{"book": "adl0365", "page": 1, "text": "تالیفات محمود طرزی\nچغتائیان\nجزو\n(۳)\nتاریخ ملل\n[ILL]\nطبع اول\n[ILL]"}
{"book": "adl0365", "page": 2, "text": "رجسٹری شده است\n\nنشریات شیر محمد افغان\nچینیان\nجزء\n( ٣ )\nتاریخ ملل\n(در عهد سلطنت اعلیحضرت امیر امان الله خان غازی)\n(خلد الله ملکه و سلطنته)\nطبع اول\nجمله حقوق طبع محفوظ است\nمترجم سید رضا علی زاده\n( ١٣٠۴ ) ( ١٣۴۴ )\nدر مطبع مفید عام لاهور طبع شد\n\n١٩٢۶ میلادی\nتعداد یک ہزار"}
{"book": "adl0365", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 4, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 5, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 6, "text": "رجستری شده است\nنشریات شیر محمد افغان\nچینیان\nجزء\n(۳)\nتاریخ ملل\nدر عهد سلطنت اعلیحضرت امیر امان الله خان غازی\n(خَلَّدَ اللهُ مُلکَهُ وَسَلطَنَتَهُ)\nطبع اوّل\nجمله حقوق طبع محفوظ است-\nمترجم سید رضا علی زاده\n١٣٠٤ ——————— ١٣٤٤\nدر مطبع سفید عام لاہور طبع شد\n۱۹۲۶ میلادی\nتعداد یک ہزار"}
{"book": "adl0365", "page": 7, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 8, "text": "بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ\nمقدّمة ناشر\nچون ما بخواهیم، سبب ترقی و آبادی، عزّت و سعادت و برعکس علّت انحطاط\nو خرابی، بدبختی و پریشانی هر مملکت و ملّت را بدانیم و از آنها عبرت گرفته، بآن اسباب\nترقّی و اقبال متوسّل و ازین علل انحطاط و ادبار متنفّر گردیم مطلقا باید تاریخ همان\nملّت و مملکت را مطالعه نمائیم.\nاینک چون این (۴-۵) جزو «تاریخ ملل» را بدقّت مطالعه نمایم برای مان\nآشکارا و هویدا خواهد شد که هر ملتی از ملل و مملکتی از ممالک دنیا برشتهٔ محکم اتّفاق و\nاتّحاد مربوط شده و بروشنائی درخشان علم و معارف روشن گردیده است روزتا\nروز ترقی نموده و قوّت گرفته، شهرها و ولایش آباد و معمور گردیده وسائل مدنیت\nاز قبیل راه‌های آهن و تراموای خطوط تلغراف و تلفون، چراغ‌های برق، طیاره\nهای هوا پیما، جهازات دریا نورد فابریک و کارخانه‌های صناعت خود را افزوده\nدر سایهٔ اینها دامنهٔ تجارت و صناعت خویش را بسط داده، در نتیجه فرمانروای\nدیگران گردیده است.\nولی برعکس این، هر ملّت و مملکتی که بشومی نفاق خانمان سوز و اختلاف خانه\nبر انداز دچار گردیده از پرتو علم و معارف خفّاش وار چشم خود را پوشیده مداخل\nمملکت خویش را بجای تاسیس مدارس و مکاتب مختلفه و تنویر افکار ملّت، بازدیا و\nنزاع‌های داخلی و توسعهٔ ظلم و فساد صرف نموده است، ساعت بساعت بچاه\nذلّت فروتر رفته بورطهٔ انقراض نزدیکتر شده در آخر عزّت و سعادت قدیمه خود را پدر\nود نموده، استقلال و موجودیت خویش را از دست داده، زیر دست و فرمانبردار\nاجانب گردیده است."}
{"book": "adl0365", "page": 9, "text": "۲\nگذشته از اینکه انسان از مطالعۀ تواریخ زیاده عبرت و پند حاصل می نماید، بقدر\nتحصیل در یک مدرسۀ منتظمی کسب اطلاع و وقوف هم میکند. همچون سیّاحان و جهان\nگردان صاحب معرفت و کمال میگردد. با تجربه ثابت است که بسا اشخاص که از\nشهر خود قدمی دورتر برنداشته اند، با مطالعۀ تواریخ بیش از سیّاحان و جهان گردان\nاز احوال ممالک و ملل دنیا، از طرز معیشت و زندگانی، از اصول اداره و قواعد مملکت\nداریِ آنها آگاهی دارند.\nاینک بقصد آگاه و مطلع ساختن هموطنان گرامی امان را از احوال ممالک و ملل\nمختلفۀ عالم این (۴۵) رساله را که هر یکی مخصوص باحوال جغرافی، تاریخی، سیاسی،\nاقتصادی، ادبی و اخلاقی، ملّتی و مملکتی است از زبان روسی بفارسی ترجمه گردانید.\nدر آخر هر یک، بعنوان ((علاوۀ ناشر)) بعض وقایع مهمّه ئی که پس از نشر و طبع این\nرساله بوقوع آمده است از طرف خود علاوه کردیم.\nامیدوارم که درین زمان با سعادت اعلیحضرت معارف پرور هموطنان گرامی\nمان این رساله ها را مطالعه نموده و فرزندان وطن مقدس مان آنها را در مکاتب قرائت\nکرده، مستفید و بهره ور گردند. و چنانکه عرض نمودم، از مطالعه و خواندن این رساله ها\nاز اسباب ترقّی و عزّت و علل انحطاط و ذلّت ممالک و ملل مختلفۀ عالم مطلع شد\nبآنها متوسل و از این ها متنفر گردند. تا اینکه امتثال و اعتبار نمودن بآن همۀ\nوسائل ترقّی و تمدن و اسباب عزّت و سعادت که عمده ترین آنها اتفاق،\nعلم و صنعت است و دین مبین اسلام هم بیش از همه بدین سه چیز تأکید و\nتوصیه می فرماید. ملّت ننجیبۀ ما افغانیان و وطن مقدّس مان افغانستان در\nاندک زمان شاهد اصلاحات و ترقّی را در آغوش گیرد. انشاء الله تعالی\n\nجهل ستم خواب جهالت ستم نتیجه\nزین دو ستم خانۀ مان است خراب"}
{"book": "adl0365", "page": 10, "text": "چینیان\n۳\nچینیان\n\nچینیان در آسیای شرقی سکونت نموده، مملکت خود را دولت وسطی مینامند. در واقع چین تقریباً در وسط زمین - درمیانه امریکا و اوروپا واقع است\nاین مملکت از هر طرف با کوههای بلند و تپه های مرتفع احاطه شده، گویا که دنیای جداگانه ئی را تشکیل می دهند.\nچین به مساحه سطحیّه و مقدار نفوس با یک قطعهٔ دنیا اوروپا برابر بوده، از چندین ولایات بزرگ متشکّل است این ولایات چین هر یک همچون سلطنت مستقلی بوده، طبیعت و اهالی علٰحده ئی دارد.\nچین اصلی فقط سه یک حصّه این مملکت را اشغال"}
{"book": "adl0365", "page": 11, "text": "چینیان\n\n۴\n\nمی نماید. باقی آن را ممالک گرد و پیش تشکیل می دهند.\nکه تابع این مملکت می باشند. چنانکه در شمال - منچوریا، در\nغرب، مغولستان، ترکستان چینی و تبت از ممالک زیر\nدست چین هستند.\nاگر چه اهالی چین از چندین ملتهای مختلفه مرکب اند.\nولی این ملتها عصر های متعدده با یک دیگر زندگانی نموده،\nفرق و تفاوت بین آنها در سایه زندگانی بالاتفاق شان\nناپدید گردیده است.\nچین قسماً از ممالک کوهستانی مرتفعه و قسماً از زمین\nهای پست و نشیب عبارت می باشد. در میانه رود های\nپر شمارهٔ آنجا رود زرد و کبود موقع نخستین را اشغال\nمی نماید. این رود ها خیلی سیر آب بوده، به درازی از\nبزرگترین رود های دنیا می باشند و مهم ترین راههای\nتجارتی را تشکیل میدهند. بسوای رودها، چین با راه\nهای سائره هم دولتمند است. در هر طرف این مملکت،"}
{"book": "adl0365", "page": 12, "text": "چینیان\n۵\nقنالهای بیشمار و بیست هزار ورست راههای امپرا-\nطوری کشیده شده است.\nچینیان بقوم مغول منسوب هستند . کلیتۀ چینیان\nمیانه قد، زیاده خوش اندام و محکم بوده، رنگ پوست\nشان زرد، سرشان دراز رویشان گرد، استخوانهای\nرخساره اشان خیلی برجسته، بینی اشان پهن و فراخ،\nچشمانشان کوچک ، تنگ وکج، ریش شان کوسه موهای\nشان درشت و سیاه می باشد ، زنان چینی کوچک، باریک\nوحتی آنهائی که خوراک خود را بزحمات و مشقات تحصیل\nمی نمایند خوش ترکیب بوده، در حرکات شان چالاک،\nچست و سبک می باشند.\nچین پرنعمت ترین ممالک روی زمین است. این\nمملکت بفراوانی آبیاری شده، هوای گرم و نرمی دارد.\nخاکش خیلی زرخیز بوده، از جهت نباتات زیاده دولتمند\nاست. در تمام دنیا چنین مملکت بزرگی نیت که خاکش"}
{"book": "adl0365", "page": 13, "text": "چینیان\n۶\n\nسر تاسر حاصل خیز باشد. خاک چین زرد رنگ بوده،\nبرای نشو و نمای هرگونه گیاهی مستعد می باشد.\nچینیان زحمتکش که درین خاک با برکت سکونت می\nنمایند، زحمت و زور خود را دریغ نداشته، هر آن چیزی\nکه ممکن باشد، ازین خاک حاصل برمیدارند و در عین\nزمان برای پُر زوری آن بکمال جدیت کوشیده، خاک\nآن را از قوهٔ افتادن محافظ می نمایند. زمین های چین\nبملکداران کوچک متعلق می باشد. ولی بسا می شود که اهل\nیک خانواده، حتی اهالی یک دهکده قطعه زمین را صاحب\nمی باشند که آن را بدون تقسیم، کشت و کار می کنند. هر\nآنکسی که بقدر امکان از زمین حاصل نگرفته، زمین را\nخالی بگذارد. بعقیدهٔ چینیان، آن کس بملت خود خیانت\nکرده است. ازین رو، هرگاه زمین سه سال پی در پی\nخالی و بی کشت و کار بماند، آن را از دست صاحبش گرفته\nبشخص دیگری میسپارند. اگر زمین بخوبی و بدقت زراعت"}
{"book": "adl0365", "page": 14, "text": "چینیان\nنشود، صاحب زمین بجزای بدنی گرفتار میشود که بزیر\nپای او چوب با مبوق تا صد چوب میزنند.\nچینیان زارعین ماهری هستند آنها از یک مزرعه در\nیک سال دو درو حاصل برمیدارند. یکی حبوبات، دیگری\nبقولات این قسماً از حاصل خیزی طبیعی زمین آنهاست.\nولی سبب عمده این، بدقت شیار کردن و همواره پر زور\nساختن زمین میباشد. در سایۀ این شیار خوب و پرورش\nنیکو حاصل خیزی زمین های چین، در مدت هزار سال\nنه اینکه کم شده، بلکه فوق العاده ترقّی کرده است.\nباوجود زیادی نفوس، مملکت چین اهالی خود را\nبا آذوقۀ خودش پروا می نماید. حتّی آذوقه اش از احتیاج\nاهالی فزونی هم میکند که او را بخارجه می فروشند. در سایۀ\nتجربۀ هزار سالۀ اسلاف شان، چینیان در کار زراعت\nچنان مهارت پیدا کرده اند که همه گونه زمین را بخوبی\nمیشناسند زمین را چقدر و با چه پُرزور نمایند، چگونه"}
{"book": "adl0365", "page": 15, "text": "چینیان\n۸\n\nشیار و آبیاری کنند، در وی چه و کی بکارند، بخوبی می\nدانند.\nآلات و افزار های دهقانی، چینیان ساده است.\nولی نواقص آنها را با مهارت و تجربهٔ خود میتوانند تکمیل\nکرد. چینیان با دست و پای با انگشتان فوق العاده\nمتحرک خویش هر لوندهٔ خاک را ریزه کرده از درون وی\nهر خس و خاشاکی را بدقت برمی چینند.\nچینیان باشیار و تقویهٔ زمین اکتفا نمی کنند زیرا آنها\nمیدانند که هرگاه خشک سالی پدید آید، همهٔ زحمات و\nتخم های آنها بر باد میرود. ازین جهت، پس از کاشتن\nزمین دست خود را روی همه گذاشته، غفلت نمیورزند\nبلکه بقدر امکان زمین های کاشته شده را آبیاری و پرستا\nری میکنند. برای آبیاری زمین ها در چین هزاران و\nوسائل مختلفه موجود است - خیلی اسبابهای ساده، ماشین\nو آلت های کاری حاضر میباشد. ولیکن غالباً زمین ها"}
{"book": "adl0365", "page": 16, "text": "چینیان\n\n۹\n\nرا بطرز ساده و دستی، چنانکه ما گلزار ها و بوستان های را\nآبیاری میکنیم، آبیاری مینمایند .\nزراعت و دهقانی در چین احترام بزرگی دارد. خود\nامپراطور اولین دهقان شمرده میشود، بموجب عادت قدیمه\nهر سال یکبار در بهار امپراطور لباس دهقانی را پوشیده،\nزمین میکارد . در مزرعه ئی که برای امپراطور حاضر کرده\nاند، سه بار به پیش سه بار به عقب زمین را با قلبه شخم می\nکند . امپراطور را امتثال نموده، خویشاوندان، اعضای\nخانواده سلطنتی، سپس منصب داران بزرگ دولتی و در\nآخر پیران محترم که بدین مراسم دعوت شده اند، همین کار\nرا تکرار میکند. در همین روز این مراسم زمین کاری را\nوالیان هر ولایت در محل حکومت خود، اجرا میدارند.\nاز مهم ترین محصولات چین، جو، ارزان، گندم، برنج،\nنیشکر، تمباکو، فلفل، شاه دانه، پنبه، درخت چای، درخت\nتوت، درخت موم و لاک میباشد . چنانکه در روسیه"}
{"book": "adl0365", "page": 17, "text": "چینیان\n۱۰\n\nگندم خوراک عمده است، همین طور در چین برنج خوراک\nعمومی می باشد. برنج در چین موقع نخستین را اشتغال\nمیکند که بیش ترین زمین های کارم بدین غله مشغول است.\nبسوی گیاهان دشتی چینیان سبزه جات، میوه و بقولات\nمختلفه را نیز بسیار کشت و کار می نمایند، در چین بسوای\nهمه گونه میوه و بقولات ما، یک قسم سبزیات و فاکهات\nدیگر هم هست که بما معلوم نمی باشد.\nاز درختان میوه دار عمده لیمو، پرتقال، شفتالو در\nاینجا تربیه می شود. باغهای چین عادتاً کوچک، ولی چنان\nساخته می شوند که خیلی بزرگ می نمایند. درین باغ ها\nخیابانهای تنگ، تپه های کوچک، چرتنگ، حوض جویهای\nمتعدده موجود و در بالای جویها، مثل اینکه برای بازیچه\nساخته باشند، پلهای کوچک کشیده شده است همچنین\nگلهای گوناگون بوته های پست، درختان کوچک که همه\nگونه میوه ها میآورند پیدا می باشد، چینیان این گونه\n\nنه یعنے سائبان"}
{"book": "adl0365", "page": 18, "text": "چینیان\n۱۱\nدرختان را خیلی دوست داشته، در تربیۀ آنها مهارت\nتامه ئی دارند.\nاز آنجائی که درختان وحشی جای خیلی بسیاری را اشغال\nمی نمایند، ازین جهت جنگل و بیشه های چین کم کم بمزرعه\nهای سبز و خرم تبدیل یافته. فقط بیشه های بامبوق، در\nحدود قطعه های زمین در اطراف قبرستانها و معبد ها بعضی\nدرختان بزرگ باقی مانده اند. بامبوق همچون برنج، شایع\nترین و ضرور ترین گیاهان چین می باشد. این درخت\nچند نوع بوده هیچ گونه پرورش و پرستاری را نمی خواهد بلکه\nبسر خود بسرعت روئیده، گاها تا ۱۵ ساژین بلند میشود.\nقسم بزرگ خانه های چین از بامبوق ساخته شده، و بیش\nترین خانه ها، بجای بام، با برگ های بامبوق پوشیده\nاست. میوۀ جوان بامبوق خوراک لذیذ چینیان میباشد.\nاز بامبوقها بر اطراف خانه ها دیوار برپا میکنند، موبل همه\n۱ هر سرژین سه ارچین میباشد."}
{"book": "adl0365", "page": 19, "text": "چینیان ۱۲\nگونه اسبابهای خانگی و افزار های دهقانی میسازند. همچنان\nاسبابهای ماهی گیری، آلت های موسیقی، سبدها، پیاله ها،\nچنگال و قاشوقها، بادبیزک کلاه، باران پوش، چپق،\nکاغذ و قلم درست میکنند. برنج و بامبوق، برای چینیان\nدو چیز اوّل درجه میباشند. زیرا اینها چینیان را سیر\nمیکنند، میپوشانند و برای عمارت و اسباب خانه های\nشان مواد لازمه را میدهند.\nبجای هیزم از جهت سوخت و سوز، در چین کاه، خس،\nعلف ریشه و برگهای خشک، و مثل این ها باقی مانده\nنباتات دیگر را بکار می برند. همه اینها را چینیان با صرفه\nجوئی تمام استعمال کرده روزی بیش از چند مشت، صرف\nنمی نمایند. هنگام زمستان آتش کردن بخاری های خانه،\nدر چین رسم نیست، بلکه در وقت سردئی هوا چینیان\nپوستین و شلوار چرمی و یا چند جامه های پنبه دار می\nپوشند. اگر چه چین از جهت ذغال سنگ خیلی دولتمند"}
{"book": "adl0365", "page": 20, "text": "۱۳ چینیان\n\nاست، ولی ذغال سنگ را درین مملکت هنوز خیلی کم\nاستخراج میکنند که آن هم بقدیم ترین اسلوب و اسباب\nبعمل میآید.\nچمن زار در چین خیلی کم است. زیرا در چین زمین\nرا زیاده گرامی و با قدر میدارند. آنها میگویند که زمینی که\nکه برای، حیوانات علف کاشته شود، در صورت، غلّه\nو سبزه کاشتن بهای آن ده مقابل خواهد افزود. ازین\nرو چینیان حیوانات خانگی بزرگ را بمثل اسب، گاو،\nگاو میش خیلی کم آن را هم فقط برای کشاندن بار ها و\nسواری نگاه میدارند. چینیان این حیوانات را در کار\nهای زراعت یار و معین خویش می شمارند. ازین جهت\nگوشت آنها را گاهی نمیخورند و بدقت پرستاری آنان را\nمی نمایند. هنگام سرما بر آنها جل می پیچند و در راه های\nبد بپای آنها کفشهای خسی میپوشانند،\nچینیان در طعام دقت کار نیستند. ولی خیلی تمیز،"}
{"book": "adl0365", "page": 21, "text": "چینیان ۱۴\n\nبا اندازه پاکیزه و مقتصد میباشند. ایشان میتوانند از پس مانده\nهای مختلفه که بیرون میاندازیم، غذاهای لذیذی حاضر\nنمایند. خوراک مردمان ساده عمدهً برنج جوشانیده است\nکه قدری نمک زده، بی هیچ خورشی می خورند\nبرین. گاها پارچه ماهی نمکین و یا گوشت می\nافزایند.\nچینیان از لحومات گوشت خوک و مرغان خانگی را\nاستعمال میکنند. خوک در اینجا بمقدار کلی تربیه میشود.\nمرغابیان خانگی در هر جا چندین. هزاران میتوان دید.\nاینها عادتاً در تحت نظارت بچگان کوچک در رودها و\nحوض ها شنا میکنند. گاه بجای بچگان رمه مرغابیان\nرا خروسی در کنار آب ایستاده، محافظه میکند.\nخروس همین که دید مرغابیان زیاده از هم متفرق و\nپراگنده شدند، بنای داد فریاد کردن و بال پر زدن را\nمیگذارد. تا آنکه مرغابیان دوباره در نزدیکی ساحل گرد"}
{"book": "adl0365", "page": 22, "text": "۱۵\nچینیان\n\nآیند.\nبسوای خوکان و مرغان خانگی، چینیان گوشت سگ،\nگربه، موش، کله موش، قورباقه، ملخ، کرم پیله را نیز میخورند\nدر دکانهای گوشت فروشی چین گوشت سُرخ و روغنی کلّه\nموشها و شدهٔ قورباقه های پروائی آویزان میباشد.\nگوشت گربگان سیاه ولانهٔ پرستوکان، طعام لذیذ مردمان توانگر میباشد. اما لانه های پرستوک که بخوراک\nها بکار میبرند. مثل لانه های پرستوک ما نیست، پرستو-\nکان آنجا لانه های خود را از شیره گیاهان دریائی میسازند\nو چنانکه چینیان میگویند، این لانه ها خیلی لذیذ و مغذّی\nمیباشند چینیان جمیع خوراکهای خود را سخت بریان\nکرده، برای خروش آنها سیر و قارچ همراه می نمایند.\nبجای چنگال آنها پاره های خوراک را از خود دوری\nبا چوبهای مخصوص با مبوق میگیرد. چینیان نه اینکه\nتنها میتوانند سالی دو درو محصول بردارند. بلکه در پختن\n\nله\nمرغ ابابیل\nرا گویند-\n\nکه سماروق"}
{"book": "adl0365", "page": 23, "text": "چینیان\n۱۶\n\nطعام های گوناگون از گوشت حیوانات نیز خیلی ماهر می\nباشند. آنها واسطهٔ افزودن نسل مرغان خانگی را خوب\nمیدانند. چنانکه بطریق صنعی میتوانند جوجه مرغان و\nو جنس های مختلفهٔ ماهیان را به عمل آورد اینها ماهیان\nرا نه تنها در حوض ها بلکه در خندق هائیکه از باران حاصل\nمیشود. تربیه می نمایند. برای این آنها از جنس مخصوصی\nماهیائیکه بسرعت فوق العاده، میرویند استفاده میکنند.\nچینیان، چه در خوراک و چه در آشامیدنی خیلی معتدل\nو با قناعت هستند. اگرچه ایشان از برنج عرق ساخته\nمینوشند، ولیکن مستی و عربده را هیچ نمیدانند. اما در\nعوض این، درمیان ایشان عادت مهلکی زیاده، شیوع\nیافته است که کشیدن افیون میباشد. افیون شیره غلیظ\nخشخاش است که در ممالک گرم، خصوصاً در هندوستان\nکاشته میشود. این شیره را در ترکیه، همچون حب لونده\nنموده، فرو میبرند. قیام شیرهٔ خشخاش را «تریاک» مینامند که"}
{"book": "adl0365", "page": 24, "text": "چینیان\n۱۷\n\nدر چین بچپق گذاشته ، میکشند ، افیون را در صورتی\nکه همچون تنباکو، از روی اعتدال استعمال نمایند، چندان\nمضّریست، لیکن به این کیف انسان بزودی حرص\nپیدا کرده، در استعمال آن همه گونه تدبیر را بکار می برد.\nآنگاه افیون برای انسان زیاده مهلک میگردد، استعمال\nکنندگان آن، نابهنگام لاغر و ناتوان شده، عقل و فهم\nخود را گم میکنند. در آخر همچون مردگان، یکپارچه استخوان\nخشک شده، زندگی را پدرود می نمایند. با این زهر مهلک\nچینیان درین زمانهای نزدیک آشنا شده بودند، ولی\nاستعمال آن، با وجود سخت ترین تدبیر های حکومت،\nدر اندک زمان، در تمام مملکت چین انتشار گردید.\nاکنون تقریباً چهار یک اهالی چین باستعمال این گیاه\nگرفتار هستند. افیون را قسماً در خود چین بعمل میاورند\nو قسماً انگلیسیها بعنوان تجارت از هندوستان بد انجا\nنقل می نمایند."}
{"book": "adl0365", "page": 25, "text": "چینیان\n١٨\nچین - وطن درخت چای است، که هزار و پنج صد\nسال باز در آنجا کشت و کار می شود درخت چای\nخصوصاً بالای کوه ها میروید چای را یا از تخم و یا اینکه\nاز نهال کشت و کار می نمایند . پس از کاشتن درخت\nچای، در سال چهارم بچیدن برگها آن شروع میکنند،\nولی بعد از دوازده سال، درخت چای خشکیده، نابود می\nشود. چینیان از درخت چای برگها را چیده، آنها را\nبآب میاندازند که پژمرده نشود. نخستین و بهترین\nمطابق حمل محصولات چای را در آخر /مارث/ می چینند. با همراهی\nبرگهای چای، عادتاً نوده های جوان چای را هم می چینند،\nاین نوده ها با پتهای سیمین پوشیده، محصول آنها «چای\nشگوفه» نامیده میشود. برگهای چای چیده شده را\nاولاً قدری در آفتاب خشکانیده، سپس در دیگهای\nچودان با آتش پستی اندکی تف میدهند که رطوبت آنها\nتماماً بیرون شود. بعد روی میز ها پهن کرده، با دست"}
{"book": "adl0365", "page": 26, "text": "چینیان\n۱۹\nاندکی می مالند. این وقت برگها بقیه رطوبت خود را هم بیرون کرده، پیچیده میشوند. بعد ازین باز یکبار آنها را در آفتاب و یا در باد خشکانیده جمع می نمایند. کلیةً پرورش درختان چای، چیدن برگها و خشکانیدن آنها وقت و صبر، زحمت و مهارت بسیاری میخواهند. اگر اندکی غفلت ورزیده شود، چای یا سوخته، نابود میشود، یا خشک نشده، میپوسد.\nبهترین چای را دولتمندان خود چین استعمال مینمایند. بروسیه نیز چای خوب و ۶ بین میآید. از چین همه ساله بممالک مختلفه مقدار بزرگ چای نقل میگردد. ولی در داخله مملکت نیز خیلی زیاد میماند. اگرچه در خود چین چای خالص را همگی نمینوشند. بلکه آدمان نادار بجای گیاهان دیگر را آمیخته، استعمال می نمایند. بسا میشود که آدمان فقیر، بجای چای، برگهای خشکیده بهی را میآشامند.\nخانه های چینیان در بنا و ساختن تقریباً همگی بر یک"}
{"book": "adl0365", "page": 27, "text": "چینیان\n\n۲۰\n\nطرز بوده، فقط در بزرگی، آرایش بیرونی و جہازات\nاندرونی اشان از ہمدیگر فرق و امتیاز مییابند. خانه\nهای آنها عادتاً با حیاطی احاطه شده سپس به چند صحن\nهای کوچک دیگر تقسیم میشود جہازات اندرونی خانه ها\nخیلی ساده است. دیوار و سقف آنها را کاغذ چسپانیده\nزمین آنها را غالباً سنگ فرش می نمایند. در پنجره\nهای خانه، بجای شیشه کاغذ های نازک ابریشمین را می\nچسپانند. موبل /میز، کرسی و تخت/ در خانه های آنجا\nخیلی کم است و اگر باشد هم، به موبل روسیه کمتر شباهت\nدارد. خانه های شهری را چینیان از چوب و از خشت می\nسازند ولی خانه های دهاتی آنها از شاخه های بافته است\nکه روی آن را بالای و گل میمالند.\nهمه مردان چین موی سر و ریش خود را میتراشند.\nولی در تپۀ سرشان یک بوته موی گذاشته، آن را بشکل\nگیسو میبافند. پوشاک آنها عبارت است از پیراهن"}
{"book": "adl0365", "page": 28, "text": "۲۱\nچینیان\nرنگۀ فراخی و تنبان وسیعی که آستین پیراهن شان هم\nخیلی کشاد میباشد. هنگام سرما از بالای پیراهن جامه ئی\nو از بالای آن نیم تنۀ پنبہ داری میپوشند. آدمان توانگر ہمۀ\nاین لباس را از پارچه های ابریشمی و فقیران از پارچه های\nنخی میدوزند. ولیکن لباس هر دو صنف هم ساده میباشد\nچینیان بسر خود کلاه پن خسی و یا عرقچین، و بپاهای\nشان کفشهای پاشنه کلفت می پوشند. لباس زنانه از\nمردانه چندان تفاوت ندارد ـ زنان چین در خانه های\nشان کمزول و یا جامۀ درازی میپوشند. اما در جثن وعید\nها لباس دراز ابریشمین در بر میکنند. زنان چین بروهای\nخود سفیدی . بر خساره های شان سُرخی مالیده ابرو های\nشان را بواسطۀ وسمه سیاه مینمایند.\nدر بین چینیان عادت کُهنه ئی موجود است که پا\nهای زنان را بواسطۀ فشار خُرد میکنند کعب های\nدختران را از پنج - شش سالگی بقالب انداخته، سخت"}
{"book": "adl0365", "page": 29, "text": "چینیان ۲۲\n\nمی بندند. ازین جهت کعب پای آنها نروئیده، تمام عمر مثل پای بچگان در حالت کوچکی میماند. با این گونه پایا زنان را بر داشتن بار و دویدن خیلی دشوار میشود. هنگام راه رفتن بایستی قدمهای میده برداشته دست ها را قدری کشاده داشته، بدن خود را تکان بدهند. تقریباً همه زنان - خواه نخواه - این عادت را پیروی مینمایند. وگرنه تمام عمر بی شوهر خواهند ماند. این عادت غریبۀ فشردن پای در زمان خیلی قدیم در چین پیدا شده بود، ولیکن تاکنون نه اینکه کاسته میشود. بلکه تا رفته افزون میگردد.\nدر چین همۀ مردان در جوانی خانه دار میشوند. همچنین، دختران هم در خرد سالی بشوهر میروند. بی زنا شوئی را قانون چین قدغن کرده، سخت تعقیب می نماید. هرگاه مردی بسی سال رسیده زن نگرفته باشد، او را برای این کار مجبور میکنند. چینیان هنگام عروسی، بموجب عادت دیرینۀ الشان به منجمین مراجعت کرده از طالع زن و شوهر"}
{"book": "adl0365", "page": 30, "text": "چینیان\n۲۳\n\nاستفسار مینمایند که آیا آنها خوشبخت شده یک دیگرشان\nرا دوست خواهند داشت یا نه ؟ منجمین بستارگان نگاه\nکرده بعضی حسابها را بعمل آورده، جواب «بلی» و یا «نه»\nرا میدهند. عروسی آدمان توانگر باشکوه تشریفات مختلف\nاجرا میگردد. ولی عروسی آدمان بیچاره منحصر بهمین است\nکه جوانان را در محمل های عروسی نشانیده، با ساز و نواز\nکوچه های شهر را میگردانند. چون عروس را بخانۀ داماد\nآورند. در پیش آستانه خانه آتشی افروخته، عروس را یکدم\nدر بالای آتش نگاه میدارند. که با عروس ارواح خبیثه.\n/ دیو و پری/ داخل خانه نشوند.\nزنان چین آزاد نبوده، حقوق ملکیته ندارند. اینها یا\nدر اختیار پدر و یا شوهر بوده، بی اجازۀ آنها حتی نمیتوانند\nاز خانه بیرون شوند. زنان مردمان عوام که مجبور بتحصیل\nآذوقۀ خود هستند، بیش تر آزادی دارند. اینها بسوای\nادارۀ کار های خانگی، بار میبرند، کرمکان پیله را تربیه"}
{"book": "adl0365", "page": 31, "text": "چینیان ۲۴\n\nمی نمایند. بچیدن برگهای چای می پردازند و با شوهران\nخود هرگونه کار های صحرائی را اجرا مینمایند. زنان دولت\nمند در خانه های خود، بسوای سواد، نواختن عود و طنبور\nرا آموخته تالیفات ادبای وطن را مطالعه می کنند.\nشغل نخستین آنها - ادارهٔ خانه است، بزرگترین هنر\nزنان تجملات و آرایش بدن میباشد. تا اینکه مقبول\nشوهران خود گردند. ازین جهت آنها بیش ترین قسمت\nروز را بآرایش سروخط و خال روی شان میگذرانند\nدریکی از شعر ها، زن چینی دربارهٔ وظائف خود نسبت\nبشوهرش چنین میگوید ، «اگر من زن مرغی باشم، بایستی\nاز دنبال او پرواز نمایم. اگر شوهرم سگ باشد، باید که\nاز عقب او هرجا بروم، اگر مرا با کلوخی تزویج نمایند،\nمرا لازم است که در پهلوی او نشسته، بمحافظه و نگهبانی\nاش پردازم» به عقیدهٔ چینیان زن، بایستی فقط سایهٔ\nشوهر، عکس صدای زوج خود باشد. شوهر اختیار دارد"}
{"book": "adl0365", "page": 32, "text": "۲۵\nچینیان\n\nکه بهرسببی، حتی بسبب پر حرفی او، زنش را طلاق داده،\nاو را بخانه پدر و مادرش بفرستد، حتی زنش را بشخص دیگر\nبمثل کنیز بفروشد. در واقعات معلومه شوهر اختیار\nدارد که زنش را بقتل رساند یا زنده بگذارد. با وجود\nاینکه قانون مملکت زن را بشوهرش تابع میگرداند، چینیان\nنه تنها حقوق خود را سوء استعمال نمیکنند، ازین حقوق\nواسعه خویش هم چندان استفاده نمی نمایند. بر عکس بسا\nمیشود که زن جمیع کار ها اداره میکند و شوهر تماماً\nمطیع زن بوده، هر چه او بخواهد، همان را بجا میآورد.\nتقریباً هیچ گاه اتفاق نمیافتد که شوهر زن خود را بزند.\nوضعیت و احوال زنان چین، در واقع، از وضعیت\nزنان ما/روسیه/بد تر نیست و آنها از زنان ما بیش تر\nخدمت نمیکنند.\n\nحاکمیت پدر و مادران در چین غیر محدود است.\nآنها بر حیات و ممات فرزندان خویش اختیار دارند."}
{"book": "adl0365", "page": 33, "text": "چینیان\n۲۶\n\nبچگان بایستی مطلقاً مطیع و فرمانبردار والدین شان باشند. یک ضرب ستی که فرزند بپدر و مادرش بزند با کشتن آنها برابر شمرده شده، بجزای قتل گرفتار میگردد. در وفات پدر و فرزندان باید که سه سال ماتم دار بوده لباس سیاه بپوشند و درین مدت آنان را خوردن شراب و گوشت رفتن بمجالس عمومی ممکن نیست .\nدر چین مذاهب مختلفه موجود است نصارا در چین خیلی کم بوده ، همه اش تقریباً یک میلیون می باشد ولی مسلمان خیلی زیاده بوده ، متجاوز به شصت ملیون است باقی همه اهالی چین - مجوس و مشرک بوده پیرو سه مذهب می باشند، از آنها بود دایی ، یعنی دین بود- آبیش از همه انتشار یافته است .\nچینیان یادگاریهای گذشتگان خود را و همه آثار ایشان را زیاده احترام می نمایند. پیره مردان چین"}
{"book": "adl0365", "page": 34, "text": "چینیان ۲۷\n\nهم مورد احترام بزرگی هستند و هر قدر که پیرتر باشند، همانقدر احترام شان هم فزون تر میباشد. زائیده شدن پسر در هر عایلهٔ چینی، با شادی و سرور فوق العاده استقبال میشود. اگر چه زائیده شدن دختر را هم چینیان اسباب بدبختی نمی شمارند شادی فوق العادهٔ چینیان، هنگام زائیده شدن پسر، از آن جهت است که پسر بموجب عادت مملکت همیشه در خانهٔ پدر مانده، والدین خود را هنگام پیری یاری و معاونت می نماید. حال آنکه دختر همین که بشوهر رفت، خانهٔ پدر را ترک کرده، از عائله والدین همیشگی جدا میگردد.\nهمه شهرها و همه دهکده های چین باید مکتب داشته و پدر و مادران بایستی فرزندان خود را بخوانانند بچگانی که برای تحصیل معیشت مشغول اند، باید که شبها در مکتب بخوانند. چینیان همچون ما الفبا ندارند. بلکه برای هر چیز ایشان را حرف مخصوصی، علامت"}
{"book": "adl0365", "page": 35, "text": "چینیان\n۲۸\nجداگانه ئی موجود است. مقدار اشیا هر قدر باشد،\nمقدار حروف هم همان قدر است. از همین جهت\nاست که سواد اهل چین خیلی دشوار می باشد. ولی\nبچگان چین چنان هوشیار، با صبر و کوشان اند که چند\nصد حروف را که برای زندگی انسان ضرور است\nیاد کرده، خواندن و نوشتن آنها را بزودی میآموزند\nمردم عوام الناس چین بسواد میل و محبت بزرگی\nدارند. آنها کلام مختلفهٔ آدمیان خویش را با احترام\nحفظ نموده، خانه ها و عمارات عمومیه را با آنها آرایش\nمیدهند.\nدر چین مرد بیسواد را نمیتوان پیدا کرد. در آنجا\nفقیرترین کارگران تاریخ وطن خود را و کارهای\nگذشتگان مشهور خویش را میدانند. بچگان چین از\nاز شش تا ده سالگی عادتاً در خانه خود تحصیل علم می\nنماینداشیاهی مرئیهٔ محیط خود را میآموزند. بحساب"}
{"book": "adl0365", "page": 36, "text": "۲۹\nچینیان\n\nو قوانین آداب قدری آشنا می شوند . از ده سالگی\nشروع بمكتب رفتن را نموده ، در آن جا نوشتن\nخواندن ، حساب ، تاریخ وطن ، موسیقی و سرود را\nیاد میگیرند .\nچینیان کوچک که عمومیتاً شوخ و شاد هستند، در\nمکتب خیلی آرام، با تمکین و خیلی جدی میباشند . این\nها در هیچ صورت نظامات مکتبی را خراب نکرده ، در\nسهای خود را دایم بدقت تمام حاضر می نمایند . خیلی\nزیرک و هوشیا، بی اندازه زحمت کش و فرمانبردار\nهستند . اینها هیچ گاه در مکتب بآواز بلند خنده نمی\nکنند ، شوخی نمی نمایند، با همدیگر نزاع و بد گویی\nنمیورزند و رفیق خود را بخشم و قهر نمی آورند. هرگاه\nجوانان چین تحصیل مکتب را تمام کردند ، والدین\nشان بشرف آنها، طوی و جشن بر پا نموده بصاحب\nطوی با شکوه و طنطنه کلاهی می بخشند که علامت بالغ"}
{"book": "adl0365", "page": 37, "text": "چینیان\n۳۰\nگر دیدن جوان است ، پس ازین جوان حق خواهد داشت\nکه خود را بالغ شمارد.\nچینیان در امانتداری ممتاز بوده، خیلی خوش\nالتفات پرهیزگار و خیر خواه می باشند هیچ اتفاقی نیفتاده\nکه چینیان پول امانت کسی را تلف نموده، و یا تک\nزده باشند . مسافری که اندک زبان چینی را بداند،\nبآزادی و آسودگی میتواند بهر نقطۀ چین مسافرت کند.\nسیاحانی که در چین گشت و گذار نموده اند، در هیچ\nجای از اہالی چین درشتی و حقارت ندیده اند . ادب\nلطف خوش در چین، چه در میان توانگران و عرفا و\nچه در بین فقیران و عوام، زیادہ انتشار یافتہ است.\nادب صفت مخصوصی چینیان می باشند. اگر بخانہ\nچینیان داخل شوید، تا شما ننشینید صاحب خانہ نخواهد\nنشست . هرگاه شما بر خیزید، صاحب خانه هم در حال\nبرمی خیز دو ما دامی که شما ایستاده باشید، او نیز خواهد"}
{"book": "adl0365", "page": 38, "text": "چینیان\n۳۱\nایستاد .\nچینیانیکه بهمدیگر تماماً بیگانه هستند ، همین که بکاری\nگذاشته شدند ، بزودی بهمدیگر خوگرفته ، همچون برادران،\nیکدیگر را یاری میدهند . استهزا ، ریشخند ، جنگ ، نزاع،\nفحش، دشنام گاهی در میان ایشان شنیده نخواهد شد.\nمسافری که شاهد واقعه بوده ، نقل می نماید که در کوچهٔ\nتنگی بیکبار عرابه های بسیاری که همگی بار داشتند ، در\nیکجا توده شدند . بسبب تنگی راه از پهلوی یکدیگر رد\nشدن آنها خیلی دشوار بود . مسافر یقین داشته که در\nاینجا کار بدون داد و فریاد، فحش و دشنام، حتّی بی\nزد و خورد بانجام نخواهد رسید . حال آنکه عرابه کشان\nبکمال ادب با یکدیگر بتمام مهربانی و دارغ نموده ، رد شدند\nادب و تمکین را چینیان منبع جمیع فضائل میشمارند\nدر چین از برای زندگی هر کس روشن ترین و مفصل ترین\nقانونها موجود است که آنها را همهٔ اهالی بسختی تمام مراعات"}
{"book": "adl0365", "page": 39, "text": "چینیان\n۳۲\nمی نمایند. هر چینی معین میداند که خود را چگونه اداره\nنماید، در خانه، در مهمانی، در کوچه، در معبر، در مجالس\nعمومی چه بکند و چه بگوید. هنگام ملاقات ها که چند بار\nتعظیم باید کرد، سر خود را چطور خم باید نمود حتی چگونه\nتبسم باید کرد. چینیان همه این آداب را از خورد سالی\nدر خانه و در دبستان / مکتب/ میآموزند.\nسوداگران چین خود را در نهایت درجه جدی و با\nوقار میدارند آنها لیاقت و شان خود را بخوبی نگاه\nداشته، گاهی خریداران را نزد خود نمیخوانند. و از دنبال\nآنها نمیگردند. هرگاه شما بدکانی داخل بشوید. صاحب\nدکان خود را چنان و امینماید که ملتفت نیست و بشما\nهیچ گونه التفاتی نکرده، بی پروا با باد بیزک خود را با\nوزده، کتاب میخواند. شما میتوانید در دکان گردش\nکرده، مالها را تماشا نمائید. صاحب دکان بشما کاری\nندارد. ولی همین که شما چیزی را بدست گرفتید، او"}
{"book": "adl0365", "page": 40, "text": "چینیان\n۳۳\nبکمال دقت بشما نگاه میکند. در آخر شما بهای آن چیز را می پرسید آنگاه او از جای خود برخواسته ، بآرامی و و استغنا میآید و بکمال ادب و نزاکت بشما جواب می دهد. لیکن گاهی مال خود را تعریف و مدح نمی کند و برای خریدن شما تشویق و تحریص نمی نماید. \nیکی از بزرگترین منابع ثروت ملیه در چین ، استحصال ابریشم خام میباشد. پرورش کرمکان پیله و پیشۀ تحصیل ابریشم، از زمان خیلی قدیم در چین موجود است. چینیان نقل می نمایند که پرورش کرمکان پیله را چندین هزار سال پیش یکی از ملکه های چین اختراع نموده ، بملت خویش آموخته بود این ملکه را هنوز اهالی چین یاد آوری نموده ، بنام او معبد ها ساخته اند که در آنها قربانی اجرا میکنند. چنانکه پادشاه چین از جهت تشویق دهقانی ، هر سال در بهاره مراسم زمین کاری را اجرا میدارد ، همان طور"}
{"book": "adl0365", "page": 41, "text": "چینیان\n۳۴\n\nهم ملکه حامی ابریشم کاری شمرده شده ، هر سال در\nجشن ابریشم اشتراک میکند.... در روز معهود، ملکه\nبکمال جلال بیاد مخترعه ابریشم کاری قربانی جرا نموده،\nسپس محض تشویق اهالی، بدست خود از درخت توت\nبرگی چند کنده آنها را بکرمکان پیله میخوراند. اگر چه\nکرمک داری دیر باز است که از مملکت چین بممالک\nمختلفه بسیاری منتشر شده است ، ولی ابریشم همچون\nچای، تاکنون بچین منحصر بوده ، مهم ترین مال تجارت\nچین را تشکیل میدهد.\nچینیان فوق العاده زحمت کش و خوش ذهن،\nهنوز چند هزار سال پیش، در هنر و صنعت های مختلفه\nنهایت کمال را رسیده بودند. در بیش ترین مصنوعات\nچینیان هنوز هم میتوانند با تفوق خود بر آور و پائیان\nتفاخر نمایند. مثلاً در مصنوعات چینی و برنجی، در هنر\nرنگسازی و رنگ ریزی، در اعمال پارچه های ابریشمی"}
{"book": "adl0365", "page": 42, "text": "چینیان\n۳۵\nدر تهیه گلهای مصنوعی بر همه آور و پایان برتری\nدارند. توش / مرکب خشک / خطاطی و مصنوعات لاکی\nچینی - در همه دنیا بهتر شمرده میشود. صانعان چینی\nهمچنین در کنده کاری و حکاکی روی چوبها، سنگها و\nخصوصاً روی استخوان فیل خیلی مهارت دارند. پولاد چین\nاز پولاد انگلیس بهتر شمرده میشود. چینیان همچنین\nمیتوانند بهتر از همه از فلزات، چیزهای مختلفه\nبریزند و آنها را بواسطه آمیختن مواد گوناگون،\nبهر آوازی که بخواهند، دارا نمایند. اختراع کاغذهای\nتحریر و قطب نما نیز مخصوص و متخلق باهل چین است.\nچاپ کردن کتاب را پیش از آور و پایان بچند صد\nسال، در چین کشف نموده، تطبیق بکار کردن بودند.\nدر میان مصنوعات مختلفه چین، بوریا بافی زیاده\nشهرت و شیوع دارد که از نیهای فراوان آنجا می\nبافند، برای بوریا بافی هزاران کارگر مشغول بوده،"}
{"book": "adl0365", "page": 43, "text": "چینیان ۳۶\n\nاین صنعت مهم ترین مایۀ صناعات چین را تشکیل\nمیدهد.\nبرای حمل و نقل آدمان و بارها در شهرهای چین،\nمحمل های موجود است که همچون عرابه و فایطونهای ما،\nدر همه کوچه های شهر ایستاده اند. این محملها فوق العاده\nتمیز و پاکیزه بوده، آنها را همه کس میتواند بمزداندکی\nکرایه نماید. هر آدم توانگر چین محملهای خصوصی و چند نفر\nنوکر دارد که آقای خود را در آن ها سوار کرده، بهر\nطرف میبرند. ولی از برای تشریفات عروسی محملهای\nمخصوصی موجود است که تماماً زرکاری بوده با پرده\nهای ابریشمین آرایش یافته است. محمل را عادتاً دو نفر\nحمل میکنند که هر دوی اینها برابر دویده محمل را بدون\nتکان دادن و آرامی میبرند. چون بدرون ازدحام خلق\nرسیدند، صدای (خبردار!) را بلند کرده، برای خود\nراه میکشایند و هیچ گاه بسرعت و تندی خود تغیر"}
{"book": "adl0365", "page": 44, "text": "۳۷\nچینیان\n\nتمید ہند.\nبزرگترین تماشاگاہ عمومی چینیان تیاتر می باشد\nتیاتر در میان چینیان چنان شیوع اہمیت پیدا کردہ\nکہ در جرگۂ ضروریات در آمدہ است ، در شہر چین\nحکماً چندین تیاتر بودہ ، ہمہ آنان ہنگام تماشا از\nآدم پر میباشد. در دور ترین و کم آدم ترین دہکدہ\nہا ، پس از انجام یافتن کار ہای صحرابی ، تماشائی تیاتر\nبر پا شدہ ، دروی وسنۂ ، سیار \" اکتوران \" بازی مینمایند\n/ اکتور مشخص و مقلد تیاتر را میگویند ./ تیاتر ہای\nدہاتی عادتاً در ہوای کشادہ روی بلندی اجرا میگردد.\nگروہ مردم ، تپہ را احاطہ نمودہ ، جمیع گفتار و حرکات\nاکتوران را بدقت تمام تعقیب مینمایند و گاہ از اندوہ\nآہ میکشند ، گاہ از شادی قاہ - قاہ میخندند ، گاہ از\nشادی و شگفت فریاد میکنند . تماشا عادتاً چند روز\nپی در پی دوام میکند و ہموارہ ساز و نواز موسیقی"}
{"book": "adl0365", "page": 45, "text": "چینیان ۳۸\n\nبلند است. بسوای بازی و تماشاهای تیاتر چینیان را\nتماشاهای چندی، بمثل بزم، رقص، موسیقی شعبده و\nدار بازی موجود است که همه اینها را بکمال میل و\nهوس تماشا مینمایند. چینیانی که فوق العاده زحمتکش بوده،\nبیکاری را هیچ نمیدانند، هنگام این تماشا نمیتوانند خودداری\nنمایند و برای تماشای مذکور ساعتهای تمام حاضر هستند.\nلشکر چین از دو گروه علیحده ئی عبارت است.\nیکی لشکر منچوریا و دیگری لشکر چین، لشکر اولی فقط\nاز اهالی منچوریا که دیر باز چینیان استیلا نموده اند،\nتشکیل مییابد. بر تخت منچوریا چینیان یک نفر از\nخود شان را نشانیده بودند که مؤسس خانواده سلطنت\nکنونی چین گردید. ازین جهت است که لشکر منچوریا\nقوه عمده جنگی شمرده شده، شهرها و همه استحکامات و\nقلعه های مهمه را اشغال مینماید قسم دوئم لشکر از خود\nچینیان متشکل بوده، شماره اینها بقدر ششصد هزار"}
{"book": "adl0365", "page": 46, "text": "چینیان\n۳۹\n\nمیباشد این لشکر در تمام چین پراگنده بوده، در\nخانه های خصوصی خود زندگی نموده، معیشت شان را\nخود شان تحصیل میکنند. چه این و چه آن لشکر، یراق\nخوب ندارد، مشق عسکری را خوب نمیدانند و میتوان گفت\nکه برای جنگ کار آمد نیستند. چنانکه این حال، در\nجنگ چین و ژاپون ثابت گردیده بود که لشکریان\nژاپون که بطرز آور و پائی آموخته و مسلّح میباشند،\nدر کمترین زمان تقریباً تمام چین را استیلا نمودند.\nحال آنکه در تمام این جنگ تلفات ژاپونیان بدو\nهزار نرسیده بود.\nچین پر نفوس ترین دولتهای دنیاست. شمارهٔ\nاهالی چین بقدر چهار صد ملیون میباشد. سیاحانی\nکه نقاط بعیدهٔ چین را سیر نموده اند، از سیر آدمی\nاین مملکت همگی مبهوت اند، ازدحام جمعیت در چین\nهمچون گروه بیشمار مورچگان است که در لانهٔ بزرگی"}
{"book": "adl0365", "page": 47, "text": "چینیان ۴۰\nگرد آمده باشند.\nقطعه های مختلفه چین در میان خود تجارت عمه\nئی دارند. در راه های پرشماره این مملکت همواره قافله\nمالهای سوداگری آمد و شد مینمایند. در نهر و قنالها\nهزاران کشتیهای مختلفه در کشت و گذار اند که اینها\nیا آدم میبرند و یا مال های مختلفه نقل میکنند و در یکجا\nکشتیها را بار کرده و در جای دیگر آنها را خالی می\nنمایند. کارگران چین که در ظاهر ناتوان و بی غیرت\nمینمایند. در قوّت چالاکی، غیرت از مردمان ما (روسیه)\nکمتر نیستند. اینها نه تنها بار های سنگین را میتوانند\nبآسانی بردارند. بلکه بارهای خیلی سنگین را بر پشت\nخود گرفته، از کوههای بلند عبور میکنند و صد ها ورست\nمی پیمایند. عمده تجارت چینیان با ملتهای دیگر عبارت\nاز چای و ابریشم میباشد. مناسبات روسیه با چین\nدو صد سال پیش شروع شده، بتدریج محکم تر"}
{"book": "adl0365", "page": 48, "text": "چینیان\n۴۱\n\nمیگردد. معاملات چینیان نسبت بروسها خیلی دوستانه\nبوده، ولی بملتهای دیگر آور وپا بچشم دشمنی و نا باوری\nمینگرند. حدود حاضره روسیه با چین، بمسافت هفت\nهزار و پانصد ورست امتداد مییابد.\nدر چین شهرهای بسیاری موجود بوده، درمیان\nآنها شهرهای مهم هم بسیار است. ولی همه این شهر ها\nبهمدیگر زیاده مانند میباشند. درمیان شهرهای چین\nموقع نخستین را پیکیین میگیرد. این شهر پای تخت\nدولت چین بوده، بقدر یک ملیون اهالی دارد. شهر\nهای دیگر آن: نانگین، کانتون، خانکائو میباشد که از\nجهت فزونی نفوس و زیادی تجارتش اهمیت بزرگی دارد\nبسوای چین اصلی هیئت امپراطوری آن مملکت\nهای ذیل هم داخل میباشد\nمانچوریا- در شمال چین، در حدود روسیه واقع\nبوده، مملکت کوهسار و جنگل زاری میباشد. جنگلهای"}
{"book": "adl0365", "page": 49, "text": "چینیان ۴۲\nمانچوریا از همه گونه جانواران درنده ، بمثل خرس ، گرگ\nگراز ، روباه ، گوزن ، ببر ، پلنگ ، یوز وغیره پر است .\nنفوس مانچوریا بقدر دوازده ملیون بوده بقوم مغول\nمنسوب اند . اهالی این مملکت در زمان قدیم فقط با\nشکار و پرورش حیوانات مشغول بودند . ولی پس از\nملحق شدن مانچوریا بچین ، چینیان بسیاری بدین مملکت\nمهاجرت نموده ، اهالی آن را بزراعت و دهقانی آموختند\nاکنون تقریباً همه مانچوریان بطرز حضری زندگانی نموده\nعمدهً بزراعت حبوبات اشتغال میورزند .\nمغولستان - در غرب مانچوریا واقع بوده ، این هم\nمملکت کوهساری میباشد ، ولی درین مملکت اهالی\nبالنسبه کمتر است قسمت غربی این مملکت /جونگاریا/\nنامیده میشود مغولستان بچندین امارات کوچک تقسیم\nگردیده ، بدست خانها /امیر ها/ ی خود اداره میشود که\nاینها خراج معینی /با حیوانات خانگی و وحشی/ بدولت"}
{"book": "adl0365", "page": 50, "text": "۴۳\nچینیان\nچین میپردازند. اهالی مغولستان تقریباً سه ملیون بوده\nاز نسل مغول اند که زمانی فاتحین مدہش آسیا و اورو\nپای شرقی بوده اند. مغولیان بطرز بدویت زندگی نموده\nدر چادر های نمدین گذران میکنند شغل اینها عمدهً\nچوپانی و چار پا داری بوده، رمه های گوسفند گاو، اسپ،\nشتر را تربیه مینمایند. خوراک مغولیان از گوشتهای\nحیوانات عبارت بوده، نه زراعت و نه صناعت\nرا هیچ نمیدانند. ضرور ترین اشیا و اسباب زندگی را\nاز چینیان و روسها بطریق مبادله بدست میآورند.\nدر مغولستان شهر خیلی کم است. مشهور ترین شهر های\nاین مملکت اورغا که پای تخت مغولستان و مابما چین\nکه در مقابل شهر «کاختاری روس واقع شده، با روسیه\nتجارت مینماید. راه تجارتی روسیه با چین بواسطه\nمغولستان است که با این راه بروسیه چای و از\nروسیه بچین مصنوعات مختلفه حمل و نقل میشود."}
{"book": "adl0365", "page": 51, "text": "چینیان ۴۴\n\nترکستان شرقی- در غرب جنوبی مغلستان واقع\nبوده قسم بزرگ این مملکت از بیابانهای سنگلاخ\nو ریگ زار عبارت است. فقط سواحل رود ،\nسرتاسر، زمین های حاصلخیز است که از رود بواسطهٔ\nقنال و جویها آبیاری شده ، بخوبی کشت و کار میشود\nاهالی ترکستان چینی که در سواحل رود سکونت مینمایند\nمنسوب بقبیلهٔ ترک هستند. اینها بطرز مدنیت زندگی\nنموده با زراعت ، تربیهٔ حیوانات ، صناعت و تجارت\nاشتغال مینمایند. بسوای حبوبات در اینجا ابریشم و پنبه\nنیز استحصال میشود که با بعضی مصنوعات ، بمثل قالی\nو پوست چینی از جهت تجارت یار کند و کاشغر میباشد\nتیت - این مملکت تقریباً در عین مرکز آسیا واقع\nبوده ، از وادیهای مرتفعه متشکل است که اطراف آنها\nرا بلند ترین کوهها احاطه مینماید. اهالی تیبت بقدر پنج\nملیون بوده ، بقوم مغول منسوب اند، شغل عمدهٔ اهالی"}
{"book": "adl0365", "page": 52, "text": "۴۵\nچینیان\n\nتیبت چاروا داری و پرورش حیوانات می باشد.\nزراعت این مملکت خیلی است بوده، فقط در وادی\nهای خیلی گود بعمل میآید. بسبب فراوانی، حیوانات\nخانگی و وحشی، درین مملکت بمقدار کلی پوستنهای نیکو\nو نغز حاصل میشود که یک قسم اینها بممالک سائره نقل\nمیگردد. ولی قسم بزرگ آنها برای اعمال ماهوت بکار\nمیرود که درین کار اهالی تیبت خیلی ماهر هستند.\nتیبت - مملکت مقدس بود دائیان شمرده میشود\nدرین مملکت چندین هزار معابد و کاهنان بود دائی\nموجود اند. کاهن عالی/ رئیس روحانی / اثناء دالای -\nلاما، میباشد که / در تحت نظارت حاکمان چین / همه\nمملکت را اداره میکند. برای آن حتی مقام الوهیت\nرا هم میدهند. شهر عمده تیبت / لاسا / است که\nاقامتگاه دالای - لاما میباشد."}
{"book": "adl0365", "page": 53, "text": "چینیان ۴۶\nعلاوه ناشر\nمملکت چین از فراخ ترین و پر نفوس ترین کشور های دنیا ست چنانکه مساحه سطحیه اش ده و نیم ملیون کیلومتر مربع بوده ، چهار صد و شصت ملیون نفوس دارد. نظر به این حساب ، وسعت زمین چین از قطعه تمام اوروپا زیاده تر میباشد.\nاز جهت موقع جغرافی ، سیاسی و اقتصادی مملکت چین موقع بسی مهمی را دار است. ولی افسوس که این مملکت بزرگ و قدیم که زمانی گهواره مدنیت وصناعت و منبع تجارت و زراعت بوده است. در زمان حاضر بسبب های چندی دو چار چنان ضعف شده است که نمیتواند خود را از هجوم و تجاوز بیگانگان مدافعه نماید.\nسبب عمده این انحطاط و ضعف چین ، همانا"}
{"book": "adl0365", "page": 54, "text": "چینیان ۴۷\nعدم روح جنگاوری و جهاد در ملت این کشور است\nکه این هم ناشی از تعلیمات دین و آئین ایشان\nمیباشد. زیرا مذهب بودا که اغلب ملت چین\nپیروی آن را دارند، بخلاف دین مبین اسلام،\nمساعد جهاد و جنگ نیست. این مطلب مسلم و\nمعلوم صاحبان دانش و بینش است که هر قومی که\nدست از جهاد کشیده، تن پروری و تنبلی ورزید، اسیر\nو زبون دیگران شد و بر عکس هر ملتی که جهاد و جنگا-\nوری را پیشه خود ساخت، فرمانروا و حاکم مطلق دیگران\nگردید. اینک ملت چین در سایهٔ این تن پروری، نه\nتنها روح جنگاوری را از دست داده، بلکه از مدنیت\nو فنون حاضره هم فرسخها دور افتاده و در کارهای\nصناعتی و زراعتی بهمان آلات و ادوات چند هزار ساله\nقناعت می نماید.\nسبب دویم ضعف و انحطاط چین کشمکش و نزاع"}
{"book": "adl0365", "page": 55, "text": "۴۸ چینیان\n\nهای خانگی است که همواره در بین رؤسا و امرا سیاسیون\nحکومت چین برای تغییر اصول اداره و یا ضبط حاکمیت\nبوقوع میآید. اینک عمده ترین این کشمکس های سیاسی\nرا مختصر ذکر مینمائیم:\nدر چین سه هزار سال باز آورده مطلقه\nدوام کرده در وی ۲۵۰ سال باز از پادشا-\nهان سلالۀ مانجوری که خود را «بوغدیخان» یعنی پسر آسمان\nمینامیدند. حکمرانی داشتند و ایالات مختلفۀ چین در دست\nخانها و امیران متعدد بود که هر یک در ایالت خود حاکم\nمطلق بودند.\nسال ۱۹۱۱ میلادی ملیتون و آزادیخواهان چین برای\nرهائی خود از فشار حاکمان ظالم و برهم زدن ادارۀ مطلقه\nبریاست و رهبری رئیس انقلابی (سون یا تسین) شورش\nنموده، در نتیجۀ مبارزه های شدید امپراطور را مغلوب\nو بنیاد حکومت مطلقه را خراب کردند و در چین ادارۀ"}
{"book": "adl0365", "page": 56, "text": "۴۹\nچینیان\n\nجمهوری تاسیس نموده، بریاست آن ”یوان شیقائی“\nرا که از اعیان و رجال حکومت قدیمه بوده، باسون\nیاتسین برای پدید آوردن انقلاب متفقاً حرکت مینمود\nانتخاب کردند.\nولی ملوک الطوایف های متعدد که در نتیجهٔ انقلاب\nخود را بدون رئیس و ایمپراطور دیدند، برای محافظت\nنفوذ خود شروع بقیام و شورش نمودند، از طرف دیگر\nسون یاتسین هم از وضعیت حکومت جمهوری ناراضی\nشده، بیاری فرقهٔ ”گامیندان در شهر کانتون بنام\n”جمهوریت جنوبی“ حکومتی تشکیل داد با حکومت مرکزی\nبنای مبارزه را گذاشت خلاصه در نتیجهٔ کشمکش های\nزیاد چین بسه قسمت عمده، یعنی بقسمت مرکزی، شمالی\nو جنوبی تقسیم شده، در قسمت شمالی و مرکزی دوباره\nحکومت بدست ملوک الطوایف سابق افتاد.\nقسمت شمالی چین که یک حصهٔ آن از مانچوریا عبارت"}
{"book": "adl0365", "page": 57, "text": "چینیان\n۵۰\nبوده، پیش از بیست سال حکومت روس و ژاپون در\nآنجا دخالت کرده است، بدست جنرال (جان زولین)\nمانده این قطعه دارای معدن ذغال سنگ و منبع زراعت\nبوده، حاصل گندم آن بیش از سائر نقاط است.\nقسمت مرکزی که از سائر قسمت ها غنی تر و دارای\nمعدن ذغال سنگ و حاصل پنبه، برنج، ابریشم و چای\nاست و نفوذ آمریکا و انگلیس در آنجا جاری شده است.\nبدست جنرال (اوپی فو) گذشت.\nقسمت جنوبی چین که دارای سی ملیون نفوس و\nاز سائر قسمت ها فقیرتر، ولی انقلابی تر است و دولت\nهای خارجه نتوانسته اند. در اینجا نفود خود را جاری سازند\nبدست سون یاتسین ماند این شخص در آوروپا و آمریکا\nتحصیل کرده، دوکتور و رئیس فرقه ملی و انقلابی، گومندان\nبود که درین اواخر در پیکین وفات یافت.\nسون یاتسین به پشت گرمی فرقه «گومندان» با"}
{"book": "adl0365", "page": 58, "text": "۵۱\nچینیان\nمرام و شعارهای اتحاد چین تشکیل جمهوریت دیموکراسی\nاخراج سرمایه داران خارجی ، لغو معاهدات قدیمه با دول\nایمپریا لیزم ، عقد معاهدات جدید و تشکیل اتفاقهای\nصنفی (کسبه) مبارزه مینمود.\nدر اواخر سال ۱۹۲۴ میلادی جنرال (اوپیفو)\nو (جان - زولین) بمقابل حکومت مرکزی ، یعنی\nجمهوریت چین برای محو جمهوریت و اعاده حکومت\nمطلقه لشکر کشی نموده ، پنج - شش ماه جنگیدند. درین\nمیانه یکی از سرداران اوپی فو، با لشکر خود از اوپی فو\nروگردان شده، به پیکین در آمد و بفایدهٔ حکومت\nمرکزی بعضی تبدلات بوقوع آورد . بعد ازین اوپی فو\nاز طرف حکومت مرکزی شکست فاحشی خورده فرار\nکرد و جان - زولین هم مغلوباً رجعت نمود.\nاین گاه حکومت مرکزی بوعده اجرا نمودن طلبات\nسون یات سین، او را برای مذاکره به پیکین طلبید ولی"}
{"book": "adl0365", "page": 59, "text": "چینیان\n۵۲\nسون یا تسین پس از رفتن به پيکین، در بعضی مسائل\nبا حکومت موافقت نکرد و ازین رو برای مذاکره حاضر\nنشد. در همین بین هم سال ۱۹۲۵ ماه آپریل مشارٌ\nالیه وفات کرد که بجنازۀ او حکومت احترامات فوق\nالعاده اظهار نمود.\nاگر چه عجالتاً فرقۀ «گومندان» مبارزۀ خود را با\nحکومت مرکزی موقوف نموده است، ولی شبهه ئی\nنیست که بمحض فراهم آمدن فرصت در حال مبارزۀ\nخود را تجدید خواهد کرد. مگر که حکومت مرکزی پکین\nطلبات فرقۀ مذکوره را قبول نموده، دست تجاوز و\nمداخلۀ اجنبیان را از چین کوتاه نماید.\nبرای ضعف و انحطاط چین سبب سومی هم هست\nکه آن شیوع استعمال تریاک است. این زهر قاتل\nچنان ریشۀ محکمی در چین گذاشته است که حکومت\nبا وجود اتخاذ نمودن تدابیر شدیده، نمیتواند بر منع"}
{"book": "adl0365", "page": 60, "text": "۵۳\nچینیان\n\nاستعمال آن نائل گردد. استعمال تریاک به تناسل اهالی\nچین خیلی تأثیر بدی کرده است. چنانکه جغرافین\nنفوس چین را پنجاه سال پیش چهار صد و شصت\nملیون مینوشتند - حالا هم همین قدر تعیین می نمایند\nحال آنکه باید در مدت این پنجاه سال نفوس چین اقلابه\nششصد ملیون بالغ میگردید.\nامّا این را هم نباید فراموش کرد که دیر یا زود برای\nپدید آمدن روح جهاد در ملت چین وسیله ئی پیدا خواهد\nشد که آنگاه ملت چین یکباره از خواب غفلت بیدار\nشده، بسرعت تمام پای بدائره ترقی قدم خواهد گذاشت\nآنگاه است که دولت های خارجه که چین را آلت\nاستثمار خود گردانیده اند، از خوف انتقام آن آسوده\nنخواهند خوابیده، خصوصاً انتشار دین مبین اسلام\nکه همواره در ازدیار است و در عرض این صد سال\nآخره چند ملیون چینی دین اسلام را پذیرفته اند، برای"}
{"book": "adl0365", "page": 61, "text": "چینیان ۵۴\nتولید روح جهاد چینیان وسیله بزرگی میباشد در زمان\nحاضر در چین بقدر هشتاد بلیون اسلام موجود است. شکی\nنیست که در آینده چین یکی از مرکز های مهمه اسلام\nگردیده . در عالم اسلام خدمت های. بسی درخشانی را\nایفا نماید. شیر محمد\nجمعیت بادیا اسلام الدین الا افغان\nنشر عرفان در سراجیت افغان مجریه"}
{"book": "adl0365", "page": 62, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 63, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 64, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0365", "page": 65, "text": "چهل و پنج جزء تاریخ ملل\n۱ ژاپونیان\n۲ کوره یائیان\n۳ چینیان\n۴ فرانسویان\n۵ المانیان\n۶ انگلیسان\n۷ ایتالیان\n۸ خیوه و بخارا\n۹ افغانستان\n۱۰ یهودیان\n۱۱ اسپانیان\n۱۲ تاتاران\n۱۳ عربها\n۱۴ امریکائیان شمالی\n۱۵ ترکان عثمانی\n۱۶ لهیان (لهستان)\n۱۷ ایرانیان\n۱۸ زنگیان\n۱۹ فینیان\n۲۰ بلغاریان\n۲۱ یونانیان\n۲۲ مصریان\n۲۳ مجاریان - و اوستریا\n۲۴ سوئسیان (اسویچره)\n۲۵ اسقاند نیادیان\n۲۶ چه - موراوانان\n۲۷ حبشیان\n۲۸ ہوللندیان\n۲۹ سامیان\n۳۰ رومانیان\n۳۱ ساموییدان\n۳۲ امریکائیان جنوبی\n۳۳ سیگان ها (جوگیان)\n۳۴ هندوستان\n۳۵ خورواتیان\n۳۶ صربیان\n۳۷ قره طاغیان\n۳۸ مالایان\n۳۹ روسینان\n۴۰ هندیان امریکائی\n۴۱ اوسترالیان\n۴۲ قرغزان\n۴۳ باشقروان\n۴۴ ارمینیان\n۴۵ گرجیان"}