{"book": "adl0410", "page": 1, "text": "اروپا\n\n١٣٠٦"}
{"book": "adl0410", "page": 2, "text": "اوروپا\n١٣٠٦"}
{"book": "adl0410", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 4, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 6, "text": "ریاست عالیہ انتبا\nجغرافیا\n۷\n\nاروپا\n\nمطابق پروگرام سوم رشدیه و واداد معین\nتجویز اقا اشر فی معلم سابق مکتب نیاما\nو لیسانسہ حقوق\nبتصویب ع ج فیض محمد خان وزیر معارف\nدر مطبعہ شرکت رفیق\nطبع گردید\n\nطبع اول  ١٣٠٦  جلد (٢٥٠٠)"}
{"book": "adl0410", "page": 7, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 8, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 9, "text": "آروپا کوچکترین قطعات عالم آسیا\nمیباشد بهمین ملاحظه میتوان اروپا را یک جزر یا ضمیمه\n\n11 سواحل اروپا\n\nتحصیل جغرافیای قطعات مختلفه عالم ثابت کرده و میکند هر قطعه که بریدگی سواحل آن شیتر\nبیشتر در جاده ترقی سبقت جسته و پیشرفت آن سریعتر بوده است زیرا اولا بواسطه سهولت\nتاثیر آب و هوای بحری آب و هوای آن معتدل تر و مساعد تر گردیده و گذشته از آن با بطه با\nبا خارج بآسانی پیدا کرده و در نتیجه دارا تجارت و ثروت فراوان تر شده است قطعه اروبا\nهرچند که قسمت شرقی آن حقیقه قسمتی است بری و دسترسی بجز به آبهای منجمد غیر آزاد ندارد\nولی سواحل غربی اروپا بطوریکه شرح داده میشود بقدر دارا شبه جزائر، خلیج ها و بالاخر\nبریدگیها است که طبیعه مساعد برای ترقی و میتوان گفت که از برکت همین قضیه طبیعی است\nکه بعضی از ممالک اروپا باین مقام سیادت رسیده اند.\nدریا ها- در سمت شمال بحر ابیض که از اقیانوس منجمد شمالی- در سواحل شمال غربی\nو مغرب بحر بالتیک بحر شمال- بحر مانش و بحر ایرلاند از اقیانوس اطلس - در جنوب جنوب شرقی\nبحر تیرنین- ادریاتیک- بحر ایونین- بحرالجزائر - بحر مارمارا - بحر اسود\nو بحر آزو از بحر الروم متفرغ گردیده اند."}
{"book": "adl0410", "page": 10, "text": "بیک از دریابای بزرگ رابطه نداشته\nسرپائین تر از بحر اسود است.\nخلیج های عمده اروپا در سواحل روسیه خلیج های بتنی و فنلاند\nوریگا. در ساحل هلاند خلیج بزرگ زو ئید رزه در سواحل فرانسه خلیج گاسکنی\nولیون در ساحل ایطالی خلیج های ترن و تا رانت و ترنیست میباشند.\nشبه جزائر- برا رو پا دارای شبه جزائر بزرگی است که عمده ترین آنها ازین قرارند:\nدر شمال شبه جزیره اسکاند نیاو (سوید و نروژ). ثر و تلاند در دانمارک\nدر جنوب شبه جزیره ایبریک (اسپانی و پرتقال) شبه جزیره ایطالیا۔\nشبه جزیره بالکان و شبه جزیره کریمیه در بحر اسود که با برزخ پر کپ\nبروسه متصل است .\nدماغه ها- مهم ترین دماغه های اروپا عبارتند از :-\nدماغه شمال در منتهی الیه شمالی اروپا دماغه لند، ذاید در جنوب غربی انگلیس\nدماغه سن ماتیو در شمال غربی فرانسه دماغه فینستر در شمال غربی اسپانی\nدماغه سن ونستان در جنوب غربی پرتقال و دماغه ما تا پان در جنوب\nشبه جزیره موره ."}
{"book": "adl0410", "page": 11, "text": "باب‌ها- در شمال باب پای [...]\nرا به بحر شمال متصل میسازد در مغرب [...]\nبه بحر مانش مربوط مینماید باب جبل الطارق که اقیانوس [...]\nوصل میکند . باب بینیفاسیو بین جزائر کرس و سارونی باب مسین\nبین ایطالیا و سیسیل باب اترانت بین بحر آدریا تیک و بحر ایونین\nباب در دانیل بین بحرالجزائر و بحر مر مره باب بسفر بین بحر مر مره وبحر اسود\nو بالاخره باب کرچ بین بحر اسود و بحر آزو .\nجزائر- مھمه اروپا ازین قرار اند:-\nدر اقیانوس منجمد شمالی جزائر منجمد اسپلتیز برگ و جزائر فی امپیل جدید\nو ایگاچ و کالگونو (متعلق بروسیه ) جزائر لغودن متعلق به نروژ\nدر بحر بالتیک جزیره سیلاند (دانمارک) گتلوند (سوئد) داگو واژ\n(روسیه) در اقیانوس اطلس جزیره ایسلاند (دانمارک) جزیره تاگیر\nو ایرلاند که تشکیل جزائر انگلیس را می دهند .\nدر بحرالروم جزائر بالنار (اسپانی) کرس (فرانسه) سارونی و سیسیل\n(ایطالیا) جزیره مالت (انگلیس) جزیره کاندیه یا کرت جزائر ."}
{"book": "adl0410", "page": 12, "text": "ایونین در بحر ایونین (یونان) جزائر سیکلا در بحرالجزائر (یونان)\nوجزیره قبرس (انگلیس) III\nتشکیل اراضی اروپا\nعلمای معرفت الارض تشکیل اراضی اروپا را بپنج انقلاب منتسب مینمایند.\n۱- چین خوردگی های هورینی و کالدنی که در نتیجه آنها در ابتدای دوره اولیه\nاراضی در شمال منطقه کنونی اروپا ایجاد گردید چین خوردگیهای هورینی باعث\nپیدایش جزائر شمالی انگلیس - اسکاندنیا و در روسیه شده و از چین خوردگی های\nکالدنی جبال اکس و اسکاندنیا و تشکیل یافته اند\nسابقاً نواحی مزبوره توده واحدی بوده است\n۲- چین خوردگی های هرسلینی که در آخر دوره اولیه در مرکز ظهور کرده و در جنوب\nچین خوردگی های فوق الذکر: ایرلند- قسمت کوهستانی انگلیس- بریتانی\n- کوههای مرکزی فرانسه جبال وژ- فرنکوا د ( جنگلهای سیاه) آردن ناحیه\nوسطای المان و سهم را بوجود آورد.\nاین نواحی نیز مانند قسمتهای شمالی در ابتدا توده بری واحدی بوده است.\n۳- انقلابات دوره دوم وسوم - دراثر انقلابات این دو دوره مقدار"}
{"book": "adl0410", "page": 13, "text": "از اراضی مشکلہ خراب، معدوم شده و قسمتی در آنها در نتیجه فرو رفتگی مبدل\nبه دریاها گردیدند. ( اقیانوس اطلس شمالی - بحر شمال - بحر بالتیک ) جلگہ ہای\nموجوده شمالی اروپا یادگار انقلابات این دو دوره میباشند .\n٤ - در اواخر دوره سوم چین خوردگی ثالثی مشهور به آلپی در اروپا موجب\nایجاد جبال اسپانی - پیرنہ - آلپ ہا - کار پات ۔ آلپ های\nدیناریک و کوههای بالکان گردید .\nکوہهای این دو دوره انقلاب بواسطه اینکه تاریخ پیدایش آنها\nجوان تر است مرتفع تر و متصل تر مانده اند و حوادثی کہ بحر الروم و متفرعات\nآن را تشکیل داده کمتر در آنها اثر نموده است .\nہ - قبل از دورهٔ چهارم قطعات عظیم الجثۂ یخ از جانب شمال حرکت کرده\nو اروپای شمالی و مرکزی را تا حدود آلپ ها و مسکو زیر ہجوم گرفتند\nو تأثیر فوق العاده در تشکیل جلگہ ہای وسیعۂ شمالی اروپا نمودند .\nپستی و بلندی آن _ در اثر این حوادث معرفت الارض امروزه\nپستی و بلندی اروپا شامل چهار منطقۂ مشخص و عمده است :\n1 منطقه کوههای قدیمی کہ قسمت شمال غربی را فراگرفتہ و عبارتند از جبال اکس"}
{"book": "adl0410", "page": 14, "text": "۷\nو پینن در انگلیس کوههای برتانی و کوههای مرکزی در فرانسه – جبال وژ –\nقره نوار – آردن – کوههای بهم – و آلپ یاس اسکاندینیا و\nرشته های این تودۀ عظیمه غالباً منقطع و کم ارتفاع میباشد و در فواصل\nآنها دریاها و جلگه ها قرار گرفته اند .\n۲ – جلگۀ وسیع اروپائی در شمال شرقی و مرکز که از جلگه های\nجنوبی انگلیس (صحب لندن) و شمالی فرانسه (صبب پاریس)\nو بلژیک و هالند و آلمان شمالی و روسیه مرکب است .\nاین جلگه از دریای شمال تا جبال اورال ممتد گشته در قسمت غربی\nکم عرض و هرچه بجانب مشرق میرود وسیع تر میگردد بطوریکه در روسیه\nاز بحر ابیض شروع و به بحر اسود منتهی می شود .\n۳ – منطقۀ کوههای جوان که در جنوب واقع و عبارت از سلسله کوههای استانی\n– پیرنه (قلۀ مرتفع آن ٣٤٠٤ متر) آلپ ها (قلۀ مرتفع آن ٤٨٠٧ متر)\nآپین – کارپات – بالکان – جبال کریمه و سپس در سرحد آسیا جبال قفقاز\n(قلۀ مرتفع آن ٥٦٣٠ متر) میباشند .\n٤ – منطقۀ جلگه های جنوبی که نتیجه خشک شدن خلیج ها و دریاچه های قدیمی و مهم ترین"}
{"book": "adl0410", "page": 15, "text": "۸\nآنها جلگۀ اندلس و آراگن در شبه جزیرۀ ایبر یک جلگۀ اکتین در فرانسه جلگۀ\nپو در شبه جزیرۀ ایتالیا جلگۀ دانوب سفلی در شبه جزیرۀ بالکان و جلگۀ ہنگری\nبین جبال آلپ و جبال کارپات هستند .\nکلیۀ جبال اروپا چندان صعب الوصول نبوده و در صورتیکه با کوههای عظیمۀ\nآسیا مقایسه کنیم میتوانیم بگوئیم که در حقیقت موانعی و ز برای ارتباط و رفت\nو آمد نیستند .\nارتفاع فلات های اروپا از ششصد متر تجاوز نکرده و معتبر ترین آنها سه فلات\nسوئیس و باویر اسپانی و هسنی میباشند که به کوههای آلپ - پیرنه و بالکان\nتکیه کرده اند .\nقلل آتش فشان اروپا که هنوز نیز گاهی آتشفشانی مینمایند عبارتست\nاز ہیکلا در ایسلاند و نزو و نزدیک شهر ناپل در ایتالیا اتنا در سیسیل\nاسترومبل در جزیرۀ لیپاری (شمال سیسیل) و سانتورن در جزیرۀ\nبهمین اسم از جزائر سیکلا د میباشند ."}
{"book": "adl0410", "page": 16, "text": "۹\n\nشطوط وانهاز\n\nبواسطۀ باران نامنظم و بالنسبه زیادیکه در اروپا میبارد این قطعه دار\nرودها بسیار و هیچ یک از نواحی آن نیست که از رودها مفید آبیاری نشود\nرودخانه ها آروپا از دو چشمۀ مهم یکی خلات و الدائی در آروپای\nشرقی دیگر رشته جبال الپ آب گرفته و عموماً نسبت بشطوط عظیمۀ\nسائر قطعات عالم غیر قابل ملاحظه میباشند .\nرودها مصب مدیترانه کوتاه پرنشیب سیلابی در ناحیه اقیانوس\nاطلس در اثر رطوبت هوا و کثرت بارش بآمان رودها طویل تر\nمنظم تر. و در ناحیۀ برفی یعنی قسمت شرقی طول آنها بیشتر از رودها\nسائر نواحی آرو پا جریا نشان غالبا منظم ولی در تمام مدت زمستان منجمد هستند\nعمده ترین رودها آروپا ازینقرار ند:\nپیچورا (روسیه) که در اقیانوس منجمد شمالی میرند.\nدوینا (روسیه) داخل بحر ابیض میشود.\nنوا که از پتروگراد گذشته بخلیج فنلاند وارد میگردد."}
{"book": "adl0410", "page": 17, "text": "۱۰\nدونا ـ از لتونی عبور در خلیج ریگا میریزد\nنیمن که لیتوانی را سیر و به بحر بالتیک داخل میشود .\nویستول ـ در پولنی و مصب آن نیز بحر بالتیک است .\nاُدیس در آلمان به بحر بالتیک دار میگردد .\nرود تایمز از لندن آلب از هامبورگ ـ وزر از آلمان رن\nاز سویس و آلمان و هلاند فرات و بلژیک و هلاند عبور نموده\nبه بحر شمال میریزند .\nرود سین از پاریس گذشته وارد بحر مانش میشود .\nرود لوار و گارُن فرانسه ـ دور ـ تاژ ـ گوادیمیانا ـ گوادالا ـ کویر\nاسپانی و پرتقال را مشروب ساخته در اقیانوس اطلس داخل میگردند .\nرود اِبُر از اسپانی و رُن از فرانسه تیبر از رم عبور کرده\nبه بحرالروم (مدیترانه) میرزد .\nرود پو که در آدریا تیک وارد میشود .\nرود دانوب که از همه مهم ترین و پرآب ترین شطوط اروپا است از فرانک\nآلمان چشمه گرفته ممالک مختلفه را سیر کرده در بحر اسود میریزد ."}
{"book": "adl0410", "page": 18, "text": "رود دینستر و دنیپر (روسیه) که به بحر اسود داخل میشوند.\nرود دن که مصب آن بحر آزو است.\nوبالآخره رود ولگا که از طویل ترین رودها اروپا و اورال که در\nبین آسیا و اروپا است روسیه را مشروب بسا بحر خزر میریزند.\nدر صورتیکه طویل ترین رودها اروپا رود ولگا میباشد بطوریکه از ارقام\nذیل میتوان فهمید در مقابل شطوط عظیمه عالم آخرین رتبه را دارا است:\n۱- میسی سیپی - میسوری (آمریکای شمالی) ۷۳۰۰ کیلومتر\n۲- نیل (افریقا) 〃 ٦٥٠٠\n۳- آمازون (آمریکای جنوبی) 〃 ٥٥٠٠\n۴- یانگ تسه کیانگ (آسیا) 〃 ٥٢٠٠\n٥- کنگو (افریقا) 〃 ٤٧٠٠\n٦- هوانگ هو (آسیا) 〃 ٤٧٠٠\n۷- ولگا 〃 ٣٥٦٠\nاکثر بلکه عموم رودها که نمهد ار و یا قابل کشتی رانی است در برود بائی که\nمانند وانوب مثلا از چند مملکت عبور میکند حق کشتی رانی انحصار نبوده"}
{"book": "adl0410", "page": 19, "text": "۱۲\n\nو عهد نامه هاد نظامنامه ها این حقوق تحت تنظیم و ترتیب درده است\nحیل دریاچه های عمده ترین دریاچه های اروپا عبارت اند از :\nدریاچه و نتز و و تر در سوید دریاچه با فنلاند دریاچه آسائیا-\nانگا ولاد گا در روسیه دریاچه آ ژنو و کنستانس در سویس\nو دریاچه های کم و کار رو آذر در ایطالیا ،\nآب و هوای اروپا\nاروپا در مرکز منطقه معتدله واقع شده و تمام نقاط آن\nکما بیش در تحت تاثیر آب و هوای بحری است و چونکه جبال\nآن نیز چندان مرتفع نیستند نسبت باراضی هم عرض خود در سار\nقطعات دارای آب و هوائیست معتدل و از ین حیث سه\nمنطقه مشخص تقسیم میشود :\n۱- منطقه بحرالرومی که زمستان آن ملائم تابستانش گرم رطوبت\nآن خیلی کم و باران ها یش غالباً بهاری است و موسم آن پائیز\nو زمستان میباشد سواحل آن دارای هوائیست فوق العاده درخشنده و شفاف\n۲- منطقه اقیانوس اطلس که زمستان و تابستان معتدل بسیار مرطوب است"}
{"book": "adl0410", "page": 20, "text": "۱۳\nخصوصاً در زمستان بارندگی زیاد دارد آسمان آن اکثر از ابر و مه پوشیده است\n۳- منطقه بری (اروپای شرقی و مرکزی) تابستان خیلی\nگرم و زمستان خیلی سرد باران آن بسیار نادر و بیشتر در تابستان میبارد\n(منابع و محصولات طبیعی)\n۱ - محصولات نباتاتی - بواسطهٔ آب و هوای ملایم و معتدل و پستی\nو بلندی متناسب خود وضعیت اروپا برای نمو و پرورش نباتات فوق العاده\nمساعد است هرچند محصولات آن بتنوع مناطق استوائی نیست\nلیکن اراضی لم یزرع و بیابان نیز دران دیده نمیشود.\nنباتات اروپا هم در اثر اختلاف آب و هوا بسه منطقه بزرگ تقسیم گردیده:-\n۱- منطقه بحرالرومی که نسبتاً خشک و مراتع کوچکی را داراست محصولات\nعمده آن زیتون - مرکبات ، انگور ، غلات (ذرت - گندم - جو -)\nو میوه جات میباشد. مهمترین حیوان مفیدی که درین منطقه تربیت میشود گوسفند است\n۲- منطقه اقیانوس اطلس که جنگلهای بلوط در آن بفراوانی یافت شده\nمحصولاتش عمدهً عبارت از غلات (ذرت - گندم - جو - گندم سیاه و غیره)\nسیب زمینی - چغندر - و انگور میباشد از حیوانات اهلی آنکه زیاده تر"}
{"book": "adl0410", "page": 21, "text": "١٤\nتربیت میشود اسپ و حیوانات شاخدار است .\n۳ - منطقه بحری با آب و هوای غیر معتدل و بیشتر جنگلهای آن از درختان مخروطی تشکیل شده مهمترین محصولات نباتی این منطقه غلات (گندم - جو - جودر) و کتان حیوانات شاخدار - اسپ و گوسفند تربیت مینمایند .\n۲ - محصولات معدنی - معادن در همه نقاط اروپا یکسان تقسیم نشده و نواحی مخصوص برای هر معدنی وجود دارد و فلزات و زغال سنگ اکثر در رشته جبال متشکله از انقلاب هرسینی پیدا میشود فلزات قیمتی مانند طلا و طلای سفید فقط در جبال اورال دیده شده و سائر فلزات مفیده مانند مس - سُرب - روی و قلعی چندان فراوان نیستند .\nاروپا تنها از حیث آهن - نفط و زغال سنگ خیلی غنی است آهن تقریباً در همه نقاط خصوصاً لیرن ، نفط در رومانی و گالیشی زغال سنگ در انگلیس رشته جبال مرکزی فرانسه بلژیک - فلات آردن - ناحیه رود المان ناحیه مهم سیلزی علیا - پولنی و ناحیه دنتر روسیه استخراج گردیده مختصراً میگوئیم که اساساً اروپا از حیث معدنیات فقیرتر از سائر قطعات عالم است ولی چون بواسطه پیشرفت تمدن و احتیاجات فوق العاده تمام"}
{"book": "adl0410", "page": 22, "text": "۱۵\nرشته معادن آن بمرتبه استفاده آمده ازین نقطه نظر مقام عمده را در دنیا احراز کرده است\n(سکنه اروپا)\nجمعیت آن - اروپا ٤٥٣ میلیون یا بقدر ربع تمام سکنه کره\nارض جمعیت دار و بطور متوسط در هر کیلومتر مربع ٤٥ نفر تقسیم شده\nالبته اروپا پر جمعیت ترین قطعات عالم نیست لیکن نسبت بمساحت خود\nبیشتر از آنها صاحب نفوس میباشد (آسیا در هر کیلومتر مربع ٢٤ نفر و آمریکاه نفر است)\nنژاد ها - نژادهای اروپا بسیار مختلف ولی مهمترین آنها سه دسته\nیونان و رومی - ژرمن - و اسلاو یعنی از شعب نژاد سفید میبا-\nشند.\n۱- دسته یونان و رومی که شامل یونانیها- رومانیها- ایتالیائیها اسپانیولها-\nپرتغالی ها- فرنسه ها و بلژیکها یا بالاخره مردما جنوب و جنوب غربی اروپا هستند\n۲- دسته ژرمن که از انگلو ساکشن- هاندی ها- آلمانها سویدیها-\nنرویزها یا مردما مرکز و شمال غربی اروپا مرکب است.\n۳- دسته اسلاو که عبارت اند روسها- پلنی ها سلوواکها- چکها میباشند.\nکره آت باید اسلو نبا و تمام شرق قسمتی از شمال مشرقی و جنوب شرقی\nاروپا را اشغال کرده اند.\nجغرافیای طبعی (۱۷۰)"}
{"book": "adl0410", "page": 23, "text": "١٦\n\n٤- علاوه بر سه دسته فوق الذکر نژادهای دیگر یکه در درجه دوم اهمیت\nمیباشند در اروپا سکنی دارند مانند سیلت ها - مجارها - یا هنکر یها -\nبلغارها - و ترکها - فنلاندیها و بالاخره یهود که در شرق اروپا نسبتاً\nكثير العده و در سائر نواحی نیز در غالب شهر های تجارتی مسکن گزیده اند:\n\n(مذاهب اروپا)\nدر اروپا سه مذهب عمده وجود دارد :-\nکاتولیک - پروتستان - وارتودکس .\n۱- کاتولیک که ریاست عالیۀ آن با شخصی پاپ مقر او در روم است\nپیروان این طریقه عموماً اقوام لاتن یعنی ایتالیائیها - اسپانیولها - پرتقالی ها\nفرانسویها - بلژیکیها بوده و قسمتی از المانها - اسلاوها (اها لی پلنی) و مجارها\nنیز معتقد بآن میباشند .\n۲- پروتستان که خود دارا شعب مختلفه و پیروانش ساکنین ممالک ژرمن است.\n٣- ارتودکس پیروان آن اغلب ملل سلاوی نژاد هستند .\nدر اروپا بغیر از مذاهب مذکوره در فوق معتقدین دین حنیف اسلام (ترکها)\nو پیروان مذهب موسوی (یهودیها) نیز بسیار است."}
{"book": "adl0410", "page": 24, "text": "۱۷\nاروپای شمالی و غربی\nاین قسمت از اروپا شامل ممالکی است که جبهه اروپا را در اقیانوس اطلس و متفرعاتش\n(بحر مانش و بحر شمال) تشکیل داده از جبال پیرنه شروع و با قیانوس منجمد شمالی منتهی میگردد\nممالک مزبوره عبارتند از ممالک متحده برطانی کبیر و ایرلاند - ممالک اسکاندنیا\n(سوئد و نروژ) - دانمارک - پی با - بلژیک و فرانسه\nاین ناحیه از نقطه نظر طبیعی یکی از قدیمی ترین قسمتهای اروپا بشمار آید و قسمت اعظم آن\nدر اثر انقلابات هورنی و هر سینی یعنی در دوره های اولیه وجود یافت است.\nخرابی و فروریختگی های پی در پی این قاره عظیمه را قطعه قطعه ساخته و ممالک کنونی آن\nجز بقایائی از بر قدیمه نمیباید دانست. مثلاً فروریختگی بحر شمال جبال اسکاتلند را\nاز کوههای اسکاندنیا و فروریختگی بحر مانش انگلیس را از فرانسه جدا گردانیده است.\nاز طرف دیگر این ناحیه بضمیمه ناحیه جنوب غربی (اسپانی\nو پرتقال) تنها قسمتی است که جنگ ١٩١٤ - ١٩١٨ تغییرات محسوسی در\nسرحدات ممالک آن وارد نیاورده هر چند فرانسه الزاس و لورن و دانمارک\nشلسویک و بلژیک بعضی قطعات کوچک را تحصیل نمودند لیکن کلیتاً این\nتغییرات چندان نقشه اروپای شمالی و غربی را منقلب نکرده و تقربیاً بصورت قبل از جنگ باقیت"}
{"book": "adl0410", "page": 25, "text": "۱۸\nممالک متحدۀ برطانی کبیر و ایرلاند.\n۱- جغرافیای طبیعی\nموقعیت و مساحت آن :- واقعه در شمال غربی اروپا جزایر برطانی\nکبیر دارای ٨۶٩ ٣١٤ کیلومتر مربع مساحت و شامل ۱- برطانی\nکبیر (مرکب از اسکاتلند در شمال - انگلیس و مملکت گال در جنوب)\n۲- ایرلاند ۳- جزائر کوچک شتلاند وارکا و و هبرید و مان و انگلیسی و ویت\nو جمیع جزائر انگلیس و نرماند و عده جزائر کوچک اطراف سواحل اسکاتلند میباشد\nطول آن از شمال بجنوب یعنی از دماغه د نکانی تا دماغه\nلند نزاند ۹٥۰ کیلومتر و عرض آن نسبتۀ فوق العاده کم و بطوریکه هیچ\nنقطه از داخل خاک برطانی کبیر نیست که بیش از یکصد کیلومتر از دریا فاصله داشته\nباشد بدین طریق ساختمان این مملکت آنرا بر آکندگیهای بحری مخصوص گردانیده است\nمعہذا مردمان آن خیلی دیر داخل حوزه ملل دریانورد شده و دران وقتیکه\nبحر الروم مرکز تجارت بود برطانی کبیر هیچ وزنی ازین حیث نداشت\nبعد ها پس از آنکه کشف بر جدید محور عالم تغیر کرد طبیعتہً این مملکت\nبواسطۀ واقع بودن در سر راه کشتی رانی امریکا و اروپا موقعیت\nتمامتی این مساحت مساوی بچھار حصه دو حصۀ پیمانۀ کابل است. (مترجم)"}
{"book": "adl0410", "page": 26, "text": "۱۹\n\nخود را مجاز شده است در جاسیاست بری را ترک و اقیانوس را\nصحنه فعالیت خود قرار داده\n\nپستی و بلندی ـ ازین حیث برطانی کبیر بسه قسمت تقسیم میشود:\n١ـ اسکاتلند ٢ـ انگلیس ٣ـ صوب لندن\n\n١ـ اسکاتلند از دو تودۀ قدیمیکه یک زمین پست و باریکی آنها را از یکدیگر جدا\nساخته تشکیل گردیده است تودۀ شمالی یا اراضی مرتفعه (های لند)\nمهم تر و بنویس (١٣٤٢ متر) مرتفع ترین قل برطانی کبیر در رشته جبال گرام\nپیمان یعنی همین توده واقع میباشد.\nتودۀ جنوبی موسوم به شویو و ناحیۀ مرکزی به اراضی پست (لاولند)\nمعروف است.\nسواحل اسکاتلند سنگی و در قسمت غربی دارای بریدگیهاست که بعضی\nاز انها حتی در قلب اراضی کوهستانی آن پیش رفته است.\n٢ـ انگلیس غربی که از سه توده شبیه به توده های اسکاتلند ولی\nکمی پست تر از انها تشکیل یافته ورشتۀ جبال مشهور آن در نزدیک\nبحر ایرلند سلسلۀ کوه بنین در ساحل خلیج کار دیگان تودۀ مملکت\n\nتأمی عام جان یکهزار و صد و پنجاه لوط پر است"}
{"book": "adl0410", "page": 27, "text": "۲۰\n\nگال و در جنوب غربی توده کوههای میباشند در تمام طول این ناحیه سواحل مانند\nاسکاتلند سنگی و بریده است لیکن خلیجها آن کمتر ولی در مقابل وسیعترند .\n۳ صبب لندن یا انگلیس جنوب شرقی که عبارت از جلگه\nپستی است که از رسوب دوره دوم تشکیل گردیده و بریدگی سواحل آن\nاز سائر نواحی برطانی کبیر کمتر میباشد .\nپستی و بلندی جزیره ایرلند بسیط تر و ساده تر است و مرکز آن جلگه است که\nبطرف بحر ایرلند باز میشود در شمال رشته جبال اولستر و در جنوب سلسلہ کوههای\nمنستر واقع است سواحل آن در شمال و مغرب بریدگی بسیاری دارد\nآب و هوا و رودهای آن ـ چون جمیع الجزائر برطانی محاط در\nبحر است تمام نقاط آن دارای آب و هوای بحری است یعنی معتدل\n(تابستان و زمستانی ملایم) و خیلی مرطوب (باران و مه زیاد) میباشد\nلیکن هرچه از جنوب بجانب شمال میرود گرما بطور محسوسی کم شده\nتا اینکه در شمال بکلی سرد میشود و از طرف دیگر در اثر بادها باران داریکه\nبسواحل جنوب غربی میوزد هرچه از مشرق بجانب مغرب نزدیکتر\nشود رطوبت اضافه میگردد ."}
{"book": "adl0410", "page": 28, "text": "۲۱\nبرف به ندرت میبارد و فقط در قلل جبال اسکاتلند دیده میشود آنهم دوام نمیکند\nهیچوقت یخچالها تشکیل نمیدهد برعکس همه جا و همیشه بارانها شدید ولی نرم\nباریده و بواسطه کثرت بارانها رودخانها متعددی در جزیره کوچک برطانیا\nکبیر از هر سمت جاری است که معروف ترین آنها تی و کلید در سکاتلند\nمرسی که بخلیج لیورپول میریزد و سیودن که بخلیج بولستول وارد میشود\nو تایمز که از لندن میگذرد در انگلیس و بالاخره شانن در ایرلاند میباشد\n۲ - جغرافیای احصائی و سیاسی\nساکنین و نژاد آن - در ابتدا ساکنین جمیع الجزائز بر طانیای سلت\nو گائل ها بوده بعدها در اوائل قرون وسطی اقوام دیگری از روم و اسکانیانی\nاز قبیل ژوت ها - انگل ها - ساکسن ها - دانمارکی ها و بالاخره\nنورماندها بواسطه ثروت زراعتی صیبب لندن باین ناحیه روی آورده\nوسلتها یعنی ساکنین اولیه آنرا به ایرلاند و کوهستان غربی جزیره\nبرطانی کبیر راندند.\nبدینطریق امروزه سکنه برطانی کبیر مرکب است از :-"}
{"book": "adl0410", "page": 29, "text": "٢٢\n\n۱ - سلت که تقریباً منحصر در ایرلاند ۔ اسکاتلند (آکس) مالز کل - \nکه نوای ساکن بوده مذهب ایرلاندیها کاتولیک و بقیه پرتشتا نتانیاند\n\n۲ - انگلو ساکسن، و نراندا که تقریباً تمام سکنه صب ب لندن تشکیل\nداده و مذهب رسمی ایشان انگلیکین است.\n\nجمعیت آن: تا قرن هجدهم ممالک متحده برطانی کبیر بیشتر مملکتی - \nزراعتی شمرده شده و مرکز جمعیت و تمام شهر ها مهم در صب ب لندن واقع بوده\nدر اواسط قرن هجدهم در اثر توسعه استعمال زغال سنگ و وفور معادن\nآن در برطانی کبیر طبعی ممالک متحده بجانب صنعت توجه پیدا کرده و \nاز آن ببعد این مملکت مخصوصاً مملکتی صنعتی شناخته گردید.\nو مراکز مهم جمعیت در نواحی صنعتی قرار گرفت.\n\nمطابق احصائیه ۱۹۲۱ جمعیت جزائر برطانی بیش از چهل و هفت ملیون یعنی\nتقریباً یکصد و پنجاه نفر بطور متوسط در هر کیلو متر مربع میباشد شعبه ربع این\nجمعیت مردمان شهری و با وجود مهاجرت فوق العاده که ازین مملکت\nدر جریان است همه ساله در حد و چهار صد هزار نفر بجمعیت آن افزوده می شود\nو باید دانست که همین افزایش جمعیت است که بیشتر باعث تمایل مردم بمهاجرت"}
{"book": "adl0410", "page": 30, "text": "۲۳\nشده در صورتیکه عده این مهاجرین در سال ۱۸۱۵ دو هزار نفر زیاده تر نبوده\nدر سنه ۱۹۱۱ به ۴۵۴۰۰۰ بالغ گردید.\nوضع حکومت آن:ـ از سه قسمت برطانی کبیر انگلستان اسکاتلند\n(اكس) ممالک متحده تشکیل داده و ایرلاند مملکتی ازاد میباشد.\nایرلاندیها پس از انکه هفتصد پنجاه سال بر خلاف میل و ارزوی خود در\nزیر حکومت انگلیس گذرانیدند در سال ۱۹۰۰ پندار استقلال داخلی\nو سپر مختاریت کامل تر آخویش تقاضا کردند تا اینکه در ۱۹۲۱ پس از مذاکرات\nمفصلہ عاقبت حکومت انگلیس آزاد ایرلاند را شناخته و همان حقوقی که\nکانادا و افریقای جنوبی دارا هستند بایشان نیز تسلیم نمود.\nطرز حکومت انگلستان سلطنتی پارلمانی است و این وضع حکومت حقیقه\nاز ۱۲۱۵ یعنی تاریخ صدور شارت کبیر شروع میشود\nسلطنت ارثی و قوه اجرائیه بدست شخص سلطان است که بکمک\nهیئت وزرای خود که مسئول پارلمان (مجلس مبعوثان) میباشند\nحکومت مینماید.\nقوه مقننه با دو مجلس اعیان و مبعوثان و اعضا مجلس اعیان قسمتی ارثی"}
{"book": "adl0410", "page": 31, "text": "٢٤\nو قسمتی انتخابی میباشد مجلس مبعوثان مرکب از ۷۰۷ نماینده است که برای مدت\nپنجسال با رعایت شرائطی انتخاب میشوند\nشهر های مهم آن:- بموجب احصائیه سال ۱۹۲۱ در بریتانی کبیر نیجاً\nو در ایرلند دو شهر است که بیش از یکصد هزار نفر جمعیت دارد.\nپایتخت مملکت شهر لندن (۷۴۸۰۳۰۰۰ جمعیت ) واقعه در روی رود تایمز\nو گذشته از اینکه مقر پادشاه و مرکز قواى مدیره مملکتی است یک\nشهر بسیار مهم تجارتی و حتی صنعتی میباشد\nشهر های مهم انگلیس ازینقرار اند:-\n۱- لیور پول (۸۰۳۰۰۰) در کنار خلیج مرسی واقع و بازار بزرگ\nتجارت پنبه و پشم و چرم است.\n۲- بیرمنگام (۹۱۹۰۰۰) که بواسطه اهمیت آهن کاریش ملقب بشهر\nآهن گردیده .\n۳- مانچستر (۷۳۰۰۰۰) مهم ترین مراکز پنبه ریسی و بافتن پارچه\nهای پنبه میباشد\n٤- شفیلد (٤٩١٠٠٠) یا شهر فولاد مرکز عمده چاقو سازی."}
{"book": "adl0410", "page": 32, "text": "۲۵\n۵- لیدل (۴۵۸۰۰۰) مرکز بافتن پارچه‌های پشمی\n۶- بریستول (۳۷۶۰۰۰) یکی از بنادر مهم تجارتی است\n۷- بردفورد (۲۸۵۰۰۰) از مراکز مهم بافتن پارچه‌های پشمی میباشد\n۸- نیوکاسل (۲۷۵۰۰۰) که در تمام عالم از حیث صادرات ذغال\nسنگ رتبه اول را داراست.\nدیگر هل در کنار خلیج هامبر مرکز مهمی برای صدور پشم و پارچه‌های پشمینه\nکاردیف برای خروج آهن ذغال سنگ و دوور (۲۴۷۰۰۰)-\nپرتسموت \nنیوهیون- پلیموت (۲۱۰۰۰) بنادر بحرمائش اکسفرد و کامبریج که دو دارالعلم\nبزرگ میباشند\nشهرهای مهمی که در اسکاتلند (اکس) میتوان نام برد عبارتند از :\nگلاسگو (۱۰۳۴۰۰۰) که واقع در روی رود کلید شهر بزرگی است\nصنعتی و خصوصاً از حیث کارخانجات کشتی سازی خود اهمیت\nبسیار دارد\nاد مبورگ (۴۲۰۰۰۰) که حاکم نشین اکس و مرکز علمی مهمی میباشد\nاتم پرور"}
{"book": "adl0410", "page": 33, "text": "۲۶\nدیگر دندری وابردین که بنا در بحر شمال هستند .\nدر ایرلاند شهرهای معتبر یکی دو بلین است د حاکم پایتخت\nمملکت میباشند دیگر بلفاست حاکم نشین الج لستر در جنوبیدا گرک در غریبیه ست\n\n(۳)\nجغرافیای اقتصادی لت\nاز است در عر هنگامیکه دول اروپائی دو چار جنگ های سیاسی بوده و تمام فعلیا\nتم در حواله خویش را درین راه صرف مینمودند انگلیس در جزیره خود آرمیده وحدت\nملی خود را تکمیل و بزودی توسعه و ترقی اقتصادیات پرداخت .\nدر قرون وسطی چند نیر قتی نکرده و جنگهای صد ساله او را بمقصود\nنرسانید . ولی در قرون پانزدهم پس از خاتمه منازعات خارجی و\nداخلی وخصوصاً بعد از کشف امریکا رو بارتقا گذاشت ترقی منقشر\nاز قرن شانزدهم شروع و از اواخر این قرن و تمام قرن\nهفدهم در اثر مساعی الیزابت و کرمول دارای بحریه تجارتی کامل\nومستعربات وسیعه گردید . در قرن هجده بواسطه استعمال ذغال سنگ\nصنعت کلی را ایجاد و با پرو اصل آزادی تجارت مقام ارجمندی با"}
{"book": "adl0410", "page": 34, "text": "۲۷\nدر عالم امروز و بطوریکه امروزه ممالک متحده برطانی کبیر از بزرگترین ممالک مستعمراتی دنیا بشمار آمده و رتبه بزرگی در حیوة اقتصادی عمومی دارد .\nفلاحت آن :- بواسطه وضعیت طبیعی خصوصاً فراوانی مواد تحت الارضی مملکت انگلیس بجانب صنعت کشیده شده و تنها ناحیه عمده زراعتی آن در جنوب شرقی صوب لندن میباشد .\nهرچند که زراعت گندم و جو نسبت بسائر محصولات فلاحتی در اولین درجه واقع است معهذا کفاف مصرف مملکت را نداده و چون فوق العاده گران تمام میشود سال بسال زراعت آن رو بتنزل میرود. ارزانی گندم آمریکا و روسیه و هندوستان مردم را از زراعت منصرف نموده و تقریباً تمام خوراک خود را از خارج وارد مینمایند. زراعت نباتات صنعتی نیز چندان رواجی نداشته و فقط کتان که در ایرلاند اطراف بلفاست زراعت میشود حائز اهمیتی است .\nتربیت حیوانات بواسطه رطوبت هوا و کثرت چمن زارها و مصرف زیاد گوشت لبنیات در انگلستان توسعه یافته و خصوصاً گاو و گوسفند در اینجا بعهده زیاد تربیت میشود لیکن جمعیت بقدری کثیر و مصرف"}
{"book": "adl0410", "page": 35, "text": "۲۸\nگوشت و لبنیات باندازه است که باز هم از برا روپا اما زونی امریکای\nجنوبی و استرالیا همه ساله محتاج بخرید مایحتاج خویش میباشد.\n\nقاسم صه مادی کلیه باید دانست که محصولات فلاحتی انگلیس فقط احتیاجات\nداده مزارس دور یک ربع سکنه آنرا تکافو نموده و تقریباً سه ربع مواد غذائی خویش را\nخارج اریه از خارج تهیه مینماید.\n\nصنعت آن : در ممالک متحده بعللی که ذیلاً ذکر میشود صنعت\nترقی فوق العاده نموده و مقام بلندی را گردیده است\nارکان ۱- کثرت معادن ذغال سنگ . ۲ - فراوانی مواد اولیه خصوصاً پشم\nتخارج ۶ ۱۶ ار دور ۳- نزدیکی تمام نقاط آن بدریا و سهولت تهیه این مواد.\nرض واسم الان اهمیت زغال سنگ در عالم صنعت بدیهی انگلستان تمام ممالک اروپا\nدرین حیث اولین مملکت پر ثروت محسوب میشود معادن زغال سنگ\nآن بیشتر در سواحل غربی واقع گردیده و مرکب از هشت مرکز بزرگ\nمیباشد. محصول این مراکز همه ساله رو بفزونی بوده در ۱۸۴۵\nسی و یک میلیون تن ( ) در آنها بدست آمده\nو در ۱۹۱۳ به ۲۹۲ میلیون تن ( ) رسیده است"}
{"book": "adl0410", "page": 36, "text": "۲۹\n(المان ٢٦ تا زونی ١٤ ٥)\nمعادن آهن انگلیس بیشتر در نزدیکی مراکز زغال سنگ قرار گرفته و این سے\nمزیت اقتصاد مهمی باین مملکت داده است صنعت فلز کاری در ممالک\nمتحده بمنتها درجه خوبی پیشرفت کرده و پیشتر توسعه آن در مغرب مرکز\nمیباشد .\nدر مغرب مملکت گال، آهن کاری مس و در مرکز خطوط آهن و ماشین ها\n(بیرمنگام) فولاد کارد چاقو سازی (شیفلد) در شمال اطراف نیو کاسل\nبندر معروف زغال سنگ سرت بالاخره در ناحیه کلید کشتی سازی\nو ماشین سازی گلاسکو .\nامروزه انگلستان اهمیت فلز کاری گذشته خویش را تقریباً از دست\nداده و برای تهیه مواد معدنی محتاج است که اسپانی - الجزیره\nو شیلی خریداری نماید . در سنه ۱۹۱۴ این مملکت حتی در\nداخله خود بزحمت با صنعت فولاد کاری المان رقابت کرده و\nدر مقابل تا زونی که قریب چهار برابر آن تولید مینماید یقیناً طاقت\nمقاومت نخواهد داشت ."}
{"book": "adl0410", "page": 37, "text": "۳۰\nصنعت بافندگی انگلیس منشور مافوق تمام دول و بیشتر بواسطه آزادی تجار لید\nتجارت آنجو فوق العاده یافته است پشمینه‌بافی و تهیۀ پارچۀ پشمی تقریباً در تمام\nنقاط ممالک متحده رواج و مراکز مهم آن لید برادفر منچستر در انگلیس گلاسگو\nآبروین و دندی در اسکاتلند داکس بلفاست و اولستر در\nایرلاند میباشد.\nبطور کلی تمام شعب پارچه‌بافی ممالک متحده باستثنای منسوجات ابریشمی در\nنهایت ترقی و تکامل است.\nبغیر از صنایع فوق الذکر عدۀ صنایع دیگری مانند ساختن ظروف\nمحصولات شیمیائی کائوچوک کاغذ‌سازی و غیره نیز وجود دارد\nکه هرچند از حیث اهمیت در درجه دوم واقع است لیکن معهذا قابل\nملاحظه میباشد\nوسائل حمل و نقل:-\n۱ خطوط آهن که بالغ به سی و هشت هزار کیلومتر و نسبت بمساحت\nمملکت بهر صد کیلومتری دوازده کیلومتر تقسیم میشود و در تمام اروپا\nبتریک ازین نسبت تجاوز نموده در ۲۸ در صد کیلومتر) است."}
{"book": "adl0410", "page": 38, "text": "۳۱\nراه آهن انگلیس با اجنبی رقابت آزاد اداره شده و در هر خطی کمپنی‌های\nمختلفه کار میکنند. باین ملاحظه مخارج حمل و نقل خیلی نازل و بنفع مردم تمام\nشده است امروزه حکومت نظارت و تفتیشی در آن دارد.\n۲- کشتی‌رانی داخلی:- رودهای انگلستان طبیعتاً قابل کشتی‌\nرانی و اگر موضوع رقابت خطوط آهن و کشتی‌رانی ساحلی نبود خدمات\nبزرگی را انجام میدادند غالباً آن بوسیله ترعه میگذرد پیر مربوط در طول\nاین مجاری مصنوعی به ۶۵۲۰ کیلومتر میرسد. با وسواحل بحر شمال را\nبه اقیانوس اطلس متصل ساخته اند.\n۳- کشتی‌رانی بحری :- اولین بحریه عالم بحریه انگلیس است از\nدو دسته تشکیل یافته :-\n۱- سفاین تجارتی مرکب از ۳۴۰۰ کشتی (۸۴۰۰۰ مجاری\n۸۴۰۰ شراعتی) که نه فقط احتیاجات صنعتی و تجارتی مملکت خود\nرفع میکند بلکه محصولات تجارتی ممالک دیگری هم که دارای بحریه کافی\nنیستند نیز حمل و نقل مینمایند.\n۲- سفاین جنگی که فوق العاده معظم و مهم و حقیقتاً حافظ حیوة این"}
{"book": "adl0410", "page": 39, "text": "۳۲\nمملکت می باشد\nتجارت آن - بطوری دیدیم برطانی کبیرملکتی است صنعتی وازین\nروی مجبور است که قسمت اعظم از احتیاجات خود را از حیث مواد اولیه\nلازمه برای صنعت ( تمام پنبه - سه ربع پشم - نصف چرم و پوست\nربع آهنی که بکار میبرد) و از حیث مواد غذائی لازمه برای مصرف اهالی\nاز خارج تهیه نماید (چهار خمس غلات - سه خمس گوشت خوک -\nقریب دوخمس گوشت گوسفند و گاو - کره - پنیر - قند -\nو چای وغیره ) قبل از جنگ بین الملل میزان تجارت خارجی مما لک\nمتحده به ۳۵ میلیارد فرانک یعنی بیش از دو برابر فرانسه بوده است\nواردات آن عبارتند از مواد غذائی ( غلات - گوشت - کره پنیر -\nسبزیجات و میوه جات - حبوبات ) مواد اولیه (پنبه - پشم -\nپوست - فلزات لازمه برای صنعت ) و اشیاء زینتی ( پارچه\nهای ابریشمی و اجناس پاریسی ) .\nصادرات آن عبارتند از مصنوعات کارخانه جات خود ( منسوجات\nپنبه - پشمی - کتانی و ماشین ها ) ذغال سنگ و فلزات مختلفه -"}
{"book": "adl0410", "page": 40, "text": "۳۳\n\nبرطانی کبیر غالب احتیاجات خویش را از آلمان و فرانسه و مستعمراتش خریداری\nو مصنوعاتش را بیشتر بمستعمرات خود و اناژونی و ممالک اروپای غربی میفروشد.\nمیزان واردات این مملکت تقریباً معادل صادرات آن میباشد.\nمستعمرات آن :— امپراطوری برطانی کبیر یکصد و ده برابر ممالک متحده\nو تقریباً شامل ربع اراضی کره زمین است این امپراطوری وسیع\nچهار صد و چهل میلیون یعنی بقدربع تمام زمین جمعیت دارد.\nمستعمرات برطانی کبیر از دو نوع مرکب است :\n۱ :— ممالک و اراضی که از آنها استفاده ثروتی مینماید .\n۲ :— مواقع و نقاط نظامی و ایست گاه های جهازات .\nو کلیه عبارتند :—\n۱ :— در اروپا :— جبل الطارق — مالت و قبرس که مواقع مهم دریای\nمدیترانه میباشند .\n۲ :— در آسیا :— هندوستان — بلوچستان انگلیس — برمانی\nسنگاپور — شمال برنئو — جزیره هنک کنگ و ویها پوی —\n(در چین)"}
{"book": "adl0410", "page": 41, "text": "٣٤\n٣- در افریقا :- گامبی - سیرالئون - سواحل طلا (کت در) نیجریه - سومالی انگلیس - افریقای شرقی - افریقای جنوبی - جزائر و سانسیئو سنت هلن (اوقیانوس اطلس) جزیره مودیس (اقیانوس هند) که سه جزیره اخیر در سر راه هند از طریق دماغه امید واقع گردیده اند .\n٤- در اوقیانوسیه :- استرالیا و زلاند جدید و جزائر فشیری - تنگا - سلیمان وغیره -\n٥- در امریکا :- مملکت کانادا - جزیره ژامائیک - گویان انگلیس عده جزائر کوچکی در انطیلها صغیر هم چنین قسمت مختصری از امریکای مرکزی (هندوراس انگلیس).\n\n١١\nشبه جزیره اسکاندینیا و\nجغرافیای طبیعی\nموقعیت و مساحت آن :- از طرف شمال محدود به اقیانوس منجمد شمالی از مغرب به اقیانوس اطلس و بحر شمال از جنوب به تنگه های دانمارک (اسکارژاک - کاتگا - سوند) واز مشرق بخلیج تبستی وروسیا این"}
{"book": "adl0410", "page": 42, "text": "٣٥\n\nشبه جزیره از بزرگ ترین جزائر اروپا و فقط از ناحیه به برارو پا متصل است\nدارای ٢٠٠٠ کیلومتر طول از ٤٠٠ الی ٧٠٠ کیلومتر عرض و\nمساحت آن ٧٧٢٠٠٠ کیلومتر مربع میباشد .\nپستی و بلندی و وضعیت سواحل آن ـ شبه جزیره اسکاند\nنیا و شامل دو ناحیه طبیعی کاملاً مشخص است :ـ\n\nدر مغرب آلپ های اسکاندنیاو و در شرق فلات بالتیک . سطح دوم کی\n١ ـ آلپ های اسکاندنیا و که در ابتدای عصر اوّل در نتیجه چین خوردگی\nکالدنی مانند کوههای اسکاتلند (اکسس) تشکیل یافته و بعداً فرورفتگی\nبحر شمال این دو رشته جبال را از یکدیگر مجزا ساخت .\nبواسطه مرور قرن ها و تاثیر یخچالها و جریانات قلل مرتفعه و نوک ها و دره های\nوسیعه ازین آلپ ها وجود نداشته و بلندترین نقاط آن ایپه فیلین\n(٢٥٦٠ متر) میباشد . در مقابل فلات ها یخچالها که مشرف ببحر\nشمال هستند در مواقع مرتفعه آن بسیار و غالباً از برف پوشیده اند.\nاین سلسله هرچه بجانب مشرق میرود پست گردیده و\nفلات های مطبقی را تشکیل میدهد و از نقطه نظر علمی میتوان گفت که"}
{"book": "adl0410", "page": 43, "text": "٣٦\nبما وراء بالتسیک یعنی در فلاند خاتمه می یابد\nدر ساحل کوه‌های اسکاندنیاد بسیار تند و خلیج‌هاباریک و عمیق موسوم به فیورد در اثر\nانقلابات قدیمه در آن احداث گردیده است. اکنون نیز در طول این سواحل\nجزائر متعدده که معروف ترین آنها مجمع الجزائر اسکلیا رگارد است گواه\nاین انقلابات و بقایای ساحل قدیمی این شبه جزیره میباشند.\n۲:- فلات بالتسیک که متدرجاً تا ساحل شرقی پست گردید و آثار یخچال‌هائیکه\nدر قرون سابقه آنرا پوشانیده بود هنوز دیده میشود یخچال‌های مزبورہ پست\nو بلندی این فلات را متناسب ساخته و حفره هائی ایجاد نمودہ پس از\nدور شدن طبقات یخ دریاچه‌های کنونی سوئد (ونر- وتر- بلمارن\nو مالارن) در محل آنها بوجود آمده است.\nسواحل بالتسیک خاکی و پست و عمق بحر نیز درین سواحل خیلی کم میباشند.\nدر اثر تهاجم امواج بالنسبه دارای بریدگ‌های زیاد و از مردابها پوشیده\nشده است. جزائر مسطح کثیرے در نزدیکی آن واقعند که مشهورترین\nآنها آلاند و گوتلاند هستند.\nآب و هوا و رودهای آن:- در شبه جزیرۀ اسکاندنیاد و آب"}
{"book": "adl0410", "page": 44, "text": "۳۷\nو هوای متمایز و دو دسته رودهای مختلف وجود دارد.\nدر نواحی غربی بواسطه ارتفاع اراضی آب و هوا سخت ولی تأثیر اقیانوس اطلس\nآنرا معتدل و مرطوب برابر گردانیده است. سرما و رطوبت درین ناحیه\nیخچالها و انبارهای برفی تولید کرده که در موقع ذوب رودهای سیلابی کوتاه\nو تند و در عین حال منظمی را بجانب مصب اقیانوس اطلس جاری میسازند\nمهم ترین آنها رود کلمن میباشد.\nآب و هوای ناحیه شرق برعکس فوق العاده خشک و شدید و مخصوصاً زمستان\nآن بی نهایت سخت است.\nرودهای غیر منظم ولی طویل تر از رودهای مشرقی هستند از شمال غربی بجانب\nجنوب شرقی جاری و به بحر بالتیک میریزند تقریباً تمام موازی یکدیگر\nو عمده ترین آنها دال الف و کنا الف میباشند.\nمحصولات نباتی و معدنی آن: تقریباً سه خمس اراضی شبه\nجزیره اسکاندنیا از یخ و برف و مردابهای منجمده یا توندرا پوشیده\nگشته و غیر مسکون افتاده فقط دو قسمت آن که عبارت از\nناحیه جنگلها (سرو و کاج) شامل قسمتهای پست جبال"}
{"book": "adl0410", "page": 45, "text": "۳۸\nاسکاندیناویا شمال قلات بالتیک یک ناحیه فلاحتی شامل مرکز و جنوب فلات\nبالتیک است مسکون و قابل زراعت و محصولات عمده اش گندم جو جاو دار\nمیباشد، مراتع درین دو ناحیه اخیر فراوان هستند.\nباینصورت بدیهی است که حیوة فلاحتی آن رونقی نمیتواند داشته باشد\nبالعکس از هر حیث معادن فوق العاده ثروت و خصوصاً آهن ومس\nو نیکل بکثرت دارد.\nتقریباً فاقد معادن ذغال سنگ واگر آبشار ها مفیده آن نبود از حیث صنعت\nهم مقامی را احراز نمیکرد.\nتقسیمات سیاسی اقتصادی\nاسکاندینادی\nشبه جزیره اسکاندیناو دارای ۸،٤۹۱،۰۰۰ جمعیت است که تقریباً\nیازده نفر هر کیلومتر مربعی تقسیم گردیده و تمرکز آن در ایالات جنوبی\nمیباشد.\nباستثنای پنجاه هزار لاپنی که از نژاد آسیائی و در نواحی شمالی زندگانی\nبدوی دارند تمام مردمان این شبه جزیره از نژاد اسکاندنیا و یعنی"}
{"book": "adl0410", "page": 46, "text": "۳۹\n\nشعبه از نژاد ژرمن بوده دارای یک قیافه (قد بلند ـ موی زرد و چشم آبی)\nو دارای یک مذهب (لوتری) هستند.\nمعهذا با وجود این وحدت نژادی تباین اخلاق و زندگانی توحید حیوة\nسیاسی آنرا غیر ممکن ساخته است.\nدر قرون ۱۶ و ۱۷ و ۱۸ شامل دو مملکت بوده یکی مستقل (سوئد)\nدیگری متحد با دنمارک (نروژ)\nبعد از ۱۸۱۴ نروژ بشرط حفظ قوانین ـ قشون ـ بحریه و بودجهٔ علحده\nخود بپادشاه سوئد داده شده لیکن در ۱۹۰۵ باز این وحدت\nسیاسی درهم شکسته و از آن تاریخ شبه جزیره اسكاندیناویا\nدو مملکت است.\n۱ :ـ مملکت سوئد که از ناحیهٔ جلگهٔ شبه جزیره و دامنهٔ شرقی جبال\nاسکاندیناو مرکب بوده.\n۲ :ـ مملکت نروژ که شامل نواحی جبال اسکاندیناو باستثنای\nدامنهٔ شرقی آن میباشد."}
{"book": "adl0410", "page": 47, "text": "٤٠\nمملکت سوئد\nمملکت سوئد شامل ناحیه شرقی یعنی برمی شبه جزیره قریب ٤٥٠٠٠٠ یکلومتر\nمربع مساحت و ٥٨٧٠٠٠٠ جمعیت دارد آب و هوای آن غیر معتدل در شمال آنرا\nجنگل‌ها کم یزوع و یخچال‌ها و در مرکز جنگل‌ها و مراتع و بالاخره در جنوب اراضی زرعی\n(غلات) میباشد. تمرکز جمعیت در ناحیه جنوبی شده و بیشتر ساکنین آن زراعت\nپیشه هستند. سرچشمهٔ حیات سوئدها از زراعت – معاون و استفاده\nاز جنگل‌هاست صادرات عمدهٔ آن چوب و لبنیات و خصوصاً فلزات\n(آهن بسیار اعلی) میباشد. زغال سنگ و مواد غذائی از خارج خریداری میکنند.\nشهرهای معتبر این مملکت در ناحیهٔ جنوبی واقع گردیده پای تخت آن\nاستخلم (٤١٥٠٠٠ جمعیت) شهر عظیمی است که در روی\nهفت جزیرهٔ نزد یک بحر بالتیک در مقابل خلیج فینلاند بنا شده\nموقعیت تجارتی آن خیلی مهم است.\nدیگر شهرهای مهم آن عبارتند از :–\nگتبورگ در کنار تنگهٔ کاتگا –\nمالمو در کنار تنگهٔ سوند."}
{"book": "adl0410", "page": 48, "text": "٤١\n\nفولکينيك در کنار بحر بالتيك\nهر سه شهر فوق الذکر در ناحیه زراعتی جنوبی واقع شده اند .\n\nمملکت نروژ\n\nنروژ دارای قریب ٣٢٢٠٠٠ کیلو متر مربع مساحت و ٢٦٤٦٠٠٠ جمعیت\nاست این مملکت از کوهستانی تشکیل گردیده که علاوه بر سنگلاخها و برف\nو یخچال ها جز جنگلهای سرو و کاج و مراتع دامنه های آن ثروت دیگری را مالک\nنیست . اگر دریای ساحلی نروژ بی اندازه ماهی نداشت و سواحل آن بابریدگیهای\nخود مساعد برای صید ماهی نبود منابع حیوتی نروژ تقریباً صفر گفته می شد.\nبطور کلی زندگانی این مملکت بحری و بیش از یکصد و سی هزار از سکنه آن صیاد\nو ملاحند . طول سواحل نروژ - ١٧٥٠٠ کیلومتر است .\nتربیت حیوانات و جنگلها وصید ماهی سه عنصر بزرگ تجارت نروژ\nوصادرات عمده آن بیشتر چوب قطران و لبنیات و ماهی میباشد\nباینکه این مملکت در ناحیه شمالی خود منطقه قطبی میرسد معهذا مملکتی\nمترقی است .\nتمرکز جمعیت آن در طول سواحل و تمام شهر های بالنسبه مهم"}
{"book": "adl0410", "page": 49, "text": "٤٢\nدر کنار بحر واقع اند .\nپایتخت مملکت کریستیانیا (٢٦٠٠٠٠ جمعیت) در کنار یکی از\nفیورد های جنوبی بنا شده و دیگر شهرهای معتبر آن عبارتند از برژن - درونتم\nو همر فست که از بنادر ساحل غربی میباشند .\nIII\nدانمارک\nمملکت دانمارک یکی از کوچگترین ممالک اروپا دارای ٤٣٠٠٠٠ کیلو متر\nمربع مساحت قریب سه ملیون جمعیت و شامل دو قسمت است :\n١- قسمت بری یا شبه جزیره ژو تلاند که اخیرا شلسویک نیز بان\nمنضم گردیده\n٢- مجمع الجزایر شرقی که جزائر عمده آن فیونی - سیلاند - لالاند و در\n١٥٠ کیلومتر دور تر از ساحل جزیره برنلم میباشد این جزائر که در مدخل بحر\nبالتیک بین ژوتلا و شبه جزیره اسکاندینا و واقعند بواسطه پنج تنگه\nاز هم و از یکدگر جدا شده اند : ١- اسکار ژاک ٢- کاتگا ٣- سوند\n٤- بلت کبیر ٥- بلت صغیر"}
{"book": "adl0410", "page": 50, "text": "٤٣\n\nبدینطریق حکمرانی مدخل بحر بالتیک با دانمارک و بهمین آن را در بان بالتیک\nلقب داده اند .\nپستی و بلندی آن - جلگه دانمارک اثرو تلاند و مجمع الجزایر نیز\nمانند جلگه سوئد و جلگه آلمان جزئی از محلات بالتسیک و آثار یخچالہایکه\nآنرا در اعصار ماضیه پوشانیده بودند هنوز مشہود است .\nیخچالہا نقاط مرتفعه آنرا پست نموده و فعلاً سطح این مملکت کاملاً مسطح\nو تنها تپه که مرتفع ترین نقاط آنرا تشکیل میدهد تپه هیملسبرک\nو یکصد و هشتاد متر ارتفاع دارد .\nدانمارک از حیث جنس اراضی خود به دو ناحیه مشخص تقسیم میگردد: ریگزار\n۱- نیمه غربی ثروت لاند که شن زار و لم یزرع است و فقط مخصوص تربیت\nگوسفند میباشد .\n۲- نیمه شرقی ثروت لاند و مجمع الجزایر که خیلی حاصلخیز و فلاحتی و دارا\nمراتع پرمایه که برای چار پایان بزرگ (حیوانات شاخدار - اسپ)\nبسیار مناسب میباشد . سواحل این قسمت پست و خلیج های\nباریک بندرگاه های مهمی دارد ."}
{"book": "adl0410", "page": 51, "text": "٤٤\nآب و هوای آن: بالنسبه بحری، مرطوب تا اندازه ملایم است\nتابستان آن کوتاه - بهار و پائیز معتدل و بارانی زمستان\nمتغیر میباشد و حتی بقدری سخت میشود که برای یکماه دو ماه\nحتی تنگه ها نیز منجمد شده و گاهی بطوری ملایم است که دلو یکروزه\nهم یخ نمی بندد. غالباً باران میبارد لیکن بسیار ریز و کم دوام میباشد.\nمنابع طبیعی آن: مملکت دانمارک فاقد محصولات معدنی است\nلیکن بعللی که ذیلاً ذکر میشود در فلاحت آن ترقی بسیار دارد :-\n۱- آب و هوای آن معتدل و کمی مرطوب است.\n۲- خاک آن خصوصاً در ناحیه شرقی ژوتلاند و جزائر طبیعةً مستعد میباشد.\n۳- مردمان آن فوق العاده زحمت کش و فعال و لا ینقطع بخشک کردن\nمردابها و کشیدن نهرها و غیره مشغولند .\nعلاوه بر محصولات جنگلهای شرقی منابع فلاحتی عمده دانمارک\nازینقرار اند:-\n۱- زراعت مواد غذائی از قبیل جو - جاو دار - سیب زمینی و شلغم -\n۲- میوه جات که بی اندازه فراوان است"}
{"book": "adl0410", "page": 52, "text": "٤٥\n\n٣ - مراتع که برای تربیت حیوانات بکار میرود .\nدانمارک یکی از اولین ممالک اروپائی است که نسبت به ساکنین خود بیشتر\nتربیت چهارپایان شاخدار مینماید (گاو و گاو شیرده وغیره) ونتیجه مستقیم\nآن ترقی بعضی رشته صنایع فلاحتی مانند قند سازی و خصوصاً لبنیات\nوغیره شده است تربیت اسب نیز درین مملکت رواج کاملی دارد.\nصید ماهی یکی از منابع بزرگ ثروتی دانمارک و بهمین ملاحظه\nجزیرهٔ منجمد کرونلند وجزیرهٔ اتشفشانی ایسلاند را مستعمرهٔ\nخویش ساخته است\nتجارت آن مترقی وتقریبا مساوی با سوئد و دو برابر نروژ میباشد.\nصادرات آن بیشتر مواد غذائی ولنبنیات است به انگلیس والمان\nو واردات آن مواد معدنی ومصنوعات کارخانه جات همین دو مملکت است.\n\nجغرافیای سیاسی\nبواسطه توسعه منابع ثروتی خود دانمارک از ممالک مترقی ومتمدن\nبشمار می آید وضع حکومت آن سلطنتی مشروطه وتعلیم دران عمومی است.\nدارای ٣٢۶۷٠٠٠ جمعیت یعنی ۷۶ نفر در هر کیلومتر\nقریبا\nسرمربع"}
{"book": "adl0410", "page": 53, "text": "٤٦\nمربع میباشد در جزائر آن جمعیت مستقر اثرژوتلاند تمرکز یافته پای تخت مملکت\nکپنهاگ (٧١٠٠٠٠ جمعیت) واقع در سیلاند در کنار تنگه سوند\nو یکی بنادر بزرگ اروپا محسوب میشود. شهرهای مهم آودنس در جزیره\nفیونی و آرهوس در شبه جزیره ژوتلاند است.\nمستعمرات آن در اروپا یکی جزیره آتشفشانی ایسلاند حاکم نشینش\nریکیاویک و گیر فاراد و در آمریکا جزیره وسیع و منجمد گرنلند\nاست که فقط سواحل آن مسکون و ساکنینش اسکیمو ها میباشند\nبعضی جزائر کوچک دیگر در انتیل های صغیر تعلق بدانمارک\nدارند که مهم ترین آنها سن تماس – سن کروا و سن ژن\nاست تنها استفاده دانمارک از مستعمرات خویش مینماید حقیقتاً\nصید ماهی میباشد.\nاپی بایا هلند\n(اراضی پست)\nاین مملکت دارای ٣٤٠٠٠ کیلو متر مربع مساحت و وجه تسمیه\nآن به پی بایا هلند این است که از یک جلگه پستی تشکیل یافته که"}
{"book": "adl0410", "page": 54, "text": "٤٧\nسطح غالب نقاط آن پائین تر از سطح بحر میباشد .\nدو عامل در تشکیل این جلگه موثر بوده و هستند :\nاول تاثیر آب که :\n١- جلگه شرقی را ( درنت - اورایسل - کامپین ) تشکیل داده درین\nآن از شن پوشیده شده و لم یزرع میباشد\n٢- جلگه غربی ( زلاند - هلند - فریز ) که حاصلخیز و از رسوب بطنی\nشطوط رن - مزواسکو بوجود آمده است .\n٣- سواحل که رسوبی و پست و هموار و تپه های از شن موسوم به\nدون در کنار آن در اثر باد ها پیدا شده است رشته این تپه ها را\nغالبا تصادم امواج گسیخته در بعضی نقاط مجمع الجزایری مانند مجمع الجزاير\nزلاند و فریزین ترتیب و در پاره مواضع دیگر در ساحل نقود و خلیجها\nتشکیل داده است که بزرگترین آن خلیج زو یدر زه میباشد .\nدوم عمل و کوشش ساکنین آن که :-\n١- باحداث سدهای موازی با جریان شطوط مملکت را از طغیان\nآنها و رسوب های جدید محفوظ داشته اند ."}
{"book": "adl0410", "page": 55, "text": "٤٨\n۲ - باحداث سدهای چوبین موازی با سواحل از تهاجم امواج جلو گیری\nکرده اند.\n۳ - بوسائل مختلفه در یارا خشکانیده اراضی تازه بوجود آورده و آنرا\nبا دادن رشوه های طبیعی و مصنوعی مستعد زراعت ساخته اند.\nمنابع طبیعی آن :- مملکت هالند بواسطه جنس اراضی خود بکلی از محصولات\nمعدنی محروم ولی منابع مهم دیگری را مالک است :-\n۱ - صید ماهی که بکشتیهای بادبانی و بخاری کوچک در تمام سواحل آن\nمیشود در شمال فوق العاده پر ماهی چون بیشتر در نقاط عمیق نیز فراوان است صید\nآن بسهولت انجام می پذیرد .\n۲ - فلاحت که بواسطه آب و هوای خیلی ملایم و مرطوب آن و عدم مساعدت با ندات\nغلات و نباتات صنعتی ( گندم - جو - چغندر - تنباکو و کتان ) چندان رونقی ندارد\nتربیت گوسفند و خصوصاً حیوانات تناسلا بسیار معمول و نتیجه کره و پنیر آن مشهور عالم است\n۳ - صنعت که بیشتر متکی به محصولات فلاحتی میباشد سابقاً نساجی آن\nرونقی داشته لیکن بواسطه رقابت دول بزرگ صنعتی تنزل یافته\nو امروزه تهیه مواد غذائی و شربت ها و شکلا و غیره اساس صنعت هالی را تشکیل مدهد.\nدرست"}
{"book": "adl0410", "page": 56, "text": "٤٩\nتجارت آن : بواسطۀ محصول عمده که از تربیت حیوانات\nوصید ماهی بدست می آورد و احتیاج فوق العاده که به تهیۀ غلات\nو مواد مصنوعه دارد مملکت هلند طبیعةً دارای تجارتی مهم و مترقی است\nتجارت داخلی آن بوسیلۀ خطوط آهن و راه های قابل کشتی\nرانی است ( مملکت آبی با تقریباً ٥٢٠٠ کیلومتر ابهای\nقابل کشتی رانی دارد ) که محصولات صنعتی ناحیۀ رنان آلمان را\nاز مصب رودترن خارج مینماید .\nتجارت خارجی آن از دو بندر آمستردام و تردام بوده بیشتر\nمال التجاره های آلمانی را بطور ترانزیت خارج کرده و راه عبور\nمواد وارده بآلمان میباشند .\nهر چند که جمعیت هلند تقریباً شش دفعه کمتر از فرانسه است قبل\nاز جنگ بین الملل تجارت معظمی داشته و تخمیناً بمیزان فرانسه تجارت\nمینموده است صادرات آن پنیر و کره و سبزیجات و شکلا و دسایر\nانواع لسبینات و واردات آن غلات - فلزات - چوب\nو ذغال سنگ و محصولات مستعمرات خویش میباشد ."}
{"book": "adl0410", "page": 57, "text": "٥٠\nجغرافیای سیاسی\nناحیه شرقی پی با بالنسبه کم جمعیت و تمرکز آن بیشتر در ناحیه غربی\nمملکت است کلیه جمعیت آن ٦٨٤١٠٠٠ یعنی بطور متوسط دویست نفر\nدر هر کیلو متر مربع میباشد .\nپایتخت مملکت شهر لاهه (٣١٠٠٠٠ جمعیت) که از حیث اهمیت بعد از -\nآمستردام (٦٦٢٠٠٠ جمعیت) و رتردام (٤٨٤٠٠٠ جمعیت) در بند مهم\nهلند واقع گردیده و فقط اهمیت آن از نقطه نظر سیاسی یعنی مقر سلطنت مرکزیت\nقوای مدیره مملکتی است . دیگر شهرهای معتبر آن عبارتند از :\nاوترخت - هارلم - لید - نینگ - آرنهم و گرونلنگ\nتمرکز جمعیت پی با بیشتر در همین شهرها میباشد .\nمستعمرات آن :- هر چند که مستعمرات هلند از قرن هفدهم بسیار\nکم تر شده لیکن بازدارای ٢٠٤٥١٠٠٠ کیلو متر مربع مساحت و ٤٧\nمیلیون جمعیت است . از حیث اهمیت مستعمرات این مملکت پس\nاز انگلیس و فرانسه در درجه سوم واقع گردیده و شامل گویان هلند\n(در امریکای جنوبی) قسمتی از گنیه جدید و مجمع الجزایر سطحی در اقیانوس\nآرام"}
{"book": "adl0410", "page": 58, "text": "۵۱\nمیباشد. جزیره عمده آن جاده است که دارای ۳۵ میلون جمعیت\n(در هر کیلومتر مربعی ۲۲۶ نفر) و بمقدار زیاد محصولات حاره از قبیل کاکائو\n- قهوه - چای - ادویه جات - پنبه و کائوچوک تولید مینماید. یکی از عوامل\nمهم ثروت هلند محصولات همین جزیره است.\nدیگر جزایر معتبر آن عبارتند از سوماترا - قسمت غربی تیمور -\nقسمت بزرگی از برنئو .\nحاکم نشین تمام مستملکات اقیانوس ہند شهر با تاویا\nواقعه در جزیره جاده میباشد .\nبلژیک\nبا قسمت های کوچکی که در معاهدهٔ ۱۹۱۹ بان ضمیمه گردید مملکت بلژیک\n۳۰۴۵۰ کیلومتر مربع مساحت دارد مملکتی است بسیار کوچک تمام آن در تحت\nنفوذ دریای شمال واقع و همه جا دارای آب و هوای بحری و خیلی مرطوب میبا\nاین مملکت از حیث ارتفاع اراضی و جنس خاک بقسمتهای مختلفی تقسیم گردیده\nکه هر یک منافع و محصولات علیحده را مالک از جنوب شرقی بشمال غربی عبارت از سه\nناحیه ذیل است :-"}
{"book": "adl0410", "page": 59, "text": "٥٣\n\n(۱) بلژیک علیا (۲) بلژیک وسطی (۳) بلژیک سفلی.\n\n(۱) بلژیک علیا :- (آردن، کندرز) از بقایای چین خوردگی هرسنی بواسطهٔ قدمت و تاثیر عوامل طبیعی مخروطاتی شده که هر چه بجانب مغرب میرود پست تر میگردد (نقطهٔ مرتفع شرقی ۶۹۴ متر - نقطهٔ مرتفع غربی ۳۰۰ الی ۴۰۰ متر) آب و هوا آن سرد و مرطوب نباتاتش فقط جنگلها و مراتع کم علفی است که بر که ها و مرداب ها متعدد در آن واقع است این ناحیه حقیرترین کم جمعیت ترین نواحی بلژیک شمرده میشود لیکن این فلات مرتفع از دره ها طولانی و کم عرضی قطع شده که بالنسبه گرم تر و مرکز جمعیت و زراعت میباشند پارهٔ صنایع از قبیل فلز کاری و تراش سنگها ملح و غیره نیز در آنجا دیده می شود. در منتهی الیه بلژیک علیا جانب شمال شرقی فلات آردن منطقهٔ مهمی از معادن زغال سنگ قرار دارد که از طرفی تا فرانسه (معاول شمالی) و از سمتی تا آلمان (منطقهٔ رنانی) امتداد داشته و مهمترین مراکز آن مون، بورینیاژ، شارلروادر، دره سامبر و لیژ در درهٔ مز میباشد، این نواحی بواسطهٔ کثرت زغال سنگ و نزدیکی معادن روئی آهن فوق العاده صنعتی و مترقی و پر جمعیت است.\n\n(۲) بلژیک وسطی :- (هسپی، هینو، بابریان) از جلگه ها مرتفعی که از دره ها شیار گردیده مرکب میباشد، ارتفاع آن آردن کمتر (۱۵۰ و ۲۰۰ متر) آب و هوا آن ملایم تر زمین آن"}
{"book": "adl0410", "page": 60, "text": "٥٣\nاز یک طبقه ضخیم لای پوشیده شده است.\nاین قسمت ناحیه بزرگ زراعتی بلژیک و مخصوصاً زراعت گندم و چقندر قند در آنجا\nبسیار شده و تربیت حیوانات نیز رونقی دارد.\nبلژیک وسطی بواسطه آب و هوای معتدل و هموار زمین اود یکی از شوارع مهم\nاروپا بوده میباشد، راه آهن پاریس - لیژ، کلنی و برلن از انجا عبور کرده همیشه\nمحل تصادم قوای فرانسه و اقوام ژرمن بوده است و حتی تهاجم ١٩١٤ المان\nبفرانسه نیز از این ناحیه صورت گرفت.\n٣- بلژیک سفلی- مانند هلند اراضی این ناحیه پست وحتی در بعض نقاط نیز پائینتر\nاز سطح بحر است.\nآب و هوای آن خیلی مرطوب و خاکش رسوبی وشنی میباشد پاره قسمتها آن بصور\nاولیه باقی و لم یزرع (کامپین) قسمتها تازه آماده زراعت شده (ایالت دی)\nو بالآخره قسمتهای نیز از سابق آباد گردیده و در ان مردم سکونت داشته زراعت\nمینمایند (فلاندر و جلگۀ بحری)\nنواحی اخیره از مراتع پرعلف پوشیده گردیده و از قرون وسطی مرکز زراعت نباتات\nصنعتی (کتان، چقندر) بوده و پارچه بافی فلاندر اکنون نیز فوق العاده ترقی دارد."}
{"book": "adl0410", "page": 61, "text": "٥٤\nدر بلژیک سفلی رودخانه‌های متعدد و مفیدی جاری است که مهمترین آنها اسکو\nبا شعب ثلاثه خود لیس - داندر و روپل میباشند.\nسواحل آن پست و تپه‌های شنی در کنار آنها قرار دارد جز در مصب\nاسکو بنا در طبیعی درین سواحل ملاحظه نمی‌شود.\nجغرافیای سیاسی\nبواسطهٔ موقعیت طبیعی خود بلژیک بزودی جلب توجه اقوام مختلفه را نموده و دو نژاد\nدر آن سکنی دارند.\n(۱) فلامانل‌ها در شمال که زبان آنها آلمانی\n(۲) والن‌ها در جنوب شرقی که بزبان فرانسوی تکلم مینمایند.\nاین دو نژاد از حیث عده تقریباً برابر اند.\nدر ١٩١٤ در اثر توسعه صنعتی بلژیک متراکم‌ترین نقاط اروپا از حیث جمعیت بوده\nو عدهٔ ساکنینش به ٧٫٦٨٤٫٠٠٠ بالغ میگردید، یعنی ٢٥٢ نفر در هر کیلومتر\nمربع منزل داشتند، بعد از جنگ تغیراتی که در آن پیدا شده محتاج باحصائیه جدید\nمیباشد، وضع حکومت بلژیک سلطنت مقننه و پایتخت مملکت شهر بروکسل است\nکه با قصبات اطرافش ٨٤٢٫٠٠٠ جمعیت دارد این شهر علاوه بر اهمیت پایتخت"}
{"book": "adl0410", "page": 62, "text": "٥٥\nمرکز مهم تجارتی و علمی میباشد.\nشهرهای مهم آن عبارتند از:-\nلیژ (٢٠٣٠٠٠ جمعیت) که فلزکاری آن مشهور است.\nگانگ (٢١٢٠٠٠ جمعیت) واقع در ملتغامی رود لیس واسکو در قرن شانزدهم\nشاید اولین شهر عالم بوده اکنون دارای کارخانجات ماشین سازی پنبه ریسی\nو موسسات علمی میباشد.\nآنورس، در هشتاد و هشت کیلومتری بحر کنار خلیج رو اسکو واقع و از\nقدیم یکی از مراکز مهم تجارتی بوده است جمعیت آن با قصبات اطراف ٣٠٠٠٠٠\nو امروزه نیز از بنادر بزرگ عالم شمرده میشود.\nتجارت عمده که این بندر از حیث واردات کائوچوک و عاج کنگو - حبوبات\nو پنبه امازونی پشم لاپلاتا و قهوه برزیل است. اهمیت نظامی آن نیز قابل\nتوجه است. دیگر و رویله با کارخانجات ماهوت بافی و نساجی خود.\nنامور و شانرلس وا که دارای کارخانجات مهم فلز کار و شیشه سازی میباشند\nلوون و مالین، دارالعلمهای مذهبی و تورنه و بروژ از مراکز مهم استخراج معادن\nزغال سنگ بلژیک و با لآخره بندر استافل که مبدا ء خطوط آهنی است که از راه"}
{"book": "adl0410", "page": 63, "text": "٥٦\nبجانب ایطالیا و از دین بجانب مشرق میرود .\nجغرافیای اقتصادی\nبا وجود کمی وسعت خاک خود بلژیک از ربع آخر قرن نوزدهم در ردیف اولین\nملل اقتصادی عالم قرار گرفته است علت اساسی این ترقی و توسعه که سزرا\nوارست همیشه بعنوان شاهد و مثال نام برده شود فعالیت فوق العاده\nو ذکاوت ساکنین آن - ازدیاد جمعیت و بالآخره تأثیر شخص لئوپلا دوم\nو کوشش حکومت در تعمیم معلومات فنی وصنعتی و تجارتی بوده است .\n۱- فلاحت آن :- با وجود استعداد اراضی بلژیک علیا بواسطه رطوبت هوا\nگرانی قیمت زمین ورقابت دول دیگر این مملکت فلاحت قابل توجهی ندارد\nو طبیعت نیز برای زراعت مهیا نبوده زیرا دو ثلث اراضی از شن و خاکست\nپوشیده شده وزحمات ایا در حاصل خیز گردانیدن آنها نتیجه مفیدی نداده است\nزراعت غلات کفاف مصرف ساکنینش را ننموده و بواسطه بحران ہائیکه از ورود\nگندم ممالک دانوب و امریکا درین مملکت رخ میداد مردم تربیت چارپایان\nرا بیشتر نافع و مفید دانسته و بدان تمایل کردند .\nمحصولات عمده زراعتی عبارتند از گندم - جاودار- جو- چودوسر- سیب زمینی و میوجات کتا\nهاجمه رتبه ۵۵ اریابی"}
{"book": "adl0410", "page": 64, "text": "۵۷\n\nتربیت گله ها و گيا هآ تز مینی خصوصاً در ایالت گاندر رواج کلی دارد.\nنباتات صنعتی نیز از قبیل چقندر، قند، کتان، شاہدانہ و تنبا کو و غیرہ\nدر غالب نواحی شیوع داشته و مهم ترین آنها هما چقندر قند است.\nتربیت حیوانات (بیشتر شاخدار) در حدود فلاندر و هسبی و ایالت\nهژئو شده و چون منافع بسیا ر بها تا لی میرساند آ تیة خوبی باین مملکت\nخواهد داشت. صید ما ہی سواحلی آن چندان مهم نیست مملکت\n٢- صنعت :- که در بلژیک تفوق آشکاره بر فلاحت دار دز یرا این\nدارآ رشتۀ مآ هم ذغال سنگ آهثن روی و در اطراف آنها نیز کارخانجاد مراء ست گز\nصنعتی تا سس گردیده که با بہترین مراکز عالم رقابت مینما ید. از حیث اسخرا\nذغال سنگ بلژ یک پنجمین مملکت د نیا و معادن آن در یک ناحیه ١٧٠ کیلو متر طول\nو ٣ تا ١٥ کیلومتر عرض واقع گردیده است. معادن سنگها تراش و سنگها\nلوح نیز در ایا لت لیژ و نامور بسیار میباشد. صنایع فلزکاری بیشتر\nدر بلژ یک علیا و عبارت انداز لکمو سازی و واگن سا ز ی کشتی سا ز ی لوکوموتیف سازی\nو سا ختن پلها آهنی ماشینہآ بخار آلات برقی صنعت شیشہ سا ز ی در بلژیک آهن پارس\nخیلی مترقی و عاید آن سالیا بیش از ۶۲ ملیون فرانک است."}
{"book": "adl0410", "page": 65, "text": "صنعت پارچه بافی یکی از افتخارات قدیم فلاندر و هجده هزار نفر درین شعبه کار میکنند\nو بیشتر آن پشمینه بافی پارچه هاکتانی است تهیه پارچه ها پنبه از قرون نوزدهم\nرواج یافته و تقریباً در صنعت درجه اول را حائز گردیده و مرکز آن ایالت\nکاند میباشد پارچه ها ابریشمی هنوز اهمیت چندان ندارد .\nدیگر از صنایع بلژیک عبارت اند از قالی بافی چرم سازی و بالاخره کاغذ\nسازی که نسبت باستعداد مملکت از سائر ممالک بیشتر است .\n۳- تجارت :- وسائط حمل و نقل بلژیک بسیار متنوع و متعدد در شریانهای\nمختلفه وسائط ارتباطیه آن به تناسب وسعت مملکت از تمام ممالک زیادتر\nاست. دارای قریب ۴۶۰۰ کیلو متر راه آهن و شهر بروکسل پای تخت مملکت\nمرکز آن میباشد چون بین ممالک مهمه اقتصادی واقع گردیده تجارت\nعبوری ( ترانزیت ) خیلی قابل ملاحظه دارد .\nکشتی رانی شطی بلژیک بسیار با ترقی و رود های مهمه آن مانند اسکو و موز بوسیله ترعه ها\nبیکدیگر اتصال یافته است . میزان تجارت آن در سال ۱۹۱۲ باستثنای\nدو ملیار فرانگ ترانزیت تقریبا هشت ملیار د فرانك بوده صادرات عمده اش\nدر همین پشم حبوبات کتان و تناب ها پوست و اطاقها راه آهن و مصنوعات آهنی موجود\nاست"}
{"book": "adl0410", "page": 66, "text": "۵۹\nو بالاخره روی به آلما و فرانسه و انگلیس هالند. اتاژونی و جمهوری آرژا\nنیتن و برزیل و روسیه و اطالیه رو آرد اان غله و پشم و پنبه و پوست و ذغا\nسنگ و کائوچوک وغیره از فرانسه والما و انگلیس و اتاژونی و هلاند و جمهوری\nارژانتین و روسیه و هندوستان و رومانی میباشد .\nمستعمرات آن : ـ فقط منحصربکنگوی بلژیک افریقای مرکزیست که شامل\nتمام حبوب کنگو و در محصول آن یکی عاج و دیگر می کائوچوک خیلی مهم میباشد.\nفرانسه\nجغرافیای طبیعی\nموقعیت حدود و مساحت آن : ـ واقعه در مرکز نیمکره شمال بین ۴۲ و ۵۱\nدرجه عرض خاک فرانسه محدود است به بحر شمال بحر مانش اقیانوس اطلس جبال\nپیرنه که آنرا از اسپانی جدا کرده ـ بحر مدیترانه ـ جبال الپ ، ژورا ورود\nرن که سرحد ما بین این مملکت و اطالیا و سوئیس و الما میباشد در شمال شرقی\nاز رود رن تا بحر شمال یعنی در ناحیه لژانمبورگ لکزمبورگ و بلژیک سرحد فرانسه عبار\nاز یک خط قرار دادیست که هنوز پاره نقاط آن کاملاً مشخص نیست ناحیه\nلاسار که موقتاً بموجب عاهده ورسای در تحت اشغال فرانسه باشد تکلیف قطعی آن"}
{"book": "adl0410", "page": 67, "text": "۶۰\nدر سال ۱۹۳۴ پس از مراجعه بآرای عموم معلوم خواهد گردید.\nبغیر از ناحیۀ لاسار فرانسه دارای ۵۵۰۰۰۰ کیلو متر مربع ساحت است.\nپستی و بلندی آن : پستی و بلندی فرانسه در نتیجۀ انقلابات مختلفه و متعددۀ\nمعرفت الارضی بوجود آمده که مهمترین آنها از اینقرار اند: - در عصر اولیه یا حین\nخوردگیها هر سینی اراضی بین برطانیه و تودۀ مرکزی مبین تودۀ مرکزی و\nواردن و وژ تشکیل یافته در عصر دوم اراضی رسوبی پا توده های سینی پیدا شده\nوبالآخره انقلاب عصر سوم موجب تشکیل جبال الپ تیش فشانای ولای\nو اورنی گردید.\nپستی و بلندی فرانسه بالآخره شامل است از :\n۱- سه تودۀ قدیمی که در اثر فرو ریختگی با مرو زمانه پست شده تقریباً\nبصور جلگه درآمده مرکب اند از توده های آرموریکن (مرتفع ترین قله آن ۳۹۰ متر) اق\nدانه ۴۰۰ تا ۷۰۰ متر) و وژ با قلل مرتفعه بالن دالزاس -\nبالن دگبومیژ (۱۴۲۶ متر) و هانگ میباشد. جبال وژ\nفوق العاده صعب العبور و طرق ارتباطیه در آن با شکال تمام دائر شده است.\n۲ - سه توده جوانتر که البته نسبتةً مرتفع و رویا آن از کوه های حقیقی پوشیده"}
{"book": "adl0410", "page": 68, "text": "٦١\nاز برون و یخچالهای دائمی تشکیل یافته :-\nالف - جبال پیرنه سدی طبیعی بین فرانسه و اسپانی دارای ٤٣٥ کیلومتر طول\nو از ٦٠ الی ١٨٠ کیلومتر عرض است قسمت مرکزی ان خیلی مرتفع وغیر قابل\nعبور و دارای قلل شامخه که همش آناقو آنتو (٣٤٠٤ متر) میباشد دو قسمت\nشرقی و غربی ان بالنسبه پست تر وغالباً راه عبور بین دو مملکت از این نواحی است\nب - آلپ هاکه دارای ٤٠٠ کیلومتر طول و ٢٠٠ کیلومتر عرض شیب آن بجان\nفرانسه و تقربیاً ثلثش در خاک ایطالیا است مرتفع تر آن در ناحیه شمالی ساویا\nواقع موسوم به من بلان (کوه سفید) و ٤٨٠٧ متر ارتفاع دارد.\nجبال آلپ با انکه از برف ویخ پوشیده شده و ارتفاعش بالنسبه زیاد است\nباز بواسطه وجود دره های وسیع خود سهل العبور میباشد.\nج - ژورا - که توده است آبی مرکب از چین خوردگیهای موازی قله مرتفع\nآن کریت دلانو (قله برف) دارای ١٧٢٣ متر ارتفاع میباشد .\n٣ - توده مرکزی که در اثر فوران های لاینقطع بزمین خوردگی آپنی تا لئپس پیدا\nو مانع بوجود آمد و کامرو ز خاموش است قله مرتفع آن پوی دی سانسی ١٨٨٦ متر میباید\n٤ - سه جلگه بزرگ رسوبی که عبارت اند از :-"}
{"book": "adl0410", "page": 69, "text": "٦٢\nاولاً جلگه پاریس که تمام شمال فرانسه را فراگرفته و بین توده آرموریکی و توده مرکزی\nو جبال وژ و آردن واقع است.\nثانیاً جلگه اکیتن در جنوب غربی بین جبال پیرنه و توده مرکزی\nثالثاً جلگه ذوانی که کم عرض تر و کم شباهت تر به دو جلگه سابق است از جلگه\nکوچک سافون بین توده مرکزی و ژورا و در بین توده مرکزی و الپها\nو مدیترانه در ساحل دریای مدیترانه مرکب گردیده است.\nآب و هوای آن— واقعه در وسط منطقه معتدله بواسطه کمی ارتفاع و تاثیر\nهوای بحر مملکت فرانسه دارای آب و هوائی هست معتدل یعنی نه زمستان\nآن سخت و نه تابستانش طاقت فرساست باران سالیانه آن از ٥٠٠ میلیمتر\nتا یکمتر در فصول مختلفه تقریباً متناسباً میبارد.\nدر جلگه ها و حدود جنوبی عموماً هوا گرم تر در نواحی کوهستانی و شمال خنک تر و در\nمغرب آن تحت آب و هوای بحری واقع و مرطوب است و قسمت شرقی آن را\nخشک تر میباشد. بطور خلاصه در فرانسه سه ناحیه آب و هوای معتدل بحری و توده\nآرموریکن- جلگه پاریسی جلگه اکیتن، سه ناحیه قاره بری (آردن و وژ-\nجلگه سآوا و شرق وا- ناحیه الپها و توده مرکزی) و یک ناحیه مخصوص یا ناحیه میترانه با هوای گرم"}
{"book": "adl0410", "page": 70, "text": "٦٣\nوفشکاسته و زمستانی عالم تمیز و تشخیص داده میشود .\nرودهای آن : فرانسه دارای پنج رود مهم ازینقرار است :-\n١- سین که اراهم و منظرم قابل کشتی رانی است جلگه پاریس را آبیاری نموده بحر\nمانش میریزد .\n٢- لوار هم طویل تر و هم سریع السیر تر از رودسن و چندان قابل کشتی رانی نیست\nاز توره مرکزی سرچشمه گرفته جنوب جلگه پاریس را سیر کرده باوقیانوس اطلس وارد میشود.\n٣- گارن - سرچشمه آن از جبال پیرنه مصبش خلیج ژیرند در اقیانوس اطلس است\nاین رود جلگه اکیتن را مشروب میسازد .\n٤- رُن - که از سوئس شروع گردیده آبهای جبال الپ و ژورا و جلگه سائون\nو قسمت شرقی توده مرکزی بان ریخته و بشکل دلتا به به بحر مدیترانه میریزد بواسطۀ\nعبور از نواحی کوهستانی قابل سیر سفائن نمیباشد .\n٥- رن که فقط بواسطه ساحل چپ قسمت وسطی خود بفرانسه مربوط و چند رود\nهم درین ناحیه از خاک فرانۀ بدان داخل میشود که معروف ترین آنها رود مزل است.\nجغرافیای احصائی و سیاسیا\nنژاد سکنه آن - مملکت فرانسه بواسطه ثروت و استعداد فلاحتی خود"}
{"book": "adl0410", "page": 71, "text": "٦٤\n\nاز قرون اولیه مسکون بوده نژادهای مختلفی بآنجا وارد شده اند قدیمی ترین آنها عبار تانر\nایبر ها که هنوز اعقاب ایشان در نواحی پیر نه غربی دیده میشود۔ لیگور ها و با\nلاخره سیلت ها که بعد ها نژاد های دیگر آنها را بجانب ایالت سرتانی جنوبه\nتوده مرکزی رانده جای ایشان را گرفتند از این وقت در نقاط مختلفه فرانسه اقوامی\nجای گزین گردیدند که معتبرترین شان عبارتند از ۱۔ فینقیها یونانیها در سواحل مدیترانه\n۲- رومیها که تمام مملکت را زیر سلطه خود گرفته و آنرا متمدن ساختند ۳- ژرمنها\nکه پس از تهاجمات پي در پی عاقبت در شمال شرقی اقامت گزیدند ۴- نورمانها\nو اعراب که چندان اهمیتی نداشتند.\nاین عناصر مختلفه بشری بمرور زمان در تحت تأثیرات سیاسی و اقتصادی با یکدیگر\nمخلوط شده و نژاد امروزه فرانسه را تشکیل دادند .\nجمعیت فرانسه ۳۹۴۰۰۰۰۰ یا ۷۱ نفر در هر کیلو متر مربع است سابقا تمرکز\nجمعیت در جلگه ها و نواحی کوهستانی تقریبا غیر مسکون بود هر چند امروزه نیز\nاین نواحی اخیر چندان پر جمعیت نیست لیکن بواسطه پیشرفت و توسعه\nصنعت عموما هجوم مردم به حدودی است که دارای استعداد صنعتی و تجارتی\nباشد و شهرهای مهم در همین قسمتها واقع گردیده است."}
{"book": "adl0410", "page": 72, "text": "٦٥\n\nتشکیلات سیاسی و اداری و شهرهای مهم آن :- وضع حکومت\nفرانسه جمهوری ریاست قوه مجریه باشخص رئیس جمهور است که برامدت چهار\nسال انتخاب به کمک وزراء خود کار میکند قوه مقننه بدست مجلسی که عبارت باشند\nدر نقطه نظر اداری مملکت فرانسه به ٨٩ ایالت و ولایت تقسیم میشود.\nپایتخت مملکت شهر پاریس جمعیت آن با قصبات اطراف خود چهار ملیون میسچئے\nاز مراکز عمده صنعتی و تجارتی فرانسه بشمار می آید.\n\nدیگر شهرهای مهم عبارتند از:-\nدر شمال:- شهر لیل اولین مرکز صنعتی نواحی معدنی شمال فرانسه و پادکاله ودا\nکارخانجات مهم پارچه های پشمی و پنبه قطعه نظامی معتبر است. ٢-دنکوک\nبندر نظامی در کنار بحر شمال تجارت منظمی با انگلیس و امریکای جنوبی دارد.\n٣-هاور واقع در کنار دریای مانش دومین بندر تجارتی فرانسه محسوب این\nتجارت عمده آن انگلیس و امریکا و خصوصاً به اکازونی نسبت واردات آن قهوه\nو گندم و قند میباشد در مغرب.\n\n١- برست بندر نظامی\n٢- نانت شهر مهم صنعتی واقع در لوار سفلی پیش بندران سین نازر میباشد."}
{"book": "adl0410", "page": 73, "text": "٦٦\n\nدر جنوب غربی : -\n١- بود و که در مرکز یک ناحیة تاکستان مهمی در رو رود کارون واقع و از بنادر مهمه فرانسه بشمار می آید .\n٢- تو لوز در کارن علیا .\nدر جنوب شرقی : -\n١- مارسی در ساحل مدیترانه شهر مهم صنعتی و در عین حال اولین بندر فرانسه میباشد\n٢- بندر نظامی تولن .\n٣- نیس که بواسطه آب و هوای معتدلش مسافرین بسیار در مدت زمستان به آنجا میروند و ازین حیث خیلی مشهور است .\n٤- شهر صنعتی گرنبل در مرکز ناحیه الپها .\nدر مشرق و شمال شرقی : -\n١- لیون واقع در متقای رود سائون ورن از همین رو دارای اهمیت فوق العاده تجارتی است صنعت آن نیز خیلی مهم و بیشتر شهرتش بواسطه بافتن پارچه ابریشمی میباشد\n٢- سنت ایتین در مرکز یکی از مهم ترین قسمتهای ذغال سنگی فرانسه .\n٣- یمس که شهرت آن بواسطه کثرت کارخانجات پشمینه بافی است هر چند در ستمد جنگ بکلی خراب شد"}
{"book": "adl0410", "page": 74, "text": "٦٧\nونسمحل گردیده لی باز در حال نمو است.\n٤- نانسی در مرکز یک ناحیه بزرگ فلز کاری.\n٥- متیرز قلعه است نظامی در ایالت لون.\n٦- شهر استراسبوگ که از شهرهای بزرگ صنعتی فرانسه و حاکم نشین ایالت الزاس شد\nجغرافیای اقتصادی\nنمو و توسعه اقتصاد آن - از مدتها پیش فرانسه شروع با ستفاده از منابع مختلفه\nو متعدده طبیعی خویش نمود بواسطه استعداد زراعتیش بسرعت درین شعبه ترقی کرد کاملاً\nنیز با وجود رقابت دول جدید درین تمام ممالک مظفراً ره پا نهاد ولتی است ،\nقسمت اعظم احتیاجات تغذیه خود را از داخله تدارک مینماید بواسطه آنکه فاقد سنگ\nدپاره مواد معدنی صنعت فرانسه ترقی بسیا ننموده معهذا از جمله ممالک صنعتی عالم بشمارید\nتا قبل از جنگ ۱۹۱۴- ۱۹۱۸ از برکت محصولات فلاحتی و صنعتیش یکی از دول متمول و ثروتند\nعالم و غالب ملل مدیون آن بودند بعد از جنگ جیلو اقتصادیش متزلزل و مغشوش گردید\nو کوشش بسپاری در تجدید وضعیات سابقه مینماید.\nوسایط ارتباطیه فرانسه خیلی مکمل و دارای بهترین راههای شوسه و ۱۲۰،۰۰۰ کیلومتر راههای تفتی\nرانی و پنجاه هزار کیلو متر خطوط آهن میبا شد تمام خطوط عمده این راه آهن از شهر پاریسس"}
{"book": "adl0410", "page": 75, "text": "٦٩\nمجبور میکند هر چند که مرکزیت واقعی بهای تخت دارد لیکن نقص مذکوری بر اربط\nمستقیم نقاط مختلفه مملکت ظاهر میسازد.\nفلاحت آن: محصولات فلاحتی فرانسه بواسطه آب هوا و زمین مساعدش متعدّد\nو متنوع است، دست انسان نیز کمک آن رفته و ثرو طبیعی را ترقی داده است جویها\nو انهار زیاد کشیده شد زمین با علم بزیع و مرابهار امتداد به شتی را با آسا و بالاخره با\nادوا زراعتی کامل ماشینها فلاحتی حیوانات فازان یا تخم فوق العاده مترقی گردانید است\nمحصولات عمده فلاحتی عبارتند از:-\n١- غلات و خصوصاً گندم که بواسطه رشوه زیاد امروزه در غالب نقاط مملکت\nزراعت میشود در سالها فراوانی گندم فرانسه بخوبی کفاف مصرف داخله را مینماید.\n٢- تاک که محصول آن از غالب ممالک دنیا بیشتر است.\n٣- تربیت حیوانات اهلی که در نواحی مختلفه معمول و شامل اسب گاو و گوسفند میباشد\n٤- زراعتها مختلفه تغذیه و صنعتی مانند سیب زمینی چقندر و میوه جات\nصنعت آن: از نقطه نظر صنعتی فرانسه از دو حیث در زحمت است:\n١- عدم کفایت محصول و غار سنگ که باز تا درجه با استفاده از آبشارهای\nنواحی آلپ توده مرکزی جریان میشود."}
{"book": "adl0410", "page": 76, "text": "۶۹\n٢- عدم کفایت محصولات معدنی غیر از آهن .\nمعهذا صنایع متنوعه و مترقی در فرانسه دیده میشود از اینقرارب\n١- صنایع تغذیه که عمده ترین آنها صنعت قند سازی .\n٢- صنایع بافندگی که مترقی ترین آنها پشمینه بافی - بافتن\nپارچه های پنبه - پارچه های ابریشمی - پارچه کستانی میباشد .\n٣- صنایع فلز کاری که بیشتر در مشرق و شمال توده مرکزی متوالی\nمراکز عمده صنعت فرانسه یا در نواحی زغال سنگی (شمال و مرکز است\nو یا در نواحی است که مواد اولیه در ان فراوان است ( ابریشم در لیوان\nکتان قند سازی در شمال محصول آهن چدن در لرین ) و یا بالاخره\nدر نزدیکی بنادر مهمه واقع گردیده تا مواد لازمه صنعتی بسهولت\nدستیاب شود .\nدر مدت جنگ ۱۹۱۴ - ۱۹۱۸ بسیار از کارخانجات فرانسه بدست الیمانها خر ابگردی\nو از نیروی صنعت آن بعد از جنگ تا درجه ضعیف شده است .\nتجارت آن : قبل از جنگ فرانسه در تمام عالم رتبه چهارم را در تجارت\nداشته و روز بروز هم در ترقی بود اما جنگ بکلی ارکان باد را آنرا خراب هم ساخت"}
{"book": "adl0410", "page": 77, "text": "وامروزه فرانسه مقدار زیاد محصولات اشیاي مصنوعه و موا تفاقیه سابقتا جزء صادراتش\nمحسوب وارد مینماید تجارت خارجیش عادتاً قریب پانزده و نیم بلیارد فرانک و اکژان\nهمان با در سابقه یعنی مارسي - نادر - دنکرک و بردو میباشند .\nمستعمرات آن : بعد از ممالک متحده برطاني کبیر فرانسه دومین دولت مستعمراتي است\nمساحت مستملکانش ۱۱ میلیون کیلومتر مربع و جمعیتش ۵۰ ملیون میباشد و عبارتند از\n۱ـ در افریقا ـ افریقای شمالی ( تونس ، الجزیره ، مراکش ، افريقای شرقی ، صوماليکا\nسودان ) افریقای استوا ـ جزیره مادا گسکار و جزائر رئونیون ـ کومرداد ماهيور؟\n۲ ـ در آسیا ـ هند چيني فرانسه (تنكين ـ انام ـ لاؤس ، کشفشین ـ كامبوج ) مستعمرات\nفرانسه ( پنديشري - شاندزناگر - یانائون ـ کاریکال و ماهه )\n۳ ـ در اوقيانوسيه ـ كالدني جدید و عده از جزائر بلینزی .\n۴ ـ آمریکای سنت پیرو مكلون ، كياپ نیزه ارض جديد كوادالوپ مارتنیک انطیل های\nصغیره و بالاخره کویان فرانسه در شمال امریکای جنوبی .\nقسمت دوم اروپای مرکزی\nاروپای مرکزی قسمتی است که پس از جنگ ۱۹۱۴ـ ۱۹۱۸ تغییرات مهمی در ان رخ داده است\nشکست المان اطريش هنگری مللی که دست استیلا و نفوذ آنها بود آزاد کرده و قوه داده"}
{"book": "adl0410", "page": 78, "text": "بین ممالک اروپا مرکز بانی وسعت اراضی سه مملکت فوق العاده کاسته گردید :\n١- المان\n٢- اطریش }\n٣- هنگری } که امروزه مجزا هستند .\nسه مملکت جدید از اراضی مفتوحه از ممالک فوق الذکر تشکیل شده :-\n١- چکوسلواکی\n٢- پولنی که از ایالات نفتیه سابخو نیز که جزو المان و اطریش و روس و دندر بوجود آمده\n٣- یوکسلاوی\nبالاخره سوئد که تغییری در سر حداتش عارض نشد و رومانی که اراضی بسیار\nاز هنگری بآن ضمیمه توسعه زیادی یافت .\n\n١- سوئیس\nجغرافیای طبیعی\nمملکت سوئیس دارای ٤١٤٩٨ کیلومتر مربع مساحتی ویکی از کوچکترین ممالک اروپا میباشد\nاز هیچ طرف راه بدریا نداشته و تقریباً یک ثلث آن کوهستانی است .\nسرچشمه بعضی از رودهای بزرگ اروپا در ھی۔ این ۔ پو۔ (رون ) در همین جا مملکت"}
{"book": "adl0410", "page": 79, "text": "۷۲\nمعظم واقع گردیده ازین روی دارای اهمیتی میباشد .\nپستی بلندی آن سه از سه ناحیه طبیعی مرکب است : آلپ ها ژورا و جلگه سویس\nتمام این ناحیه اخیر متعلق بملکت سوئیس است .\n۱ - الپ های سوئیس : - که حصه از الپ های مرکزی از منطقه الپ علیا را از\nهزار تا چهار هزار متر ارتفاع ، و در منطقه پیش الپ (کمتر ارتفاع تر و عمارتر) تشکیل\nیافته است آب هوای این ناحیه سخت برف باران آن بکثرت میبارد از همین روی دارای\nیخچالهای بسیار است که رودهای سیلابی سریع زان آن اینها تغذیه مینماید . قسمت\nآن چمن زار ها و اراضی مزروع در قسمت وسطی جنگلها درختان مخروطی مشاهده شده\nو از ارتفاع ۲۶۰۰ متر از برف دائماً مستور است .\nطول عرض این ناحیه الپی را دره های سهل العبوری قطع گردید در بعضی از آنها دریاچه های\nمانند کنستانس - زوریخ - و ژنو وجود دارد سیر در این جبال غالباً از معابری میشود\nکه معتبر ترین آنها سن برنارد و سن گتارد میباشد . بواسطه آب هوای سختش\nاین ناحیه برای سکونت چندان مساعد نیست .\n۲ - ژورای سوئیس که عبارت از رشته جبال آهکی نسبته مرتفعی (۱۶۸۰) متر است که بیشتر\nپناه جلگه میباشند اینکوه ها را نیز دره های سهل العبور و حاصلخیزی شیار کرده است .\nجواز حصه دایم جرایمه ۵۰ الی ۶۰"}
{"book": "adl0410", "page": 80, "text": "۷۳\n۳- جلگه سوئیس در میان این دو توده جبال از دریاچه ژنو تا دریاچه\nکنستانس امتداد گردیده از رسوب یخ چالها تشکیل و همچنین حاصلخیز است\nارتفاع آن تقریبا پانصد متر هوایش کمتر از نواحی کوهستانی و برای زراعت\nمستعدتر میباشد رودآس این جلگه را آبیاری میکند.\nجغرافیای سیاسی\nساکنین آن. واقعه بین شمال و جنوب اروپا مملکت سوئیس همیشه یکمرأ\nتهاجم و تجارت بوده است.\nسه نژاد عمده درین مملکت سکنی دارند.\n۱- المانها:- که دو ثلث مردم مملکت را تشکیل و در نواحی شمالی و مرکزی منزل دارند\n۲- فرانسها :- ربع ساکنین مملکت و در جنوب غربی اقامت نموده اند\n۳- ایتالیائیها که در جنوب شرقی مسکن گزیده اند.\nعلاوه بر سه نژاد فوق العاده بقایاکه از نژاد قدیم روحی که حالا معروف برمانشیا\nگزین میباشد در بعضی دره ها زندگی کرده و عده انها بسیار کم است (یکصد و\nساکنین مملکت) کلیه جمعیت سوئیس ۳،۸۶۱،۰۰۰ بالغ و هر کیلومتر مربع ۹۳\nنفر تقسیم شده است چون ناحیه جلگه بیشتر مستعد زراعت و مرکز صنعت و بالاخره"}
{"book": "adl0410", "page": 81, "text": "١٧٤\n\nچهار راه اروپا شمرده میشود مرکز این جمعیت در این ناحیه و شهرتائجمة نیز در این\nناحیه واقع است . پای تخت مملکت شهر برن دارآ ... ١٠ جمعیت وسائر\nشهرها بالنسنه مهم عبارت اندانه .\nنوشامل تزیورک ـ لوزان و ژنو در روی رود رُن و دریاچه لمان\nکه یک تار از بین المللی است .\nشهرهای فوق الذکر در ناحیه جنوبی جلگه که زراعتی است واقع میباشد.\nشمال جلگه چیز صنعتی و مراکز مهم آن زوریخ دارآ کارخانجات پارچه بافی ـ\nلوسرن ـ سن گال و بال هستند این شهر اخیر نیز که در روی رود رن\nقرار دارد یکی از بازار مهمتی شمرده میشود .\nجغرافیای اقتصادی\nبواسطه عدم مساعدت هوا و خاک ترقی مملکت سوئیس فقط در نتیجه موفقیت\nآن است بین ممالک مهم صنعتی اروپا واقع و مردمانش فوق العاده زیرک\nو فعال میباشند تمام منابع طبیعی را بهر پر استفاده آورده و با وجود ارتقاع\nوعرض جبال موفق بساختن ٥٧٠٠ کیلومتر راه آهن گردیده اند .\nفلاحت آنشامل تربیت حیواناً و تهیة لبنیاست (پنیرـ کره ـ شکلا ـ شیر وغیره)"}
{"book": "adl0410", "page": 82, "text": "۷۵\nسویس برا تغذیه خود بخرید قسمت اعظم غله که مصرف مینماید مجبور است.\nصنعت ا که مدتها بواسطه فقدان ذغال سنگ متوقف بوده پس از شروع\nبا ستفاده از ابشارها رونقی گرفت\nامروزه شامل نساجی:- پارچه های ابریشمی (در ورنج از قبیل تهیه پارچه های\nابریشمی دوم شهر دنیا شناخته میشود) و پارچه های پنبه صنعت فلز کاری از\nقبیل ماشین سازی چاقو سازی وجودن کاری.\nدر نواحی کوهستانی مردمان سویس مهمانخانها ترتیب داده و از مسافرین\nکثیری که هر ساله باین مملکت مسافرت مینمایند پذیرائی میکنند این شعبه یکی از منابع\nمهم عایدات سویس میباشد تجارت خارجی ا ترقی و هفت میلیارد فرانک میرسد\nوارداتش عبارت اند از مواد غلائی (غله - آرد - قند) مواد اولیه لازمه صنعت\n(ابریشم خام و پنبه) وصادراتش بیشتر اشیاء مصنوعه و محصولات صنعت لنیاتش میباشد.\nچون از قدیم الایام این مملکت محل عبور رومیها که براجتجوهای فتوحاتی بجانب شمال\nمیرفتند و ژرمنهای بکواراضی حاصل خیز لمباردی میآمدند بوده و در قرون وسطی نیز\nرا تجارت منحصر بین جمهوریهای زدن نیز و فلورنس بطریق الدا و فرانسه میشد کلایه اهمیت\nزیاد از نقطه نظر تجارتی داشته امروزه نیز بواسطه حفر ترعه سمونژ د رونق تجارتی مدیترانه"}
{"book": "adl0410", "page": 83, "text": "۷۶\nمال التجاره و خطوط برق عموماً از این مملکت عبور کرده و بممالک مرکزی اروپا وارد\nمیشوند خطوط راه آهن با و راه آلپی سوئیس اهمیت تجارتی بین المللی فوق العاده راهائرا\n۲ - آلمان\nجغرافیای طبیعی\nموقعیت و متت آن: بشکلی بجبال آلپ ممتد تا بحر بالتیک در بحر شمال ملکته الله آلمان\nقسمتی است از جلگه اروپائی سرحلات شرقی و غربی آن قرار دادی و فقط\nسرحد شمالی آن طبیعی میباشد.\nمساحت اور و پا ۱۹۱ تقریباً ۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع بود و امر و در حدود ۵۴۰۰۰۰ کیلو متر مربع است\nپستی و بلندی آن: از نقطه نظر معرفت الارضی تشکلی طبیعی آلمانرا نه چهار واقعه بزرگر است\n۱- در اواخر عصر اولیه چین خور د گیها بر زمینی تولید پستی و بلندیها در جنوب نمود\nکه امروز تا پست شده و اکنون تو ده های مختصری مانند شوره نوار (جنگل آلمان)\nتوده ته تان - تور نخل والد و هارز از ان باقی است.\n۲- انقلابات عصر دوم و سوم رسوباتی باین این توده ها گذارده که بعضی قسمتهای آن\nدر تحت تاثیر چین خوردگیهای آلپی مرتفع گردیده و بعضی دیگر اثر فرورفتگی های تشکیل داده است\n۳- بعد تاریخ جالیها در نینجدیه غلات با و ببر در شمال جلگه شمالی آلمانرا فرا گرفته ولایتی"}
{"book": "adl0410", "page": 84, "text": "۷۷\nدور شدن آنها زمین های شنی و دریاچه های متعدد بجای آنها باقیماند.\nپ- بالآخره در آخر عصر سوم با تشکیل بحر بالتیک اراضی آلمان از شبه جزیره اسکاندینیا\nجدا گردیده در نتیجه انقلابات فوق الذکر خاک آلمان بدو ناحیه تقسیم شده که هر یک\nرو\nجزئی از نواحی وسیعی هستند که در ماوراء حدود آن بجانب شرق و مغرب امتداد دا\n۱- و جنوب آلمان جنوبی که شامل منطقه انقلابات هرسینی و ناحیه است کوهستانی\nد فلاتی منتها الیه آن از جانب شرق بتم اطریش و از جانب غرب و ژولون فرانسه میاشد\n۲- در شمال آلمان شمالی که بیشتر در اثریخ چالها بوجود آمده و جزئی از جلگه شمالی\nار و پاست که تا جبال اورال امتداد دارد .\nفي ١- آلمان جنوبی\nپستی و بلندی و خاک آن :- در آلمان جنوبی شش ناحیه پستی و بلندی و خاکی تشخیص میشود :\n۱- در جنوب پای جبال الپ ، فلات سطح ما ویو که سابقا قسمت جنوبش از یخچالها قسمت\nشمالش از رسوب و شنی که از همین یخچالها آمده پوشیده بود این ناحیه بکلی لم یزرع\nو فقط قطعه در ساحل رودرانوست واقع است حاصلخیز میباشد .\n۲- در مغرب مقابل کوهای وژ توده، ذره نوار که از جانب شرق مشرف بجلگه و ازاثر\nانقلابات عصر سوم بوجود آمده است فقط ساحل یمین این جلگه که از رسوب"}
{"book": "adl0410", "page": 85, "text": "۷۸\n\nرودها مستور و قابل زراعت میباشد تعلق بالمان دارد.\n۳ - فلات سواب فرانكونيه ن ما بين این دو ناحیه و توده بهم تمایل از نظر\nفره نوار و هر چه بجانب مجرای دانوب میرود مرتفع میگردد خاک آن در بعضی\nنقاط لم یزرع و هر جا که خاک آهکی است حاصلخیز است.\n٤ - توده شیستی رنان در شمال و ژوفره نوار فلاقی است شبیه\nبفلات آردون و حاصلخیز نمیباشدو ره های رن و مزل آنرا بریده\nو در ناحیه شمالیش زمین ذوغال سنگی زور قرار دارد.\n٥ - ناحيه هس تورنژین توده رمان بهم از انقلابات عصر اولیه آتش\nفشان ها تشکیل یافته از یک طبقه ماسه نرم پوشیده و حاصلخیز است .\n- كناره خارجی بلم که قسمتی از ان بالمان وقسمتی به چكوسلا کی متعلق است.\nدارای معادن زوغال سنگ مهم میباشد.\nآب وهوا ورورهای آن :- آلمان جنوبی بواسطه موقعیت نیمه بری و ارتفاع\nدارای آب و هوائی است سخت و زمستانی بسیار سرد باران نیز در آنجا بشدت میبارد\nد و رود مهم اروپا ازین ناحیه عبور میکنند.\n۱- رودرن که قسمت وسطی آن درین قسمت واقع ، در جلگه الزاس عریض و پر آب"}
{"book": "adl0410", "page": 86, "text": "۷۹\nوسریع السیر در خلات زمان کم عرض و تند و بالاخره در جلگه کلنی عریض میباشد.\nدر ناحیه رود های مختلفی وارد آن میشوند.\n۲- رود دانوب که از قره نوار سرچشمه گرفته و از شمال فلات باویر عبور\nمیکند از این قسمت چند رو سیلابی از کوههای آلپ بآن وارد میشود.\nطی آلمان شمالی\nپستی و بلندی و خاک آن :- آلمان شمالی که در اثر رسوب یخچالهای شمایلی شکیل\nگردیده دارای پستی و بلندی است خیلی متحد الشکل و از شمال شرقی بجنوب غربی مرتبه آزاد.\n۱- ساحل بالتیک فلاتی است پوشیده از رسوب و بقایای یخچالها دارای\nدریاچه های کثیری است که در همان عصر تشکیل یافته اند.\n۲- جلگه مرکزی از پولنی تا بحر شمال امتداد دارد از شن و گلهای یخچالها تشکیل شده است.\n۳- ناحیه هاسه جنوبی که متکی به توده های آلمان جنوبی خاک آن شباهت تام\nبا خاک بلژیک وسطی و شمالی فرانسه دارد اراضی آن تماماً حاصلخیز است.\nآب و هوا و رودهای آن: آلمان شمالی دارای آب و هوایی است تقریباً بحری حجا\nبری یعنی زمستانی خیلی سرد تا بستانی خیلی گرم باران بندرت باریده و موسم نام\nآن تابستان است بالخصوصیاً هر چه از مغرب بجانب مشرق برویم بیشتر محسوس شده"}
{"book": "adl0410", "page": 87, "text": "۸۰\nآب هوای نواحی ساحلی بحر شمال بالنسبه ببحری و فقط پروس است که آب هوای کاملاً بری دارد\nرودهای مهم این قسمت آلمان عبارتند از آدر- الپ و مزر این رودها بواسطهٔ\nنشیب کم و در اثر آب و هوای بری طبیعه جریانی غیر منظم داشته لیکن اقدامات مختلفه\nاز قبیل احداث ترعه‌ها و ساختن بندها وغیره هم آنها را بهترین مجاری کشتی رانی گردانیده است.\nجغرافیای سیاسی\nوحدت ملی آلمان عناصر مختلفه که تشکیل سکنه آلمانرا میدهد بتدریجاً مخلوط\nومرکب گردیده ملتی قومی بوجود آورده و تقریباً در قرن نوزدهم بدعوت و تحریک\nپروس بوجود آمدند . تکامل ملی آلمانرا میتوان بچند مرحله قسمت کرد :-\n۱- در ۱۸۳۴ یک اتحاد گمرکی یا ذلورین بین تمام ممالک آلمان باستثنای اطریش منعقد شد .\n۲- در ۱۸۶۴ الحاق ایالت هلستین-شلسویک ولوابنورگ.\n۳- در ۱۸۶۶ غلبه پروس بر ممالک آلمان جنوبی و اطریش.\n۴- در ۱۸۷۱ غلب پروس بر فرانسه.\nپس از فتح امپراطوری آلمان قطعاً تأسیس گردید.\nتشکیلات سیاسی آن ، مملکت آلمان از ۲۵ مملکت کوچک وبزرگ تشکیل یافته و تا\nیازدهم ماه او ۱۹۱۹ وضع حکومت آن سلطنتی بود. از این تاریخ بصورت جمهوری متحده در آمده\nعبدالله حال جزایر ۵۰ الهام"}
{"book": "adl0410", "page": 88, "text": "۸۱\nمطابق قانون اساسی هیمان سنه قوهٔ اجرائیه بدست رئیس جمهوری است نه برگشت\nسفنه سال بارآء عمومی اکثریت مطلق لغایت ذرایٔی است در مقابل بار یتا\nمسئول میباشند . قوهٔ مقننه با ریشتاخ است که وکلای آن بارآء عمومی مستقیم\nو مخفی برای سه سال انتخاب شده و زنها هم دارای حق رای هستند .\nبا وجود طرز جمهوریت باز هنوز مملکت به (ریش) یا امپراطوری نامیده میشود.\nبودجهٔ خدمات عمومی یعنی قشون بحریه . روابط سیاسی تجارتی . راه آهن پست\nو تلگراف امپراطور علیحده از بودجهٔ خصوصی ممالک مجتمعه میباشد .\nسکنه و تقسیمات سیاسی و شهرهای مهم آن :- در احصائیه ۱۹۱۰ المان دارای ۶۴۹۲۶\nجمعیت بوده است هر چند پس از جنگ عمومی از دست دادن بعضی ایالات جمعیتش\nتقریباً به ۶۰ ملیون رسید با وجود این بعد از روسیه پر جمعیت ترین ممالک اروپا محسوب میشود\nافزایش سالیانه جمعیت المان فوق العاده سریع است در المان در هزار نفوس انگلیسی\nو فرانسه یک هزار) از سنه ۱۹۰۰ تا ۱۹۱۰ نزدیک به ۸۶۰۰۰۰۰ بجمعیت این مملکت علاوه\nشد در صورتیکه مثلاً بفرانسه فقط ۴۰۰۰۰۰ اضافه گردیده است . یکی از اسرار ثروت و\nترقی المان این است که نه تنها محصولات بلکه مولد نیز بیشتر از سایر ممالک تهیه مینماید\nبطور کلی گفتیم المان از ۲۵ مملکت کوچک و بزرگ مرکب مطابق احصائیه ۱۹۱۹ دارای ۲۰"}
{"book": "adl0410", "page": 89, "text": "۸۲\nشهر بیش از یکصد هزار نفر و ۱۲ شهر بیش از ۲۰۰۰۰ نفر جمعیت هست عمده ترین ممالک\nآن عبارت اند از بـ:\n۱- پروس (۳۵٬۶۴۲۰۰۰ جمعیت) که برلن پایتخت کل مملکت حصۀ آنست\nشهر برلن دارای تقریبا سه ملیون و نیم جمعیت، سومین شهر اروپا بشمار می آید.\n۲- باویر (۷۰۹۹۰۰۰) حاکم نشین آن مونیخ (۶۲۳۰۰۰)\n۳- ساکس (۴۹۹۳۰۰۰) حاکم نشین آن درسدن (۵۲۹۰۰۰)\n۴- ورتامبرگ (۲۵۰۹۰۰۰) حاکم نشین آن استوتگاس (۳۱۴۰۰۰)\n۵- بادر (۲۱۸۶۰۰۰) حاکم نشین آن کارلسروه (۱۳۷۰۰۰)\n۶- تورنژ- (۱۵۰۲۰۰۰) حاکم نشین آن ویمار (\n۷- هسو (۱۲۸۸۰۰۰) حاکم نشین آن میانیس (۱۰۹۰۰۰)\n۸- هامبورگ (۱۰۶۷۰۰۰) حاکم نشین آن هامبورگ (۱۰۲۰۰۰۰)\nدیگر شهرهای معتبر عبارت اند از بـ:\n۱- کلئی (۶۳۱۰۰۰)\n۲- لیپزنگ (۶۰۷۰۰۰)\n۳- برسلو (۴۹۰۰۰۰)"}
{"book": "adl0410", "page": 90, "text": "۸۳\n۴- اسن (۴۳۸۰۰۰)\n۵- فرانکفورت روی رودمین (۴۳۳۰۰۰)\n۶- دوسلدورف (۴۰۰) هزار\n۷- نورمبرگ (۳۵۲۰۰۰)\n۸- هانور (۳۰۹۰۰۰)\n۹- شمنتز (۲۹۸۰۰۰)\n۱۰- ماکدبورگ (۲۵۹۰۰۰)\n۱۱- کینکسبرگ (۲۶۲۰۰۰)\n۱۲- برمن (۲۵۶۰۰۰)\n۱۳- استیتر (۲۳۲۰۰۰)\n۱۴- اگسبورگ (۱۱۵۶۰۰۰)\n۱۵- ارفورت (۱۲۸۰۰۰)\n۱۶- برنسیویک (۱۳۹۰۰۰)\n۱۷- اکس لاشاپل (۱۴۷۰۰۰)\n۱۸- لوبک (۱۱۲۰۰۰)"}
{"book": "adl0410", "page": 91, "text": "۸۴\n۱۹-منسقر (۹۵۰۰۰)\n۲۰-وستفالی که اهمیت آن تاریخی است.\nجغرافیای اقتصادی\nدر ربع اخیر قرن نوزدهم بیک مرتبه وضعیت اقتصادی المان تغییر نمود از کارخانجات\nمتنوعه پوشیده شده و بطوری صنعت تجارت پیش رفت که تمام بازارهای عالم را از امتی\nخود رونق داده نزدیک بود که رقبا کهن سال خویش را از میدان خارج نماید.\nاین تفوق اقتصادی علل عدیده داشته :-\nتشکیل وحدت اراضی سیاستی افکار یکی از فتوحات (۱۸۷۰-۱۸۷۲) که ملت آلمان را\n۱- افزایش سریع جمعیت.\n۳-اخلاق فطری سکنه تسلط در کار-صبر و تحمل بسیار تعلیمات عمیقه و ایمان بعلم.\n۴-جدیت و فعالیت حکومت.\nشک نیست که شکست ۱۹۱۸ موجب بهر آن شدیدی شده اما با نهایت سرعت\nمشغول بکار انداختن چرخهای اقتصادی هستند.\n۱-فلاحت بطور کلی استعداد زراعتی اراضی المان کم است ولی استفاده ممکنه از ان میشود\nبواسطه شیوع استعمال ماشینها اعمال اصول علمی محصول فلاحتی آن روز بروز در نمو میباشد.\nشمیم بمشیر نامه جرایه ۱۵۰۰ بلد"}
{"book": "adl0410", "page": 92, "text": "محصولات غذائی عبارت است از غلات (چاو دار ـ گندم و جو)\nسیب زمینی که جنس خاک آلمان برای زراعت آن خیلی مساعده\nو جبران نقصان زراعت گندم را مینماید. نسبت بجمعیت روز افزون آلمان\nزراعت مواد غذائیش غیر کافی و مجبور است که از خارج تهیه نماید. زراعت نباتات\nصنعتی در آلمان بسیار توسعه یافته و بیشتر در جلگه شمالی و اراضی سوپی جنوبی عمل می آید\nبهترین آنها چغندرقند است که ده در صد نواحی زراعتی را فراگرفته در درجه دوم تنباکو\nو در سومین درجه کتان و شادانه قرار گرفته است. از حیث زراعت چغندرقند\nآلمان رتبه اول را در ار و پا دار است. بغیر از مواد فوق الذکر\nتربیت تاک و درختهای میوجات و گل نیز درین مملکت اهمیتی دارد.\nتربیت حیوانات بیشتر در نواحی جنوبی شده و از مراتع آلپ استفاده مینمایند\nولی در حدود جلگه شمالی و سواحل بالتیک هم مراتعی مصنوعی ترتیب داده\nو در آنجا نیز خصوصاً اسپ و گوسفند و خوک تربیت می کنند.\nحیوانات عمده که تربیت می شود عبارت اند از: ـ\n۱- اسپ جنگی و بار کشی خصوصاً در پروس شرقی شماره آنها ببالغ بچهار ملیون می شود\nبعد از روسیه که ۲۱ ملیون اسپ تربیت میکند آلمان اروپا درجه دوم را دار است"}
{"book": "adl0410", "page": 93, "text": "۸۶\n۲- گوسفند که در حدود شمالی رواج داشته و نسبتًا ترقی ندارد.\n۳- بز که شمارۀ آن به سه ملیون و نیم رأس میرسد.\n۴- خوک که از این حیث هیچیک از دول اروپائی با آلمان طاقت رقابت\nندارد گوشت آن قوت غالب سکنه و شمارۀ آن نزدیک ببیست ملیون رأس است\n۵- نرگاو در آلمان جنوب.\n۶- بالاخره تربیت زنبور عسل که رو بترقی میباشد.\nصنعت آن: توسعۀ زیاد صنعت آلمان از موقعی است که وحدت\nسیاسیش حاصل شده و حکومت توانست توجه مخصوص بصنعت مبذول\nو آنرا در شاهراه بیندازد:\nعلل بسیاری در توسعۀ صنعت آلمان دخالت ورزیده اند:\n۱- کثرت ذغال سنگ - آلمان سؤمین مملکت عالم از حیث\nاستخراج ذغال و اوّلین مملکتی است که بقیمت ارزان آنرا بدست می آورد.\n۲- وفور معادن مفیده از قبیل آهن، روی، پطاس\nمس و سرب.\n۳- داشتن و استفادۀ مجاری و دریا برای حمل و نقل این مواد."}
{"book": "adl0410", "page": 94, "text": "۸۷\n\n٤ - جمعیت کثیر و ارزانی اجرت کارگر.\nشعب مختلفه صنعت آلمان عبارتند :-\n١ - صنعت فلز کاری - آلمان بواسطه محصول زیاد معادنش\nو تربیت مهندسین قابل در دارالعلم های صنعتی خود تفوق محسوسی در\nفلزکاری - ساختن ماشین یا ومحصولات شیمیائی پیدا کرده است.\nمراکز عمده صنعتی در نز دیک معادن ذغال واقع و بزرگترین کارخانه های\nآن کارخانه معروف کروپ در [اسن؟] میباشد . بعد از جنگ بین الملل بواسطه\nانتزاع پاره مواقع معدنی این رشته ثروتی آلمان قدری بنظر ضعیف میآید.\n٢ - صنایع شیمیائی - درین شعبه حقیقتاً رقیبی برای آلمان\nدیده نمی شود، صدها کیمیاگران که از دارالعلم ها خارج شده\nدر کارخانجات مشغول کار و با تعقیب اصول علمی ترقیات فوق العاده\nبمملکت خویش داده اند.\nرنگهائیکه سابقاً از نباتات گرفته می شد امروزه از ذغال سنگ\nگرفته و کارخانجات آن عموماً در نزدیکی مراکز استخراج ذغال سنگ\nبنا شده است. موسسات شیمیائی در مدت جنگ خدمات بزرگی"}
{"book": "adl0410", "page": 95, "text": "۸۸\nبه آلمان نموده اند.\n۳ - صنایع نساجی - با وجود ترقی بسیاری که درین شعبه نموده\nاست باز هنوز از انگلستان ازین حیث خیلی عقب مانده قدیمی ترین\nآنها کتان بانی در نواحی سیلزی سفلی . یافتن پارچه های پنبه که\nفوق العاده مترقی در ایالات رمان و ساکس تو و ماشین فعلاً\nتقریباً جای نشین کتان گردیده است.\nپشمینه بانی آلمان در ۱۹۱۳ درجهٔ دوم را در عالم داشته\n(اوّل انگلیس) و مراکز عمدهٔ آن در وستفالی و سیلزی میباشد\nو بالاخره یافتن پارچه های ابریشمی در کرفلد که لیون آلمان نامیده میشود.\n۴ - صنایع تغذیه - که بهترین رشته های آن قند سازی\nدر ساکس و سیلزی و برنسویک فوق العاده مترقی\nو در دنیا رتبهٔ اوّل را دار است بطوری که به تنهایی با قند سازی\nفرانسه و ہنگری جمیعاً رقابت می نماید.\nدیگر کارخانه جات تقطیر الکل در نواحی زراعتی سیب\nزمینی و تهیه تنباکو در ایالت بر من."}
{"book": "adl0410", "page": 96, "text": "۸۹\nتجارت آن ـ از زمانیکه آلمان پا بدائره وحدت ملی خویش گذارد\nترقی تجارتی آن شروع گردید، در ۱۸۷۰ تمام عوامل اقتصاد\nآن ناقص و مملکت علما و سپاهیان و دهاقین بود است ازین موقع حکو\nسرپرستی امور اقتصادی را نموده ترعه ها احداث بنادر را اصلاح وعده\nزیادی از جوانان را به تجارت تشویق نمود درین مشی تکاملی ملت نیز\nبی سهم نمانده مساعی فوق العاده درین راه بکار برد بطوریکه قبل\nاز ۱۹۱۴ مملکت یکی از دول معظمه تجارتی بشمار میرفت و جہازات\nکثیری داشته است .\nهر چند رودخانه های آلمان طبیعتاً مستعد برای کشتی رانی\nبودند لیکن باز ملت آلمان این مجاری را اصلاح و در واقع میتوان\nگفت که احداث نمودند و افتخار این کار معظم واقعاً با هیئت های\nمحلی ـ اطاقهای تجارتی و حکومت های جزء بوده است .\nطول راههای کشتی رانی داخلی قبل از جنگ ۱۳۳۰۰ کیلومتر\nو بعد از جنگ قریب دو هزار آن کاسته شده و بین المللی گردید مهمترین\nآنها دو رشته ركن والپ میباشد ."}
{"book": "adl0410", "page": 97, "text": "۹۰\nترعة این مجاری طبیعی را بیکدیگر مربوط ومتصل و كمك بسياری در پیشرفت\nتجارت داخلی و بالآخره حيات اقتصادی مملكت نموده اند، قبل از ١٩١٤\nطول خطوط آهن آلمان به ٦٢٤٤٢ کیلو متر میرسید هیچيك از\nممالك ار و پاحتی روسیه دارای این اندازه راههای آهن نبوده صلح\nو ورسای طول آنرا به ٥٠٠ راه رسانیده است .\nبحریه تجارتی آلمان در ١٩١٤ دوهزار و پانصد و پنجاه و يك\nکشتی و بارگیر آن به ٣٢٧٩٧١٦ تن بالغ میگردید .\nدر ٢٠- ١٩١٩ عدة آنها به ٢٢٨٢ و بارگیرش به ٣٤٥٠٩٢ تن\nتنزل نمود .\nمملکت آلمان از حیث تجارت خارجی دویم رتبه را بین دول\nاقتصادی مهم حائز بوده و میزان آن در ١٩١٣ به ٢٧ میلیار وفرانك\nمیرسید، بزرگترین بنادر تجارتی آن بندرها مبورك ادلین بندر\nبراوه پا بشمار می آمد .\nواردات آن ٥٥ درصد کل تجارت و عبارت از مواد اولیه\n(آهن از فرانسه - پنبه از اتا ژونی - پشم از آریژا نیتین -"}
{"book": "adl0410", "page": 98, "text": "۹۱\n\nابریشم از جاپن) و مواد غذائی (غلات از آمازونی، روسیه و\nهنگری ـ چارپایان از آمازونی ـ آرز انیتن و هنگری ـ قهوه از\nبرزیل) و بالاخره ابریشم آلات و اشیای پاریسی از فرانسه میباشد\nصادرات آن ۶۰ درصد کل تجارت و عبارت از اشیا\nمصنوعه (محصولات شیمیائی تقریباً بتمام عالم غله آلات و پارچه با غلبه\nممالک جدیده اروپا شرقی) بعضی مواد غذائی خصوصاً قند به اروپای\nشرقی و بالآخره پاره مواد اولیه از قبیل ذغال سنگ و آهن با روپای\nشرقی و ممالک ساحلی مدیترانه .\nبیش از دو ثلث این تجارت با اروپا خصوصاً ممالک متحده بیشتر\nهنگری ـ روسیه ـ فرانسه ـ پی با و ممالک بالکان میشود .\nمستعمرات آلمان ـ زمانیکه آلمان شروع به ترقی صنعتی نمود\nحکومتش حس کرد که مجبور است مستعمراتی داشته باشد از ۱۸۸۴\nدرین راه کوشیده و در ۱۸۹۹ دارای مستملکات بنز وسیعی\nگردید .\nتا قبل از معاهده ورسای مستعمرات آلمان بقرار ذیل بوده است :"}
{"book": "adl0410", "page": 99, "text": "۹۲\nدر افریقا: - توگولاند - کامرون - جنوب غربی افریقا\nافریقای شرقی.\nدر آسیا: - کیاؤچئو.\nدر اقیانوسیه: - گین جدید آلمان - مجمع الجزائر\nبیسمارک و جزیرۀ سلیمان - کارلین و ماربان -\nجزائر مارشال - جزائر ساموا.\nاز مستعمرات فوق الذکر مملکت آلمان فوائد بسیاری میبرد\nباوائر نمودن مواد اولیه را مستقیماً بدست آورده و بازار خوبی برای\nفروش مصنوعات کارخانجات خویش داشت.\nدر ۲۸ ژون ۱۹۱۹ پس از امضای عهدنامه ورسای مستعمرات\nآلمان از ومُنتزع و موقتهً باین دول متفقه بدینصورت تقسیم گردید:\nتوگو لاند و کامرون بفرانسه و قسمتی نیز به انگلیس.\nجنوب غربی افریقا باتحاد افریقای جنوبی.\nافریقای شرقی باستثنای رواندا و اوروندی به انگلیس\nو و قطعه مزبوره به بلژیک داده شد."}
{"book": "adl0410", "page": 100, "text": "۹۳\nکیائوچئو به ژاپون.\nکارلین- ماریان- جزائر مارشال به ژاپون\nقسمت یکین مجمع الجزائر بیسمارک و جزائر سلیمان به ممالک مجتمعه استرالیا\nجزیره ساموا به زلاند جدید.\nبدینصورت عجالتاً آلمان دارای مستعمراتی نیست لیکن عده زیاد از آلمانها\nدر ممالک خارجه اقامت گزیده دارالتجاره ها دائر، موسسات مختلفه\nاحداث و برای عظمت آینده مادر وطن کار می نمایند.\nمهاجرین آلمان بیشتر در نقاط ذیل اقامت دارند :\nدر اروپا ممالک بالتيك روسیه هنگری\nبلجم اطریش سوئیس هلند یعنی تمام ممالک\nمجاور آلمان\nخارج از اروپا- اناطولی (خصوصاً در مرکز آن)\nگواتمالا هند و برامس برازیل ارژانتین\nبطور کلی سعی آلمان این است که خارج از اروپا در ممالک بحریه التاسیس\nبوسیله مهاجرین خویش شروع به کار کرده سیاست و اقتصاد از دست رفته خود را تامین نماید."}
{"book": "adl0410", "page": 101, "text": "٩٤\nIII\nپولونی جغرافیا طبیعی\nحدود و مساحت آن - مملکت پولونی که پس از معاهده\n۲۸ ژون ۱۹۱۹ تشکیل یافته هنوز سرحد آن در طرف لیتوانی\nمعین نیست بهر حال از جبال کارپات تا دریای بالتیک منبسط و\nاساساً شامل حبیب رود ویستول و رود بوگ، شعبه آن حبیب\nعلیای رود اُدر و رود وارتا شعبه آن میباشد.\nاین مملکت فاصل بین روسیه و آلمان متکی به چکوسلواکی\nو رومیانی و دارای ۳۸۳۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت است.\n۱- ساختمان اراضی و پستی و بلندی- مملکتی است جلگه\nو بطور متوسط تقریباً ۱۵۰ متر از سطح سائر نقاط ارو پا پست تر میباشد\nدنباله جلگه شمالی آلمان اراضی آن پست و غالباً باتلاقی است نواحی\nشمالی آن از شن و ریگ پوشیده و جنوب آن شامل اراضی حاصل\nخیز و مستعد میباشد، بدینصورت تنها نقطه برجسته آن که سرحد\nطبیعی این مملکت نیز بشمار می آید جبال کارپات است.\nجغرافیای تاسیس علوم ۴ (۱۷۰۰) است ۴"}
{"book": "adl0410", "page": 102, "text": "۹٥\n\nاین رشته جبال از اثر انقلابات عصر سوم بوجود آمده و دارای همان\nخصائص آلپ ها غربی است. دریای آن فلات حاصل خیز گالیسی واقع\nمیباشد فلات دیگر نیز مانند فلات سیلزی علیا و پولونی صغیر\nدر امتداد این فلات قرار گرفته و بالاخره به جلگه مرکزی پولونی\nمنتهی میگردند.\n\nآب و هوا و رودهای آن:— آب هوای این مملکت سخت\nو بری ست حد متوسط سالیانه آن هفت درجه و اختلاف فصول آن در\nمختلفه بسیار میباشد:— در جدی —۳— در سرطان +۱۹ درجه\nو گاهی اوقات نیز +۲۱ و +۳۲ درجه میرسد.\nرودهای مهم آن عبارت اند از رود ویستول که حقيقةً رود ملی\nپولونی و فوق العاده برای کشتی رانی مساعدست، در بندر\nدانتزيك به بحر میریزد. شعب عمده آن بوک و ناره میباشند\nدیگر رود ادر که فقط صبب آن در پولونی واقع و رود وارتا\nکه در تابستان آب آن کم و مدت دو الی سه ماه از زمستان منجمدست\nرود دنیستر که ببحر اسود وارد و تنها قسمت علیا آن در پولونی جاری\nاست\n\nجزافیه ارای تابعی عکاس(١٢٥٩) کارت پوستال"}
{"book": "adl0410", "page": 103, "text": "۹۶\nجغرافیای سیاسی\nسکنہ و جمعیت آن - مملکت پولونی دارای ٢٦/٣٨٦٠٠٠\nجمعیت و تمرکز آن بیشتر در نواحی شرقی است در حدود سیلز علیا\nکہ ناحیہ صنعتی میباشد تقریباً بہ ۲۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع میرسد.\nمردمان پولونی اصلاً از نژاد اسلاو، مذهب ایشان کاتولیک\nرومی و سالها در مقابل تهاجم قبایل شرقی مقاومت نموده‌اند محل\nاصلی نشو و نمایشان کراکوی (ویستول علیا)، ورشو\n(ویستول وسطی) و پزنان (ورۀ وارتا) میباشد\nحکومت و شهرهای مهم آن ـ وضع حکومت پولونی جمهوری\nرئیس جمهور بکوک هیئت وزرایی که مسئول مجلس ملی هستند کار میکند\nنمایندگان این مجلس با آراء عمومی انتخاب میشوند، زنها نیز حق رأی\nدارند.\nپایتخت مملکت شهر ورشو که پس از کراکوی در ١٥٦٩ برای\nپایتخت اختیار گردید دارای ٩٣١ ہزار جمعیت و آثار تاریخی بسیار\nدر آن دیده میشود."}
{"book": "adl0410", "page": 104, "text": "۹۷\nکه در ۱۸۲۰ فقط قصبه بوده و بعد ها بواسطه توسعه صنعت پارچه\nبافیش ترقی بسیار نمود جمعیت آن ٤٥٢ هزار نفر است.\nپزنان دارای ١٦٦ هزار جمعیت و مرکز بزرگ مذهبی اهالی پولو\nمیباشد.\nلویا لمبوگ ( ٢٠٦ هزار جمعیت ) دارای کارخانه جات\nماهوت بافی مهم است.\nکراکوی ( ١٧٦ هزار جمعیت ) که در ایالت گالیسی واقع\nمیباشد.\nدیگر شهر های مهم عبارت اند از :\nبیالیستک ( ١٠٠ هزار جمعیت )\nسوسنووتیس ( ٨٨ هزار جمعیت )\nجغرافیای اقتصاد\nاز نقطه نظر اقتصادی مملکت پولونی در اروپای جدید حائز\nاهمیتی خواهد گردید .\nهر چند صنعت در پاره نواحی آن ترقی کرده ولی باز هم مملکتی است"}
{"book": "adl0410", "page": 105, "text": "۹۸\nکاملاً فلاحتی زراعت غلات آن (گندم وجو و جاودار) قابل ملاحظه ومحصول\nچقندر قند و سیب زمینی آن تقریباً در ردیف محصول فرانسه و آلمان است.\nجنگل های مفیدی را دارا و در تربیت حیوانات اهلی (اسپ\nحیوانات شاخدار - خوک) صاحب مقامی میباشد.\nثروت تحت الارضی آن بیشتر در نواحی کارپات و پولو نے\nصغیره واقع و عبارت اند از :-\nزغال سنگ که محصولش تقریباً بیشتر از محصول معادن فرانسه است\nنفت که منطقه وسیعی را چاه های آن فرا گرفته - نمک پطاس\nکه محصول آلمان و فرانسه رقابت مینماید و بالآخره فلزات مفیده ماند\nروی - سرب - مس وغیره .\nاز مصنوعات کارخانجات از همه مهم تر صنعت پارچه بافی آن است\n(پنبه و پشم) بعد محصولات شیمیائی و بالآخره تهیه مواد تغذیه مانند\nقند سازی و غیره میباشد فلز کاری در نواحی ور شو رواج داشته\nو مترقی است وسائل حمل و نقل در پولو نی کامل مطابق باحتیاجات\nاقتصادی مملکت نیست بیشتر راه آهن آن در سمت مغرب ساخته"}
{"book": "adl0410", "page": 106, "text": "۹۹\nشده هرچند که بعضی رشته های مهم مانند رشته لنین گراد-مسکو\nو وین یا برلن و لنین گراد و مانند آنها این مملکت را عبور\nمینماید لیکن بدیهی است که از نقطه نظر اقتصادی بمملکت پولونی\nکشیده نشده اند\nشهر آزاد دانزیک\nاین شهر که تا ۱۷۹۳ متعلق به پولونی بوده و وجود آن برای حیات\nامروزه این مملکت حتمی است پس از معاهده ورسای (۲۸ ژون ۱۹۱۹)\nبصورت شهر آزاد ی در تحت حمایت مجمع اتفاق ملل قرار گرفت،\nجمعیت آن ۱۷۰ هزار وعجالته ترک ملیت آلمانی را نموده اند.\nهرچند موقعیت این بندر بسیار قابل توجه میباشد لیکن در\n۱۹۱۳ و به همین بندر آلمان بشمار می آید.\nآینده شهر دانزیک خیلی روشن است زیرا با اتحاد گمرکی که باپولو\nنی\nمنعقد داشته بعد ازین تمام محصولات فلاحتی این مملکت از انجا بخارج خواند\nرفت بشرطیکه وسائل حمل و نقل بهتری آنرا بداخل مملکت مربوط\nسازد و وسائل تجارت خویش را نیز مکمل نماید فعلاً شهر دانزیک"}
{"book": "adl0410", "page": 107, "text": "۱۰۰\nدارای کشتی های تجارتی نبوده و میخواهد که با جهازات آلمانی نیز\nتجارت نماید .\nIV\nچکوسلوکی\nجغرافیای طبیعی\nاراضی\nحدود و مساحت آن - مملکت چکوسلوکی امروزه که از قسمتی از\nاطریش و هنگری تشکیل یافته مرکب است اولا از بوهم که ساکنین آن چکی\nاست ، ثانیا مراوی ، ثالثا قسمتی از سیلنوی ، بالآخره اسلواکی\nو روتنی مساحت آن تقریبا یکصد و چهل و یکهزار کیلو متر مربع است\nچکوسلوکی مملکتی است بری یعنی از هیچ طرف راه بدریا ندارد،\nممالک آلمان - اطریش و هنگری آنرا احاطه نموده و بارومانی و\nپولنی نیز همسایه میباشد.\nمملکت\nساختمان اراضی و پستی و بلندی آن - ازین نقطه نظر\nچکوسلواکی بسه قسمت متمایز تقسیم میشود.\n۱- فلات بوهم - باقی مانده از اراضی هرسینی است که متدرجاً"}
{"book": "adl0410", "page": 108, "text": "١٠١\nقسمت های نرم و سست آن فروریخته و قسمتهای سخت و نقاط\nمرتفعه اش باقی مانده است.\nاین فلات بشکل مربعی است که اطراف آنرا جبال مرتفعه احاطه کرده و بجز\nاز ناحیه جنوبی شرقی (تپه های مراوی) راهیلی بر ارتباط با دره واقوا\nندارد. معهذا اتفاقاً رودهای عمده که ازین فلاحت سرچشمه میگیرند مانند\nرودآلب و شعب آن، بجانب جنوب شرقی توجه نداشته بلکه کوهها\nشگافته راستیرو ببحر شمال میرزد.\n۲- جلگۀ مراوی- که بین فلات بوهم و جبال کارپا واقع رود\nشعبۀ رود دانوب آنرا مشروب میسازد. جنس خاک آن رسوبی و از\nلائی و ماسه پوشیده مستعد زراعت است، بیشتر اهمیت این جلگه\nبواسطۀ این است که راه اتصال نواحی دانوب (اطریش) بپولنی\nمیباشد رو و وآدمر و ویستول ازین ناحیه سرازیر میشود.\n٣-کارپات غربی- که از چین خوردگیهای عصر سوم تشکیل یافته\nشامل کارپات صغیر (درنزدیکی دانوب) وتوده‌های مرتفعۀ نیترا تاترا\nمیباشد این توده سنگی را یخچال های قدیمی شیار نموده و دو شعبۀ رو"}
{"book": "adl0410", "page": 109, "text": "١٠٣\nدانوپ : واه وهران آنرا قطع و دوره وسیعی بوجود آورده اند\nآب و هوا و رودهای آن - مملکت چکوسلواکی در منطقه آب و\nهوای بری واقع ولی بواسطه شکل پستی و بلندیش دارای پاره خصو\nصیات میباشد: - \nدر مرکز بهم و مراومی بواسطه قلت مقدار باران آب و هوا سخت و انتهائی است\nدر نواحی کوهستانی سلواکی زمستان بسیار سخت و پر دوام - در جلگه که\nمجاور دانوب زمستان سخت - تابستان بسیار گرم میباشد بارش باران\nبیشتر در اوائل تابستان است .\nرودهای عمده که ازین مملکت جاری است عبارتند از :\n١- رود اُودر و بعضی از شعب آن بجانب بحر بالتیک .\n٢- رود الب که از فلات بهم سرچشمه گرفته بجانب بحر شمال میرود.\n٣- رود مراوا که قسمتی از ان شر حه چکوسلواکی و اطریش است\nو به رود دانوب میریزد.\n٤- رود واه وهران که وارد رود دانوب میشوند.\nبطور کلی باید گفت که رودهای این مملکت عموماً یا ببحر شمال یا برود دا نوب ."}
{"book": "adl0410", "page": 110, "text": "۱۰۳\nوبحر سیاه وارد میشود\n\nجغرافیای سیاسی\nجمعیت و ساکنین آن مملکتی چکوسلواکی که در نتیجه جنگ\nعمومی ۱۹۱۴-۱۹۱۸ بوجود آمده دارا ۱۳۵۹۶۰۰۰ جمعیت\nمیباشد (۹۴ نفر در هر کیلومتر مربع) تمرکز این جمعیت در نواحی چک\nبیشتر از نواحی اسلواکی است.\nهم چکها که در فلات بهیم و هم اسلواکها که در عراوه و قسمت غربی کارپات\nسکنی دارند از نژاد اسلاو هستند. بین این دو دسته همیشه روابط تجارت\nو علمی زیادی وجود داشته عناصر ژرمنی در نواحی بهیم خیلی نفوذ داشته\nخصوصاً قبل از جنگ ۱۹۱۴ برای آتیه نژاد چک فوق العاده خطرنا\nبوده است ولی امروزه مخاطره آن کمتر میباشد.\nوضع حکومت و شهرهای مهم آن - چکوسلواکی مملکتی است\nجمهوری انتخابات آن با آراء عمومی شده زنها نیز حق رای دارند.\nریاست قوه مجریه با رئیس جمهور و قوه مقننه با مجمع ملی است ناحیه روتنی\nدر داخل خود مستقل مرکز سیاسی آن شهر مون کاچو میباشد"}
{"book": "adl0410", "page": 111, "text": "١٠٤\nپایتخت مملکت شهر پراگ است دارای ٦٧٦٠٠٠ جمعیت در کنار\nرود ولتاوا واقع وابنیه تاریخی در آن زیاد دیده میشود، موزه ها\nو دارالعلمهای عالی درین شهر وجود دارد، شهرهای مهم مملکت عبارت اند از:\n۱- برنو (٢٢١٠٠٠ جمعیت) حاکم نشین ایالت مراوی\nکارخانجات پشمینه بافی و چرم سازی معتبری دارد.\n۲- براتیسلاوا (٩٣٠٠٠ جمعیت) در اسلواکی که از شهرهای\nبسیار قدیمی و مرکز سلاطین ہنگری بوده است .\n۳- پیلسن (١١٨٠٠٠ جمعیت) دومین شهر مهم و دارای\nکارخانجات معتبر است.\n٤- کوشیتیسیه ( ٥٣٠٠٠ جمعیت) که شهرهای تاریخی و در چهار راه\nشوارع عمده واقع میباشد.\n۵- بودیریویتسه (٤٤٠٠٠ جمعیت) توقف گاه عمدهٔ\nخطوط آهن پراک به اطریش است.\nدیگر از شهرهای مهم شهر لیبیرک است که دارای کارخانجات بزرگی\nبرای بافتن پارچه های پنبه است ."}
{"book": "adl0410", "page": 112, "text": "١٠٥\nکارلسباد و مارین باد که بواسطه آب های معدنی خود معروفند\nسادوا که شکست تاریخی که پروس به اطریش در ١٨٦٦ وارد آورد\nدرین شهر بوده بالآخره در مراوی قریه استرلیتز که اهمیت آن تاریخی\nو فقط بواسطه فتح نمایانی است که در ١٨٠٥ در آنجا نصیب ناپلیون کبیر گردید\nجغرافیای اقتصادی\nمهم ترین نواحی اقتصادی مملکت ناحیه بهم و اراضی مجاوره مراوی است\nزیرا اولا کوهستان آن کمتر از قسمتهای دیگر و جمعیت آن از نواحی\nغربی کارپات بیشتر میباشد:-\n۱ - فلاحت و صنایح متفرع از آن - دره رود الب، دره\nمراوا ، جلگه دانوب و بالآخره ناحیه اسلواکی بواسطه استعداد\nاراضی و فراوانی محصولات فلاحتی خویش شهرت کاملی را دارا هستند\nمحصولات عمده این نواحی عبارت از گندم - جو - چغندرقند - سیب زمینی\nمیوجات - انگور - کشمش - تنباکو وغیره میباشند .\nاز نباتات صنعتی آن کتان و شاهدانه است . جنگلهای وسیعه درین مملکت\nوجود دارد که غالباً چوبهای بخارج میرود . تربیت حیوانات از سایر شعب"}
{"book": "adl0410", "page": 113, "text": "١٠٦\n\nفلاحتی پست تر نیست .\n۲ - معادن و صنایع متفرعه از آن - در چکوسلواکی تقریباً\nتمام معادن مفیده وجود دارد :-\nذغال سنگ در بوهم و نواحی مراوی - آهن در همان نواحی ذغال سنگی ازین\nحیث مملکت چکوسلواکی مزیت بزرگی را حائز است بهمین جهت صنایع آهن کار\nآن ترقی بسیار نموده - فلزات قیمتی مانند طلا، نقره و رادیوم ، گرافیت\nدرین مملکت بسیار فراوان است .\nمراکز عمده صنایع فلزکاری آن پیلسن و پراگ و نواحی ذغال سنگی\nاست - شیشه سازی هم از قدیم الایام معروف بوده و حتی در قرن پانزدهم\nرقابت باونیز میکرده است . ساختن ظروف مختلفه درین مملکت بسیار\nرواج و ترقی دارد .\nیکی دیگر از ثروت های طبیعی چکوسلواکی آب های معدنی طبی است که مشهور بعالم\nمی باشد . بالاخره در اسلواکی معادن نمک طعام فراوان وجود دارد.\nطبیعی\n۳:- وسائل حمل و نقل آن - مملکت چکوسلواکی بواسطه موقعیت\nخود تقریباً همان مقام سوئیس را از حیث ارتباط بین ممالک حائز است"}
{"book": "adl0410", "page": 114, "text": "۱۰۷\n\nبعضی رشته های بزرگ خطوط آهن ازین مملکت عبور کرده که مهمترین آنها خط برلن - وین و خط لنینگراد - وین و تریست میباشد .\n\nهر چند هنوز ترتیب عبوری ( ترانزیتی ) این خطوط کاملاً مرتب نیست ولی روزی که مشخص گردد یقیناً اهمیت اقتصادی چکوسلواکی چندین برابر خواهد گردید .\n\nمجاری قابل کشتی رانی آن رودخانه های الب - اودر و بالاخره دانوب میباشند .\n\nبا ساختن ترعه هائی بین این رودخانه ها چکوسلواکی محل عبور قسمت عمده مال التجاره از بحر شمال بحر سیاه میگردد . مختصراً باید گفت که این مملکت آتیه درخشانی را در پیش روی دارد ."}
{"book": "adl0410", "page": 115, "text": "۱۰۸\n\nV\n\nاطریش\n\nجغرافیای طبیعی-\n\nحدود و مساحت آن- اطریش کنونی مملکتی است بری که از اهمیت در بین این ممالک در درجه دوم واقع ست. مساحت آن ۸۳۰۰۰ کیلومتر مربع کمی از بادیر بزرگتر و از پرتقال کوچکتر میباشد. از امپراطوری قدیم هابسپورگ فقط ممالکی برای اطریش باقیامند که بزبان آلمانی تکلم مینمایند.\n\nاز طرف شمال با آلمان و چکوسلواکی همسایه از جانب مشرق هنگری وقسمتی از چکوسلواکی از طرف جنوب یوگسلاوی د ایتالیا د بالاخره مغرب وقسمتی از جنوب آنرا مملکت سویس احاطه کرده است.\n\nساختمان اراضی وپستی و بلندی آن- مملکت اطریش شامل دو ناحیه مشخص طبیعی است: اولا آلپ های شرقی ثانیا جلگه وسطای دانوب.\n\nا- آلپ های شرقی- که بسه رشته ومنطقه متوازی تقسیم میگردد:"}
{"book": "adl0410", "page": 116, "text": "۱۰۹\n\nیکی منطقه مرکزی که جبال آن کلا سنگی مرکب از توده های معظم و مرتفع وغیر\nقابل عبور است . مرتفع ترین نقاط آن به ۳۹۹۷ متر میرسد . سنگی\nدیگر می منطقه شمالی و بالآخره منطقه جنوبی که جنس سنگهای هر دو منطقه آن\nو نقاط مرتفعه در آنها دیده نمی شود این مناطق مختلفه را دره هائی از یکدیگر جدا\nساخته که نه فقط از نقطه نظر راه عبور و مراوده بلکه بیشتر بواسطه اینکه نسبتهً\nمستعد زندگانی هستند و مرکزی برای سکونت اهالی شده اند دارای اهمیت\nمیباشند غالب خطوط آهن ازین دره ها عبور کرده و بیشتر مراکز عمده جمعیت\nاطریش هم چنین در همین دره ها واقعند\n۲- جلگه دانوب - شامل صبب های متعدد و وسیعی است که از آلمان شروع\nو به چکوسلواکی ختم میشود (۱- صبب لینز ۲- صبب تولن - ۳ -\nصبب وین - ) صبب های فوق الذکر از رسوب های مفیده پوشیده\nشده خیلی حاصل خیز میباشند . گذشته ازین اهمیت تاریخی نیز دارند یعنی\nاز قدیم الایام محل عبور و حمله اطریشی ها به آلمان و بالآخره نفوذ در اروپا بوده اند\nآب و هوا و رودهای آن - جلگه اطریش دارای\nآب و هوائی است بری منتها معتدل باران در نواحی مختلف آن در"}
{"book": "adl0410", "page": 117, "text": "۱۱۰\nفصل میبارد ولی شدت آن در تابستان است\nنواحی الپ تا همان آب و هوای کوهستانی را دارا، نقاط مرتفعه آن\nاز برف پوشیده و بطور متوسط همیشه نزدیک به هفت درجه زیر صفر است\nدر اطریش رودهای مهمی نیست و آنچه دیده میشود با استثنای\nور آدلبرگ که بجانب مرن و دریاچه کنستانس میرود تمام آبهای\nاین مملکت را رود دانوب جمع کرده و بدریای سیاه میبرد.\nعمده رود هائی که بدانوب میریزند عبارت اند از این - ترون\nان لیتا و بالاخره در او رود دانوب قبل از ورود بخاک اطریش\n٦٢٥ کیلومتر را طی و تا نزدیکی صبب وین در کوهستانها سیر نموده\nو سیلانی میباشد .\nجغرافیای سیاسی\nمملکت اطریش که در قرون سابقه راه عبور و حمله عیسویان غربی\nاسلاو ها و ترک ها بوده متدرجاً در نتیجه فتوحات خانواده ها لپسبورگ ها\nو وصلت های مختلفه توسعه یافت .-\nدر ١٥٢٦ خانواده ها پسبرگ اطریش ، بهمه . هنگری"}
{"book": "adl0410", "page": 118, "text": "را متحد ساخته در قرن ١٧ ترانسیلوانی بآن منضم شده در قرن ١٨\nگالیسی و بوکوین را بمتصرفات خود ملحق گردانیده در ١٨١٥\nدالماسی را مالک شده و بالآخره در ١٩٠٨ بسنی و هرزگوین\nرا که در ١٨٧٨ سرپرستی آن به اطریش واگذار شده بود قطعاً متصرف\nمی نماید.\nبدینصورت امپراطوری اطریش و هنگری در ١٩١٤ یکی از ممالک\nوسیعۀ اروپا بشمار می‌آمده از باویر تا صربی و رومانی و از ساکس سیلزی\nتا آدریاتیک انبساط داشت. مساحت آن بیش از ٦٥٠٠٠٠ کیلومتر\nمربع و جمعیتش بیش از پنجاه میلیون بوده است\nدر نتیجه جنگ ١٩١٤ – ١٩١٨ این امپراطوری عظیم از هم\nگسیخته یعنی هنگری تشکیل مملکتی کاملاً مستقل داده و قسمت عمدۀ\nایالات آن منتزع گردیدند بطوریکه اطریش امروزه فقط شامل\nالپ‌های شرقی و جلگۀ دانوب می‌باشد یعنی از پاسوتا براتیسلاوا\nامتداد دارد. دارای ٦٠٦٨٠٠٠ جمعیت و در شمار یکی از\nکوچکترین ممالک اروپا محسوب است این جمعیت بیشتر در جلگۀ دانوب"}
{"book": "adl0410", "page": 119, "text": "۱۱۲\nسکنی دارند و در نقاط پر جمعیت آن در هر کیلومتر مربع ۷۷ اقامت گرفته اند تقریباً تمام سکنۀ اطریش آلمانی و آلمانی نژاد میباشند. وضع حکومت و شهرهای مهم- پس از انکه در ۱۹۱۸ خانوادۀ هاپسبورگ منقرض گردید اطریش طرز حکومت جمهوری را اختیار نمود.\nپای تخت مملکت شهر وین (۱۸۴۲۰۰۰ جمعیت) چهارمین شهر مهم اروپا و بیشتر اهمیت آن ازین است که در محل تقاطع دو خط عمده شرقا بغرب و شمال بجنوب اروپا واقع شده از این حیث شهر وین هزار سال است که مقام بزرگ سیاسی و نظامی را داراست بعلاوه برین مرکز بزرگ علمی و صنعتی بوده میباشد عمده ترین شعب صنعت آن ابریشم بافی است.\nدیگر شهرهای مهم عبارت اند از:\nلینز (۹۳۰۰۰ جمعیت) حاکم نشین اطریش علیا دارای کارخانجات فلز کاریست\nاینس بروک (۵۵۰۰۰ جمعیت) در روی رود این مرکز ناحیۀ تیورول اطریش میباشد."}
{"book": "adl0410", "page": 120, "text": "جغرافیه محمد عارف ۱۳۰۰ حامد\n۱۱۳\nگرازز ... ۵۰ جمعیت، حاکم نشین استیرنی دومین جمهور اطریش است\nبواسطه نزدیکی بمعادن غنی ذغال سنگ و آهن صنعت فلزکاری آن اهمیت بسیار\nدارد.\nکلاجنفرت حاکم نشین ایالت کارنتی و در کنار رود دراو واقع است\nسالزبورک در جلگه دانوب از شهر های خوش منظری است همیشه سیاحان\nبآنجا مسافرت مینمایند.\nجغرافیای اقتصادی\n۱- فلاحت آن - در فلاحت اطریش کاملاً مطیع پستی و بلندی\nخویش است در جلگه غلات و میوجات بعمل آمده در آلپها جنگلها و مراتع\nزیاد دیده می شود .\nاساساً در اطریش اراضی مستعد برای زراعت غلات کم است . و حبوبات ان شبیه\nدر جلگه تا اطراف کوه آلپ گندم - چاودار - جو زراعت میشود ولی کفاف\nمصرف اهالی نکرده در عوض با زراعت سیب زمینی تا درجه این کسر را جبران مینمایند\nبرای ترتیب تاک زمین مساعدی جز در حوالی شهر وین دیده نمی شود\nدر ناحیه الپهای اطریش بیشتر از آلپ های مرکزی و غربی جنگل"}
{"book": "adl0410", "page": 121, "text": "۱۱۴\nوجود دارد در جنگلهای ایالات سالزبورک ـ استیر می کارنتی درختها\nمفیده مانند بلوط و غیره بکثرت دیده میشود مراتع اینجهها مانند مراتع جبال\nسوئیس یعنی بسیار پر علف و سر سبز است تربیت گاو شیر ده درین واقع زیاد رونق\nدارد درین ناحیه تهیه لبنیات خصوصاً بسیار میشود.\n۲ ـ صنعت آن بواسطه وجود مواد اولیه فراوان صنایع اطریش\nمترقی است معادن عمده عبارت اند از ذغال سنگ در نواحی گراز ـ آهن\nنیز در همین نواحی نهایت فراوان است. معدن نمک در سالز بوک ـ\nمعدن سرب در کارنتی که از مشهورترین معادن اروپا بشمار میآید بالاخره\nآبهای معدنی از حوالی وین که یکی از منابع ثروت عمده اطریش شناخته میشود.\nبرای صنعت بافندگی خود اطریش مواد لازمه را از خارج تهیه مینماید پشم پنبه\nو ابریشم آخراً مدارشی کارخانجات مهم این شعبه صنایع در حوالی وین میباشد.\nهمچنین پایتخت و اطراف آن اشیاء مخصوصی که بنام اشیاء وینی معروف\nو از حیث ظرافت با اشیای پاریسی رقابت مینماید ساخته و تهیه\nمی شود."}
{"book": "adl0410", "page": 122, "text": "۱۱۵\nVI\nهنگری\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن - هنگری نیز مانند اطریش مملکتی است بری از طرآ\nممالک اطریش چکو سلواکی - رومانی - صربی - کرواسی و اسلونی آنرا\nاحاطه کرده است .\nمساحت آن ۹۱۰۰۰ کیلومتر مربع یعنی تقریباً برابر با همسایه خود اطریشن\nمیباشد .\nجنس خاک و پستی و بلندی آن - اگر در مغرب و انوب کوههای\nآتش فشانی باکونی را استثنا کنیم مملکت هنگری عبارت جلگه وسیع مسطحی است\nکه تقریباً تمام نقاط آن هموار و یک شکل میباشد .\nخاک آن سخت و در طبقات تحتانی غیر قابل نفوذ آب در نواحی نهار بخوبی\nشن دارد لم نیز مری است در جلگه اهنگری تپه ہائیکه سی متر از سطح د ا نو بارتفاع\nداشته باشد کمتر دیده میشود و جز در شهر ها و جاده ها حقیقته سنگ ریزه\nنمیتوان در آنجا یافت ."}
{"book": "adl0410", "page": 123, "text": "۱۱۹\n\nشعبۀ رود دانوب و مجاری متعدده که ازین رود استخراج شده ہنگری را\nآب یاری مینماید شعب مزبوره که مہم ترین آنہا درا و وتیسا ہستند\nغالباً طویل و فصل بہار طغیان میکنند بواسطۀ پستی سطح اراضی احتیاطاً\nدر اطراف مجاری سد ہائی ساختہ شدہ تا در موقع فراوانی آب از خرابی ہا\nجلوگیری گردد .\nآب و ہوا و رودھای آن ـ جلگۀ ہنگری دارای آب و ہوائیست\nبری یعنی تابستانی خیلی گرم ـ زمستانی بسیار سرد باران بندرت\nباریده و آن ہم منحصر بفصل تابستان است درجہ حرارت شہر\nبوداپست در زمستان بتهائی دو درجه و در تابستان ۲۱ درجہ بالای صفر\nاست .\nرود دانوب سرتاسر اراضی ہنگری را از شمال بجنوب سیر و\nاین جلگه را مشروب می سازد . دیگر رود تیسا که نواحی شرقی\nہنگری را آب یاری و رود درا و که قسمتی از سرحد این مملکت با\nیوگسلاوی تشکیل میدہد .\n\nمحمد عثمان"}
{"book": "adl0410", "page": 124, "text": "جغرافیای سیاسی\nساکنین و جمعیت آن - سابقاً مملکت ہنگری اراضی وسیع تر\nرا که عبارت از اسلواکی - ترانسیلوانی - تمسوار - کرآسی اسلادنی\nباشد مالک بود پس از جنگ عمومی کلیہ تصرفات او منتزع گردیده امروز مملکت\nہنگری فقط منحصر باراضی که مجار ہا در آن سکنی دارند .\nمجارہا اصلاً از نژاد مغول و قریب یکہزار سال قبل از آسیا حرکت نموده\nدر ین ناحیه مسکن گزیدند سپس بدین مسیح درآمده ہنوز ہم بعضی از عادات قدیم\nایشان باقی است . طبیعۃً مردمانی زراعت پیشه فوق العاده وطن پرست\nشجاع و با عزت نفس ہستند جمعیت ہنگری بالغ بر ۸۴۸۱۰۰۰ سینی\nبطور متوسط ۸۶ نفر در ہر کیلو متر مربع است .\nوضع حکومت و شہر ہای مہم آن - وضع حکومت مملکت\nجدید ہنگری جمہوری در راس حکومت یک رئیس جمهور بعنوان\nو لقب حامی قرار گرفته .\nپایتخت مملکت شہر بودا پست دارای ۸۵۰۰۰۰ جمعیت\nدر کنار رود دانوب واقع و از قسمت مرکب است یکی بودا در ساحل یمین رود"}
{"book": "adl0410", "page": 125, "text": "۱۱۸\nاز بناهای بسیار قدیم و دیگری پست که تقریبا شهر جدید و در ساحل لیبار دانبو\nساخته شده است شهر بود ایست علاوه بر اهمیت پایتختی دارای دارالعلومها\nمجامع علمی بسیار شهری است تجاری صنایع فلاحتی ان خیلی مترقی و بهترین بازارهای\nفلاحتی دنیا را مالک میباشد.\nدیگر شهر های هنگری تماما بصورت قریه ها و دهات فلاحتی ساخته شده\nآنها ئیکه تا درجه قابل ذکر میباشند عبارت اند از: سگد در جنوب -\nدبرگزن در شرق پیچ بین در او و دانوب و بالاخره میسر کلنشر\nکه در شمال شرقی در دامن جبال اسلواکی واقع میباشند.\nجغرافیای اقتصادی\n۱- فلاحت - اساس حیات اقتصادی هنگری بر روی زراعت\nو تربیت مواشی است.\nغلات عمده که ازین مملکت بعمل می آید گندم - جاو دار - جود\nذرت میباشد از نقطه نظر زراعت غلات هنگری اهمیت فوق العاده را\nدارا بود و ولی و قیمت حاصل خیز ر قیمت آن در نتیجه جنگ عمومی ارزان\nجدا و بمدعی و رومانی داده شد باز هم بهر صورت از ممالکی است\n\nجغرافیه جواهر صدراعظم ص ۱۱۸ بند"}
{"book": "adl0410", "page": 126, "text": "۱۱۹\nکه زیاده بر احتیاج خود تولید کرده بخارج میفروشد گندم و سیب\nزمینی بیشتر بمصرف داخله میرسد .\nحکومت ہنگری زراعت نباتات صنعتی مانند جقندر قند و شاپدانه\nو کتان و بالآخره تنباکو را بسیار تشویق و در تربیت درخت توت\nبرای کرم پیله کوشش وافی دارد. میوجات جزو صادرات عمده\nاین مملکت بشمار می آید .\nدومین منبع ثروت ہنگری تربیت مواشی است و مهمترین آنها\nاسپ ، خوک و حیوانات شاخدار است .\n۲- صنعت - اگر اراضی منتزعهٔ اسلواکی - ترانسیلوانی\nو بانا بدست ہنگری باقی می ماند البته با استفاده از معادن غنی آنرا\nصنعتی مترقی نیز میشد ولی عجالتاً امروزه معادن معتبر آن منحصر به\nذغال سنگ نواحی پیچ و آهن حدود ملیس کلنتس میباشد\nبدینصورت صنعت عمده این مملکت همان صنایع فلاحتی آن است.\n۳- وسائل حمل و نقل - علاوه بر رود بین المللی دانوب\nکه از شمال بجنوب درین مملکت جاری است خطوط مهم راه آهن از"}
{"book": "adl0410", "page": 127, "text": "۱۲۰\nهنکور ی عبور و بدینصورت مانند اطریش دارای اهمیت عبوری\n( ترانزیت ) که شهر بودا پست مرکز این خطوط و عمده ترین آنها\nخط پاریس - وین - سالونیک - قسطنطنیه و\nبخارست و دیگری مسکو و قیوم و ترنسیت میباشد مملکت ہنگری\nغالب محصولات خود را به اطریش فروخته و مصنوعات آن مملکت\nرا خریداری میکند .\nVII\nیوگسلاوی\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن - مملکت یوگسلاوی که بمعنای\nاسلاوی جنوبی و از ممالک صربی - کردآسی - اسلاونی - ایالات بسنی\nو هرزگوین دابارت منتنگر و تشکیل یافته از طرف شمال به اطریش و\nهنگری ، از مشرق به بلغاری و رومانی ، از جنوب به یونان و آلبانی\nو بالاخره از مغرب ببحر آدریانیک محدودست . دارای یکهزار کیلو متر\nساحل و تقریباً ۲۴۷۰۰۰ کیلو متر مربع مساحت میباشد ."}
{"book": "adl0410", "page": 128, "text": "۱۲۱\n\nپستی و بلندی سواحل آن - یوگسلاوی که از شمال غربی بجنوب\nشرقی رشته های متوازی الپهای دنیا ر یک آنرا شیار نموده\nمملکتی است کوهستانی که از طرف مغرب مشرف به بحر آدر یاتیک از\nطرف شمال فلات ها و جلگه هائی آنرا بجلگه هنگری منتهی میسازد.\nدرین مملکت سه منطقه مشخص پستی و بلندی مشاهده میشود: حل یه تیک\n(۱) الپهای دنیار یک (۲) فلات ها و جلگه ها ملفه (۳) سوا در تا\n۱ - آلپها دنیار یک چین خوردگی عظیمی است که در اثر مرور\nزمان و فرو هشتگی پست گردیده معہذا هنوز ارتفاع آن در کوه کاپلا\nشمال غربی به ۱۸۰۰ و در قوده چز ناگورا (مرکن) به ۲۵۰۰\nو در چار داق جنوب شرقی) به ۳۰۰۰ متر میرسد بمانند\nتمام مناطق بحر الرومی باران در زمستان میبارد ولی درینجا شدت\nآن بیشتر است رود خانها بزرگی که یا بطرف لا سا و و یا بجانب دانیو\nجاری هستند از ین رشته جبال سرشچمه گرفته جاری میباشند. دردا\nاین کوه ها جنگلهای پر درختی وجود دارد.\n۲ - فلاتها - که مشهور ترین آنها فلات کار است در شمال غربی"}
{"book": "adl0410", "page": 129, "text": "۱۶۳\n\nمیباشد جنس خاک آنها آهکی و قابل نفوذ آب است بواسطه دوری از\nدریا و آب و هوای خشک تخم لیش رود خانها درین فلات مشاهده\nنمیشود. این فلات های خشک مساعد بنشو و نمای اشجار و\nجنگلها نبوده بیشتر برای تربیت گوسفند موزون است.\n٣- سواحل آدریاتیک :- مرتفع و سنگی است قسمت شمالی\nاین سواحل یا ناحیۀ دالماسی در تحت تا ثیر آب دریا رشتۀ ها\nقدیمی آلپ های دیناریک خورده شده تنها نقاط مرتفعۀ آن از\nسطح آب بیرون و مجمع الجزائر ی را تشکیل داده است . درین\nناحیه مراکز مهمی برای صیاد ماهی درین قسمت در ساحل آدریا -\nوجود دارد که بعد ها ممکن است بنا در مهمی برای تجارت گردد.\nدر ناحیۀ مرکزی جزائر کمتر ولی همانطور کوهستانی و دارای بنادر\nخوبی نیز میباشد .\nآب و هوا و رود های آن : آب و هوای یوگسلاوی در تحت\nتاثیر دو عامل است :\nاول آب و هوای مدیترانه ، دوم آب و هوای اروپای مرکزی"}
{"book": "adl0410", "page": 130, "text": "۱۴۳\n\nتنها سواحل آدریاتیک که عرض آن از چند کیلو متر بیش نیست دارای\nآب و هوای بحرالرومی است بعضی دره های وسیعی که رشته\nجبال ساحلی را قطع کرده نیز این آب و هوا را بداخل میبرد. باران\nدرین ناحیه بسیار میبارد در بعضی نقاط تا به ۴۰۹ سانتیمتر میرسد\nغیر از ناحیه ساحلی و ناحیه که در مجاور جلگه هنگری واقع\nمیباشد سائر نقاط داخلی دارای آب و هوای است بری ولی\nمعتدل باران بیشتر در فصل تابستان میبارد .\nرود های مهمه این مملکت یکی رود بین المللی دانوب است\nکه شعبہ های دراوه - تیسا - وسا و بآن داخل شده قسمتی ازان\nسرحد یوگسلاوی و رومانی است .\nدیگر تیسا و در او که قبلا شرح آنها را دیده درین مملکت برود\nدانوب میریزند.\nرود ساو که از جبال تارولیس سرچشمه گرفته در بلگراد\nبرود دانوب متصل میگردد.\nرود مراد که سر چشمه آن مرکز مملکت و آن نیز بنوبه خود"}
{"book": "adl0410", "page": 131, "text": "۱۲۴\n\nبین بلگراد و سرحد به دانوب داخل میشود.\nبالاخره رود نارنتا که داخل بحر آدریاتیک میگردد.\nجغرافیای سیاسی\nسکنه آن:- مملکت یوگسلاوی که دارای ۱۲ میلیون جمعیت است\nهمیشه گرفتار مهاجرت های بزرگی بوده علت عمده آن تعدیات\nو فشارهائی را میتوان ذکر کرد که ترکها و مسلمانان آلبانی بایشان\nوارد می آوردند بهر صورت عنوان جدید این مملکت، مملکت صرب\nکرواتسی و اسلاونی عناصر مرکبه آن را بخوبی تلقین مینماید.\nسه عنصر مذکور از شعب نژاد سلاو جنوبی یا یوگسلاو\nهستند.\nوضع حکومت و شهرها\nمملکتی است سلطنت مشروطه پایتخت آن شهر بلگراد (۹۰۰۰۰ جمعیت)\nدر ملتقای رود ساو و دانوب واقع شده شهری است از\nنقطه نظر تاریخی دارای اهمیت در ابتدای قرن شانزدهم\nبتصرف عثمانی در آمده و در اوائل قرن هجدهم از آن منتزع گردید."}
{"book": "adl0410", "page": 132, "text": "۱۴۵\n\nاین دو واقعه تاریخی شاهد و گواه ترقی و تنزل امپراطوری عثمانی\nشمرده میشود شهرهای دیگر یوگسلاوی چندان هم جمعیت آنها که\nتا درجه قابل ذکر میباشند عبارت اند از: زاگرب یا اکرام (۷۹۰۰۰\nجمعیت) در کراسی - سارایوو (۵۲۰۰۰ جمعیت) در بسنی\nلیوبلیانا (۴۲۰۰۰ جمعیت) در کارنیول\nاسکوبلیه (۷۰۰۰۰ جمعیت) در صربی ریخ در صربی ستی نیه\nدر مونتینگرو\n\nبنادر مهمی که در ساحل دالماسی واقع اند بنادر زارا (۳۷۰۰۰\nجمعیت) اسپالا تو و کاتارو و راگوز میباشند.\n\nجغرافیای اقتصاد\n۱- فلاحت آن - منابع حیات اقتصادی یوگسلاوی چندان\nمتنوع نیست مملکتی است زراعتی و چوپانی عمده ثروت آن حصوباً\nفلاحیش مانند زراعت- تربیت حیوانات جنگلها وغیره میباشند\nجز در نواحی خشک کار است و نواحی دار دار که فقط\nکوه ها مشجر است تمام اراضی یوگسلاوی چه کوه و چه فلات حتی"}
{"book": "adl0410", "page": 133, "text": "١٢٦\n\nمرداب های ساوا از جنگل پوشیده است تربیت حیوانات درین مملکت\nمترقی تر از زراعت شده در نواحی شمالی با عها میوه بسیار وجود دا رد\nدرخت تاک و زیتون در سواحل آدریا تیک بخوبی تربیت میشود\nمحصولات عمده زراعتی گندم و دره است، زراعت چقندر قند\nشاهدانه تنباکو - سیب زمینی خیلی قابل توجه میباشد درخت توت را\nبرای تربیت و پرورش کرم پیله بعمل می آورند .\n۲ - صنعت آن - بواسطه تسلط طولانی خارجیانی مملکت\nیوگسلاوی دارای صنعت مهمی نیست بطوریکه تقریباً میتوان گفت\nصنعت کلی در آن دیده نمی شود .\nمعادن آن (زغال سنگ - آهن میس - بز) در\nبسنی - کارنیول و در صربی در شرف استخراج است صنایع آن\nتقریباً تمام صنایع دستی است که صنعت گران کوچک بان مشغولند\nمعہذا در کارنیول بسنی و صربی چند کارخانه فلز کاری - کاغذ\nسازی و غیره دیده می شود .\n۳ - وسائل حمل و نقل درین مملکت خطوط آهن باید بیشتر"}
{"book": "adl0410", "page": 134, "text": "۱۳۷\n\nاز مجاری کشتی رانی اهمیت داد حال هم سه رشته خطوط مهمه مانند\nخط آهن و این قسطنطنیه یا سالونیکا- خط اروپای غربی به روما\nاز راه دره ساو در یوگسلاوی وجود دارد.\nVIII\nرومانی\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن - پس از جنگ بین الملل مساحت و جمعیت\nرومانی تقریباً دو برابر شده ایالات ترانسیلوانی، مہد روماینہا،\nقسمتی از شرقی بانا - بوکوین و بسارابی را مالک شده امروز\nحدود آن از طرف شمال روسیه و پولنی - جانب مغرب\nچکوسلواکی ہنگری و یوگسلاوی - از جنوب بلغاریا\nو از مشرق به بحر سیاه است .\nقبل از جنگ ۱۳۷۰۰۰ کیلو متر مربع ساحت\nداشته و حال ۲۹۸۰۰۰ مساحت دارد.\nپستی و بلندی آن - رومانی از ناحیه بسیار شخص پستی و بلندی"}
{"book": "adl0410", "page": 135, "text": "۱۳۸\n\nتشکیل یافته یکی ناحیه جلگه و دیگری ناحیه قله ئی و کوهستانی ناحیه جلگه\nشامل اولاً بسارابی و مولدوی در شرق کارپات ثانیاً در جنوب\nکارپات بین آلپ یا ترانسیلوانی و دانوب ایالت والاشی\nثالثاً بین دانوب سفلی و بحر اسود ناحیه دو بروجه میباشد.\nناحیه قله ئی و کوهستانی عبارت است از اولاً کارپات مرکزی یا\nآلپ یا ترانسیلوانی که تا ۳۰۰۰ متر ارتفاع داشته و از طرف جنوب\nمشرف بجلگه والاشی میباشد این کوه هر چه بجانب شمال غربی متوجه میشوند\nپست میگردد. ثانیاً فلات ترانسیلوانی که در دامنه شمال\nغربی آلپ ها واقع است.\nآب و هوا و رودهای آن جلگه ترانسیلوانی که دنباله جلگه رود\nبشمار می آید دارای آب و هوائیست سخت و بالنسبه خشک یعنی زمستان\nبسیار سرد، بهاری بارانی و تابستانی خیلی گرم در داخل مملکت\nآب و هوا بری است زیرا کوه های بالنسبه مرتفع مانع از دخول\nبخار آب میباشند دو باد موسمی در رومانی می وزد یکی از شمال و\nمشرق موسوم به کریوت دیگری از جنوب موسوم به اوسترو وینش"}
{"book": "adl0410", "page": 136, "text": "۱۲۹\nاین دو باد خیلی سخت و باعث اختلاف کلی در جه حرارت میشوند. بارانهای\nتابستان عموماً شدید و سیلابی است .\nرودهای عمده عبارتند از : رود دانوب که مسیر خود را درین\nمملکت تمام کرده بالاخره به بحر اسود وارد میشود . رود نیستر که سرحد\nبین روسیه و رومانی است. رود پرودت که از کار پات سرچشمه\nگرفته به دانوب میریزد . رود سیرت که با چند شعبه دیگر متصل\nو به دانوب داخل میگردد. رود « المبو و تیزا - أُولت\nوجیو که در اراضی والاشی برود دانوب ملحق میشوند بالاخره رود\nتیسا و مارُس که سرچشمه آنها ازین مملکت است. سواحل این\nمملکت پست و رسوبی است .\nجغرافیای سیاسی\nساکنین و جمعیت آن - ساکنین مملکت رومانی جده\nیا رومانی کبیر از نژاد لاتن میباشند رومانی ها اصل خود را به مهاجرین\nرومی که طراژان امپراطور روم به ایالت داسی که همان ترانسیلوانیا\nامروزه است فرستاده بود میرسانند ."}
{"book": "adl0410", "page": 137, "text": "۱۳۰\n\nبهر صورت رومانی ها مردمی هستند سبزه با قدی متوسط\nولی قوی و چهار شانه شغل عمده ایشان فلاحت و چوپانی است\nهرچند دارای اخلاق و عادات و تمدن لاتن میباشند ولی معتقد\nبمذهب ارتودکس هستند. جمعیت مملکت تقریباً ۶ میلیون یعنی بطور\nمتوسط پنجاه و چهار نفر در هر کیلومتر مربع سکنی دارند\nوضع حکومت و شهرهای آن - رومانی مملکتی است سلطنتی مشروطه\nقوه مقننه بدست دو مجلس سنا و مبعوثان است پایتخت مملکت شهر\nبخاست (۲۹۵۰۰۰ جمعیت) واقع در جلگه مونتنی شهری بسیار زیبا\nو خوش منظر مانند تمام پایتخت ها مرکز تجارتی و صنعتی و علمی میباشد\nدیگر شهرهای معتبر عبارت اند از کیشنو (۱۱۸۰۰۰) در بسارابی\nبرسز نودیتر (۸۷۰۰۰ جمعیت) در بوکوین\nبیاشی (۷۶۰۰۰ جمعیت) در ملداوی\nتمی چوارا یا تمشواس (۷۲۰۰۰ جمعیت) در بانا\nگالاتز (۶۶۰۰۰ جمعیت) و برایلا (۶۱۰۰۰ جمعیت)\nدو بندر در کنار رود دانوب برای حمل گندم بخارج میباشند"}
{"book": "adl0410", "page": 138, "text": "۱۳۱\n\nکلوژیاکولوژواس (۶۰،۰۰۰ جمعیت) در ترانسیلوانی\nکرائیوا (۴۵،۰۰۰ جمعیت) در ایالت اُلتنی\nبالآخره دو بندر اُورسُوا و اسماعیل در کنار رود دانوب\nکه غله و نفت رومانی را بخارج میفرستند و بندر کنستانتزا\nدر کنار بحر اسود که در آتیه یقیناً دارای اهمیتی خواهد شد.\nشهرهای فوق الذکر عموماً یا مرکز خرید و فروش محصولات\nفلاحتی و یا بندرهای در کنار دانوب و بحر اسود میباشند،\nاز نقطۀ نظر صنعتی نمیتوان بهیچ یک اهمیتی داد.\nجغرافیای اقتصادی\nپیشۀ عمدۀ امروزۀ رومانی ها نیز مانند سابق زراعت زمین\nو تربیت حیوانات است.\nدر نواحی جلگه برای حمل بخارج گندم و برای مصرف داخلی ذره\nزراعت میکنند. تربیت تاک در حدود کارپات و ترانسیلوانی\nشده و زراعت نباتات صنعتی مانند تنباکو - شاہدانہ - کتان -\nچقندر قند رواج کلی دارد."}
{"book": "adl0410", "page": 139, "text": "۱۳۲\nحیوانات شاخدار - گوسفند - خوک بعهده زیاد درین مملکت تربیت میشود\nشغل عمده مردمان ساکنین دو بروحه صید ماهی است\nاستفاده از جنگل ها یکی از منابع عایدات مهم رومانی میباشد.\nصنعت عمده رومانی محدود به صنایع استخراجی و آن هم منحصر\nبه نفت و نمک بوده پس از انضمام بانا و ترانسیلوانی محصول\nزغال سنگ و مواد آهنی آن نیز زیاد شده است.\nبعضی معادن طلا و نقره در نواحی کوه بیهار وجود دارد کارخانجات\nمهمی درین مملکت دیده نمیشود عده معدودی هم که یافت می شود در شهر بخارست\nاست رومانی برای تجارت خود مالک مجرای ذی قیمت دانوب میباشد\nاز ۱۹۱۴ رومانی ازین حیث رتبه اول را در ممالک بالکان حائز گردیده\nصادرات آن بیش از واردات و شامل گندم و نفت است که بانگلیس -\nفرانسه و ایتالیا میفرستد. واردات آن ماشین آلات است که بیشتر\nاز آلمان و منسوجات است که از اطریش وارد می نماید.\nاین مملکت بواسطه موقعیت طبیعی خویش و چاه های نفتی که داراست آئینه اقتصادی را\nنشان میدهد. نفت رومانی در اورپا رتبه دوم را دارد."}
{"book": "adl0410", "page": 140, "text": "۱۳۳\nاروپای شرقی روس\nقبل از ۱۹۱۴ اروپای شرقی تنها مملکت معظم روسیه که از بحر خزر تا سواحل منجمد شمالی و از کارپات و ویستول تا اورال و قفقاز منبسط بوده در بر داشته است این مملکت تقریباً نصف اروپا مساحت دارد. ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون جمعیت داشته است بموقعیکه جنگ بین المللی روسیه داخل جنگ شد و دو سال و نیم با آلمان و متفقینش مبارزه کرده ولی در مارس ۱۹۱۷ انقلاب شد و در انروز خانواده رومانوف را از تخت امپراطوری سقوط کرده بکلی وضع حکومت جدیدی روی کار آمده روسیه در ژانویه ۱۹۱۸ از منازعه کنار گرفت\nجنگ بین المللی و انقلاب داخلی روسیه برای آن دو نتیجه مهم بخشید :-\n۱- از جانب مغرب اراضی وسیعه از روسیه جدا و بدولت جدید التأسیس پولنی و به رومانی داده شد .\n۲- از ناحیه بالتیک عده مللی که از نژاد روس نبوده دارای استقلال کامل یا استقلال داخلی گردیدند ، تشکیل دولی دادند هر چند هنوز سرحدات این دول کاملاً مشخص نیست ولی اساساً وجود خارجی دارند .\nممالک مزبوره عبارت اند از :-"}
{"book": "adl0410", "page": 141, "text": "١٣٤\n\n١ - از طرف شمال مملکت فنلاند .\n٢ - در جنوب آن مملکت استونی که در ساحل سطای خلیج فنلاند واقع است.\n٣ - در جنوب استونی ملکت لتونی ( لیونی و کورلاند ) در کنار خلیج ریگا .\n٤ - بالاخره در جنوب لتونی مملکت لیتوانی .\nپس فعلاً مملکت روسیه فقط شامل نواحی است که نژاد روسی در آن سکونت دارند.\n\nروسیه\n\nیا\nاتحاد جماهیر شوروی اشتراکیه\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن - روسیه از طرف شمال محدود است با قیانوس منجمد شمالی\nاز طرف شرق باسیا ( جبال اورال و کوه اورال ) از طرف جنوب به بحر اسود و بحر خزر\nاز جانب مغرب به ممالک جدید التاسیس فنلاند - استونی - لیتونی - لیونی - پولنی مملکت رومانی\nسرحد شمال شرقی جنوبی آن طبیعی و سرحد غربی روسیه قرار دادی است -\nاز ١٩٢٠ مملکت روسیه شامل ممالک روسی بمعنای اخص یعنی روسیه کبیر\n( نواحی شمالی و شرقی ) روسیه صغیر ( اوکرانی ) و ممالک اسلامی متصرفه آن گردید."}
{"book": "adl0410", "page": 142, "text": "١٣٥\n\nمساحت این مملکت وسیعه امروزه تقریباً .... ٤,١٤ کیلومتر مربع است.\n\nپستی و بلندی آن۔ پستی و بلندی روسیه بپنج ناحیه تقسیم میشود:-\n١- ناحیه منجمد شمالی و غربی - یخچالها عصر چهارم دو مرتبه بخاك روسیه حدود\nکیو دنیپرتي تو گودُرد هجوم آورده و اراضی آن را از شن و گل پوشانیدند\nدر نتیجه در این ناحیه دریاچه‌ها متعدد، و مردابها و باتلاقهای زیادی بوجود\nآمده است سپس این اراضی از جنگلها مستور گردیده و هنوز هم نقاطی که دست\nانسان شروع به کار کردن در آن ننموده پوشیده از جنگل میباشد.\n\nبا وجود وحدت شکل پستی و بلندی این ناحیه چهار ناحیه\nبالنسبه مشخصی میتوان در آن مشاهده نمود :\nالف جلگه قطبی - ب - ناحیه دریاچه‌ها در اطراف پطرگراد یا لینن گراد.\nج- اراضی مرتفعه لیتوانی در نزدیکی بالتيك - د- ناحیه پولید سی یا ناحیه جنگلها\nو مردابها از سمت مغرب بمشرق یعنی از بوگ تا پولنی و رود دمنیئه امتداد دارد\n\n٢- روسیه مرکزی - این ناحیه فاصل و مشترك بین ناحیه منجمد شمالی\nو جلگه علف زار جنوبی میباشد، پستی و بلندی آن محسوس تر (٣٠٠ متر ارتفاع)\nو رودهای اکاودن از آن جاری است."}
{"book": "adl0410", "page": 143, "text": "۱۳۶\nاراضی مرتفعه غربی آن که از شمال غربی بجنوب شرقی امتداد دارد از\nخطات والداي شروع و به خلاصه دسه ختم میگردد.\nاراضی مرتفعه شرقی سواحل کوهستانی ولگا را از غازان تا قژاد بپتزین فراگرفته است.\n۳ـ روسیه جنوبی یا ناحیه مویقی ـ اراضی این ناحیه روسیه که از بالآء\nگالیسی شرقی و والا مشی شروع و تا قلب سلسری امتداد دارد نیز رسوبی\nاست حصلی این رسوب از اثر یخچالها بنبود بلکه دریایهای خشک شده\nو شطوطی که در این ناحیه جاری است آنرا بوجود آورده اند.\nناحیه جنوبی روسیه از دو قسمت مرکب میباشد یکی ناحیه مزروع اراضی صیام\nیا چور نوزمیه که فوق العاده حاصل خیز است و دیگری ناحیه\nعلف زار و مراتع که هنوز کاملاً بزیر اداره نیامده است.\n۴ـ کریمیا ـ در جنوب این جزیره برخلاف سائر اراضی روس رشته جبال\nمرتفعی که در همان زمان چین خوردگی الپها بوجود آمده دیده میشود، این کوه دارای\n١٥٤٣ متر ارتفاع و مشرف به بحر است. جبال کریمیه بقیه رشته کوهی است\nکه جبال بالکان را بجبال قفقاز متصل میساخته است .\nه ـ اورال که رشته جبالی است قدیمی و آنرا ۲۰۰۰ کیلو متر طول حاصلی در اثر"}
{"book": "adl0410", "page": 144, "text": "۱۳۷\nمرور زمان از هم فرو ریخته و ارتفاع آن قابل ملاحظه نیست. مرتفع ترین\nنقاط آن در شمال واقع و ١٦٥٦ متر ارتفاع دارد.\nآب و هوا و رودهای آن ـ در آب و هوای روسیه نیز مانند پستی و بلندی\nآن اختلاف بسیار می دیده میشود تمام نواحیش تقریباً دارای آب و هوای\nبری یعنی اختلاف زیاد بین فصول گرم و سرد (زمستان بسیار سرد و تابستان گرم)\nشده است و دوام زمستان که از چهار تا هشت ماه امتداد دارد.\nدر مغرب تحت تاثیر اقیانوس بالنسبه هوا معتدل تر در مرکز درجه حرارت\nزمستان ٢٠ درجه زیر صفر و در تابستان تا ٣٥ درجه بالای صفر میرسد\nشمال آن مطیع آب و هوای قطبی و در نتیجه منجمد و بالاخره در کریمیه بر عکس تمام خاک\nروسیه آب و هوای مطبوع و ملائم بحر الرومی محسوس است.\nوراثی باد در تمام خاک روسیه تا کمال شدت است بادهای قطبی که هیچ\nمانعی در مقابل خود ندارد هوای منجمد آن منطقه راحتی تا بحر سیاه آورده و بادهای\nجنوب شرقی در زمستان بسیار سرد و در تابستان سوزان میباشند\nرودها روسیه بچهار حصه تقسیم میشود.\n۱ ـ به اقیانوس منجمد شمالی ـ رود پچورا ـ دونیا و آنگا."}
{"book": "adl0410", "page": 145, "text": "۱۳۸\n۲ - به بحر بالتیک :- رود یوا - ناروا - دونا\n۳ - به بحر اسود :- رود دنیستر - بوگ - دنیپر که دومین رود روسیه\nو سومین رود اروپاست - دُن .\n۴ - به بحر خزر :- رود ولگا (۳۴۰۰ کیلومتر طول) طویلترین رودهای\nاروپاست و از فلات والای سرچشمه میگیرد - اورال .\nرودهای روسیه همیشه اهمیت زیادی برای این مملکت داشته اند بواسطه\nفقدان راههای تجارتی تمام حمل و نقل محصولات و مال التجاره در زمستان\nبوسیله سورتمه و در تابستان با کشتی از مجاری این رودها میشده است .\nامروزه نیز میتوان گفت که اهمیت سابق خود را کاملاً از دست نداده اند .\nجغرافیای سیاسی\nساکنین و جمعیت آن :- اگر ناحیه روس غربی یا روسیه سفید را که از قدیم\nالایام بین پولنی و روسیه قدیم مشترک بوده استثنا نمائیم در ۱۹۱۸ جمعیت\nاین مملکت از ۱۳۴ میلیون به ۱۰۰ میلیون تنزل کرده است .\nهر چند اینمیزان جمعیت ظاهراً خیلی کثیر است ولی نسبت به وسعت خاک\nمملکت باید گفت که غیر قابل ملاحظه میباشد (بطور متوسط ۲۰ نفر در هر کیلومتر مربع)"}
{"book": "adl0410", "page": 146, "text": "با این که منابع طبیعی روسیه یکا ملاً برای اعاشه جمعیت خود کفایت مینمود\nوجود این عده زیادی از ساکنین آن از چند سال قبل از جنگ عمومی تازه نام\nممالک امریکای جنوبی و آسیا مهاجرت کرده و انقلاب اخیر به عده مهاجرین افزود.\nوضع حکومت وشهر های مهم آن - پس از انقلاب ۱۹۱۷ وضع حکومت روسیه\nبصورت جمهوری مبدل شده و امپراطوری تزاری عنوان اتحادیمهای\nشوروی اشتراکی بخود گرفت.\nحکومت مرکزی بدست سویت یعنی مجامع مشکله از نمایندگان کارگران\nسپاهیان دهاتین میباشد.\nیک کمیته اجرائیه مرکزی که دارای سیصد عضو است هجده کمپر دولت\nمیده\nیا و زیر انتخاب نموده، اداره امورات وزارت خانها را بایشان تفویض مینمان\nکمیته مزبوره از نمایندگان مجاهیر مجتمعه تشکیل گردیده است . پای فعلی مملکت\nشده\nشهر مسکو ۲۰۰۰۰۰۰ ۱۷ جمعیت میباشد این شهر که در روی رود مسکوا بنا\nمرکز مذهبی روسیه قدیم بوده تمام خطوط عمده راه آهن روسیه از ان عبور میکنند\nشهر لیست تجارتی دارای کارخانجات بزرگ نساجی دارالعلوم بزرگی در\n۱۷۰۰ اوران تاسیس شده کتابخانه با مهی را نیز مالک میباشد. در حقیقت میتوان"}
{"book": "adl0410", "page": 147, "text": "١٤٠\n\nشهر مسکو را در عین حال مرکز علمی روسیه گفتند.\nدر روسیه کبیر شهرهای معتبر عبارت اند از:\nپطرگراد که بهمان سوق پطر بنامبوره پایتخت حکومت تزاری است که امروزه\nبنام لینن گراد موسوم دارای ٧٠٠،٠٠٠ جمعیت است. این شهر در\n١٧٠٣ بقوه اراده پطر کبیر در اراضی مفتوحه از سوید در کنار رود نیوا بنا شده\nگذشته از نقطه پطر پای تخت مقبول ترین و آبادترین شهرهای روسیه\nو مرکز عمده تجارت و صنعت بوده است. قلعه نظامی مشهور کرونشتان\nدر مقابل این شهر در جزیره کتلین واقع است. ساراتود (١٨٨٠٠٠\nجمعیت) بزرگترین شهرهای ولگای سفلی و بازار عمده فلاحتی و تجارتی است.\nسامارا - (١٧٥،٠٠٠ جمعیت) که محل انشعاب راه آهن ماوراء سیبیری\nو تاشکند میباشد. قازان (١٤٦٠٠٠ جمعیت) در روی تپه بساحل چپ رود\nولگا بنا شده مرکز مذهبی و ادبی مسلمانان روس است.\nتولا. - (١٢٩٠٠٠ جمعیت) در مرکز یک ناحیه صنعتی واقع کارخانجات\nمهمی برای ساختن آهن و چدن دارد کارخانه اسلحه سازی آن در زمان پطر کبیر\nدائر شده اشیاء فلزی مختلفه از قبیل سماور و غیره از این شهر ساخته میشود.\n\nجغرافیای (س١٣٠٥) بحر الموم با مکتبی."}
{"book": "adl0410", "page": 148, "text": "١٤١\nحاجی ترخان (١٢١٠٠٠ جمعیت) بندر مهمی برای صید ماهی و تجارت\nپوست در روی رود ولگا میباشد .\nاورنبورگ (١٠٨٠٠٠ جمعیت) که موقع مهمی در سر راه آسیای روسی دارد\nدر ناحیه اورال شهرهای معتبر عبارت اند از :-\nپرم واوفا (مراکز معدنی) یکاترین لوبرگ وچلیابنیسک میباشند.\nدر نواحی شمالی شهر آدخان توبلسک و در جنوب اژل - کورسک ووژتی فینه\nروسیه صغیر دارای شهرهای ذیل است :-\nاڈسا (٣٣٥٠٠٠ جمعیت) بندری در کنار دریای سیاه دارای ساختمانهای\nخوب و تقریباً شبیه شهرهای اروپائی وار در ١٨٠٣ شروع بترقی نموده است\nکییو (٤١٢٠٠٠ جمعیت) شهر مقدس روسها مرکز تجارت گندم\nوغلات وقند) وصنعت و هم چنین مرکز علمی میباشد .\nخارکوف (٢٤٩٠٠٠ جمعیت) که در قرن هفدهم قریه کوچکی بوده بعدها بواسطه\nموفقیت طبیعی خویش روی به ترقی رفته مبدل جاهرکز صنعتی و بازار مکاره گردید\nرستوف (٢٠٢٠٠٠ جمعیت) در نزدیک مصب رود دن و مرکز\nحکومت قفقاز میباشد ."}
{"book": "adl0410", "page": 149, "text": "١٤٢\nکرشن (٢٠٣٠٠ جمعیت) بندری است برای خروج گندم .\nسیمفرپول (١٦٦٠٠٠ جمعیت) حاکم نشین کریمیه هرچند این شهر از حیث جمعیت بر\nسباستوپول برتری دارد ولی از نقطه اهمیت بعد از ان واقع است در روسیه\nکه قرن ها بین روسیه و پولنی متنازع فیه بوده چهار شهر معتبر مينسك\n(١١٣٠٠٠ جمعیت) ويتشك (١٠٨٠٠٠) اسمولنسك\n(٧٦٠٠٠) و بالآخره موهيلو (٧٢٠٠٠ جمعیت) دیده میشود.\nبالآخره دو شهر نیز نی نوگورُد که همه ساله بازار مهمی برای خرید و فروش\nمال التجاره های مختلفه در ان دائر میشود و نيكلايوسك در کنار رود بْرُگْ\nدر خاتمه باید ذکر کرد .\nجغرافیای اقتصادی\nفلاحت آن ـ اکثر ساکنین روسیه را دهاقین تشکیل میدهند و بواسطهٔ اختلاف بعض\nاراضی و آب و هوا هر یک از روسیه کبیر ـ صغیر و سفید ارزش اقتصاد مخصوص دراند\n١ـ روسیه کبیرـ درین ناحیه بواسطه اینکه جنس اراضی یخچالی است جو سیاه\nو یونجه بعمل میآید ـ جو سیاه تغذیه اهالی رفته و پاره مشروبات الکلی نیز\nاز ان تهیه مینمایند ـ گندم در ایالات شرقی زراعت شده چون محصول آن"}
{"book": "adl0410", "page": 150, "text": "١٤٣\nعلاوه بر مصرف اهالی است بخارج حمل میشود.\nنباتات صنعتی از قبیل کتان-شاهدانه-و چغندر قند درین نواحی بعمل آید\nولی ترقی و توسعهٔ آن بیشتر در روسیه صغیر میباشد.\nتربیت حیوانات (حیوانات شاخدار- اسپ و گوسفند) نیز مانند گندم\nمخصوص و منحصر بایا لات شرقی است.\nماهی که درین قسمت جای قسمت جای مصرف گوشت را گرفته بمقدار زیاد\nصید میشود جنگلهای انبوه و پر درختی که دیده میشود در نواحی روسیه کبیر بطوری\nکه تقریباً تمام نیمه شمالی آنرا پوشانیده در حدود دونیا و پچورا ۶۸ درصد\nو در اورال ۷۰ درصد اراضی را فراگرفته است.\n۲ - روسیه صغیر - اراضی حاصلخیز خاک سیاه روسیه در این ناحیه واقع\nو از این روی مزیت محسوس بر سائر قسمت های روسیه دارد- گندم- جو\nچغندر قند کتان- شاهدانه بمقدار زیاد زراعت شده محصول فوق العاده میدهد\nگندم آن بمالک خارج حمل میشود - بواسطه داشتن چمن زار های پر علف\nگله های بزرگی از حیوانات شاخدار- گوسفند- بز- اسپ و خوک درین\nتربیت میشود، در جزیرهٔ کرمیه تاک بخوبی بعمل آمده ولی جنگل تقریباً وجود ندارد قسمت"}
{"book": "adl0410", "page": 151, "text": "١٤٤\n٣ - روسیه سفید - با وجود ترقیات مختصری که در وضعیت فلاحتی آن\nظاهر شده با وجود این اراضی آن چندان استعداد نداشته وآلات زراعت نیز در ابتداست.\nصنعت آن - با این که طرز صنعت جدید بتازگی وارد روسیه شده معهذا\nبواسطه افزایش سریع جمعیت سرمایه خارجی و ماشین‌های انگلیسی و تعوی گمرکی\nکه تا قبل از ١٩١٤ داشتند صنعت روسیه در پاره نمود ترقی فوق العاده\nنموده است قبل از جنگ عمومی صنعت روسیه بطریق ذیل مرتب شده بود:-\n١ - صنایع تغذیه و مشروبات الکلی. ٢ - صنعت پارچه بافی - معادن و فلزات\nو بالاخره محصولات شیمیائی که اهمیت آن بپایه شعبه صنعت اولیه نبوده است.\n١ - روسیه کبیر - دو منطقه معدنی مهم اورال و تولا درین قسمت واقع میباشند.\nمحصول زغال سنگ آن چندان قابل ملاحظه نیست در عوض در روسیه چوب\nو نفت در کارخانجات و راهها آهن مصرف میشود. نفت در قفقازیه د بیشتر\nدر بادکوبه استخراج و از راه ولگا بداخل روسیه حمل میگردد .\nهر چند آهن روسیه خیلی فراوان است ولی باز هم رتبه اول را دارا نبوده محصول\nمعادن طلا و طلای سفید آن بیشتر است. در ١٩١٣ روسیه بواسطه معادن\nاورال و سپری خود از حیث استخراج طلا رتبه چهارم را در عالم داشته و از حیث\n\nجغرافیه (صنف سوم) مکتب حبیبیه"}
{"book": "adl0410", "page": 152, "text": "١٣٥\nمحصول طلای سفید اولین مملکت دنیا بشمار می آید .\nمراکز عمده صنعتی روسیه کییر و شهر مسکو و پطروگراد و مهمترین آنها نساجی\nمسکو و فلز کاری در پطروگراد است\n۲- روسیه صغیر. استعداد صنعتی اینسمت نیز مانند استعداد فلاحتیش\nبیش از سائر نقاط روسیه میباشد زغال سنگ و آهن بعد از یاد استخراج شده\nفلز مانگانژ از حدود یکا ترنیوسلا و بدست آمده و ازین حیث روسیه صغیر\nپس از قفقاز و هندوستان در درجه سوم واقع است .\nدر ایالت اوکرانی صنایع کوچک دیده میشود که مهمترین آنها قند سازی است\n۳- روسیه سفید- با آنکه از وضعیت فلاحتی این ناحیه فوق گفتیم معلوم\nمیشود که صنعت کلی در قسمی معمول نگردیده طرز صنعت همان طرز ابتدائی فقط\nکه قبل از جنگ عمومی مشاهده میشد در شهر هلسینسک بوده است .\nوسائل حمل و نقل- وسعت مملکت روسیه دشمن مخوفی برای پیشرفت اقتصاد\nو سیاسی این مملکت بوده اتفاقا در ابتدای تاسیس رودها قابل کشتی رانی\nو جدیدا راههای آهن این کسر را جبران نمود .\n١- جاده ها- در ١٩١٤ روسیه تقریباً ٤٠٠٠ کیلومتر جاده ها عرا به رو داشته است"}
{"book": "adl0410", "page": 153, "text": "۱۴۶\nبیشتر جاده ها بطور اساسی ساخته نشده در موقع آب شدن یخ و برف عبور ازانها\nممتنع میباشد - بدینصورت غالباً در موقع زمستان هنگامیکه زمین از یخ و برف پوشیده\nاست با سورتمه مسافرت مینمایند .\n۲ خطوط آهن - باستثنای فنلاند طول خطوط آهن روسیه در ۱۹۱۴\nبالغ به ۶۶۴۰۰ کیلومتر بوده است هر چند این خطوط برآ توسعه پیشرفت اقتضا\nمملکت معاونت بسیار کرده و میکند ولی اساساً از یک نقطه نظر سیاسی و نظامی\nکشیده تا وحدت دی مملکت با تسریع اعزام قشون تأمین نماید.\nشهر مذکور مرکز کلیه خطوط آهن روسیه است .\n۳ کشتی رانی داخلی- امروزه نیز خطوط روسیه اهمیت سابقه خویش را دارا هستند\nدر زمستان بواسطه یخ بندان و بهار بواسطه طغیان بی اندازه این دریا ها قابل استفاد\nکامل نبوده تنها از ۱۵۰ الی ۲۰۰ روز در سال برای کشتی رانی مساعد میباشد\nبطور کلی در روسیه ۴۶۴۰۰ کیلومتر مجاری کشتی رانی موجود است که در ۳۴۰۰۰\nآن کشتی های بخاری سیر مینماید .\n۴- کشتی رانی بحری- بزرگترین بدبختی روسیه از بدو تشکیل این بوده که راه\nبدریا آزاد نداشته و این جنگ عمومی استقلال ممالک بالیتیک وضعیت آنرا سخت تر کرد\n\nجغرافیه تجارتی - ص۱۴۶ شماره ۵-۶"}
{"book": "adl0410", "page": 154, "text": "۱۴۷\nبدینجهت تجارت آن چندان ترقی نگرفته و بنادر مهمه که دیده میشود بسیار معدود است:\nدر بحر ابیض آرخانژلسک - در بحر بالتیک پطروگراد - در بحر اسود\nاُدسا ـ کرچ - راستو و بالآخره در بحر خزر بندر حاجی طرخان .\n۵- تجارت خارجی آن قبل از ۱۹۱۴ میزان کل تجارت سالیانه روسیه هفت\nمیلیارد بوده بدیهی است نسبت بوسعت خاک و جمعیت مملکت این میزان\nتجارت چقدر مختصر است، صادرات آن مواد غذائی (حبوبات - آرد - کره\nو تخم مرغ) مواد اولیه (چوب - کتان) و واردات آن پنبه و کائوچوک پشم\nماشین آلات و اشیاء مصنوعه چای بوده است .\n\nII\nممالک بالتیک\nپس از اضمحلال امپراطوری تزاری روس مللی که از نژاد اسلاو نبوده و در حصص\nغربی اطراف بالتیک مرکزیت داشتند از روسیه جدا گردیدند .\nاستقلال مملکت فنلاند را غالب دول اروپا و امریکا شناخته استونی و لتونی\nبنام ممالک بالتیک معروف است لیتوانی هنوز کاملاً تشکیل نگردیده اند.\nمملکت پولنی اراضی سابقه را مالک شده و اراضی اوتنزیک در تحت حمایت\n\nجغرافيه معارف ٢٥-٢٤-٢"}
{"book": "adl0410", "page": 155, "text": "۱۴۸\nقیمومیت مجمع اتفاق ملی بصورت مملکت آزادی درآمد .\nاول فنلاند\nجغرافیای طبیعی\nرئیس\nحدود ومساآن مملکت فنلاند که از طرف شمال به اراضی رو نروژ وا قبا\nمحدداز جانب مغرب بخلیج بوتنی از سمت مشرق بر وسیه واز جنو بخلی فنانلا\nقتا\nمحد وداست دارای ۳۷۳۶۴۶ کیلو متر مربع مساحت میباشد سرحد جنوب\nشرقی آن از شهر پیطر گرادبیش از بیست کیلومتر خط مستقیم فاصله ندارد .\nساختمان ج جنس اراضی اراضی فنلاند با تبدای عصر اولیه را انقلابا\nزمینی ، بوجود آمده تاثیر یخابهای عصر چهارم پستی و بلندی آنرا با وجو سختی سنگها\nهموار ساخته زمین سطحی که بجانب بحر ابیض مائل است تشکیل دارد .\nاگر از نقطه نظر معرفت الاراضی دقت شود معلوم میگردد که اراضی فنلاند وسوئداً\nیک جنس بلکه در قدیم الایام یکدیگر متصل و مربوط بوده اند مدتها فرو رفیگی خیلج\nبوتنی آنرا از شبه جزیره اسکا ندینیا وجداگردا بید و جودمجمع الجزائرا لاند\nشاهد این مدعاست .\nدریاچه های متعددی سطح اراضی فنلا ندر پوشانیده بطوری که در قسمت جنوبی"}
{"book": "adl0410", "page": 156, "text": "١٤٩\nتقریباً بنصف اراضی قرار گرفته است معروف ترین این دریاچها دریا سایما میباشد\nآب و هوا و نباتات آن فنلاند دارای آب و هوای سخت و فوق العاده سخت زمستان\nطولانی و شدید تابستانی گرم و خشک در فصل زمستان تقریباً بطور متوسط ۷۵\nسانتیمتر برف می بارد.\nغالب اراضی شمالی فنلاند از جنگل پوشیده شده و درختهای آن بیشتر از جنس درختان\nمخروطی در نواحی جنوبی درخت بلوط نیز دیده میشود. پائین از منطقه جنگلی چمن زارهای\nدر مراتع دیده شده بالاخره در حدود جنوبی اراضی زراعتی واقع است ولی باید\nکه زمینهای زراعتی فنلاند خیلی غیر قابل ملاحظه و از ۲ درصد تجاوز نمیکند.\nتقریباً از ۸ سهم در صد اراضی فنلاند هیچگونه استفاده نمیشود.\nجغرافیای سیاسی\nساکنین و جمعیت آن - باستثنای لاپنهای شمال و عده معدود از مهاجرین\nخارجی تمام سکنه فنلاند از نژاد روس میباشند دارای قدی بلند ـ شانهای عریض مویهای\nباوطی چشمهای میشی فنلاندیها مردمان زحمت کش و دارای اخلاقی پاک و منزه\nشغل عمده ایشان زراعت در زمینهای سوآم مساعد مملکت وصید ماهی است\nمملکت فنلاند ۳۳۴۴۰۰۰ جمعیت دارد (در هر کیلو متر مربع ۱۰ نفر)"}
{"book": "adl0410", "page": 157, "text": "وضع حکومت شهرها آن. فنلاند که تا ۱۸۰۹ جزو مملکت سوید بوده از ان تاریخ\nبامپراطوری روس ضمیمه شده در دسامبر ۱۹۱۷ مستقل گردیده طرز حکومت آن\nاست یعنی یکنائب السلطنه یکمکسئه وزرا و مجلس ملی که بارا عمومی انتخاب\nامور مملکت را اداره میکنند زنان نیز درین مملکت حق رای دارند.\nجمعیت شهر فنلاند از بیست هزار تجاوز مینماید و تقریباً تمام آنها در کنار بحر واقع\nپایتخت مملکت بندر هلسنکفرس...۱۳۸۰) دارای دارالعلم و کتابخانه ها\nمشهوری است دگر شهرهای معروف عبارتند از:\nآبو (...۵۶) در ناحیه غربی واقع در تاسلطه سوید یها حاکم نشین بوده است\nو از حیث جمعیت دومین شهر فنلاند است .\nتا مر فورس (...۴۷ جمعیت) که در داخل مملکت واقع است .\nبالاخره وازا. اولیا بورگ و تورنئا\nمهمترین ثروت فنلاند جنگلهای آن است که چوب ها آن را بریده در صنعت\nاستعمال و یا بخارج حمل میکنند کارخانجات این مملکت کلیه با قوه آب حرکت می آید\nبواسطه فراوانی مراتع تربیت حیوانات درین مملکت بسیار ترقی و در نتیجه\nلبنیات آن معروف و بسوید و انگلیس حمل میشود ."}
{"book": "adl0410", "page": 158, "text": "١٥١\nبا وجود کمی اراضی زراعتی فلاحت و تربیت حیوانات و صید ماهی تابع مهم اقتصادی\nفنلاند میباشد در و انرا کارخانجات فلز کاری خود دارد و نساجی منسوبات پنبه یی\nپنیه آلود تامر نفورس تا درجه قابل ملاحظه است. بطور کل واردات فنلاند بیش از\nصادرات آن است راه آهن آن منحصر بخطی است که از پطروگراد به هلسنگفورس\nو تورنیا میرود.\nدوم - استونی و لتونی\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن - هرچند این دو مملکت مجزی هستند ولی تحت عنوان ممالک\nبالتیک مشهور اند.\nاستونی دارای ٤٠٠٠٠ کیلومتر مربع مساحت بطرف شمال بخلیج فنلاند بطرف\nببحر بالتیک از جنوب به لتونی از مشرق بروسیه محدود است.\nلتونی ٦٥٠٠٠ کیلومتر مربع مساحت و حدود آن از شمال با ستونی مغرب بالتیک\nبجنوب به لیتوانی و قسمتی از پولنی و مشرق به روسیه میباشد.\nساختمان اراضی آنها - واقع در ساحل بالتیک دامنه فلدت والدای این\nدو ممکلت از فلدت بالنسبه مرتفعی (۳۱۴) متر تشکیل یافته سطح از یک طبقه"}
{"book": "adl0410", "page": 159, "text": "١٥٢\nرسوب بخالها عصر چهارم پوشیده است تقریباً همان شکل ظاهر اراضی فنلاندیر\nغربی را داراست مهمترین دریاچه ها که درین ملک واقع است دریاچه یپوس\nمیباشد، سواحل آن پست و دارای تپه های شنی است (دوین) دارای آب\nو هوا مانند آب هوا فنلاند و روسیه سخت ولی بازهم تحت تاثیر بادها باران آورید\nقدری معتدل تر میباشد رود د و نیا از مملکت لیتوانی عبور و بخلیج ریگا میریزد.\nجغرافیای سیاسی\nساکنین و جمعیت آن ۔ دران استونی شعبه از نژاد فنلاندی در نتیجه نزدیک\nبه نژاد زرد هستند جمیعت استونی ٤٠٠،٠٠٠ نفر میباشد .\nلتونی باشعبه از نژاد آرین و پس از ورود باین ناحیه عده قلیلی از استونی ها\nکه در لتونی اقامت داشتند مضمحل ساخته خود مستقلاً مسکن گزیدند.\nجمعیت لتونی ٤٠٠،٠٠٠ نفر است.\nوضع حکومت و شهرهای آن ۔ دو مملکت استونی ولتونی دارای حکومت\nجمهوری هستند رئیس حکومت بکمک مجلس مقننه که نمایندگان ها ارا عمومی مردم\nانتخاب می شوند اداره امور را مینمایند.\nانتخاب نمایندگان مجلس نسبی است.\n\nجغرافیه در صفحه ١٥٥ پایان یافت"}
{"book": "adl0410", "page": 160, "text": "۱۰۳\nپایتخت مملکت استونی شهر ریول (۷۹۰۰۰ جمعیت) است خط راه آهن\nاین شهر را بساحل بالتیک متصل مینماید این شهر از دو قسمت مرکب میباشد یکی\nشهر اشرافی که محل تقرر حکومت و ادارات و حکومتی است دیگر قسمت سفلی\nکه مرکز تجارت و صنعت میباشد -\nپایتخت لتونی شهر ریگا (۸۵۰۰۰۰ جمعیت) است که پس از ادیسا دومین\nبندر روسیه قدیم بوده شهر های معروف آن یکی دونسیک (۹۰۰۰۰ جمعیت)\nدیگری میتاوا (۳۰۰۰۰ جمعیت) حاکم نشین کور لاند میباشد.\nحیوة اقتصادی این دو مملکت متوسط است محصولات فلاحتی آنها غلاً\nکتان و بیت حبوبات و سیب زمینی و میوجات میباشد. صنائع\nآن در استونی نساجی و خصوصاً بافتن پارچه های پنبه است و در لتونی و بیشتر در\nحوالی ریگا فلز کاری و تهیه مواد سیمیائی است.\n\nسوم - لتیوانی\nاین مملکت که در مجاورت لتونی و روس شرقی واقع است سرحدات آن بجانب\nپولنی هنوز مشخص نیست و وضعیت طبیعی آن همان وضعیت لتونی و روسیه شرقی\nاست مملکتی است هموار در ساحل بالتیک از رسوب انقلابات عصر سوم پوشیده شده\n\nجغرافیای اروپا هزار نه صد و نوزده تسلیم فراج"}
{"book": "adl0410", "page": 161, "text": "١٥٤\n\nدریاچه ها و مردابهای بسیاری سطح مملکت را فراگرفته است رود نیمن لیتوانی را\nمشروب و پروس شرقی به بحر بالتیک میریزد.\nمملکتی ست فلاحتی و مردمان آن زراعت پیشه از حیث حیوه اقتصاد شباهتی\nتامی به روسیه سفید دارد زراعت و صنعت آن بکلی ابتدائی ست.\nحاکم نشین آن شهر کونو (٨٨،٠٠٠ جمعیت در ١٩١٠) بزرگترین شهریست\nکه در روی رود نیمن و خط آهن پطروگراد ـ برلن واقع گردیده است. این مملکت\nضعیف تر از آن است که بتواند خود را بدون اتکاء بغیر نگاهدار کند و آتیه\nآن را هنوز نمیتوان پیش بینی و قضاوت کرد.\nبندر ممل و حوالی آن که در ساحل بالتیک واقع و بندر طبیعی لیتوانی شمرده میشود\nسابقاً تحت تملک آلمان بوده معاهده ورسای آنرا از آلمان متبرع و لـی هنوز\nتکلیف قطعی آنرا دول متحده مشخص نکرده اند تقریباً ٢،٥٠٠ کیلو متر مربع\nمساحت و ١٢٠،٠٠٠ جمعیت دارد.\nچهارم ـ شهر آزاد دانزیک ـ این شهر که دارای ١٧٠،٠٠٠ جمعیت است با اراضی\nمجاورۀ خود در تحت حمایت مجمع اتفاق ملل مملکت آزاد دانزیک را تشکیل داده\nنسبت ساکنین آن ملیت آلمانی را ترک گفته داخل اتحاد گمرکی پولنی گردیده اند."}
{"book": "adl0410", "page": 162, "text": "۱۵۵\nپنجم پولنی\nشرح ان سابقاً گذشت.\nاروپای جنوبی\nاروپا جنوبی عبارت از سه شبه جزیره است که در بحر مدیترانه بجانب دریناه قرار\nگرفته اند شبه جزائر مذبوره جزیره بالکان، شبه جزیره ایتالیا و شبه\nجزیره اپریك (اسپانی و پرتگال میباشند.\nاین قسمت از اروپا كه منطقه چین خوردگیهای الپ است و کوهها آن در اثرین؟\nعصر سوم تشكیل یافته پستی و بلندی آن جوان و دارای نقاط مرتفعه میباشند.\nتمامی کوههای آتشفشانی اروپا كه باز گاه گاهی فوران میكند مانند وزویی -\nاستر ومبول واثنا درین ناحیه واقعند.\nولی از نقطه نظر تاریخ شیوه انسانی تغییرات عمده در اروپا جنوبی ظاهر گردید\nدر قدیم الایام معتمد ترین ملل اروپائی درین قسمت مسكن داشته مركز تمدن\nو تجارت بحر مدیترانه بوده و سائر نواحی اروپا در حال وحشت بلكه مجهول الحال بودند\nدر قرون جدیده بواسطه اكتشافات بحری كشف امریكا و راه جنوب افریقا\nلطمه بزرگی به موضعیت مدیرانه وارد آورده ممالكی كه در ساحل اقیانوس اطلس واقع بودند"}
{"book": "adl0410", "page": 163, "text": "١٥٦\nمقام علمی مدیترانه را گرفتند .\nپس از حفر ترعه سوئز چون راه بحر الروم و بحر احمر نزدیک ترین راه وصول\nبهند و تجارت با شرق بود باز دریای مدیترانه مقام اولیه خویش را دارا\nگردید بالاخره جنگ بین الملل نیز تاثیراتی در اروپا جنوبی نموده اگر در شبه جزیره\nایریک تغیراتی ظاهر نشد و شبه جزیره ایتالیا تغیرات مختصری بخود دید\nلیکن جغرافیای سیاسی شبه جزیره بالکان بکلی منقلب شد تشکیلات جدیدی\nدران بوجود آمد .\nشبه جزیره بالکان \nجغرافیای طبیعی آن\nاین شبه جزیره که در جنوب شرقی اروپا و بلافاصله در مجاورت اسیا واقع است\nبواسطه رشته کوهی که دران قرار گرفته معروف به شبه جزیره بالکان و از طرفی نیز چون ساکنین ان\nعبارت از دو نژاد اسلاو و گرک (یونان) هستند بعضی اوقات هم تحت عنوان شبه جزیره اسلاو و گرک\nنام برده میشود .\nشبه جزیره بالکان از طرف شمال بدره دانوب سفلی از شرق به بحر اثوه یا مجمع الجزایر بحر مارمارا بحر اسود\nاز جانب جنوب به بحر مدیترانه و از مغرب به دریای آدریاتیک و ایونین محدود است ."}
{"book": "adl0410", "page": 164, "text": "١٥٧\nساختمان اراضی پستی و بلندی آن- اساساً شبه جزیره بالکان از نقطه\nطبیعی شامل دو قسمت مشخص است:\n۱- رشته جبال سنگی که عبارت از تودۀ ردلف- فلان صربی و مقدونیه میباشد.\n۲- نواحی که در اواخر عصر سوم بوجود آمده و بتوده هاسنگی سابق الذکر متصل گردیده اند\nنواحی مزبوره عبارت اند از :\nدر شمال چین خوردگیهای بالکان (جبال بالکان که به کارپات های جنوبی متصل شده)\nو در مغرب چین خوردگیهای دنیاریک (رشتۀ جبال شعبۀ الپ های آلبانی)\nکه بموازات آدریاتیک قرار گرفته اند. در جنوب چین خوردگیهای یونان\n(رشتۀ جبال پینید و موره) که دنبالۀ آنها در مجمع الجزایر دیده شده به جبال آسیای\nصغیر مربوط میشود، بدین طریق پستی و بلندی شبه جزیره بالکان را از شمال بجنوب\nمیتوان چنین تشریح کرد:\nاولاً ناحیۀ شمالی که مرکب از تودۀ جبالی است با خلاتها (صربی- مقدونیه)\nو جلگه های وسیعه (جلگه مرتفع داخلی و جلگه های ترامس) قلل مرتفعه که درین قسمت\nدیده میشود عبارت اند از :\nقلۀ لیوبوتن (۳۰۵۰ متر) در الپ های دنیاریک قلۀ ریلو داق در رشته جبال"}
{"book": "adl0410", "page": 165, "text": "١٥٨\n\nردیف ویو منجپل و یاده چلیکا در سلسله کوه های بالکان .\nثانیاً ناحیه جنوبی که رشته کوه های آنرا قسمت نموده و جلگه های کوچک داخلی و ساحلی تشکیل میدهد (مانند تسالی - آتیک غیره) معتبرترین قللی که درین ناحیه مشاهده میشود قله پارناس در جبال پیند - قله المپ - اسا و پیلیون ساحل بحر اژه و بالاخره تایقت در کوه های مور میباشد .\nسواحل شمالی شبه جزیره در ناحیه شرقی یعنی بحر اسود و مارمارا رسوبی و پست و در ناحیه غربی مرتفع و کوهستانی است . سواحل جنوبی دارای بریدگیهای بسیار خلیج ها و پدیده های مهمی مانند خلیج کورنت شبه جزائری مانند موره - آتیک و شالسیدیک وعده زیادی جزائر و دامنه ها در ان واقع است - مهمترین جزائری که میتوان درین ناحیه ذکر کرد جزائر ایونین - کاندیا یا کرت و مجمع الجزائری که بین یونان و آسیای صغیر قرار گرفته اند میباشد .\nآب و هوا و پستی و بلندی آن : شبه جزیره بالکان در شمال دارای آب و هوای بری (تابستان گرم زمستان سرد - بارانهای سیلابی در تابستان) این آب و هوا هر چه از مغرب بجانب شرق میرویم محسوس تر میشود در جنوب شبه جزیره آب و هوای بحر الرومی است (تابستان گرم زمستان معتدل - باران پائیز و زمستان) عموماً"}
{"book": "adl0410", "page": 166, "text": "۱۰۹\nناحیه شمالی که مهم ترین آنها موراوا در صربی - ایسکر و وید در بلغاری\nهستند به رود دانوب ریخته عموما در موقع ذوب برف طغیان شدید مینمایند\nرونای جنوبی نیز سیلابی و خیلی غیرمنظم دورد و ماریتین امعتبریترین انها\nمیباشند.\nنباتات ان - در نواحی شمالی شبه جزیره بالکان کوهها از جنگل پوشیده\nو در جلکه ها مانند جلکه ها جنوب روسیه زراعت غلات بخوبی میشود- درجنوب\nمنطقه نباتات بحر الرومی است اشجار معروف این ناحیه سرو صنوبر محصولا\nعمده نباتیش محصول تاک - نارنج و زیتون ست .\nجغرافیای سیاسی\nمساکنین آن - شبه جزیره بالکان بواسطه این که ده سروا، تهاجات شرقی\nبغرب واقع بوده نژاد های مختلفه دران دیده میشود چه از هر قوم در موقع بکوچ\nعده پیش یا کم در دره ها و جلکه ها آن اقامت گزیده و تاکنون توانسته\nاست خصوصیات نژاد می خویش را محفوظ دارند.\nدرین شبه جزیره شش نژاد بزرگ منزل دارند:\n۱-یونانیها- که با انکه در جزائر وسواحل سیاه صغیر هستند بالغ به نه ملیوان"}
{"book": "adl0410", "page": 167, "text": "١٦٠\nاز اعقاب یونانیها قدیم (هلین ها) ناحیه جنوبی شبه جزیره مقدونیه تراس\nرا اشغال نموده اند.\n٢ - البانی ها - که عده ایشان تقریبا ۱،٦٠٠،٠٠٠ از اعقاب پلاسگ ها در شمال\nغربی شبه جزیره ناحیه آدریاتیک سکنی دارند\n٣ - صرب ها - بالغ به ٢،٥٠٠،٠٠٠ نفر اصلا از نژاد اسلاو و محل اقامت است ایشان در شمال البانی است\n٤ - بلغارها نزدیک به ٣،٧٥٠،٠٠٠ از نژاد مغول لی قبول تمدن اسلاو را کرده\nدر مرکز شبه جزیره بین دانوب و یونان مسکن دارند.\n٥ - رومانیها - که شرح آن قبلا گذشت.\n٦ - ترکها - که عده ایشان به سه میلیون بالغ از اعقاب مغولها و در نتیجه از نژاد\nزرد هستند هر چند عده زیادی از ایشان بجانب آسیای صغیر رجعت نمود ولیکن\nقسطنطنیه و پاره نقاط دیگر اقامت دارند.\nنژاد مختلفه مذکوره در فوق هر یک دولت علیحده تشکیل و بواسطه اختلاف نژاد\nو ملی رقابت فوق العاده بایکدیگر دارند\nتقسیمات سیاسی شبه جزیره - تا اواخر قرون جدید تقریبا تمام شبه جزیره\nبالکان در تحت تصرف ترکها بود و بعدا مندرجا بواسطه اختلافات نژاد و پاره غوائل"}
{"book": "adl0410", "page": 168, "text": "١۶١\n\nسیاسی قطعه قطعه از زیر تسلط ترکها خارج شده، بطوریکه در ١٩١٤\nهفت مملکت مستقل درین شبه جزیره وجود داشت.\nامروز شبه جزیره بالکان شامل شش مملکت مستقل است که نه فقط\nاز نقطه نظر نژادی بلکه از حیث منابع ثروتی و شیوه اقتصادی نیز\nتفاوت زیادی مابین ایشان دیده میشود\nممالک مزبوره عبارت اند از :-\n١- ترکیه اروپا\n٢- رومانی (شرح آن گذشت)\n٣- صربی و منتینگر و - بسنی و هرزگوین و ایالات کراسی با\nضمیمه گردیده تحت عنوان یوگسلاوی جغرافیا انرا دیدیم\n٤- بلغاری\n٥- یونان .\n٦- البانی .\n\nاول ترکیه اروپا\nامروز اراضی ترکیه در اروپا فقط منحصر بشهر قسطنطنیه نواحی مجاوره بوسفر"}
{"book": "adl0410", "page": 169, "text": "۱۶۲\nو بحر مار مارا و قسمت شرقی تزا لن است.\nشهر قسطنطنیه که سابقاً پایتخت تمام مملکت عثمانی بوده هنوز هم از معتبر ترین\nشهر ها تر کیه بلکه شبه جزیره بالکان میباشد دارا یک ملیون جمعیت در سر\nراه\nبری اروپا و آسیا واقع مدخل بحر اسود میباشد این جهت موقعیت فوق العاده\nرا دارند\nمیباشند\nو همیشه طرف توجه دول معظمه اروپائی بوده و هست شهر عمده ترکیه در پارا شهرادره\nدوم بلغاری\nمملکت بلغار که از طرف شمال برو ما از مشرق به بحر اسود از مغرب به یوگسلاوی\nو از جنوب به یونان و ترکیه محدود است دارا چهار ملیون جمعیت میباشد.\nپایتخت آن شهر صوفیه ۱۰۳،۰۰۰ جمعیت دارد شهرها مهم عبارت اند از :-\nفیلی پویولی - اسلیونو - ویدین - دو جوق - و ارنا و بورگوس که این\nدو شهر اخیر در ده بندر مهم بلغارستان در ساحل بحر سیاه میباشند.\nشهر های بلغاریه عموماً بازارها و مراکز فلاحتی است در غلاتیکه در افیه جبال\nبالکان واقع شده زراعت گندم در نواحی بالکان تربیت حیوانات و در جلگه\nبلغاری زراعت غلات - تربیت تاک و درخت توت میشود.\nاین مملکت نیز بواسطه عبور راه آهن وین قسطنطنیه دارا اهمیت ترانزیتی است."}
{"book": "adl0410", "page": 170, "text": "۱۶۳\n۱۹۱۹ تراش غربی که در ۱۹۱۳ بلغاریا تصرف کرده بود متعلق بآن بوده\nو از این راه بآبه بحر است ولی بموجب عهدنامه سال ۱۹۱۹ قسمت مزبور از آن\nمنتزع فقط تسهیلاتی برای تجارت از این ناحیه بآن داده شد.\nسوم یونان\nیونان از طرف شمال ببلغارستان - یوگسلاوی قسمتی در البانیا از مشرق\nبه بحرالجزائر از جنوب به مدیترانه و از مغرب بحرایونین محدود است جمعیت\nآن پنج ملیون شهر آتن (۲۶۰۰۰۰ جمعیت) پایتخت آن است شهرهای\nمعروف یونانعبارت اند از بندر سالونیک کا والا در مقدونیه لارسا\nویا نیا در تسالی و نوپلی در شبه جزیره پلوپونز .\nحوه اقتصادی یونان خیلی ابتدائی است فلاحت وصنعت تقریباً\nقابل ملاحظه اهمیت ولی فقط تجارت این مملکت است که قدری رونقی\nبآن داده تنها معدنی که درین مملکت دیده میشود معدن آهن و مس و روی\nاست که هنوز کاملاً استخراج نشده اند غالب مایحتاج خود را از خارج\nمی آورد، صادرات آن منحصر بمشروبات الکلی ، زغال سنگ خصوصاً میوجات\nخشک است شهر آتن پایتخت مملکت از نقطه نظر تجارتی خود دارای اهمیتی میباشد"}
{"book": "adl0410", "page": 171, "text": "١٦٤\n\nدر جزیره کرت بندر کانه واقع است.\nچهارم البانی\nاین مملکت که در ساحل بحر آدریا تیکت واقع است بطرز جمهوری اداره شده\nپایتخت آن شهر والونا-شهر معتبر آن برات و نبدۀ نفوس آن شصدهزار عیارت است\nجوه اقتصاد می این مملکت را نمیتوان دارا اهمیتی دانست.\n۱۱\nایتالیا\nجغرافیای طبیعی\nحدود و مساحت آن مملکت ایتالیا که از شبه اتیپیا و جلگه پو- قسمت شبه\nجزیره ایتالیا و دو جزیره ساره نی و سیسیل مرکب است دارای ۲۶۲۰۰۰\nکیلومتر مربع مساحت و از طرف شمال بجبال الپ از مشرق بدریا آدریا\nاز جنوب بدریا ایونین بالاخره از مغرب به بحر تیر نین محدود میباشد بطور\nخلاصه سه سمت ایتالیا را بحر مدیترانه و متفرعات آن احاطه کرده اند.\nپستی و بلندی آن-پستی و بلندی ایتالیا بچهار ناحیه مشخص تقسیم میشود\n۱- جلگه پو که مغرب شمال آنرا جبال الپ مشرق آنرا فلات الیستری\nو جنوب آنرا کوه های اپین احاطه نموده سابقاً خلیجی بوده که بمرور زمانها فرو"}
{"book": "adl0410", "page": 172, "text": "۱۶۵\n\nجبال اپنن و رسوب رودها تشکیل گردید است جلگه پو جلگه‌است\nسطح که تمایل آن بجانب بحر آدریاتیک و سواحل آن رسوبی و پست میبا\nآب و هوای این جلگه نسبتة بری یعنی دارای زمستانی سرد و تابستانی\nخیلی گرم بارانی فراوان در تابستان خصوصاً در دامنه جبال میباشد\n۲- شبه جزیره ایتالیا که از دو ناحیه مرکب است:\nاول ناحیه کوهستانی یا جبال اپنن که رشته کوهی است طویل ع کم ارتفاع\nمرتفع ترین نقاط آن گران ساسه دیتا لیا است که ۲۹۲۱ متر بلندی دارد\nآب و هوای آن تقریباً بحرالرومی و هر چه بجانب جنوب میرود گرم تر و خشک تر میشود\nباران در دامنه غربی آن بیشتر میبارد رودهای این قسمت عموماً سیلابی است\nثانیاً جلگه ها و فلات ها که در اثر فرو ریختگی ها تشکیل یافته و در سواحل غربی و جنوبی\nواقعند چون جنس اراضی این جلگه ها و فلاتها اکثر آتش فشانی است یعنی از\nخاکستر اتشفشانهای خاموش بوجود آمده اند فوق العاده قابل و مستعد\nزراعت هستند. تنها قله که هنوزه درین ناحیه اتشفشانی مینماید قله\nوزوو در نزدیکی ناپل میباشد.\n۳-سیسیل-که حقیقتة قسمتی از جبال اپنن است که تنگه مسین آنرا"}
{"book": "adl0410", "page": 173, "text": "۱۶۶\n\nاز بر جدا نموده پستی و بلندی آن نیز مانند شبه جزیره ایتالیا یعنی در مرکز\nکوهستانی و اطراف این کوهستان جلگه هائی واقع شده اند.\nقلۀ معروف سیسیل قلعه اتنا است که ۳۳۱۳ متر ارتفاع و از آتش فشانهای\nمعروف اروپا محسوب است.\n۴-- ساردنی که جزیره است کوهستانی و جنگل زار در سواحل آن جلگه ها که پستی\nقرار گرفته که بواسطۀ آب و هوا نامساعد و ناموافق قابل استفاده نیستند.\nآب و هوا و رودهای آن: - آب و هوای ایتالیا میتوان گفت که بهترین آب و\nهوای اروپاست و بپنج ناحیه تقسیم میشود.\n۱- قسمت جنوبی الپی که خیلی ملایم و معتدل است.\n۲- حبیب رود پو که زمستانی سرد و تابستانی گرم دارد\n۳- ناحیه لیگوری (اطراف خلیج ژن) که سلسله کوهستانی آن را\nحفظ و احاطه کرده آب و هوای مطبوعی را دارا است.\n۴- ایتالیای مرکزی که بواسطۀ ارتفاع اراضی آن نسبت سرد و غیر قابل تحمل نیست\n۵- ایتالیای جنوبی و جزائر ساردنی سیسیل که کاملا آب و هوای بحر الرومی میباشد.\nدر اراضی پست ایتالیا مرض ملاریا (نوبه) شیوع فوق العاده دارد بمرض"}
{"book": "adl0410", "page": 174, "text": "۱۹۷\n\nجهته ساکنین این نواحی مساکن خویش را غالبا گذاشته مهاجرت مینمایند\nرودها مهمۀ ایتالیا در شمال رود ادیژه و رود پو میباشند این رود که از جبال\nالپ چشمه میگیرند جلگۀ پو را مشروب مینمایند شعب مهم تیسن ۔ اددا و مینچیو\nاز دریاچه ها ماژر ۔ کم و گارد عبور و وارد رود پو میشوند .\nدر ساحل غربی رودهای آرنو ۔ تیبر ( که از رم میگذرد ) و\nکاریکلیانو به بحر تیرین میریزند.\nجغرافیای سیاسی\nآن\nجمعیت ۱ - امروزه جمعیت ایتالیا بالغ به ۳۸ ملیون نفرست با وجود\nلتے\nاینکه همه ساله عده متولدین بر متوفیات فوق العاده زیاد دارد باز بواسطه\nمهاجرت ممالک خارج خصوصا ممالک متحدہ آمریکای شمالی و کانادا و ارژانتین\nسأ\nو برزیل ساکنین ایتالیا افزایش بسیار ندارد و فقط در سال ۱۹۱۳ افزا\nعده متولدین پانصد هزار بیشتر از متوفیات بوده است.\nلتے\nوضع حکومت و شهرهای مهم ۲ - وضع حکومت ایتالیا سلطنت\nمشروط است ریاست قوۀ اجرائیه باشخص پادشاه است که بکمک\nوزرای خود کار میکند و در وضع قوانین با مجلس یعنی مجلس"}
{"book": "adl0410", "page": 175, "text": "۱۹۸\nسنا و مبعوثان شرکت مینماید- اعضاء سنا را پادشاه برای\nمادام العمر تعیین و نمایندگان مجلس مبعوثان برای مدت\nپنج سال بارای عمومی انتخاب میشوند هر ۱۰۵۰۰۰ نفر\nحق انتخاب یک نماینده دارد.\nپایتخت مملکت شهر روم است که ۳۸۱۰۰۰ جمعیت دارد و پس از ناپل و\nمیلان درجه سوم را دارا است، اهمیت این شهر فقط از نقطه نظر مرکزیت\nحکومت و جنبه قدمت و تاریخی آنست در هیچیک از شهر های دنیا بقدر روم\nشهر ابنیه و آثار تاریخی دیده نمیشود. مقر پاپ نیز درین شهر در قصر\nواتیکان است رود طبیر در شهر روم عبور کرده ولی قابل کشتی رانی نیست\nاین شهر فاقد هر گونه اهمیت تجاری و صنعتی میباشد.\nدیگر شهر های معروف عبارت اند از:\nناپل (۷۳۲۰۰۰ جمعیت) یونانیها این شهر را نزدیکی وزوو بنا کرد\nباین اسم نامیدند این شهر که هنوز جنبه بندری و بحری خویش را محفوظ داشته\nیکی از متراکم ترین مراکز جمعیت ایتالیا و دومین بندر این مملکت است دارا\nمکاتب و موزه ها عدیده و قصور عالیه است که از قدیم الایام درین شهر احداث شده"}
{"book": "adl0410", "page": 176, "text": "۱۶۹\nصنعت عمدهٔ آن جواهرسازی و ساختن آلات موسیقی و بافتن\nپارچه‌های ابریشمی میباشد .\nمیلان (۵۹۹۰۰۰ جمعیت) که دومین شهر ایتالیا از حیث جمعیت\nاولین شهر این مملکت از نقطهٔ نظر مرکزیت تجاری و ابریشم بافی است،\nاین شهر که از بنای گلواها میباشد در قرن سیزدهم منتهی ترقی را داشته جمعیت آن\nتا به ۲۰۰،۰۰۰ میرسیده و مردمانش عموماً متمول و بصرافی مشغول بودند\nامروزه نیز با وجود این که اهمیت سابقه خویش را از دست داده لیکن باز\nبواسطهٔ موقعیت خویش از مترقی‌ترین شهرهای ایتالیا بشمار میآید .\nتورین (۴۲۷۰۰۰ جمعیت) که شهری صنعتی و بیشتر تخصیص\nو شهرت آن در فلز کاری است .\nپالرم (۳۱۴۰۰۰ جمعیت) بندر مهمی در جزیرهٔ سیسیل میباشد.\nژن یا جنوا (۲۷۲۰۰۰ جمعیت) در کنار خلیجی بهمین اسم واقع شده تقریباً\nتمام سواحل مدیترانه شرقی - بحر سیاه شرق اقصی نیویورک - لاپلاتا\nوغیره تجارت دارد و بواسطه توسعه تجارتش دارای کارخانه‌جات\nکشتی سازی آهنگری و شعب مختلفه صنعتی گردیده است ."}
{"book": "adl0410", "page": 177, "text": "۱۷۰\n\nفلورانس (۲۳۳۰۰۰ جمعیت) که نه فقط باید آنرا ما در ومولد صنایع ظریفه\nدانست بلکه امروزه نیز از حیث صنعتی دارای مقامی میباشد\nکارخانجات بزرگی برای ابریشم سازی و بافتن پارچه های ابریشمی\nمخمل دارد خاتم کاری و چینی سازی آن قابل ملاحظه است.\nبولنی (۱۷۲۰۰۰ جمعیت) شهری است که بواسطه موقعیت خود در کنارجیبه\nشمالی جبال آپین حائز اهمیتی گردیده محل انتقای خطوط آهن شمالی ایتالیا وقلعه محکم\nنظامی است در عین حال شهری است صنعتی تجارتی و دارالعلمهای بزرگی دارد.\nوینز (۱۶۰۰۰۰ جمعیت) درقرون وسطی حاکم به بحر مدیترانه و واسطه تجارت\nشرق و مغرب بوده است بواسطه تجارت و صنعت خود تمول بسیار تحصیل\nو در نتیجه قوای بحری و بری و بالاخره سیاست خویش یکی از دول معظمه\nاروپا بشمار می آمد. پیدایش راه جدید هند به ترقیات آن لطمه وارد و\nعاقبت بزیر حکومت اطریش در آمد امروزه نیز یکی از بنادر مهمه ایتالیاست\nمعروفترین صنائع آن آئینه سازی است.\nمسیز - (۱۲۶۰۰۰ جمعیت) که با سکانان نظامی (۲۱۲۰۰۰ جمعیت) از\nبنادر مهمه سیسیل شمرده میشوند. بالاخره جرفانزی و تورینست که دو بند\n\nجغرافیای اروپا کلنل ادوارد وهند وجیهه کاغذ مجرا عیب لوط پوط"}
{"book": "adl0410", "page": 178, "text": "۱۷۱\n\nبهم ایتالیا در بحر ادریاتیک هستند از اولی کشتیها بجانب هندوستان مسافرت کرده و دومی با سواحل شرقی مدیترانه تجارت مینماید -\nجغرافیای اقتصادی\nفلاحت آن - ایتالیا مملکتی است فلاحتی و قریب سه ربع ساکنین آن بزراعت زمین اشتغال دارند اگر طرز مالکیت زمین در ایتالیا اصلاح و اراضی بین مالکین خرد تقسیم میگردید یقیناً پیشرفت اقتصادی این مملکت چندین برابر سریع تر میشد ولی عجالتاً چون مالکین بزرگ اراضی وسیعه را در دست دارند بطوری که باید و شاید از ان استفاده نمیشود. \nغلات عمده که در ایتالیا بعمل میآید عبارت اند از گندم در شمال و جنوب - ذرت در دره رود پو ایالت ونتی و کامپانی این دو محصول قوت غالب مردمان ایتالیا خصوصاً در پائین است. \nدیگر جو - جو سیاه - یونجه در اراضی بالنسبه مرتفعه کوهها آپنین بعمل میآیند برنج در جلگه پین و ملباردی بمقدار زیاد کاشته میشود و محصول برنج ایتالیا از سایر ممالک اروپا بیشتر است ، درخت تاک در ایتالیا زیاد تربیت میشود شراب آن مشهور ولی تجارتش ترقی زیاد ندارد .\n\nبحر احمر اروپا میگذرارد دو صد و پنجاه کاغذ عجر طیب لوط بوش"}
{"book": "adl0410", "page": 179, "text": "۱۷۲\n\nزراعت نباتات صنعتی مانند شاہدانه - چغندر قند - کتان و پنبه\nهر چند در ایتالیا خیلی ترقی دارد ولی نسبت به محصولات فلاتی\nفوق الذکر در درجه دوم واقع است با وجود این جز روسیه هیچ\nدولت اروپائی بقدر ایتالیا محصول شاهدانه ندارد .\nدرخت های زیتون - مرکبات - چوب پنبه و بلوط در ایتالیا\nفراوان است چوب جنگلهای این مملکت کفاف مصرف آنرانموده\nغالباً مجبور بقطع اشجار کلاً میشوند صید ماهی و مرجان و اسفنج در تمام\nسواحل ایتالیا خصوصاً سواحل ناپل و طرابس رواج و ترقی بسیار دارد .\nصنعت آن - هر چند ایتالیا فاقد زغال سنگ است ولی آبشار های\nجبال آلپ و آپین این نقص را جبران نموده و تقریباً تمام مراکز صنعتی\nباستثنای چند مرکزی که در بنادر واقع و از زغال سنگ\nممالک دیگر کار میکنند درین نواحی آبشاری قرار گرفته اند.\nمترقی ترین شعب صنعتی ایتالیا پارچه بانی آن است ابریشم بابی\nدر ایالات لمباردی - پیمین - ولنسی و زن و بولنی رواج دارد .\nمقدار زیادی از ابریشم ایتالیا بخارج حمل میشود ."}
{"book": "adl0410", "page": 180, "text": "۱۷۳\n\nاگر بافتن پارچه‌های پشمی پنبه (بیشتر پنبه ایتالیا از هند و مصر می‌آید) پارچه\nکتانی وغیره تقریباً در تمام نقاط این مملکت معمول است.\nفلز کاری آن عبارت است از ساختن لوازم راه آهن.\nکشتی سازی. ماشین‌های پارچه بافی. توپ‌ها و دیگر آلات جنگی\nو بالآخره ساختن اتومبیل‌های (در تورن و میلان).\nصنایع فلاحتی ایتالیا بواسطه فراوانی محصولات فلاحتی با ترقی است.\nدر فلارانس و ژن بواسطه درختهای زیتون زیاد کارخانجات بزرگ صابون\nسازی وجود دارد در تمام ایتالیا صنایع ظریفه مروج و مترقی است.\nطول خطوط آهن ایتالیا نوزده هزار کیلومتر راههای عرابه روی آن یکصد هزار\nو مجاری کشتی رانی آن تقریباً ۲۵۰۰ کیلومتر است (۱۶۰۰ کیلومتر کانال\nو ۹۰۰ کیلومتر مجاری رودخانه ها) میزان تجارت ایتالیا در ۱۹۱۳ جمعاً\n۶۱۹۵ میلیون فرانک رسیده وارداتش ۳۶۴۱ میلیون عبارت از گندم\nاز غغال سنگ. پنبه - پشم - چوب - ماشین آلات - پوست، آهن فولاد\nبوده صادراتش ۲۵۲۵ ملیون و ابریشم - منسوجات پنبه - پارچه‌های\nابریشمی - میوه جات خشک - شاهدانه - کائوچوک گوگرد مواد مهمه آنرا تشکیل میداد"}
{"book": "adl0410", "page": 181, "text": "١٧٤\n\nمستعمرات آن - ایتالیا تنها دارای سه مستعمره آنهم در افریقاست\nکه عبارت از طرابلس در کنار مدیترانه ادریتره و سواحل سومالی ایتالیا\nدر کنار بحر احمر و اوقیانوس هند میباشند این مملکت از دیر زمانی بآسیای\nصغیر همیشه چشم داشته است. اخیراً با حکومت انگلیس توافق نظری\nراجع بحبشه پیدا کرده و تقریباً در این مملکت هر یک برای خود منطقه\nنفوذی تشخیص و تعیین کرده اند.\n\nشبه جزیره ایبریک\n\nحدود و مساحت آن - این شبه جزیره که در زاویه جنوب غربی اروپا واقع شده\nو جبال پیرنه آنرا به بر متصل مینماید از طرف شمال بخاک فرانسه و خلیج گاسکنی از مشرق\nو جنوب به بحر مدیترانه و از مغرب به اوقیانوس اطلس محدود است.\nمساحت آن ٥٨٨٠٠٠ کیلومتر مربع و بزرگی آن از دو شبه جزیره دیگر جنوب اروپا\nکمتر است تقریباً بشکل مربعی است که ضلع شمالی و جنوبی آن ٨٥٠ کیلومتر\nو ضلع شرق و غربی آن ٩٠٠ کیلومتر طول داشته باشد.\nپستی و بلندی آن - شبه جزیره ایبریک شبه جزیره است کوهستانی\nنسبة مرتفع و از حیث پستی و بلندی بقسمت های ذیل تقسیم میشود:-\n\nدر اقیانوس هند دو جزیره کوچک هم دارد که بخط ساحلی هند وصل میشود."}
{"book": "adl0410", "page": 182, "text": "۱۷۰\n۱ - فلات مرتفع و سنگی داخلی که متدرجاً در اثر فرورفتگی هموار گردیده معهذا\nکوه ها بالنسبه مرتفعی مانند جبال کاتا بریک - سیراگواداراما -\nو سیوامورینا آنرا بقسمت های مشخصی که عبارت از فلات کاستیل قدیم\nکاستیل جدید پرتقال و استرما دور باشد تقسیم کرده است.\n۲ - دو رشته جبال جدید و مرتفع که در اوائل عصر سوم بوجود آمده\nو عبارت اند از جبال پیرنه در شمال (قله مشهور آن قله آنتو ٣٤٠٤ متر)\nدو رشته جبال بتیک در جنوب .\nدرین ناحیه کوهستانی جنوبی رشته کوه سیوانوادا که ارتفاع\nآن تا به ٣٤٨١ متر میرسد واقع شده دنباله سیرا نوادا در ماوراء\nتنگه جبل الطارق در کوهستان ریف و اطلس ملاحظه میشود.\n۳ - بالآخره جلگه های ساحلی و جلگه داخلی آراگن که تمام محصور در رشته\nکوهها و معتبرین آنها عبارت اند از جلگه پرتقال - جلگه آندلس کنار اقیانوس\nاطلس و جلگه مورسی و والاھنی در کنار مدیترانه - جنس اراضی\nاین جلگه ها عموماً رسوبی و ایجاد آنها جدید است - رشته جبال مختلفه\nو پیش آمدگی فلات مرکزی آنها را از یکدیگر مجزا گردانیده است.\nجهر ابزا د رود - کوا دولکو ویر در یگانه کانال قابل جهاز رانی است"}
{"book": "adl0410", "page": 183, "text": "۱۷۶\n\nآب هوا و رودهای آن ـ ۱ ـ آب هوای شبه جزیرۀ ایبریک منوط و منطبق\nبه تاثر اقیانوس اطلس و بحر الروم و پستی و بلندی شب جزیره میباشد\nبطور کلی میتوان سه نوع آب و هوای مختلف در ان تشخیص داد.\nآب و هوای فلات داخلی جلگه آرگن دارای تابستانی خیلی گرم و زمستانی بی نهایت سخت\nو طولانی است باران بندرت میبارد و باین جهت آب و هوای آن خشک میباشد\n۲ ـ آب و هوای ناحیه کوهستانی مجاور اقیانوس اطلس که در نواحی جبال\nکانتا بر یک بیون غربی دیده میشود این ناحیه مستقیماً در معرض بادهای بحری\nقرار گرفته و آب و هوای آن مرطوبی و بحری است مقدار باران آن تقریباً\nدر سال از یک متر تجاوز میکند .\n۳ ـ آب و هوای جلگه های بحری که همه جا گرم است متها در جلگۀ پانی غربی مرطوب\nو در نواحی جلگه جنوبی و شرقی خشک میباشد. اگر از نواحی کوهستانی شمال\nغربی صرف نظر شود آب و هوای شبه جزیرۀ ایبریک را میتوان خشک گفت\nرودهای آن . چون نشیب اغلب جبال شبه جزیرۀ ایبریک بجانب\nمغرب است بیشتر رود خانه های این شبه جزیره در اقیانوس میشود\nرود هائیکه با قیانوس اطلس میریزند عبارت اند از : مینهو ـ دورو ـ تاج"}
{"book": "adl0410", "page": 184, "text": "۱۷۷\n\nگوادیانگوادالاکویر\nرودخانها که وارد بحر مدیترانه میشوند بعبارت اند از - ایبر- گوادالاویاز-\nجمیع این مجاری صفات مشترکی دارند یعنی عموماً آنها را باید غیرقابل استفاده\nدانست زیرا اولا از مواقع مرتفعه سرازیر شده و چون در دره های تنگ\nکوهستانی جاری هستند استفاده آب یار از آنها نمیشود وثانیاً\nچون در موقعی که باراضی منحطه وارد میشوند مجاری آنها مستوی است\nبرای کشتی رانی چندان فائده نمیرسانند.\nثالثا چون منبع آب آنها از ذوب برفها نبوده بلکه عبارت از بارانها\nغیر منظم است. آبشان کم و سلابی میباشد خصوصاً رودخانهائیکه\nمدیترانه میریزند بیشتر این معائیب دارا میباشند، ما بین جمیع رودخانههای\nشبه جزیره تنها رودی که قابل استفاده است رود گوادالاکویر میباشد\nکه جریان آن در جلگه آندلیس مجرایشی تقریباً مستوی میباشد و بعلاوه یکی از\nشعب آن که به ژنیل موسوم است آب برف جبال سیر اتوادا را جمعآوری\nو بآن وارد میکند. در مصب این رودخانه تا فاصله یکصد و بیست کیلومتر\nجذر و مد محسوس میباشد و کشتی های بزرگ اجازه پیش رفتن میدهد."}
{"book": "adl0410", "page": 185, "text": "۱۷۸\n\nطبیعی\nنباتات واستعداد طبیعی آن از نقطه نظر نباتات استعداد\nشبه جزیره ایبریک را میتوان بمناطقی که متناسب با آب و هوا و نواحی مختلفه است\nتقسیم نمود از این قرار :-\n۱- نواحی مرتفعه پر آب شمال غربی (ناحیه جبال کانتا بریک که از حیث جنگل\nپوشیده شده و محل تربیت حیوانات اصلی است.\n۲- فلاتها داخلی با آب و هوا سخت و بارانها نا در و فراوان - این\nناحیه از علفزار مستعد است زراعت آن بسیار کم و تربیت گوسپند\nدر این ناحیه خیلی معمول میباشد.\n۳- جلگه های مغربی و جنوبی و مشرقی با آب هوا گرم و آب فراوان\nاین ناحیه بر از زراعت خیلی مساعد است زراعت مهم آن عبارتست از حبوبات\nانگور میوجات ناحیه مدیترانه و محصولات نواحی نیمه استوائی از قبیل برنج و\nنیشکر و خرما و غیره.\nمعدنیات چون قسمت عمده این شبه جزیره ایبریک احجار قدیمه تشکیل یافته\nمواد معدنی مختلفه در این ناحیه موجود و از اعصار قدیمه مطمح نظر فینقیها و\nکار تاژیها بود عتبها اولا مواد معدنی بخوبی کامل هستند مثلا در این شبه جزیره معادن آهن\n\nجزیره خطه اروپا کوه پیرنه که مانده غازی سر با زده میشود با پیرنه\n[text on margin]"}
{"book": "adl0410", "page": 186, "text": "۱۷۹\n\nمس و کوه بمقدار کم سرب نقره دار وقتی زئیق موجود است در مقابل\nزغال سنگ کافی برای استخراج این معادن لیح اند ثانیا قسمت عمده مواد\nمعدنی فوق الذکر فقط در دو ناحیه تمرکز داند یکی ناحیه جبال کانتا بر یک دیگر\nناحیه کوهستانی جنوبی مخصوصا ناحیه جبال پیرانوا دا\nجغرافیای سیاسی و اقتصاد\n\nجمعیت شبه جزیره ایبریک قریب ۲۷ ملیون و نیم جمعیت دارد نسبت به\nمساحت آن جمعیت اوسط این شبه جزیره ٤٤ نفر در هر کیلو متر مربع است.\nچون این شبه جزیره از قدیم معبر اقوام و مهاجرین مختلفه بود از نژادها مختلفه\nبوده در این ناحیه سکونت اختیار نموده با دو نژاد اصلی ایبر و سلت اختلاط\nحاصل کرده اند معرو فترین مهاجمین این شبه جزیره عبارت اند از رومیها و اندالها و\nویژگیتها که از طرف شمال هجوم آورده اند و اعراب که از سمت جنو بای در این ناحیه شده اند\nامروز ملل مختلفه عدیده در این شبه جزیره سکونت دارند و آنها عبارت انداز کاستیلیها\nدر مرکز و کالیثی ـ باسك ـ آرگن ـ کاتالانها ـ اندالوسها ـ و پورتوگالها\nتقسیمات سیاـ تا قرن ٦ شبه جزیره آبیر یک مرکب از چندین دولت بود که عده\nاز آنها در دست اعراب و عده دیگر تعلق بساکنین بومی داشته پس از خارج کردن\n\nنیز اخته اند اگر چا ه کا وند آن طلا پیدا میشود."}
{"book": "adl0410", "page": 187, "text": "۱۸۰\nاعراب شبه جزیره مزبور از سال ۸۰۰ تا ۱۴۰۰ تشکیل دولت واحدی میداده\nبعد از ان شبه جزیره بدولت که تاکنون نیز وجود دارند تجزیه شد ست انها عبارتاند از\nاولاً اسپانیا ـ که حکومت ان مشروط مساحتش ۵۰۵۰۰۰ کیلومتر مربع (۸۵ در صد\nحصه کل) و جمعیت آن ۲۱۲۸۳۰۰۰ است (۷۸ در صد جمعیت کل)\n۲ ـ پرتقال این مملکت دارای حکومت جمهوریت مساحت آن ۹۱۰۰۰ کیلومتر مربع (۱۵\nدر صد حصه کل) و جمعیت آن ۶۰۰۰۰۰۰ تقریبا میباشد (۲۳ در صد جمعیت کل)\nاول اسپانی\nقوی طبیعی و شهرهای آن ـ مملکت اسپانی بایا لات مختلفه بزرگی تقسیم گردیده\nکه با وجود داشتن مرکزیت سیاسی هنوز هر یک دارای شخصیت علیحده و\nطالب تحصیل استقلال داخلی هستند.\nاین ایالات را بسه دسته میتوان تقسیم کرد:\n۱ ـ قسمت داخلی که خشکی زراعتی ندارد تنها منبع بزرگی قوای ان مجتمع سفنهاست\nجمعیت این ناحیه نسبت بوسعتش قابل ملاحظه نیست ـ شهر مادرید ۷۲۱۰۰۰ جمعیت پایتخت سیاسی\nاسپانیا درین قسمت واقع میباشد اهمیت این شهر فقط ازین راه است که در مرکز شبه جزیره\nقرار گرفته ـ دو شهر تولد ـ بورگس که اهمیت انها بیشتر از نقطه نظر تاریخی است درینجا"}
{"book": "adl0410", "page": 188, "text": "۱۸۱\nناحیه واقع هستند\n٢- دو نواحی صنعتی\nاول ناحیه کوهستانی کانتابریک در شمال غربی که یکی از مراکز مهم\nفلزکاری بشمار میرود زغال سنگ لازمه برای کارخانجات این ناحیه\nاز انگلستان وارد میشود بنا وصنعتی این قسمت بندر بیلبا لو\nو سانتاندر هستند.\nدوم ناحیه کاتالنی در شمال شرقی که مرکز مهمی برای پارچه بافی ست مرکز این\nشهر بارسلون است که یکی از مهمترین شهرهای صنعتی ہسپانیا میباشد.\nکا تالنی بین تمام ایالات اروپا تنها ایالتیست که جداً تقاضای مطالبه\nاستقلال داخلی خویش را مینماید.\n۳- جلگه های فلاحتی که بواسطه آب یا روعملیات فلاحتی و\nاراضی آنها ترقی زیاد کرده فعلاً غلات گندم، ذرت، برنج تمباکو\nو درخت های میوه در ان بحمل می آید جمعیت این ناحیه نسبت بنواحی دیگر\nمتراکم تر و با مور فلاحتی اشتغال دارند.\nشهرهای مهم این ناحیه در شرق عبارت اند از والانس موریس کار تاژن"}
{"book": "adl0410", "page": 189, "text": "۱۸۴\nکه در جلگه مجاور مدیترانه واقع شده اند و در جنوب - گوناه (قرناطہ) کورد\nسویل و کادیکس که در جلگه اندلس مجاور اقیانوس قرار گرفته اند.\nاوضاع سیاسی واقتصادی آن- علاوه بر جمیع الجزآئر بالئار (جزائر مایورک\nمینورک وغیره) که در بحر مدیترانه واقع شد - اسپانیا در افریقا نیز مستملکات\nدارد که عبارت اند از .\nدیف مراکش- کیته اسپانی- ریودامرو- وجمیع الجزآئر قباری.\nاسپانیا در سابق اولین دولت مستعمراتی اروپا بوده مقدر بقا مستملکات آن نیز\nمنتزع شده حتی در قرون اخیر آخرین تمملکات خویش در امریکا (کوبا-\nپور تو ریکو) و در اقیانوسیه (جزائر فیلیپینی) را از دست داد.\nحیواة اقتصادی اسپانی چندان قابل توجه و ملاحظه نیست:\nاولاً وسائل حمل ونقل بقدری کفایت درین مملکت میجوند اند (راه آهن آن فقط ۱۵۰۰۰\nکیلو متر است) بعلاوه چنانکه سابقاً گفتیم رودخانهای این مملکت قابل کشتیرانی\nثانیاً نباتات صنعتی درین مملکت تقریباً لبعین اند پاره محصولات آن هم در جهت میلیونها\nبقدر کفایت نیست- بطوریکه محصولات فلاحتی اسپانیا منحصراً با نگور وغیره میباشد.\nثالثاً صنعت اسپانیا بواسطه فراوانی مواد معدنی پیش آینده مکملی هستی بسیار نموده"}
{"book": "adl0410", "page": 190, "text": "۱۸۳\nولی امروز فقط دو ناحیه پیسکایری (مرکز فلز کار) و کاتالقی\n(مرکز نساجی) از این حیث اهمیت زیاد دارد محصول معادن اسپانیه\nخیلی بیشتر از مقدار صنعت فلز کاری آن است .\nرابعاً ہسپانیا نظرباینکه از مرکز اروپا دور افتاده تجارت آن رونقی\nندارد فقط با فرانسه و انگلیس معاملات تجارتی دارد.\nدوم پر تکال\nاین مملکت جلگه وسیع گرم و پرآب غربی شبه جزیره را اشغال کرد و نباتات\nنواحی بحر الروم در ان بخوبی عمل میآید. چون پر تکال در سر راه اروپا با مریکا\nجنوبی و افریقا جنوبی و تنگ سوئز واقع شد، تجارت آن فوق العاده اهمیت\nحاصل نموده و ممکن است بعد ها از ممالک پر ثروت اروپا گردد.\nپرتگال سابقاً یکی از ممالک مستعمراتی مهم اروپا بوده هنوز هم مهم ترین مستعمرات\nخود را در دست دارد که عبارت اند از گینه پرتگال آنگولا- مزامبیک افریقا\nو ماور و داغه نیز در افریقه مراکز تجارتی گوآ و دیو در هندوستان و\nقسمتی از جزیره تیمور در اقیانوسیه.\nاز نقطه نظر اقتصادی پرتگال ترقی فوق العاده نداده:"}
{"book": "adl0410", "page": 191, "text": "١٨٤\nاولا از نقطه نظر فلاحتی قریب نصف سطح آن غیر مزروع افتاده محصول\nغلات آن به آنخوراک آها کفایت نمیکند و تنها محصول مهم فلاحتیش\nعبارت از انگور ست که ازان شراب معروف پر تو ساخته میشود.\nثانیا صنعت این مملکت تقریباً در درجه صفر ست و قسمت عمده احتیاجات\nصنعتی خود را از انگلیس خریداری میکند .\nثالثاً تجارت آن که نسبت مهم و با انگلستان است. حتی میتوان گفت\nکه پرتگال در تحت نفوذ اقتصادی تا اندازه سیاسی انگلستان\nنیز واقع میباشد.\nمرکز فعالیت جمهوری جوان پرتگال در دو شهر عمده است یکی\nشهر لیسیون (٤٣٥٠٠٠) که پایتخت مملکت و بندرگاه مهمی\nدر خلیج رو دتاج است و دیگری بندر پورتو که شهر صنعتی مهمی\nدر مصب رود\nدورو\nمیباشد."}
{"book": "adl0410", "page": 192, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 193, "text": "[توجه خاصه جعفری؟]\n[دولت مدار است؟]\n[تحقیقی؟]\n[این کتاب در همه سال؟]\n[ILL]"}
{"book": "adl0410", "page": 194, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 195, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 196, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0410", "page": 197, "text": "[BLANK PAGE]"}