نظامنامه تذکره
در مطبعه [ILL] طبع گردید
[ILL]
[ILL]


نظامنامۀ البسۀ عسکریه

در مطبعۀ مکتب فنون حربیه طبع گردید .

طبع اول

کابل — دلو — ۱۲۹۹

عدد
۱۰۰۰


نظامنامه البسه عسکریه

ماده
۱ – : برای اردوی افغانستان سه نوع لباس ۱ منتخب ومعین گردیده است :
لباس رسمی ،
لباس نیم رسمی و
لباس حربی یعنی لباس جنگی .

۲ – : لباس رسمی ۱ مخصوص ارکان و آمران میباشد .
لباس رسمی ارکان ۱ به قرار لوحۀ مربوطه ۱ عبارت از یك کرتی سرخ یك سینه و یك پتلون سیاه ۱ که یخن و کف و تاس کرتی آن ۱ از تکه سیاه میباشد .
کذالك لباس رسمی آمران ۱ عبارت از یك کرتی سیاه یك سینه و یك پتلون سیاه که یخن و کف و تاس کرتی از تکه همرنگ خود آن بوده تکمه های لباس رسمی ۱ برنجی ومحراب ومنبردار میباشد .
سرشانۀ لباس رسمی ۱ زری بافته گی میباشد .
اشکال متنوعۀ سرشانه های ارکان و آمران در لوحۀ مربوطه مندرج است .
علامت منصب ها در لباس رسمی ۱ عبارت از ستاره افغانی است که بر یخن زده میشود . چنانچه :


۳

— در یخن (سپه سالار) : سه ستاره و
— در یخن (نائب سالار) : دوستاره و
— در یخن (فرقه مشر) : يك ستاره و
— یخن (لوامشر) : بدون ستاره میباشد .
— در یخن (غند مشر اول) : دوستاره و
— در یخن (غند مشر ثانی) : يك ستاره و
— یخن (کندکمشر) : بی ستاره میباشد .
بالباس رسمی : کلاه سیاه پیشرونشاندار پوشیده میشود .
در لباس رسمی : شمشیر را بکمربند می آویزند . کمربند آن :
لیس زری گل کلیت طلاء میباشد که بر سر دریشی می بندند .
همه ارکان بالباس رسمی : روب سیمی می اندازند .
كذالك ياوران شاهانه نیز هر رتبه را که دارا باشند بالباس رسمی :
روب سیمین انداخته میتوانند .
باید بالباس رسمی : دستکش سفید پوشیده شود .
بالباس رسمی پتلون یا برجس می پوشند . بهمراه برجس : موزه
سیاه و بهمراه پتلون : بوت سیاه پوشیده شود . ولی در هر دو
صورت : بستن مهمیز ضرور است .

مادهٔ ۳ — : لباس رسمی سلاح اندازن و ضابطان بالكل موقوف گردیده . لکن
البسهٔ رسمی که الحال برای اسپورشاهی و قطعهٔ داخل ارگ مبارك


٤
موجود است بحال سابق برقرار مانده است.
ماده
٤-: البسۀ رسمیه یعنی لباس های رسمی در اوقات ذیل پوشیده میشود:
ا): در رسم گذشتن قطعات ، از حضور اعلیحضرت والا.
ب): بدربارهای مخصوصیکه بحضور اعلیحضرت منعقد میشود.
ج): در مراسم مخصوصۀ که درعیدین و روزجشن جلوس بااستقلال پادشاهی ، بدارالسلطنه و دوائر حکومت اجرا مییابد.
د): در همه مهمانی های رسمی.
هـ): برای منصبدارانیکه در ممالك اجنبیه باشند در احوالیکه بین الملل پوشیدن البسۀ رسمیه را ایجاب میکنند.
٥-: منصبداران مجبورند که بالباس رسمی ، همه نشان های خودرا بیاویزند. نشان هائیکه ازطرف دول اجنبیه اعطا شده است ، صرف در مراسمیکه بنام دولت مذکوره اجراشود آویخته میشود.
٦-: لباس نیم رسمی ، محض برای ارکان است. و این ، عبارت ازکرتی دوسینه یی وپطلون سیاه وکف ویخن کرتی مذکور ، سیاه میباشد. بالباس نیم رسمی ، روب می آویزند. وکمربند لیس زری ، بسته میشود. روب وسرشانه وستاره ها ویخن وكلاه وپطلون وموزه وبوت وشمشیر ومهنیز ودستکش ، همه مطابق بلباس رسمی میباشد ، مکردر لباس نیم رسمی ، حمائل انداخته نمیشود !


ماده
7 - : لباس نیم رسمی : بدربارهای نیم رسمی و مهمانی های نیم رسمی پوشیده
میشود .
8 - : لباس جنگی : لباسسیت که سلاح اندازان و منصبداران : خواه در داخل
و خواه در خارج خدمت : بپوشیدن آن مجبورند .
9 - : شکل وساخت لباس جنگی سلاح اندازان و منصبداران : در لوحه
مربوطه : نشان داده شده است .
10 - : در کرتی و پاپوش سلاح اندازان صنوف مختلفه : هیچ فرق نیست
جز همینقدر که سلاح اندازان صنوف سواری : برجس وسلاح
اندازان صنوف پیاده : پطلون دارند .
11 - : سلاح اندازان صنوف پیاده : بوت میخدار وسلاح اندازان صنوف
سواری : موزه میپوشند .
12 - : رتبه های سلاح اندازان رتبه دار : ازرنگ فیته های صنف مقسوم
شان معلوم ومفهوم میگردد . فیته های مذکور بقرار لوحه مربوطه
بهر بازو دوخته میشود .
13 - : در یخن سلاح اندازان : نومره غند وتولی شان زده می شود .
14 - : منصبداران صنوف مختلفه بواسطه رنگ یخن : ازهمدیگر تفریق می شوند
رنگ مذکور را لوحه مربوطه : اظهار وارائه میدارد .
15 - : سرشانه دریشی منصبداران : ازتیکه خود دریشی است که دران يك


شعاع و محراب و منبر نصب میشود ، رتبه های منصبداران :
از ستاره های یخن آن ها تفریق و شناخته میشود . عدد ستاره های یخن :
مانند لباس رسمی است . مگر در یخن آمران باید که فیتهٔ ابریشمی
بزیر ستاره ها دوخته شود .
در یخن (تولیمشر) : دوستاره و در یخن (بلوکشر اول) : يك ستاره
می باشد ، یخن (بلوکشر ثانی) ستاره ندارد . ستاره ها از برنج خیره ساخته
می شود .
اصناف عسکری : که حائز رتبه های عسکری نیستند سر شانه
حاجت ندارند .
مادهٔ
١٠ — : یخن و سر شانهٔ بالاپوش های منصبداران ، مانند یخن و سر شانهٔ
دریشی شان می باشد . در یخن بالاپوش سپاهیان : نومرهٔ غند و
تولی شان نوشته می شود . شکل بالاپوشها در لوحهٔ مربوطه :
مرسوم است .
١١ — : منصبداران : بخدمت باشند یا خاج خدمت : باید که بسو دریشی خودها
کمربند بسته کنند و کریچ بیاویزند . و وقتیکه بالاپوش پوشیده باشند
کمربند را بر سر آن بندند . و کمربند مخصوص شمشیر را در زیر
کرتی بسته زنجیر شمشیر را از کاج بغل کرتی بیرون کنند .
١ — : رنك وشكل کلاه های منصبداران و افراد در لوحهٔ مربوطه ، نشان داده
شده است ، کلاه منصبداران بهمه حال باید که از يك جنس و يك رنك
باشد : و محفظهٔ ارتفاع مقن کلاه : شرط است . بطرف


پیش روی کلاه منصبداران ، يك نشان مخصوص می زنند ، نشان کلاه
های افراد موقوف شد .

ماده
۱۹ — : منصبداران ، همیشه بپوشیدن برجس و موزه و بستن مهمیز مجبورند ،
تنها بلوکمشر اول و ثانی ، بوت پوشیده و پای پیچ بسته می توانند .
۲۰ — : منصبداران بالباس جنگی ، نشان های وفا وشجاعت وبدون حمائل ،
نشان استقلال وعلى العموم تعليق هارا آویخته می توانند . دیگر نشان ها
مخصوص لباس رسمی ونیم رسمی میباشد .
۲۱ — : منصبداران خواه بخدمت باشند یا خارج خدمت ؛ بلباس ملکی ویا ملی گشته
نمی توانند ؛ اگر حرکتی برخلاف این ماده بنمایند تنخواه پنجروزه
تا ده روزۀ شان بقسم جزای نقدی ، علی الفور گرفته می شود .
- سلاح اندازان در خارج خدمت بایدکه یا پوره بلباس عسکری باشند و
بلباس ملی . اما در داخل خدمت ، بپوشیدن لباس عسکری ، مجبوریست
۲۲ — : هر منصبدار ، بلا استثنا ، به پوشیدن لباسیکه به صنف
ورتبۀ خودش مخصوص است مجبور می باشد . اگر برخلاف این ماد
حرکتی ازو صادر گردید بموجب مادۀ بیست ویکم جزا می یابد .
۲۳ — : رنك تکۀ لباس منصبداران و افراد ، خاکی و بالاپوش ها
شان کبود می باشد . سوای همین رنك هـ از هیچ تکه ، لباس
بالاپوش ساخته نمی توانند .


مادة
٢٤ -: لباس های موجوده که در ساخت و رنك، مخالف این نظامنامه باشد
بعد از نشر نظامنامه مذکور در کابل ؛ الی دوماه و باقی در قلمرو دولت علیه
خداداد الی چهار ماه ؛ از ابتدای سال (١٣٠٠) بقرار احکام نظامنامه
تبدیل و اصلاح کرده شود .
٢٥ -: باید جنس هر سه نوع لباس که در نظامنامه ، مندرج است مع بوت
و موزه از ساخت و بافت داخلی افغانستان یعنی از معمولات ملك باشد .
واگر چنین نبود بقرار مادة بیست و يكم موجب جزا میکردد .
مادة ٢٦ -: بدون تکه دریشی و بوت و موزه که از ساخت داخل افغانستان
١٠ بودن آنها حکمی است در خصوص باقی لوازمات دریشی و غیره
باید حتی الوسع کوشش شود که از ساخت داخل ملك باشد .
٢١ -: مافوقان هرگاه مادونهای خودرا دريك وضع و حركت مخالف این نظامنامه
ببینند و تنبیه و جزا نکنند شدیداً هدف توبیخ خواهند شد !
١١ - ٢ : ناظر حربيه مأمور و مکلف است باینکه احکام این نظامنامه را در ساحه
اجرا در آورده تطبيق نمايد .
ادخال نمودن این نظامنامه را مجمله نظامات عمومیه دولت ، تصویب
کرده تطبیق و اجرای مواد آنرا احکام میفرمایم .
١ -


[BLANK PAGE]


ازدیاد نظام نامۀ لباس نظامی
(۱) کلاه نرم آفتاب گیر مطابق لوحۀ مربوطه منصبداران بالباس حربی خود پوشیده میتوانند
چپر مطابق آنست
(۲) پیش پتلون هم مطابق [ILL] تسمه دار باشد !


ماده
- ١٠

- ١١

- ١٢


رنگ های یخن لباس های عسکری که داخل نظامنامه میباشد
بیطار آتشفشان پیاده نقلیه
نمبر ۱۸ ب نمبر ۱ الف نمبر ۱ ب نمبر ۱۰
مأمورین نظارت حربیّه صحیه رنگ بالا پوش منصبداران توپخانه
نمبر ۱۱ الف نمبر ۱۸ و نمبر ۱۲ نمبر ۱۸ الف
سواری استحکام و بالا پوش سپا رنگ لباس سپاهیان رنگ لباس جنگی منصبداران
نمبر ۱۹ الف نمبر ۱۳ الف نمبر ۲ ب نمبر ۱ ه
درشیرنغ دیگر ارکان ارکان حربیه ارکان
سیاه سرمئی قرمز گلنار


ماده
١٠
١١
١٢


علامت رتبه‌های لباس رسمی جنرالان
لوا مشر
فرقه مشر
نایب سالار
سپه سالار


کرتی رسمی ارکان


ارکان
سرشانه لباس رسمی و غیر رسمی
آمران


ماده
١٠

- ١١

- ١٢


ارکان
آمران پیاده و سواری
جنس لباس رسمی و نیم رسمی
آمران پیاده


کلاه ارکان و امیران برای لباس رسمی و غیر رسمی

کمربند لباس رسمی و غیر رسمی


کرتی ضابطان نمبر ۱ - الف
کرتی سپاهی نمبر ۲۰ - ب


مادة
١٠

- ١١

- ١٢


علامات یقه های لباس ملکی ماموران
کندک مشر
غند مشر اول
ناظم سررشته گی


ماده
١٠

١١

١٢


ارکان

پتلون باس قیرمزی
آمران توپچی و سواری

آمران پیاده


کرتی نیم رسمی ارکان


[BLANK PAGE]


کرتی درسی آمران


علامت رتبه سپه سالاری
فرقه مشر
برنجی ارکان
نایب سالار
لوا مشر


مادة
۱۰

۱۱

۱۲


علامت رتبه سلاح اندازان تیپ دار

یارک مشر

پرک مشر

کاتب تولی

تولی مشر


سرشانه لباس جنگی منصبداران


ماده
۱۰
۱۱
۱۲


پریس ضابطان ارکان حرب
پانتلون سپاه پیاده

پریس ضابطان توپخانه و رساله
پریس سپاه سوار و توپخانه

پریس ارکان (جرنیل)
پریس ضابط پیاده


ماده
١٠

١١

١٠


کلاه لباس جنگی منصبداران
کلاه سپاهیان


علامت تیمز یخن کاتب ثانی کندک
علامت تمیز یخن کاتب منظہ


ماده
۱۰

۱۱

١٢


نمره - ۱۹ - الف رگمنت کل سواری
نمره - ۱۳ - الف مستحفظام
نمره - ۱۸ - الف توپخانه کوهی
نمره - ۱۸ - الف توپخانه کلان


رنگ کن اشیا نمبر ۱۸ - و
نقاع نمبر ۱۰ -
بیطار نمبر ۱۷ - ب
امور نظارت عمومیه نمبر ۱۱ - الف


بالاپوش منصبداران
۱۲


بالاپوش سپاهی
نمبر ۱۳ - الف


۹

ازدیاد نظام نامۀ لباس نظامی
( ) کلاه نرم آفتاب گیر مطابق لوحۀ مربوطه منصبداران بالباس حزبی
خود پوشیده میتوانند