( نظام نامه مامورین )
[ILL]
در مطبع حروفی ماشینخانه
دار السلطنه کابل طبع گردید
سنه ۱۳۰۰ شمسی
طبع اول


( نظام نامه ماموریت )
( وكيل التجارة )

در مطبع حروفی ماشینخانه
دار السلطنه کابل طبع کردید

سنه ۱۳۰۰ شمسی

طبع اول - عدد ۲۰۰


[BLANK PAGE]


(۲)

بسم الله الرحمن الرحيم
نظامنامه ماموریت وکیل التجارة

قاعده
۱ - وکیل التجارة در همه وقت حضرت
خداوند تعالی خراسعه را حاضر
و ناظر دیده ایفای وظایف خود را
بدون اغراض نفسی به کمال صداقت
و دیانت نموده باجمله تجار و اشخاصیکه
رفت و آمدو معاملات شان بدایره وکیل
التجارة باشد بحسن سلوك و انصاف
نذاره و رفتار نماید ، وبامأمورین ما
تحت خود بوضع درست مناسبات
آمریت خود را اجرا دارد -


( ۳ )
۲ — محصول آرت که برای دولت گرفته
میشد وحصه که ازان آرتی برای خود
اخذ مینمود قوانینی که سابق برین
بخصوص آرت جاری بود از ابتدای
سال ۱۳۰۱ جملتاً لغو و منسوخ گردید –
۳ — وكيل التجاره مال تجار را انچه از
افغانستان برایش روانه دارند بقیمت
مناسب بفروش رساند و اجناسیکه از
آنجا برای آنها میخرد ساعی باشد
که مال خوب واره دار باشد وبهر
پوسته قیمت خرید وفروش جميع مال
تجارتی را به آنها اطلاع بدهد
تامستحضر باشند – بيجك وصورت
حسابات شانرا دایم برای هر کدام روانه
کرده حق هيچ يك را از نقد و جنس
نزد خود نگاه نکنند –


( ٤ )
٤ - طلب و ارسال و بیع و شرای اموال تجارتی
تجار مفوض بمرضی و اختیار خود
تاجر است که بدون توسط وکیل التجاره
نیز خریداری و خواسته میتوانند فقط
در باب ادخالات سند ارسالی باید بهمه
حال امضای وکیل التجاره را دارا
باشد والا حکم گریزی داشته بموجب
نظام نامه گمرک ضبط و مصادره میشود
ه - تاجرانی که بذریعه وکیل التجاره اجرای
معاملات تجارتی شان میشود در باب
فروش و خرید مال بذریعه خط و یا پیغام
تیلفون و تلگراف برای وکیل التجاره
اجازه میدهند و بموجب اجازه خود
صاحب مال وکیل التجاره خرید
و فروش مال شان را میتواند -


(٥)

٦ - بار های تجارتی اخراجات تاجر های
دولت بهیه افغانستان باستثنای اجناس
و اشیای ممنوعه آنچه از راه سمت مشرقی
میرود بسرحد دکه و هر قدر از راه
سمت جنوبی میروند در دایره تجارتی
پاره چنار تذکرهٔ آنها قید و ضبط
میشود -
۷ - وکیل التجاره نرخ خرید و فروخت
عموم اشیاء و اجناس تجارتی باب
افغانستان را بهر پوسته در وزارت
تجارت و گمرك كابل و گمرك
قندهار روانه کند -
۸ - مال التجاره که بدائرهٔ وکیل التجاره
میرسند بست اروپا و بمبئی و کلکته
و غیره توابع هندوستان را خواه در


( ٦ )
صندوق و خواه سانچه و کرم بند باشد
از قرار بارانه داخل تذکرۀ علم و خبر
نماید حاجت تفصیل جزو مال ندارد
فقط خریداری پشاور را باید بالتفصیل
و مشروح جزواً داخل تذکره نماید
٩ . -- در بار های مال خرید پشاور بتوسط
مامورین ماتحت وکیل التجاره مهر
سر غچ زده میشود —
١٠ . — در گذشته تذکرۀ روانکی بار های
تجارتی را آرتی های سابقه در هفته
دو روز میدادند در آینده و
کیل التجاره هر روز تذکرۀ علم و خبر
را بدهد و معطلی نکند —
١١ . — وکیل التجاره در تذکرۀ علم و خبر
تاجريکه غیر معروف باشد نوشته میکند
که تا دکه رفته میتواند و در دکه مالش


( ۷ )

محصول شود و یا ضامن وجه بقدر محصول
مال خود بدهد و در تذکره اش مامور
دکه علامت ضامن گرفته گی را
نشان بدهد
∴


(۸)

در باب بار چالان پشاور

قاعده
۱ - چون سر جماعه و نفری تعلقه اش را دولت مواجب لازمه میدهد - آنها به هیچ نوع چیزی از کسی گرفته نمیتواند
۲ - سر جماعه نام نویس جمیع نفری کرایه کشهای داخلی را طایفه بطایفه قوم بقوم معه جای و مسکن و تعداد راسی مال شان معین کرده و بدارندگی و گذران هر کدام علم آورده اشخاصی را که در بجا دادی آنها مشتبه باشد از قبیله دار و قریه دارشان تصدیق خواسته و همه را سیاهه نموده نزد خود موجود داشته باشد بار سرکار و تجار را باشخاص صاحب اعتبار و اعتماد خود بکرایه بدهد


( ٨ )
٣ .-- بار ومال سرکاری وتجار راسر جماء
اگر باشخاص بی جاداد وبی اعتبار
داده بود و آنها مال را تلف نمودند
وهستی آنها تاوان مال راپوره نکرد
سر جماعه مسئول است
٤ .-- اجرت کرایه را که از پشاور در کابل
میآید در هر بدرقه بقرار مروجه روز
معلوم کند وتصديق اجرت هربدرقه
را بامضای وكيل التجاره گرفته نزد
خود نگهدارد و بهر پوسته اجرت
کرایه را بوزارت تجارت وكمرك
روانه دارد
. .-- کرایه تشیکہ مال تجار را برساند باید
که از همان تاجر صاحب مال رسید،
مال را گرفته در بازگشت بسر جماعه


(١٠)
نشان بدهد ؛ و سر جماعه برای کرایه
کشیکه رسید تاجریرا که مال او را
سابق برده بود بدست نداشته باشد هرگز
دیگر بار کراهی ندهند -
١٠ - سر جماعه را باید که تعداد بارگیر کراهی
را هروقت نزد خود داشته باشد و در
وقت بار چالانی اگر مال سرکاری بود
نصف بارگیر ـ به برداشتن مال سرکاری
و نصف آن برای حمل بارتجار اشغال
میشوند و در موقع فوق العاده اگر
برای دولت بار گیر زیاد بکار بود
وکیل التجاره بموجب اطلاعیکه قبلاً
از طرف دولت برای او رسیده باشد
بسر جماعه خبر میدهد که دو ثلث بارگیر
را برای مال سرکار و يك ثلث باقی را
برای تجار وا گذار شود ـ


(۱۱)
۷ - . . در باب مال اخراجات که کرایه کش ها
به کابل از تجار بكرایه ميگیرند باید تجار
در سند ارسالی خود بتاریخیکه در آن
بار را روانه میکند بنویسد . و کرایه
کش را لازمکه بر پشت همان تکت
ارسالی تاجر که در دست دارد رسید
کاغته او را حاصل داشته برسانیدن
آن بتاجر مجبور است .
۸ . . - در باب مال سر کاری که کرایه میشود
باید مطابق نرخ روز بوده كم و زیاد
نشود و شخصیکه . برای بار چلانی و
خریداری مال از طرف دولت مقرر
شده باشد مناصفهٔ کرایه را برای
کرایه کش بذريعهٔ سر جماعه داده و باقی
آنرا سند بدهد هنگامیکه مال را کرایه
کش تحویل نموده باقماندهٔ کرایهٔ آن


( ۱۲ )
بقرار نظامنامه از وزارت متعلقه او
داده شود و اگر کمبود برامد بقرار
قاعده ( ۹ - ۱۱ ) تاوان از کرایه
کش گرفته شود -
۹ . - اگر بار تجارتی را وكيل التجاره و
وکوتی‌دارهای پشاور گره بند وداص
وسر غچ وبست بورپ بکرایه کش بدهند
و همچنان بحالت اصلی آورده بصاحب
مال برساند کرایه کش مسئول نیست
و اگر در بین راه شکستانده شود و مال
کمبود براید ذمه وار کرایه کش است
وتاوان بدهد همچنان درمال سرکاری
هم اینقاعده نافذ است -
۱۰ - اندازۀ بار پخته که بکرایه می آورند بقرار
ذیل است کرایه کش چون کرایه
بار سر کاری را موافق نجار میگیرد


( ۱۳ )
بار سر کاری را هم باندازه بار پخته
مروجی حمل و نقل نمايد .
رخت باب بوره و کشمش وغيره
اندازه بار اشتر - ( ٤٤ ) سير
بار يابو وقاطر - ( ٢٤ ) سير
بار مرکب - ( ١٢ ) سير
اشياى قليل الحجم وثقيل الوزن
اندازه بار اشتر - ( ٣٦ ) سير
بار يابو وقاطر - ( ٢٠ ) سير
بار مرکب - ( ١٠ ) سير
۱۱ - وكيل التجاره و كوتی دارها و تجارها
تيكه بار و مالی را که سرغج و كره بند
ود امن نباشد بسته وتسليم کرایه کش
ميكنند ا گر چیزی وزنی باشد وزن
نمایند وا گر عددی باشد بقرار عدد
و بحضور کرايه كش مال را شمار و سپرد


( ١٤ )
او نمایند و در خط وتکت خود نوشته
نمایند که صاحب مال مال خود را پوره
بگیردوا کر کمبود بر آید تاوان کمبود را
کرایه کش بقرار نرخ روز بصاحب
مال بدهد
١٢ - در خصوص کرایه کش های علاقۀ
غیر چون تذکره برایشان داده نمیشود
بسر جماعه مطلق تعلق ندارد خود
وكيل التجاره تسلی خود را از کلان
شوندگان آنها حاصل نموده بقرار قواعد
فوق اجرا دارد -
١٣ - تجار و آرتيها اگر بدون ذریعۀ وكيل
التجاره وسر جماعۀ مال تجارتی
خود ها را بوساطت کرایه کش روانه
دارند ومال شان تلف شود و کیل


( 15 )

التجاره وسرجماعه مسئول نیست
وهمچنین تلفات را دولت بازخواست
نمی کند -

١٤ - در اجرای ماله سر کاری وکیل التجاره
آمر است بر سر جماعه و کرایه کش ها
که موافق قواعد مذکوره معمول
دارد -

موازی یازده فقره نظامنامه وظایف
شخصی و چهارده فقره در باب بار چالانی
برای وکیل التجاره بقرار فوق منظور
است که بموجب آن امور محوله خود را
معمول و اجرا دارد