{"book": "adl0536", "page": 1, "text": "نظامنامه\nجزای عسکری\n[ILL]"}
{"book": "adl0536", "page": 2, "text": "نظامنامه\nجزاي عسكري\nدر مطبعهٔ ریاست شرکت رفیق طبع گردید\n۱۰ حمل ـــ سنه ۱۳۰۶\nتعداد طبع ثانی ـــ ـــ ـــ ـــ ۱۰۰۰ جلد\nفی جلد ۶۰ پول"}
{"book": "adl0536", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0536", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nنظامنامه جزای عسکری\nباب اول\nمقدمه\nفصل اول\n(قواعد عمومیه)\nقاعده ۱ ـــ محاکمه منصبداران و سپاهیانیکه بالفعل در اردوی افغانستان خدمت میکنند، و مأمورین ملکیه که در دوائر عسکری مستخدم میباشند در دیوان حرب ها اجرا میشود، و محاکمه سپاهیان و منصبداران کوتوالی و پولیس نیز کذالک در دیوان حرب هائیکه بایشان مخصوص است رؤیت میگردد\n۲ ـــ دیوان حرب ها در حق مجرمین بموجب نظامنامه جزای عسکری"}
{"book": "adl0536", "page": 5, "text": "تعیین جزا مینمایند، و جزای جرایمیکه درین نظامنامه ذکر نشده اند نظر بنظامنامه جزای ملکیه تحدید میشود.\n٣ - جرایمیکه در ما بین نظامیان و کسانیکه نظامی نباشند بظهور کند محاکمه آن در محاکم های عدلیه رؤیت میگردد، و اگر نظامیان با چند نفر غیر نظامی در خارج خدمت عسکریه یک جرمی را که بنظام تعلق نداشته باشد مشترکاً ارتکاب نمایند، محاکمه ایشان نیز در محاکم عدلیه اجرای می یابد و فقط محل انفاذ جزائی که در حق عسکریها صادر گردد جهت عسکریه است ، هرگاه جرمیکه ارتکاب کرده اند از جمله جرمهائی باشد که در فصل (نهم) باب (دوم) این نظامنامه تصریح و توضیح گردیده است، محاکمه کافه آنها در دیوان حرب رؤیت می یابد.\n٤ - در دیوان حرب ها دعویهای حقوق پذیرفته نمیشوند، علاوه بران دیوان حرب ها در باره دعوای حقوق شخصیه اعطای حکم نمی نمایند، و در صورتیکه اینچنین یک معامله در پیش افتد برای حکم و تعیین حقوق شخصیه اوراق دعویرا بمحاکم عدلیه میسپارند."}
{"book": "adl0536", "page": 6, "text": "۳\n\nه ـ مجازات عسکریا نیکه بنظامات مالیه و ملکیه مخالفت کنند\nبموجب قاعده هائیکه در نظامنامه های آن تصریح گردیده\nحکم میشود . فقط از سلاح اندازان جزای نقدی گرفته نمیشود\nو بطبق نظامنامه جزای ملکیه سلاح اندازا نیکه بجزای\nنقدیه محکوم گردند، جزای نقدی شان بحبس تحویل مییابد\nباینطریق که برای پنجروپیۀ اوّل (فی روپیه یکروز) و علاوتاً\nبر پنجروپیۀ اوّل (برای هر پنجروپیۀ دیگر یکروز) محبوس میمانند،\nمگر از سلاح اندازا نیکه از سبب لیت، و رشوت، و سرقت\nو ارتکاب سائرہ بجزای نقدی محکوم گردیده باشند\nجزای نقدی گرفته میشود .\n۶ ـ جرمهائیکه قانوناً مستلزم مجازات اند بر سه نوع است\nاوّل قباحت ، دوّم جنحه ، سوّم جنایت .\n۷ ـ قباحت مستوجب مجازات تکدیریه، جنحه مستوجب\nهستند\nمجازات تادیبیه، جنایت مستلزم مجازات ترهیبیه جریانی\n۸ ـ مجازات تکدیریه در بارۀ کافۀ منسوبین عسکریه ، از ۲۴ ساعت"}
{"book": "adl0536", "page": 7, "text": "٤\n\nتا ٤٥ روز جزای حبس است، و درباره سلاح اندازان\nاز سه چوب تا پانزده چوب جزای ضرب، و جزای موقوفیت\nرتبه های خورد ضابطان هم از مجازات تکدیریه است.\n٩- مجازات تادیبیه در حق منصبداران عبارت است از جزا\nموقوفیت از رتبه عسکریه شان، و درباره همه منسوبین\nعسکریه [ از چهل و پنچروز تا سه سال حبس عادی ] و برای\nسلاح اندازان جزای ضرب است [ از پانزده چوب\nتا هشتاد چوب ]\n١٠- مجازات ترهیبیه در حق عموم منسوبین عسکریه عبارت است\nاز جزای حبس [ از سه سال تا حبس دوام و اعدام ]\n١١- جزای حبس که متعلق است بمجازات تکدیریه، بنام نظربندی\nو حبس ریاضت دو نوع است، حکم نظربندی که در حق منصبداران\nصادر گردیده باشد در حالیکه در کوته خودشان بوده\nبر دروازه خودشان کینفریپره دار معین باشد اجرا میگردد\nو حبس ریاضت در درون چهاونی در یک کوته که برای"}
{"book": "adl0536", "page": 8, "text": "منصبداران حبس خانه اتخاذ گردیده، در حالیکه بدروازۀ\nآن یک پہره ایستاده باشد ایفای یابد، و سلاح اندازی\nبحبس ریاضت محکوم گردیده باشند منفرداً یعنی تنها\nتنها حبس می شوند، و منصبداران سلاح اندازیکه\nبحبس ریاضت محکوم گردید باشند در روز تنها دو پاو (نان\nخشک) و بقدر ضرورت آب داده میشود، بغیر ازین دیگر\nرقم خوراک و چای و تمباکو و قهوه و از قبیل آن دیگر کیفیات\nداده نمی شود .\n۱۲ -- کسانیکه از جملۀ خرد ضابطان و دلگی مشران از سه چوب\nتا پانزده چوب بجزای ضرب محکوم گردیده باشند در\nپیش روی هم رتبه های خود مجازات میشوند، چون این\nمقدار جزای ضرب، جزای حبس از بیست و چهار ساعت\nتا چهل و پنجروز مستوجب موقوفیت رتبۀ شان نمیگردد،\nدر برای اینکه قدر و قیمت ایشان در نظر سپاهیان نقصان\nنپذیرد جزای ضرب شان در پیش روی سپاهیان اجرا نمیشود."}
{"book": "adl0536", "page": 9, "text": "۶\n۱۳ ـــ کسانیکه از جمله سلاح اندازان بجزای ضرب محکوم میشوند با یک\nچوب صاف بی شاخچه که پنج بدست دراز و کمی آن\nبقدر انگشت کوچک باشد زده میشوند، جزای ضرب\nدر جبهه صف حرب تولی و یا کندکی که محکوم به آن منسوبست\nو در پیش روی منصبداران نوکری والای همان تولی\nو کندک اجرا میشود.\n١٤ ـــ خوردضابطان و دلگی مشرانیکه بمجازات تأدیبیه محکوم گردیده\nباشند رتبه شان موقوف میشود، و تا زمانیکه دو سال\nبحیثیت یک سپاهی خدمت عسکریه را ایفا نکنند دوباره\nترفیع نمیشوند، خوردضابطان و دلگی مشرانیکه رتبه شان\nساقط گردیده بجزای ضرب محکوم شده باشند در پیش روی\nهیئت عمومیه قطعه که بآن منسوبند زده میشوند .\n١٥ ـــ منصبدارانیکه یک سال و یا زیاده برآن بحبس محکوم گردیده\nباشند، در عین زمان بجزای موقوفیت از خدمت\nعسکریه هم محکوم میشوند ."}
{"book": "adl0536", "page": 10, "text": "۷\n\n۱۶ – حکم های موقوفیت منصبدارانیکه مجزای موقوفی محکوم\nگردیده باشند بوجه ذیل اجرا می‌پذیرد :\n\nاولاً – منصبداران سلاح اندازان غند و یا کندکیکه منصبدار\nمحکوم بآن منسوب است ، بی سلاح گردیده صحن\nچهاونی و یا میدان تعلیم اجتماع میکنند .\nثانیاً – بشرطیکه بر بالای منصبدار محکوم هیچ یکی از علامات\nعسکری موجود نباشد، و در حالیکه در محافظه یک\nقطعه مسلحه پنجاه نفری عسکری بوده باشد جبهه بجهه\nصف حرب این عسکر آورده میشود .\nثالثاً – یکی از اعضای همان دیوان حربیکه حکم طرد و را بلداد\nداده است مضبطه دیوان حرب را با صورت\nفرمانیکه از طرف اشرف پادشاهی تصدیق آنرا\nحاوی بوده است قرائت میکند .\nرابعاً – اگر مطرود علاوه بر این مجزای حبس هم محکوم گردیده باشد برا\nپوره کردن جزای خود در حبس خانه ملکیه بکوتوالی تسلیم میشود."}
{"book": "adl0536", "page": 11, "text": "۱۷— سلاح انداز نیکه بجزای ضرب از پانزده چوب الی هشتاد\nچوب محکوم گردیده باشند پیش از اجرای یافتن جزا ضرب شان\nبطبیب معاینه کنا نیده میشوند اگر محکوم بیمار باشد، بعد از\nرفع و ازالهٔ بیماری بجزا میرسد .\n۱۸—خواه سلاح اندازان خواه منصبداران که زیاده از یکسال بجزا\nحبس محکوم گردیده باشند، در حبس خانه کوتوالی با ایفای\nمدت حبس شان مجبورند و اینچنین اشخاص از خدمت جلیلهٔ\nعسکریه محروم میگردند .\n۱۹—جزاهای اعدام هرگاه موافق نظامنامهٔ جزای عسکری\nاز دیوان حرب صادر گردیده باشد، طرز اجرای حکمی که\nدر اینباب داده شده باشد بر وجه ذیل اجرا میگردد .\nاولاً— همان غند و یا کندکیکہ محکوم بدان منسوب است بمیلاح\nگردیده در محلی که « میدان سیاست» مقرر گردیده\nباشد فراهم کرده میشود .\nثانیاً— در حالیکہ بر محکوم هیچ یکی از لباس علامات عسکری"}
{"book": "adl0536", "page": 12, "text": "موجود نباشد در تحت محافظه یک قطعه عسکر سنجاده\nنفری بمیدان سیاست یعنی قتلگاه آورده میشود\nثالثاً ـ یکی از اعضاے همان دیوان حرب که مدعا علیه\nاعطا یی حکم نموده ، اعلام حکم را با فرمان همایونی\nکه آنرا تصدیق میکند جهراً میخواند .\nرابعاً ـ چشم هاے محکوم را بسته بمحل مخصوصی که داشتمود\nدر آنجا بیک قطعه دوازده نفری از نشانچی ها\nبسیار ماهر و مکمل که از اول احضار گردیده اند\nاز طرف تولی مشر نوکری والا باشارت\nبر بالاے محکوم حکم آتش داده میشود نشانچی های\nبر سینه محکوم بنشان گرفتن آتش دان میکند .\n٢٠ ــ محکوم پیش از آنکه بمیدان سیاست آورده شود بالای\nآبدست کنانیده دو رکعت نماز خوانده میشود، و بواسطه امام\nکندک که در آنجا موجود میباشد تو به و استغفار باو آموختانده\nداشتن یا نداشتن وصیتش از و پرسیده میشود."}
{"book": "adl0536", "page": 13, "text": "۱۰\n\n۲۱ -- در روز های جمعه و سایر ایام مبارکه و مخصوصه حکم اعدام\nاجرا نمی شود.\n۲۲ -- اگر حکم اعدام بر طبق نظامنامه جزای ملکیه از طرف دیوان حرب\nو یا از طرف محکمه عدلیه داده شده باشد در اول در مطابقتیکه\nدر قاعده (١٥) بیان گردید، بعد از انکه معامله موقفیتیش\nدر پیشروی قطعه عسکریه که بآن منسوب است اتمام پذیرفت\nبرای اینکه حکم اعدام موافق با اصول ملکیه اجرا یابد، خودش\nبکوتوالی تسلیم کرده میشود.\n۲۳ -- مجرمین عسکریه که زیاده از یکسال بحبس محکوم گردیده باشند،\nبعد از انکه بکوتوالی سپرده شوند، مثل محکومین ملکیه مدت جزائی\nخودها را ایفا و اکمال مینمایند.\n٢٤ -- یک شخصیکه بروی چندین جرم بیک باره گی ثابت شوند،\nاز جمله آنها بموجب همان جرمیکه مستلزم جزای سنگین تر باشد\nحکم در باره وی صادر میگردد.\n٢٥ -- تخفیف جزای محکومین عسکریه فقط از جمله حقوق پادشاهی است."}
{"book": "adl0536", "page": 14, "text": "۱۱\n٢٦ - حکم جزای جرایمیکه از نوع جنحه و جنایت باشند خاص\nحضور دیوان حرب بالمحاکمه صادر میگردد .\n۲۷ - برای جرایمیکه از نوع قباحت باشند صاحبان هم رتبه دربارۀ\nماتحتان خود بر وجه ذیل اختیار دادن مرحزا دارند :--\nاوّل - سپه سالار، نائب سالار، فرقه مشران،\nلوا مشران دربارۀ منصبداران ماتحت شان [از\nبیست و چهار ساعت تا چهل و پنجروز نظربندی\nوحبس ریاضت ]\nو درباره سلاح اندازان [از بیست و چهار ساعت\nتا چهل و پنجروز نظربندی وحبس ریاضت، و از\nسه چوب الی پانزده چوب ضرب ]\nسپه سالار اختیار رفع رتبه خوردضابطان\nودلگی مشران را هم دارد.\nدوم - غندمشر اوّل وثانی وکندک مشران بارۀ منصبدا\nماتحت خود[ از بیست و چهار ساعت الی پانزده روز"}
{"book": "adl0536", "page": 15, "text": "۱۲\n\nنظر بندی و حبس ریاضت ]\nدر حق سلاح اندازان [ از بیست و چهار ساعت\nتا پانزده روز نظر بندی و حبس ریاضت ، واز\nسه چوب الی ده چوب جزا ی ضرب ]\nسوم ـــــ کاتب غند کاتب کندک براه راست در بارۀ\nجرم سر پرک مشران و کاتب های تولی که در\nمعیت شان مستخدم میباشند به غند مشران\nو کندک مشرانیکه بآن منسوبند مراجعت کرده جزای\nشانرا تحدید نموده میتوانند .\nچهارم ـــــ تولی مشران در بارۀ ضابطان وسلاح اندازان\nماتحت خودشان [ از بیست و چهار ساعت تا سه روز\nنظر بندی و حبس ریاضت ]\nپنجم ـــــ بلوک مشران اوّل وثانی در بارۀ سلاح اندازان\nماتحت شان [از بیست و چهار ساعت تا سه روز\nنظربندی و حبس ریاضت ]"}
{"book": "adl0536", "page": 16, "text": "۱۳\n\n۲۸- منصبداریکه حکم جزای ضرب را داده باشد، این جزا را\nبالذات بدست خود اجرا نمی تواند، این جزا بهر حال\nبطریقی که در قاعده (۱۳) بیان گردید در حاضری شام\nاجرا میشود.\n\n۲۹- یک منصبداریکه قباحت ماتحت خود را مستلزم چنان جزائی\nمی بیند که بالاتر از اختیار درجه خودش باشد حس نماید\nبمنصبدار مافوق خود مراجعت نموده جزائی را که در دائره\nصلاحیت و اختیار مافوق او هست بواسطه خود او تجدید\nکرده میشود.\n\n۳۰- هر منصبداریکه در داخل دائره اختیار و ماذونیت خود ماتحت خود را\nمجازات نماید، لازم که بعد از اکمال جزا با تحریرات رسمی اصل کیفیت\nو اسباب موجهه آنرا بمنصبدار مافوق خود اخبار و اشعار نماید.\n\n۳۱- هرگاه از نوع قباحت کدام جرمی بنابر یک سببی از سببها\nبحضور یک دیوان حرب برسد، در حق مجرم جزائی را که در\nنظامنامه جزا در باره آن مندرج است حکم میکند."}
{"book": "adl0536", "page": 17, "text": "١٤\n\nفصل دوم\n(صورت تشکیل دیوان حرب‌ها)\n\n٣٢ - هر دیوان حرب از یک رئیس و شش عضو ترکیب می‌یابد، برای\nمحاکمه منسوبین عسکری که در هر رتبه و هر مقام باشند علیحده علیحده رتبه\nرئیس و اعضاء دیوان حرب بقرار جدول ذیل نشان داده شده است: -\n\nجدولیکه رتبه‌های رئیس و اعضاء هر دیوان حرب را در مقابل رتبه متهمین نشان میدهد\nمرتبه متهمین | رتبه رئیس دیوان حرب | رتبه‌های هر یک از اعضاء\nخورد ضابطان و دلگی | غندمشر و یا کندک‌مشر | یک کندک‌مشر دو تولی‌مشر یک بلوک‌مشر اوّل\nمشران و سپاهیان | | یک بلوک‌مشر ثانی یک خورد ضابط\nبلوک مشران | \" \" | یک کندک‌مشر دو تولی‌مشر دو بلوک‌مشر\n| | اوّل یک بلوک مشر ثانی\nتولی‌مشران و کاتبان کندک | غندمشر اوّل و یا ثانی | یک غندمشر ثانی دو کندک‌مشر سه تولی‌مشر\nکندک‌مشران و کاتبان غند | لوامشر و یا غندمشر اوّل | یک غندمشر اوّل دو غندمشر ثانی سه کندک‌مشر\nغندمشران اوّل و ثانی | فرقه مشر و یا لوامشر | سه لوا مشر سه غند مشر\nلوا مشران | نائب سالار یا فرقه مشر | سه فرقه مشر سه لوا مشر\nفرقه مشران | \" \" | دو نائب سالار چهار فرقه مشر\nنائب سالارها | نائب سالار | سه نائب سالار سه فرقه مشر"}
{"book": "adl0536", "page": 18, "text": "١٥\n٣٣ محاکمه سپه سالار مانند وزرا بدیوان عالی عاید است.\n٣٤ رئیس و اعضای دیوان حرب بهمه حال باید تبعه افغانستان\nباشند و عمر هیچکدام شان از بیست سال کمتر نباشد، و با متهمین\nقرابت و نه مناسبتی داشته باشند و نه در مابین ایشان\nو متهم یک سابقه غرض نفسانیت بوده باشد.\n٣٥ در هر فرقه پیاده و سواری، و در قوماندانی مرکزی کابل برای\nمحاکمه سپاهیان و خورد ضابطان و ضابطان یک یک\nدیوان حرب دائمی تشکیل گردیده است، رئیس و اعضای\nاین دیوان حرب با سبب یک سال یکدفعه تبدیل می یابند،\nاز میان آمران و ضابطانیکه بصنوف مختلفه فرقه منسوب میباشند\nمتناوباً انتخاب میگردند، و رئیس و اعضای دیوان حرب\nدایمی که در قوماندانی مرکزی کابل است از میان آمران\nو ضابطانیکه به فرقه رساله شاهی کابل و غند محافظ ارگ\nو غند نمونه منسوبند انتخاب کرده میشوند، تطبیق دستخط های\nاعضای دیوان حرب دایمی و رئیس آن از طرف قوماندانها"}
{"book": "adl0536", "page": 19, "text": "۱۶\n\nفرقه مصدق گردیده بوزارت حربیه فرستاده می شود،\nدر آنجا بمجلس عسکری حفظ کرده میشوند .\n۳۶ - هرگاه محاکمه یکی از آمران و یا ارکان لازم آید، بطریقیکه\nدر قاعده (۳۲) بیان گردید یک دیوان حرب موقت\nتشکیل میگردد .\nو اگر در یک فرقه برای تشکیل یک دیوان حربیکه برتبه متهم\nمناسب باشد بدرجه کافی منصبداران یافته نشوند بوزارت\nحربیه مراجعت میشود، و بواسطه وزارت یا از فرقه های\nدیگر انتخاب گردیده بمحل مذکور سوق میشود، و یا خود متهم بکابل\nجلب گردیده در وزارت حربیه در دیوان حربی معیناً\nباصولیکه در جدول نشان داده شده تشکیل گردیده باشد\nمحاکمه اش اجرا میگردد .\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 20, "text": "۱۷\n\nفصل سیوم\n\n(صورت سوق منسوبین عسکریه بدیوان حرب صورت اجرا محاکمه حضور)\n\n(تصدیق حکم های دیوان حرب در باره آنها)\n\n۳۷ -- مجردیکه از طرف ما فوق ارتکاب جرم بدرجه جنحه و جنایت\nاز یکی از منصبداران سلاح اندازان خبر گرفته شود و یا حس گردد\nدر باره آن یا بالذات و یا نظر با همیت جرم بواسطه یک\nهیئتی که از سه منصبدار مرکب باشد تحقیقات ابتدائیه اجرا\nکرده میشود.\n\nکسانیکه به اجرای تحقیقات ابتدائیه مامورند جمیع افاداتی را\nکه مدار ثبوت جرم باشند قید، و هر قدر دلایل و اماراتی را\nکه در انخصوص موجود اند کافه آنرا ضبط و حفظ میکنند، هرگاه\nجرم مظنون متعلق باشد بحسابات همه اوراق حسابیه‌اش\nتدقیق و از میانه آن هر قدر اوراقیکه شبهه ناک و مدار\nثبوت جرم او باشند کذلک در میان اوراق تحقیقیه"}
{"book": "adl0536", "page": 21, "text": "۱۸\n\nادخال کرده میشوند، جمیع صحیفه‌ها ئیکه افادات مظنون مشهود را\nحاوی بوده باکافه کتابها واوراق ثبوتیه به مأمورین تحقیق دستخط\nکرده میشوند، ومظنون نیز چنانچه بدستخط کردن هر صحیفه افادات\nخود مجبور است همچنان در آخر افاده های خود این جمله را که\nاوراق حسابیّه که مدار ثبوت جرمند تاگی بخودش عاید میشند\nدستخط وتصدیق میکند، بعد ازان مأمورین تحقیق یک\nخلاصه که نتیجه تحقیقات را مبین، وبرافادات واوراق\nثبوتیه مبتنی باشد با فکر وقناعت مخصوصه خودها در حق وجود\nویا عدم جرم بیان واوراق را بذاتیکه تحقیقات را امر داده است\nتقدیم میکنند.\nمأمورین تحقیقات باید از روی رتبه مافوق کسی باشند\nکه در خصوص او تحقیقات اجرا کرده میشوند، و یا بهر حال هم رتبه\nبودن شان لازمیست.\nم ۳۰ — هرگاه در نتیجه تحقیقات در صورتیکه بوقوع جرم قناعت مطلقه\nحاصل گردد، ومظنون از ضابطان وسلاح اندازان باشد"}
{"book": "adl0536", "page": 22, "text": "۱۹\nبدیوان حرب دایمی فرقه سپرده میشود، واگر مظنون از بخیر\nفرقۂ رساله شاهی کابل بوده بیکی از قطعات یا تشکیلات\nعسکریه منسوب، و یاخود مأذوناً و یا مأموراً در کابل ساکن باشد\nبدین حرب دایمی قوماندانی مرکزی کابل حواله و تو دیع میشود\nاگر مظنون از جمله آمران و یا ارکان باشد اوراق تحققیة وی\nبوزارت حربیه تقدیم، و در بارۂ لزوم تحت محاکمه گرفته\nشدن او اجازت طلب میشود، وزارت حربیه نیز تا اینکه\nدائره محاکمات وی تشکیل یابد اوراق تحقیقیه را (بمجلس\nعسکری) و بعد از تشکیل یافتن دائره محاکمات بخود دائره\nمذکور حواله میکند، تدقیقات و اوراق تحقیقیه بمجلس عسکری\nو یا دائرۂ محاکمات هر گاه درباره وقوع جرم قناعت بخشند\nیک مضبطه که لزوم محاکمه مظنون را حاوی، و بردلایل واضحه\nمستند با شد تنظیم گردیده بوزارت حربیه تقدیم میشود و وزا\nحربیه نیز این مضبطه را با یک عریضه از طرف خود بمقام حضور\nشاهانه تقدیم و اجازه دادن و مساعد فرمودن محاکمه مظنون را"}
{"book": "adl0536", "page": 23, "text": "۲۰\nبه ذات همایونی عرض میدارد؛ در صورتیکه معروضات مقبول\nو منظور گردید مضبطه مجلس عسکری و یا اداره محاکمات بامضا\nو تصدیق شاهانه موشح گردیده بوزیر حربیه اعاده میشود، و وزیر\nحربیه اجرای محاکمه مظنون را یا در دیوان حرب همان قطعه\nکه بآن منسوب است ، و یا در یک دیوان حربیکه در مرکز سلطنت\nتشکیل داده خواهد شد امر میکند .\n۳۹— هرگاه جرم مظنون از نوع جنایت و جرایم مشهوده باشد برای\nجلوگیری مظنون از فرار و یا بعض تشبثات دیگر وی\nکه موجب اسقاط دلایل ثبوتیه از درجه حکم و اعتبار گردد تا زمان\nاجرای تحقیقات ابتدائیه بتوقیف عادی،\nو یا انفرادی او مافوقش امر داده میتواند .\nو اگر آوردن همه آن اوراق و دفاتر یکه مدار ثبوت جرم\nباشند، و یا سوق کردن مسند و تهانیکه مخصوص حفظ\nپوست یکجا با اوراق تحقیقیه ممکن نباشد، کافه این گونه\nچیزها از طرف مأمورین تحقیق مهر و لاک گردید در هر جائیکه"}
{"book": "adl0536", "page": 24, "text": "۲۱\nهمان ذات امر دهنده تحقیقات حکم کند حفظ میشوند .\n٤٠ ــــ در دیوان حرب محاکمه بصورت ذیل جریان می یابد :ــــ\nاول ــــ دیوان حرب در تحت ریاست رئیس خود اجتماع\nمیکند، در خانه که دیوان حرب در آن اجتماع مییابد\nشرط است که یک میز و بر بالای آن میز پوش\nقماش سبزینه رنگ باشد، و رئیس بآن بیکی از\nدو طرف کبر میز نشسته اعضا سه سه شد بترتیب\nخودشان برابر بطرف یمین و یسار رئیس خود در\nحالیکه در پیشروی هر کدام یک یک قلم و دوات\nو یک مقدار کاغذ سفید برای قید یادداشت\nپای شان موجود باشد اخذ موقع مینمایند\nکاتب های دیوان حرب در سمت مقابل رئیس\nموقع میگیرند، اینک بعد از انکه بدینصورت\nدیوان حرب تشکل کند، مظنون در حضور دیوان حرب\nدر آورده میشود، هرگاه جرم از درجه جنایت باشد"}
{"book": "adl0536", "page": 25, "text": "۲۲\nدو نفر خورد ضابط بے تفنگ در حالیکه فقط یک یک\nحربه و یا یک برچه در کمر آویخته باشند بر است\nو چپ مظنون ایستاده وظیفه محافظت پہرہ\nداری را ایفا مینمایند .\nدر دروازه دیوان حرب یکنفر پہرہ دار برچه پک\nموجود میباشد، و بدون اجازه رئیس احداً\nبداخل شدن نمیگذارد .\nدوم -- رئیس اسم خود مظنون، واسم پدر و مملکت،\nوسن ورتبه ، و تاهل و نام و نمبر قطعه او را میپرسد\nو این سؤال ہا با جواب ہا ئیکه مظنون میدهد از طرف\nکاتب عینا ضبط و ثبت میگردد، ومتصل آن\nبکاتب قرائت اوراق تحقیقیه که در باره مظنونست\nامر داده میشود، کاتب بعد از آنکه همه اوراق را\nسرتاسر خواند مظنون از حضور دیوان حرب\nبیرون کشیده میشود، و بیک خانه که در آن"}
{"book": "adl0536", "page": 26, "text": "۲۳\nهیچکس نباشد برده میشود هیئت دیوان حرب\nبر اوراق تحقیقات ابتدائیه علم آورده بعد ازانکه\nقرار میدهد، که آیا مبادرت نمودن بمحاکمه ممکن است\nیا نی، و آیا دلایل جریمه تماماً در دست است\nیا خیر؟ بعدها اگر دیوان حرب در حضور خود بتمام\nمحاکمه قرار بدهد مظنون بالتکرار بحضور دیوان حرب\nجلب گردیده باجرای محاکمه اش آغاز میشود\nو مظنون از طرف رئیس استجواب میگردد،\nدر اثنای این سؤال و جواب هیچ یکی از اعضا\nدر مقابل مظنون یا شاهد با یک سؤال هم ایراد\nکرده نمیتوانند، اگر روشن گردانیدن تفصیل\nدادن بعضی نقطه ها را لازم ببینند از یک آواز\nبسیار آهسته برئیس عرض میدارند، در اثنای\nدوام محاکمه در میان اعضای محکمۀ هیئت\nباید تعاطی رمز و کنایات نشود، و خارج بحث"}
{"book": "adl0536", "page": 27, "text": "٢٤\nهیچ یک مکالمه باید نه از طرف رئیس و نه از طرف اعضا برپا گردد، حتی بسیگاره کشیدن و نان خوردن، والحاصل بهیچ یک حرکتی که خلاف هیبت هیئت باشد بهیچ وجه مبادرت ورزیده نشود، بعد از جلب شهود و اتمام معاملات سائره که در نظامنامۀ محاکمات جزائیه مصرح گردیده هرگاه بمجرمیت مظنون قناعت حاصل شد نظر بنوعیت و درجه جرم بیکی از جزاهائی که در این (نظامنامۀ جزای عسکری) مندرج گردیده محکوم میگردد، و حکم بمجرم فهمانیده می شود؛ این لازم نیست که بهرحال اجرای محاکمه در یک جلسه اتمام پذیر گردد، بلکه نظر بلزوم آن در جلسه های متعدد محاکمه دوام ورزیده میشود .\nسوم — اگر دیوان حرب حکم کند که اوراق تحقیقیه بدرجۀ که هنوز قابل اجرای محاکمه باشند مکمل نگردیده"}
{"book": "adl0536", "page": 28, "text": "٢٥\n\nو بلکه به اجرای تحقیقات مزید محتاج است لهذا\nیکی از اعضای خود را مستنطق انتخاب میکنند\nو اجرای تحقیقات مکمۀ استنطاقیه الیه\nمی سپارد، مستنطق بعد از اکمال وظیفه خود\nاوراق تحقیقیه ابتدائیه را با یک فذلکه که بر\nعلیه مظنون حاوی بر دلایل ثبوتیه است بریاس\nتقدیم میکند، و متعاقب آن بطریقه که در بالا\nدر فقره (٢) بیان گردید محاکمه جریان میگیرد\nچهارم – مظنون رأی عدم اعتماد خود را درباره اعضای\nدیوان حرب بشرط در میان آوردن دلایل ثبوتیه\nو قطعیه بیان کرده میتواند در حال وقوع چنین\nیک ادعا مظنون به بیرون کشیده میشود\nو اعضائیکه در حق شان رأی عدم اعتما\nداده شده نیز موقتاً بیرون می بر ایند اعضا\nباقیه دلایلی را که مظنون بیان کرده است تحقیق"}
{"book": "adl0536", "page": 29, "text": "۲۶\n\nمیکنند که آیا بدرجه کافی قناعت بخش\nهستند یا خیر؟ آخرالامر یا بر دخواهش مظنون\nقرار داده اعضائیکه موضوع بحث اند بالتکرار\nبدیوان حرب ادخال گردیده و مظنون را دسته\nگردانیده بمحاکمه دوام ورزیده میشود، و یا آنکه\nدر عوض آنها تعیین گردیدن اعضای دیگر\nبقومانند همان قطعه که دیوان حرب بآن\nمنسوب است عرض کرده میشود .\n٤١ - بعد از انکه از دیوان حرب حکم صادر و مجرم فها میده شد\nدیوان حرب یک مضبطه مفصله تنظیم میکند، و در بن مضبطه\nاولاً جمیع دلایلی که مدار ثبوت جرم باشند یگان یگان\nتعداد کرده میشوند، و افادات مجرم نیز خلاصه تا ذکر میشوند\nو در نتیجه نوشته میشود که از فلان فلان دلایل و امارات\nبر ثبوت جرم قناعت حاصل گردید، و با فلان نوع جرم\nمجرمیت مجرم قرار داده شد و متعاقباً مجرم موافق بفلان"}
{"book": "adl0536", "page": 30, "text": "۲۷\nقاعده نظامنامه جزای عسکری محکوم گردید بلکه ضرور است\nکه عیناً همان قاعده نظامنامه جزای عسکری که بمحکوم\nمتعلق است در مضبطه درج گردد.\n٤٢ــ اگر محکومیت بدرجه جنایت بوده باشد، و مجرم خواه سلاح\nانداز باشد، و یا منصبدار، مضبطه دیوان حرب که در حق\nاو داده میشود از طرف رئیس دیوان حرب بقوماندانی مرکزی\nکابل و یا قوماندانی فرقه تقدیم گردید از انجا بوزارت حربیه\nفرستاده میشود وزیر حربیه مضبطه را (بمجلس عسکری) و یا دائره\nمحاکمات حواله مینماید، در انجا بعد التدقیق هرگاه قناعت\nحاصل آید که جریان یافتن محاکمه سراپا باصول، و نظر بدرجه\nجرم تحدید گردیدن جزا موافق به نظام العمل آمد، همان است\nکه مضبطه تصدیق و به وزیر حربیه تقدیم میشود و وزیر حربیه\nآنرا با یک تذکره معروضه خود بحضور مبارک شاهانه\nعرض میکند، و بعد از انکه از طرف اشرف ملوکانه تصدیق\nفرموده شود دوباره بوزارت حربیه اعاده گردید حکم"}
{"book": "adl0536", "page": 31, "text": "۲۸\n\nهمانجا در معرض اجرا گذاشته میشود ، و هرگاه بمضبطه\nقناعت بخش دیده نشد ، و در اجرای محاکمه بعضی\nنواقص مشاهده افتاد نقطه های جالب ترددش\nیا نقطه های نقصان سند آن در مضبطه که (مجلس عسکری)\nتنظیم دهد تصریح گردیده بمعرفت قوماندانی فرقه که دیوان حرب\nبآن منسوب است ، واپس بهمان دیوان حرب اعاده میشود ،\nو در انجا نقصان واقع اتمام پذیرفته حکمی که بار دوم اعطا\nگردد یا مضبطه مجلس عسکری و همان مضبطه دیوان حرب\nنخستین یکجا دوباره بوزارت حربیه تقدیم گردیده و معاملات\nباقیه سابقه بتکرار اجرا پذیر میگردد .\n\n٤٣ ـ هرگاه جرم از نوع جنحه و محکوم یکی از آمران و یا ارکان باشد\nباز هم مضبطه بوزارت حربیه تقدیم گردیده بعد التدقیق\nدر مجلس عسکری و یا دائره محاکمات بمعرفت وزیر حربیه\nبحضور مبارک شاهانه عرض میشود ، و بعد از تصدیق\nاعلیحضرت شهریاری هر حکمی که باشد در وزارت حربیه"}
{"book": "adl0536", "page": 32, "text": "۲۹\n\nاجرا پذیر میگردد و در صورتیکه نقطه هاے جالب تردد حاصل\nگردد، بموجب فقرهٔ اخیرهٔ قاعدهٔ (٤٢) معامله میشود.\n\n٤٤ اگر جرم از نوع جنحه بوده محکوم از ضابطان یا سلاح اندازان\nباشد، و حد اعظم محکومیت حبس یکسال و یا درباره سلاح\nاندازان متعلق باشد بجزاے ضرب از (١٥) چوب\nالی (۸۰) چوب قوماندانهاے فرقه مضبطهٔ دیوان حرب را\nتصدیق نموده در موقع اجرا میگذارند، و یک نقل مضبطهٔ\nدیوان حرب را به وزارت حربیه تقدیم میکند، اگر محکومیت\nمتعلق بجزاے حبس از یکسال تا سه سال، و دربارهٔ\nضابطان عاید بجزاے موقوفیت رتبه باشد، مضبطهٔ\nدیوان حرب بوزارت حربیه تقدیم میگردد، و وزیر حربیه\nهرگاه مناسب دید آنرا در مجلس عسکری و یا دائره محاکمات\nتدقیق مینماید، و یا هیچ در اینجاها آنرا تدقیق ننموده بالذات\nتدقیق و تصدیق مینماید، فقط براے اجراے حکم موقوفیت\nکه در باره ضابطان صادر گردد لازم است که با بیان"}
{"book": "adl0536", "page": 33, "text": "۳۰\nکردن اسباب موجبه آن از حضور مبارک شاهانه اجازت\nخواسته شود.\nحکمهای جنحه که بتصدیق وزیر حربیه رسیده باشند در\nنزد قطعه که محکوم بدان منسوب است اجرا پذیر میگردد،\nمنصبداران و سلاح اندازان که زیاده از یکسال بجزای\nحبس محکوم گردند، بعد از انکه بموجب قاعده (۱۶) معامله\nموقوفیت شان اجرا گردد با مضبطه که حکم حبس شانرا\nتا میعاد معین حاویست ، ونقل تصدیق نامه وزارت حربیه\nو صورت اراده سنیه که در باره شان صادر گردیده\nیکجا بکوتوالی تسلیم میشوند .\n۴۵. - حکمهای جنحه که از دیوان حرب قوماندانی مرکزی کابل\nداده میشوند، از طرف قوماندان مرکز تصدیق شده نمیتوانند\nدرجه این محکومیت هر چه و هر قدر که باشد از بهر تصدیق\nبه وزارت حربیه تقدیم میشود ، وبعد التصدیق حکم از جانب\nقطعه عسکریه که محکوم بآن منسوب است اجرا پذیر میگردد."}
{"book": "adl0536", "page": 34, "text": "۳۱\n\n٤٦- هرگاه در اثنای محاربه با دشمن جرمی که بآن ارتکاب میورزند\nشده فوق العاده حایز اهمیت باشد، وقوماندان قول\nاردو ویا فرقه مستقل درصورتیکه از یکطرف در حال لزوم\nابراز نمودن یک عبرت موثره بغایت سریعی را حس کند\nو از طرف دیگر وقت و زمانرا باستئذان اجازت طلبیدن\nاز وزارت حربیه مساعد نبیند، همان است که مسوولیت مضبط\nحکمهایی را که در بارهٔ جنایت از دیوان حرب با صادر\nمیگردند، در عهده خود گرفته بتصدیق اجرا\nآن ماذون است، مگر بعدالاجرا کیفیت را با یک نقل\nمضبطه لفاً، و ذکر نمودن اسباب موجبه که تجاوز صلاحت\nخود را ایجاب نموده است تفصیلاً به وزارت حربیه به اطلاع\nدادن مجبور است .\n٤٧- هرگاه حکمی ایکه از دیوان حرب صادر میشوند مخالف برای\nو قناعت ذاتی دیده شود که مجرم را بدیوان حرب تودیع\nنموده است، با بنیان کردن اسباب موجبه آن از طرف"}
{"book": "adl0536", "page": 35, "text": "۳۲\n\nهمان واقعات مضبطه با لتکرار بدیوان حرب اعاده میشود، فقط\nاگر دیوان حرب بر حکم سابق خود اصرار نماید قوماندان مذکور اگر در\nدائرۀ اختیارات و صلاحیتش باشد حکم را تصدیق میکند\nو یا آنکه برای تدقیق یافتن در مجلس عسکری در صورتیکه خود\nآرزو کند، و یا از درجه صلاحیتش بالاتر باشد بتقدیم کردن آن\nبوزارت حربیه مجبور است .\n٤٨ـ برای محاکمه ضابطان سلاح اندازان کوتوالی و پولیس که\nدر داخل ایالت کابل هستند، (در وزارت امنیت عمومیه)\nبموجب قاعدۀ (۳۱) یک دیوان حرب دائمی تشکیل میشود.\nمحاکمه ضابطان و سلاح اندازان کوتوالی و پولیس که در ملحقات\nهستند بشرط بودن لا اقل سه نفر ضابطان کوتوالی و پولیس\nدر میان اعضا دیوان حربهای دائمی که در مرکز های فرقه\nولوای مستقل همانجا با یبهاستند در همانجا با اجرا میشود.\nاز جمله جرمهای جنحه که از دیوان حرب دائمی وزارت\nامنیت عمومیه درباره ضابطان افراد صادر میگردد از طرف"}
{"book": "adl0536", "page": 36, "text": "۳۳\n\nوزیر امنیت عمومیه رأساً بعد از تدقیق اجرا مییابد.\nبرای محاکمه آمران کوتوالی و پولیس مرکز در صورت\nمراجعت بوزارت حربیه یک دیوان حرب مخصوص\nتشکیل مییابد، و درین دیوان حرب بهمه حال موجودیت\nسه نفر آمران کوتوالی ضروریست، و پیش از آنکه ایشان\nدر تحت محاکمه گرفته شوند با بیان کردن در میان\nآوردن اسباب موجبه بمعرفت وزیر امنیت عمومیه\nاز حضور همایون شاهانه اجازت خواسته میشود.\nبعد از تدقیق اوراق حکمیه منسوبین کوتوالی مضبطه مجلس\nعسکری بواسطه وزیر امنیت عمومیه بحضور اعلیحضرت همایونی\nتقدیم می یابد .\n٤٩ - در صورتیکه موافق بنظامنامه مخصوص دولت در یک محلی\nحکومت عسکری اعلان کردد، محاکمه کسانیکه خواه از رعایا\nو نظامی با خلال و بر هم زدن امنیت خارجیه و داخلیه\nافغانستان تشبث ورزند یا کسانیکه بمقررات حکومت"}
{"book": "adl0536", "page": 37, "text": "٣٤\nعسکری مخالفت کنند، در یک دیوان حربیکه بامر حکومت\nعسکری منسوب است و بصورت مخصوص تشکیل گردید اجرا\nمیشود، و درین دیوان حرب حکومت عسکری محاکمه برطبق\nوطرزیکه در قاعده های (٣٧) و (٣٨) و (٣٩)\nو (٤٠) و (٤١) بیان گردیده جریان می یابد لکن\nحکم این دیوان حرب قطعی بوده هرگز قابل مرافعه و تمیزنیست\nآمر حکومت عسکری حکمهای را که حبس پانزده سال را\nحاوی باشد پیهم تصدیق و اجرا میکند، و حکمهایکه ازان\nبالاتر باشد یا حکمهای (اعدام) بوزارت حربی تقدیم\nمینماید، و از طرف وزیر حربیه بحضور اعلیحضرت شهریاری\nعرض گردیده بمنظوری ملوکانه رسانیده میشود، و در بعضی\nحالات در خصوص فی الفور اجرا و منظوری و جزاء اعدامیکه\nاز دیوان حرب حکومت عسکری صادر گردد، ذات اعلیحضرت\nپادشاهی بآمر بزرگترین حکومت عسکری صلاحیت مخصوصه\nاعطا میفرمایند، و در اینصورت بعد از اجرا یافتن حکمها"}
{"book": "adl0536", "page": 38, "text": "٣٥\nمضبطه دیوان حرب از طرف آمر حکومت عسکری\nبوزارت حربیة تقدیم میگردد.\n٥٠ --- هرگاه در حین ارتکاب یک جرم بودن مجرم در حال جنون\nیعنی دیوانگی تبیین و اثبات گردد از مجازات قانونی بکلی\nمعاف دانسته میشود .\n٥١ --- هرگاه یک مجرم بنابر اطاعت به امر و اجبار یک آمر مجبر\nمرتکب جرمی گردد خودش از جزا معاف شناخته میشود\nو جزاء عیناً در حق همان آمر مجبر حکم و اجرا میگردد .\n٥٢ --- هر یک از جمله فاعلین مشترک یک جرم ، مانند فاعل مستقل\nجزاء می بیند .\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 39, "text": "۳۶\n\nباب دوم\nدر احکام جزائیه\nفصل اوّل\n(جنایت وطنیه و جاسوسی)\n\n٥۳ -- هرگاه یکنفر نظامی افغانستان با دشمن متفق گردید برعلیه\nافغانستان استعمال سلاح نماید [ اعدام ]\n٥٤ -- هرگاه یکی از تبعهٔ دشمن در اثنای محاربه از طرف افغانستان\nاسیر گردیده، و بعد از آنکه بر بیطرف ماندنش از هرگونه اقدام\nو تشبثات در حق افغانستان بناموس خود قول و سوگند\nنموده بمملکتش رها داده شود، و باز نقض عهد نموده با شکر\nبر علیه افغانستان در محاربه شریک گردد، و بار دیگر دستگیر\nشود [ اعدام ]\n٥٥ -- هرگاه یکنفر نظامی افغانستان، قوت و یا ترتیبات موضع\nالجیشی قطعه عسکر را که بدان محسوب است، یا پلانهایکی"}
{"book": "adl0536", "page": 40, "text": "۳۷\nاز قلعه ہای افغانی ، و یا آنکه محل و مقدار اسلحه و جباخانه\nو ارزاقی که برای اداره عسکر جمع و اذخار گردیده، و یا خود\nنام شب و یا دیگر اسرار عسکریه را براه راست و یا بواسطه\nبدشمن معلوم و اشعار نماید [ اعدام ]\n٥٦ ـ هرگاه یکنفر نظامی افغانی برای ترویج مقاصد دشمن\nبا او مخابره نماید [ اعدام ]\n٥٧ ـ هرگاه بعضی از افرادِ نظامی یک قلعه افغانی در صورتیکه\nاز طرف دشمن محاصره و دوچار گردیده باشد، در میان خود متفقاً\nبچنان مذاکرات تشبث ورزند که قوماندان قلعه را بتسلیم شدن\nبدشمن اجبار و تکلیف نمایند [ اعدام ]\n٥٨ ـ هرگاه یکی از تبعه افغانستان و یا از تبعه اجنبی بغرض\nاستحصال معلومات برای دشمن بیک قلعه و یا قشله\nو یا خود در یک اداره خانه عسکری، و یا یک فابریکه و یا\nدر اردوگاه ها و منزل جا های کشاده و خیمه دار اُردوی\nافغانی داخل شود [ اعدام ]"}
{"book": "adl0536", "page": 41, "text": "۳۸\n٥٩ - عسکر افغانی را در مقابل دشمن و یا اشقیای مسلح بفرار تشویق\nدادن و یا از جمع آوری منع کردن [اعدام]\n٦٠ - از چنان وسایط و تدابیر که با اجرای حرکات عسکری اردو\nمانع شده تواند و یا امنیت یک قطعه و یا قراولخانه و یا دیگر\nابنیه ها را در تهلکه و خطر اندازد، دشمن را خبر گردانیدن [اعدام]\n٦١ - موقع های را که برای اردو کمینگاه اتخاذ گردیده باشد،\nبدشمن نشاندادن [اعدام]\n٦٢ - جاسوس های دشمن و عسکر های دشمن را که بغرض کشف آمده\nباشند، دیده و دانسته پنهان کردن و یا نگاهداشتن [اعدام]\n٦٣ - عسکر افغانستان را بطرف دشمن بفرار تشویق نمودن،\nو یا کسانیکه میخواهند بطرف دشمن فرار کند، در راه فرارشان\nتسهیلات بهمرسانیدن و یا بمنفعت دشمن عسکر\nجمع کردن [اعدام]\n*\n* *"}
{"book": "adl0536", "page": 42, "text": "۳۹\n\nفصل دوم\n(مخالفت بفرایض عسکریه)\n\n٦٤ ـ هرگاه یک قلعه افغانی از طرف دشمن در زیر محاصره\nگرفته شده باشد، و منصبدار محافظ آن پیش از استعمال\nنمودن کافه وسایط مدافعه که در دست دارد و بلا اکمال\nهمه ایجابات فریضه ذمت و ناموس خود برخلاف دشمن\nبا او صلح نموده قلعه را تسلیم نماید [اعدام]\n٦٥ ـ هرگاه یک قوماندانیکه باداره یک قسم اردوی افغانستان\nدر محاربه صحرا مأمور و معین باشد، با وجود یکه ایجابات فریضه\nناموس خود را کاملا بجا آورد، ولیکن در دائره شرایط\nمصالحه که با دشمن عقد میکند موجب تسلیم سلاح عسکر\nمعیّت خویش بدشمن گردد [اعدام]\n٦٦ ـ هرگاه شرایط مصالحه قوماندانیکه در قاعده فوق بیان شده\nموجب تسلیم سلاح اردو نگردیده، تنها بعقب کشیدن اردو"}
{"book": "adl0536", "page": 43, "text": "٤\nمنتج گردد. [طرد از سلک عسکری]\n٦٧ ـ هر گاه کدام نفر نظامی که پهره جاے خود را ترک کند :\nاوّل ـ اگر در مقابل دشمن و یا بغیان مسلح باشد\n[اعدام]\nدوّم ـ اگر در حال حضر باشد دربارهٔ منصبداران،\n[از پانزده روز تا چهل روز حبس]\nدربارهٔ سلاح اندازان [\nالی ٤٠ چوب ضرب]\n٦٨ ـ هر نفر نظامی که در اثنای پهره بخواب رود :\nاوّل ـ در مقابل دشمن و اشقیای مسلح [از یکسال\nتا دو سال حبس]\nدوّم ـ در وقت حضر [ از پانزده روز الی\nچهل روز حبس ]\n٦٩ ـ هر نفر نظامی که موقع خدمت مأمورهٔ خود را ترک کند :\nاوّل ـ در مقابل دشمن اشقیای مسلح [اعدام]"}
{"book": "adl0536", "page": 44, "text": "٤١\nدوم در وقت حضر درباره منصبداران [از شش ماه\nتا یکسال حبس ]\nدر حق سلاح اندازان [از سه ماه تا شش ماه\nحبس ]\n۷۰ هر نفر نظامی که در وقت نواختن طرم جمع و یا شیپور محمل\nاجتماع نیاید :\nدرباره منصبداران [طرد از سلک عسکری]\nدر حق سلاح اندازان [از بیست الی هشتاد چوب\nجزای ضرب ]\n۷۱ هر نفر نظامی که بعضویت دیوان حرب مأمور بود عذرا\nمعقول آنرا قبول نکند :\nدر حق منصبداران [از یکماه تا سه ماه حبس ]\nدر حق خورد ضابطان [از پانزده روز تا چهل و پنجروز\nحبس ریاضت ]\n۷۲ هرگاه منصبداریکه بعضویت دیوان حرب معین بوده عذرا"}
{"book": "adl0536", "page": 45, "text": "٤٢\n\nباوجود دیدن جزاے فوق هم بآموریت خود دوام نورزد\n[طرد از سلک عسکری]\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 46, "text": "٤٣\nفصل سئوم\n(عدم اطاعت و عصیان مقاومت)\n۷۳— هرگاه لااقل چهار نفر نظامی در حالیکه اسلحه شان بدست\nبوده عصیان کنند، و به امر سختینی که از طرف مافوق\nشان داده شده باشد امتناع ورزند [اعدام]\nاگر عصیان کنندگان اسلحه خود ها را برداشته بر خلاف\nامر منصبداران خود حرکت کنند [اعدام]\nاگر عصیان کنندگان مسلح، اقلاً هشت نفر یکجا بوده\nبغرض نشنیدن صدای مافوق خود شماته و غوغا کنند\nو بعصیان دوام ورزند [اعدام]\nبا وجود آن این جزای اعدام در باره مشوقین و محرکین\nعصیان و جمیع منصبدارانیکه در عصیان شامل باشند\nنیز حکم میشود.\nو در باره سلاح اندازان [از شش ماه تا یکسال حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 47, "text": "٤٤\n٧٤۔ کسانیکه از رفتن در مقابل دشمن، و یا خود از رفتن به یک\nخدمتیکه از طرف مافوقش با و امر شده با با وجود اصرار\nامتناع ورزند :\nاول ۔ در مقابل دشمن یا اشقیا بے سلح [اعدام]\nدوم ۔ در حالِ حضر در بارۀ منصبداران [از سلک\nعسکری طرد و از یکماه تا سه ماه حبس ]\nو دربارۀ سلاح اندازان [از پانزده چوب\nتا شصت چوب ضرب، و از چهل و پنجروز\nتا سه ماه جزای حبس ]\n٧٥۔ در مقابل پہرہ دار آمدن و به امر (دریژ) پہرۀ دار\nاطاعت ننمودن :\nاول ۔ در مقابل دشمن با سلاح مقابل گردیدن [اعدام]\nدوم ۔ در حال حضر بے سلاح در مقابل پہرہ دار\nآمدن، در بارۀ منصبداران [از سلک\nعسکری طرد، و از سه ماه تا یکسال حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 48, "text": "٤٥\n\nوبرای سلاح اندازان [از سه ماه تا یکسال حبس]\n٧٦ – بسخن و یا اشاره دست و سائر اعضاء و یا بالفاظ تهدید\nو تخویف पहره دار را تحقیر نمودن.\nدرباره منصبداران [از بیست و چهار ساعت تا سه ماه\nحبس]\nو برای سلاح اندازان [از پانزده چوب الی چهل\nچوب جزای ضرب]\n٧٧ – اگر یک سپاهی برخلاف اصولیکه در نظامنامه خدمات\nداخلی تصریح شده بیک منصبدار کلان خود بی رعایت\nسلسله مراتب براه راست عرض و شکایت کند [پانزده\nچوب ضرب]\nهرگاه یک منصبدار به اینصورت عرض و شکایت نماید\n[یک هفته حبس]\nهرگاه یک چند نفر سپاهی مجتمعاً یکجا شده بلا رعایت\nسلسله مراتب براه راست بیک منصبدار کلان عرض"}
{"book": "adl0536", "page": 49, "text": "٤٦\nو شکایت نمایند ، مشوقین شان [پانزده چوب ضرب\nو سی روز حبس ریاضت]\nو باقی نفری شان هر کدام [پانزده چوب ضرب\nو یک هفته حبس ریاضت]\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 50, "text": "٤٧\n\nفضل چهارم\n\n(مافوق را ضرب و تحقیر نمودن)\n\n۷۸ ــ در اثنای خدمات عسکریه مافوق خود را ضرب نمودن:ـ\nاول ــ هرگاه اینچنین یک معامله ضرب در تحت سلاح\nیعنی در اثنای تعلیم و مانوره و یا در حال حرب\nداخل یک قطعه مسلحه عسکریه بوقوع آید [اعدام]\nدوم ــ هرگاه در تحت سلاح نبوده بعمل آید [از یکسال\nتا سه سال حبس]\n۷۹ ــ هرگاه در خارج خدمات عسکریه، از سبب خدمات\nعسکریه معامله ضرب مافوق بوقوع آید [از یکسال\nتا سه سال حبس]\n۸۰ ــ هرگاه در خارج خدمات عسکریه و بدون خدمات عسکریه\nاز کدام سبب دیگر ضرب مافوق وقوع پذیر گردد [دربارۀ\nمنصبداران علاوه بر طرد از مسلک از سه ماه"}
{"book": "adl0536", "page": 51, "text": "٤٨\nتا یکسال حبس]\nو برای سلاح اندازان [از چهل چوب تا هشتاد چوب\nضرب، و از شش ماه تا یکسال حبس ]\n٨١ ـــ در اثنای خدمات عسکریه بر مافوق خود تشهیر سلاح نمودن،\nیعنی سلاح کشیدن :\nدرباره منصبداران [از سه سال تا ده سال حبس]\nو برای سلاح اندازان [از دو سال تا پنجسال حبس]\n٨٢ ـــ خارج خدمات عسکریه از هر سببی که باشد بر مافوق خود\nتشهیر سلاح نمودن .\nدرباره منصبداران [علاوه بر طرد از سلک عسکری،\nاز سه ماه تا یکسال حبس]\nو برای سلاح اندازان [از بیست چوب الی چهل\nچوب ضرب، و از سه ماه تا یکسال حبس ]\n٨٣ ـــ در اثنای خدمات عسکریه و یا خارج آن بر ماتحت خود\nتشهیر سلاح نمودن [از یکماه تا سه سال حبس ]"}
{"book": "adl0536", "page": 52, "text": "٤٩\n\n٨٤ - در اثنای خدمات عسکریه و خارج آن بر هم رتبة خود\nسلاح کشیده و اورا ضرب نمودن :\nدرباره منصبداران [ از دو ماه تا یکسال حبس]\nبرای سلاح اندازان [از یکماه تا چهار ماه حبس]\nاگر در اثنای ضرب جرح بوقوع آید ، حکم آن بقرار\nتمسک القضاة الامانیه اجرا میشود.\n٨٥ - در اثنای خدمات عسکریه و یا بسبب خدمات عسکریه\nمافوق خود را بسخن و یا اشاره دست و یا دیگر اعضای بکلاً\nکه بطرز تخویف باشد سب و دشنام نمودن :\nدربارۀ منصبداران [علاوه بر طرد از سلک عسکری\nاز سه ماه تا یکسال حبس ]\nو برای سلاح اندازان [ از بیست چوب الی شصت\nچوب ضرب ، واز سه ماه تا یکسال حبس]\n٨٦ - اگر جرم سب و دشنام که در قاعدة فوق بیان\nگردیده خارج خدمات عسکریه و بی سبب"}
{"book": "adl0536", "page": 53, "text": "٥٠\nخدمات عسکریه بعمل آید :\nدر بارۀ منصبداران [ از سه ماه تا یکسال حبس ]\nو برای سلاح اندازان [ از یکماه تا سه ماه حبس ]\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 54, "text": "اه\n\nفصل پنجم\n(نفوذ مأموریت را استعمال بیجا نمودن)\n۸۷ - هرگاه یک قوماندان عسکر، بر بالای تبعه و یا عسکری\nیک دولت متفق و یا بیطرف بلا سبب بلاامر\nو بلا مأذونیت مسلماً هجوم برد (اعدام)\n۸۸ - همچنان اگر بر اراضی و حدود یک دولت بیطرف یا متفق\nبلا سبب و بلاامر و بلامأذونیت یکرقم اوضاع حرکات\nخصمانه را اجرا کند (طرد از سلک عسکری)\n۸۹ - هرگاه یک قوماندان عسکری، بعد از گرفتن خبر رسمی\nمتارکه و مصالحه هم بلا سبب بحرکات خصمانه دوام\nورزد (اعدام)\n۹۰ - بلاامر و بلا سبب مشروع قوماندۀ یک قطعۀ عسکریه را\nدر عهده گرفتن و یا ترک نکردن یک قومانده که از طرف\nمافوق امر بترک آن صادر گردیده باشد (اعدام)"}
{"book": "adl0536", "page": 55, "text": "٥٢\n\n٩١ ـــ هر گاه یک منصبدار مافوق در حق ماتحت خود بلا سبب\nمعقول امر ضرب بدهد، و یا آن امر ضرب را بالذات\nبدست خود اجرا نماید (از دو ماه تا یکسال حبس)\nو هر گاه ضرب ما دون برای مدافعهٔ مشروعه عن النفس\nو یا مدافعهٔ مشروعه عن الغیر، و یا سد و جلوگیری فرار\nو یا تسکین تاراج و یغما بعمل آید، ما فوق از جزا قطعاً\nمعاف است.\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 56, "text": "٥٣\nفصل ششم\n(گریختن)\n٩٢ - فرار عبارت است از جدا شدن بلااذن اجازت،\nیک نفر نظامی از موقع خدمت عسکری خود، و یا از همان\nقطعه عسکری که بآن منسوب است.\n٩٣ - هرگاه یک نفر نظامی در اثنای محاربه تنها بطرف دشمن\nفرار کند [اعدام]\n٩٤ - اگر یک چند نفر نظامی یکجا شده در اثنای محاربه بطرف\nدشمن متفقاً فرار نمایند، همه شان [اعدام]\n٩٥ - هرگاه یکنفر نظامی در اثنای محاربه از مقابل دشمن\nبداخل افغانستان فرار کند [از ده سال تا پانزده\nسال حبس]\n٩٦ - اگر یک چند نفر نظامی در اثنای محاربه از مقابل دشمن\nبداخل افغانستان متفقاً فرار کنند، همه شان [اعدام]"}
{"book": "adl0536", "page": 57, "text": "٥٤\n۹۷ ـ اگر یکنفر نظامی افغانستان در وقت صلح بلا اجازت\nاز افغانستان بیک مملکت اجنبی برود :\nدر باره منصبداران [ از سلک عسکری طرد، و از یکماه\nتا ششماه حبس ]\nو برای سلاح اندازان [ از چهل چوب الی هشتاد\nچوب ضرب ، و از یکماه تا سه ماه حبس ]\n۹۸ ـ هرگاه یک سلاح انداز قطعهٔ منسوبهٔ خود را بلا اذن ترک نموده\nو فردای همان روز نادماً عودت نکند [ از بیست\nچوب الی چهل چوب ضرب ]\n۹۹ ـ هرگاه یکچند نفر سلاح انداز نظامی قطعهٔ منسوبهٔ شانرا\nبلا اذن متفقاً ترک نموده ، فردای همانروز نادماً عودت\nنمایند ، سرغنهٔ شان [ از چهل چوب الی شصت چوب\nضرب ]\nو باقی شان [ از بیست چوب الی چهل چوب ضرب ]\nاگر در میانه شان منصبدار باشد [ از یکهفته"}
{"book": "adl0536", "page": 58, "text": "٥٥\n\nتا یکماه حبس ]\nاگر اضافه از یکهفته واپس نیاید [ از دو ماه تا سه ماه\nحبس ]\nاگر اینچنین فرار متفقانه در وقت حضر از افغانستان بیک\nمملکت خارج بوقوع آید سرکردگان و مشوقین شان [ اعدام ]\nبقیه شان [ هشتاد چوب ضرب، و از یکسال تا سه\nسال حبس ]\nواگر در بین شان منصبدار باشد [ از ده سال الی\nپانزده سال حبس ]\n١٠٠ ـ هرگاه یک منصبدار بلا رخصت زیاده از شش روز\nبقطعه که بآن منسوب، و یا خدمتیکه بران مأموریت نیافته\nو یا آنکه از مدت رخصتش پانزده روز بگذرد [ از یکماه\nتا ششماه حبس ]\nاگر این حال در اثنای سفر بری بوقوع آید [ از مسلک عسکری\nطرد، و از ششماه تا یکسال حبس ]"}
{"book": "adl0536", "page": 59, "text": "٥٦\n\nفصل هفتم\n\n(اشیای عسکریه را فروختن پنهان کردن)\n\n(وگرو نمودن و خریدن گردگرفتن چیزیکه)\n\n(فروخته شد و دزدیده شده است)\n\n(اطلاع ندادن)\n\n١٠١ - اگر یکنفر نظامی اسپ و یا از اسلحه و جبه خانه و یا یکی از تجهیزات عسکریه سرکاری از قبیل کربند و قابجوقه پشت و خیمه و غیره را بفروشد [اشیای فروخته شده از کسیکه خریده است واپس گرفته میشود اگر استرداد آن ممکن نباشد قیمتتش ازوی بقسم تاوان گرفته میشود، و همان نفر نظامی که اشیا را فروخته است، از ششماه تا یکسال حبس]\n\n١٠٢ - کسیکه دانسته اشیای عسکری سرکاریرا بخرد، و کسیکه فروخته شدن اشیای عسکری سرکاریرا دیده پنهان کند هر کسیکه باشد [از دو ماه تا یکسال حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 60, "text": "۵۷\n۱۰۳ - از قسم البسه و کالا و بوت، و از همین قبیل اشیای\nعسکریه سرکاریرا فروختن [از پانزده چوب الی چهل\nچوب ضرب]\n١٠٤ - کسیکه دانسته اینگونه چیز ها را بخرد، و یا فروخته شدن\nآنرا دانسته پنهان کند :\nدرباره سلاح اندازان [از پانزده چوب الی\nچهل چوب ضرب]\nو درباره منصبداران و یا یکی از رعایا [از پانزده روز\nتا چهل و پنجروز حبس]\n١٠٥ - جبه خانه و اسلحه و البسه و سائر اشیائی را که برای\nخدمت عسکریه داده شده باشد بیکطرفی\nپنهان کردن :\nدرباره منصبداران [از چهار ماه تا یکسال حبس]\nبرای سلاح اندازان [از پانزده چوب الی چهل\nچوب ضرب، و از یکماه تا سه ماه حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 61, "text": "۵۸\n\n۱۰۶ - از البسه و اشیای سائره که از طرف دولت برای\nخدمت عسکری داده شده باشند گرو نمودن :\nدر باره منصبداران [از یکماه تا چهل و پنجروز حبس]\nوبرای سلح اندازان [از پانزده چوب تا چهل\nچوب ضرب]\nاگر اسلحه را گرو نمایند برای منصبداران [از سه ماه\nتا ششماه حبس]\nبرای سلح اندازان [از چهل چوب تا شصت\nچوب ضرب]\n۱۰۷- کسانیکه اینگونه اشیا را گرو بگیرند در باره سلح\nاندازان [از پانزده چوب الی چهل چوب ضرب]\nو برای رعایا و منصبداران [از ده روز الی\nیکماه حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 62, "text": "٥٩\n\nفصل هشتم\n(سرقت اشیا و اموال عسکریه)\n١٠٨ — هرگاه یک تحویلدار و یا یکنفر نظامی که باداره محافظه\nپول و ذخیره مخصوص ادارۀ عسکری، و بمحاسبه\nهر نوع اسباب و نقود نفری نظامی مأمور بوده، از\nمیانه آن یک مقدار را بدزدد (بعد از تاوان از\nسه سال تا ده سال حبس)\nهرگاه قیمت آن زیاده تر از پنجهزار روپیه باشد،\nو یا مال مسروقه عبارت از اسلحه و جباخانه باشد (اعدام)\n١٠٩ — اگر دزد مأمور اداره و محاسبه اشیا و نقودیکه در قاعده\nفوق ذکر شد نه باشد (بعد از تاوان از یکسال\nتا سه سال حبس)\nاموال اشیای عسکریه تحویلی خود را برای منافع\nشخصیه خود تجارت و استعمال نمودن (از سه سال تا چهار سال حبس)"}
{"book": "adl0536", "page": 63, "text": "۶۰\n\n۱۱۰ در خانه یکی از رعایا مهمان گردیده، یکی از اسبابهای\nخانه صاحب خانه را خفیه گرفتن :\nدرباره منصبداران [از سلک عسکری طرد، واز\nیکسال تا سه سال حبس]\nبرای سلاح اندازان [از بیست چوب الی شصت\nچوب ضرب، واز سه ماه تا یکسال حبس]\n۱۱۱ در هر جا و هر موقع که باشد هرگاه یک منصبدار یکی از\nاسباب و یا نقود دیگر رفقای خود، و یا از سلاح\nاندازان را بدزدد [بعد از تاوان از سلک عسکری\nطرد میشود، و برای جزای دزدی بمحکمه عدلیه\nسپرده میشود]\n۱۱۲ همچنان سلاح انداز انیکه اشیا و نقود منصبداران را\nبدزدد [ بعد از ادای تاوان از سه ماه الی ششماه\nحبس، و برای جزای دزدی بنظامنامه جزای\nعمومی محکوم میشود]"}
{"book": "adl0536", "page": 64, "text": "۶۱\n\nاگر اشیای دزدیه شده از نوع اشیای\nخسیسه باشد [ شدیداً توبیخ و تکدیر ]\n\n۱۱۳ - سلاح انداز انیکه پول و دیگر اشیای رفقای\nخود را بدزدند [ بعد از تاوان، از پنجاه تا شصت\nچوب ضرب ]\n\n١١٤ - غیر از صورتهائیکه در قاعده های فوق بیان شد\nمنسوبین نظامی که مرتکب جرایم سرقت عادی گردیده\nباشند، بموجب نظامنامه جزای عمومی مجازات\nمیشوند .\n\n* *\n*"}
{"book": "adl0536", "page": 65, "text": "۶۲\nفصل نهم\n(تاخت و تاراج)\n۱۱۵ـ بصورت مسلح و یا غیر مسلح مجتمعاً و علناً دیوار ها و دروازه ها را شکستانده و مردم را زیر جبر و تشدد گرفته، گدام و ارزاق و امتعه و اشیاء اینها را تاراج نمودن [اعدام]\n۱۱۶ـ اگر در میانه این غارتگران یک و یا چند نفر مشوق و یا منصبدار باشند [تنها مشوق و منصبدار ها اعدام] باقی [از یکسال تا ده سال حبس]\n۱۱۷ـ بناهای عسکریه و استحکامات، و فابریقه‌های عسکریه را قصداً آتش زدن، و یا به نقب پرانیدن [اعدام]\n۱۱۸ـ اگر فعل تخریب بصورت آتش زدن و نقب پرانیدن بوقوع نیاید، و به استعمال بعضی آلات مخصوصه دیگر واقع شود [اعدام]"}
{"book": "adl0536", "page": 66, "text": "۶۳\n\n۱۱۹ - اسباب مدافعه و مهمات حربیه و گدام و جباخانه و خرچها\nهرگونه لوازمات عسکریه دولت را تخریب نمودن :\nاول - در مقابل دشمن در اثنای جنگ [اعدام]\nدوم - در وقت حضر [از یکسال تا سه سال حبس]\n۱۲۰ - اسلحه و تجهیزات و لوازم عسکریه سرکاری که برای خدمات\nعسکریه، برای خودش و سایر نفری نظامی داده شده\nباشد، قصداً تخریب نمودن، و یا خود حیوانات سواری\nو باربرداری که در خدمات عسکریه از آنها کار گرفته میشود\nقصداً سقط و تلف کردن :\nدرباره منصبداران [بعد از تاوان از مسلک عسکری طرد\nو از ششماه تا یکسال حبس]\nو برای سلاح اندازان [بعد از تاوان از سه ماه تا ششماه حبس]\n۱۲۱ - مسوده ها و یا کتابهائیکه بسمت نظامی متعلق باشد، و یا مضبط\nهائیکه احکام دیوان حربه را دارا باشند با متعلقات آن قصداً خراب\nکردن، و یا سوختاندن یا محو نمودن [از یکسال تا پنجسال حبس]"}
{"book": "adl0536", "page": 67, "text": "٢٤\nفصل دهم\n(ساخته کاری نمودن در اداره عسکریه)\n١٢٢ ـ در دفترهای برآورد تنخواه زیاده از موجود عدد عسکر و حیوان و در دفترهای خرج زیاده از صرفیات واقعه اخراجات را نشان دادن [از سه سال تا ده سال حبس]\n١٢٣ ـ مهر و سندات و اوراق و دفاتریکه بخدمات عسکریه متعلق باشند، تقلید کردن [از سه سال تا پنجسال حبس]\n١٢٤ ـ مهر رسمی را که بدستش بیاید، برای اینکه موجب ضرر دولت و یا عسکر معیت او گردد، به پنهانی استعمال کردن [از پنجسال تا ده سال حبس] اگر اندازه ضرر زیاده از پنجهزار روپیه باشد [اعدام]\n* *\n*"}