بعون الله تعالی

کتابچه
دستور العمل محصول
تجاران

در مطبعه خانگی دارالسلطنه کابل طبع شد


[BLANK PAGE]


بعون الله تعالی
کتابچه
دستورالعمل محصول
تجاران
در چاپ‌خانه سنگی دارالسلطنه کابل طبع شد


۲
هو الله خیر الاسماء
نقل احکام دستخطی اعلیحضرت سرور کا الا
در باب محصولات وجوه سایر کابل که
بطریق دستورالعمل امرو حکم فرموده اند


عالیجاه عزت و صداقت همراه ملا غلام محمد خان
ناظر تجارت - و عالیجاهان کارداران سایر
کابل را واضح خاطر باد .
چون همواره منظور حضور سرکار والا برارامی
وآبادی و آسوده حالی عموم رعایای ملت
نجیبه افغانستان بوده و میباشد و نمیخواهیم
که در هیچ باب ضرر و نقصان بر ایشان
برسد - بنابران از اجناسهائی که از هندوستان
مردم تجار برای فروش می آورند از چند


۴
قسم اجناس که اسباب فیشنی و بنجارکی و
بیساری و بعضی خوراکه و برخی اشیاء عبث
که در ذیل بقرار تفصیل میباشد و رواج خرید
فروخت آن را برای رعایای دولت
خدا داد خیر و صواب ملاحظه نکرده از طریق
رعیت پروری بنابر دانسته شدن
عمومی رعایا درج فرمان هذا نمودیم که مصارف
و خرج اینچنین اجناس نقصان بیهوده
میباشد و از خریدن و پوشیدن مصاف


۵
آن برای ملت و دولت هیچ فایده متصورنیت
لهذا سیاه محصولات اجناس تجارتی
که در سایر کابل گرفته میشد از حضور انور والا ماه
گزارش یافت از روی امتیاز غور و تفکر
نموده از باعث آنکه آوردن چنین مال ظاہرآ
ضرر داشت نسبت در محصولات نظر کنا
زیاد فرموده شد از بعضی کمتر مقرر
گردید تا اینکه آوردن این مالهای عبث
متروک گردد و رواج مصارف آن که


۶
خرج ناصوابست اگرخواست حضرت حق
سبحانه تعالی جل جلاله باشد تکلیف آن از بالای
مردم رفع شود و محصولات اجناس جزو ذیل
که از حضور والا منظور شده بقرار تفصیل ذیل
معمول میدارید - و اخذ محصولات مذکور از
حینیکه بار و مال جدید که بعد ازین تاریخ از هند
بیاید و تجارت جاری شود مقرر شد - مگر زانکه
بعد از تاریخ حکم هذا که مال قدیمی محصول شود یا
المال جدید بیاید بقرار سطوریکه حضور معمول کرد فقط تحریر ۲۹


محصول کلام الله شریف ـ وتفاسیر
شریف ـ و دلایل الخیرات شریف
و صحیح بخاری شریف ـ که سابق
ازین از قرار هدیه فی صد شش
روپیه و هفت و نیم پیسه محصول مقرر
بود از تاریخ فرمان هذا از حضور
انور والا معاف فرموده شد
که هیچ محصول گرفته نشود .


محصول اجناسهای که از روی قیمت مال
فی صد روپیه مبلغ پنجروپیه مقرر شده
برنج تخته و برنج ورقی (نمبر ۱۳۶)
جست هر قسم (نمبر ۱۳۶)
قلعی (نمبر ۱۳۷)
کتابهای معاملات و علمی و ادبیات (نمبر ۱۴۷)
صمغ عربی یعنی کند هندوستان (نمبر ۱۵۱)
سیماب (نمبر ۱۵۳)
سوزن ده هزاری ، و هفت هزاری ، پنجرای


۹

و چهار هزاری (نمبر ۱۵)
محلوج و گندز زرد آلو که از سمت ترکستان می‌آیند (نبر ۱۶۲)
شیرخشت و ترنجبین و زرشک آمدنی هرات
و ترکستان (نمبر ۱۶۳)
محصول اجناسہائیکه از روی قیمت مال
فی صد روپیہ مبلغ دہ روپیہ مقرر شدہ .
کاغذ سفید و زرد و کاغذ پوری و هر رقم
کاغذ باب (نمبر ۱۳۸)
نوار و طناب نخی بافته گی انگریزی پشاور (نبر ۱۴)


۱۰
خیمه و تجیر هر قسم پشاوری (نمبر ۱۴۱)
سفیده روغنی و قاشقاری و سفیده جستی
و سیاه روغنی (نمبر ۱۴۲)
سیم آهنی و سیم برنجی لک (نمبر ۱۴۸)
پکه خرد و کلان پشاوری هر رقم (نمبر ۱۴۹)
قالین و قالینچه ترکمانی و انچه و موری و کلیم
ترکمانی از بابت آمدنی (نمبر ۱۵۹)
پت شال تپو (نمبر ندارد)


١١
محصول اجناسہائیکہ از روی قیمت مال
فی صد روپیہ مبلغ بیست و پنجروپیہ مقرر شدہ
کار چوب زری از صحن و ململ و داکہ و مکاچ
(نمبر ۴۴)
بوت ہای مردانہ و زنانہ انگریزی ہر قسم
چرمی و اطلسی (نمبر ۴۵)
چوکی بیتی و چوبی و آہنی و غیرہ مروجی کہ بہار (نمبر ۷۳)
قند سفید کانپوری (نمبر ۱۱۶)
زرد چوبہ درست و میدہ پشاوری (نمبر ۱۲۵)


۱۲

محصول شکربوره و شکرتری آمدنی پشاور
و توت کی و باجا اور از هر راهی که از هندوستان
بیاید در سایر کابل از روی قیمت مال
فی صد روپیه مبلغ سی روپیه پخته کابلی در آمدنی
محصول مقرر شده (نمبر ۱۱۵)
محصول اجناسهای که از قرار قیمت مال
فی صد روپیه مبلغ پنجاه روپیه مقرر شده .
پیراهن های دوخته گاون گلاژنگهای ابریشمی
و حریر و غیره سنگین باب ساخته میشود (نمبر ۱)


۱۳

بالاپوشهای گاون و بالاتنه گاون ساخته
که از جنس ابریشمی نازک ساخته میشود (نمبر ۲)
کلاه گاون هررنگ زنانه (نمبر ۳)
دستمال های سرکلاه زنانه (نمبر ۴)
جراب های موزه دراز ابریشمی که تا بزانو
پوشیده میشود (نمبر ۵)
دستکش های ابریشمی هر قسم (نمبر ۶)
فیته های هررنگ کارآمد گاون (نمبر ۷)
شال های زنانه هررنگ (نمبر ۸)


۱۴
پرهای گردن که از پر طیور ساخته میشود (نمبر ۹)
موی مصنوعی ساختگی زنانه هر قسم (نمبر ۱۰)
پطلون های جورابی ابریشمی (نمبر ۱۱)
کیپ های که از تکه های ماهوت و مخمل و
پلیشن و دیگر اجناس سنگین باب ساخته
می آورند (نمبر ۱۲)
کمر بند که بالای گاون بسته میشود از نگی
و ابریشمی و چرمی و اطلسی ولیس زری
هر قسم (نمبر ۱۳)


۱۵

مغزیهای زنانه هر قسم از لباس گون (نمبر ۱)
پرکلاه و جفغه سه شاخه و چهار شاخه هر رنگ (نمبر ۱۶)
فیته و کتوهای برکلان از رقم نخی و سندی
و ابریشمی و اطلسی (نمبر ۱۷)
سله و ستاره (نمبر ۱۸)
دستکول های زنانه که از چرم صابر و پوست
و اطلس و غیره ساخته میآورند (نمبر ۱۹)
دستمال های نکتائی هر رنگ (نمبر ۲۵)
پن نگین هر قسم (نمبر ۲۶)


۱۶
مفلر های مردانه ہر قسم نخی و ابریشمی (نمبر ۲۷)
اطوی موی و ماشین موی و گیراء
موی (نمبر ۴۶)
کمخواب بنارسی و گجراتی و ولایتی (نمبر ۴۷)
کارد و پنجه طعام خوری ہر رنگ (نمبر ۵۳)
مرتبان و کل دانهای چینی ہر قسم (نمبر ۵۴)
قاب عکس خُرد و کلان جاپانی جستی
و چوبی و مصالح (نمبر ۵۵)
صندوقچه های جستی جاپانی وکلیٹی ہر قم نمبر ۵۶


۱۷

دلوچه روی شوئی بمعه لگن چینی کلان (نمبر ۶۴)
واسلین و گلسرین و روغن موی و روغن
بروت (نمبر ۶۶)
کوت های خواب دوخته مردانه (نمبر ۶۸)
کاغذهای دیواری هر قسم (نمبر ۶۹)
چوکی و کوچ اطلسی و قرمه و مخمل
و غیره رقم فیشنی (نمبر ۷۱)
میزپوش های ابریشمی و جیمی هر رنگ
فیشنی (نمبر ۷۳)


١٨١
صندوقچه و الماری و میز چینیای
روغن داده (نمبر ٧٨)
شیرینی اروسی هر قسم (نمبر ٧٩)
شیرینی انگریزی هر رنگ (نمبر ٨٠)
دکمه کف و کالر هر قسم (نمبر ٨٦)
گیر استعمال کردن و لاکیت (نمبر ٨٧)
صابونهای عطر دار و خوشبوی اعلی (نمبر ٩٢)
دکمه یخن و آستین وغیره قیمت بهاء
بات فیشن (نمبر ٩٥)


شال خلیل خانی و ابره و رضائی و قصابه و
شاه پسندی
(نمبر ۱۱۱)
مخلوج نو که از هندوستان و تونکی و پشاور
بیاید
(نمبر ۱۳)
نصوار مرغوزی پشاوری (نمبر ۱۳۹)
رنگ نقاشی و غیره رنگباب قسیم (نمبر ۱۴۳)
رنگ قرمزی اعلیٰ که درین قطی می آید (نمبر ۱۴۴)
محصول اجناس که از قرار قیمت مال بر فی
صد روپیه مبلغ یکصد روپیه مقرر شده.


۲۰
گل مصنوعی هر رنگ اطلسی و کاغذی
و کپره (نمبر ۱۵)
پودرهای هر قسم و سرخی که بالای پود
میزنند (نمبر ۲۸)
کتاب البم هر قسم (نمبر ۲۹)
چوب دست انگریزی هر قسم (نمبر ۳۰)
مروارید پفک که باندک زمان شکست
و ریخت کرده لاشی میشود (نمبر ۳۲)
اقسام گل نخین (نمبر ۳۴)


۷۱
دستمال های عرق پاک تخمی وسندی (نمبر ۳۵)
کلب و مرغ و نقشه و غیره اجسام مصنوعی و کدی
مصالح درهبری (نمبر ۳۱)
بوتل ترموز هر رقم و صراحی بعه قاب و بدون
قاب که آب را گرم و سرد نگاه میدارد کانپوری
و ولایتی (نمبر ۵۲)
عکس و تصویر و پوست کات و
آئینه جهان نما، و آئینه قلبک بسیار
خرد (نمبر ۵۸)


۲۲
چرمه و لیس و کلا باتون جوته (نمبر ۷۱)
قالین انگریزی متن و حاشیه (نمبر ۷۲)
دستمالهای عرق پاک نخی و ابریشمی و پشمی
و سندی هر رنگ (نمبر ۷۴)
سنگ های مرمر هر قسم (نمبر ۷۵)
بکس های آئینه و شانه و بکس اسباب
حمام و سامان غسل (نمبر ۷۶)
بسکوت های انگریزی (نمبر ۸۱)
پنیر و مسکه و شیر انگریزی (نمبر ۸۲)


۲۳

قهوه و کافی خوراکه (نمبر ۸۳)
سکرت و سگار هر قسم (نمبر ۸۴)
سکرت دانی کلیت نکل و جلبی غیره هر قسم (نمبر ۸۵)
کالر های مردانه سخت و نرم انگریزی هر قسم (نمبر ۸۸)
تماشه شیشه و سنگی و قطعه بازی و غیره اقسام عبث (نمبر ۹۰)
موترک های بازی بچه گانه و اشیاء


۲۴
مصالح رهبری بچه گانه و اسباب بازی
هر قسم (نمبر ۹۳)
قند سیاه و شکر سرخ پشاوری که از دولت
خارجه بیاید (نمبر ۱۱۸)
خسخاش وعسل پشاوری که از دولت
خارجه بیاید (نمبر ۱۴۵)
حنا، ووسمه پشاوری که از دولت خارجه
بیاید (نمبر ۱۵۲)
پیراهن نامی ساخت انگریزی سینه پخت


۲۵
و کف و یخن پخت صحن سفید و چیتی و زنگه
باب فیشن (از نمبر ۸۹) موضوعی شده
محصول ابریشم چله و باف و کلاوه و ابریشم
لب آبی آمدنی بخارای شریف و روسی
و هرات و غیره از قرار قیمت مال فی صد روپیه
مبلغ دونیم روپیه پخته کابلی مقرر شد (نمبر ۱۶۱)
محصول اجناس های که از قرار قیمت مال
بر فی صد روپیه از حضور سرکار والا
علیحده تجویز شده لاکن سیاهه محصولات


۲۶
سایر قندهار و هرات و ترکستان و میمنه و غیره
ولایات طلب حضور شده تا بوقت رسیدن
سیاهه محصولات ولایات مذکور تجویزی
که بحضور شده معطل است حینیکه سیاهه
مذکور رسید آنچه از حضور لازم دیده
شد امر فرموده معین میشود حالاً بقرار
سابق محصولات اجناس ذیل
گرفته شود درست است
کریپ های هر رنگ نازک چینیائی ابریشمی


۲۷

وسندی (نمبر۲۰)
لمل های جاپانی و ابریشمی سفید و رنگه و غیره
اجناس ابریشمی و حریر و جفون (نمبر ۲۱)
مخمل های ابریشمی هر رنگ (نمبر ۲۲)
مخمل های فلشت رو خوابی (نمبر ۲۳)
سلک های ابریشمی وسندی (نمبر ۲۴)
قطی حلبی چایدانی و دیگر اقسام قطی
باب (نمبر ۳۰)
چٹی دان چرمی خورد و میانه (نمبر ۳۳)


۲۸

شپلاق‌های هرقسم (نمبر ۳۶)
کتو‌های نخی سرچادر ارزان بهار هررنگ (نمبر ۳۸)
خارای نخی و سندی و ابریشمی (نمبر ۳۹)
الپاکه‌های سندی هررنگ مردانه و زنانه (نمبر ۴۰)
اطلس طوار نخی و سندی (نمبر ۴۱)
اطلس طوار خارائی ابریشمی و ساده و گل
چکن و گل زری (نمبر ۴۲)
نیم و پاچ ابریشمی هررنگ (نمبر ۴۳)
صوف زری جاپانی و ولایتی هرقسم (نمبر ۴۴)


۲۹

جار ماهای بلورین و شیشه سقفی هر رقم چهار شاخه
و پنج شاخه و ده شاخه (نمبر ۴۹)
مهتاب چراغهای سقفی و فرشی و دیواری
(نمبر ۵۰)
چراغهای دیواری و تیل خاک سوز (نمبر ۵۱)
آئینه قدنما چوکات دار و آئینه کلان
زر حل دار (نمبر ۵۸)
استحکان و استحکان دانی شیشه بلورین
و کلیتی و نکل (نمبر ۵۹)


۳۰
صراحی و گیلاس شیشه و چاینک شیشه و انا
توری و نرگس دان و میوه خوری و سامان
سرمیز شیشه (نمبر ۶۰)
مرتبانهای خورد و کلان شیشه هر رنگ (نمبر ۶۱)
بساط نان خوری چینی هر رقم که سیت بسته
می آید (نمبر ۶۲)
بساط چایخوری چینی و شیشه سیت
بسته (نمبر ۶۳)
حلبی باب کاسه و شکا کاسه و گیلاس


۳۱

و غوری وغیره (نمبر ۶۵)
ساعت سرفنیزی و دیواری و ساعت
بند دست (نمبر ۷۷)
پیراهن های انگریزی ساخته بهاری
وزمستانی و زیر پیرهنی کم بها (نمبر ۸۹)
صابون گلابی و آہو چاپ و پیرسوب وغیرہ
رقم مروجی (نمبر ۹۱)
دکمه یخن و آستین رقم صدفی و شیشه
کم بها (نمبر ۹)


۳۲
رخت باب نخی و پشمی و صحن کوره و چیت
هر رنگ و بوغبند پیچ والوان و ململ و اقسام
صحن سفید و صندوق وسلک و جیم
سی سار و جیم مسجد چاپ و کلنار
و جیم زرد خاکی و رقم رخت باب پرچون
مال بمبئی و کلکته و دہلی و لنگی و لنگوته
پشاوری و لودیانہ و لنگی زری
و کرتی کہنہ و سطر نجی [نمبر ۹۶] (الی ۱۱۰)
پتوی کشمیری وامرت سری و بمبائی (نمبر ۱۱۴)


۳۳

لوت کهنه وجوتی زری بوکسان وزین کانپوری
ولندنی و قبضہ ویخدان چرمی و اسباب
ساخته چرمی (نمبر ۱۱۳)
مال بخاره کی پہک و کنتوسر چادرونج تختک
و کلوله ودکہ برنجی و شاخی و دکہ چرمی و مرواتی
سنگی و مومی و غیره اجناس بخاره کی بدون
فیشن (نمبر ۱۱۴)
نخ گده سفید (۲۰ نمبر) (و۴۰ نمبر) (و ۵۰ نمبر)
(و ۳۰ نمبر) و نخ گده رنگه (نمبر ۱۱۷)


۳۴
مس تخته ناساخته آمدنی پشاور و بخارای
شریف (نمبر ۱۱۹)
آهن باب نعل و میخ و آهن سیخ و چادر
و چهار رخ و بیل و کلند و تابه و کرائی و روغن
و آهن ستی و پطره آهنی و آهن قلیدار
و غیره آهن باب (نمبر ۱۲۰)
چینی باب هر قسم آمدنی پشاور و بخارای
شریف (نمبر ۱۲۱)
میخ سیمی و کوکه و سوئیان و چپراسی وغیره


۳۵
اسباب خورده فروشی (نمبر ۱۲۲)
کریانه باب اعلیٰ و اوسط و ادنیٰ ـ صندل سفید
رکیت کلابی ـ ولایچی بری ـ ولاک چپرا
چوب چینی ـ سورنجان ـ عاقر قرحا ـ
سنگ کوگرو ـ رال ـ دارچینی ـ میخک
سنگ سرمه ـ لاک دانه ـ قبیله نوشادر
زنگار ـ زیره سفید ـ نیله توتیا ـ ملنگان
کچروف ـ گل بنفشه ـ جوهر لیمون
غزر دت ـ مردار سنگ ـ ثعلب


۳۶
سپاری - بادیان - زنجبیل - تخم خرفه
تخم خیار - فلوس - ہلیلہ زرد - زرچوبه
پلی - وسنگارہ - ریتہ - تمربندی -
سناء - وزرچ - وغیرہ عطاری (نمبر ۱۲۳)
مرچ سیاه درست ومیده (نمبر۱۲۴)
آہن حلبی پلیتی باب مسطح سقف خانها (نمبر ۱۲۵)
اقسام گوگرد باب (نمبر ۱۲۸)
چرم گاومیشی پشاوری و باجوری وغیره
چرم باب پخته (نمبر ۱۲۹)


۳۷

فولاد گول و تخته هر رقم فولاد (نمبر ۱۳۱)
هیل خورد چای (نمبر ۱۳۲)
شمع خرد و کلان واصل و بدل (نمبر ۱۳۳)
تیل خاک هر رقم اصل و بدل (نمبر ۱۳۴)
تیل پطرول و تیل الف و تیل تارپین و
روغن وارنش و تارکول (نمبر ۱۳۵)
لیمون تازه آمدنی پشاور (نمبر ۱۵)
مس ساخته آمدنی پشاور و ظروف
برنجی (نمبر ۱۵۵)


۳۸
ظروف جرمن سلور و کانسی و کلیٹ
نکل و غیره اسباب ساخته (نمبر ۱۵۶)
محصول گادی تانگه و جوری و هر رقم بگی
یک اسپه و دو اسپه آمد پشاور (نمبر ۱۵۷)
محصول رخت باب آمدنی سمت بخارا
شریف و روسی و غیره مثل چیت و سندنا
و پتک و شال گل و میر باغری و زردگل
و درب و ستیر و کشمیر روسی و غیره هرقسم
رخت باب نخی و پشمی سندی و ابریشمی کده


۳۹

چینی بباب آمدن بخارای شریف ازرقم
قرمزی و تاشه قاری وغیره هر رقم حسنی بانت نمبر (۱۹)
فقرات عرض که از جانب ناظر تجارت بحضور
حضرت سرکار والا تحریر شده و از حضور مبارک
بقسم دستور العمل سررشته و حکم فرموده اند
در باب چای باریکدانه و کته دانه که از پشاور
و هندوستان می‌آید بعضی بشهر و اطراف
کابل فروخته میشود و بعضی روانه ترکستان
میشود محصول بیت سابق آن از قافله باشی پشاور


۴۰
الی چبوتره کابل که سنجیده شد و از چبوتره کابل
الی ترکستان سنجیده شد بقرار تفصیل ذیل است
چای باریکدانه که باب فروش شهر کابل
و اطراف آن میباشد محصول قافله باشی
پشاور الی محصول متعلق سایر کابل که سنجیده
شده فی صد روپیه مبلغ دوازده روپیه و دو
عباسی میباشد
چای کته دانه که باب فروش علاقه جات
ترکستان و بخارای شریف میباشد محصول


۴۱

آمد روانه آن فی صد بیست و چهار روپیه
و ده شاهی و دونیم پیسه میشود .
محصول آمدنی از قافله باشی پشاور الی
چبوتره کابل پانزده روپیه هفت و نیم پیسه
محصول روانه کی بندرجات ترکستان و
ارض راه از چبوتره الی بامرد چهار روپیه ده شاهی
محصول سایر مزار شریف وغیره تخمیناً
فی صد پنجروپیه
امر حضور اینکه چای که بخود علاقه دولت


۴۲
فروخته میشود محصول آن هر قدر که دستورالعمل
سابق باشد بر دو مقرر فرموده شد که گرفته شود
روانه کی بخارای شریف را یعنی از خارج
علاقه بیاید و بخارج برود و بداخل دولت
بار آمد کی چای باز نشود محصول آن بقرار
سابق گرفته شود درست است
مکرر آنکه محصول داخل دولت در صد بیست پنجروپیه
محصول گرفته شود یکپاسی اضافه کی گرفته
نشود


۴۳
محصول گلابابتون سچه و نقره یامو و تنگه و طلا
مسکوک و شکسته و جواهر که از دول خارجه
میاید از قرار قیمت روز نرخ فی صد روپیه
مبلغ یکروپیه محصول مقرر شد در خود داخله
افغانستان که از یک ولایت بدیگر
ولایت و از یک محال بدیگر محال ببرند
محصول ندارد.
در باب محصولات اجناس داخله خود
افغانستان که از هرات و قندهار و بعضی


۴۴
اجناس قندهار و بعضی اجناس ترکستان
و جلال آباد و خوست و غزنین و گومل من
و دیگر مواضعات دولت خداداد که میاید
بقرار سررشته و دستورالعمل های سابق
محصولات آن گرفته شود .
در باب محصولات اجناسیکه از داخل
دولت خداداد بخارج خواه بدولت روسی
و خواه در پشاور میرود بقرار قاعده دستورالعمل
گذشته محصولات آن گرفته شود .


۴۵
در باب محصولات اجناسی که از کابل
بکوهدامن و هزاره جات و جلال آباد
و لهوکرد و خوست و غزنین و دیگر علاقه‌ها
خود دولت خداداد میرود نیز موافق
سر رشته و دستورالعمل سابقه معمول دارند
در باب پوست کچت و سنجاب، آلمانی
و خزو قرساق و سیاه گوش و خفک و غیره
پوست باب آمدنی بخارای شریف
روانگی پشاور که چون به چبوتره محصول


۴۶

آن زیاد بود و از سبب زیادتی محصول
آوردن و بردن آن متروک شده بود
که درین سالها فی سال پنجصد روپیه محصول
آن نشده و چقوره که غلما آورده شد درآمد
بخارای شریف فی صد ده و نیم روپیه و
در روانگی پشاور صد بیست و هفت رو
و نه شاهی که جمله آمد و روانه سی و هشت رو
و سه شاهی فی صد روپیه مقرر بود و ازین سبب
کسی پوست باب مذکور را نمی آوردند


۴۷
هرگاه محصول آن از حضور حضرت سرکار والا
بدرجهٔ که لازم بدانند کمتر مقرر شود مردم تجار
ازین اقسام پوست باب را البته زیاد
آمد و روانه میکنند و محصول نظر بسالها
گذشته بسیار برای بیت المال حاصل
میشود. و کار تجارت ترقی پیدا میکند حضور
مبارک والا مختارند.
اطلاع حاصل شد - فی الحال فی صد ده
روپیه پخته محصول آمد و روانه گی را منظور


۴۸
فرمودیم- درثانی آنچه لازم دیدیم احکام
میشود تحریر ۲۶ ماه سنبله ش۱۳۹۸
در باب پوست روباه که از خود ولایت
دولت خداداد روانه پشاور میشود محصول
آن زیاد است از ان جهت مردم تجار
که فایده خود را ملاحظه نمیکنند مال مذکور را
نمیبرند و محصولا تیکه قرار سال های گذشته
مقرر است فی صدر وپیه مبلغ بیست و
شش روپیه و یکعباسی بدینموجب


۴۹
محصول آمدنی کزخواه از علاقه ترکستان
و هزاره جات بیاید فی صدر و پیش پرو
محصول روانگی :-
سایر فی صد روپیه شانزده روپیه
و دو عباسی .
سی
ارت - فی صد روپیه - دو روپیه و دو عبا
کوشی بقدر راست مالی رو که - فی صد روپیه
یکروپیه
چون محصول زیاد است مردم اطراف


۵۰

اکثریه براه های غیر معروف بگریزی و بدون محصول
میبرند هر گاه محصول ان اخضیه یکتر شود مردم تجار
واطراف ظاهر و اشکارا محصول داده مال را روان
میکنند برای بیت المال فایده میرسد و تجار هم نفع
میکند اختیار بحضور مبارک است
امر حضور والا اینکه محصول مد و روانه فی صدده
روپیه کچه از حضور منظور فرموده شد بدیگر بندر ها
گرفته نشود تحریر ۲۶ ماه سنبله ۱۲۹
در باب پوست خفک که از خود دولت خدا داد


۵۱

از هزاره جات و نجاب و نجراب و کوهستانات
و غیره آورده روانه پشاور میشود چون درین سال ها
چوپوره عما آورده شد مطابق کسی محصول نداده و
از سبب اینکه محصول آن از آمد و روانه فی صد
سی و دو روپیه و نه شاهی بوده کسی چوپوره پیش
نکرده گریخته می و بدون محصول برده اند محصول
گذشته بذیوجب فی صد روپیه سی و دو روپیه و
نه شاهی
محصول آمدنی فی صد پنجروپیه


۵۲
محصول روانگی کی لی دکه فی صد بیست و هفت
روپیه و نه شاهی
هرگاه از حضور والا محصول آن بهر درجه لازم بدانند
کمتر مقرر شود هم فائده تجارت و هم برای بیت المال
که حال هیچ نیست فائده میرسد .
حکم حضور والا اینکه محصول پوست مذکور از قرار
فی صد ده روپیه پخته در آمد و روانگی منظور
فرموده شد فقط ۲۶ ماه سنبله ۱۳۱۹
در باب پوستین و پوستین چه که مردم تجار از پوستین


۵۳
روز تا خریدار ی کرده روانه پشاور میدارند چون
محصول روانگی آن فی صدی سه روپیه و
سه شاهی مقرر میباشد و مردم تجار وغیره پوستین چه
شش کله و پوستین کم بها را بظاهر ا چه بوتره چٹی کرده
روانه میدارند و پوستین بره و رضائی و رقم قیمت
بها آن را از سبب اینکه محصول زیاد است
بدون محصول و بپنهانی میبرند هرگاه محصول
مذکور بیک درجه که لازم بدانند کمتر مقرر فرمایند
البته مردم تجار جمیع اقسام پوستین باب را بظاهر ا


۵۴

و غلائیه محصول داده میبرند هم فایده بلت امسال بشود
و هم فائده تجار میباشد محصولا ت گذشته بدینموجب
فی صد روپیه سی و سه روپیه و سه شاهی
محصول سایر کابل و ارتت و تبدرات الی دکه
صد بیست و هفت روپیه و سه شاهی
محصول براغ پوستین صد پنجه روپیه و یکقران
امرحضور اینکه محصول پوستین و پوستین چه مذکور
از تاریخ حالی از قرار فی صد پانزده روپیه پخته
منظورست تحریر ۲۲ سنبله ۱۲۹۸


۵۵

در باب سکرت و سگار و اسباب بازی پوشاک
و غیره باب فیشن که بخود دولت خدا داد آوردن
و مصرف آن برای ملت ضرر داشت حضور
مبارک والا از طریقه رعیت پروری محصولاً
آن را بعضی رافی پنجاه روپیه و بعضی را
فی صد صد روپیه مقرر فرمودند که رواج
مصرف آن متروک کرد و رأی حضور والا
عین صوابست درین باب بدو صورت
بحضور مبارک عرض میشود (اول) همان


۵۶
از اجناس که درج جدول شده مردم تجار خواه بشهر کابل
آورده بفروش برسانند و یا در مزار شریف و دیگر محالات وولایات
داخله دولت خداداد ببرند محصول آن بقرار جدول فی صد
پنجاه روپیه و فی صد - صد روپیه گرفته شود درست است
که کرور یاد نمیشود (دوم) اگر از اجناس مذکور تجار ان دولت
خداداد از هندوستان خریداری کرده روانه دولت روسیه
نمایند یعنی از خارج علاقه آمده و بخارج علاقه ببرند و بخود دولت
ندارد
بار را باز کرده بفروش نرسانند چون نقصان بدولت علیه و
کار
و برای بیت المال محصول افاده است برای تجاره اجرای


۵۷

تجارت خریدن کاغذ روسی و فروش مال و آوردن روپیه نقد و نقص
باب فایده است باید محصول آن اضافه شود و بقرار دستورالعمل سابق
گرفته شود خیر دولت است.
در حضور اینکه فی الحال بقرار جدول امر حضور در بست انقده ۲۶ ماه سنبله ۱۲۹۸
در باب پوست قره کلی پوست روباه و پوست گوسفندی بزی
و پشم حلاجی که در سالهای سابق از دولت خداداد بدولت روسی میرفت
و درین چند سال که اقسام پوست باب مذکور بخود دولت روسی
زیاد پیدا شده و ازین طرف نمیرود و بقرار مسموعی که در آنجاقیمت
باب کور رقم خوب و بقیمت مناسب دستگیری میکند هر گاه از انجا


۵۸

آورد در هندوستان برده شود فایده بر اتجاران حاصل میشود
و برای بیت المال محصول نفع میشود بنابران بحضور مبارک
عرض میشود که در آمدنی بخارا و ترکستانا و روانه کی هندوستان اگر از
حضور مبارک همایون الا یک اندازی محصول کمی مقرر شود که
مردم تجار از انجا اموال اورده به هندوستان برد سره خداوندی انکارت
ترقی پیدا میکند و خیر دولت است .
امر حضوری فی صد پنچروپیه پخته محصول امد و روانه کی پوستین های
مذکور مقرر فرموده شد و از پنبه که از بخارا تجارها میاورند و هندوت
نیز طر فی صد در روپیه پخته محصول منظور است هره بخود علاوه ده لیت


۵۹

بفروش برسانند فی صد پنجروپیه پخته که در سابق محکم حضور فرموده
شده گرفته شود
در باب بعضی اجناس هائیکه محصول آن از حضور مبارک الا تفصیل
گزارش یافت و بنا بخیرت دولت نظر بسابق بعضی محصول را
که مقرر کردند بعضی را زیاد فرمودند و از حضور بقرار تعریق علیحده
برفی صد محصول را مشخص کردند و بعضی اجناس را تا رسیدن
سیاهه خطوط که از قندهار و هرات و ترکستان و دیگر ولایات میرسد معطل مانده
که ثانی از حضور تجویز و درست میشود اکنون از اجناس هائیکه حال
محصول آن مشخص شده و داخل جدول گردیده و از حضور بنفی


۶۰
فی صد پنجه روپیه و بعضی برفی صد ده روپیه و بعضی برفی صد بیست و پنجروپیه
و بعضی کی فی صدی روپیه و بعضی فی صد پنجاه روپیه و بعضی برفی صد یکصد روپیه
حکم فرموده اند چون سابق ازین محصول آمدنی علیحدہ گرفته میشد و محصول
روانه کی بندرات و سایرات سیستان علیحدہ گرفته میشد و آینده از ا
اجناسها که بسایر کابل بیاید همان یک محصول معین کشده
بیک جا در خود چبوتره کابل گرفته شود و چٹی داده شود که خواه بخود علا
داخله دولت خداداد برنده یا بخارج علاقه خواه هندرون به بخار استان خواسی برانید
دیگر کسی مزاحم و غرضدار نشود یا اینکه در آمدنی همان محصول معین شده کرده و
گرفته شود و اگر همان اموال روانه محالات داخله یا ولایت بخار کنند بای


۶۱

محصول روانگی دوباره بقرار دستورالعمل
سابق علیحده گرفته نشود درین باب از حضور هما
یون والا بقسم دستورالعمل سررشته واضح و
مفصل میخواهیم تا همه کس محصولات خود ها دانسته
شده در کار محصولات سایر از هیچ کیفیت اشتباهی
پیدا نشود اطلاعاً لازم دانسته عرض شد و ما
صاحبدولت مالک و مختارید فقط تحریراً ۲۰ سنبله ۱۳۲۸
اطلاع حاصل شد در باب پوست کمچت و خفک
و التائی و خز و قره کلی و روباه و غیره پوست ها


۶۲
پوستین ولورته و پنبه محلوچ بخارا که در فقرات عرض شما علیحده
احکام شده درست است دیگر مالهای که از حضور جدول
گردیده و محصول آن از حضور مشخص شده در آمدنی همه
بندرات بقرار منظوری جدول گرفته شود و در روانی
بقرار دستورالعمل سابقه منظور است زمانیکه از قندهار
و هرات و غیره اسباب و محصول سیارات بحضور رسید
آنچه لازم شمردیم حکم میشود تحریرا ۲۶ ماه سنبله سنه ۱۳۰۶
این محصولات فوق که سنجیده شد از آمدنی سمت پشاور
از بابت وجوه قافله باشی کری پشاور محصول بندرد که


۶۳

و چراغی کندک و چراغی دروازه و محصول خود سایر
کابل درآمدنی سمت ترکستان از درک کوشی بیدیا
سیقان کهمرد و بامیان و سرک پایمری و خرج
برج کلجان و چهاریکار و سرای کردن دیوار ونکا
و ارغنده و چراغی دروازه بمعه محصولات سایر کابلی
سنجیده شده معین گردیده که درآمدنی سمت پشاور
و سمت ترکستان بندها در باب محصول کوشی
و چراغی مزاحم و غرضدار نشوند که بمعه محصولات
آنجا بسایر کابل گرفته میشود و رپورت مدوروانه را


۶۴
در کتاب روز نامچه بندر برداشته رپوت
و ارسالی که بدفترها مقرر بود روانه کنند لکن
در اخذ محصولات مزاحم نشوند که یک جا به چپوتره کابل
گرفته میشود و در مال روانه گی که از سایر کابل بپشاور
برود نیز محصولات کوچی و خرج بندرات و قافله
باشی گری بخود سایر کابل گرفته میشود بندریها دفتر
محصول تعلق ندارند هرگاه بعضی مال که از سمت
پشاور بیاید و روانه اطراف مثل رودات جلال آباد
یا لغمان و تکاب نجراب دیگر اطراف باشد و مردم متفرقه


۶۵
باشد محصولات چهل یکه و دلالی و کوشی و قافله باشی
گری در خود بندر دگه گرفته چٹی محصول ضبطی داده شود
و اگر بعضی مال مردم متفرقه که از سمت ترکستان
بیاید و روانه هزاره جات وغیره اطراف باشد
محصول چهل یکه و کوشی و دیگر محالات را کامل
در بندر سیغان و کهمرد گرفته چٹی بدهند و اگر
بعضی مال مردم اطرافی و متفرقه که از سمت قطغن
و بدخشان در کوه دامن و چهاریکار بیاید محصول
کامل و پوره به چبوتره چهاریکار گرفته شود و اگر


۶۶

از سمت توتکی مردم متفرقه مال آورده در اطراف
ببرند در چمکنی و پیوار محصول گرفته شود و هر گاه
از بنو و دامان بیاید و روانه اطراف باشد
در سایر خوست محصول گرفته شود که چیزی محصول
پادشاهی از قلم نماند لیکن در مال و باریکه
به چیوتره کابل و سایر جلال آباد و سایر غزنین
بیاید در باب محصول مطلق مزاحم و غرضدار
نشوند هرگاه در مال و باریکه به چبوتره کابل
و غزنین و جلال آباد تعلق داشت و بندری


۶۷

مراحمّت کرده بودند سخت بازخواست میشود
و در باب محصولات ولایت ترکستان و
قطغن و بدخشان آنچه مقرر باشد بقرار دستورالعمل
سابق در خود ولایت میگیرند


[BLANK PAGE]