من چگویم زان ستمهای که از اهل صلیب کار اقسام تفك و توپ و اسباب معاش
تا کدامین حد چهار حزب قرآن گذشت آنچه ماشین خانه را هست از فراوانی گذشت
ليك غافل بود از آثار اسم منتقم پادشاهی کاندرین ملک از شهان ماسلف
انتقام حق بدو با نام المسلمانی گذشت در عدالت در حمیت کی ورا ثانی گذشت
این زمان هنگامه اقسام توپ است و تفنك سعی او تهذیب اخلاق است و ترغیب کمال
از جهان عصر کمان و تیر بارانی گذشت انچنین شاه مهذب کی بافغانی گذشت
تابکی باید خرید از ملك غير اسباب حرب حضرت حق از وجودش تا چراغی بر فروخت
همتی باید که کار از روی گردانی گذشت شام یلدای وطن باصد درخشانی گذشت
نگذرد عمر کسان در کوشش علم و کمال ظلمت طبع وطن را یک چراغ روشن است
عمر مایان در تغافل بالحيراني گذشت کز فروغش جملکی آثار ظلمانی گذشت
وای از ان روزی گرین غفلت پشیمانی کشیم کیست آنکورا (سراج دین و ملت) شد خطاب
باز گوئیم این زمان کار از پشیمانی گذشت دوره دین عمرش اندر سعی ایمانی گذشت
سازو سامان معیشت نیست غیر از ملك غير کرده خالق از حبیب اللهيش محبوب خلق
حیف عمری کو باین بی ساز و سامانی گذشت زان بعلو پروری از هر که میدانی گذشت
مرده ات تاکی زملك ديگرى پوشد كفن یارب از لطف عمیم خود بحق مصطفى
غیرتی باید نباید از مسلمانی گذشت آنکه در ملک نبوت فرد لا ثانی گذشت
از حدوث انقلاب دهر و باد حادثات
وز سوانح آنچه اندر عالم فانی گذشت


صفحه ٥
سال چهارم
نمره ١١

دار محفوظ این چراغی را که خود افروختی
بر اسبزی چون ز تعریفات صنعت دفتری است
اینکه لطفت از شمار آید نی و جانی گذشت
پس که بتوان از ثنای ذات سبحانی گذشت
آنچه دیدی در عیان با اینکه بشنیدی بیان
من کیم نادر صفاتش نامه انشا کنم
جمله در اثبات قدرتهای یزدانی گذشت
صد هزاران همچو من زین ره بحیرانی گذشت
موجد کون و مکان پروردگار انس و جان
شکر لله ( راقم ) دلخسته را از کلک شوق
کانهای صنعتش از فهم انسانی گذشت
این بیان در ذکر مصنوعات ربانی گذشت

از مناظر استانبول
ذات اعلیحضرت سلطان المعظم برای نماز جمعه بجامع شریف ( والده ) که در نزد یکی قصر پادشاهی واقعست تشریف آورده اند .

علوم و فنون
جغرافيه
تقسيمات جمعيات بشريه
حالات ثلاثه

بر طالبان روشن دلیل ، و ساعیان راه تحصیل پوشیده نماند که نوع بنی بشر در بدو فطرت، و اصل جبلت مدنی بالطبع و معاونت و جمعیت با یکدیگر مجبور و محتاج اند. و همچون حیوانات سائره منفرد آزیست نتوانند. چونکه ایشان اولاً در بقای نوعی خویش محتاج غذا باشند و غذای انسانی بی تدبیر صناعی چون کشتن و درودن و خورد کردن و سرشتن و پختن مهیا نشود پس تمهید این اسباب جز بمعاونت و مشارکت صورت نبندد .

انسان بحسب طرز خلقت اعضای وجود و کثرت احتیاجات و لوازمات موجوده خودش نیز نمیتواند که منفرداً بالرأس واحد زیست نماید . زیرا اگر منفرداً بالرأس واحد باشد بر رفع و دفع کافه ما یحتاج خویشتن مقتدر نکرده و از تاثیرات و تعرضات خارجیه


صحيفه ٦
سال چهارم
شماره ۱۱

جسم و حيات خودش را محافظه نتواند. بخلاف حيوانات ديگر که چنگ و دندان و سرعت سير و طيران و در آن طبيعه متخلقند که احتياج که قوت وقوت ايشان طبيعيت و صناعت را در آن مدخلی نيست بوسايط و آلات صناعيه ندارند. اما بخلاف ايشان انسان ازينگونه چونکه تدارك واستحضار اسباب معيشت مر ايشانرا باسهل وجود وسايط تحفظيه خلقه محروم، وصورت عيش و مسكن و لباس ميسر است و برای تحفظ نفسيه خودشان که خواه از تاثيرات طبيعه ما يحتاج بايشان مكلف و ملزوم بود که همچون حيوانات سائره و خواه از تسلطات عربيه باشد بايد بخواص و آلات چون بماكل و مساكن خفيفه اكتفا كردن خلاف فطرت حقيقت اوست.

از مناظر استانبول
(چشمه سلسبيل سلطان احمد) که از نفیس‌ترین صنایع معماری شمرده میشود و در جوار (سرای برونی) نام موقع استانبول واقعست

اين حضرت باری تعالى جل و على بحكمت بالغة خويش مر اين حالا از تطويل انهمه كلام اصل مقصد و مرام آنست كه نوع بشر نوعرا قوه ادراك اعطا فرمود تا بواسطه آن جمعيت حاصل نمايند مبنى بر اسباب مشروحه سابق الذكر فطرةً مجبور و مجبولند و در مدنيت، و معاونت و معاضدت و مشارکت همنوع خود بادل بر اجتماع و معاونت همدگر، اما اين اجتماع در تمام ربع مسكون منوط و مبادل باشند و چون بدين كيفيت يعنى جمعيت متكيف کردند بواسطه بر يكمنوال نباشد. بلكه هيئت اجتماعية اين نوعرا انواع عديده قوه مفکره ايشانرا چنان قوا و ملكات حاصل آيد که اکثر وجودات و مراتب مختلفه ايست كه على طريق الايجاز مرقوم و رقم تدوين و مسطور عضوی و غير عضوی اورا خادم و تابع گردد و بر اقسام ملكات عاليه قلم تعيين می گردد. فايق شود. از قرار ايستاتستق اخيره که محاسبان انجمن معارف ممالك


شماره ۱۱

معتمد له تخمين نموده اند اليوم در تمام کره ارض يك مليار و ششصد مليون — (١٦٠٠٠٠٠٠٠٠) نفوس نوع بنی بشر موجود است که هیئت اجتماعیۀ اینقدر نفوس حاوی هر سه حالت است که عبارت از ( وحشت ) و ( بدویت ) و ( مدنیت ) باشد . اینست که از قرار ذیل هر يك از ان حالات مذکور می گردد .

حال وحشت
در مجاری ( افریقا ) و بعضی جزائر (اوقیانوسیه) وعن الخصوص در ( استرالیا ) وجبال قطعه ( امریکا ) بعضی انسانهای کائن اند که از جمیع مصدورات، ومخترعات قوۀ مفکره چون علوم و صنايع وفنون وحرف محروم مانده اند، و در حال وحشت مانند حیوانات وحشیه سائره امرار اوقات حیات میکنند . التنوع انسانها در مغاره های بغلهای جبال و اجواف تنه های اشجار و کلبه های که از غصون و اوراق اشجار ساخته اند اسکان پذیر و آرام گيراند و مدار تعیش شان بر عقاقیر واوراق و اثمار اشجار ناشه خدائی و صیدری و بحری منحصر است . این وحشیان عبارت از عائلات متفرق و در تحت اصول و قانون نباشند . اکل لحم انسان و سائر عادات وحشیانه مخصوص ایشانست هدر دادت کیفیت و طراز خلقت بدترین نوع بنی بشر ایشان باشند اینست که در نقطۀ نظر من جغرافیا حالت این نوع انسانها را ( حال وحشت مینامند که در وقت حاضر خیلی کمترکی از مردمان اینحال باقیمانده است .

حال بدویت
بعضی انسانهای دیگر نیز موجود اند که حال ایشان از حال وحشت اعلی و از حال مدنیت در مرتبۀ اوتار واقعند که در حال ( بدویت) عمر میگذرانند . مساکن اینقسم انسانها اکثر از خیمه ها ئیکه اکثر از پشم معمول بوده و در بعضی بیوت بیونی که از گل مصنوع بوده باشد سکنا دارند تعیش شان بگوشت و شیر است که از حیوانات مربیۀ خودشان و یا از صنف صیادی حاصل کنند . انسانهای بدوی که کوچی تعبیر می شوند همیشه در یکجا قرار ندارند بلکه در موسم صیف در مواضع صیفی و در ایام شتا بمواقع شتوی قل خیمه میکنند . جمعیت کوچک این نوع انسانها را ( عشیرت ) و بسیاری و هجوم ایشانرا ( قبیله ) مینامند و هر يك از عشائر و قبائل را شیخی و یا رئیسیست که در میان ایشان متنفذ و صاحب امر و نهی میباشند. در اصطلاح من جغرافيا حالت اين نوع انسانها را ( حال بدويت ) مينامند .

حال مدنيت
انسانها را كه از حال وحشت، و بدويت تخلیص و سعادت و رفاهيت را دو تاسیس مینماید حالی است که فن جغرافیا آنرا (حال مدنیت ) تسمیه میکند . لاجرم کسانیکه در تحت جمعیت منتظمه زندگانی دارند ایشان مدنی تسمیه میشوند . جمعیات مدنیه را قوم و ملت میگویند .

سال چهارم

مدنها از روی هنر و صنعت ، و علم و معرفت پیش قدمترین نوع بنی بشراند . محل اسکان ایشان در خانه ها نیست که از سنگ و چوب و آهن و آینه معمول و بنابر دانستن فن هندسه فوق العاده مزین و منظور میباشد. پوشاک شان از نمرۀ صنایع نفیسه از اقمشۀ بسیار عالیه مانند ابریشم و پنبه و پشم وغيره معمول و مدار تعیش شان از اطعمه واشربۀ لذیذه ایست که بنا بر قوۀ مدرکه که خالق عالم مر ایشانرا اعطا نموده حاصل نمایند. بنابر مقتضای قلت و کثرت خانه ها، جای سکونت هیئت مجموعۀ انسانهای مدنی اسامی مختلفه دارد. چنانچه اگر هیئت مجتمعه حاوی درخانه ها و بازارهای بسیار باشد شهر و پایتخت، واگر کمتر بود قصبه و قریه اش میگویند. انسانهای مدنی در تحت حکومات و قوانین و نظامات منتظمه با هم جمعیت و زندگانی دارند . پس بحسب مخترعات عقلیه وكشفيات وجدانيه عالی ترین نوع بنی بشر انسانهای مدنی است و انسانهای مدنی نیز همه بريك منوال مدنیت ندارند. بلکه در مابین ایشان نیز کلی و جزءی فرقی هست که تفریق مدنیت شان را میکنند . ذاتاً مدنیت نامۀ حقیقیه مختلف فیه است و هرکس بدیگر رنگی آنرا تعریف و توصیف کرده است که واضح ساختن آن بر روی تفصیلات و تحریرات زیادی منوط است .

حوادث خارجه
( اجمال )

جنك متمدنها بشدت دوام دارد. روز بروز دایرۀ تازه جنك فراخی میگیرد. خلاص کننده هم پیدا نیست. خبرهای جنگ مانند موی زنگی بهم پیچیده، شانه باز کردن آن هم مفقود مگر که همه زدوده و سترده شود! هر خبری که از منابع اتحاد یون ترشح میکند کف بيكف ضد آن از جهت مقابل شنیده میشود . زودترین و بسیار ترین خبرهائی که بما میرسد از راه هندستانست، از دیگر طرفها اگر میرسد هم خیلی دیر و خیلی کم است. حال آنکه خوانندگان اخبار ما از هر چیزی بیشتر و بیشتر آرزومند شنیدن و خواندن خبرهای جنگ میباشند. لهذا مجبوریم که بیشتر و زود تر خبرها را نشر کنیم و آنهم بجز ترجمۀ اخبار هائی که بیشتر و زود تر بما میرسد دگر چیزی نیست .

خلاصه و اجمال احوال از قرار ذیل است . در جهت عراق هيچ يك ترقی نمایان اتحادیون شنیده نمیشود . بلکه درین اواخر از يك شكست فاش اتحادی ها وفتح ترکها در نزدیکیهای شهر فرات نیز خبر رسیده است. از طرف افریقا ملای سومالی و از طرف عربستان امام یحیی و ترکها باب المندب را تهدید میکنند . تحدیدات عساکر عثمانی از جهت شرق ، و تهدیدات غربهای سنوسی


سال چهارم شماره ۱۱

از جهت غرب، و اختلافات اعراب سودان و مصر از داخل، و خطۀ مصریه را در تهلکه انداخته، حتی روایتهای حمله های متواتر با کامیابی نیز در شایع شدن است. حالانکه خبرهای بور و پریس عکس آرا ادعا میکنند، حقیقت مجهول ! در جهت قفقاز دوات ترک از چند جهت عسکر سوق میکنند: از باطوم، از ارض روم و ارزنجان، از کردستان و تبریز که به این صورت از سه طرف قفقاز را احاطه کرده است. اگرچه خبرهای شکستهای فاحش ترکها را اشاعه میکنند اما چون پرسیده شود که در کجا؟ میبینیم در قفقاز ! تعجبتر اینکه قوت ترکها را نیز بدرجۀ غیر متناهی در ان حدود می بستیم، مثلا میشنویم كه يك يك فرقه و يك يك از دو را با جرنیلها و افسرها و صدها طوبها همه را یکجا روسها اسیر میکنند ولی باز هم خبر بیرون کشیدن شان از قفقاز شنیده نمیشود. از عجائب چنان معلوم میشود که ترکها عملیونها عسکر و طوب در ان جاهد دارند که هیچ تمامی ندارد !

دیگر هنگامه های رزمگاه مشرقی و مغربی ست که احوال حقیقی آن رزمگاه ها در میان کیها و دودها و بخارهای آلات تاریه چنان پنهان مانده که هیچ حقیقت آن پدیدار نیست. از میان آن ابرهای مظلم و دمه های تیره و تاريك يكان برقی که میدرخشد آنهم منحصر بر حمله های متواتر جرمها و پسپاشدن شان و از کمکی ترقیهای اتحادیان میماند. لکن افسوس که هنوز از رزمگاه مشرق خير وامدن جرمها از پولیند روسی و در رزمگاه مغربی از ملك فرانس هنوز شایع نشده است؟

از محاربه های بحری یعنی جنگهای دریایی - چنان یک حرب میدانی که حقیقت قوت بحری دولتهای متمدن را بمیدان برارد هنوز بوقوع نیامده است. تنها دوسه محاربه شنیده شده که آنهم دارای اهمیت فوق العاده نمیباشد. دو محاربه که در بحر های چیلی امریکای جنوبی بوقوع آمده یکی از ان بفرق شدن يك كروو ازور و خسارت یافتن دو کروو از ور دیگر انکلیز از طرف کرووازور های جرمن نتیجه پذیر کردیده بود که درین محاربه قوای طرفین با یکدیگر برابر بود یعنی پنج کشتی از یک طرف و پنج کشتی از دیگر طرف با هم جنگیدند. باز يك محاربة دیگر در همان بحرها وقوع آمد که در بنیار بسبب معادل نبودن، قوا کشتیهای جرمن مغلوب کردید. باز در دیروزها يك محاربه ديگر در بحر شمال بوقوع آمده است كه يك كرد وازور جرمني ويك کرو وازور انگلیزی غرق کردیدند. دیگر محاربة بحريه وجهاز های هوایی بود که پیش ازین محاربۀ آخری در آبهای خود المان بوقوع آمده يك نتيجة معلومداری از ان پدیدار نکردید. کارستانهای ایمدن و کشتیهای آبدوزی که بی کشتیها را غرق کرده و حمله های کشتیهای جرمن پر سواحل انگلستان نیز از چنان محاربه های بحری نیست که عنوان « حرب میدان بحری » بر ان اطلاق شود. لهذا گفته میشود که هنوز يك محاربة قطعی نه در برونه در بحر بوقوع آمده است که حرب را یک نتیجه قطعی داده بتواند، بناءً علیه باید بگویم که حالا هنوز آغاز حرب است و انجام آن هنوز خیلی دور افتاده است.

از اخبار پرتاب هندی کانپور مورخه ٤ جنوری سنه ١٩١٥ع

خواب ارام جرمن
بعنوان بالا در اخبار پرتاب کانپور که زبان هندی بخط شاستری طبع میشود نقلاً از اخبار امریکن که در امریکا نشر میکردند ..... مضمونی شایع شده است ترجمه آن بفارسی حسب ذیل است : - جرمنها وثوق تام و یقین کامل دارند که ایشان عنقریب بر انگلستان حمله خواهند کرد – و این حمله را بعد از تسخیر بندر کیلی ( بسرحد فرانسي بطرف ملك انگلستان واقع است ) خواهند نمود – قیصر جرمنی برین امر آماده است که برای تسخیر و قبضه کردن کیلی سه و نیم لك سپاه جرار خود را قربان کند – بمجرد تسخیر کیلی توپهای خوفناک ٢٤ انج دهانه بمحاذ دوور ساحل انگلستان نصب کرده خواهد شد پس از يك جانب پردو در کلوله باری این اتواب مهلکه آغاز خواهد کردید – و از دیگر جانب آن سرنگهای جهاز شکن را که جهازات انگریز در رودبار انگلستان منتشر نموده اند تباه کرده و راه را برای جهازات حمله آور جرمن ساخته خواهد شد – مزیدبران دو صد جهاز هوائی و چندین جهازات زیلین بر انگلستان پرواز کرده کلوله هایی هم خواهد انداخت – و جهازات جرمن بحساب فی ساعت ده هزار مبارزان جرمنی فرود آورده خواهند رفت و در ظرف يكروز دو نيم لك سپاه جرمني بتخت تمام و لندن حمله کنان به نظر خواهد آمد.

مترجم احقر العباد غلام محی الدین افغان

ترجمه از اخبار شاستری پرتاب کامپور مورخه ۱۸ جنوری سنه ١٩١٥ ع
(۱) در بندر های ایطالیه ممانعت فرستادن چرم و مس شده بود. چرا که او این اشیارا بجرمنی میفرستاد، بعده او احتجاج کرده گفت که من همین اشیارا صرف بسویتزر لیند ارسال میکنم، و بجرمنی از ان چیزی نخواهد رسید از این سبب فرستادن اشیای مذکوره فوق باز جاری کردید. و بعد از ان معلوم شد که این اشیارا، سویتزرلیند از ایطالیه و جرمنی از سویتزرلیند می خرید، ازین سبب برای آینده جهت ایطالیه مال ارسال کرده نخواهد شد.
(۲) در خصوص ترکیب رازی منکشف شده، که به پاشمیر از جرمنی بنزد انور بی پیام رسیده بود که حالا وقت حمله مصر است. در جواب آن انور بی و طلعت بی مشوره کرده و بر عهد نامه دستخط نموده به پیش قیصر جرمنی فرستاد و از و مطالبة رقم کثیر نمود. و جرمنی آن رقم مطلوبه را به ۲۱ اکتوبر بنزد انوربی روانه کرده است.


شماره ۱۱ سال چهارم صفحه ۹

(۳) مسرز پارکر خواهر لارد کچنر در افتاح انجمنی گفت : که مرا از اخبارات برادر خود معلوم میشود که جنگ بسیار طول خواهد کشید ، و برای آن حاجت بسیار مردم خواهد افتاد . احقر العباد غلام محی الدین افغان

ترجمه از اخبار زمیندار هفته وار

سخن های دلچسب جنگ
همه ترجمه خبرها بقلم عبد الرحمن محرر اداره میباشد

(۱) يك لك كالسكه های جنگی ، میگویند که نزد جرمنی کم از کم يك لك كالسكه های موتر موجود است که آنها محض برای اغراض جنگی استعمال میشود .
(۲) فوج رومانيه ، دوست رومانيه يك سپاه زبر دست دارد که از سازوسامان هر قسم مهیا و تربیت یافته است . و تعداد نفوس آن به شش و نیم لک میرسد .
(۳) عمله را کخانه هایی فوجی در داکخانه های افواج بری و بحری برطانیه در این روزها زائد از بیست هزار نفر کار میکنند .
(٤) وکلای قانونی در جنگ تقریباً ۳۵۰ نفر رسترايت لا ( وکلا ) در میدان جنگ اشتراک دارند ، و مجلس قانون چنان سررشته کرده است که در دعواهای که ایشان پیروی میکردند ، بعوض آنها دیگر وکلا مقرر کردند ، تا که در صورت غیرشان پیشه وکالت را ضعف نرسد .
(٥) باغ وحش انتورب ، در باغ وحش انتورب صرف يك راس پیل زنده است . که در اغراض جنگی استعمال میشود یعنی از ان خدمت بار برداری میگیرند .
(٦) فوج مسلح زنان ، تجویز شده است که جمعیتهائی مسلح زنان فراهم آورده شود . این تحريك بزور و شور در ملك منتشر شده میرود ، مقام کفر هيدلك انجمن در ان خصوص منعقد شده ، که در آن ۱۵۰ زن نام خود را در عرصه يك هفته و یاده روز پیش کردند ، و حالا سوال دریشی شان زیر غور است .
(۷) جزیره هلی کولیند . انگلستان جزیره هلی کولیند را در سنه ۱۸۹۰ع به تبادله زنجبار واقع افریقای مشرقی جرمنی تفویض نموده بود .
(۸) اخبارات در میدان جنگ . سپاه برطانوی میدان جنگ را اکثر اخبار جنك ميرسد . يك اخبار نفيس وعمده وقتاً فوقتاً طبع شده در افواج برطانوی شائع میشود ، و اهتمام آن در دست رائل انجنیران ( مهندسان شاهی ) میباشد .
(۹) ۹۸ زخم بر بدن يك سپاهی . در پیرس بعد عمل جراحی معلوم گردید که بر جسم یک سپاهی زخمی کم از کم ۹۸ مختلف زخم است . و اکثر این زخمها از گلوله های تفنگ و اجزای گلوله توپ بود ! و عجب تر این است که زخمی مذکور غالباً صحت خواهد یافت .

هنوز تا به حال معلوم نشده که جرمنها چگونه قابل هجوم آوردن بر « هار تپول » و « و سکار بارو » شدند ؟! . و عوام هر چند که ازین تاخت بحری جرمنها دهشت زده نیستند ولی بهمه حال بضرور متعجب میباشند . زیرا این امر هیچ فکر شان نمیرسد که دسته بحری جرمن چسان بساحل مملکت ما رسید و عجب تر که صحیح و سالم هم بمراجعت و معاونت کامیاب آمد ؟ : اهالی بران چنین استدلال میکنند :

بحرية بريطانيا آرزو مند حمله جرمن بود . قوة بحرية بريطانيا هميشه ميگفت که « ای کاش دسته بحريه جرمن میدان براید » چنانچه جرمن ها دو دفعه آمده و بر شهرهای ما گاه بازی کرده و سلامت عودت کردند . حالا زیاده برین قوه بحریه هنوز چه میخواهد که کرده شود . !

این سوال حقیقتاً بسیار معقول و جواب دادن آنهم لازمست . مگر بنابر ملاحظه احتیاطهای لازمی موجود ما به این طریق جواب آنرا میگویم که با صورت آرزوی قوه بحریه ما نه چنان است که ایشان پنداشته اند ؛ بلکه مقصد اصلی قوه بحریه برطانیا آنست که دسته بحریه جرمن رای مصاف و نبرد آزمائی در مقابل او بدراید . ولی از وضع موجوده آن چنان معلوم میشود که از چنین تثبت محترز است . دسته بحریه جرمن تنها در خفیه راه رفتن جزوی و گله باری بر مردمان غیر مصافی که عباره کان در جواب آتش فشانی وی به هیچ چیز مقابله نمیتوانند مشغول است . و قبل از انکه تا بسویش کدام اقدام جزوی کرده شود فرار میکنند . هر چند اداره بحریه اراده دارد که آنرا در وقتیکه میخواهد که مراجعت کند گرفتار نماید . ولی باز هم این یک کار سهل و آسانی نیست ! این خیال عموماً انتشار یافته که دسته بزرگ ما در قربی بندر گاه های جرمن در گشت و گذار است . مگر بکلی یک غلط و همی است . زیرا اگر همچنان واقع میشد تا به حال اثری نیز از دسته بحرية عظيم الشان ما (!) نمیماند و هنوز بگونه کشتیهای تحت البحر دشمن جهازهای بزرگ ما را در زیر بحر میرسانید !

سير دستة بحرية الكبير
دسته بحریه ما در هر حالیکه باشد مگر در يك محل مخصوص و ورقه محدودی مانده نمیتواند بعضی اوقات در بحر شمال دوره میخورد ، و در ین اثنا قوه بحری جرمن ها از بندرگاه های محفوظ سرنگ دار خود می برآید . یکان زمان به سمت دیگری عطف همت میکنند وظیفه اصلی دسته بحریه ما اینست که در هر آن آماده و حاضر باشد و در وقت ضرورت برای يك هجوم مفید اجتماع قوا بتواند . کار بهتر و اولترش آنکه دسته قدیم را بكل مستأصل و عاجز سازد نه که که حفاظت سواحل مملکت ما را انجام دهد زیرا به آنصورت ضمناً محافظة اطراف وطن میشود ، سکار بارو ، مارا محفوظ داشته نمیتواند ولی در ید ناوونها میتوانند !

❁ حمله های جرمن بر ساحل انگلستان ❁
« تایمز » در اشاعت ۱۸ دسمبر خود مینویسد ، که این يك


صفحه ۱۰
سراج الاخبار شماره ۱۱

( خوف از کشتیهای تحت البحر جرمن )
ازین چنین نباید فهمید که شکرانی و كشك غنیم کرده نمیشود بلکه این کار شب و روز جاریست مگر ما برای انجام دادن آن جهازهای جنگی اعلای بزرگ خود ما را استعمال نتوانیم کرد زیرا خوف و خطار عظیمی که از کشتیهای تحت البحر غنیم متصور است ما را از اقدام بر چنین امر باز میدارد، و حتی جهاز هالیکه ما آنها را برای ایفای همین وظیفه متعین کرده ایم نیز در نزدیکیهای هلی گولاند، و بورگم، همیشه توقف کرده نمیتوانند والا به بسیار زودی از دست تحت البحر های دشمن تکمیل حیات کرده غرق خواهند شد !!!

( جرمها را چنان فرصت دست میدهد ؟ )
در شبهای در از و سیاه و یا در پرده ستیفه دمه جرمتها دسته سریع السیر بحری خودشان را برای کله بازی بر مردمان شهری به جانب انگلستان حرکت داده میتوانند و زمانیکه برین مقصد خودها کامیاب بیایند آنها از هم خود این را جنگ قرار میدهند. و با آنکه جهازهای هجوم آورنده نهایت سریع الحركة میباشند. مگر زیاده از ساعتی در یکجا توقف کرده نمیتوانند. و اگر ایشان را از آموزش با جهازهای ما باسی نمیبود. حالا ، سکار بارو و را گشوده خانه می یافتیم، و جهازها نیکه برای اینکار منتخب میشوند. علاوه بران اینقدر قوی میباشند که اگر بعضی جهازهای خورد در مقابله شان آمده مانع مرام شان کردند به بسیار زودی و آسانی آنها را پیدا کرده خوانند:

( درید ناؤلت حمله اور جرمن )
اداره حربیه میگوید که درین چهارهای حمله آور جرمی درید ناؤلت نیز شامل بود. و هرچند که ترس اسیر شدن و گرفتار آمدن بس عظیم است ولی جرمتها این خطره ها را جداً تحمل میکنند و قبل ازین در یکدو موقع دیگر نیز همچنان کرده اند که دران هیچ نقصان و عدم کامیابی به ایشان وارد نیامده.

( امکان حملۀ جرمن )
حالا باید که متعلق امکان حمله جرمن این چیزی بیان کنیم اگر جرمتها واقعی بر مملکت ما حمله آور کردند یقیناً که برای شان خطرات بس عظیمی پیش خواهند آمد زیرا در پیاده ساختن فوج از روی جهازها بر ساحل انگلستان یک مدت مدیدی صرف میشود، و برای انجام دادن اینکار لا محاله جرمها را به بر آمدن جميع دسته بحریه خود شان از کمینگاه خویش احتیاج می افتد، و آنوقت به بصورت از جنگ بحری بهلوی نتوان کرد بود. بوقت ماتیز یک منظره آخری و واقعه اتفاقی از دو چار خواهیم شد.

( سبب تاخت بحری )
بر اسباب این تاخت بحری جرمها بس رای و ریبها کرده شده است، چنانچه در ضمن آن اغراض متعدد جرمنها مضمر بود، ولی شبهه از جمله اعراض مذکور این يك هم محسوبت که در مملکت ماچنان یک اضطراب و پریشانی عمومی منتشر شود که ناچار حکومت دسته بحری خود را از مقامش حرکت داده به چنان یکجان بیاورد که در ان مقصد بحری جرمها حاصل شود. درین هیچ شک نیست که شهرهای ساحلی را از خوف کله بازی شدید مزید مشکلات بسیاری پیش خواهند آمد و من ساکنان ساحل شرقی را این امر ین تسلی بخش خواهد شد. که یکدانه درید ناوونی در پیشروی جایهای ایشان لذکر انداز باشد. ولی امارت تجربه بکمال هوشیاری و عاقبت اندیشی که دارد این را اعلان کرده است که از هیچگاه از این طریق عملی که تا به حال بران تعمیل کرده انحراف نخواهد ورزید.

( تعجب نباید کرد ! )
بعد از این نامه بکار بحری، نائیز، مینویسد که بعضی مردم را تعجب دست داده باشد که جهازهای جرمن از کمینگاه های خودشان چنان می برایند مگر اینها را از صورت حالات و کیفیات جنك زمانه حال وقوف و اطلاع مکملی نیست !

( جرمها بیرون برآمده میتوانند !! )
هر چند ما را در یشونت در تمام بحر شمال عمل و دخل است ولی مفهوم آن این نیست که جرمها از بندر گاه های خویش بدر آمده نمیتوانند و درین ایام چون شما در از میباشند از ابر و از سیاهی و درازی شب استفاده کرده فرصت نقل و حرکت جهاز های خود را میابند. و پیش از اینگاشها اینقدر در از نبود اینها را چنین موقعی دست میداد. از هلی گولاد و تا به و قلمرو عید، یا هارتلبول، بعد ۳۰۰ میل واقع است بلکه از مقام و بورکم ازین هم کمتر است پس جهازهائیکه رفتار آنها فی ساعت ۲۰ میل بحری باشد این فاصله را در عرصه ۱۵ ساعت قطع میکنند. لهذا اگر جهازهای جرمنی به ساعت ٥ شام که خوب تاریکی میباشد از مستقر خودشان حرکت نمایند بساخت ۷ صبح میتوانند که بر ساحل مملکت ما عرض دیدار کنند ؟

( انواع کروو ازور های جرمن )
در دسته بحریه جرمن ۳ قسم کرو وازور هستند که درین مسافه بعیده رفتار سرعت ۲۰ میل فیساعت رفته میتوانند. در صنف اول ٥ کروو ازور از قسم خون شام است و در صنف ثانی ٥ کرووازور از قسم، شارن هور است، و در صنف سوم کروو ازورهای هلکی داخل میباشند که از دو صف اول دو چند بزرگتر و ثقیل تر اند.

( جرمن خواهشمند طریقه چارخانه )
کشتی های تباه کن جرمن با کروو ازور های حمله آوریدین غرض فرستاده شده بودند که اگر بالفرض جهازهای انگلیزی


صحیفه ۱۱
سال چهارم
شماره ۱۱
کرد و از ورهای هجوم کننده را به جانب بندرگاه های برطانوی غلیم حمله کنند هر چند در عدد بسیار و در جسامت بزرگ باشند.
تعاقب نمایند آنوقت دفعتاً کشتیهای تباه کن جرمن بر جهازهای برای ما نفع میرسانند. و اگر رفتار کله آنها بیشتر از کاله های
انكليزي بجنك پیش دستی کرده بتوانند .
نویه ای دشمن نباشد بالضرور لازمست که برابر به آن باشد .

( ما را چه قسم جهاز در کار است )
در مقابله کروو ازورهای بیان شده کی بالا بریطانیان صنف
از معرکه های متعدده بحری که تا به حال بوقوع آمده اند کروو ازور را مالک است که بصفات مختلفه هر کدام موصوف
این یک ثابت شده است و که توپهای جهازهائیکه بر جهاز های
میباشند.

از مناظر استانبول
غلطه نام بازار استانبول که متصل چر است

( جر منها را ممانعت کردن محالت ! )
اگر چه چنان یک پیشبندی کردن ، که جهاز های جرمنی
واپس به ساحل خودها مراجعت نتوانند، و یا از کرده جهاز
( كذا )
های انگلیزی محفوظ نشوند با انکه در برده تاریکی در بحر
شمال آمده نتوانند يك امر محالت ولی با آن ممکن است که در
اثنای مراجعت بابک دسته گرمه جهازهای انگلیزی که قوتمند
تر و برتر از بشان باشد سر دو چار شوند که آنوقت قرار واقعی
ولازمی جزایشان را خواهد داد.

( اهمیت تاريخي كيلي ودنكرك )
کیلی و و و دیگری نیز شهرهای بس قدیم اند ولی بمقابل
پیرز، آبادی آنها بسیار کثیر است ، دنكرك ، در شمال ، مقام
ساحلی فرانس است و بندر گاه های آن صرف مبلغ ۲۰ لك بوند
بعمل آمده اند. این بندر از بنا در محفوظ ، فرانس محسوب میشود .
در مقام در زمانه جنگ فرانس كرا مول به ۸۰۰۰ عسکر امداد


شماره ۱۱ سال چهارم صفحه ۱۲

فرانس را کرده بود و در صلهٔ آن وقتی که هسپانیه برآمده در مقبوضهٔ فرانس درآمد پس او این شهر را به انگلستان داد مگر بعد از گذشتن چار سال آنرا انگلستان به مبلغ ٥ مليون فرانك بر فرانس فروخت و نتیجهٔ آن این شد که چون در مابین فرانس و انگلستان جنگ واقع شد سپاهیان «دنكرك» و دنكرك، از تصرف رفت و آمد جهازهای انگلیزی را مسدود ساختند . در مابین « کیلی » و « دوور » تنها بعد ۲۱ میل است و این هر دو مقام بتوسط تلگراف تحت البحر متصل گشته اند که در سال ١٨٥١م قایم شده بود در تیار کردن بندرگاه « کیلی » ۲۷۰۰۰۰۰۰ پوند صرف شده است .

از مناظر استانبول
سفارتخانه دولت بریتانیا در طرابه ، نام موقعی که در بوغاز
بوسفور واقعست

( سیاره ) : ( مكتوب يك توپچی )
همعصر ما بقرار زیر خط یک افسر توپچی را که از محاذ جنگ نگاشته است شایع میکنند : ه درینوقت من دريك محل يك عمارت فرانسوی در پیشروی آتش نشسته این مکتوب را نوشته ام، من تمام روز را به استعمال يك نقشه و يك پنسل و يك كمپاس صرف کرده ام، زیرا من کوشش داشتم که موقع بعضی ازین توپهای قلعه شکن را پیدا کنم که از يک هفته به اینسو ما را بسیار پریشان ساخته بودند. روز اول برما بس دهشت انگیز و خطرناک گذشت و حالا امید تکرار آن نیست . این توپهای قلعه شکن و با يك انداز حیرت دمسازی کله می بارانیدند. بخيال من کم از کم هفت عدد ازین توپها بود که در پیش رو و عقب و جوانب ما کله های « شیل » می افکندند.


صحیفه ۱۳
سال چهارم
شماره ۱۱

این کله ها که بهر جا اصابت میکرد در انجا غارهای کلان کلانی ساخته میشدند و چنان يك آواز دهشت طراز صاعقه انباز از ان ابراز میکرد که تا مسافه ۱۰۰ گز زمین را بلرزه میدر آورد. از حسن اتفاق ، ما خندقهای خود را خوب مستحکم و درست کننده بودیم مگر خوف رسیدن نقصان شدید صرف در انوقت ملحوظ میبود که کله بر هدف میخورد ولی از خوش قسمتی ما تنها یکدفعه همچنین اتفاق افتاد که در ان مرتبه کله بر توپ اصابت نموده گادیهای آنرا پاره پاره کرده انداخت و پرخچه و پرزه های گوشت توپچی ها را بهوا رانید که از انجمله تنها دو نفر توپچی محفوظ ماندند که این سلامت ماندن آنها هم محض قسمتى وتقديرى بعمل آمده است، مگر با آن نفری مارا خوف و هراس استیلا نکرد و با که بکمال جدیت با دشمن مقابله میکردند ..

( كذا )

( دسیه های حربیه جرمن )
يك نامه نكار يك جريده، انگلستانی، رقطر از است که : متصل شهر ، هنریدلوچ ، وقتی که روسها هجوم برده رسیدند پس قوماندان جرمنی به باشند کان شهر این تهدیدات داد که جرمن ها عمارت بزرك مشهور شهر را که بطرز تعمیر «فلورنا» ساخته شده بود با کلیسای ۹۰۰ سالهٔ آن نذر آتش خواهند ساخت ساکنان شهر الحاج وزاری آغاز کرده و اعانه فراهم نموده ۵۰۰ کراون را نذرانه به سپاه جرمنی تقدیم کردند قوماندان عسكر مبلغ مذکور را گرفته گفت که حالا عمارت و کلیسای شما را ضرری نخواهد رسید مردمان شهر خاطر جمع شده رفتند که بعد از پانزده دقیقه شعله های آتش از «هال» هوشها و ۲۰ دقیقه بعد از کلیسای سالخورده در زبانه زدن و شرر افشان گشتند و پس از ساعتی عمارت داریا و کلیسای کهن بیا هر دو خاکستر شده برباد شدند. در اخبارها افسانه های حیله کاری های حربی جرمنیها پیوسته اشاعت می یابند. آنها لباس زنانه را پوشیده دشمن را بسیار بدبازی میدهند. روزی سپاهیان جرمنی مردانه وار بلباس زنانه در آمده در يك گشت زار قربی برای آلوچیدن رفتند و در یکجای دیگر نیز در پیشروی کاری ها بهمان لباس گشت و گذار داشتند ولی چون فرانسویان از بسکه بدفعات به حیله ها و دسیسه های ایشان بازی خورده اند و حالا به ان بلد گشته اند درین بار آنها را شناختند و کله باريدن برایشان گرفتند. درین وقت از پشت پردهای لطیف و نازک لباس زنانه اونیفورمه های درشت عسکری نمودار شدند . اگرچه در خرج بردن خدمه های حربیهٔ جرمن ها هیچ فرو گذاشت نمی نمایند ولى اين يك معلوم نیست که آنها را با کلیساها کدام عداوت و حد مخصوصی است که بهر جا میرسند اول کلیساها را مسمار میکنند ؟ ..

( کذا ) ( سلوك نيك حكومت اوستریان با اسیران هندی )
از رپورت قونسول آمریکایی زیست معلوم شده که با اسیران

هندی اوستریا از طرف حکومت خوب سلوک کرده میشود و لحاظ حسیات مذهبی انها خاصتاً رعایت میشود و چونکه عدد بیشتر اسیران مسلمانند از انرو حکومت اوستریا بزهای زنده را به آنها میدهند که آنها را خود اسیران بدست خود حلال کرده و در اشپز خانه خودها خود پخته میکنند. نان و برنج نیز برای شان به افراط داده میشود .

( كذا )

( برای خطره آینده نیاز بودن لازمست )
کلکته ٢٥ دسمبر :-
برای اخبار، سنتمین ، از لندن تلگراف ذیل رسیده است : مبصر عسکری اخبار تایمز تخمین کرده است که در جرمن تا بحال ٤٠ لك عسكر تازه دم دیگر برای موسم بهار آینده حاضر و آماده خواهند شد. فرانس و انگلستانرا لازمکه به کوششهای متحده خودها بمقابله این خطر آماده شوند .

( كذا )

( ریل تا شهر سویز )
لندن ٢٤ دسمبر :
كوين هاك : - يك تلگراف، برلین ، مظهر است که ترکان در تحت نظارت جرمنها در جنوب بحر احمر از «مان» تا به شهر سوزه ساختن يك خط آهن ریل را شروع کرده اند . و حال نزديك بتمام رسیده است .

المیزان : ( افکار عباس حلمي پاشا خديو مصر )
نامه نگار استانبولی اخبار ، فرانيك فورتيشه زيتونك ، جرمني خیالات ذیل را به عباس حلمي پاشا خدیو مصر منسوب میسازد : این طريق عمل النكلستانرا من بكمال سكونت واعتدال ديدم که او مرا بی استحقاق و غیر حق از مراجعت وطنم منع کرد . این وضع نامناسب را چون از طرف انكليزها در حق خود مشاهده کردم آئینه دل من با دولت عليه عثمانيه بكلي صاف ومتحلى گشت و پس از یتواقعه من از شنیدن جميع آن تجاوزیکه بر صلاح انگلستان انجام پذیر میشدند جداً انکار ورزیدم ، و فرایض و امور دینی مهمی مرا بدین آورد که در قسطنطنیه به خدمت مالک حقیقی مصر بمانم. درین وقت عثمانی و انگلستان برسر پیکارند . و يك عسكر جراری برحملهٔ مصر متعین گردیده تا قبضه و تصرف عارضی انکلیزها را بکلی از ان مملکت مستاصل ساخته و از سر نو در ان حالتی که قبل از سال ۱۸۸۲ م بود قایم کنند . مرا در کامیاب آمدن این مهم عسکری هیچ شائبه ریب نیست و نيز همچنان من یقین دارم که هر طبقه رعیت به بسیار جوش و خروش عساکر شاهانه را استقبال و پذیرائی خواهد کرد مصر على التواتر و خصوصاً در مجاربه بازنان این کیه را ثابت کرده است که تعلقات وی با حضرت خلیفه یکمال و فاداری و عقیدتمندی مربوط و مضبوطست

از واقعهٔ عتبه مدت ده سال گذشت که در ان عساکر مصری وفا


دارة ١١ سال چهارم صحيفه ١٤

شماری خود شانرا با دولت علیه عثمانیه اظهار نمود و چون انگلیزها جبراً خواستند که سرحدها را استحکام نمایند افسرهای ایشان بالاتفاق گفتند که ما هیچگاه در مقابلهٔ آقای خود نمی ایستیم. من ورعا بایم مطابق اصول مذهبی با هم شیر و شکر میباشیم و این يك بهمه ما معلوم است که در حق خلیفه مذهبی خود ما را تأسی کدام امور و وظایف از واجباتست، من درین وقت برای حرکت کردن جمعیت عساكر عثمانی بطرف مصر بکلی تیار و حاضرم و از فضل الهی امید دارم که در حصول این مراد خود به بسیار زودی باز گردیم. من این خبرهای انگلیزان را که آنها پرنس حسین کمال را سلطان مصر ساخته اند هیچ پایهٔ وقعت و صحت نمیدهم زیرا ما كايم حسين كمال از غدر و خیانت ورزیدن با خاندان و ملت ووطن ومذهب بس کناره جو و کرزنده است. بهر کیف تقرر او خلاف قانونست. من برای انجام دادن امور موجوده خود يك شخص لایق را با اختیارات کامل از طرف خود وکیل و کفیل ساخته در مصر گذاشته آمده ام.

جراید «آیرلاند» در حرب حاضر)
از اخبار سیاره
در نیوقت اکثر جراید «آیرلاند» در از اطاعت حکومت محلی انگلیزی خود یافته در مظاهره المان و شکست یافتن انكليزها مقاله ها و افکارها نشر میکنند چنانچه درین داک بعضی از اخبار های هندی چند فقره یکی از اخبار های «آیرلاند» را که بنام «آیوش فریدم» موسو مست درج کرده اند که ما نیز اقتباس آرا خالی از دلچسپی نیافتیم، اخبار مذکور چنین رقمطراز است که:
«اکره آیرلاند» در زیر اثر جرمها بیاید حالش به بسیار استراحت منجر خواهد گشت زیرا جرمن در راه تهذيب و تمدن از انگلیز در پیشقدمی بس پیش دستی کرده اند.
اگر دسته بحرى برطانیه از دسته بحری جرمن شکست خورد کار، عنقریب جهازهای دوست خودمان جرمن را سیاحت کنان در بحر ایرلاند خواهیم دید. ما را با «تومی انکسن» انگلیزها، یکعداوت عندي نیست ولی اگر این مردم از ملک ما براه مهربانی برآیند از رفتن شان «آیرلاند» چنان صاف و پاك خواهد شد كه يك آدم تندرست از دور شدن یکمریض غلیظ ممنون میتوان شد.
درین حربیکه ما بين جرمن و برطانیه برپاشد، آیرلاند با آن هیچ یکتعلق شخصی ندارد ولی محض اینقدر که مصیبت انگلستان راحت «آیرلاند» است:
این اعلان، رد ماند، که پلان های آبرلاندی از طرف کورنمنت انگلیزی خدمت محفظ آیرلاند را انجام خواهند داد نهایت ملك دلیل ساختن والایك اعلان بود.
مرد مانیکه از شرافت وقوت و جلال جرمنيها بخوبی واقفند یقیناً این جنگ را بنظر نفرت می بینند و معلوم شانست که انگریز غدار سجیل بريك قوم نهایت متمدن اروپ حمله ناروا کرده اند.

علیحده شوید و انتقام خود را بگیرید ؛ زیرا انگلستان بدون آیرلاند در مقابل جرمن آنچنان هزیمت خواهد خورد، که در محاربهٔ ترانسوال اگر در افریقای جنوب آیرلاندیان در معاونت شان داد شجاعت و مردانگی را نمیدادند.
هی آیرلاندی که دعای ظفر برطانیه را بکنند و در حمایت آن دستهای خود را بالا کنند در نزد ملك و قوم خاین ثابت خواهد شد.
در تمام دنیا اگر ما را دشمنی موجود است آن انگلستان است. ما روز بروز از آلات حرب وقوف حاصل کرده میرویم.
ما را باید که «از فرصت استفاده» کنیم و نگذاریم که روز حساب فهمی ما با برطانیه بیاید و ما تیار نباشیم.

(ترکان کالسکها را شکست دادند)
همدرد ١٤ جنوری :
امستر دام ١٦ دسمبر :
در يك اعلان رسمی عثمانی بیان کرده شده که یکدسته ترکان در ایران قریب آذر بایجان بطرف «شوماس دلمان» پیشقدمی کرده است. قریب سیلدوس برکنارهٔ جنوبی تالاب «اورومياه» رساله های ترکی ایرانی يك رزمنت کا سکها را شکست داد که ٤٠ فرازان زخمی و بسی مقتول گشتند. در اعلان اینهم بیان کرده شده که بطرف «پوره مياه» تعاقب روسیان کرده شد و در داور و میاه پریکجهاز روسی و کدام رسد رسانی نیز قبضه شد و بعد جهاز مذکور شکستانده شد. در اعلان مذکور این نیز درج است که ایران با عثمانی متفق گردیده و خلاف دشمن قدیم خود روی می جنگد.

(قبضهٔ عثمانی بر تبریز)
پشاور دیل نیوز :
لندن ۱۳ جنوری :
ترکان بر تبریز هجوم برده آنرا متصرف کردیده اند.

(يكزلزلهٔ مهیب در ایطالیا)
لندن ١٤ جنوری :
روما ، پایتخت ايطاليا مظهر است که از «ارکونا» تا به «نیپلز» یکحرکت شدید ارض محسوس شد که از اثر آن در اکثر شهرها بصدها و هزارها مردم هلاك گرديدند. عدد مجروحین نیز بیشمار است. خبر رسیده است که قصبهٔ «ایوزنیو» که در راه زلزله معروض بود بکلی تباه و برباد گردیده و بهزارها نفر دران تسلیم جان کرده اند يك بت ۲۰ فوته بزرگی که بربام کلیسای «سن جان» شهر «روما» بود از شدت زلزله به پایان افتاده تکه تکه شد !
لندن ١٤ جنوری : (کیفیت مزید تباهی «ابوزنیو»)
قصبهٔ «ابوزنیو» بکلی تباه کردیده و از علاقه های همجوار آن مردم فرار کرده اند از ساکنان این شهر بزرگ تنها ۸۰۰ نفر زنده مانده اند و بقیه آن همكى هلاك كردیده و از جمله این ۸۰۰ نفر نیز اکثراً زخمی میباشند.

(عدد تلفات)
روما : - ازین زلزله ۱۲ هزار نفر هلاك و ۲۰ هزار نفر زخمی کردیده اند.