۴۶۳
خواهد رسید ؟
(۴۸) از یک پیپ شراب یک ثلث آن را گرفته در عوض آن آب خلط شده و یک ثلث آن مخلوط را گرفته و در عوض آن باز آب خلط گردیده است و همچنین ۴ دفعه عمل نموده شده است پس دریافت کنید که نسبت شراب و آب در مخلوط اخیر چیست؟
(۴۹) یک رقم ۲۱۰۰ روپیه بعد از ۴ سال واجب الادا است لاکن رقم مذکور به اقساط ذیل ادا شده است :-
۲۷۵ روپیه در اختتام ۲ سال و ۴۶۰ روپیه در اختتام ۳ سال و ۵۰۰ روپیه در اختتام ۴ سال و ۶۰۰ روپیه در اختتام ۵ سال پس دریافت کنید که در اختتام سال ششم چه قدر ادا کرده شود که رقم مذکور کاملا ادا شود (سود مفرد بحساب ۵ فیصد گرفته شده است) *
(۵۰) ۲۰ چند یک عدد مساوی ۷ چند ۴۰ است


۴۴۴

پس عدد مذکور را دریافت کنید *
(۵۱) اقل تعداد گولی ها اونس چه قدر باشد که وزن
آن مساوی تعداد صحیح پوند باشد ؟
(۵۲) اخراجات تعمیر یک دیوار پخته را که ۶۸ گز
طول و ۶ فٹ عرض و ۲ فٹ ۲ انچ ارتفاع دارد
بحساب فی ۳۰۶ مکعب فٹ ۱۸ روپیه دریافت
کنید ؟
(۵۳) یک دسته سپاهیان ۳۴۲۰ فٹ جای طولانی
را میگیرد پس دریافت کنید که دسته مذکور از
بازار که طول آن یک میل باشد به چه قدر
مدت گذشته می تواند ؟ درفتار سپاهیان مذکور
در یک دقیقه ۵۸ گام است و هر گام
سپاهی ۲۱/۲ فٹ ) *
(۵۴) ۱۹۵ نفر اجاره گرفتند که یک دیوار ۱۱/۲ میل
را در ۴ هفته تعمیر می کنیم لاکن در اختتام
یک هفته معلوم شد که نفری مذکور صرف
۵۲۰ گز دیوار را تعمیر کرده اند پس دریافت
کنید که چند نفر دیگر مقرر شود که دیوار مذکور
در همان میعاد معین تعمیر گردد ؟


۴۶۵

(۵۵) ۱ یک پیپ است که ۱۲۵ گیلن شراب دارد و یک پیپ دیگر که ۱۷۵ گیلن آب دارد از هر یک از دو پیپ مذکور صد گیلن گرفته با هم آمیختیم و باز پیپ ها را ازین مخلوط پر کردیم و همچنین یک بار دیگر این عمل نمودیم پس معلوم کنید که شراب و آب در دو پیپ مذکور بچه نسبت خواهد بود؟
(۵۶) یک شخص فی پوند ۵ پنس محصول آمدنی ادا می کند و چون شرح سود بر جای ۶ فیصد فی سال ۶۱/۲ فیصد فی سال شود آمدنی او بقدر ۲۳ پوند ۱۰ شلنگ زیاده میشود پس سرمایه او را دریافت کنید *

(۵۷) از یک عدد ۳۲۰ را تفریق کرده ۲۴ را با باقی جمع نموده مجموع در ۸ ضرب شده است و حاصل ضرب مساوی مجموع ۳۰۴ و ۷۶۰ میباشد پس عدد مذکور را دریافت کنید *
(۵۸) کدام کسر اعشاریه ۲۵، ۲ احاد مساوی


۴۶۶

(۵) حصه یک احد میباشد ؟
(۵۹) ظرفی را به کاسه های ۳ پائینت کاملاً پُر کرده میتوانیم و نیز به کاسه های ۵ پائینت آنرا خالی کرده می توانیم پس اگر مظروف مذکور مابین ۱۱ و ۱۲ گیلن باشد دریافت کنید که گنجائیش اصلی ظرف مذکور چه قدر خواهد بود؟
(۶۰) دو ساعت بروز دو شنبه بوقت نصف النهار برابر شده است و یکی ۱ دقیقه یومیه پس میماند و دیگر یک دقیقه پیش می رود پس روز شنبه آینده چون در ساعت اول ۱۰ بجه و ۴۹/۱۱ دقیقه باشد در ساعت دوم چند بجه خواهد بود ؟
(۶۱) سه نفر باغبان یکجا کار کرده کار یک باغ را در ده روز با تمام میرسانند لاکن یکی از آنها صرف نیم روز کار میکند پس دریافت کنید که کار مذکور در چند روز با ختتام خواهد رسید ؟
(۶۲) یک ظرف ۲۰ گیلن شراب و ظرف دیگر ۲۰ گیلن آب دارد - از هر یک یک گیلن


۴۶۷

گرفته در آن دیگر انداخته شد و همچنین سه
دفعه عمل نموده شد پس دریافت کنید که نسبت
شراب و آب در دو ظرف مذکور چه خواهد بود ؟
(۶۳) شخصی وصیت کرد که میراث او بر سه نفر
پسر به این طریق تقسیم شود که چون
به سن ۲۱ سالگی برسند پس حصه همه متساوی
باشد - و بوقت مرگ میراث او ۱۳۲۴۰
پوند و سن پسرانش ۲۳ و ۲۱ و ۱۹ سال
بود پس اگر شرح سود و رسوم ۵ فیصد
باشد دریافت کنید که میراث مذکور به چه
نسبت تقسیم خواهد شد ؟
(۶۴) با عددی ۷ را جمع نموده حاصل جمع را در
۵ ضرب کردیم و حاصل ضرب را بر ۹
تقسیم کرده از خارج قسمت ۳ تفریق نمودیم
و باقی ۱۲ می باشد پس عدد مذکور را
دریافت کنید *
(۶۵) مختصر کنید : (۷۵ + ۵)، (۲۵ - ۴) : (۱۲۵ + ۶ ۴/۱۲)
(۶۶) اگر مقدار باران در جای ۷ انچ باشد


۴۶۸

دریافت کنید که مقدار باران فی ربع میل
چند ٹن خواهد بود ؟ (وزن یک مکعب
فٹ آب یک هزار اونس است) *
(۶۷) ا و ب و ج بر کاری مقرر شدند۔ و بعد
از ۱۵ روز چون یک ثلث کار باختتام
رسید ا مرخص گردید لاکن ب و ج ۲۰
روز دیگر نیز کار مذکور را کردند و یک
ثلث دیگر را به اختتام رسانیدند و بعد
از آن ج تنها کار باقیمانده را در ۳۰
روز تمام کرد پس دریافت کنید که اگر
ا و ب کار را نمی گذاشتند کل کار در
چند روز باتمام می رسید ؟
(۶۸) اگر شخصی ۱۶۵ میل در ۶ روز طی کرده بتواند
پس دریافت کنید که شخص دیگر در ۱۵ روز
چند میل خواهد رفت ؟
(در وقتیکه شخص اول ۳۴ میل می رود
شخص دوم ۳ میل رفته میتواند) *
(۶۹) اگر وزن ۳ مکعب انچ آهن و ۲ مکعب انچ
آب مساوی وزن ۲ مکعب انچ آهن و ۹


۴۶۹
مکعب انچ آب باشد پس دریافت کنید که وزن یک مکعب انچ آهن با وزن یک مکعب انچ آب چه نسبت دارد ؟
(۷۰) چند چیز را به قیمت شش صد روپیه می خرم و به قرض سه ماهه به قیمت ۶۸۰ روپیه می فروشم پس دریافت کنید که فی سال نفع آن فیصد چند است ؟

(۷۱) از عشر یک عدد ۱۰ تفریق شده و ۱۰ باقی مانده است پس عدد مذکور را دریافت کنید.
(۷۲) ۳/۵ یک عدد از مجموع یک ثلث و یک خمس آن بقدر ۲۶ زیاده است پس عدد مذکور را دریافت کنید .
(۷۳) دو عرابه دندانه دار که متصل یکدیگر میباشد ۷۵ و ۱۳۰ دندانه دارد و بذریعه یک ریسمان مشترک حرکت میکند پس دریافت کنید که بعد از چند گردش عرابه خورد همان دندانه های هر دو عرابه به یک چیز خاص در یک وقت مس خواهد کرد ؟


۴۷۰
(۷۴) یک ریل از مقام ط به طرف ق همان وقت
روانه میشود که یک ریل دیگر از ق بجانب
ط روانه می گردد و شش ساعت بعد از وقت
روانگی آنها ملاقی میشود پس اگر بعد ط و ق
۱۶۲ میل و رفتار ریل اول نسبت به دوم ۸
میل زیاده باشد دریافت کنید که رفتار هر
یک از آنها فی ساعت چند میل است ؟
(۷۵) اگر یک هزار روپیه کله دار ماهوار مساوی
۱۱۲ پونڈ ۱۰ شلنگ سالانه باشد دریافت کنید
که قیمت یک روپیه کله دار به سکه انگریزی چه
قدر خواهد بود ؟
(۷۶) ۲۰ پونڈ را در ۲ مرد و ۳ زن و ۴ طفل
باین طریق تقسیم کنید که حصه هر زن دو چند
حصه هر طفل و حصه یک مرد مساوی مجموع
حصه یک زن و یک طفل باشد *
(۷۷) اگر سود مفرد ۲۵۳ پونڈ ۲ شلنگ ۶ پنس
به شرح ۵ فیصد مساوی رسوم ۲۵۷ پونڈ
۶ شلنگ ۱۰ پنس باشد و شرح و مدت در
هر دو صورت مساوی باشد دریافت کنید که


۴۷۱
رقم ثانی بعد از چند مدت واجب الادا خواهد بود ؟

(۷۸) آن عدد را دریافت کنید که اگر ۲۵ دفعه از ۷۲۰۱ تفریق شود باقی ۷۱ ۱ باشد *
(۷۹) از یک پونڈ ۲ اونس ۱ پینی ویٹ ۳ گرین چند پارسل ۱۷۳۶ گرین ساخته می توانیم و باقی چه قدر خواهد ماند ؟
(۸۰) خانه ۲۰ فٹ طول و ۱۵ فٹ عرض و ۱۰ فٹ ارتفاع دارد و در آن ۴ در وازه ۷ فٹ در ۴ فٹ و یک بخاری ۶ فٹ در ۴ فٹ میباشد و دیوار خانه در هر چهار طرف ۲ فٹ کاغذ دارد پس دریافت کنید که اخراجات سفید کردن خانه مذکور فی مربع گز ۶ آنه چه قدر خواهد بود ؟
(۸۱) اگر دو عقرب یک ساعت بعد از هر ۶۵ ۶ دقیقه (وقت صبح) یک بر دیگر منطبق گردد پس دریافت کنید که ساعت مذکور یومیه چه قدر پس می ماند یا پیش میرود ؟
(۸۲) ۱ کتابی را بحساب فی دقیقه ۳ خط در


۴۷۲

۱۷ ساعت و ب همان کتاب را در ۲۴
ساعت می نویسد پس اگر ا ۴۶۷ خط از
کتاب مذکور بنویسد دریافت کنید که ب حصه
باقیمانده را در چند مدت خواهد نوشت ؟
(۸۳) سكنه یک شهر هند بقرار ذیل است : مسلمان
۳ نفر و ہندو ۱۲ نفر و نصرانی ۳ نفر پس
اگر تعداد هندوان ۴۸۰۰ نفر باشد تعداد
نصاری را دریافت کنید *
(۸۴) بر ذمه شخصی دو قرض میباشد یکی ۱۳۸ پوند
و ۲ شلنگ و ۶ پنس که امروز واجب الادا
است و دیگر نیز همین رقم که بعد از ۱۴ ماه
واجب الادا است پس دریافت کنید که بعد
از ۶ ماه چه قدر ادا شود که هر دو قرض
مذکور به شرح فی سال ۴ فیصد ادا گردد *
(۸۵) فرق ۲ عدد ۳۷۵ است که یکی از آن
۷۸۰۹ میباشد پس عدد دیگر را دریافت
کنید *
(۸۶) رقم ذیل را مختصر کنید :-


۴۷۳

۱۶۶۴ / ۱۴۰۸ من { ۶ / ۵۰ من ۳ / ۵۳ پوند + ۶ / ۵ من ۳ پوند ۹ پنس - ۳ / ۴۱ من ۳ پوند ۲ شلنگ } +
(۸۷) یک میوه فروش ۱۱۳۴ دانه سیب و ۶۳۰ دانه نارنج دارد و آنها را به تعداد متساوی جدا نموده حصه علیحدہ میسازد پس اگر هر حصه بقدر امکان زیاده بشود دریافت کنید که در هر حصه چند دانه خواهد بود ؟
(۸۸) یک ظرف وسعت ۳۶۰ مکعب فظ دارد و دو انبوبہ در ۳ و ۴ ساعت علی الترتیب آن را خالی میکنند و یک انبوبہ دیگر کہ وسعت دهن آن یک مربع فظ میباشد فی دقیقه یک گز آن را پر میکند پس اگر سہ انبوبہ در یک وقت باز شود و ظرف پر باشد دریافت کنید کہ در چند مدت خالی خواهد شد ؟
(۸۹) اگر ۴ مرد یا ۶ زن کاری را در ۲۰ روز کرده بتوانند پس دریافت کنید کہ ۲ مرد و ۲ زن آن را در چند روز تمام خواهند کرد ؟


۴۷۴
به کدام شرط صورت کسر جواب آن تعداد
ساعت ها تغییر خواهد کرد که نفری فوق در
آن ساعت ها یومیه کار کرده باشند
(البته کسر روز را به ساعت تحویل می کنیم)
(۹۰) ۲۲۸۰۰ روپیه را بر آ و ب و ج باین
طریق تقسیم کنید که حصه ا یک و نیم
چند ب و حصه ب یک و نیم چند ج
باشد *
(۹۱) تاجری ۱۰ اسپ را فی راس ۴۰۰ روپیه
و ۸ اسپ را فی راس ۵۰۰ روپیه و ۴
اسپ را فی راس ۶۰۰ روپیه می خرد و
اسپ های مذکور را شش ماه نگه می دارد
که اخراجات هر اسپ فیماه ۱۵ روپیه می باشد
و بعد از انقضای شش ماه مذکور آنها را
می فرشد و بعد از تفریق کل اخراجات
به قدر ۱۲ ۱/۲ فیصد بر قیمت خرید نفع حاصل
میکند پس دریافت کنید که قیمت فروش
یک اسپ بقرار اوسط چند روپیه خواهد
بود ؟


۴۷۵

(۹۲) قیمت یک کالسکه با اسپ ۱۲۰۰ روپیه است
پس اگر قیمت کالسکه از قیمت اسپ ۳۰۰
روپیه زیاده باشد قیمت اسپ را دریافت
کنید *
(۹۳) تعداد نفوس یک شهر ۶۰ هزار نفر است
پس اگر نسبت موالید سالانه ۱: ۲۰ و نسبت
اموات سالانه ۱: ۳۰ باشد دریافت کنید که
در اختتام سال نفوس شهر مذکور چند خواهد
بود ؟
(۹۴) یک انبو به که دهن آن ۲۶ مربع انچ است
یک حوض ۹ فٹ در ۶ فٹ در ۵ فٹ را
در ۱۵ دقیقه خالی میکند پس دریافت کنید
که از انبوبه مذکور آب به کدام رفتار جاری
میشود ؟
(۹۵) محیط یک میدان اسپ دوانی ۳/۴ ۳ میل
است و ۴ نفر از یک مقام میدان مذکور
برفتار فی ساعت ۱/۳ ۳ د ۲/۳ ۳ و ۱/۴ ۴ و ۵ میل
روانه می شوند و بر گرد آن دور می کنند پس
دریافت کنید که ملاقات ایشان بعد از چند


۴۷۶
مدت در روانه شدن ایشان واقع خواهد شد ؟
(۹۶) ۴۰ پوند صرافی در ۱۲ حصه ۱۱ حصه زر خالص
دارد و از آن ۱۸۶۹ سکه پوند ضرب میشود
پس دریافت کنید که در یک سکه پوند چند
گرین زر خالص میباشد ؟
(۹۷) ۷ روپیه ۵ آنه را به دو حصه تقسیم کنید که
یکی از آنها حصه دیگر باشد *
(۹۸) اگر سیب به نرخ فی روپیه ۱۳ دانه خریده شود
پس دریافت کنید که به کدام نرخ آنها را
به فروشیم که فیصد ۳۰ نفع حاصل شود ؟
(۹۹) ا ۳۲۴ روپیه د ب ۲۹ روپیه کم از ا دارد و
اگر ج ۲۰۵ روپیه دیگر می داشت کل مبلغ
او دو چند مجموع مبلغ ا و ب می شد پس
مبلغ ج را دریافت کنید *
(۱۰۰) سال شمسی ۳۶۵،۲۴۲۲۱۸ روز است اگر ۳۶۵
روز فرض کرده شود پس معلوم کنید که در چند
سال غلط حساب مساوی یک روز خواهد بود ؟
(۱۰۱) محیط دو عرابه ۱۶۸ انچ و ۴۰۱ انچ است پس


۴۷۷

دریافت کنید که اکثر تعداد دندانه های هر یک
از عرابه های مذکور چند باشد که یک دیگر را
دور داده بتوانند ؟
(۱۰۲) یک ساعت بقدر ۱۵ ثانیه یومیه پیش میرود و
بتاریخ یکم ماه بوقت ۶ بجه شام صحیح شده
است و بتاریخ سوم ماه وقت اصلی طلوع
آفتاب ۵ بجه و ۴۵ دقیقه است لاکن در
ساعت مذکور ۶ بجه و ۱۵ دقیقه میباشد پس
دریافت کنید که بتاریخ اول ماه در گردش
عقرب ها چه قدر غلط از ما واقع شده *
(۱۰۳) رفتار یک ریل بے توقف فی ساعت ۳۰
میل است اگر ریل مذکور بر سٹیشن های خاص
توقف کند اوسط رفتار آن فی ساعت ۲۵
میل میباشد پس دریافت کنید که بعد از چه
قدر مسافت تعطیل یک ساعت واقع خواهد
شد ؟
(۱۰۴) ۲۳ روپیه را بر ا و ب و ج باین طریق
تقسیم کنید که اگر حصه ا ۳ روپیه باشد حصه
ب ۱/۲ ۲ روپیه و اگر حصه ب ۴ روپیه باشد


۴۷۸

حصة ج ۳/۴ روپیه +
(۱۰۵) یک سوداگر ۴ هزار من برنج می خرد و
خمس آنرا به نفع ۵ فیصد و ربع آنرا به نفع
۱۰ فیصد و نصف آنرا به نفع ۱۲ فیصد و باقی
مانده را به نفع ۱۶ فیصد می فروشد اگر تاجر
مذکور کل مقدار برنج به نفع ۱۱ فیصد می
فروخت نفع او ۷۲۸ روپیه زیاده می شد
پس دریافت کنید که قیمت خرید یک من
چه قدر بود ؟

(۱۰۶) یک شخص ۱۶ دانه نارنج به ا داده و ب را
۴ دانه زیاده از ا و ج را ۵ دانه کم از
ب می دهد و اگر هر یک از آنها را سه دانه
کم می داد نزد او صرف یک ثلث همه باقی
می ماند پس دریافت کنید که تعداد کل نارنج
چند بود ؟
(۱۰۷) رقم ذیل را مختصر کنید :-
[۱۵/۱۶÷۱۱/۸ / ۱۵/۱۶÷۱۷/۸ ÷ ۱۴/۱۵÷۱۱/۳ / ۱۵/۱۶÷۲/۵] ÷ [۶/۷÷۱/۷ / ۸/۹÷۱/۹ ÷ ۵/۶÷۱/۶ / ۱۰/۱۱÷۱/۱۱]


۴۷۹

(۱۰۸) طول یک خانه ۱۸ فُٹ است و اخراجات فرش
قالین آن ۷۲ روپیہ اگر عرض آن ۴ فُٹ کم
می بود اخراجات فرش صرف ۵۶ روپیہ می
شد پس عرض خانه مذکور را دریافت کنید *
(۱۰۹) ا ۲۱/۲ جریب کشت را در ۶۱/۲ ساعت و
ب ۲۱/۲ جریب را در ۵۱/۲ ساعت دَرَو کرده
میتواند پس دریافت کنید که آنها یکجا یک
کشت ۱۰ جریب را در چند ساعت دَرَو
خواهند کرد و هر یک از آن ها چه قدر
درو خواهد کرد ؟
(۱۱۰) قیمت ۱۲ سیر گندم و ۱۰ سیر جو چون نرخ
جو فی سیر ۲ روپیہ باشد ۵۰ روپیہ میشود پس
اگر قیمت ۸ سیر برنج و ۶ سیر جو ۳۲ روپیہ
باشد قیمت یک سیر جو چه قدر خواهد بود ؟
(قیمت برنج نسبت به قیمت گندم ۱۱/۲ زیاده تر
است) *
(۱۱۱) ۲۰ روپیہ ۴ آنه را به ۵ نفر باین طریق تقسیم
کنید که حصہ هر یک (بدون شخص اول) نسبت
به حصه شخص ما قبل خود دو چند باشد *


۴۸۰

(۱۱۲) تاجری یک پیپ شراب خالص را که ۵۰ گیلن
میباشد به قیمت ۷۴۱ روپیه می خرد اگر ۴
گیلن از آن ضایع شود پس دریافت کنید
که بوتل های شراب مذکور فی درجن به چه نرخ
فروخته شود که بر قیمت خرید ۱۵ فیصد نفع
حاصل شود؟ (۶ بوتل گنجایش یک گیلن دارد) :

(۱۱۳) یک شخص در فروش ۲۰ صندوق چای فی
صندوق ۶۲۰ روپیه آن قدر نقصان کرد
که در فروش ۲۵ صندوق فی صندوق ۶۹۲
روپیه نفع حاصل کرد پس قیمت خرید یک
صندوق را دریافت کنید :
(۱۱۴) یک شخص میراث خود را برای دو پسر و یک دختر
گذاشته چنان وصیت کرد که پسر بزرگ را یک
ربع آن و پسر خرد را یک ثلث آن داده
شود و باقیمانده به دختر مگر قیمت حصه دختر نسبت
به مجموع حصص پسران ۴ هزار روپیه کم بود
پس قیمت کل میراث شخص مذکور را دریافت
کنید :


۴۸۱
(۱۱۵) سه قطار شجیر یکی بعد از دیگری در مسافت ۳۶۴ گز نصب شده است که چوب های شجیر اول از یک دیگر بعد ۴ فټ و چوب های شجیر دوم بعد ۶ فټ و چوب های شجیر سوم بعد ۹ فټ دارد پس اگر شخصی به هر سه شجیر یک دفعه نظر کند معلوم کنید که چند چوب شجیر های مذکور را مسافت یکدیگر خواهد دید؟
(۱۱۶) ا و ب و ج رفتار فی ساعت ۲ و ۳ و ۴ میل علی الترتیب از یک مقام ط به توقف یک ساعت یکی بعد از دیگری روانه میشوند ا قبل از همه روانه میگردد و چون ب بوی میرسد واپس به مقام ط میرود پس دریافت کنید که ملاقات ب با ج در کدام مقام واقع خواهد شد؟
(۱۱۷) پارچه فروش دغاباز یک گز را استعمال می کند که یک انچ کم است پس دریافت کنید که در فروش ۲۰ گز فی گز یک روپیه و ۲ آنه چه قدر سود خواهد کرد ؟
(۱۱۸) برای ا و ب و ج یک یک پیاله چای


۴۸۲

داده شد و پیاله های آنها علی الترتیب ۴
اونس و ۵ اونس و ۱۶ اونس چای داشت
و آنها چای خود را با هم آمیخته و باز پیاله
های خود را از چای مخلوط پُر کردند پس
دریافت کنید که از چای ا و ب در پیاله
ج چه قدر خواهد بود ؟
(۱۱۹) اگر در فروش شراب فی گیلن ۶ روپیه ۲۵
فیصد نقصان باشد دریافت کنید که به چه
نرخ فروخته شود که ۲۵ فیصد نفع حاصل
شود *

(۱۲۰) یک شخص سه صد پوند اخراجات سالانه
دارد و بعد از ۶ سال معلوم می شود
که قرضدار شده است لہٰذا اخراجات سالانه
خود را ۲۵۰ پونڈ بیسازد و در ۴ سال
کل قرض او ادا می شود پس آمدنی سالانه
او را دریافت کنید *
(۱۲۱) مجموع ۵۷۴۲۸ من یک دس و ۳/۴
من ۱/۳ من ۲۱۷/۴۸۴ من یک من و ۳۸۰۱/۱۰۱۳۶


۴۸۳

من یک ہنڈرڈ ویٹ را به کسر اعشاریه
یک ٹن بیاورید *
[ یک دس = ۳ پونڈ ۴ اونس و یک من = ۱/۲ ۸۲ پونڈ]
(۱۲۲) یک حوض که ۱۲ فٹ طول و ۱۰ فٹ عرض
و ۴ فٹ ۳ انچ عمق دارد از یک مائع
پر میباشد که وزن آن ۲۰۴۰ پونڈ است
پس اگر مظروف یک حوض دیگر ۱۹۶ پونڈ
و طول و عرض آن ۷ فٹ و ۱/۲-۴ فٹ باشد
عمق آن را دریافت کنید *
(۱۲۳) ۱ صد گز در ۱۲ ثانیه و ب در ۱۳ ثانیه
می رود پس دریافت کنید که ا چند گز
رعایت ب نماید که در مسابقه هر دوی آنها
مساوی باشد ؟
(۱۲۴) یک قلعه به ۱۰۰ چراغ گیس هر شب روشن
کرده میشود پس دریافت کنید که اخراجات
گیس فی شب ده ساعت بحساب ۲/۵ روپیه
فی ہزار مکعب فٹ چه قدر خواهد بود ؟ در
سه ساعت اول در هر چراغ فی ثانیه یک
مکعب انچ گیس می سوزد و در بقیه شب


۴۸۴

مقدار گیس در هر چراغ فی ثانیه ۳/۴ مقدار سابق میگردد *
(۱۲۵) ۲۰ سکه کراؤن و هاف کراؤن و فلارن موجود است و نسبت قیمت سکه های مذکور ۲۵ : ۱۰ : ۶ است پس تعداد هاف کراؤن را دریافت کنید *
(۱۲۶) یک سوداگر ۶۰ من برنج را به نفع ۸ فیصد و ۹۴ من را به نفع ۱۰ فیصد می فروشد اگر کل مقدار برنج را به نفع ۹ فیصد می فروخت نفع او نسبت به سابق ۱۷ آنه کم می شد پس قیمت خرید برنج مذکور را دریافت کنید *
(۱۲۷) دکانداری چند دانه سیب دارد که زیاده از نصف یک دانه را به ا و نصف باقیمانده و یک دانه دیگر را به ب و نصف باقیمانده و یک دانه دیگر را به ج و نصف باقیمانده و یک دانه دیگر را به دی فروشد و نزد او صرف یک دانه باقیمانده است پس دریافت


۴۸۵

کنید که در ابتدا نزد او چند دانه بود ؟
(۱۲۸) رقم ذیل را مختصر کنید :-
+ ۶۰۴۷۴۵۸۹ + ۷۱/۲ - ۵۱/۴ / ۱۶۲۵ من ۲/۳ - ۵/۶ + ۳/۵
(۱۲۹) یک دالر مساوی ۴ شلنگ ۲ پنس و یک
روبل مساوی ۳ شلنگ ۱/۴ ۱ پنس می باشد
پس آن رقم را دریافت کنید به تعداد صحیح
دالر و روبل ادا کرده شود ؟ تعداد روبل از
تعداد دالر ۲۰ زیاده است *
(۱۳۰) یک کار را در ۱۵ روز و ب در ۱۲ روز
و ج در ۱۰ روز کرده می تواند ـ و همه
در یک وقت آغاز می کنند و ا ۳ روز
بعد از اغاز و ب ۲ روز قبل از اختتام
کار را می گذارد پس دریافت کنید که چند
روز کار کرده شده است ؟
(۱۲۱) یک حوض ۳۰۰ گز طول و ۱۵۰ گز عرض
دارد پس رفتار آب در یک ثانیه چه قدر
باشد که بذریعه منفذی که وسعت آن ۲
فٹ و عمق آن ۱/۴ ۱ فٹ باشد سطح آب


۴۸۶

در ۹ ساعت یک فٹ کامل بلند شود ؟
(۱۳۲) یک چوب که بر میناری نصب شده است ۱۱۰ فٹ
ارتفاع دارد و ارتفاع مینار از ۱۲ چند ارتفاع چوب
۴ فٹ زیاده است پس طول چوب را دریافت کنید
(۱۳۳) اگر قسمی از پارچه را فی گز ۴ روپیه ۶ آنه
به فروشیم بر قیمت خرید ۵ فیصد نفع میشود
اگر فی گز ۳ روپیه ۱۴ آنه فروخته شود
دریافت کنید که فیصد چه قدر نفع یا نقصان
خواهد شد ؟

(۱۳۴) می خواهم که از سه قسم ظروف تعداد مساوی
بخرم پس اگر نرخ هر قسم فی ظرف ۱ روپیه
و یک روپیه ۶ شاهی و ۲ روپیه ۶ شاهی
باشد به ۲۰۰ روپیه چند ظرف خریده می
توانیم ؟
(۱۳۵) در کتاب حساب یک سوال به قرار ذیل طبع
شده است :-
” جمع کنید ۱/۴ و ۱/۵ و ۱ و ۱/۸ “


۴۸۷

یعنی مخرج یک کسر طبع نگردیده پس اگر جواب
سوال مذکور ۵۴۱/۸۴۰ باشد مخرج غیر معلوم را
دریافت کنید +
(۱۳۶) ضلع آن مربع را دریافت کنید که اخراجات
پخته کاری آن فی مربع گز ۳ روپیه ۹ شاهی
۸۴۳ روپیه ۹ شاهی باشد +
(۱۳۷) ا و ب در یک وقت از کابل به طرف خاک
جبار و از خاک جبار به طرف کابل روانه
میشوند و هر یک از آنها فی ساعت ۴ میل
می رود لاکن ا بعد از ملاقات رفتار خود را
فی ساعت ۴۱/۲ میل میسازد و در ۲۱/۲ ساعت
بعد از وقت ملاقات به خاک جبار می رسد
و ب بعد از ملاقات رفتار خود را فی ساعت
۳۱/۲ میل میسازد پس معلوم کنید که ب به
کابل در چند ساعت خواهد رسید ؟
(۱۳۸) اگر حاصل ۲۴ جریب به ۷۸۰ روپیه فروخته
شود پس دریافت کنید که حاصل ۳۶ جریب
یک کشت دیگر به چند فروخته خواهد شد ؟
(۵ جریب کشت اول مساوی ۶ جریب کشت


۴۸۸

دوم میباشد) *
(۱۳۹) در یک کیسه پنس و شلنگ و کراؤن و
ہاف کراؤن بہ نسبت ۷ و ۳ و ۲ و ۵ می
باشد و کل مبلغ ۸ پونڈ ۷ شلنگ ۱۱ پنس
است پس دریافت کنید کہ تعداد ہر سکہ
چند است ؟
(۱۴۰) یک کتب فروش کتابی را کہ ۱۶ روپیہ قیمت
دارد به ۱۱ روپیہ و یکعباسی می خرد و از
سوداگر بر جای ۲۴ جلد ، ۲۵ جلد می گیرد
پس نفع فیصد کتب فروش مذکور را دریافت
کنید *

(۱۴۱) یک سوداگر ۱۰ پاؤ چای کہ فی پاؤ یک روپیہ
۴ آنہ قیمت دارد با ۱۲ پاؤ چای دیگر که فی
پاؤ ۱ روپیہ ۶ آنہ قیمت دارد و ۱۴ پاؤ چای
دیگر که فی پاؤ یک روپیہ ۸ آنہ قیمت دارد
می آمیزد و ۶ پاؤ از چای مخلوط را نگہ کردہ
باقیماندہ را فی پاؤ یک روپیہ ۱۳ آنه ۴ پائی
می فروشد پس مقدار نفع او را دریافت


۴۸۹

کنید :
(۱۴۲) ۷۳۲۱ ، ۷ ، را در ۲۱۷۲،۸۱۴۴ صرف در سه
سطر ضرب کنید :
(۱۴۳) درازی گام سه نفر (۲ فٹ و ۶ اینچ) و (۲ فٹ)
و (۳ فٹ و ۶ اینچ) است پس دریافت کنید
که در مسافت میل چند گام آنها برابر برداشته
میشود ؟
(۱۴۴) ا و ب باسکل دوانی می کنند و ا ۱۰ دقیقه
قبل از ب روانه شده ۲/۱ ۲ میل را طی میکند
و ب فی ساعت ۱۶ میل می رود پس دریافت
کنید که در مسابقه ۴۰ میل کدام یک از آنها
سبقت خواهد برد ؟
(۱۴۵) اگر سه نفر سپاهی یا ۱۰ مزدور ۱۵۰ مکعب فٹ
را در ۵ روز کنده بتوانند پس دریافت
کنید که با ۷ نفر سپاهی چند مزدور مقرر
نموده شود که در ۴ روز ۵۸۰ مکعب فٹ
کنده شود ؟
(۱۴۶) ۱۲ روپیه ۴/۳ ۲ شاهی بر مرد و زن و طفل تقسیم
شده است که نسبت تعداد آنها ۳ و ۵ و ۷


۴۹۰

می باشد پس اگر حصه یک مرد ۱/۲ ۵ شاهی
و حصه یک زن ۱/۴ ۳ شاهی و حصه یک
طفل ۱/۲ ۲ شاهی باشد تعداد مردان را
دریافت کنید +

(۱۴۷) در فروش یک چیز ۵ فیصد نفع شده است
اگر قیمت خرید آن ۵ فیصد و قیمت فروش
۱ شلنگ کم می بود نفع آن بقدر ۱۰ فیصد
می شد پس قیمت خرید را دریافت کنید +

(۱۴۸) یک سوداگر ۷ گیلن شراب فی گیلن ۱۷ شلنگ
و ۵ گیلن فی گیلن ۱۵ شلنگ خرید و هر دو
را باهم آمیخته قدری آب بر آن افزود -
از مرکب بوتل های یک کوارتر را پر کرده
فی بوتل به نرخ ۴ شلنگ فروخت و ۱ پونڈ
۷ شلنگ ۶ پنس نفع حاصل کرد پس اگر
قیمت خرید اصلی بوتل ها ۸ شلنگ ۶ پنس باشد
معلوم کنید که در شراب مذکور چه قدر آب
آمیخته شده است ؟

(۱۴۹) قیمت دریافت کنید :-


۴۹۱

۱۵ ۳/۴ / ۷ ۵/۶ من یک پوند + ۱/۲ من - ۱۴ پوند ۱۰
شیلنگ ۶ پنس + ۳/۴ من ۲۱ شیلنگ-
(۱۵۰) یک حوض که ۸ فٹ در طول و ۷ فٹ در
عرضی بلیباشد ۹۳ ۳/۴ ہنڈرڈ ویٹ آب دارد
پس اگر وزن یک مکعب فٹ آب یک ہزار
اونس باشد عمق حوض مذکور را دریافت کنید؟
(۱۵۱) ۲۵ نفر بر کاری مقرر شدند که آن را در مدت
۲۰ روز تمام کرده می توانند لاکن بعد از هر ده
روز ۵ نفر از کار انکار می کنند پس دریافت
کنید که کار مذکور بعد از چند مدت تمام خواهد
شد ؟
(۱۵۲) اگر ۴۸ نفر یومیه ۸ ساعت کار کنند خندقی که
۲۳۵ فٹ طول و ۴۰ عرض و ۲۸ عمق داشته
باشد در یک ہفتة تیار می کنند پس دریافت
کنید که ۱۲ نفر ۱۰ ساعت یومیه کار کرده
۱۳۱۶۰۰ مکعب گز را در چند روز تمام خواهند کرد؟
( در یک هفته شش روز کار میشود) +
(۱۵۳) مجموع مساحت دو دائرہ که نسبت قطر آن ہا


۳۹۲
۴:۳ است مساوی مساحت آن دایره است
که ۱۰ فت قطر دارد پس قطر هر یک از
دو دایره اول را دریافت کنید (مساحت دایره
به قرار تناسب مربع قطر میباشد) *
(۱۵۴) یک سوداگر مال خود را به قرض به شخصی به
نفع ۵۰ فیصد می فروشد لاکن مشتری بعد از
چند روز مفلس میگردد و عوض یک روپیه
صرف ۵ آنه ادا کرده می تواند پس دریافت
کنید که سوداگر مذکور را فیصد چه قدر نفع یا
نقصان حاصل می شود ؟
*
(۱۵۵) یک دکاندار از ۴ هنڈرڈ ویٹ ۳ کوارٹر ۱۴
پونڈ قند دو قسم پارسل به تعداد متساوی می
سازد وزن یک قسم پارسل ۶ پونڈ و وزن قسم
دیگر ۸ پونڈ است پس دریافت کنید که از هر
قسم چند پارسل ساخته خواهد شد ؟
(۱۵۶) ا در کیسه خود ۱۰ روپیه دارد د ب بقدر ۱/۲ ۲×۳ ۱/۴
من ۳ روپیه ۶ شاہی به ا میدهد و نزد او ۶/۱۱ کل
رقم ا باقی میماند پس دریافت کنید که در ابتدا


۴۹۳

نزد ب چند روپیه بود ؟
(۱۵۷) عددی بر ۱۱ بدون باقی تقسیم می یابد وچون آن
را بر ۵ یا ۶ یا ۸ تقسیم کنیم ۱ باقی می ماند پس
اقل آن اعداد را دریافت کنید که مطابق شرایط
فوق باشد *
(۱۵۸) یک کشتی مخالف سمت آب دریائیکه رفتار آن
فی ساعت ۳ میل است در ۳۰ دقیقه ۲۱/۲
میل می رود لاکن رفتار معمول دریا فی
ساعت یک میل است پس دریافت کنید که
در حالت عادی کشتی مذکور مسافت ۲۱/۲ میل
را در چند مدت طی خواهد کرد ؟
(۱۵۹) اگر قیمت ۱۱ میل راه آهین وقتیکه نرخ آهن
فی ٹن ۹۵ روپیه است ۵۵۰۰۰ روپیه باشد
دریافت کنید که قیمت ۱۹ میل راه آهن
وقتیکه نرخ آهن فی ٹن ۱۰۵ روپیه باشند
چه قدر خواهد بود ؟
(۱۶۰) یک طشت مدور طلائی ده انچ قطر و دو
انچ ضخامت دارد آنرا گداخته دو طشت
مدور ساخته شده است که ضخامت آن یک


۴۹۴

انچ و قطر آن نسبت ۳ و ۴ دارد پس طول
قطرهای مذکور را دریافت کنید *
(۱۲۱) شخصی مال ۷۵۰ روپیه میخرد و یک ثلث آن
را به نقصان ۴ فیصد می فروشد پس
دریافت کنید که قیمت فروش چه قدر زیاده
شود که در فروش مال باقیمانده به همان قیمت
بر اصل قیمت خرید ۴ فیصد نفع حاصل شود

(۱۲۲) یک شخص ۱۸۴ گیلن شراب به ۵۳ گنی می خرد
پس دریافت کنید که چه قدر آب در آن
آمیخته شود که در فروش آن فی گیلن ۵
شلنگ ۳ پنس ۷ هاف گنی فایده باشد ؟
(۱۲۳) یک ظرف ۷۴۵، ۲۱۸ گیلن آب دارد و به
کاسه که وسعت آن ۰،۷۸۱۲۵ گیلن است
خالی میکنیم پس دریافت کنید که آب مذکور
به چند کاسه کامل و چند پائنٹ خالی خواهد
شد ؟
(۱۲۴) یک خانه ۸ گز طول دارد و اخراجات فرش
آن ۹۴ روپیه ۸ آنه و اخراجات کاغذ


۴۹۵
دیواران ۸۶ روپیه ۱۰ آنه میباشد اگر عرض
خانه مذکور اگر زیاده و ارتفاع آن ا فت
کم می بود اخراجات فرش ۱۱۰ روپیه ۴ آنه
می شد و در اخراجات کاغذ دیوار هیچ
تفاوت واقع نمی شد پس عرض و ارتفاع
آن را دریافت کنید *
(۱۶۵) ا و ب با هم مسابقه می کنند - ا ۴۰ گز
رعایت می گیرد و ۵ دقیقه قبل از ب به
رفتار فی ساعت ۱۰ میل روانه می شود پس
اگر رفتار ب فی ساعت ۱۲ میل باشد
دریافت کنید که ب بعد از چند دقیقه به
ا خواهد رسید ؟
(۱۶۶) اگر اخراجات گیس ده روزه برای ۵ چراغ
فی شب ۵ ساعت ۳ روپیه ۱۲ آنه باشد
پس دریافت کنید که اخراجات پانزده روزه
۷۵ چراغ فی شب ۴ ساعت چه قدر
خواهد بود ؟
(۱۶۷) اعظم آن سه عدد صحیح را دریافت کنید که
مجموع آنها از یک هزار کم باشد و عدد اول


۴۹۶

دو ثلث عدد دوم و عدد دوم چهار خمس سوم
باشد *
(۱۶۸) سوداگری یک قسم قند را فی سیر ۳ آنه فروخته
۲۰ فیصد زیان می کند و یک قسم دیگر را
فی سیر ۵ آنه فروخته ۲۵ فیصد نفع حاصل
میکند هر دو را به نسبت تساوی آمیخته مرکب
را فی سیر ۶ آنه می فروشد پس در این
صورت نفع فیصد را دریافت کنید *

(۱۶۹) دو رقم مساوی این چنین تقسیم شده است
که رقم اول بر ۳۶ نفر مرد و رقم دوم بر
چند نفر زن و هر مرد را ۱ روپیه ۴ آنه و
و هر زن را ۱۰ آنه کمتر رسیده است پس
تعداد زنان را دریافت کنید *
(۱۷۰) رقم ذیل را مختصر کنید :-
۳ من ۱/۲ ۱ - ۴/۷ من ۵/۶ ÷ ۶ ۲/۷ / ۳ + ۱ / ۵/۶ ۲ من ۵/۶ ۲
(۱۷۱) سه عرابه متساوی بر گرد یک محور مشترک گردش
میکند عرابه اول در ۵۱/۲ دقیقه و دوم در ۳ ۱/۲ ۲


۴۹۷
دقیقه و سوم در ۳ ۳/۴ دقیقه یک دفعه گردش میکند و هر یک از آنها نشان خاصی دارد که در ابتدا بر یک خط افقی در نظر می آید پس دریافت کنید که اقلاً بعد از چند دقیقه نشان های مذکور باز در یک خط افقی واقع خواهد شد ؟
(۱۷۲) ا یک کار را در ۶ ساعت و ب در ۸ ساعت و ج در ۱۰ ساعت کرده میتواند پس دریافت کنید که ج آن کار دیگر را در چند ساعت تمام خواهد کرد که ا نصف آن را در ۷ ساعت و ب در ۸ ساعت بانجام رسانیده ؟
(۱۷۳) ا در ۴۰ دقیقه ۲ ۱/۲ میل می رود و هر گام او یک گز انگریزی است پس دریافت کنید که ب مسافت ۴ ۳/۴ میل را در چند ساعت طی خواهد کرد ؟ گام ب ۳۰ انچ است و در وقتیکه ا ۲۲ گام می بر دارد ب صرف ۲۱ گام می رود +
(۱۷۴) ا و ب و ج اتفاق نمودند که اخراجات خوراک خود را به نسبت ۴ : ۵ : ۶ ادا میکنیم ا اخراجات


۴۹۸

روز اول را که ۱ پوند ۵ شلنگ ۵ پنس میباشد
و ب اخراجات روز دوم را که ۱ پوند ۱۶
شلنگ ۱ پنس میباشد و ج اخراجات روز
سوم را که ۱ پوند ۱۸ شلنگ ۶ پنس است
ادا می نماید پس دریافت کنید که آنها حساب
اخراجات خود را چگونه قطع خواهند کرد ؟
(۱۷۵) شخصی ساعتی روسی خریده ۲۵ فیصد محصول آن
ادا کرد و باز به نقصان ۵ فیصد فروخت اگر
شخصی مذکور را ۶۰ روپیه دیگر داده می شد نفع
او ۱ فیصد می بود پس دریافت کنید که قیمت
اصلی ساعت مذکور چه قدر بود ؟

(۱۷۶) یک تعداد مساوی مردان و زنان و طفلان
در ۶ روز ۱۶۵ روپیه حاصل می کنند اگر مزد
روزانه یک زن ۱۳ آنه ۴ پائی و مزد روزانه
یک مرد ۸ آنه زیاده و یک طفل ۸ آنه کمتر
از مزد زن باشد تعداد هر یک را دریافت کنید
(۱۷۷) کدام رقم با ۱/۲ من ۱/۷ من ۳/۱۴ من اصل رقم مذکور
مساوی ۲۴۶۳ پوند می باشد ؟


۴۹۹

(۱۷۸) یک حوض ۸ فٹ طول و ۵ فٹ ۴ انچ عرض
و ۳ فٹ ۶ انچ عمق دارد پس دریافت کنید
که حوض مذکور گنجایش چند گیلن آب دارد ؟
( وزن یک مکعب فٹ آب یک هزار اونس
و وزن یک پائنٹ ۱/۴ ۱ پونڈ میباشد ) *
(۱۷۹) ا و ب منتهای یک سرک ریل است که ۱۴۴
میل طول دارد یک ریل تیز رفتار از مقام ب
بوقت ۹ بجه صبح روانه میشود و ریل دیگر بهمان
رفتار از مقام ا به ۱۰ بجه صبح روانه میگردد
و یک ریل سست رفتار از مقام ب به ۱۰
بجه ۲۰ دقیقه صبح روانه میشود و ریل تیز رفتار
که از مقام ا روانه شده بود با ریل دیگر که از
مقام ب روانه شده بود بوقت ۱۱ بجه ۳۰ دقیقه
صبح با ریل سست به ۱۲ بجه ۳۲ دقیقه روز
ملاقی میشود پس رفتار هر سه ریل را دریافت
کنید ؟
(۱۸۰) اگر یک روپیه = ۱ شلنگ ۱/۴-۱۰ پنس و یک پونڈ
= ۴٫۸۴ ڈالر و ۱ ڈالر = ۵٫۲ فرینک باشد
پس مبلغ ۱۰ لک روپیه را به فرینک تحویل کنید *


۵۰۰

(۱۸۱) سه نفر تاجر ا و ب و ج به سرمایه ۷۷۰۰۰
روپیه آغاز تجارت کردند و بعد از مدتی معلوم
شد که سرمایه شان بقدر ۱۳۲۷ روپیه ۶ شاهی
و ۱۱۸۸ روپیه ۷ شاهی و ۱۳۳۳ روپیه ۱۱ شاهی علی الترتیب
زیاده شده است پس سرمایه ا را دریافت کنید ؟
(۱۸۲) یک سوداگر دو صد پاو چای خریده ۱۸۰ پاو را
به قیمت خرید کل چای فروخت و باقی مانده را
به نفع ۲۰ فیصد به فروش می رساند پس کل
نفع فیصد بر قیمت خرید چه قدر خواهد بود ؟

(۱۸۳) محیط چرخ کلان یک انجمن ۲۰ فُت و محیط چرخ
خورد آن ۱۲ فت میباشد لاکن چرخ کلان در
هر گردش به قرار اوسط دو انچ کج میگردد پس
دریافت کنید که در مسافت ۱۲ میل و ۱۷۲۸
گز چرخ خورد نسبت به چرخ کلان چند گردش
زیاده خواهد کرد ؟
(۱۸۴) قیمت رقم ذیل را الی هفت مرتبه اعشاریه صحیح
دریافت کنید :-
۱/۹ + ۱/۳۹×۳ + ۱/۵۹×۵ + ۱/۲۹×۷ + ---- -::


۵۰۱
(۱۸۵) محیط دو عرابۀ یک کالسکه ۶۲/۷ فٹ و ۸۱/۸ فٹ
است پس اقصر آن مسافت را دریافت کنید که
در آن محیط های مذکور گردش کامل یکجا تمام کنند
و نیز دریافت کنید که در مسافت ده میل حصص
زیرین عرابه های مذکور چند دفعه در یک وقت
زمین را مس خواهد کرد ؟
(۱۸۶) در مسابقه ۲۰۰ گز ا نسبت به ب بقدر ۲۰ گز
و نسبت به ج بقدر ۴۰ گز سبقت می برد
پس دریافت کنید که در مسابقۀ ۱۰۰ گز ب
از ج چه قدر سبقت برده می تواند ؟
(۱۸۷) دو مرد و ۵ طفل بر یک کار مقرر شده اند و
نصف کار را در ۶ روز تمام می کنند بعد
از آن یک مرد و یک طفل دیگر با آن ها
شریک میشود و یک ثلث دیگر در سه روز تمام
می شود پس دریافت کنید که چند مرد دیگر با
آنها مقرر شوند که کار باقیمانده در یک روز تمام
شود ؟
(۱۸۸) سرمایۀ آ و ب و ج ۸۰۰ پونڈ و ۶۰۰ پونڈ
و ۵۰۰ پونڈ علی الترتیب میباشد در نفع (۳۳۰)


۵۰۲

پوند) دو ثلث کل نفع است پس دریافت کنید که
حصه ج از نفع مذکور چه قدر است ؟

(۱۸۹) یک سوداگر مشتریان را بدو طریق فریب می
دهد (۱) به آمیختن جنس ناقص بقدر ۷ فیصد
(۲) به استعمال ترازوی کم که بر جای ۱۵ اونس
یک پوند نشان می دهد پس دریافت کنید که
زیان مشتریان بکدام یک ازین دو طریق زیاده
تر میباشد و نیز دریافت کنید که در خرید یک پوند
چه قدر نقصان خواهد بود ؟

(۱۹۰) دو شهر بر سڑک ریل واقع است و کرایه ریل
درجه اول فی میل ۱ آنه ۸ پائی و درجه دوم فی
میل ۱ آنه ۲ پائی و درجه سوم ۸ پائی میباشد
و مجموع قیمت ۱۷ ٹکٹ درجه اول و ۲۶ ٹکٹ
درجه دوم و ۴۰ ٹکٹ درجه سوم ۳۰۹ روپیه
۵ آنه ۴ پائی است پس دریافت کنید که
درمیان دو شهر مذکور چه قدر مسافت است ؟

(۱۹۱) قیمت رقم ذیل را دریافت کنید:-
(۳۱/۲ من ÷ ۵  ۲۱/۴ من )
(۲۲/۹ من ÷ ۳ ۱/۳ من )


۵۰۳

من اشلنگ ۵ پنس/۴ شلنگ ۷ پنس من ۲ فُت ۳ انچ/۵ فُت ۵ انچ من ۲۴ هفته ۴ روز
۱۹ ساعت +
(۱۹۲) برای احاطه یک کشت مربع که بقدر ۲۷ ایکڑ
و ۱۲ پول و یک گز است چند پول دیوار بکار
خواهد بود ؟
(۱۹۳) ا و ب و ج یک کار را در ۶ و ۸ و ۱۰ روز
على الترتیب میتوانند کرد و یکجا آنرا شروع میکنند
و ا تا اختتام کار میکند لاکن ب دو روز و
ج یکروز قبل از اختتام کار را می گذارد پس
دریافت کنید که کار مذکور در چند روز تمام
خواهد شد ؟
(۱۹۴) اگر خرچ ۲۱ روزۀ چند نفر فی یک قرص نان
۱/۲ ۷ پنس ۲۷ پونڈ ۱۸ شلنگ باشد دریافت کنید
که خرج ۲۰ روزه دو ثلث تعداد مذکور بر فی
قرص نان ۱/۲ ۶ پنس چه قدر خواهد بود ؟
(۱۹۵) ا و ب و ج یک قطعه زمین را به ده هزار روپیه
بالاشتراک می خرند و حصه ا در آن ۴ هزار روپیه
است - بعد از مدتی از فروش زمین مذکور حصه
نفع ب ۲۷۵ روپیه و حصه ج ۱۷۵ روپیه میباشد


۵۰۴
پس حصه نفع ا چه قدر خواهد بود ؟
(۱۹۶) قیمت حصص یک شرکت فی حصه یک هزار روپیه
و نفع آن ۵ فیصد است و قیمت حصص شرکت
دیگر فی حصه ۷۵ روپیه و نفع آن ۴/۵ فیصد
است پس اگر قیمت حصص شرکت اول در بازار
فی حصه ۱۲۲۵ روپیه و قیمت دوم فی حصه ۸۵
روپیه باشد نفع فیصد مبلغ صرف شده را
دریافت کنید *

(۱۹۷) ۵ هزار نفر یک ملیون روپیه را می شمارند و بروز
نو روز ۱۹۵۲ء شمار را شروع کردند و هر یک
از آنها در یک دقیقه (بلا توقف) ۱۰۰ روپیه
شمرده می تواند پس دریافت کنید که شمار کل
مبلغ را کدام وقت تمام خواهند کرد ؟
(۱۹۸) مساحت قطعه زمین ۱۷۶۸ ایکر است و یکی از
آنها سه خمس قطعه کلان و دیگر دو ثلث آن است
پس مساحت هر یک را دریافت کنید *
(۱۹۹) لنگر یک ساعت در ۳۶ ثانیه ۳۵ دفعه و لنگر
دوم در ۳۷ ثانیه ۳۶ دفعه و سوم در ۳۸ ثانیه


۳۷ دفعه حرکت میکند - اگر در یک وقت حرکت
آنها واقع شده باشد پس دریافت کنید که
در ۲۴ ساعت چند دفعه در یک وقت حرکت
خواهد کرد ؟

(۲۰۰) ۴ مرد و ۶ زن یک کار را در ۵ روز بانجام
میرسانند و ۵ مرد و ۱۰ طفل همان کار را در
۴ روز و ۳ زن و ۳ طفل در ده روز تمام
می کنند پس دریافت کنید که (۱) چند مرد و
(۲) چند زن و (۳) چند طفل کار مذکور را در
یک روز تمام خواهند کرد ؟

(۲۰۱) رفتار آواز فی ثانیه ۱۱۴۲ فٹ میباشد پس اگر
آواز رعد ۹ ثانیه بعد از درخشیدن برق برسد
معلوم کنید که بعد ابر از زمین چه قدر است ؟

(۲۰۲) ۱ و ب بالاشتراک تجارت می کنند و ا نسبت
ب ۵ هزار روپیه زیاده میدهد و ب برای
انتظام کار فی ماه ۱۲۵ روپیه علاوه میگیرد و در
اختتام دو سال همه نفع بقدر سرمایه یعنی ۷
هزار روپیه حساب شده است که از آن جمله
مشاهره مقرره ب ادا می شود پس دریافت کنید


۵٠۴

که از نفع باقیمانده حصه هر یک از آنها چه قدر
است ؟
(۲۰۳) راس المال ۳ فیصد به ۸۵۱/۲ فروخته میشود پس
دریافت کنید که قیمت راس المال ۳۱/۲ فیصد
چه قدر باشد که نفع هر دو مساوی گردد و اگر
در راس المال دوم ۵ هزار پوند صرف شود چه
قدر سود حاصل خواهد شد ؟

(۲۰۴) اقل آن ارقام را دریافت کنید که اگر از ۶۶۰
پوند ۷ شلنگ ۴ پنس تفریق شود باقی بر
۳۹ کامل تقسیم شود *
(۲۰۵) کدام کسر اعشاریه با (۶۳-۳) + ۱/۲ (۳۶ + ۲) جمع / (۱/۲ ۲+ ۱/۴)+ ۱/۱۰ (۲۱/۲ - ۱/۲)
شود که حاصل جمع ۱ باشد ؟
(۲۰۶) از یک توله طلا یک ورق ۲۰ مربع گز ساخته
می توانیم پس اگر ضخامت ۴۳۲ تخته کاغذ یک
انچ و وزن یک مکعب انچ طلا ۵۲۱/۲ توله باشد
دریافت کنید که ضخامت چند ورق طلا مساوی
ضخامت یک ورق کاغذ خواهد بود ؟


۵۰۷

(۲۰۷) در مسابقه ۱/۲ میل ۱ نسبت به پ ۱۰ گز سبقت
می برد و ج نسبت به د ۳۰ گز و ب نسبت به
د ۲۰ گز پس دریافت کنید که در مسابقه مذکور ا
نسبت به ج چه قدر سبقت خواهد برد ؟
(۲۰۸) ا و ب و ج یک کار را به ۵۲۹ روپیه اجاره
گرفتند و ا و ب ۱۹/۲۳ حصه کار مذکور و ب و ج
۸/۲۳ حصه آنرا کردند پس دریافت کنید که حصه
ا در مبلغ مذکور چه قدر خواهد بود ؟
(۲۰۹) اگر ۱۶۴۳۰ روپیه در راس المال ۴ ۱/۲ فی صد
به نرخ ۱۰۶ صرف کرده شود آمدنی ماهواره چه قدر
خواهد بود ؟ و نیز فرض کنید که بعد از انقضای
ده سال راس المال مذکور به قیمت برابر فروخته
میشود پس دریافت نمائید که شرح سود رقم
صرف شده فیصد فی سال چه قدر بود ؟
(۲۱۰) ۴ نفر در ۵ روز ده جریب گندم را درو
کردند و ۲ نفر دیگر با آنها مقرر شدند و همه کشت
را در ۳ روز دیگر درو کردند پس دریافت
کنید که کشت مذکور چند جریب است ؟
(۲۱۱) قیمت خرید ۱۲۰ خروار زغال ۸۷ پوند ۱۶ شلنگ


۵۰۸

۹ پنس است پس دریافت کنید که بر چه نرخ فی
خروار به قریب ترین فاردنگ فروخته شود که
هیچ زیان نباشد ؟ نیز دریافت کنید که در آن
نرخ چه قدر فایده حاصل خواهد شد ؟
(۲۱۲) رقم ذیل را جمع کنید و جواب الی ۶ درجه اعشاریه
صحیح باشد :-
۱/۱x۳ + ۱/۳x۵ + ۱/۵x۷ + ۱/۷x۹ + -- -- -- --
(۲۱۳) اعظم آن احاد وقت را دریافت کنید که بذریعه
آن ۱۱ ساعت ۲۱ دقیقه ۱۸ ثانیه و ۲۴ ساعت
۴ دقیقه ۲۷ ۱/۲ ثانیه هر دو بصورت عدد
صحیح تعبیر شود :
(۲۱۴) یک شخص ۴/۵ کاری را در ۱۸ روز تمام می کند
و بعد از آن یک طفل را برای امداد خود مقرر
می نماید و آنها صرف ۳ روز بالاتفاق کار
می کنند و بعد از آن شخص مذکور آنرا در
۷ ۱/۲ روز تمام میکند پس دریافت کنید که طفل
مذکور جمله آن کار را در چند روز تمام خواهد کرد؟
(۲۱۵) اخراجات ۹ روزه ۱۰ راس اسپ و ۹۸ راس
گوسفند ۷۵۷ روپیه ۶ شاہی میباشد پس


۵۰۹

دریافت کنید که اخراجات ۴۰ روزه ۴۵ راس
اسپ و ۲۱۶ راس گوسفند چه قدر خواهد بود ؟
(خوراک ۵ اسپ مساوی ۷۶ گوسفند است) :
(۲۱۶) ا یک تجارت را به سرمایه ۱۲۰۰ روپیه شروع
میکند و بعد از آن ب به سرمایه ۱۶۰۰ روپیه
شریک او می شود و در اختتام سال برای
ا ۳/۵ نفع میرسد پس دریافت کنید که ب
کدام وقت با او شریک شده بود ؟
(۲۱۷) شخصی تخمین میکند که اگر مبلغ خود را در راس
المال ۳۱/۲ فیصد به نرخ ۹۱ صرف کند آمدنی
او ۲۵ پوند زیاده میشود نسبت به آنکه مبلغ
مذکور را در ۳ فیصد به نرخ ۸۸ صرف کند
پس مقدار مبلغ او را دریافت کنید ؟

(۲۱۸) یک تاجر ۲۰۰ پاؤ چای به قیمت ۳۲۰ روپیه
میخرد و اراده دارد که بقدر رُبع قیمت خرید
نفع حاصل کند مگر چای ۴۰ روپیه خراب میشود.
پس دریافت کنید که چای باقیمانده فی پاؤ
چند فروخته شود که نفع آن به قرار تخمین تاجر


۵۱۰

مذکور باشد ؟
(۲۱۹) رقم ذیل را مختصر کنید :-
÷ {۱۶ ۱/۱۶ ÷ (۷ ۱/۲ × ۵ ۴/۵)} × {۱ ۴/۵ - (۲ ۱/۲ ÷ ۲/۵)}
(۲۲۰) اگر قطر یک صحن مربع ۱۰۰ فُٹ باشد مساحت
آنرا دریافت کنید :
(۲۲۱) رفتار آواز فی ثانیه ۱۱۴۰ فُٹ میباشد و رفتار
یک جهاز فی ساعت ۱۰ میل است پس دریافت
کنید که چون تُفنگ از جهاز مذکور به مسافت
۱۴ ۱/۲ میل برسد خود جهاز چه قدر مسافت را
طی کرده باشد ؟
(۲۲۲) درازی عقربِ دقیقه یک ساعت کلان ۵ ۱/۲
فُٹ است پس دریافت کنید که نُوک آن در
۳۵ روز چه قدر مسافت را طی خواهد کرد ؟
(نسبت محیط به قُطر دایره ۲۲: ۷ است) :
(۲۲۳) سه نفر ا و ب و ج اجاره گرفتند که یک کار
را در مدت ۲۰ روز به خرچ ۲۴۷ روپیه ۸ آنه
به اتمام میرسانیم ۱۰ نفر را ۸ روز و ۶ نفر را
در ایام باقیمانده مقرر می کند و ب ۷ نفر را
۷ روز و ۱۲ نفر را ۱۲ روز مقرر می کند و


۵۱۱
ج ۱۵ نفر را تا اختتام کار در ایام نوبت مقرر میکند پس دریافت کنید که از مبلغ مذکور برای ا چه قدر خواهد رسید ؟
(۲۲۴) یک شخص ۸۵۰۰ روپیه را از راس المال ۴ فیصد به نرخ ۱/۸ ۸ فیصد کم فروخته با حاصل آن راس المال ۵ فیصد را به نرخ ۱/۸ ۹ فی صد زیاده می خرد پس دریافت کنید که در آمدنی سالانه او چه قدر تغییر واقع می گردد ؟
(۲۲۵) اجاره داری ۱۰۰ نفر را بر یک کار مقرر می نماید که ۴۰ نفر از آنها ۱۰ ساعت یومیه کار می کنند و بروز جمعه ۵ ساعت رخصت دارند و نفری باقیمانده ۸ ساعت یومیه کار میکنند پس اگر مزد نفری اول فی ساعت ۵ پیسه و مزد نفری دوم فی ساعت ۴ پیسه باشد مزد آنها در ۴ هفته چه قدر خواهد بود ؟
(۲۲۶) ا د ب و ج دو صندوق چای خریده حصه ا ۳/۸ یک صندوق و حصه ب ۴/۵ آن و حصه ج باقیمانده آن است ا و ب ۲/۱۰ و ۳/۱۰ حصه


۵۱۲
ج را می خرند پس دریافت کنید که هر یک
را چه قدر خواهد رسید ؟ ( هر دو صندوق به
لحاظ وسعت و صفت چای مساوی میباشد)
(۲۲۷) طول قالین کلان مربع را دریافت کنید که در
صحن مستطیلی ۲۳ گز افٹ ۷ انچ طول و
۲۰ گز ۱۱ انچ عرض وارد کاملاً گستروه شود ؟
(۲۲۸) در بائسکل دوانی دو میل در میدان مدوّر
که یک فرلانگ مساحت دارد شخصیکه اول
بود در دو اخیر خود شخص دوم را در یک
مقام دور پانزدهم او گرفت و نسبت رفتار
شان ۱۵۹ : ۱۴۹ بود پس دریافت کنید که
مقام مذکور از مقام اختتام مسابقه چه قدر دوری
دارد ؟
(۲۲۹) سه مرد مساوی ۷ طفل کار می کنند پس دریافت
کنید که ۲۵ طفل آن کار را در چند روز
تمام خواهند کرد که ۱۲ مرد ربع آنرا در ۱۳
روز تمام می کنند ؟
(۲۳۰) ا و ب و ج زمینی را فی ماه ۱۶ روپیه به
اجاره گرفته و در آن ۷۰ و ۵۰ و ۴۰ گوسفند را


۵۱۳

علی الترتیب می چرانند لاکن بعد از ۴ ماه ا ۱/۲
گوسفندان خود را بر ب می فروشد و بعد
از ۳ ماه دیگر ج ۱/۲ گوسفندان خود را بـ
ا می دهد پس دریافت کنید که هر یک از
آنها در اختتام سال چه قدر روپیه ادا خواهد کرد؟
(۲۳۱) یک شخص ۱۰ حصه بنک مدراس را فی حصه
۱۵۴۰ روپیه خرید و ۵ سال متواتر به شرح
۵ ۱/۲ فیصد سود گرفت و بعد از آن حصص مذکور
را به نقصان ۲۲ ۱/۲ فیصد فروخت پس دریافت
کنید که از تجارت مذکور چه نفع برای او حاصل
شد و بر زر صرف شده فیصد فی سال چه شرح
سود حاصل گشت ؟

(۲۳۲) چند راس گاو و دو چند آن گوسفند به قیمت
۹۴ روپیه ۶ آنه خریده شد قیمت یک گاو
۱۰ روپیه ۳ آنه ۶ پائی و قیمت یک گوسفند
۴ روپیه ۵ آنه ۳ پائی می باشد پس تعداد
گوسفند آنرا دریافت کنید :
(۲۳۳) قیمت یک جهاز پونس- شلنگ - ۱/۴ پوند است


۵۱۴

و کپطان آن مالک ۳/۸ من ۳/۴ من ۱/۶ حصه جهاز میباشد
پس اگر جهاز به قیمت ۵/۶ قیمت خرید فروخته
شود کپطان جهاز را چه قدر حاصل خواهد شد؟
(۲۳۴) ارتفاع یک خانه مربع مساوی نصف عرض
آن است و وسعت آن ۱۰۸ مکعب گز است
پس ابعادِ ثلاثهٔ خانهٔ مذکور را دریافت کنید؟
(۲۳۵) دو انبوبه ۱ و ب حوضی را در ۳۱/۴ دقیقه و
۷۵ دقیقه علی الترتیب پر می کند و هر دو انبوبه
باز شده است پس دریافت کنید که انبوبه
دوم بعد از چند دقیقه بند شود که حوض در نیم
ساعت پر گردد؟
(۲۳۶) ۳ انجن که هر یک از آنها طاقت ۲۹۰ اسپ
دارد ۱۱ ساعت یومیه عمل کرده ۷۳۱۵ ٹن
را در یک وقت به مسافت ۲۲۱ میل برده
میتواند پس دریافت کنید که ۷ انجن که هر
یک از آن ها طاقت ۳۱۹ اسپ دارد چند
ساعت یومیه عمل کند که ۴۸۴۵ ٹن را به
مسافت ۱۵۴ میل در وقت مذکور برده بتوانند
(انجن های اول روز جمعه نیز کار می کنند و انجن


۵۱۵

های دوم روز جمعه رخصت دارد) *

(۲۳۷) دو قسم چای فی پاؤ دو روپیہ د فی پاؤ ۲ روپیہ
و شاہی بچہ نسبت آمیخته که از فروش مرکب
فی پاؤ ۲ روپیہ ۸ شاہی بقدر ۲ پنس فی پاؤ
نفع باشد ؟

(۲۳۸) قیمت یک حصه اورینٹل بنک ۲۵۰ روپیہ است
و ۴۰ حصه آن به نرخ ۱۲۱ فیصد زیادہ فروخته
شده است پس اگر نرخ حصص بنک مدراس
۷۲ فیصد بیش یا زیاده باشد و قیمت یک حصه
آن یکہزار روپیہ باشد دریافت کنید که به مبلغ
فروش حصص اول چند حصه بنک مدراس
خریده می توانیم و چه قدر باقی خواهد ماند ؟

(۲۳۹) مقادیر متساوی قند و آرد و برنج به ۷۲۰ روپیہ
۹ آنه خریده شد و قیمت یک من قند دو چند
قیمت یک من آرد است و قیمت یکمن آرد دو چند
قیمت یکمن برنج پس قیمت قند را دریافت کنید *
(۲۴۰) قیمت رقم ذیل را دریافت کنید :-
[۶۷۷۵۷/۲۷۷۱۷۴?] × [۱۲۵۹/۲۷۷۸?] من ۱۲ شلنگ ۹۳/۴ پنس *


۵۱۶

(۲۴۱) یک سوداگر چای بجای ذخیره آن خانه دارد که طول آن ۱۵۳/۴ فُت و عرض آن ۱۰۱/۲ فُت و ارتفاع آن ۹۱/۲ فُت است و میخواهد که به پارسل های مساوی و متوازی السطوح قائم الزوایا خانه را پُر کند پس دریافت کنید که حجم اعظم پارسل چه قدر باشد که خانه مذکور را کاملاً پر کند و تعداد آنها چه قدر خواهد بود ؟
(۲۴۲) یک خرگوش از سگ شکاری ۴۰ گز پیش بود خرگوش سگ را دیده گریخت و تا ۳۰ ثانیه خرگوش از سگ غائب بود رفتار خرگوش فی ساعت ۱۲ میل و رفتار سگ فی ساعت ۱۵ میل است پس دریافت کنید که بعد از چند ساعت سگ خرگوش را خواهد گرفت و تا آن وقت سگ چه قدر مسافت را طی کرده باشد ؟
(۲۴۳) ۳ مرد و ۵ طفل ۲۰ جریب کشت را در ده روز درو میکنند و ۵ مرد و ۳ طفل ۳۴ جریب را در ۱۵ روز پس دریافت کنید که با ۹ مرد چند طفل مقرر شود که ۴۵ جریب را در ۹ روز درو کرده بتوانند ؟


۵۱۷

(۲۴۴) سوداگری از دو قسم قند ۶۰ پوند را به ۱۶ روپیه ۴ آنه خرید پس اگر قیمت قند اعلی فی پوند ۵ آنه و قیمت قند ادنی فی پوند ۳ آنه باشد دریافت کنید که از هر قسم چند پوند خریده شده است؟
(۲۴۵) چه قدر راس المال ۳ فیصد به قیمت ۹۴ ۱/۲ فروخته شود که قرض ۴۷۰ پوند کاملاً ادا شود؟ (دلالی ۱/۸ فیصد است) +
(۲۴۶) از ۹ پاؤ نقره خالص چند سکه سنار ضرب میشود؟
(۲۴۷) بحساب تجارت دریافت کنید که اگر عوض یک پوند صرف ۱۳ شلنگ ۷ ۱/۲ پنس ادا شود از قرض ۳۴۷۱ پوند برای قرضخواهان چه قدر خواهد رسید؟
(۲۴۸) اضلاع یک مربع به هشت حصه متساوی تقسیم شده است و از نقاط تقسیم خطوط متوازی اضلاع مربع رسم شده است پس اگر مساحت مربع کلان ۲۵۶ مربع فث باشد ضلع هر مربع خود را دریافت کنید *
(۲۴۹) ا و ب در یک میل مسابقه می کنند و در ابتدا اگر ب ۴ گز برود ا ۵ گز می رود و چون


۵۱۸
۱ نصف میل را طی کند و مانده شده بر جای
۵ گز ۳ گز رفته می تواند و در رفتار ب هیچ تغیر
واقع نمی شود پس دریافت کنید که کدام یک از
آنها اول خواهد بود و چه قدر سبقت خواهد برد ؟
(۲۵۰) اگر خرج حمل و نقل ۱۵۰ فٹ چوب که وزن
آن فی فٹ ۳ من است در ۴۰ میل ۳۰ روپیه
باشد پس دریافت کنید که خرج حمل و نقل
۵۴ فٹ چوب که هر فٹ آن ۸ من وزن
دارد در ۲۵ میل چند روپیه خواهد بود ؟
(۲۵۱) یک سبزی فروش مقداری از کچالو را فی سیر
۲ روپیه و ۲ روپیه ۶ شاهی و ۳ روپیه ۶ شاهی
می فروشد و از دو قسم اول مقادیر متساوی به
فروش میرساند پس اگر قیمت اوسط یک سیر
۳ روپیه و کل مقدار فروخت شده ۶۰ سیر باشد
دریافت کنید که مقدار هر دو قسم کچالو چند سیر بود؟
(۲۵۲) یک شخص ۱۲۵۰ طلائی ہندی را در خرید
راس المال ۵ فیصد (به نرخ ۱۰۵) صرف
میکند و بعد از چند روز راس المال مذکور به
راس المال ۴ ۱/۲ فیصد به نرخ ۹۵ تبدیل می یابد


۵۱۹

پس دریافت کنید که در آمدنی او چه قدر تغیر
واقع شده است؟ (یک طلائی هندی مساوی
۱۷ روپیه کله دار میباشد ) ÷

(۲۵۳) دخل سالانه یک شخص ۱۸۲۵ روپیه است و
اخراجات هفته وار او در ۲۰ هفته سال ۴۴
روپیه ۱ آنه میباشد پس دریافت کنید که خرج
روزانه او در بقیه حصه سال چه قدر باشد که
مقروض نشود ؟
(۲۵۴) کدام عدد در نفس آن ضرب شود که حاصل
ضرب ۱۰۹ ۲۲۸/۷۲۹ باشد ÷
(۲۵۵) یک تخته سنگ مکعب که هر پهلوی آن دو فٹ
طول دارد در حوض پر از آب انداخته شد پس
اگر ابعاد ثلاثه حوض مذکور ۴ فٹ و ۳ فٹ و
۲ فٹ باشد دریافت کنید که چند پونڈ آب از
حوض کشیده شود که سطح آب ۶ اینچ پائین شود؟
(وزن یک مکعب فٹ آب ۶۲ ۱/۲ پونڈ میباشد)
(۲۵۶) ۱ و ب یک کار را در ۲ ۱/۲ روز کرده می توانند
اگر ب صرف نصف کار مقرر را یومیه بکند کار


۵۲۰

مذکور در ۴ روز تمام میشود پس ثابت کنید که ب
نسبت به ۱ یومیه دو چند کار کرده می تواند؟
(۲۵۷) اگر ۲ مرد و ۵ زن یک کار را ۹ ساعت یومیه
عمل نموده در ۸ روز کرده بتوانند پس دریافت
کنید که ۳ مرد و ۶ زن دو چند کار مذکور را
۸ ساعت یومیه کار کرده در چند روز تمام خواهند
کرد ؟ (یک مرد نسبت به یک زن دو چند کار میکند)
(۲۵۸) وزن مخصوص طلا ۱۹ و وزن برنج ۹ میباشد پس
دریافت کنید که فلزات مذکور بکدام نسبت خلط
شود که وزن مخصوص مرکب ۱۵ باشد ؟ (وزن
طلا ۱۹ چند و وزن برنج ۹ چند وزن آب
می باشد) +
(۲۵۹) دو فروش راس المال ۳ فیصد به نرخ ۹۰ و
به صرف حاصل در راس المال ۴ فیصد به
نرخ ۹۵ بقدر ۲۴۳ روپیه آمدنی من زیاده میگردد
پس دریافت کنید که نزد من چه قدر راس المال
۳ فیصد بود ؟

(۲۶۰) شخصی در دو صندوق ۱۵ قطار روپیه دارد که در


۵۲۱
هر قطار ۲۰ روپیه کله دار است و ملازم او
بر جای ۱۹ سکه زبرسید هر قطار سکه دو پیسگی
می ماند پس دریافت کنید که ملازم مذکور
چه قدر دزدیده است ؟
(۲۲۱) شخصی بقدر ۳۱۵۰۰ روپیه و ۸۵۰۰ روپیه مقروض
دو شخص میباشد و قیمت جایداد او ۱۴۱۲۵
روپیه است پس دریافت کنید که شخص مذکور
عوض یک روپیه چه قدر ادا میتواند و قرضخواه
دوم را چه قدو نقصان میرسد +
(۲۲۲) طول یک قطعه مستطیل سه چند عرض آن
است پس اگر مساحت آن ۲۴۳ مربع گز باشد
مجموع اضلاع آنرا دریافت کنید ؟
(۲۲۳) یک ریل سواری برفتار فی ساعت ۴۱ میل
عقب یک ریل بار برداری بر سرک متوازی
روانه میشود پس اگر رفتار ریل بار برداری فی
ساعت ۲۸ میل و طول آن ۷۱۳ فٹ باشد
دریافت کنید که مسافریکه در ریل سواری نشسته
باشد در چند دقیقه از ریل دوم خواهد گذشت؟
(طول ریل سواری ۴۴۱ فٹ است) +


۵۲۲

(۲۶۴) ما بین شهر ٹیورن و وئیس مسافت ۴۲۰ کلومیٹر
است و کرایه ریل درجه اول ۵۶ لائر پس
ازین قرار دریافت کنید که کرایه ریل مابین
بنارس و کلکته چه قدر خواهد بود ؟ مابین
بنارس و کلکته مسافت ۴۸۰ میل است و
۷ لائر = ۳ روپیه کله دار و ۸ کلومیٹر =
۵ میل می باشد *
(۲۶۵) ۴۰ پاؤ قهوه فی پاؤ ۲ روپیه ۶ شاهی به
مقداری از قهوه ادنی که فی پاؤ یک روپیه
۹ شاهی است خلط شده است و قیمت
مرکب فی پاؤ ۲ روپیه است پس دریافت
کنید که در مرکب مذکور چند پاؤ قهوه ادنی
موجود است ؟
(۲۶۶) چه قدر روپیه در راس المال ۳ فیصد به نرخ
۹۲۱/۲ صرف شود که آمدنی سالانه آن مساوی
آمدنی همان راس المال ۳۱/۲ فیصد باشد که
به قیمت ۱۵۲۰ روپیه به نرخ ۹۵ خرید
شده است ؟


۵۲۳

(۲۶۷) اگر در فرش متاعی به قیمت ۷۹ روپیه
۱۰ شاهی ۳ پیسه ۲۰ روپیه ۷ شاهی ۴ پیسه
نفع باشد دریافت کنید که در فروش آن
به قیمت ۵۹ روپیه ۷ شاهی ۳ پیسه چه قدر
نفع یا نقصان خواهد بود ؟
(۲۶۸) بحساب تجارت قیمت ۳۷۷۵، ۳۷۵ جریب
را فی جریب ۵۹ روپیه ۱۰۱/۴ شاهی دریافت
کنید :
(۲۶۹) مساحت آن قطعه مستطیل را دریافت کنید
که ۹ فٹ ۳۱/۳ انچ طول و ۶ فٹ ۴۱/۲ انچ
عرض دارد :
(۲۷۰) در مسابقه ۱۰۰ گز ا از ب بقدر ۵ گز و
در مسابقه ۲۰۰ گز ب از ج ۱۰ گز سبقت
برده می تواند پس دریافت کنید که در مسابقه
۴۰۰ گز ا از ج چه قدر سبقت خواهد برد ؟
(۲۷۱) اگر ۲۱۰ نفر ۱۰ ساعت یومیه کار کرده خندقی
را که ۱ میل طول و ۶ فٹ عرض و ۲
فٹ عمق دارد در ۷ روز کنده بتوانند
پس دریافت کنید که ۳۵ نفر ۷ ساعت یومیه


۵۴۴

کار کرده یک خندق دیگر را که ۶۶۰ فټ
طول و ۷ ۱/۲ فټ عرض و ۴ ۱/۲ فټ عمق
دارد در چند روز کنده خواهند توانست و
نیز دریافت کنید که هر شخص در یک ساعت
چند مکعب فټ زمین را میکند ؟
(۲۷۲) اوسط ۱۱ عدد مختلف ۳۰ است و اوسط
۵ عدد اول ۲۵ و ۵ عدد آخر ۲۸ است
پس عدد ششم را دریافت کنید *
(۲۷۳) چه قدر روپیه در راس المال ۴ ۱/۲ فیصده
نرخ ۱۰۳ ۳/۴ صرف شود که بعد از ادای
محصول آمدنی بقدر ۳ ۱/۲ فیصد ۴ هزار
روپیه آمدنی خالص سالانه باشد ؟

(۲۷۴) ۴ هقیله و ۶ هاف کراون و ۸ فلارن مساوی
۲ پونډ میباشد پس قیمت یک هقیله را
دریافت کنید *
(۲۷۵) اگر شرح محصول آمدنی فی روپیه ۸ پائی باشد
مبلغ محصول ۱۵ روپیه میباشد و چون در
شرح مذکور تخفیف شود مبلغ محصول به قدر


۵۲۵
۳ روپیه ۱۲ آنه کم می گردد پس شرح تخفیف
را دریافت کنید *
(۲۷۶) طول یک خانه دو چند عرض و چهار چند
ارتفاع آن است و خلای خانه مذکور ۲۱۶
مکعب گز است پس طول آنرا دریافت کنید؟
(۲۷۷) ا یک کشت را در ۵ روز و ب در ۶ روز
درو میکند و هر یک از آنها در این صورت
۱۱ ساعت یومیه کار میکند پس اگر هردو
متفق شده ۱۰ ساعت یومیه کار کنند دریافت
کنید که کشت مذکور در چند روز درو خواهد شد ؟
(۲۷۸) اگر ۳۸ نفر ۶ ساعت یومیه کار کرده یک کار را در ۱۲ روز
تمام کنند پس دریافت کنید که ۵۷ نفر ۸ ساعت یومیه کار کرده
دوچند کار مذکور را در چند یوم خواهند کرد ؟
(۲ نفر از نفری اول در یک ساعت آن
قدر کار می کنند که ۳ نفر از نفری دوم در
۱۱/۲ ساعت) *
(۲۷۹) وزن اوسط ۵ نفر ۷ سیر ۲ چهارک است
و چون وزن یک طفل خورد سال با وزن
آنها جمع شود وزن اوسط آنها بقدر ۷ پائو کم


۵۲۶

میشود پس وزن طفل را دریافت کنید *
(۲۸۰) تاجری در اختتام یک سال ۵ فی صد نفع
حاصل میکند و در اختتام سال دوم ۱/۲ ۷
فیصد و در این صورت نفع او به قدر
۴۱۲ روپیه ۸ آنه زیاده میباشد پس دریافت
کنید که سرمایه او چه قدر است ؟

(۲۸۱) یک دسته فوج در یک دقیقه ۱۰۸ گام
می رود و طول هر گام ۲ فٹ ۸ انچ میباشد
پس دریافت کنید که فی ساعت چه قدر
مسافت طی میشود ؟
(۲۸۲) عمله یک انجن ۲۱ روپیه و یک عباسی
برای خیرات جمع نمودند و هر شخص به قدر
تعداد عمله انجن مذکور شاهی داد پس تعداد
عمله را دریافت کنید *
(۲۸۳) ابعاد ثلاثه یک تخته سنگ مرمر ۳ فٹ
۷ انچ و ۲ فٹ ۱/۲ ۳ انچ و ۱ فٹ ۱/۴ ۲ انچ
است پس مساحت آنرا دریافت کنید *
(۲۸۴) یک ریل که ۸۸۰ فٹ طول دارد از شخصیکه


۵۲۷

فی ساعت ۴ میل می رفت در ۳۰ ثانیه
گذشت و بعد از ۱۵ دقیقه به سٹیشن ریل
رسید پس دریافت کنید که شخص مذکور در چه قدر
وقت به اسٹیشن مذکور رسیده باشد ؟
(۲۸۵) ۴۰ مرد و ۵۰ طفل ۶ ساعت یومیه کار کرده
کاری را در ۶ روز می کنند پس دریافت کنید
که ۸ مرد و ۲۰ طفل ۷ ساعت یومیه کار کرده
۱/۲ ۱ چند کار مذکور را در چند یوم تمام خواهند کرد؟
( یک مرد در سه ساعت آن قدر کار می کند
که یک طفل در ۵ ساعت ) +
(۲۸۶) اوسط عمر ۸ نفر بقدر ۲ سال زیاده میشود در
وقتیکه بر جای یک نفر از آنها یک شخص
دیگر که ۲۴ سال عمر دارد در جماعه آنها شامل
گردد پس عمر همان شخص دیگر را دریافت کنید +
(۲۸۷) اگر نرخ راس المال ۴ فیصد بوقت ادنیٰ آمدنی
شش ماهه ۹۳ باشد پس دریافت کنید که ۳
ماه قبل ازین نرخ راس المال مذکور چه قدر
بود ؟ در زمان مابین در نفع مبلغ صرف شده
هیچ فرق واقع نمی گردد +


۵۲۸

(۲۸۸) تنخواه هفته دار ملازمین یک کارخانه ۳۷۲۴ روپیه
است و در کارخانه مذکور چند نفر آهنگر به تنخواه
۲ روپیه ۱۰ شاهی یومیه ده چند آن تعداد
مستری به تنخواه ۵ روپیه ۶ شاهی یومیه و ۶
چند آن تعداد شاگرد به تنخواه ۲ روپیه ۴ شاهی
یومیه ملازم شده اند پس تعداد مستری ها را
دریافت کنید *

(۲۸۹) اگر در نصف اول سال شرح محصول آمدنی
فی ۲۰ روپیه - ۷ شاهی و در نصف دوم فی
۲۰ روپیه ۴/۳ شاهی باشد دریافت کنید که
دخل خالص آن شخص چه قدر خواهد بود که کل
آمدنی سالانه او ۳۰۸۵۰ روپیه ۶ شاهی باشد ؟

(۲۹۰) ابعاد ثلاثه سطح داخلی حوض آهنی ۶۲/۲ اینچ و
۳۶ اینچ و ۲۴ اینچ است چون حوض مذکور از آب
پر باشد وزن آنرا دریافت کنید ؟ (وزن مخصوص
آهن ۷ وزن مکعب فُت آب یکهزار اونس
و ضخامت چادر آهنی ۱/۲ اینچ میباشد *

(۲۹۱) در مسابقه ۲ میل (سبقت می برد ج ب ۲۲۰ گز عقب ا و


ج ١٠٦ گز عقب ب می ماند پس دریافت کنید که مسابقه ٣ میل ب از ج چه قدر سبقت خواهد برد ؟
(٢٩٢) چون نرخ برنج فی روپیه کله دار ٢٤ سیر باشد تنخواه ماهواره ١٨ مزدور ٨٥ روپیه میشود پس اگر نرخ برنج فی من ہندی ٢ روپیه ١٠ آنه ٨ پائی باشد مزد یومیه یک نفر به همان نسبت چه خواهد بود ؟
(٢٩٣) ا و ب باہم مسابقه کردید و تا حدی برفتار متساوی رفتند بعد از آن ب مانده شده و ٥٦ گز دیگر را طی کرده مسابقه را گذاشت و ا درین اثنا مسافت ٣٢٠ گز طی نمود و اوسط مسافت طی نموده هر دوی شان ١١٨٨ گز بود پس دریافت کنید که در کدام حد آنها مسافت تساوی را طی کرده بودند ؟
(٢٩٤) آمدنی حصص ٢٣ پوند یک کمپنی فی حصه یک پوند است و آمدنی حصص ١٥ پوند یک کمپنی دیگر فی حصه ٧٢٥ پوند میباشد پس اگر نرخ حصص اول فی حصه ٤٢/٩٢ پوند و حصص دوم


۵۳۰

۱۷ پوند باشد شرح نفع را که از زر صرف شده
حاصل میشود مقابله کنید *
(۲۹۵) یک شخص ۱۰۰ دانه سیب فی پیسه دو دانه و یکصد
دانه دیگر فی پیسه ۳ دانه خریده کل را فی دو
پیسه ۵ دانه فروخت پس دریافت کنید که او
را چه قدر نقصان رسید ؟
(۲۹۶) بحساب تجارت اخراجات تعمیر ۳ میل ۳ فرلانگ
۸۰ اگز فٹ ۶ انچ سڑک پخته را فی میل ۴۷۹
پونڈ ۱۵ شلنگ دریافت کنید *
(۲۹۷) یک ظرف کلان از چادر های آهنی ساخته شده
است که ضخامت آن ۱/۲ انچ و ابعاد ثلاثه سطح
خارجی آن ۱۰ انچ و ۸ انچ و ۵ ۱/۲ انچ است پس
اگر وزن یک مکعب فٹ آهن ۴ ۱/۲ ہنڈرڈ ویٹ
باشد قیمت حوض مذکور را فی ہنڈرڈ ویٹ ۸ روپیہ
دریافت کنید *
(۲۹۸) ۱ در یک وقت مقرر ۱ ۱/۲ چند ب کار می کند و
ب ۱ ۱/۳ چند ج اگر بالاتفاق کار کنند یک کار
خاص را در ۵ روز تمام میکنند اگر ۱ دو روز


۵۳۱

کار کند و باز بگذارد پس معلوم کنید که ب و
ج کار باقیمانده را در چند روز تمام خواهند کرد؟
(۲۹۹) اگر نرخ برنج فی روپیه ۱۰ پاؤ باشد یک رقم
مقرر ۷ نفر را در ۳۰ روز کفایت میکند پس
اگر برنج فی روپیه ۱۴ پاؤ باشد رقم مذکور برای
۶ نفر چند روز کفایت خواهد کرد؟
(۳۰۰) مزد یومیهٔ مزدوران در عوض ۴ آنه ۹ پائی
۶ آنه مقرر شده است پس دریافت کنید که
در نرخ ضروریات معاش بچه شرح فی صد
گرانی واقع شده که در مزد مزدوران این قدر
زیادت شده است؟
(۳۰۱) یک شخص ۵ حصه یک شرکت را خرید و
سه حصه را به نفع ده فیصد و دو حصه را
به نفع ۱/۲ ۱۶ فیصد فروخت و مقدار نفع در
صورت دوم از صورت اول ۲ پوند ۱۹
شلنگ ۱/۲ ۷ پنس زیاده است پس دریافت
کنید که قیمت خرید هر حصه چه قدر بود؟


۵۳۲

(۳۰۲) یک شخص ۲۵ سیر شیر فی سیر ۱ آنه ۶ پائی خریده
و به نرخ یک آنه ۳ پائی فروخته ۵ آنه نفع
حاصل میکند پس دریافت کنید که آن شخص در
شیر مذکور چه قدر آب آمیخته باشد ؟
(۳۰۳) اگر محصول آمدنی فی روپیه ۵ پائی باشد آمدنی
خالص یک شخص فیماه ۳۷۴ روپیه میباشد پس
اگر محصول آمدنی فی روپیه ۷ پائی شود آمدنی
خالص شخص مذکور فیماه چه قدر خواهد بود ؟
(۳۰۴) مساحت یک قطعه مربع که هر ضلع آن ۱۲ فٹ
۸ اینچ است دریافت کنید *
(۳۰۵) یک ریل بوقت ۱۲ بجه از مقام ۱ به طرف
ج که به مسافت ۱۰۰ میل واقع است برفتار
فی ساعت ۳۰ میل روانه میشود و همان وقت
از مقام ب که در وسط ۱ و ج واقع است
یک کالسکه در جانب ج برفتار فی ساعت
۱۰ میل روانه میشود پس دریافت کنید که چون
ریل مذکور به کالسکه برسد از ج چه قدر
دور خواهد بود ؟
(۳۰۶) اگر وزن ۱۳ اینچ برنج مساوی وزن ۱۷ اینچ آهن


۵۳۳
باشد و وزن ۱۵ اینچ آهن مساوی وزن ۱۶ اینچ
از زیر و ۱۹ اینچ از زیر مساوی وزن ۱۲ اینچ
جست باشد پس دریافت کنید که چند اینچ
جست در وزن مساوی ۲۳۷۰ اینچ برنج
خواهد بود ؟
(۳۰۷) اگر در نصف اول سال محصول آمدنی فی روپیه
۶ پائی و در نصف دوم ۳ فیصد باشد پس
اصل آمدنی سالانه آن شخص را دریافت کنید که
آمدنی خالص او ۱۴۵۴ روپیه ۱ آنه میباشد :
(۳۰۸) کدام رقم در راس المال ۳ فیصد به نرخ
۹۰ صرف شود که اگر یک هزار پوند را
از راس المال مذکور به نرخ ۳/۴ ۹۳ و باقیمانده
را به نرخ ۱/۲ ۸۴ به فروشیم و حاصل را در
۴ فیصد به نرخ برابر صرف کنیم آمدنی سالانه
به قدر ۹ پوند ۵ شلنگ زیاده شود ؟
(۳۰۹) ۱۱۵ روپیه ۲ آنه را بر ۲۰ پسر و ۲۵ دختر بدین
منوال تقسیم کنید که حصه پسر نسبت به حصه
دختر ۱۲ آنه زیاده باشد - نیز بیان کنید که


٥٣٤
حصه هر پسر چه قدر خواهد بود ؟
(۳۱۰) سه خمس مربع یک عدد ۱۲۶۱۵ است پس
آن عدد را دریافت کنید *
(۳۱۱) وسعت یک حوض ۳۴۲۰ گیلن است و طول
و عرض و عمق سطح خارجی آن ۱۱ ، ۱۲
فٹ و ۱۰،۲۵ فٹ و ۵،۱۶ فٹ علی الترتیب
میباشد پس اگر ضخامت اطراف ۱/۲ ۱ انچ باشد
دریافت کنید که ضخامت سطح زیرین آن چه
قدر خواهد بود ؟ یک گیلن = ۲۷۷،۲۷ مکعب
انچ *
(۳۱۲) ا و ب در ده میل مسابقه می کنند و ا
۲۰ دقیقه ب را رعایت مینماید و فی میل
۱/۴ ۱۷ دقیقه رفته او را در میل هشتم میگیرد
پس دریافت کنید که ب بلحاظ وقت و مسافت
چه قدر پس مانده باشد ؟
(۳۱۳) اگر ۱۷ نفر یک دیوار را که ۱۰۰ گز طول و
۱۲ فٹ ارتفاع و ۱/۲ ۲ فٹ عرض دارد در
۲۵ روز تعمیر کنند پس دریافت کنید که چند
نفر دو چند دیوار مذکور را در نصف وقت


۵۳۵
مذکور تعمیر خواهند کرد ؟
(۳۱۴) ده سال قبل ازین سکنه سه شهر ۱۷۶۵۰ نفر و
۱۹۶۰۰ نفر و ۱۸۷۶۰ نفر بود و اکنون سکنه
شهر اول بقدر ۱۸ فیصد و سکنه شهر دوم
بقدر ۲۱ فیصد کم شده است و سکنه شهر سوم
بقدر ۴۶۹۰ نفر زیاده شده است پس دریافت
کنید که در جمیع تعداد نفوس سه شهر مذکور در
ده سال گذشته چه قدر تغییر واقع شده است؟
(۳۱۵) یک شهر ۵۶۰۰ روپیه در راس المال ۵۱/۲
فیصد صرف نموده آمدنی سالانه بقدر ۲۷۵ روپیه
حاصل میکند پس دریافت کنید که به وقت خرید
راس المال مذکور نرخ آن چه قدر زیاده بود ؟
(۳۱۶) محیط آن عرابه کالسیکه را دریافت کنید که در
یک ثانیه ۵ گردش میکند و مسافت ۳۰ میل
را در ۴۴ دقیقه طی می نماید *
(۳۱۷) آمدنی سالانه شخص ۲۰۰ پوند است و محصول
آمدنی فی پوند ۷ پنس پس اگر محصول چاى فى
پوند ۱۱/۲ پنس زیاده شود دریافت کنید که شخص


۵۳۶

مذکور چه قدر خرج چای ۸ خورد را کم کند
که محصول آمدنی سالانه کفایت خرج چای او
را کند ؟
(۳۱۸) یک حوض سه انبو به دارد ا در ۲۰ دقیقه
و ب در ۳۰ دقیقه آنرا پر و ج در ۴۰
دقیقه خالی میکند پس اگر ا و ب و ج یکی
بعد دیگری یک یک دقیقه باز شود دریافت
کنید که حوض مذکور در چه قدر وقت پر خواهد شد؟
(۳۱۹) در یک قلعه ۳۰۰ مرد و ۱۲۰ زن و ۴۰ طفل
محصور است و در آن خوراک سی روزه
۲۰۰ مرد موجود است پس اگر خوراک یک زن
دو ثلث یک مرد و خوراک یک طفل نصف
خوراک یک مرد باشد و بعد از ۶ روز ۱۰۰
مرد با همه زنان و اطفال بگریزند معلوم کنید
که خوراک باقیمانده برای باقی نفری چند روز
کفایت خواهد کرد ؟
(۳۲۰) نرخ برنج ۵۰ فیصد گران تر شده است پس
دریافت کنید که خرچ فیصد چند کم شود که
در اخراجات کمی و بیشی واقع نگردد ؟


۵۳۷

(۳۲۱) یک شخص راس المال ۴ فیصد را که ۸۹۷۶ روپیه
سالانه حاصل دارد به راس المال ۵ فیصد تبدیل
میکند و حاصل سالانه او بقدر ۴۴ روپیه زیاده
میشود پس دریافت کنید که در متاع او چه قدر
تغییر واقع شده است ؟
(۳۲۲) یک هندوی ۱۷۵ پوند بنام یک سوداگر لندن
به مدت ۶ ماه در شهر مدراس خریده شده است
و نرخ تبادل فی روپیه ۲ شلنگ ۲/۱ پنس
بود مگر ۴ ماه قبل از مدت واجب الادای
هندوی مذکور به رسوم ۲/۱ ۲ فیصد فی سال
در شهر لندن وصول شد پس دریافت کنید
که در شهر مدراس هندوی مذکور بچه قدر خرید
شده و در لندن چه قدر از آن وصول گردیده
است ؟
(۳۲۳) یک شخص برنج ۱۵۱/۲ روپیه فی من ۱۵ روپیه
خرید و آن را به قیمت ۱۷ روپیه ۶ شاهی
فروخته ۸۵ روپیه نفع حاصل کرد پس دریافت
کنید که چه قدر برنج ضائع شده باشد ؟


۵۳۸

(۳۲۴) رقوم ذیل را بلحاظ مقدار ترتیب بدهید :-
۴/۷ و ۳/۲/۳ و ۱/۲ +
(۳۲۵) دو ریل بر دو سٹرک متوازی برفتار فی
ساعت ۲۵ و ۲۰ میل از یکدیگر به سمت مخالف
در ۸ ثانیه می گذرد و به سمت مطابق ریل
تیز از ریل سست در ۳۱۱/۲ ثانیه گذشته
می تواند پس طول ریل های مذکور را
دریافت کنید +
(۳۲۶) اگر قیمت ۶ دالر و ۶ روبل ۱ پوند ۱۳ شلنگ
۹ پنس و قیمت ۴ دالر و ۸ روبل ۱ پوند
۱۱ شلنگ ۸ پنس باشد دریافت کنید که قیمت
۶ دالر د ۸ روبل چه قدر خواهد بود ؟
(۳۲۷) در یک امتحان ۱ از نمبر کامیابی ۱۰ فی صد
کم حاصل میکند و ب نسبت به ۱ ۱۱۱/۹ فیصد
کم و ج نسبت به مجموع نمبر های ۱ و ب
۴۱۱/۴ فیصد کم حاصل میکند پس دریافت
کنید که ج کامیاب میشود یا ناکام ؟
(۳۲۸) ۶۵۰۰ روپیه دارم و دو راس المال موجود
است که یکی ۵ فیصد به نرخ ۱۰۳۳/۴ فیصد کم


۵۲۹

است و راس المال دیگر ۳ پائی فیصد فی روز
به نرخ برابر میباشد پس دریافت کنید که در
خرید کدام راس المال منفعت است و
فرق نفع سالانه چه قدر خواهد بود ؟
(۳۲۹) اگر تبادل حقیقی یکروپیه کله دار ۲ شلنگ
باشد و تبادل رسمی یک هندوی ۵۴۰ روپیه
۱۲ آنه در شهر لند ۵۱ پوند ۱۰ شلنگ پس
دریافت کنید که نرخ تبادل فیصد چند از
تبادل حقیقی کم است ؟

(۳۳۰) روز دو شنبه بتاریخ ۳ ماه جنوری ۱۸۸۸ ء
شخصی خریدن یک اخبار روزانه را به قیمت
یک پیسه شروع کرد پس دریافت کنید که
تا ۱۳ ماه جون شخص مذکور چه قدر صرف کرده
باشد ؟ اخبار مذکور در هفته یک روز معطل است ؟
(۳۳۱) دخل سالانه شخص بقدر ۱۵۰ پوند کم میشود
مگر چون محصول آن بجای فی پوند ۶ پنس
۷ پنس شده است در مقدار محصول تفاوت
واقع نمیشود پس دخل سالانه موجوده او را


۵۴۰
دریافت کنید :
(۳۳۲) ا و ب با هم مسابقه می کنند و رفتار آنها
نسبت ۱۷ و ۱۸ دارد ا مسافت ۲ ۱/۲ میل
در ۱۶ دقیقه ۴۱ ثانیه و ب مسافت معینه را
در ۳۴ دقیقه طی میکند پس معلوم کنید که
مسافت مذکور چه قدر است ؟
(۳۳۳) اگر ۵ مرد و ۸ طفل ۹ جریب کشت را در
۱۰ روز و ۴ مرد و ۴ طفل ۳ جریب را
در ۵ روز درو کنند پس دریافت کنید که
۲ مرد و ۳ طفل در ۷ روز چند جریب را
درو خواهند کرد ؟
(۳۳۴) ۴۲ گیلن مرکب شربت نیلوفر و بنفشه فی
صد ۷ ۱/۲ شربت بنفشه دارد و چون یک مقدار
آب در مرکب مذکور آمیخته شود مقدار شربت
بنفشه فیصد ۷ ۱/۲ می گردد پس دریافت کنید
که چه قدر آب در آن خلط شده است ؟
(۳۳۵) یک شخص ۱۹۰۰ پوند از راس المال ۴ فیصد
را به قیمت ۱۰۴ فروخته و حاصل ۹۶۲ پوند
۱۳ شلنگ ۴ پنس را به خرید یک راس المال


۵۴۱

۳ فیصد به قیمت ۹۵ صرف میکند و مبلغ
باقیمانده را به سود قرض می دهد پس دریافت
کنید که شرح سود قرض چه قدر باشد که
آمدنی سالانه او تغییر نیابد ؟
(۳۳۶) اگر شرح سود ۳ فیصد باشد پس دریافت
کنید که نرخ تبادل رسمی هندوی های
هندوستان که بلا توقف در انگلستان ادا
می شود چه قدر خواهد بود ؟ (چون هندوی
های که بعد از ۴ ماه واجب الادا باشد
به نرخ فی روپیه ۱ شلنگ ۲/۱ ۱ پنس در لندن
به فروش برسد) *

(۳۳۷) یک سوداگر ۶۰ گز پارچه بخرد و نصف آن
را به نفع فی گز ۳ آنه و نصف باقیمانده را
به نفع فی گز ۲ آنه فروخته ۴۴ روپیه ۱ آنه
وصول میکند پس دریافت کنید که قیمت خرید
یک گز چه قدر است ؟
(۳۳۸) شخصی چند دانه سیب به ۹ روپیه کله دار
می خرد و پیسه قیمت یک سیب مساوی جذر


۵۳۲
تعداد سیب مذکور است پس دریافت کنید که تعداد سیب چند و قیمت یک دانه چند پیسه است ؟
(۳۳۹) یک ریل برفتار فی ثانیه ۸/۳۰ فٹ از شهر مدراس به وقت ۷ بجه صبح روانه میشود و از یک ریل دیگر که از موضع آرکونم به وقت ۷ بجه ۲۰ دقیقه صبح روانه شده بود در راه می گذرد پس اگر رفتار ریل دوم نسبت به ریل اول یک ثلث زیاده باشد و مسافت مدراس و ارکونم ۴۲ میل باشد دریافت کنید که ملاقات دو ریل مذکور در کدام حد واقع شده باشد ؟
(۳۴۰) اگر ۵ مرد و ۲ زن و ۳ طفل یا ۶ مرد و ۴ طفل ۳ جریب کشت را در ۵ روز درو کنند دریافت کنید که ۳ مرد و ۲ زن و یک طفل در ۱۱ روز چند جریب درو خواهند کرد ؟ ( کار یک مرد = کار ۳ طفل ) ÷
(۳۴۱) یک سوداگر در سال اول ۳۴ فیصد از سرمایه خود نقصان میکند لاکن در سال دوم به قدر ۴۰ فیصد آن سرمایه که در اختتام سال اول


۵۴۳

نزد او موجود بود نفع حاصل میکند و اکنون
سرمایه او نسبت به سال اول بقدر ۷۲۰ روپیه
زیاده شده است پس سرمایه اصلی او را
دریافت کنید :
(۳۴۲) یک شخص مبلغ مساوی در راس المال ۳ فی
صد به نرخ ۹۷۱/۲ و راس المال ۳۱/۲ فیصد
به نرخ ۱۰۲۱/۲ صرف نمود و نفع سالانه برای
او به قدر ۲۵۹ پوند ۱۰ شلنگ حاصل شد
پس دریافت کنید که کل مبلغ او چند بود ؟
(۳۴۳) یک سوداگر لندن دو هندوی را که هر یک
از پنج هزار روپیه است از هند میخواهد و
هر یک از آنها بعد از یک ماه واجب الادا
است پس یکی را از آنها فوراً به شرح ۳
فیصد فی سال ادا می کند و دیگر را بر وقت
مقرر آن به نرخ فی روپیه ۱ شلنگ ۹ پنس
تبدیل نموده همان قدر وصول میکند که از
هندوی اول وصول شده بود پس دریافت
کنید که نرخ تبادل یک ماه قبل از این چه
بوده است ؟


۵۴۵

به چند دقیقه می دود ؟
(۳۴۷) ۱۶ ڈارک = ۱۷ گنی و ۱۹ گنی = ۲۴ پسٹول
و ۳۱ پسٹول = ۳۸ سیکوین پس دریافت
کنید که ۱۵۸۱ ڈارک مساوی چند سیکوین
است ؟
(۳۴۸) مال ۳۳۵۷۵ روپیه ۴ آنه به چه قدر
مبلغ بیمه شود که در صورت نقصان قیمت
مال و همه اخراجات آن وصول شود -
(شرح بیمه ۷۲۵ ، ۴ فی صد و محصول
خاص آن ۳/۴ آنه فی صد و دلالی ۱/۲ فیصد
است) :
(۳۴۹) شخصی ۲۶۰۴۱ پونڈ در راس المال ۴
فی صد دارد و بقدر ربع حاصل سالانه
خود پس انداز کرده به شرح ۴ فی صد
قرض میدهد پس دریافت کنید که در
اختتام سال چهارم آمدنی او چه قدر
خواهد بود ؟


۵۴۶

کسور منطق

نصف ۱/۲
ثلث ۱/۳
ربع ۱/۴
خمس ۱/۵
سدس ۱/۶
سبع ۱/۷
ثمن ۱/۸
تسع ۱/۹
عشر ۱/۱۰

کسور اصم

۱/۱۱
۱/۱۳

وغیره الی آخر


۵۴۷
جوابات
امثله نمبر ۱۸۵
(۱) ۳ ، (۲) ۲۰۱ ، (۳) ۷۰۷ ، (۴) ۱۰۴ ،
(۵) ۰۰۰۸ ، (۶) ۱۰۰۰۰۰۹ (۷) ۱۲۰۴۰۰۶
(۸) ۰۱۳۰۰۵، (۹) ۱۰۰۰۱۰۰۰۱ (۱۰) ۱۰۰۶۵۰۲
(۱۱) ۷۴۰ ، قـ ۰۰۰۷ و ۰۰۷ ،
(۱۲) ۲۹۰ و ۲۰۹ قـ ۲۹۰۰۰ و ۰۲۹ ،
(۱۳) ۲ و ۰۲ ، قـ ۲۰۰ و ۰۰۰۲ ،
(۱۴) ۲ ، و ۰۰۲ ، قـ ۲۰ و ۰۰۰۰۲ ،
(۱۵) ۳۴ و ۳۴ ، قـ ۳۴۰۰ و ۳۴-۰ ،
(۱۶) ۳ ، ۷۰ و ۷۰۳ ، قـ ۷۰۳۰ و ۷۰۳-۰ ،
(۱۷) ۱۰-۰۳ و ۱۰۰۳ ، قـ ۱۰۰۳ و ۰۰۱۰۰۳ ،
(۱۸) ۰۷ ، و ۰۰۰۷ ، قـ ۷ و ۰۰۰۰۰۷ ،
(۱۹) ۳۹۲ و ۳،۹۲ قـ ۳۹۲۰۰ و ۰۳۹۲ ،
(۲۰) ۳۲۴،۵ و ۲،۳۴۵ قـ ۲۳۴۵۰ و ۰۲۳۴۵ ،
(۲۱) ۳۰۰۰۰ و ۳۰۰- قـ ۳۰۰۰۰۰۰ و ۳ ۰


۵۴۸

(۲۲) ۱۲۳۲ و ۱۲۳۲ ، ۱۲۳۲۰۰ و ۱۲۳۲ ،
(۲۳) ،۱ (۲۴) ،۰۱ (۲۵) ۳۵ ۰،۰۵ ۷ ۰، ۴۰
(۲۶) ۲۵ ، ۲ ۶،۰ ، ۰، ۳ ،  +

امثله نمبر ۸۶

(۱) ۲/۵ (۲) ۳۴/۴۵ (۳) ۱/۲۵ (۴) ۳/۴
(۵) ۳۴/۵۵ (۶) ۱/۲۰ (۷) ۱/۴۰ (۸) ۳/۴۰
(۹) ۵۲/۹۵ (۱۰) ۲۹/۴۲ (۱۱) ۱۲۵۰۸/۳۱۲۵ (۱۲) ۲۸۹/۴۰
(۱۳) ۵/۶ (۱۴) ۱/۱۶ (۱۵) ۱/۱۱۱ (۱۶) ۱۱/۱۶۰۰۰
(۱۷) ۱۶۲۰۰۱/۲۰۰۰ (۱۸) ۱۰۳/۱۶ (۱۹) ۱۶۰۲۱/۳۲۰۰ (۲۰) ۱۷۵۰۰۱/۲۵۰۰۰
(۲۱) ۲ ۱/۲ (۲۲) ۷ ۱/۲ (۲۳) ۸ ۱/۲ (۲۴) ۱ ۴/۲۵
(۲۵) ۱/۲ ۲ (۲۶) ۳ ۱/۴ (۲۷) ۹ ۱/۸۰ (۲۸) ۶ ۳/۴۰۰
(۲۹) ۳ ۱/۴۰۰۰ (۳۰) ۷ ۲۷/۴۰۰ (۳۱) ۱۲ ۹/۴۰
(۳۲) ۱۱ ۱/۴ (۳۳) ۲ ۱/۱۰۰۰۰ (۳۴) ۱ ۷۱۱/۳۲۰۰
(۳۵) ۱ ۲۸۹/۴۰۰۰۰۰ (۳۶) ۱۲ ۱۶۵/۲۰۱۸ (۳۷) ۷ ، (۳۸) ۹،
(۳۹) ۱۲ (۴۰) ۲ ۷، ۴ (۴۱) ۶۰۰۳، (۴۲) ۰،۷۲۵۷۰،
(۴۳) ۰،۳۲۹، (۴۴) ۷۰۹ (۴۵) ۱۵۲۳۲۵، (۴۶) ۶۰۰۲،
(۴۷) ۲۰۰۷۰۳ (۴۸) ،۰۱ (۴۹) ۵ ۱۲ ۰ ،
(۵۰) ۱۰۰۰۷۹ +


۵۴۹
امثله نمبر ۸۷
(۱) ۲۰، ۱۶۳ (۲) ۳۷، ۷۹ (۳) ۴۳ ، ۳۱
(۴) ۸۰ ، ۳۳ (۵) ۱۰ ، ۳۶، ۱۱ (۶) ۱ (۷) ۱۰
(۸) ۹۰۹، ۹۰۹۹ (۹) ۱۴، ۵۳، ۳۰۲ (۱۰) ۸ (۱۱) ۱۰۰۰
(۱۲) ۴۱۷ ، ۱۱۱۵۷ (۱۳) ۸۱ ۲۹ ، ۶۶۹
(۱۴) ۶۵۷ ، ۲۲۳۶ (۱۵) ۱۳۱ ، ۷۳۲
(۱۶) ۳۴۷ ، ۲۳۴۷۸ روپیہ (۱۷) ۷۴۷۰۱۹۹ پونڈ
(۱۸) ۴۸۱۹ ، ۴۱ دقیقه (۱۹) ۴۷۵ ، ۳۳۲ فٹ
(۲۰) ۳۰۷ ، ۴۱ انچ *
امثله نمبر ۸۸
(۱) ۷۰۸۴ (۲) ۱۶۹۷۱۱ (۳) ۱۶۰۹۹۲۲
(۴) ۷۰۳۳۲ ، ۱۹۹ (۵) ۶۲، ۶۲۵ (۶) ۲۰۴، ۱۰۳
(۷) ۱۰۰۰۲۷۵ (۸) ۰۱۱۸۷۶۶ ، (۹) ۷۷۵۵۵۴۶۲۳
(۱۰) ۳۴۲ ، ۸۱۷ (۱۱) ۷۷ ، (۱۲) ۲۰، ۶۳ ۲
(۱۳) ۷۶۰۰۰۱ روپیہ (۱۴) ۹۹۹۳۹ ، شاہی
(۱۵) ۹۶۸۸۳۰۹ (۱۶) ۶۹۶، ۱۶۲ (۱۷) ۸۳، ۹۵۸۳
(۱۸) ۱۹۹۴ ، ۲۵۲۱۸ (۱۹) ۴۷۱ ، ۱۲۸ (۲۰) ۳۴، ۱۴۵۹


۵۵۰

+ ۲۷۱۸۳ (۲۱)
امثله نمبر ۸۹

، ۱۳۴۶ (۳) ۳۶ (۲) ۷۴۵۲ (۱)
، ۰۰ ۳۲۴ (۶) ، ۰۰۱۵۲۴ (۵) ۶۰۰۶ (۴)
۲۴ ۵۶ ، ۸۸۸۴ (۸) ۲۸ ، ۰۰۰ ۲۸ (۷)
۱، ۶۲۰۲۳ (۱۱) ۳۰، ۲۲۸ (۱۰) ۴۰، ۸۰۴ (۹)
۸ (۱۴) ۴۲۶۲۰۱۴ (۱۳) ، ۰۰۰۳۱۲۵ (۱۲)
۵۸۹،۱۲ (۱۸) ۲۱۹۰۳۲ (۱۷) ۸ (۱۶) ، ۵۸ (۱۵)
،...۰۳۷۳۸۰۲۸ (۲۱) ،.... ۲۲۳ (۲۰) ، ....۸ (۱۹)
۳۶۵ (۲۵) ، ۸۲۰۰۸ (۲۴) ، ۰۰۰۱ (۲۳) ، ۸۱۹ (۲۲)
،۰۹۶ (۲۸) ۱۲۰۹ ، ۱۱ (۲۷) ۳۰۹۱ ، ۷۴۹۷ (۲۶)
۴۸ ، ۶۳ ۲۸۵۰۳ (۳۰) ، ۱۳۴۶ ۲۰۰۲۵ (۲۹)
، ۰۰۰۰۸ (۳۳) ، ۰۱۵۶۲۵ (۳۲) ۱۵ ، ۶۲۵ (۳۱)
۱ (۳۶) ۱، ۳۳۱ (۳۵) ۲، ۱۶ (۳۴)
، ۰۰۰۸۱ (۳۹) ۲۴۰۱ (۳۸) ، ۰۰۰۰۰۰۱۲۵ (۳۷)
۲، ۶۰۷ ۲۵۵ (۴۲) ۳۸ ، ۹۳۷۵ (۴۱) ۲۷ ، ۵ (۴۰)
۹۰ ، ۰۰۲۵ (۴۴) ۷ ، ۵۹۶۷ (۴۳)
۴۲۱ ، ۳۶۸۷۵ (۴۵)


۵۵۱
اشله نمبر ۹۰
(۱) ۱۷۲۷ (۲) ۱۶۳۷۲ (۳) ۱۷۲ (۴) ۰۰۰۴۳ ،
(۵) ۱۴۹۹ (۶) ۰۰۰۰۴۷۹ (۷) ۰۰۰۰۲۶۳۷۵ ،
(۸) ۱۰۴۳ (۹) ۰۰۰۰۰۰۲، (۱۰) ۱۷۷۱۲۵
(۱۱) ۰۰۰۰۰۰۰۰۲۱۲ (۱۲) ۶۰۵۲۸ ،
(۱۳) ---۱۷۸۴۷۸۲ (۱۴) ---۹..... ،
(۱۵) ---۲،۴۲۹۶۷ (۱۶) ---۴۰..... ،
(۱۷) ---۲..... ، (۱۸) ---۳۰۷۱۴۲۸
(۱۹) ---۱۶۳۰۵۸۶ (۲۰) ---۱۹۰۰ ،
(۲۱) ---۳..... ، (۲۲) ۲۷۰۶۲۵ (۲۳) ،۴۶۶۲۵
(۲۴) ---۲۸۵۷.. ، (۲۵) ۶۲۳۶ ،
(۲۶) ---۱۲،۱۸۱۸۱۸ (۲۷) ۲۰۲۹۳۷۵
(۲۸) ---۵۴۰.... ، (۲۹) ۶۶۵۹ ،
(۳۰) ---۱۶۶۶۰۰ ، (۳۱) ۳۱۷۲۵ (۳۲) ۳۵۲،۲۵
(۳۳) ۷۲۴ ، (۳۴) ۲۵۳۲ (۳۵) ۱۲۰۰ (۳۶) ۶۴۰
(۳۷) ۰۰۲، (۳۸) ۷۴۳ ، (۳۹) ۲۰
(۴۰) ۲۰۴۰.۰۰ (۴۱) ۲۲۵۰۰ (۴۲) ۵۸۰۷۰
(۴۳) ۳۵۹۶ (۴۴) ۱۲۱۳۲ (۴۵) ۱۷۵۰۰


۵۵۳
(۴۶) ۱۷۴ (۴۷) ۷۵۰۰۰۰ (۴۸) ۶۰۰۷۸۵۳
(۴۹) ۱۲۸۷۱۸۵۱۸ (۵۰) ۵،۲۰۸۳۳
(۵۱) ۳۳،۳۳۳۳۳ (۵۲) ۶۰۸۳۶۶
(۵۳) ۶۰۲۳۲۰ (۵۴) ۶۰۰۶۵۰
(۵۵) ۳۳۰۵۷۸۵۱،۲۳۹۶۶
(۵۶) ۸۳،۳۳۳۲۵ (۵۷) ۹،۵۸۹۰۴
(۵۸) ۶۰۱۲۱۶ (۵۹) ۳۰۵ (۶۰) ۷۵۲
(۶۱) ۲،۵۳۳۳۳۳ (۶۲) ۶،۳۱۲۵
(۶۳) ۶۰۰۰۰۹۲
(۶۴) ۳۲۷۱۲،۲۸۵۷۱۲
(۶۵) ۵۶۲۸،۵۷۱۴۲۸
(۶۶) ۱۱۹۱،۷۵ (۶۷) ۱۱۴۵،۸۳۳۳۳۳
(۶۸) ۶۰۱۸۱۸۱ (۶۹) ۶۰۲۱۲۲۸
(۷۰) ۳۷۷۱،۷۷۷۷۷۷
(۷۱) ۹، (۷۲) ۸ (۷۳) ۶۲۷ (۷۴) ۶۵،
(۷۵) ۲۵، (۷۶) ۷۵، (۷۷) ۱۲۵، (۷۸) ۳۷۵،
(۷۹) ۱،۴۳۷۵ (۸۰) ۶۰۹۳۷۵ (۸۱) ۹،۸۷۵
(۸۲) ۳،۲۸ (۸۳) ۲،۶۸ (۸۴) ۴۳۳۳۳
(۸۵) ۱۶۶۶۶ (۸۶) ۶۲۸۵۷۱


۵۵۴
(۸۷) - - - - ۲۷۲۷۲ ، (۸۸) - - - ۶۹۲۳۰ ،
(۸۹) - - - ۱۴۴۴۴۴ ، (۹۰) - - - ۱۸۱۸۱ ،
(۹۱) - - - ۸۴۳۳۳۳۳ ، (۹۲) - - - ۴۸۲ ۳۲ ،۱۰
(۹۳) - - - ۵۸۶۴۱۶۶۶
(۹۴) ۸ ، ۷۵۰ و - - - ۶۶۶۶ ،
(۹۵) ۵ ، و - - - ۴۱۶۶ ، و - - - ۲۷۲۷ ،
(۹۶) ۵۵ ، و - - - ۵۳۳۳ ، و ۵۲۵ ،
(۹۷) ۳۷۵ ، و ۵۱۲۵ ، و - - - ۲۱۸۷ ،
(۹۸) ۴۴ ، و - - - - ۴۳۳۳ ، و ۳۵ ،
(۹۹) - - - ۷۷۷۷ ، و - - - ۷۱۲۲ ، و ۲ ،
(۱۰۰) ۰۲۱۶ ، (۱۰۱) ۱۱۲۵ ، (۱۰۲) ۳۵ ، (۱۰۳) ۳ ،۲
امثلہ نمبر ۹۱
(۱) ۲۵ ، و ۷۵ ، ۱۰۸ (۲) ۰۳ ، و ۱۲ ، ۷۲
(۳) ۰۰۴ ، و ۴ ، (۴) ۲۴ ، و ۶
(۵) ۰۰۵ ، و ۱۷ (۶) ۱۲ ، و ۲ ، ۷
(۷) ۰۰۰۱ ، و ۰۸ ، (۸) ۰۶ ، و ۱۱۷۵۴۱۶
(۹) ۰۳ ، و ۱۷ (۱۰) ۰۶ ، و ۱۸۰
(۱۱) ۰۵ ، و ۱۴۰ (۱۲) ۰۲۵ ، و ۵ ، ۱


امثله نمبر ٩٢

(۱) غیر متناهی (۲) متناهی
(۳) غیر متناهی (۴) متناهی
(۵) غیر متناهی (۶) متناهی
(۷) غیر متناهی (۸) غیر متناهی
(۹) غیر متناهی (۱۰) غیر متناهی (۱۱) متناهی (۱۲) متناهی
(۱۳) متناهی (۱۴) متناهی (۱۵) غیر متناهی
(۱۶) ۳ و ۶ و ۷ و ۹ و ۱۱ و ۱۲ و ۱۳ و ۱۵ و
۱۶ و ۱۷ و ۱۸ و ۱۹

امثله نمبر ۹۳

(۱) ٣ ، (۲) ۶ ، (۳) ۶۴۷۱م ٧ ،
(۴) ۱۶۱۶ (۵) ۱۶۱۸ (۶) ۱۶۵۳۸۴۶۱
(۷) ۴۶ ، (۸) ۱۶۰۰۹ (۹) ۶۲۷ ،
(۱۰) ۳۷۲۳۰۷۶۹ (۱۱) ۶۴۷۴۰۹ ، ۱۱
(۱۲) ۵م۷۰ (۱۳) ۳۷۶۰۰۳ ،
(۱۴) ۲۰۸۳ ، (۱۵) ۳۷۸۸۴۶۱۵
(۱۶) ۸۱م ، ٧ (۱۷) ۵۷۴۸۵۷۱م ، ۵


۵۵۵

(۱۸) ۷۹۲۳ ، ۱۰۶ (۱۹) ۱۳ ، ۷
(۲۰) ۵ ۷ ۲۸ ، ۹ (۲۱) ۱۹۸ : ۱۶۰
(۲۲) ۷۹ ۳۰ ۲۴ ، ۱۳ (۲۳) ۳۲۸ ۷ ۵ ۳۰ ۸ ۵
(۲۴) ۹۰ ۶۰ ۵۵ ۴ (۲۵) ۱۲ ، ۵ (۲۶) ۹ ،
(۲۷) ۱۲۲۸ ۶۰ (۲۸) ۷ ، ۱۷
(۲۹) ۷۹۸ ۱۲ ، (۳۰) ۳۰۸ (۳۱) ۱۴ ،
(۳۲) ۵ ، (۳۳) ۱۵ : ۲۰ (۳۴) ۱۵ ، ۱۰ ،
(۳۵) ۱۵ ... ، (۳۶) ۱۰۶ ، ۸ (۳۷) ۲۴۸۵ ۳۴ ۳
(۳۸) ۴۲ ۷ ۱۱ ۲۹ ۳۵ ۸۲ ۵۸ : ۶
(۳۹) ۴۲ ۶۸ ۳ ۴ ۷ ۸۹ ۱۵ ۲۶ ۳ ۱ ۱۰۵ ۲۲
(۴۰) ۸۲۶ ۷ ۴۳۰ ۳۹۱۳ ۷ ۲۱ ۵۶۵ ۸۶۹ : ۶
(۴۱) ۹۰ ، ۱۰ (۴۲) ۹۹۰۰ : ۶
(۴۳) ۷۹۲ ۳۰ ، ۲ (۴۴) ۱۲۴ ۷ ۸۵ ، ۲۲
(۴۵) ۴۲ ، ۲ (۴۶) ۴ ، ۲۲
(۴۷) ۸۲۶ ۴۴ ۳۳ ۹۱۳۰ ۷ ۲۱ ۵۶۵ ۸۶۹ ، ۷
(۴۸) ۱۲۲۸۵ ۱۶ ، (۴۹) ۷۹۲۳ ، ۶۰ ۶
(۵۰) ۱۴ ۷ ۸۵ ۲۲ ۶ (۵۱) ۸۲ ، ۶
(۵۲) ۶ ... ۶ +


۵۵۶

امسله نمبر ۹۴
(۱) ۳۵۳۴ ۲۳ ،
(۳) ۶۴ ۷۶ ۴ ،
(۵) ۱۲۳۱ ۰۰ ،
(۲) ۶۷ ۳ ۴ ،
(۴) ۳۴۵ ۴ ۲ ،
(۶) ۱۲۳۵۲۳ ،
(۷) ۱۲۳۶۱۲۳ ، (۸) ۱۲۳۵۶۲۳ ،
(۹) ۴۴۴۴۴۴۳ ، و ۲۴۴۲۴ ، و ۲۴۷۸۶۷
(۱۰) ۲۰۲۰۲۰۲۰۲۰۲۰۲ ، و ۲۳۴۲۳۲۳۴۲۳۱۲
و ۳۷۶۵۳۷۶۵۳۷۶۵ ،
(۱۱) ۳۳۲ ، و ۷۸۷ ، (۱۲) ۳۴۵ ، و ۶۷ ۶ ، و ۲۴۴ ،
(۱۳) ۳۰۷۷ ، و ۷۶ ۷۶ ،
(۱۴) ۷۶۷۶ ، و ۷۷۷۷۷ ، و ۱۲۳ ۰۰ ،
(۱۵) ۲۳۸۸۸ ، و ۱۲۳۱۲ ، و ۰۲۳۲۳ ،
(۱۶) ۳۳۳۳ ، و ۷۶ ۷ ، و ۲۳۰ ۷ ،
(۱۷) ۷۷۷۷۷۷۷ ، و ۱۲۴۲۴۲۴ ،
و ۲۳۷۲۳ ۷ ۲۴ ،
(۱۸) ۴۴۴۴۴۴۳ ، و ۶۸ ۲۸ ۶۸ ۲ ، و
۳۱ ۱۲ ۳۱ ،
(۱۹) ۲۰۲۲ ۳۴ ، و ۲۳ ۸ ۷ ، و ۳۱ ۱۱ ،


۵۵۷

(۲۰) ۴۲۳۳۲۳ ، و ۷۲۷۲ ، وش ۱۲۰۳۲ ،

امثله نمبر ۹۵

(۱) ۲/۳ (۲) ۲/۳ (۳) ۱/۷ (۴) ۱۰/۳۱

(۵) ۵/۱۸ (۶) ۲۹/۱۸۰ (۷) ۲۵/۳۶ (۸) ۲۵/۳۶

(۹) ۱۵۷/۱۹۹۸۰ (۱۰) ۱۶۳/۱۹۸۰۰ (۱۱) ۵۲۷/۲۹۵۰۰۰ (۱۲) ۹/۱۱۰

(۱۳) ۳ ۱۳/۹۹۹ (۱۴) ۳ ۲۱۲/۴۹۵ (۱۵) ۷ ۱۳/۴۹۵ (۱۶) ۳۱ ۴۰۰/۹۹۹

(۱۷) ۵۹۲/۹۹۹ (۱۸) ۱/۱۶ (۱۹) ۲ ۱۴/۲۱ (۲۰) ۱۰ ۱۲۷۱/۲۹۵۰

(۲۱) ۳۷/۳۰۰۰ (۲۲) ۱/۸۸ (۲۳) ۷۲/۳۴۰۰ (۲۴) ۱۰۳/۲۷۰

(۲۵) ۱/۱۴۸ (۲۶) ۲/۱۶۵ (۲۷) ۲۲/۱۱۱ (۲۸) ۷۵۷/۴۳۳۰

(۲۹) ۱/۳۹۹۶ (۳۰) ۹۹۰۱/۹۹۰۰۰ (۳۱) ۳ ۷/۹۹۹۰ (۳۲) ۲۹/۱۳۳۲

(۳۳) ۱۱/۳۰ (۳۴) ۷۹/۱۱ (۳۵) ۱۲۱/۹۰ (۳۶) ۸۳/۳۰

(۳۷) ۱۹۲/۱۸۰ (۳۸) ۹۱۱/۳۳۰ (۳۹) ۳۳۹۱/۳۳۰

(۴۰) ۲۰۰۲۳/۴۹۹۵ (۴۱) ۱۱۷۵۳/۱۶۵۰ (۴۲) ۱۹۹۹/۲۲۲

(۴۳) ۲۵۴۱۹/۴۲۲۰ (۴۴) ۱۳۹۹۹۱/۹۹۹۰ (۴۵) ۱۲۱/۴۴ (۴۶) ۷۲۵/۵۲

(۴۷) ۳۶۶۶۷/۴۳۳۲ (۴۸) ۹۹۹۰۱/۹۹۹ (۴۹) ۱۱ ، (۵۲) ۳۶۸ ،

(۵۰) ۱۷۷ ، (۵۱) ۱۰۰ ، (۵۷) ۳ ، (۵۸) ۴

(۵۹) ۴ (۶۰) ۱۰ +


۵۵۸

امثله نمبر ۹۶

(۱) ۸ ، ۷ ، ۳ (۲) ۲ ۳ ۹ ، ۷ ،
(۳) ۵ ، ۹ ، ۱۱ (۴) ۳ ، ۵ ۸ ۴ ، ۶
(۵) ۲ ۸ ، ۷ ۴ (۶) ۱ ۹۰ ۸۲ : ۱۳۰ ۳ ۱۸
(۷) ۹ ۵ ۸ ، ۲ (۸) ۸ ، ۹۸ ۸
(۹) ۵ ۷ ۳ ، ۱۰ (۱۰) ۲ ۰ ۰ ۶ ، ۸
(۱۱) ۳ ۸ ۱ ۹ ۲ ۰ ، ، (۱۲) ۵ ۵ ۶ ۸ ۳ ، ۵
(۱۳) ۲ ۱ - ۲۳ ۱۷ ، ۱۹ (۱۴) ۳ ۶ ۶ ۳ ، ۹ ۰ ۰ ،
(۱۵) ۹ ۹ ۲ ، ۱۱ (۱۶) ۹ ۱ ۷ ۸ : ۲۳ ، ۷ ، ۱
(۱۷) ۹ (۱۸) ۳ ۱ ۲ ۷ ۸ ، ۵
(۱۹) ۵ ۶ ۲ ۷ ۵ ۳ ۴ ۶ ۳۵ ، ۷۵ (۲۰) ۴
(۲۱) ۲ ۴ ۹ ۷ ۹ ۵ ، ۱۱ (۲۲) ۱ ۴ ۴ ۷ ۹ ۲ ۵ ۷ ، ۲
(۲۳) ۴ ۳ ۷ ۶ ۳ ۵ ۶ ۵ ۷ ۵ ۲ ۸ ۷ ، ۲ ۹
(۲۴) ۳ ۹ ۵ ، ۷ ، ۳ (۲۵) ۹ ۴ ۰ ۷ ۷ ، ۰ ، ۳
(۲۶) ۸ ۷ ۷ ۷ ۶ ۶ ۰ ۵۹ ۸ ۳ ، (۲۷) ۰ ۱ ۱ ۰ ، ۹ ،
(۲۸) ۵ ۹ ۷ ۸ ۳ ، ۳ (۲۹) ۶ ۷ ۸ ۲ ۷ ۴ ، ۲
(۳۰) ۳ ۲ ۵ ۶ ، ۷ ، ۶ (۳۱) ۱ ، ۹ ۸ ،
(۳۲) ۸ ۵ ۴ ، ۷ (۳۳) ۱ ۰ ۶ ۲۲ ۴ ۳۳ ۹ ۴ ۶ ۴ ، ۲


۵۵۹
(۳۴) ۴ ۳۱ ۲ ، (۳۵) ۵ ۹ ۶ ۲ ۸ ۳ ۹ ۸ ۷ ۳
(۳۶) ۴ ۷ ۲ ۹ ۳ ۴ ۵ - ۶ ۱ ۶ ۱ ۷ ، ۷
(۳۷) ۱ ۳ ۳ ۵ ۵ ۲ ۲ ۲ ۴ ۴ ۳ ، (۳۸) ۶ ۸ ۷ : ۳ ۱۲ ،
(۳۹) ۲ ۸ ۵ ۷ ۱۲ ۵ ۳ ۷ ۰ ۱ ۷ ۷
(۴۰) ۵ ۶ ۱۹ ۰ ۳ ۲ ۷ ، ۲۹

امثله نمبر ۹۷

(۱) ۲ ۰ ۰ ۶ ، (۲) ۵ ۸ ۱ ، (۳) - - - ۴۲ ۸ ۸ ۳ ۳ ۱
(۴) ۱۶ ، (۵) ۴ ۵ ۷ ۱۹ ۴ ۶ ۲ ۸ : ۱ ، (۶) ۲ ۶ ۹ ۶ ، ۵۱
(۷) ۵ ، (۸) ۵ ۲ ۴ ۵ ۶ ۱ ۰
(۹) - - - ۵۲ ۳ ۲ ۸ ۸ ۵ ۳ ۳ ۲ (۱۰) - - - ۲ ۳ ۹ ۴ ۹ ۷ ۲
(۱۱) ۴ ۱۴ ۵ ۷ ۸ ۷ ، (۱۲) - - - ۳۲ ۲ ۶ ۳ ۲ ،
(۱۳) ۳ ۵ ۸ ۱ ۸ ۲ ۸ ۰ ، (۱۴) ۷ ۵ ۹ ۳ ، ۶۹

امثله نمبر ۹۸

(۱) ۷ ۴ ۸ ۵ ۴ ، ۱۲۰ (۲) ۵ ۷ ۸ ، ۱۴ ۳ ۳ ۱
(۳) ۵ ۰ ۷ ، ۵ (۴) ۵ (۵) ۵۷۲۰/۱۱۳۲۹ یا - - - ۴۸ ۰ ۵ ۱
(۶) ۳۵۰ (۷) ۱۲ ، (۸) ۳ ۸ ۳ ۰ ، (۹) ۲۰
(۱۰) ۲ ۵ ۹ ۰ ۸ ۴ ، (۱۱) ۱۲۵ ، (۱۲) ۶ ۴۲ ۳ ۱۱


۵۶۰
(۱۳) ۸ (۱۴) ۴۶۷۵/۲۰۹۹۳ یا - - - ۲۲۲۶۹ ،
(۱۵) ۰۰۱ ، ۹۹۸ (۱۶) ۱۰ ، ۳۲ ÷
امثله نمبر ۹۹
(۱) ۴۲۹ پیسه (۲) ۵ ، ۴ پائی (۳) ۳۲۱/۲ پنس
(۴) ۲۲۵ ، پیسه (۵) ۳۰ پائی (۶) ۴، ۳۰۲ فاردنگ
(۷) ۱۵۸۰،۸ پائی (۸) ۳ ، ۲۳ پیسه
(۹) ۸۴ ، ۱۶۰۳ اونس (۱۰) ۰۳، ۸۷۹ اینچ
(۱۱) ۷ روپیه ۳ شاهی ۵ ، ۴ پیسه
(۱۲) ۳ پونڈ ۷ شلنگ (۱۳) ۲ روپیه ۱۰ آنه ۳۸۴ پائی
(۱۴) ۲ روپیه ۶ آنه ۵ ، ۷ پائی (۱۵) ۴ روپیه ۷ شاهی ۱ پیسه
(۱۶) ۱۲ آنه ۵۲ ، ۱۱ پائی (۱۷) ۳۴ روپیه ۴ آنه ۳۸۴ پائی
(۱۸) ۱ فٹ ۱۸۲۲ اینچ (۱۹) ۴ ہنڈر ڈویٹ ۲ کوارٹر
۱۶ ، ۲۰ پونڈ (۲۰) ۱۲ آنه ۵ ، ۸ پائی
(۲۱) ۶ روپیه ۱۰ شاهی ۳۱/۴ پیسه (۲۲) ۱۲ روپیه ۵ آنه
۱۰۲ پائی (۲۳) ۴ روپیه ۹ آنه ۲ ، ۱ پائی ÷
(۲۴) ۴۵ روپیه ۹ شاهی ۱/۴ پیسه (۲۵) ۲ روپیه
۹ شاهی ۲۷ ، ۳ پیسه (۲۶) ۱۶ شلنگ ۶،۹۱۲ پنس
(۲۷) ۱ شلنگ ۹،۰۹۳۷۵ پنس (۲۸) ۷ ، ۲ پنس -


۵۶۱
(۲۹) ۲ روپیه ۸ آنه ، ۶ پائی (۳۰) ۳ روپیه ۸ شاهی ، ۵ پیسه
(۳۱) ۱ شلنگ ، ۱۲ پنس (۳۲) ۱۰ من ۱۳ سیر ، ۲۸ چھٹانک
(۳۳) ۱ من ۴ سیر ، ۲۲ پاؤ (۳۴) ۲ پول ۲ گز ۱ فٹ ، ۳۹۲ اینچ
(۳۵) ۲۲ ساعت ، ۱۹ دقیقه ، ۴۵ ثانیه (۳۶) ۷ روپیه ۱۲ آنه
(۳۷) ۲ شلنگ ، نهم ، ۳ پنس (۳۸) ۱۱۳ روپیه ، ۶ آنه
(۳۹) ۷ روپیه ۱۳ آنه (۴۰) ۳۷۵ روپیه
(۴۱) ۶۸ روپیه ۳ آنه ، ۴ پائی (۴۲) ۱۵ روپیه ۲ آنه ۴ پائی
(۴۳) ۴ روپیه ، ۱۶ پیسه (۴۴) ۱۷ روپیه ۱ آنه . ۸ پائی
(۴۵) ۴ روپیه ۱۱ شاهی ۲۱ ، ۴۶۶ ۲ پیسه
(۴۶) ۱ پونڈ ۳ شلنگ ۳/۴ پنس (۴۷) ۱۲ شلنگ ۳/۴ ۱ پنس
(۴۸) ۳۴ روپیه ۸ شاهی ۹۱۶ ، ۳۷۹
(۴۹) ۱۱/۱۲ ۳۰ ۳ روپیه ۹ آنه ، ۲۵۰ من ۱۰۰ روپیه ، ۱۱ آنه
فر ، ۳ من ۵ روپیه ۸ آنه
(۵۰) ۱/۲ ۳ من ۱ پنس فر ، ۲۵ من ۱ شلنگ دنهم ، ۳ من ۱ پونڈ
(۵۱) ۴ روپیه ۱۲ آنه ، ۲ پائی (۵۲) ۵۹۲ ۲ پنس
(۵۳) ۵۷۹/۵۷۵ ۹ پنس (۵۴) ۸ شاهی ، ۹۶ پیسه (۵۵) ۶۸ روپیه
۲ آنه ، ۸۲۵۵ ۳۶ پائی (۵۶) ۱ ٹن ۱۷ ہنڈرڈ ویٹ
۲ کوارٹر ۴ پونڈ (۵۷) ۶ من (۵۸) ۱/۲ پنس


۵۶۲
امثله نمبر ۱۰۰
(۱) ۳۵۹۳۷۵ ، ۱۷ روپیه گله دار (۲) ۹۱۶ ۷ ۹ ۷ ، ۸ پوند
(۳) ۲۸۵۷۱۴ ۲۷۴ ۴ ، (۴) ۱۷۴۲۰۲۵۴
(۵) ۱۵۹۷۲ ۷ ۷ ، روز (۶) ۵۶ ، ۲۰ روپیه
۵۲۳۳۸۵۴۱۶ (۹) ۳۷۴۰۶ ۲۵ (۸) ۷۷۵ (۷)
۱۴۳۷۵ (۱۳) ۷۵۷۵ (۱۲) ۱۴۳ (۱۱) ۸۷۴ (۱۰)
۷۲۳۹۵۸۳ (۱۶) ۵۷۲ (۱۵) ۳۷۰۱۱۸۷۵ (۱۴)
۷۶۰۳۸ (۱۸) ۱۷۰۰۴۲۰۱۱ ---- (۱۷)
، ۸۲۹۶ (۲۱) ۷۵۱۸۷۵ (۲۰) ۷۵۹۳۷۵ (۱۹)
، ۴۸۱۳۸۳ ---- (۲۳) ، ۶۲۰۵۴۳ ---- (۲۲)
، ۹۵ (۲۶) ۱۰۶۸۷۵ (۲۵) ۷۵۷۸۲۸۱ ---- (۲۴)
، ۷۴۸۰۲۱۹ (۲۸) ۱۶۰۴۵۹۱۸ ---- (۲۷)
، ۶۰۰۹۲۴۸۵۷ (۳۰) ۱۵۶۳۸۲۵ (۲۹)
، ۲۰۸۳ (۳۳) ، ۳۶ (۳۲) ، ۲۶۰۴۱۶ (۳۱)
، ۶۰۰۶۹۴ (۳۵) ، ۵۵۹۵۲۳۸۰ (۳۴)
، ۳۵ (۳۷) ۶۰۱ (۳۶)
۶۱ (۳۹) ، ۱۰۲۳۳۹ ---- (۳۸)
* ۶۳۲۸ (۴۰)


۵۶۳

امثله متفرقه نمبر ۱۰۱

(۱) قیمت هندسه ۲ ۴/۱۰ است و قیمت هندسه ۷ ۷/۱۰۰۰۰
است و قیمت هندسه ۳ ۳/۱۰۰۰۰۰ است
(۲) ۰۰۲۹، فر ۱۹/۲۳۷۵ (۳) ۷۴، فر ۴۲۳/۶۶۰ ۳
(۴) ۰۰۰۲۸۲، (۵) ۳۶۲، (۶) ۲۲۵ روپیه ۱۱ آنه ۳ پائی
(۷) ۴۲۵ خروار ۵ من (۸) ۵۰۶، (۹) ۹۰۰۰ روپیه
(۱۰) ۶۹۶۲، (۱۱) ۶۴۰۹ و ۳، ۴۹ و ۱۶۳
(۱۲) ۲۰۶۴۰ ۱۵ (۱۳) ۸۰۰۰ دفعه (۱۴) ۲۱ دفعه و باقی ۲۰۰۴
(۱۵) ۵، (۱۶) ۵۵، ۴۷۷ پیسه (۱۷) ۷۰۵۹ ٹن
(۱۸) ۸۷۵، ۸۱۷، پونڈ (۱۹) ۳۳ روپیه ۳۷۵، ۳ پیسه
(۲۰) ۴/۲۵۵ (۲۱) ---۶۰۰۵۸۴
(۲۲) ۴۵ گز ۱۸۱۲، ۲ قطعه (۲۳) ۱۱۴۲ فر ۴۵۰، اینچ
(۲۴) ۸۰۹۵، (۲۵) ۶۴۹۲۹۶، ۸۱
(۲۶) ۵۲۹۹۰۰۱۶، ۴۴۸ (۲۷) ۲۰۰۰ (۲۸) ۸
(۲۹) ۱۵، (۳۰) ۲ روپیه ۹ آنه ۸ پائی
(۳۱) ۸۱۰۰۰ روپیه (۳۲) ۴/۵ پونڈ زیاده تر
(۳۳) زا، ۱۵ سال (۳۴) ۳۶ دقیقه ۲۴ ثانیه
(۳۵) ۲۰ روپیه و ۲۰ روپیه (۳۶) ۱ ۳۶ پونڈ ۶


۵۶۴
ب ۱۲ پونڈوج ۲ پونڈ (۳۷) ۱/۲ +
امثلہ نمبر ۱۰۲
(۱) ۱۳۰۰ روپیہ (۲) ۸۴۳ پونڈ ۱۵ شلنگ
(۳) ۴۹ روپیہ ۵ آنہ (۴) ۳۶ روپیہ ۴ شاہی ۴ پیسه
(۵) ۶ روپیہ ۱۳ آنه ۹ پائی (۶) ۷۵ ۱۶ پونڈ ۱۶ شلنگ
(۷) ۳۲۷ روپیہ ۱۲ آنه (۸) ۹۰۳ روپیہ ۹ شاہی
(۹) ۲۳ ۲۵ روپیہ ۹ آنه (۱۰) ۴ پونڈ ۱۱ شلنگ ۸ پنس
(۱۱) ۴۰۰ روپیہ ۱۲ آنه ۶ پائی (۱۲) ۷۹ روپیہ ۹ شاہی ۴ پیسه
(۱۳) ۲۲۶ روپیہ ۹ آنه (۱۴) ۳۳۱ پونڈ ۹ شلنگ ۶ پنس
(۱۵) ۴۵۳ روپیہ ۱۴ آنه ۶ پائی (۱۶) ۳۲ روپیہ ۳ شاہی ۲ پیسه
(۱۷) ۷۴۷ روپیہ ۵ آنه ۳ پائی (۱۸) ۷۳۰ پونڈ ۱۵ شلنگ
(۱۹) ۲۸۳۰ روپیہ ۱۲ آنه ۶ پائی (۲۰) ۸۳۷۳ روپیہ اشاہی
(۲۱) ۴۸۹۴ روپیہ ۲ آنه ۸ پائی (۲۲) ۲۵۱ پونڈ ۱۳ شلنگ ۴/۳ ۶ پنس
(۲۳) ۷۰۳۳ روپیہ ۷ آنه ۳ پائی (۲۴) ۴۵۵۵۵ روپیہ
(۲۵) ۳۸۳۹۷ روپیہ ۱۰ آنه ۶ پائی (۲۶) ۲۸۰۵۰۸ پونڈ ۱۳ شلنگ ۱/۲ ۶ پنس
(۲۷) ۱۵۰۶۰ روپیہ (۲۸) ۱۲۱۱۵ روپیہ ۹ شاہی ۱/۲ ۲ پیسه
(۲۹) ۱۹۱۸۹۸ روپیہ ۱۲ آنه (۳) ۲۷۷۱ پونڈ ۱۹ شلنگ ۳ پنس
(۳۱) ۴۹۵۱۴ روپیہ ۳ آنه ۳/۴ ۹ پائی (۳۲) ۸۵۵۵ روپیہ ۳ شاہی


۵۶۵
(۳۳) ۶۴۴۳۴ روپیہ ۱۱ آنه ۱/۴ ۴ پائی +
(۳۴) ۷۸۹۷۹ پونڈ ۳ شلنگ ۴ پنس *
(۳۵) ۳۰۰۳ روپیہ - (۳۶) ۲۳۶ روپیہ ۳ شاہی ۱/۴ ۴ پیسیہ-
(۳۷) ۲۰۹۹۴ روپیہ ۸ آنه ۱/۲ ۱۰ پائی -
(۳۸) ۸۳۸ پونڈ ۳ شلنگ ۱/۱۶ ۳ پنس -
(۳۹) ۳۲۰۷۵ روپیہ ۱۴ آنہ ۱/۸ پائی -
(۴۰) ۳۳۶۷۳ پونڈ ۹ شلنگ ۹/۳۲ ۱۰ پنس -
(۴۱) ۷۶۶۱ روپیہ ۹ آنہ ۵/۸ پائی-
(۴۲) ۵۰۲۷ پونڈ ۱۱ شلنگ ۳/۶۴ پنس -
(۴۳) ۷۲ روپیہ ۸ آنه ۶ پائی (۴۴) ۲۳۷ روپیہ ۳ شاہی ۳ پیسیہ
(۴۵) ۱۰۷۳ روپیہ ۱۵ آنہ ۳/۴ پائی -
(۴۶) ۳۱ پونڈ ۹ شلنگ ۳۱/۳۲ ۱ پنس -
امثلہ نمبر ۱۰۳
(۱) ۲۵ روپیہ ۱۰ آنہ ۱/۲ ۶ پائی (۲) ۴۴ روپیہ ۸ پائی
(۳) ۹۳ پونڈ ۵/۸ ۵ پنس (۴) ۲۵۱ روپیہ ۱۰ شاہی ۱/۲ ۲ پیسیہ
(۵) ۶۰ روپیہ ۹ شاہی ۶۰۳/۲۵۶۰ پیسیہ -
(۶) ۱۱۱ روپیہ ۴ شاہی ۲۳/۴ پیسیہ -
(۷) ۵۷ پونڈ ۸ شلنگ (۸) ۳۸ روپیہ ۲ آنہ ۳/۴ ۱۰ پائی


۵۶۶
(۹) ۱۰۰ روپیہ ۷ آنہ ۱۰۷۷/۱۲۸ پائی -
(۱۰) ۶۷ روپیہ ۷ آنہ ۲ پائی - (۱۱) ۲۷ روپیہ ۲۱/۲ پائی
(۱۲) ۵ روپیہ ۹ شاہی ۲۳۹۳/۶۱۴۴ پیسہ -
(۱۳) ۴۴ روپیہ ۳۱/۴ پیسہ (۱۴) ۴۰ روپیہ ۲ شاہی ۱۲۹/۲۵۶۰ پیسہ
(۱۵) ۵۹ پونڈ ۳ شلنگ ۱۱/۴ پنس -
(۱۶) ۱۸۳۵ روپیہ ۱۱ آنہ ۹۳۹/۶۴ پائی -
(۱۷) ۱۸۰ روپیہ ۱۲ آنہ ۳ پائی (۱۸) ۱۰۹ پونڈ ۷ شلنگ ۳ پنس
(۱۹) ۴۰۷۶ روپیہ ۲ آنہ ۴۱/۲ پائی -
(۲۰) ۳۵۰۸۴ روپیہ ۱۱ شاہی ۱۵/۱۶ پیسہ -
(۲۱) ۱۹ ہنڈر ڈویٹ ۳ کوارٹر ۹۱/۲ پونڈ -
(۲۲) ۱۱ پونڈ ۱۵ شلنگ ۷۱/۲ پنس -
(۲۳) ۵۸۱ من ۳ سیر ۱ چھارک -
(۲۴) ۲۵۲۹ من ۷ سیر ۸ چھٹانک -
(۲۵) ۵۲ روپیہ ۱ شاہی ۴۱/۴ پیسہ (۲۶) ۲۶۵ روپیہ ۹ آنہ ۵۱/۴ پائی
(۲۷) ۲۳۹ پونڈ ۷ شلنگ ۹۳/۴ پنس -
(۲۸) ۹۲ روپیہ ۱ آنہ ۵۴/۵ پائی -
(۲۹) ۹۹۵ روپیہ ۱۰ شاہی ۳۱/۲ پیسہ -
(۳۰) ۱۷۳ روپیہ ۶ شاہی ۶۳۳/۶۴۰ پیسہ -
(۳۱) ۴۶۶۴ روپیہ ۱۳ آنہ ۱۰۱/۲ پائی -


۵۶۷
(۳۲) ۷۹۹۹ روپیه ۱۵ آنه ۱۵/۱۹ و پائی +
امثله نمبر ۱۰۴
(۱) ۲۱ (۲) ۴۴ (۳) ۲۷ (۴) ۳۱ (۵) ۲ ۲ -
۲۳۴ (۱۰) ۱۶۵ (۹) ۹۶ (۸) ۷۵ (۷) ۸۱ (۶)
۴۴۰ (۱۴) ۳۴۵ (۱۳) ۱۳۵ (۱۲) ۲۲۲ (۱۱)
۱۶۷۹ (۱۸) ۲۲۲۲ (۱۷) ۸۴۷ (۱۶) ۸۰۴ (۱۵)
۷۹۰۶ (۲۲) ۹۰۷۰ (۲۱) ۱۲۳۴ (۲۰) ۱۰۰۱ (۱۹)
۸۰۰۴۷(۲۶) ۵۶۸۰۴ (۲۵) ۴۶۰۷ (۲۴) ۹۸۷۶ (۲۳)
۵۴۳۲۰۰ (۲۹) ۶۰۰۰۹۸ (۲۸) ۱۵۳۶۷ (۲۷)
۷۶(۳۳) ۱۱۰ (۳۲) ۴۱ (۳۱) ۱۲۳۴۵۶۷۸۹ (۳۰)
+ ۵ (۳۶) ۲۵۲ (۳۵) ۱۰۵ (۳۴)
امثله نمبر ۱۰۵
(۱) ۳۰ (۲) ۴۰ (۳) ۱۸ (۴) ۲۴ (۵) ۳۶
۲۳۱ (۱۰) ۱۰۵ (۹) ۸۴ (۸) ۴۲ (۷) ۶۴ (۶)
۶۰۰۶ (۱۴) ۵۰۴ (۱۳) ۷۵۶ (۱۲) ۳۱۵ (۱۱)
۲ (۱۸) ۱۵ (۱۷) ۲ (۱۶) ۶۶۹۹۰ (۱۵)
+ ۹۰۰ (۲۰) ۳۶۰۰ (۱۹)


۵۶۸
امثله نمبر ۱۰۶
(۱) ۳، ۴ (۲) ۲، ۱۷ (۳) ۶۲۵ (۴) ۹،۰۸
(۵) ۰،۸ (۶) ۰، ۷۳ (۷) ۳۲،۹ (۸) ۲،۴۰۳
(۹) ۰، ۲۳۱ (۱۰) ۱۰۰،۴۵ (۱۱) ۶۳۶۷، ۱۵
(۱۲) ۸۹۷ (۱۳) ۰، ۱۸۴۹ (۱۴) ۱، ۰۰۱
(۱۵) ۹۶۸،۸۶۶۹ (۱۶) ---- ۲۵، ۶۰، ۲
(۱۷) ---- ۳۸، ۳۰ ، ۱ (۱۸) ---- ۴۷ ، ۴۱ ، ۱۵
(۱۹) ------ ۳۶، ۲۳۶۰ (۲۰) ------ ۶۶۰۶۳ ، ۲۹
(۲۱) ---- ۳، ۱۶۲ (۲۲) ----- ۱۶۰، ۷،
(۲۳) - - - - - - ۲ ، ۸۰۴ ، ۴ (۲۴) - - - - ۶ ، ۸ ۴ ، ۹ ،
(۲۵) - - - - ۲۱ ، ۴۷ ۴، (۲۶) - - - - - - - - ۲۴۲ ،۱۲،
(۲۷) - - - - ۶۰۲۵۲ (۲۸) - - - - - - ۵۷ ، ۶، ۲
(۲۹) ------- ۴۰ ، ۱۲، ۸ (۳۰) - - - - ۵۵، ۶۰ ، ۳
امثله نمبر ۱۰۷
(۱) ۲۳/۵۲ (۲) ۷ ۴/۷ (۳) ۵ ۵/۶ (۴) ۱/۲ ۱۰
(۵) ۱/۳ ۱ (۶) ۱، ۱/۶ (۷) ۴، ۵ (۸) ۱۲،۸ (۹) ۴۶،۸۳
(۱۰) ۶۲/۶ (۱۱) - - - ۳۲۲، ۱ (۱۲) - - - - ۴۵ ، ۸ ، ۶


۵۶۹
،۷۹۰----(۱۴) ،۸۱۶----(۱۳)
،۵۷۷----(۱۶) ،۷۶۳----(۱۵)
،۷۵۶۸----(۱۸) ،۶۴۵----(۱۷)
۷۲/۷ (۲۱) ۲۰،۴۹۳----(۲۰) ،۶۳۲----(۱۹)
امثله نمبر ۱۰۸
۴۹ (۵) ۴۸ (۴) ۳۶ (۳) ۲۵ (۲) ۱۱ (۱)
۹۷ (۱۰) ۸۹ (۹) ۵۷ (۸) ۱۳ (۷) ۷۲ (۶)
۹۵۶ (۱۴) ۹۴۵ (۱۳) ۴۷۳ (۱۲) ۲۴۷ (۱۱)
۲۲۲۴ (۱۸) ۹۰۰۹ (۱۷) ۵۵۱ (۱۶) ۶۰۳۱ (۱۵)
÷ ۱۱۱۱۱۱۱۱ (۲۰) ۴۵۳۴۳ (۱۹)
امثله نمبر ۱۰۹
۴۰،۱ (۴) ،۷۹ (۳) ۵،۱ (۲) ۲،۶ (۱)
،۱۰۱ (۸) ،۹۵۷ (۷) ،۱۹۷ (۶) ۲،۶۵ (۵)
۱۹ ۵/۶ (۱۲) ۳ ۳/۷ (۱۱) ۵/۱۶ (۱۰) ۴/۷ (۹)
۳ ۳/۵ (۱۶) ۱۵،۶ (۱۵) ۱۱،۶ (۱۴) ، ۳ (۱۳)
،۷۵۲۳----(۱۹) ،۱۷ ۳/۴ (۱۸) ۳ ۲/۷ (۱۷)
۴۷۸۸۴----(۲۱) ۲،۲۲۳----(۲۰)


۵۷۰

، ۹۲۸----(۲۳) ۱،۹۵۹----(۲۲)
، ۴۶۴----(۲۵) ،۶۴۶----(۲۴)
،۱۶۷----(۲۷) ،۵۸۴----(۲۶)
÷ ۱،۷۵۹-----(۲۸)
امثله نمبر ۱۱۰
۲،۸۸۴۴۹۹----(۲) ۱،۵۲۳۹۱۳----(۱)
،۱۲۵۹۹۲----(۴) ۱،۹۵۹۱۷۲----(۳)
۲،۶۴۸۷۵۱----(۶) ،۱۴۴۲۲۲----(۵)
امثله نمبر ۱۱۱
۹ (۵) ۶ (۴) ۳۶ (۳) ۲۲ (۲) ۴ (۱)
۲،۴۳۲----(۱۰) ۵ (۹) ۴ (۸) ۵۴ (۷) ۲،۶ (۶)
امثله نمبر ۱۱۲
(۱) ۱۸۰ مربع فٹ (۲) ۳۲۰ مربع فٹ ۔
(۳) ۱۱۷ مربع فٹ (۴) ۶۴ مربع فٹ ۱۰۶ مربع انچ
(۵) ۷۸ مربع فٹ ۵/۱۲ مربع انچ (۶) ۷۰ مربع گز ۸ مربع فٹ
(۷) ۱۱ فٹ (۸) ۲ فٹ ۴ انچ (۹) ۹۹ گز


۵۷۱

(۱۰) ۶۰۰ گز (۱۱) ۱۰۶۷ مربع فٹ ۱۶ مربع انچ۔
(۱۲) ۱۴ مربع گز ۸۱ مربع انچ۔ (۱۳) ۳۹۲ (۱۴) ۱۸
(۱۵) ۱۳۶ روپیہ ۸ آنہ (۱۶) ۱۹۵ روپیہ (۱۷) ۱۲۸ مربع فٹ
(۱۸) ۵۵۶ مربع گز (۱۹) ۱۵۸۸۸ (۲۰) ۱۶۰ روپیہ ۵ آنہ
(۲۱) ۷۸ ۳/۴ مربع گز ۲ پونڈ ۶ شلنگ ۳ پنس
(۲۲) ۴۸۰۰ مربع فٹ (۲۳) ۱۵ فٹ
(۲۴) ۲۱ ۱۵/۱۶ مربع فٹ (۲۵) ۱۰ ۱/۲ انچ
(۲۶) ۲۷ ۵/۷ انچ (۲۷) ۸۶ ۱۱ روپیہ ۲ عباسی
(۲۸) ۲۶ گز ۴ فٹ (۲۹) ۱۰۴۴ مربع فٹ
(۳۰) ۲۱۳۳ روپیہ ۷ شاہی ۱ پیسہ *

امثلہ نمبر ۱۱۳
(۱) ۲۲۰ گز (۲) ۲۲ فٹ ۵ انچ (۳) ۴۸۰۰ گز کابل
(۴) ۵۰ گز (۵) - - - ۶۵۶، ۵ گز۔
(۶) - - - - ۴۴، ۴۴ فٹ (۷) ۱۸ فٹ (۸) ۴۸ گز۔
(۹) ۳۴ گز (۱۰) ۷۷ گز ۲ فٹ ۱۱ انچ -

امثلہ نمبر ۱۱۴
(۱) ۶۰ گز (۲) ۳۷ گز ۱/۱۲ انچ (۳) ۶۰ گز ۱/۱۲ انچ


۵۷۲
(۴) ۴۴ روپیه ۷ آنه ۲/۱ پائی (۵) ۲۳ پوند اشلنگ ۳ پنس
(۶) ۲۴۸ مربع فٹ (۷) ۴۹۵ مربع فٹ
(۸) ۸۸ مربع گز ۶ مربع فٹ (۹) ۲۸۸ گز (۱۰) ۹۶ گز
(۱۱) ۲۱۱ گز (۱۲) ۱۷۶ گز ۲ فٹ ۲/۱ ۱ انچ
(۱۳) ۴۶ روپیه ۴ آنه (۱۴) ۱۷ پوند
(۱۵) ۱۰۰ روپیه ۴ شاہی ۴ پیسه -
(۱۶) ۲/۱ ۱۷۵ گز (۱۷) اروپیه ۱۰ آنه ۲/۱ ۷ پائی
(۱۸) ۴ شلنگ ۳۲/۱۷۵ ۸ پنس (۱۹) ۲/۱ ۲ گز
(۲۰) ۲/۱ ۱۶ انچ (۲۱) ۳۷۳۲۵ روپیه
(۲۲) ۱۱۴ روپیه ۱۲ آنه (۲۳) ۲/۱ ۴ فٹ
(۲۴) ۸۳ روپیه ۱۴ آنه ۲/۱ ۱۰ پائی -
(۲۵) ۱۹ روپیه ۱۴ آنه (۲۶) ۲۸/۵ ۵
(۲۷) عرض ۴/۱ ۱۸ فٹ و بلندی ۲/۱ ۱۴ فٹ
(۲۸) ۴۲ روپیه ۹ شاہی ۱ پیسه :
امثلہ نمبر ۱۱۵
(۱) ۴۰۰ مکعب فٹ (۲) ۴/۳ ۱۸ مکعب فٹ
(۳) ۲/۱ ۱۵ مکعب فٹ (۴) ۴/۳ ۸ مکعب فٹ
(۵) ۶۴/۵۳ ۴۹۵۲ مکعب فٹ (۶) ۲/۱ ۴۲ مکعب فٹ -


۵۷۳

(۷) ۸۴۳/۴ پونڈ (۸) ۱۰۰۸۰ (۹) ۳۷۵۰ دفعہ
(۱۰) ۴۸ دقیقه (۱۱) ۲۴ (۱۲) ۳ خروار ۶ من
(۱۳) ۰۲۷، (۱۴) ۶۲ ۱/۲ (۱۵) ۴/۱۲ (۱۶) ۱۶ فٹ ۹ انچ
(۱۷) ۲ فٹ (۱۸) ۱۴۶۶ روپیہ ۱۰ آنه ۸ پائی
(۱۹) ۴۷۰۷ ۲۰/۲۲۲ تن (۲۰) ۱۷۰ روپیہ (۲۱) ۱۳ ۱/۳
(۲۲) ۴ انچ (۲۳) ۳ گز (۲۴) ۲۵۶ ۱/۲ پونڈ
(۲۵) ۶۷۵ پونڈ (۲۶) ۶۰ (۲۷) ۴۱ ،۴۰ ، ۱۵ فٹ
(۲۸) ۵۵۲۰ روپیہ (۲۹) ۲۷۶ روپیہ ۵ آنه ۲ پائی
و ۳۱۴۴۰

امثلہ نمبر ۱۱۶

(۱) ۶ آنه (۲) ۲ روپیہ ۶ شاہی (۳) ۴ آنه
(۴) ۲ من ۲۰ سیر (۵) ۲ فٹ (۶) ۷ شلنگ ۵ ۵/۱۲ پنس
(۷) ۵ پائی (۸) ۳۵ روپیہ ۱۲ آنه (۹) ۵ شلنگ ۱۰ پنس
(۱۰) ۳۳۶ ۲/۷ (۱۱) ۳۴ ۱۱/۱۶ میل (۱۲) ۲ پونڈ ۱۲ شلنگ ۶ پنس
(۱۳) ۵ آنه (۱۴) ۲۱ روپیہ

امثلہ نمبر ۱۱۷

(۱) ۳۰ روز (۲) ۶۰ (۳) ۲۷۰ روز (۴) ۴ ۱/۲ روز


۵۷۴

(۵) ۳/۴ ۴ روز (۶) ۱۱ (۷) ۴ من (۸) ۲۷۰ ÷
امثله نمبر ۱۱۸
(۱) ۲۰۷۹ روپیه (۲) ۱۵ روپیه ۱۲ آنه (۳) ۶۵۰ روپیه
(۴) ۴۸ روپیه ۷ آنه (۵) ۲۴۰ (۶) ۴۸ (۷) ۳۶ پونڈ
(۸) ۸ روپیه ۱۲ آنه (۹) ۹ روپیه ۱۱ آنه ۱/۲ ۴ پائی
(۱۰) ۱/۲ ۸ پنس (۱۱) ۷ آنه ۶ پائی (۱۲) ۳۹۳۷ روپیه ۸ آنه
(۱۳) ۴۰ ۱۷۶ روپیه (۱۴) ۲۴۰ روپیه -
(۱۵) ۴۷۲ روپیه ۱۳ آنه ۱/۲ ۷ پائی (۱۶) ۱/۲ ۷ روز
(۱۷) ۱ پونڈ ۸ شلنگ (۱۸) ۱۶۸ روپیه (۱۹) ۱۴ آنه ۸ پائی
(۲۰) ۱/۲ ۲۱ من (۲۱) ۹۳۷ روپیه ۸ آنه (۲۲) ۸/۱۱ ۱۷ روز
(۲۳) ۱۴/۱۶ ۱۶ (۲۴) ۴۶۱۸ (۲۵) ۱/۲ ۱۱ (۲۶) ۱/۴ ۳۹۱ گز
(۲۷) ۴/۱۱ ۴۰ (۲۸) ۱/۳ ۱۲ (۲۹) ۳۶ روپیه (۳۰) ۱۴/۱۵ ۸ روپیه
(۳۱) ۱۵ (۳۲) ۱۲ (۳۳) ۶۰ روپیه (۳۴) ۸۴/۱۳
(۳۵) ۳۹۰ روپیه (۳۶) ۱ روپیه (۳۷) ۱ پونڈ ۸ اونس ÷
امثله نمبر ۱۱۹
(۱) ۶ (۲) ۶ (۳) ۱۰ (۴) ۴ (۵) ۲۴ مثقال -
(۶) ۱۸۰ روز (۷) ۳/۴ ۴۶ روز (۸) ۲/۳ ۴۱ روز


۵۷۵

(۹) ۲ ساعت ۴۰ دقیقه (۱۰) ۴ (۱۱) ۶ ماه
(۱۲) ۵/۱۴ ۳۵ +

امثله نمبر ۱۲۰

۶۷ ۱/۴ (۶) ۵۰ (۵) ۷ (۴) ۳ (۳) ۵ (۲) ۲ (۱)
۸ ۱/۲ (۱۱) ۵۰ (۱۰) ۱۰ ۱/۴ (۹) ۳۴ (۸) ۲۲ ۱/۲ (۷)
(۱۲) ۵۳ ۱/۳ (۱۳) ۷۵ (۱۴) ۴ روپیه (۱۵) ۲۳ ۱/۳
(۱۶) ۶۰ گز (۱۷) ۷ ۱/۲ پوند (۱۸) ۸ (۱۹) ۷۷/۶۴ عباسی
+ ۱۰ ۱/۲ (۲۰)

امثله نمبر ۱۲۱

۲۴ (۵) ۳۰ ۷/۲۵ (۴) ۱۱ ۱/۲ (۳) ۳ ۱/۲ (۲) ۶ (۱)
۱۰ (۱۰) ۲۰ ۵/۱۲ (۹) ۳۳ ۶/۲۳ (۸) ۱۶ (۷) ۳ (۶)
(۱۱) ۸۰ روپیه (۱۲) ۱۱۸ روپیه ۱۲ آنه

امثله نمبر ۱۲۲

(۱) ۹۳ روپیه ۱۲ آنه (۲) ۹۱ روپیه ۸ شاهی
(۳) ۷ ۱/۲ شاهی (۴) ۳ پنس (۵) ۲۹۶۷ روپیه ۳ آنه
(۶) ۳۴۸۰ روپیه (۷) ۱۹۲۰ روپیه (۸) ۲۷۰۰ روپیه


۵۷۶
(۹) ۷۲ پوند ۳ شلنگ ۴ پنس (۱۰) ۳ پائی
(۱۱) ۱/۲ (۱۲) ۳۰۰۰ پوند :

امثلہ نمبر ۱۲۳

(۱) ۴/۹ ۴ ساعت (۲) ۲۲/۲۷ ۱ روز (۳) ۷۷/۱۶۳ ۱ ساعت -
(۴) ۴ روز ذ ۱ ۵/۶ و ب ۱/۳ و ج ۵/۱۵ (۵) ۱۲ روز
(۶) ۷ ۱/۲ دقیقه (۷) ۴ ۱/۲ ساعت (۸) ۱۱ ۲/۳ - ۲۰ روز
و ب ۴/۱۱ ۸ روز و ج ۱۹/۳۵ ۷ روز (۹) ۲۴/۱۰۳ ۲ روز
(۱۰) ۱۸ روز (۱۱) ۳۰ روز (۱۲) ۴ ۵/۶ روز :
(۱۳) ۷ ۲۴/۳۱ (۱۴) ۱۵۵/۲۲۱ ۵ ساعت (۱۵) ۱۲ ساعت
(۱۶) ۱۶ (۱۷) ۱۰ بچه (۱۸) ۳۲ ( ۱۹) ۲۵ روز-
(۲۰) ۷۶ (۲۱) ۷ ۱/۲ دقیقه (۲۲) ۴ ساعت
(۲۳) ۵۶ ۳/۴ روز :

امثله نمبر ۱۲۴

(۱) ۲ ساعت ۵/۶۴ ۳۹ دقیقه ظهر -
(۲) ۲ ساعت ۹/۲۳ ۴۸ دقیقه ظهر -
(۳) ۹ بچه شب (روز جمعه) (۴) بعد از ۱۱۲ روز
۱۲ ساعت (وقت صبح) ذ اول ۷ ساعت


۵۷۷
۳/۴ ۴۸ دقیقه وقت شام و دوم ۸ ساعت ۳/۴ ۱۸ دقیقه
شام - (۵) ۸ بجه ۱۸/۵۷۷ ۴۷ دقیقه چاشت -
(۶) آن را که پس است ۱۱/۳۱ ۱۳ دقیقه پیش و آن را
که پیش است ۲۹/۳۱ ۱۳ دقیقه پس کرده شود:
(۷) بتاریخ ۳ دسمبر بوقت ۳ بجه ظهر (۸) ۹ دقیقه :
(۹) ۱/۲ دقیقه (۱۰) ۴ بجه عصر (۱۱) بروز سه شنبه ۴ بجه عصر
(۱۲) ۵/۱۶ دقیقه بعد از ۹ بجه (۱۳) سه شنبه آینده ۴ بجه
و ۱/۲ ۵۲ دقیقه عصر و ۴ بجه ۱/۲ ۳۲ دقیقه عصر
(۱۴) ۱۰/۲۹ ۱۰ دقیقه بعد از ۶ بجه (۱۵) ۱/۲ ثانیه
(۱۶) ۱ بجه ۴/۱۰۳ ۵۰ دقیقه ظهر :
(۱۷) بتاریخ ۱۳ مارچ همان وقت که صحیح کرده شده بود
(۱۸) ۵ روز قبل از این و در همان وقت و بعد از
۲۳۵ روز و در همان وقت (۱۹) ۲/۲۵۹۹ دقیقه :
امثله نمبر ۱۲۵
(۱) (ا) ۱۰/۱۱ دقیقه بعد از ۲ بجه (ب) ۲/۱۱ ۲۷ دقیقه :
(ج) ۴/۱۱ ۴۳ دقیقه (د) ۴۴ دقیقه (س) ۱۰/۱۱ ۴۴ دقیقه
و ۲/۱۱ ۵۲ دقیقه :
(۲) (ا) ۱/۱۱ ۱۶ دقیقه بعد از ۳ بجه (ب) ۸/۱۱ ۳۲ دقیقه


۵۷۸
(ج) ۱/۱۱ ۴۹ دقیقه (د) ۸/۱۱ ۳ دقیقه و ۵/۱۱ ۲۹ دقیقه
(س) ۲۰/۱۱ دقیقه و ۴/۱۱ ۵۷ دقیقه :
(۳) (ا) ۸/۱۱ ۳۲ دقیقه بعد از ۶ (ب) ۴/۱۱ ۱۶ دقیقه
و ۱/۱۱ ۴۹ دقیقه (ج) در هیچ وقت نخواهد بود
(د) ۵/۱۱ ۱۹ دقیقه و ۹/۱۱ ۴۵ دقیقه (س) ۸/۱۱ دقیقه
و ۸/۱۱ ۵۶ دقیقه :
(۴) (ا) در هیچ وقت نخواهد بود (ب) ۴/۱۱ ۱۶ دقیقه و
۱/۱۱ ۴۹ دقیقه بعد از ۱۲ بجه (ج) ۸/۱۱ ۳۲ دقیقه
(د) ۱/۱۱ ۱۳ دقیقه و ۴/۱۱ ۵۲ دقیقه - (س) ۲۴ دقیقه و
۵/۱۱ ۴۱ دقیقه :
(۵) (ا) ۲/۱۱ ۳۸ دقیقه بعد از ۷ بجه (ب) ۹/۱۱ ۲۱ دقیقه
و ۷/۱۱ ۵۴ دقیقه - (ج) ۵/۱۱ ۵ دقیقه (د) ۱/۱۱ ۲۵ دقیقه
و ۲/۱۱ ۵۱ دقیقه (س) ۴/۱۱ ۱۶ دقیقه :
(۶) (ا) ۷/۱۱ ۵۴ دقیقه بعد از ده بجه - (ب) ۵/۱۱ ۵ دقیقه
و ۲/۱۱ ۳۸ دقیقه - (ج) ۹/۱۱ ۲۱ دقیقه - (د) ۲/۱۱ ۲ دقیقه
و ۵/۱۱ ۴۱ دقیقه (س) ۱/۱۱ ۱۳ دقیقه و ۱۰/۱۱ ۳۰ دقیقه -
(۷) ۲/۳۱۹ ۲۲ دقیقه بعد از ۲ بجه -
(۸) ۵۲۴/۶۷۱ ۲۷ دقیقه بعد از ۵ بجه -
(۹) ۴۹/۳۵۱ ۴۱ دقیقه بعد از ۵ بجه -


۵۷۹

(۱۰) ۴/۱۱ ۴ دقیقه بعد از ۱۲ بجه -
(۱۱) ۱/۲ درجه دقیقه پس شود - (۱۲) ۵/۲۲ ۵۶ دقیقه پیش میشود-
امثله نمبر ۱۲۶
(۱) در ۴۵ ثانیه (۲) ۷/۱۲ میل (۳) ۱/۲ ۷ بجه شام
و مفاصله ۳۰۰ میل از کلکته -
(۴) ۵ بجه و ۱/۲ ۳۴ دقیقه صبح و ۱/۲ ۲۵ میل
از کلکته -
(۵) ۱/۲ ۴ ثانیه - (۶) ۳۶ ثانیه (۷) ۱/۳ و ۱/۲ ۱ میل
فی ساعت -
(۸) ۱ ساعت ۱/۲ ۲۶ دقیقه (۹) ۱۵۰ گز
(۱۰) ۱۱ بجه ۱/۲ ۳۸ دقیقه صبح (۱۱) ۱/۲ ۱۱۹ میل
(۱۲) ۱۲ میل از کابل (۱۳) ۷ میل -
(۱۴) ۵ دقیقه ۱/۱۱ ۲۴ ثانیه بعد از روانه شدن ب -
(۱۵) ۹ بجه ۳/۱۴ ۹ دقیقه صبح (۱۶) ۲۴۰ میل +
(۱۷) ۶ میل و ۵ میل فی ساعت (۱۸) ۷ میل +
(۱۹) ۱/۲ ۱۱ میل (۲۰) ۱۰ ساعت ۴۶ دقیقه (۲۱) ۴۶ ،
(۲۲) ۱۶ دقیقه ۴۲ ثانیه +
(۲۳) ۳ ساعت ۵۵ دقیقه +


۵۸۰

امثله نمبر ۱۲۷

(۱) (ا) ۱۰ ساعت - (ب) ۱۳۴ ساعت -
(۲) (ا) ۷۱۲ ساعت - (ب) ۱۱۲ ساعت - (۳) ۱۳۱ روز
(۴) ۳۰۰ روز و ۳۰۰ روز -
(۵) ۳ ساعت و ۶ ساعت -

امثله نمبر ۱۲۸

(۱) ۵۵۱۵ دقیقه - (۲) ۷۹۱۱ گز (۳) ۸۰ گز
(۴) ۹ دقیقه ۳۶ ثانیه -
(۵) ج رعایت ۵ نمبر ب را داده می تواند -
(۶) ب بقدر ۱۲۶ گز ۲ فٹ و ۱ دقیقه ۱۶ ثانیه
سبقت می برد -
(۷) ۵ (۸) ج بقدر ۶۰۴۴ گز سبقت می برد -
(۹) ا ۱دقیقه ۱۶۶۱۷۶ ۱۵ ثانیه و ب ۱ دقیقه و ۲۰۱۲ ثانیه
و ج ۱ دقیقه و ۲۳ ثانیه -
(۱۰) ا بقدر ۶۸۲۸۸۵ گز سبقت می برد -
(۱۱) ۹ (۱۲) ۱۷۶ گز (۱۳) ۵
(۱۴) ا در ۱۵ دقیقه ۵۰ ثانیه و ب در ۱۶ دقیقه


۵۸۱
۲۰ ثانیه و ج در ۱۶ دقیقه ۴۰ ثانیه -
(۱۵) ج بقدر ۱۷۶۰/۳۷۴۱ گز سبقت می برد -
امثله نمبر ۱۲۹
(۱) ۱۳/۱۴ روبل (۲) ۶ آنه ۱۰/۱۳ پائی -
(۳) ۲ روپیه ۴ آنه ۶/۷ پائی (۴) ۳/۴ ۱۹ -
(۵) ۱۸۸۵ (۶) ۵/۲۴ ۱۰ روز (۷) ۵/۲۳ ۳ روز -
(۸) ۳۲ (۹) ۱ روپیه ۸ شاهی
امثله نمبر ۱۳۰
(۱) ۱۰ (۲) ۴۵ (۳) ۲۶۴ (۴) ۷۵
(۵) ۸ (۶) ۱۰/۱/۱۲ (۷) ۳۷ روپیه ۸ آنه -
(۸) ۱۰۰ نفر (۹) ۲۴ روپیه ۳ شاهی ۱/۳ ۳ پیسه -
(۱۰) ۵۷۲۱ (۱۱) ۸ (۱۲) ۶ (۱۳) ۱/۳ ۴۳ روز
(۱۴) ۱۲۰ (۱۵) ۵/۱۶ خرو (۱۶) ۱/۸ ۸ (۱۷) ۲۷
(۱۸) ۹ (۱۹) ۲۵ (۲۰) ۱/۳ ۱۳ (۲۱) ۶/۲۴ خرو
(۲۲) ۸ (۲۳) ۴ (۲۴) ۷ (۲۵) ۴ (۲۶) ۸
(۲۷) ۶۰ روپیه ۷ آنه ۱۷/۳۵ ۹ پائی -
(۲۸) ۱۹/۱/۴ اونس (۲۹) ۲۰ (۳۰) ۳


۵۸۲
امثله نمبر ۱۳۱
(۱) ۲۰ روپیہ (۲) ۳ روپیہ و ۴ روپیہ (۳) ۱۸۰ گرین
و ۳/۱۱ ۸ گرین (۴) ۱۳ روپیہ
(۵) ۵ روپیہ و ۲۰ روپیہ (۶) ۲۸ روز
(۷) ۲۸ روز (۸) ۵۲۶/۱۱ روز (۹) ۴ روز
(۱۰) یک مرد در ۷۱/۲ ساعت و یک طفل در
۱۸ ساعت و یک مرد و یک طفل در ۵۲/۷ ساعت
(۱۱) ۶ (۱۲) ۱۰ ساعت +
امثله نمبر ۱۳۲
۱) ۵/۷ ۲) ۳۵/۵۰ ۳) ۱۷/۲۰ ۴) ۲/۵
۵) ۱۳/۲۹ ۶) ۲۵/۳۶ ۷) ۴/۵ ۸) ۳/۵ ۹) ۶/۵
(۱۰) ۵ : ۴ (۱۱) ۱ : ۴ (۱۲) ۱ : ۱ (۱۳) ۱ : ۴
(۱۴) ۷ : ۸ کلان است (۱۵) ۱۸ : ۲۹ کلان است
(۱۶) ۴ : ۵ اعظم و ۲ : ۳ اقل می باشد -
(۱۷) ۷ : ۱۱ اعظم تر است و ۳ : ۷ اقل (۱۸) بلی
(۱۹) نہ (۲۰) بلی (۲۱) ۱۰۲/۷ (۲۲) ۵۱/۵
(۲۳) ۰۰۰۲ ، (۲۴) ۱۸ پونڈ (۲۵) ۱ پونڈ ۶ شلنگ ۸ پنس


۵۸۳

(۲۶) ۴۵ نفر (۲۷) ۲ پوند ۵ شلنگ (۲۸) ۳۰ ساعت
(۲۹) ۷ شلنگ (۳۰) ۱۴ (۳۱) ۳۹ (۳۲) ۷۲۸۰
۱۰:۱۷ (۳۶) ،۰۶ (۳۵) ۳۳۴ (۳۴) ۵۲۱ (۳۳)
۳۱ ۵:۲۸۰:۲۴۰:۱۹۲(۳۹) ۱:۲ (۳۸) ۶۴: ۲۷ (۳۷)
(۴۰) ۲ پوند ۵ شلنگ ۸ پنس (۴۱) ۱۸۵۰۰ اولش
(۴۲) ۳۳ فٹ (۴۳) ۱۵: ۱۶ (۴۴) ۳۲ پوند
(۴۵) ۳۰ گیلن و ۲۰ گیلن (۴۶) ۴۰ گیلن (۴۷) ۱۵:۱۶

امثلہ نمبر ۱۳۳

(۱) ۱ روپیہ ۹ آنہ و ۳ روپیہ ۲ آنہ و ۴ روپیہ ۱۱ آنہ
و ۶ روپیہ و ۴ آنہ -
(۲) ۱۶۲ روپیہ و ۱۳۵ روپیہ و ۵۴ روپیہ و ۱۸ روپیہ
(۳) ۷ و ۱۳ و ۶۲ و ۷۵ خروار -
(۴) ۷۵ و ۱۰۰ و ۱۱۲۱ و ۱۲۰ و ۱۲۵
(۵) ۳ پوند و ۱ پوند ۱۷ شلنگ ۶ پنس -
(۶) ۱۰۶ روپیہ (۷) ۶۶ پوند و ۷۱ پوند ۱۰ شلنگ
(۸) ۸ ۱۰۰ من (۹) ۷ من و ۶۲ سیر -
(۱۰) ۵۰۰۰۰ (۱۱) ۴۰ روپیہ و ۳۰ روپیہ و ۲۰ روپیہ
(۱۲) ۱۲ روپیہ و ۱۶ روپیہ و ۸ روپیہ -


۵۸۴

(۱۳) ۲۴۰ روپیہ و ۸۰ روپیہ و ۴۰ روپیہ -
(۱۴) ۱۸ روپیہ و ۶ روپیہ و ۸ روپیہ -
(۱۵) ۸ روپیہ و ۶ روپیہ (۱۶) ۱۲ و ۱۰ و ۸
(۱۷) ۶ روپیہ و ۱۰ روپیہ و ۵ روپیہ
(۱۸) حصہ ہر مرد ۵ شلنگ و حصه هر زن ۳ شلنگ
و حصه هر طفل ۲ شلنگ -
(۱۹) ۲ روپیہ ۸ آنہ (۲۰) حصہ مرداں ۲۷ شلنگ و
حصہ زناں ۲۷ شلنگ و حصۂ طفلاں ۱ شلنگ
۳ پنس -
(۲۱) ۱۲۱/۲ من (۲۲) ۲۰ و ۳۰ و ۴۰ و ۵۰ (۲۳) ۵۰
(۲۴) ۴۰ روپیہ و ۴۸ نیم روپیہ و ۶۴ رُبع روپیہ
(۲۵) حصۂ ہر مرد ۲ روپیہ ۸ آنہ و حصۂ ہر زن
یک روپیہ و حصۂ ہر طفل ۳/۵ روپیہ
(۲۶) ۳/۴ و ۱/۵ و ۱/۱۰ (۲۷) ۷۰ روپیہ و ۴۲ روپیہ و ۳۵ روپیہ
(۲۸) نصف قطر ۱/۳ ۱۱ و ۲/۳ ۱ فُٹ می باشد -
(۲۹) ۲۵۰۰۰ روپیہ (۳۰) ۵۷ *

امثلہ نمبر ۱۳۴

(۱) ۶۰ روپیہ و ۱۰۰ روپیہ و ۱۵۰ روپیہ *


۵۸۵

(۲) ۷۸۰ روپیه و ۵۲۰ روپیه (۳) ۱۲۰۰ پوند
(۴) ۴۵۰۰ روپیه و ۳۰۰۰ روپیه و ۳۰۰۰ روپیه
(۵) ۳۳۷۲ روپیه ۸ آنه
(۶) ۴۸۰ پوند و ۳۶۰ پوند و ۲۴۰ پوند
(۷) ۱۷ پوند ۱۰ شلنگ و ۱۵ پوند و ۱۲ پوند
(۸) ۷ روپیه و ۶ روپیه و ۴ روپیه ۸ آنه
(۹) ۲۸۶ پوند و ۱۶۳ پوند ۱۶ شلنگ -
(۱۰) ۲۱/۳۱۳ ۴۸۳ روپیه و ۱۲۶/۳۱۳ ۴۹۸ روپیه و ۱۶۶/۳۱۳ ۲۱۸ روپیه
(۱۱) ۱۰۰ پوند (۱۲) ۳۶۶ پوند (۱۳) ۱۶۸ روپیه ۱۲ آنه (۱۴) ۳۰

امثله نمبر ۱۳۵

(۱) به نسبت ۳ و ۱ (۲) به نسبت ۹ و ۱۱
(۳) به نسبت ۳۳ و ۲ (۴) ۱ : ۴
(۵) ۱/۸ پاو از هر قسم (۶) ۲۵ من به نرخ ۳ روپیه
و ۳۵ من به نرخ ۲ روپیه ۴ آنه
(۷) ۴/۷ ۴ گیلن (۸) ۲۰ : ۷ و ۵ شلنگ ۱/۴ ۱ پنس
(۹) به نسبت ۱ و ۱ و ۵ (۱۰) ۱۰ گیلن
(۱۱) به نسبت ۴ و ۶ و ۹
(۱۲) به نسبت ۵۲ و ۷۸ و ۵۱ و ۶۸


۵۸۶

امثله نمبر ۱۳۶

(۱) ۳ (۲) ۱۳ (۳) ۷ (۴) ۴ ، ۴
(۵) ۱۱ (۶) ۴ روپیہ ۸ آنه (۷) ۱۲۵
(۸) ۲ پونڈ ۱۹ شلنگ پنس
(۹) ۴ روپیہ ۸ آنه و پائی (۱۰) ۸ میل
(۱۱) ۲ من سیر (۱۲) ۱۴ سال (۱۳) ۴۳ سال
(۱۴) امن اسیر (۱۵) ۱۱ سال (۱۶) ۷ روپیہ
(۱۷) ۶۳ و ۷۵ (هٔ علامت درجہ میباشد)

امثله نمبر ۱۳۷

(۱) (۲) (۳) (۴) (۵) ۱
(۶) ۳۵ روپیہ (۷) ۱۰ پونڈ ۱۰ شلنگ (۸) ۳ شلنگ
(۹) ۱۲۱۸ (۱۰) مربع اینچ
(۱۱) ۴ ہنڈر ڈویٹ اکوارٹر (۱۲) ۷۵۰ روپیہ
(۱۳) ۳۵۹۲۹ (۱۴) ۶۰۰ روپیہ
(۱۵) ۵۱ روپیہ ۱۱ شاہی ۳ پیسہ (۱۶) ۴۵۰ روپیہ


۵۸۷
امثلة نمبر ۱۳۸
(۱) ۲۵ فیصد (۲) ۱۶ ۱/۲ فیصد (۳) ۳ ۱/۳ فیصد
(۴) ۴۰ فیصد (۵) ۴۲ ۶/۷ فیصد (۶) ۳۵ فیصد
(۷) ۸۸ ۴/۹ فیصد (۸) ۱۹ ۱۹/۹۹ فیصد (۹)۴۶ ۲/۳ فیصد
(۱۰) ۱۳۸ فیصد (۱۱) ۵۰ فیصد (۱۲) ۲۰ فیصد
(۱۳) ۲۰ فیصد (۱۴) ۵۷ ۱/۷ فیصد (۱۵) ۲۱۰ فیصد
(۱۶) ۵۰ فیصد (۱۷) ۸ ۲۱/۵۷ فیصد (۱۸) ۲۴ فیصد
(۱۹) ۱۲ ۱/۲ فیصد (۲۰) شوره ۷۵ فیصد و گوگرو ۱۰ فیصد
و زغال ۱۵ فیصد *
امثلة نمبر ۱۳۹
(۱) ۲۲۰ (۲) ۱۲۰۰ (۳) ۲۵ (۴) ۱۰۸۰۰ (۱۵) ۱۰۰
(۶) ۱۲۹۶ ۴/۲۵ (۷) ۴۸۷۵ روپیه (۸) ۵۰۰۰ روپیه
(۹) ۱۳۰۰۰ (۱۰) ۷۸ روپیه ۲ آنه *
امثلة نمبر ۱۴۰
(۱) ۱۰ آنه (۲) ۸۰۰۰ روپیه (۳) ۲۵۴۵ ۵/۱۱ روپیه
(۴) ۱۲۸ (۵) ۱۵۳۱ ۱/۱۹ روپیه (۶) ۳۵ فیصد -


۵۸۸
(۷) ۵۴ فیصد (۸) ۲ فیصد کم می باشد -
(۹) ۵۰ من (۱۱) ۹ فیصد (۱۱) ۱۸ فیصد-
(۱۲) ۹ فیصد *
امثله نمبر ۱۴۱
(۱) ۱۷۵ روپیه (۲) ۴۴۵ پونڈ (۳) ۷۵۳ روپیه
(۴) ۷۰۰۳ روپیه ۲ آنه (۵) ۲۸۰۰۰ روپیه
(۶) ۹۱۴ پونڈ (۷) ۳۰۰۰ روپیه (۸) ۱۰۱ پونڈ
۱۰ شلنگ ۷ پنس (۹) ۱۰۰۰۰ روپیه
(۱۰) ۲۶۰ پونڈ (۱۱) ۵۱۵ پونڈ و ۱۵۴ پونڈ
امثله نمبر ۱۴۲
(۱) ۲۵ فیصد (۲) ۲۵ فیصد (۳) ۲۵ فیصد (۴) ۳۳ فیصد
(۵) ۸ فیصد نقصان (۶) ۷۱ فیصد نفع -
(۷) ۳۳ فیصد (۸) ۸۰ روپیه ز ۱ آنه ۱۰ پائی
(۹) ۱ شلنگ ۵ پنس (۱۰) ۱۲ (۱۱) ۹ روپیه ۴ شاهی
(۱۲) ۲ شلنگ ۳ پنس (۱۳) ۱۲ فی صد -
(۱۴) ۲ آنه (۱۵) ۵۰۰ روپیه (۱۶) ۸ من
(۱۷) ۴۳۱ در عوض ۱۲ روپیه (۱۸) ۲۳۲۰ روپیه


۵۸۹

(۱۹) ۳۲۰ روپیه (۲۰) ۲/۱ روپیه (۲۱) ۲ روپیه ۴/۵ پائی (۲۲) ۸
(۲۳) ۶ فیصد نفع (۲۴) ۴/۱ فیصد نفع
(۲۵) ۵۰ فیصد - (۲۶) ۳۸/۴۱ ۲ پنس
(۲۷) ۱۶ فیصد نقصان می شد (۲۸) ۱۷ فیصد
(۲۹) ۲۶۶/۱۹ فیصد (۳۰) ۱۶۲/۳ فیصد -
(۳۱) ۱۵۰ روپیه (۳۲) ۲۲۲/۹ روپیه (۳۳) ۲۵ گز
(۳۴) ۳۰۱/۲ فی صد نفع می شود (۳۵) ۴ دانه در
عوض ۳ آنه ذ ۵۱۲ (۳۶) ۱ : ۲
(۳۷) ۲ آنه ۳ پائی (۳۸) ۱۷۱/۴ فیصد ذ ۲ : ۱
(۳۹) ۲۳ روپیه ۵ آنه ۴ پائی (۴۰) ۱۹ : ۱۲
(۴۱) ۱: ۲ (۴۲) ۲۱ فیصد (۴۳) ۴۶۰ روپیه
(۴۴) ۳۳۱/۳ فیصد :

امثله نمبر ۱۴۳

(۱) ۷ روپیه ۸ شاهی ۴ پیسه -
(۲) ۲۲ روپیه ۹ شاهی ۳ پیسه -
(۳) ۴۵ روپیه (۴) ۲۶۳ روپیه ۱۰ آنه ۹ پائی
(۵) ۳۷ روپیه ۸ شاهی و ۲ پیسه -
(۶) ۲۷۰ روپیه :


۵۹۰

امثله نمبر ۱۴۴
(۱) ۴۴ روپیه (۲) ۶۰ پوند (۳) ۳۱۵ روپیه
(۴) ۵۷ پوند ۱۲ شلنگ (۵) ۲۲۲ روپیه ۱۲ آنه
(۶) ۱۱۲ روپیه (۷) ۴۰ روپیه ۱۳ آنه ۱۹/۲۵ پائی
ذ ۵۳۶ روپیه ۱ آنه ۱۹/۲۵ پائی-
(۸) ۳۲ پوند ۱۰ شلنگ ۶ پنس ذ ۳۵۷ پوند ۱۵ شلنگ
۶ پنس (۹) ۹ روپیه ۱/۵ پیسه ذ ۲۳۴ روپیه ۹ شاهی ۱/۵ پیسه
(۱۰) ۲۸۵ روپیه (۱۱) ۳۷۲ پوند ۸ شلنگ
(۱۲) ۴۴۰ روپیه ۸ آنه ۳/۴ پائی (۱۳) ۱۵۲۷۳ روپیه ۳/۵ پیسه
(۱۴) ۴۰۶ پوند ۴ شلنگ ۲۵/۳۲۰ پنس (۱۵) ۴۵۲۱ روپیه ۱۱ شاهی

امثله نمبر ۱۴۵
(۱) ۳۳ روپیه ۴ شاهی (۲) ۱۰۰ روپیه (۳) ۱۵۷ روپیه ۶ شاهی
(۴) ۵ روپیه ۱۲ آنه ۶ پائی (۵) ۲ روپیه ۳ پائی-
(۶) ۳ روپیه ۱۴ آنه ۷ پائی -

امثله نمبر ۱۴۶
(۱) ۲ پوند ۸ شلنگ (۲) ۲۰ روپیه ۳ شاهی


۵۹۱

(۳) ۴ روپیہ ۱۳ آنہ ۲۲/۶۵ ۱ پائی -
(۴) ۵ پونڈ ۴ شلنگ ۱۵/۷۲ ۶ پنس -
(۵) ۶ روپیہ ۱۴ آنہ ۱۷۱/۱۱۶۸ ۱ پائی -
(۶) ۹ روپیہ ۱۴ آنہ ۷۳/۱۲۵ پائی -

امثلہ نمبر ۱۴۷

۵ (۵) ۳۴/۳ (۴) ۳۱۱/۳۶ (۳) ۳۱/۲ (۲) ۲۱/۶ (۱)
+ ۶ پائی (۸) ۲۳/۴ (۷) ۳۱/۲ (۶)

امثلہ نمبر ۱۴۸

(۱) ۲ سال (۲) ۳۱/۲ سال (۳) ۳۱/۲ سال (۴) ۴ سال و ۹ ماہ
(۵) ۲ سال ۳ ماہ ۲۴ روز (۶) ۹۷ روز (۷) ۶۴ سال
(۸) ۳ سال (۹) ۵ سال (۱۰) ۱۵۔اپریل (۱۱) ۱۶ ماہ

امثلہ نمبر ۱۴۹

(۱) ۷۵۰ روپیہ (۲) ۴۲۶۶ روپیہ ۲ عباسی ۔
(۳) ۱۷۰ پونڈ ۶ شلنگ ۳ پنس (۴) ۱۰۵۰ پونڈ
(۵) ۴۰۰ روپیہ (۶) ۷۳۰ روپیہ (۷) ۸۰۰ روپیہ
(۸) ۱۳۰ روپیہ (۹) ۲۶۵ روپیہ -


۵۹۲
(۱۰) ۳۳ پوند ۱۳ شلنگ ۴ پنس (۱۱) ۶۷۲ روپیه ۴ آنه
۴ پائی (۱۲) ۱۵۳۴ روپیه ۱۰ شاهی ۱/۱۱ ۴ پیسه
امثله متفرقه نمبر ۱۵۰
(۱) ۱/۲ ۶ (۲) ۵۰۰ روپیه (۳) ۵۷۰ روپیه
(۴) ۳ سال (۵) ۱۰ سال (۱۱) ۶ فیصد -
(۷) ۹۷۳۳ روپیه یک عباسی -
(۸) ۴۰۰ روپیه ذ ۱/۲ (۹) ۵/۲۹ ۸ سال -
(۱۰) ۵۳۳ روپیه یک عباسی (۱۱) ۱۹۰ پوند -
(۱۲) ۳۰۰۰۰ روپیه (۱۳) ۱۹۲۰۰ روپیه
(۱۴) ۴۰ سال :
امثله نمبر ۱۵۱
(۱) ۴۱ روپیه (۲) ۴۲ روپیه ۵ شاهی ۱۵/۱۶ پیسه
(۳) ۳۸ روپیه ۴ شاهی ۱/۴ ۴ پیسه تقریباً -
(۴) ۱۴۱ روپیه ۲ شاهی (۵) ۷۳۱ پوند ۳ شلنگ ۴ پنس
(۶) ۳۴۳ پوند ۴ شلنگ ۵ پنس -
(۷) ۶۴۱ پوند ۶ شلنگ ۲ پنس -
(۸) ۲۶۰ پوند ۹ شلنگ ۱ پنس -


۵۹۳
(۹) ۱۴ روپیه ۱ شاهی ۳/۴ ۳ پیسه -
(۱۰) ۳۱ پونڈ ۱۸ شلنگ ۹ پنس تقریباً +
امثله نمبر ۱۵۲
(۱) ۱۱۰۲ روپیه ۶ شاهی (۲) ۳۲۷ روپیه ۹ شاهی ۱/۴ ۴ پیسه
(۳) ۳۳۰ روپیه ۱۱ شاهی ۶۷۶ ر ۳ پیسه -
(۴) ۸۵۵ روپیه ۱/۴ ۱۰ شاهی (۵) ۲۸۴ روپیه ۱۰ شاهی
تقریباً (۶) ۴۳۲۸ روپیه ۵ شاهی ۳/۱۶ ۳ پیسه
(۷) ۱ روپیه ۱/۴ ۳ پیسه (۸) ۱۱ روپیه ۱ شاهی ۱۵/۱۶ پیسه
(۹) ۳۲۷۸ روپیه ۲ شاهی ۱۵/۱۶ پیسه -
(۱۰) ۳۷۵ روپیه ۲ شاهی ۱۱/۱۶ ۴ پیسه -
(۱۱) ۹۰ پونڈ ۱۴ شلنگ ۱ پنس تقریباً -
(۱۲) ۱۲۰ پونڈ (۱۳) ۲۵۰ پونڈ (۱۴) ۳۱۲۵ پونڈ
(۱۵) ۸۱۵ پونڈ ۳ شلنگ ۳ پنس تقریباً (۱۶) ۱۵ شلنگ تقریباً -
امثله نمبر ۱۵۳
(۱) ۲۷۳۲ روپیه (۲) ۶۲۵ روپیه -
(۳) ۳۳۱۰ روپیه ۱/۴ ۱ شاهی (۴) ۸۵۱۸۴
(۵) ۱۰۰۰۰ روپیه (۶) ۵۰۰۰ روپیه


۵۹۴
امثله نمبر ۱۵۴
(۱) ۱۷۰ روپیه (۲) ۱۲۵۰ روپیه (۳) ۳۵۶۲ روپیه
یک قرآن (۴) ۱۳۳۷ پوند ۱۰ شلنگ -
(۵) ۱۳۱۶ پوند ۱۳ شلنگ ۴ پنس *
(۶) ۱۰۰۵ پوند ۶ شلنگ ۸ پنس * (۷) ۱۶۰۰ روپیه
(۸) ۱۸۲ روپیه و یک قرآن (۹) ۲۰۰۰۰ روپیه
(۱۰) یکهزار پوند *
امثله نمبر ۱۵۵
(۱) - ۵ روپیه و ۳ شاهی (۲) ۸۰ روپیه ۳ آنه ۴ پائی تقریباً
(۳) - ۱۵۱ روپیه ۱۴ آنه -
(۴) ۱۰۵ روپیه ۶ آنه ۸ پائی (۵) ۲۰ پوند ۳ شلنگ ۲/۴ ۱ پنس
(۶) ۱۷ پوند ۸ شلنگ ۲/۴ ۳ پنس (۷) ۴ پوند ۲ شلنگ ۴ پنس
(۸) ۱ پوند ۱۵ شلنگ (۹) ۷۰۸ روپیه ۹ شاهی -
(۱۰) ۴۸۲ روپیه ۱۱ شاهی (۱۱) ۱۰۷۷ روپیه ۸ آنه ۶ پائی -
(۱۲) ۳۸ پوند ۸ شلنگ ۹ پنس -


۵۹۵

امثله نمبر ۱۵۶

(۱) بعد از ۲ سال - (۲) ۳۴/۵۶ سال (۳) ۳ ۱/۲ سال -
(۴) ۹ ماه (۵) ۲ ۱/۲ سال (۶) ۴ ۱/۲ سال (۷) ۳ ماه +

امثله نمبر ۱۵۷

(۱) ۲۰ فیصد (۲) ۲ ۱/۲ فیصد (۳) ۱۱/۲ فیصد (۴) ۲ ۳/۴ فیصد
(۵) ۳ فیصد - (۶) ۵ فیصد - (۷) ۳ ۱/۲ فیصد +

امثله نمبر ۱۵۸

(۱) ۸۱۴۴ ۱/۲ روپیه (۲) ۵۳۹۰۳ روپیه ۲ عباسی -
(۳) ۵۷۴ روپیه ۲ شاهی (۴) ۴ سال (۵) ۱۹ ماه
(۶) ۳ ۱/۲ فیصد (۷) ۶۰۰ روپیه (۸) ۲۸۰۰ روپیه
(۹) ۴۵۰ روپیه و ۶ ۱/۲ فیصد (۱۰) ۲۰۰ روپیه ده سال
(۱۱) ۱۳۲ ۴۶/۸۱ روپیه (۱۲) ۱۷۱۶۶ روپیه ۸ شاهی -
(۱۳) رقم ب (۱۴) ۶۰ ۲۰/۴۱ روپیه -
(۱۵) ۵۱:۵۰ و ۲۹ ۱/۵ روپیه (۱۶) ۲۰ فیصد -
(۱۷) ۹۱ ۱/۲ روپیه (۱۸) ۱۷ ۲۳/۴۱ روپیه -
(۱۹) ۱۸۸ پوند ۱۳ شلنگ ۵ ۱/۲ پنس -


۵۹۶

(۲۰) ۱/۲ ۱۲ فیصد (۲۱) ۳۷۵ پوند ۱۰ شلنگ -
(۲۲) ۷۱۲۸ روپیہ ۱۱ آنہ ۱۰ پائی صحیح به قریب ترین پائی
امثله نمبر ۱۵۹
(۱) ۲ روپیہ ۶ شاهی ۱/۳ پیسه (۲) ۲۴۷ روپیہ ۶ شاهی
(۳) ۲ روپیہ ۴ شاهی ۴ پیسه (۴) ۱۳/۱۶ ۸۸ روپیہ
(۵) ۲۷/۲۹۲۶ شاهی (۶) ۱۹۲/۹۱۴۵ شاهی (۷) ۹۵۰۴ روپیہ
(۸) ۳۳۷ روپیہ ۶ شاهی (۹) ۲۰ فی صد -
(۱۰) ۴/۵ ۱۶ فیصد (۱۱) ۱/۲ ۱۲ فیصد (۱۲) ۱/۳ ۳۳ فیصد -
امثله نمبر ۱۶۰
(۱) ۷ ماه (۲) ۵/۱۱ ۴ ماه (۳) ۸ ماه (۴) ۶ ماه
(۵) ۹ جون :
امثله نمبر ۱۶۱
(۱) ۱۹۰۰ روپیہ (۲) ۲۴۲ پوند ۱۶ شلنگ ۳ پنس -
(۳) ۵۰۳۴ روپیہ ۶ آنہ (۴) ۵/۸ ۹ (۵) ۳/۴ ۱۰۶
(۶) ۱۵۰۰ روپیہ (۷) ۲۵۰۰ روپیہ (۸) ۴۴۰ پوند
(۹) ۷۰ روپیہ (۱۰) ۲۲ پوند ۱۰ شلنگ -


۵۹۷
(۱۱) ۲۴۸ پونڈ - (۱۲) ۷۷۴ ۵۱ پونڈ (۱۳) ۵۳۰۰ پونڈ
امثلہ نمبر ۱۶۲
(۱) ۷۰ روپیہ (۲) ۱۲۴۱ روپیہ ۵ آنه ۳ پائی ۔
(۳) ۴۰۰۰۰ پونڈ (۴) ۲۷۰ روپیہ
(۵) ۲۱ ۹ پونڈ ۴ شلنگ (۶) ۷۷۹ روپیہ ۲ آنه ۸ پائی
(۷) ۶ روپیہ ۴ آنه (۸) ۱۷ (۹) ۱۰۵
(۱۰) ۲۰ پونڈ زیاده می شود -
(۱۱) ۳۷۵۰ روپیہ راس المال ۱۱ روپیہ ۴ آنه زیاده میشود
(۱۲) ۳۴ روپیہ کم می شود (۱۳) ۲۰ روپیہ نفع -
(۱۴) هیچ تبدیل واقع نمی شود (۱۵) ۳۰۵۰۰ پونڈ -
(۱۶) ۲۲۵۰۰ روپیہ (۱۷) ۷۲۰۰ روپیہ (۱۸) ۹۳۳
+ ۷۸۳ (۲۰) ۱۲۹۶ (۱۹)
امثلہ نمبر ۱۶۳
(۱) ۴۳ فیصد (۲) ۴۵۲ فیصد (۳) ۳۱۳ فی صد
۹۹ (۷) ۷۷۶ (۶) ۷۲۵ (۵) ۳۴۲۱ (۴)
(۸) ۸۶۱ (۹) ۴۷۷ فیصد (۱۰) دوم بهتر است ۔
(۱۱) اول بهتر است (۱۲) ۵۱۱ فیصد (۱۳) ۷۰۴۰ روپیہ


۵۹۸

(۱۴) ۳۴۰۰ پونڈ *

امثله نمبر ۱۶۴
(۱) ۴۰/۱۲۱ فیصد (۲) ۲۱/۲ فیصد (۳) اول بهتر است
(۴) ۳۲ پونڈ ۵ شلنگ (۵) ۷۷۱/۲ (۶) ۱۹۰
(۷) ۱۸۰۰ پونڈ و ۲ سال قبل از میعاد معین -
(۸) ۱۳۵۹۰۰ روپیه (۹) ۱۸۲۲ روپیه (۱۰) ۹۱
(۱۱) ۸۲۱/۴ (۱۲) ۸۴۰ روپیه (۱۳) ۱۰۸
(۱۴) ۹۸۸۰ پونڈ (۱۵) ۳۰ ہزار روپیه -
(۱۶) ۴ پونڈ ۱۶ شلنگ و ۳۴ : ۳۵
(۱۷) ۲۲۶۱ : ۲۲۶۰ (۱۸) ۲۰۸۰۰ روپیه (۱۹) ۱۰
(۲۰) ۱۰۰۰ روپیه و ۲۰۰۰ روپیه
(۲۱) ۴۰۰ پونڈ و ۱۲۰۰ پونڈ (۲۲) ۳۲۰۰ روپیه
(۲۳) ۳۳۱/۴۸ فیصد (۲۴) ۱۰۰ روپیه (۲۵) ۲۷۰۰ روپیه
(۲۶) ۲۴۲۹۴۲۷۴/۳۳۷ پونڈ (۲۷) ۷۵۰۰۰ پونڈ
(۲۸) ۲۰/۲۱ ۱۰۰ *

امثله نمبر ۱۶۵
(۱) ۷۹۶۰ روپیه (۲) ۳۷۰۵ روپیه ۷ آنه ۶ پائی ۔


۵۹۹
(۳) ۳۶۰ (۴) ۴ پوند ۷ شلنگ ۴ پنس ۔
(۵) ۲ روپیہ ۱۳ آنہ ۴ پائی فی ڈالر ۔
(۶) ۱۱۰ (۷) ۱/۲ ۲ روپیہ کابلی (۸) ۱۴ ۔
(۹) ۲۵ روپیہ ۱۵ آنہ (۱۰) براہ لنڈن فائدہ دارد ۔
(۱۱) ۱۲ پونڈ ۱۸ شلنگ ۱/۲۹ پنس ۔
(۱۲) ۸ شلنگ ۲ پنس (۱۳) ۸۳ پونڈ ۶ شلنگ ۸ پنس ۔
(۱۴) ۳۲۰ روپیہ کلہ دار و (۱۵) ۱ روپیہ = ۱ شلنگ ۸ پنس ۔
(۱۶) ۱۱۲۵۰ روبل (۱۷) ۴۶۸۷ پونڈ ۱۰ شلنگ ۔
(۱۸) برائے دلال ۶۳۰ روپیہ کابلی فائدہ می شود ۔
(۱۹) ۱ شلنگ ۴ پنس فی روپیہ
(۲۰) یک طلائی کابل = - - - - ۶۵۲ ، طلائی بخارا ۔
(۲۱) ۱ نپولین = ۸/۵۵ روپیہ کلہ دار ۔
(۲۲) ۲ شانگ ۱ پنس (۲۳) یک سکۂ مملکت اول = دو
سکۂ مملکت دوم *
امثلہ نمبر ۱۶۶
(۱) ۳۰ (۲) ۹۴ روپیہ (۳) ۷۰ روپیہ (۴) ۳
(۵) ۱/۳ ۳ میل (۶) ۱۸ روپیہ
(۷) چای ۲ روپیہ فی خورد و قہوہ ۱ روپیہ فی خورد ۔


۶۰۰

(۸) ۵ روپیه ۱۰ شاهی (۹) چائی دو روپیه فی خورد و قند
۶ شاهی فی خورو - (۱۰) ۲ پیسه و ۵ پیسه-
(۱۱) ۹۰۰ روپیه و ۳۰۰ روپیه -
(۱۲) ۲۵ و ۳۰ و ۳۵ سال (۱۳) ۲۰ و ۱۰ و ۱۵ سال -
(۱۴) ا ۵۴ روپیه و ب ۱۸ روپیه و ج ۸ روپیه-
(۱۵) ۱۵۰ روپیه (۱۶) ۳۴۲½ روپیه (۱۷) ۹۵ و ۶۰ -
(۱۸) ۵۰ و ۳۰۰ (۱۹) ۶ روپیه ۳ شاهی (۲۰) ۵ آنه -
(۲۱) ۱ من ذ ۵ من ذ ۳ من (۲۲) ۲۴۵۰۶/۶۸۲ میل-
(۲۳) ۱۲۲ فُٹ (۲۴) ۹۳۷/۵۹ دقیقه (۲۵) ۴۰ -
(۲۶) ۲۰ (۲۷) ۷۰ اونس (۲۸) ۱۲ گرین -
(۲۹) ۱۱ راس گائو و ۲۴ راس گوسفند -
(۳۰) ۸۰۵۰ پونڈ (۳۱) ۲۰ سال - (۳۲) ۳ فیصد -
(۳۳) ۳÷ هفته - (۳۴) ۱۹ - (۳۵) ۱۵ پونڈ ۱۰ اونس-
(۳۶) ۴۴ روز ذ ۱:۲ (۳۷) ۲۰۰ مکعب فُٹ -
(۳۸) ۳ ساعت - (۳۹) ۳ ساعت -
(۴۰) ۶۵ گیلن ذ ۳ ساعت -

امثله نمبر ۱۶۷

(۱) ۱۰ بلیون و ۳۰ هزار و دو صد بلیون و هفتصد و


۶۰۱

بیست ہزار و بیست و یک
(۲) ۴۸۹۱۰ (۳) ۴۳۷۴ فارونگ -
(۴) ۵´×۱۴´´×۱۷ (۵) ۱۳/۱۲ -
(۶) ۷۰۴۲۳، ۲۳ ذ ۹۵۹۶، ۲۲ -
(۷) ۴ روپیہ ۷ آنہ ۹ پائی-
(۸) سہ صد و بیست کروڑ و یک لک و سہ ہزار د یکصد و دو-
(۹) ۱۰۰۹۱۴۰۱ (۱۰) ۲ روپیہ ۷ آنہ ۳ پائی-
(۱۱) ۳۷ (۱۲) ۱/۳/۴ (۱۳) ۱۰۰۰۱۵۹۶، ذ ۱۰۰۵۱۲۷۲،
(۱۴) ۳/۸ پیسه (۱۵) ۱۸۵۰۸۹۸۴ (۱۶) ۴۹۱۱۰۴۱۹۷۹۶-
(۱۷) ۱ روپیہ ۲ شاہی ۴ پیسه (۱۸) ۴۸۳۴۵
(۱۹) ۵ ۱۳۴/۳۵۹ (۲۰) ۷۰۴۵، (۲۱) ۵/۱۴ (۲۲) ۲^۴×۵۹
(۲۳) ۳۳۲۱۱۵۲۱۸۴۸ (۲۴) ۶۹۱ (۲۵) ۱/۲ ۱
(۲۶) ۱۵۳، ۴۱۱۳۲ (۲۷) ۶۰۲۶ (۲۸) ۱۵
(۲۹) ۷۶۵ (۳۰) ۲۷ (۳۱) ۴۱۴۱ ۷ پاؤ
(۳۲) ۱۵/۶۴ (۳۳) ۵۴/۶۰ (۳۴) ۲۱۲،
(۳۵) ۱ پونڈ ۳ شلنگ ۱/۲ ۵ پنس (۳۶) ۱۳۴۳۰
(۳۷) ۸ روپیہ ۳ آنہ ۱/۲ ۲ پائی (۳۸) ۱/۱۵۰
(۳۹) ۱۹۰۱/۲۳۶۴ (۴۰) ۳۷۰۶۸۸۲۵۹----
(۴۱) ۶۹۶۸/۲۴۹۷۵ (۴۲) ۳ روپیہ ۱۲ آنہ (۴۳) ۲


٦٠٢

(٤٤) ١٢١١٤١٢ (٤٥) ٣ و ١/٢ و ٢٤/٢٧ (٤٦) ١/١٩

(٤٧) ٤ (٤٨) ،٠٨ (٤٩) ٧ (٥٠) ٣٢٢

(٥١) ١١ (٥٢) ٥/٩ ٣ (٥٣) ٧٠٠٣١٠ (٥٤) ١٧٢٣٧٥

(٥٥) ٦٢٧،٤٨٣٧٥ پیسه (٥٦) ١ دقیقه و ٣٠ ثانیه

(٥٧) ١٢٤٧٢٧ (٥٨) ١٦ روپیه ١٣ آنه ٣ پائی -

(٥٩) ٣/١١ (٦٠) ٣ پول ٤ گز ٢ فٹ ٣ انچ

(٦١) ٩ ؛ ٧ (٦٢) ٤٢٢٨٨٩٣٦ (٦٣) ١٤

(٦٤) ٤٥٣٦٣٦٠ (٦٥) ٥٢٠٨٤

(٦٦) ٥٠٧ ١١١ روپیه ٦ شاهی (٦٧) ٢٢/٢٤ (٦٨) ٤/١٣

(٦٩) ٣/٨ (٧٠) - - - ،١٠٤، ٢٨ ٤٨

(٧١) ٥٤٥٦ (٧٢) ٣٤٠ پول ٥ گز ١ انچ

(٧٣) ٤٦٦ روپیه ٧ شاهی ٢٤/٣١ ٣ پیسه (٧٤) ١/١٣

(٧٥) ٧ شاهی ١/٢ پیسه (٧٦) ٤٢،٦ (٧٧) ٩ : ٧ ،

(٧٨) ١٣٧ (٧٩) ١ روپیه ٧ آنه ٤ پائی (٨٠) شنبه

(٨١) ٩١٣/٦٠٨٦ (٨٢) ١/٢ (٨٣) ٥/٢ (٨٤) ٣ ، ٤٣

(٨٥) ٧٢٩ (٨٦) ١٢٥ پونڈ ٥ شلنگ (٨٧) ٣/١٤

(٨٨) ٢٠٥ ٩ (٨٩) ١٢ ، ١٢٠٠ (٩٠) ١/٢ ٧٧٠ انچ

(٩١) ١٢ ، ٩٣٤ مربع گز (٩٢) ٣ روپیه ٦ شاهی

(٩٣) ٥ ، ٧ (٩٤) ٢٩/٣٠ ٢ (٩٥) ٢٧٥ دفعه و باقی ١٠٠٣


۶۰۳
(۹۷) ۳۱۲۵ (۹۷) ۲۹۴۰۰۰۰۰ (۹۸) ۹ و ۲ و ۴ دفعه
(۹۹) ۳۲۶۷۶۴ (۱۰۰) ۴ شاری ۲ پیسه فی گز -
(۱۰۱) ۷۳/۱۵۲ ۱ (۱۰۲) ۱۱/۱۶ (۱۰۳) ۴۱۵۳۸نم ،
(۱۰۴) ۴ ، ۱۱۴ (۱۰۵) ۲۱ گز ۲ فٹ ۱/۲ ۲ انچ
(۱۰۶) ۱۷۵۳ (۱۰۷) ۱/۸ (۱۰۸) ۱۲ آنه
(۱۰۹) ۲۸۵۷ م ۴۰۰۰۰۰۰ (۱۱۰) --- ۱۰۰۷۵۹
(۱۱۱) ۷۸ (۱۱۲) ۶/۲۷ (۱۱۳) ۱۲۹۶
(۱۱۴) ۱۳۸۸ مربع گز ۳ فٹ ۹۶ مربع انچ
(۱۱۵) ۵/۸ (۱۱۶) ۱/۲ ۳ (۱۱۷) ۸ (۱۱۸) ۱ روپیه ۸ آنه ۸ پائی
(۱۱۹) ۲۲۰ (۱۲۰) ۴۸ (۱۲۱) ۲ شلنگ ۱/۲ ۸ پنس
(۱۲۲) ۱/۱۲ ۱ (۱۲۳) ۳ (۱۲۴) ۳۳۰۵ ،
(۱۲۵) ۶۱۵۳۸ نم ، ۳ (۱۲۶) ۱۸۲ پونڈ ۷ شلنگ ۲ پنس
(۱۲۷) ۱۳ (۱۲۸) چهارشنبه (۱۲۹) ۵۳ (۱۳۰) ۴/۱۵ ۴
(۱۳۱) ۲۰ (۱۳۲) ۶۰۴۳۲ (۱۳۳) ۳۸۴۰
(۱۳۴) ۲۲ × ۳ × ۵ × ۷ × ۶۷۳ و ۳ × ۷ × ۱۹ × ۱۰۱ و
عاد اعظم ۲۱ و ذو اضعاف اقل
۶۷۳ × ۱۰۱ × ۱۹ × ۷ × ۵ × ۳ × ۲۲
(۱۳۵) ۲۶ (۱۳۶) ۱ (۱۳۷) ۵۷۵۲۸ ؛ ۵ ؛
(۱۳۸) ۱/۵۷۶ (۱۳۹) ۴۲۸۸۷۱۷۹۴۰۴ (۱۴۰) ۲۵۰ دفعه


۶۰۴

امثله نمبر ۱۶۸

(۱) ۳۲۱۰ و ۱۰۲۳ (۲) ۱۲ (۳) ۳ (۴) ۱۶ ۳/۴ دقیقه
(۵) ۴۶ ۲/۷ (۶) ۱/۲ (۷) ۵ فیصد (۸) ۴ و ۷
(۹) ۲۵ ۷۴ (۱۰) ۱۰۵۰ مربع گز (۱۱) ۶ بجه ۴ ۲/۳ دقیقه شام
(۱۲) ۴۶ روپیه ۴ آنه (۱۳) ۲۸۰۴ ، ۳
(۱۴) ۴ (۱۵) ۱۳۷ (۱۶) ۱۲۵۰ ذ ۱۲۵، ۰ ذ ۱۲۵.......
(۱۷) ۵ روپیه ۱۰ آنه (۱۸) روز دوشنبه ۸ بجه شب
و ۳/۱۶ دقیقه قبل از ۶ بجه
(۱۹) ۱۰ شلنگ و ۶ شلنگ ۸ پنس و ۲ پنس (۲۰) ۶۷/۱۳۵
(۲۱) ۱۷ شلنگ ۶ پنس (۲۲) ۵۵ ۱۸
(۲۳) ۸۳۰/۴۴۴۹ ۸ (۲۴) ۳۰۰ مربع گز (۲۵) ۸ ساعت
(۲۶) ۵۵۴۷۴ روپیه خام (۲۷) ۱۶۹ : ۱۹۱
(۲۸) ۹ ۱/۱۱ فیصد (۲۹) ۹۹۹۹۷۶ و ۱۴۱ ۱۰۰
(۳۰) ۱۷۲ (۳۱) ۱۹۲۵۱ و ۱۸۲۶۱ و ۱۷۲۷۱
و ۱۶۲۸۱ و ۱۵۲۹۱ و ۱۵۲۰۱ و ۱۴۲۱۱ و
۱۳۲۲۱ و ۱۲۲۳۱ و ۱۱۲۴۱ و ۵۱۰۲
(۳۲) ۳ ۱/۲ ساعت (۳۳) ۹۹۶۳ روپیه (۳۴) ۹:۱۱
(۳۵) ۳۳ ۱/۳ (۳۶) ۵ (۳۷) ۱۴ (۳۸) ۷۵۰ روپیه


۶۰۵

(۳۹) ۷ بجه و ۴۲ دقیقه شب -
(۴۰) ۴۱۹ روپیه ۱۱ شاهی ۲۷۵ پیسه
(۴۱) ۴۰۱ : ۵۴۴ (۴۲) ۴ سال (۴۳) ۱۵۰
(۴۴) ۶/۱۱ (۴۵) ۱۰۱۵ (۴۶) ۳ ۱/۳ روز (۴۷) ۹ روز
(۴۸) ۱۶ : ۶۵ (۴۹) ۲۶۴ روپیه یک عباسی -
(۵۰) ۱۲ (۵۱) ۸۰ (۵۲) ۱۵۶ روپیه (۵۳) ۱ ساعت
(۵۴) ۷۰ (۵۵) ۸۳ : ۹۲ و ۹۲ : ۱۵۳ (۵۶) ۴۸۰۰ پوند
(۵۷) ۲۴۹ (۵۸) ۰۲ (۵۹) ۱/۴ ۱۱ گیلن (۶۰) ۱۱ بجه شب
(۶۱) ۱۲ روز (۶۲) در ظرف اول نسبت شراب و آب
۱۷۲۹ : ۱۷۷۱ است و در دوم ۱۷۷۱ : ۱۷۲۹
(۶۳) ۴۸۴۰ پوند و ۴۳۰۰ پوند و ۴۰۰۰ پوند
(۶۴) ۲۰ (۶۵) ۷۸۷۵ (۶۶) ۴۵۳۷۵۰ تن
(۶۷) ۴۵ روز (۶۸) ۴۴۰ میل (۶۹) ۷ : ۱
(۷۰) ۵۳ ۱/۳ (۷۱) ۲۰۰ (۷۲) ۱۲۰ (۷۳) ۲۶
(۷۴) ۱۷ ۱/۲ میل و ۹ ۱/۲ میل فی ساعت
(۷۵) ۱ شلنگ ۱۰ ۱/۲ پنس (۷۶) حصهٔ هر مرد ۳ پوند ۱۵ شلنگ
و هر زن ۲ پوند ۱۰ شلنگ و هر طفل پوند ۵ شلنگ
(۷۷) ۴ ماه بعد (۷۸) ۲۵۰ (۷۹) ۳۸۸ ذرع ۳۲۴ گرین
(۸۰) ۱۹ روپیه ۸ آنه (۸۱) ۱۴۴۰/۱۴۴۱ دقیقه پس میشود -


۶۰۶

(۸۲) ۲۰ ساعت ۱۶ دقیقه (۸۳) ۱۴۰۰ (۸۴) ۲۷۶ پوند
۶ شلنگ ۱ پنس (۸۵) ۸۱۸۴ یا ۷۲۳۴
(۸۶) ۱۰ پوند ۸ شلنگ (۸۷) ۱۲۶ (۸۸) ۱۲ ساعت
(۸۹) ۴/۱۳ ۱۸ روز و به این شرط که آنها ۱۳ ساعت
یومیه کار کنند - (۹۰) ۱ ۱۰۸۰۰ روپیه و
ب ۷۲۰۰ روپیه و ج ۴۸۰۰ روپیه -
(۹۱) ۵/۱۱ ۶۲۱ روپیه (۹۲) ۵۰۰ روپیه (۹۳) ۶۱۰۰۰
(۹۴) ۲۴ گز فی دقیقه (۹۵) ۹ ساعت (۹۶) ۱/۹۲۳ ۳ اگرین
(۹۷) ۲ روپیه ۱۳ آنه و ۴ روپیه ۸ آنه
(۹۸) ۱۰ دانه فی روپیه (۹۹) ۱۰۳۳ روپیه
(۱۰۰) - - - - ۵۰۱۶ ، ۱۲۸ (۱۰۱) ۱/۲ انچ
(۱۰۲) لازم بود که بتاریخ اوّل ماهِ عقرب های
ساعت را به مقام ۵ بجه ۲۱۷۵/۵۷۶۱ ۳۰ دقیقه
شب آورده مے شد *
(۱۰۳) ۱۵۰ میل (۱۰۴) ۱ ۴۸ روپیه و ب ۴۰ روپیه
و ج ۳۵ روپیه (۱۰۵) ۲۶ روپیه (۱۰۶) ۱۳
(۱۰۷) ۸۷۵/۹۷۲ (۱۰۸) ۱۶ فټ (۱۰۹) ۵/۱۲ ۱۲ ساعت ژ
۱ ۴/۵ و ب ۱/۵ (۱۱۰) یک و نیم روپیه -
(۱۱۱) ۴ آنه و ۸ آنه و یک روپیه و ۸ آنه و ۴ روپیه


۶۰۶

۸ آنه ۱۳ روپیه ۸ آنه (۱۱۲) ۱/۲ ۲۴ روپیه -
(۱۱۳) ۶۶۰ روپیه (۱۱۴) ۲۴۰۰۰ روپیه (۱۱۵) ۷۳ دفعه
(۱۱۶) ۱/۲ ۵ میل از ط (۱۱۷) ۱۰ آنه (۱۱۸) ۱/۴ ۱ اونس
از ۱ و ۲ اونس از ب (۱۱۹) ۱۰ روپیه (۱۲۰) ۲۸۰ پوند
(۱۲۱) - - - - ۲۱۸، (۱۲۲) ۲ فٹ (۱۲۳) ۹/۱۴ ۷ گز
(۱۲۴) ۹ روپیه ۷ آنه ۳ پائی (۱۲۵) ۴۰ (۱۲۶) ۳ روپیه ۲ آنه
(۱۲۷) ۴۶ (۱۲۸) ۵۷۵، (۱۲۹) ۱۲ پونڈ ۱۰ شلنگ
(۱۳۰) ۳/۱۱ ۵ روز (۱۳۱) ۱/۲ ۴ فٹ (۱۳۲) ۸ فٹ -
(۱۳۳) ۷ فیصد نقصان خواهد کرد (۱۳۴) ۱۲۰
(۱۳۵) ۱/۲ ۴ (۱۳۶) ۵ ۱ گز (۱۳۷) ۲۳/۴۸ ۱ ساعت -
(۱۳۸) ۹۷۵ روپیه (۱۳۹) ۳۵ و ۱۵ و ۱۰ و ۲۵
(۱۴۰) ۱/۲ ۴۷ فیصد (۱۴۱) ۵ روپیه
(۱۴۲) ۵۰۲۲۲۴، ۲۹۷، ۵۷۶ (۱۴۳) ۵۰ دفعه
(۱۴۴) هر دو برابر خواهند بود (۱۴۵) ۲۵
(۱۴۶) ۹ (۱۴۷) ۱۰ پونڈ (۱۴۸) ۳ گیلن
(۱۴۹) ۳۰ پونڈ ۱۳ شلنگ ۲/۸ ۸ پنس (۱۵۰) ۳ فٹ
(۱۵۱) ۱/۳ ۲۳ روز (۱۵۲) ۴۳ هفته ۱ روز ۲ ساعت
(۱۵۳) ۶ فٹ و ۸ فٹ (۱۵۴) ۱/۲ ۵۳ فیصد نقصان میکند
(۱۵۵) ۷۸ (۱۵۶) ۱۶۶ روپیه (۱۵۷) ۱۲۱


۶۰۸
(۱۵۸) ۳/۴ ۲۱ دقیقه (۱۵۹) ۱۰۵۰۰۰ روپیه
(۱۶۰) ۶ ۳/۴ انچ و ۸ ۳/۴ انچ (۱۶۱) ۱/۲ ۱۲
(۱۶۲) ۴۴ گیلن (۱۶۳) ۲۷۹ ۳/۴ ذ
(۱۶۴) عرض ۴ گز و ارتفاع ۵ گز (۱۶۵) ۱۵/۲۴ ۲۵ دقیقه-
(۱۶۶) ۶۷ روپیه ۸ آنه (۱۶۷) ۴۲۴ و ۳۳۶ و ۴۲۰
(۱۶۸) ۲۲/۴۳ ۵۴ (۱۶۹) ۷۲ (۱۷۰) ۱۷/۱۵۳ (۱۷۱) ۴ ساعت
(۱۷۲) ۱/۳ ۲۱ ساعت (۱۷۳) ۶۶ دقیقه +
(۱۷۴) با یدکه ۱ شلنگ ۳ پنس و ج ۱ شلنگ ۶ پنس ب را بدهد
(۱۷۵) ۸۰۰ روپیه (۱۷۶) ۱۱ (۱۷۷) ۴۳۵۹ پوند ۱۵ شلنگ ۷۶/۱۶۳ ۲ پنس
(۱۷۸) ۱۳۰۰ (۱۷۹) ۳۶ میل و ۲۴ میل فی ساعت
(۱۸۰) ۱/۳ ۲۳۳۳۲۸۳ فرنیک (۱۸۱) ۲۶۵۵۰ روپیه-
، ۱۱۱ ۵ ۷ ۱۸ (۱۸۴) ۲۳۱۳ ۱۵/۱۲۱ (۱۸۳) ۱۲ (۱۸۲)
(۱۸۵) ۱/۷ ۷۱ فٹ ز ۲۴۲ دفعه (۱۸۶) ۱/۶ ۱۱
(۱۸۷) ۳ (۱۸۸) ۷۵ پوند (۱۸۹) بطریق اول ذ و
مشتریان را در یک پوند ۲،۰۵ اونس نقصان میشود
(۱۹۰) ۵۸ میل (۱۹۱) ۷۹ هفته ۱ روز ۲۲،۸۳ ساعت
(۱۹۲) ۴/۱۱ ۲۶۳ (۱۹۳) ۳۲/۴۳ روز (۱۹۴) ۱۰ پوند
(۱۹۵) ۳۰۰ روپیه (۱۹۶) ۶۸۰۰ : ۷۲۲۱
(۱۹۷) ۲۰ - اکتوبر ۱۸۸۵ء +


۶۰۶
(۱۹۸) ۷۸۰ ایکڑ و ۴۶۸ ایکڑ و ۵۲۰ ایکڑ -
(۱۹۹) ۳ دفعه - (۲۰۰) (۱) ۴۰ و (۲) ۶۰ (۳) ۸۰
(۲۰۱) ۳۴۲۶ گز - (۲۰۲) ۲۲۷۶۱/۲۱ روپیه و ب
۱۵۲۳۱/۲۱ روپیه (۲۰۳) ۹۹۵/۱۶ ز ۱۷۲۴/۲۷ پونڈ
(۲۰۴) ۱۱/۴ پنس (۲۰۵) ۱۲۵، (۲۰۶) ۳۱۷۵
(۲۰۷) ج بقدر ۸۸۰/۳۷۴۱ گز سبقت می برد (۲۰۸) ۳۴۵ روپیه
(۲۰۹) ۵۴ روپیه ۱۴ آنه ۴ پائی و ۳۱۷/۱۰۶ فیصد
(۲۱۰) ۱۹ ایکڑ (۲۱۱) ۱۴ شلنگ ۷۳/۴ پنس و ۹ پنس -
(۲۱۲) ۳۴۶۵۷۴ ، (۲۱۳) ۱ دقیقه ۵۱۱/۲ ثانیه
(۲۱۴) ۶۰ روز (۲۱۵) ۱۲۱۲۰ روپیه (۲۱۶) بعد از شش ماه
(۲۱۷) ۱۵۴۰۰ پونڈ (۲۱۸) ۲ روپیه ۲۲/۳ شاهی -
(۲۱۹) ۱۳۲۷/۱۲۸۵ (۲۲۰) ۵۰۰۰ مربع فٹ (۲۲۱) ۳۲۲۱/۷ گز
(۲۲۲) ۲۹۰۴۰ فٹ (۲۲۳) ۷۶ روپیه
(۲۲۴) ۲۵۶۰۵/۸۵۳ روپیه نفع حاصل می کند -
(۲۲۵) ۱۷۶۲ روپیه ۲ عباسی (۲۲۶) ۱۱/۱۵ حصه صندوق
و ب ۱/۶ حصه و ج حصه ۱/۱۰ (۲۲۷) ۱۱۷ انچ -
(۲۲۸) ۲۲ گز - (۲۲۹) ۴۳۱۷/۲۵ (۲۳۰) ا ۷۲ روپیه
و ب ۷۶ روپیه و ج ۴۰ روپیه
(۲۳۱) ۷۷۰ روپیه و ۱ (۲۳۲) ۱۰


۶۱۰
(۲۳۳) ۸۶۰ پوند ۳ شلنگ ۱/۲ ۱۱ پنس (۲۳۴) ۶ گز و ۴ گز و ۳ گز
(۲۳۵) بعد از ۹ دقیقه (۲۳۶) ۱۰ (۲۳۷) ۱ پائو و ۲ پائو
(۲۳۸) ۱۲ ذ ۱۴۶۰ روپیه (۲۳۹) ۴۱۱ روپیه ۱۲ آنه
(۲۴۰) ۳ شلنگ ۹۳۵/۱۶۶۸ ۸ پنس (۲۴۱) ۷ اینچ از هر طرف و ۷۷۷/۷
(۲۴۲) ۲ دقیقه ۳/۱۱ ۲۷ ثانیه و ۱۰۸۰ گز (۲۴۳) ۱۰ -
(۲۴۴) اعلیٰ ۲۰ پونڈ و ادنیٰ ۴۰ پونڈ (۲۴۵) ۵۰۰ پونڈ
(۲۴۶) ۲۵۹۲ (۲۴۷) ۲۳۴۴ پونڈ ۱۲ شلنگ ۱/۲ ۴ پنس
(۲۴۸) ۲ فٹ (۲۴۹) ب بقدر ۸۰ گز سبقت می برد -
(۲۵۰) ۱۸ روپیه (۲۵۱) ۱۲ سیر و ۱۲ سیر و ۳۶ سیر
(۲۵۲) بقدر ۱۳۰/۳۹۹ ۵ روپیه کم خواهد شد -
(۲۵۳) ۴ روپیه ۳ آنه ۱/۲ ۱ پائی (۲۵۴) ۱۳/۲۴ ۱۰ -
(۲۵۵) ۲۵۰ پونڈ (۲۵۶) ۱/۲ ۱۳ روز (۲۵۸) ۳ : ۲
(نسبت حجم) (۲۵۹) ۸۰ ۷ ۳۰ روپیه -
(۲۶۰) ۲۷۶ روپیه ۱ آنه ۶ پائی -
(۲۶۱) ۵ آنه ۱/۲ ۷ پائی ذ ۵۴۹۸ روپیه ۷ آنه
(۲۶۲) ۷۲ گز (۲۶۳) ۲ دقیقه (۲۶۴) ۲۱/۳۵ ۳۳ روپیه
(۲۶۵) ۸۰ پاؤ (۲۶۶) ۱۷۲۶ روپیه ۱۰ آنه ۸ پائی
(۲۶۷) ۵ شاہی ۴ پیسه (۲۶۸) ۲۲۴۷۵ روپیه ۲ شاہی
(۲۶۹) ۵۹ مربع فٹ ۲۱ مربع انچ (۲۷۰) ۳۹ گز


۶۱۱

(۲۷۱) ۱/۸ ۱۰ روز ژ ۴/۴۸۵ مکعب فٹ (۲۷۲) ۵ ۴۵ گز
(۲۷۳) ۹۵۱۹۷ روپیه ۲ آنه ۲۳/۹۳ ۱ پائی۔
(۲۷۴) ۲ شلنگ ۳ پنس (۲۷۵) ۶ پائی ۔
(۲۷۶) ۱۲ گز (۲۷۷) ۳ روز (۲۷۸) ۲۷ روز
(۲۷۹) ۴ سیر ۳ چھارک ۲ پاؤ (۲۸۰) ۱۶۵۰۰ روپیه
(۲۸۱) ۳/۱۱ ۴ میل (۲۸۲) ۱۶ (۲۸۳) ۹ مکعب فٹ
۱/۲ ۱۳۹۷ مکعب انچ (۲۸۴) ۱/۲ ۱ ساعت ۔
(۲۸۵) ۲۷ (۲۸۶) ۴۰ سال (۲۸۷) ۹۲ (۲۸۸) ۶۰
(۲۸۹) ۳۰۱۷۵ روپیه ۷ شاہی ۲۳/۳۲ ۳ پیسه -
(۲۹۰) ۲۳۹۹ پونڈ ۵۳/۱۹۲ ۷ اونس (۲۹۱) ۱۶۰ گز
(۲۹۲) ۴/۱۳۵ ۴ آنه (۲۹۳) ۱۰۰۰ گز (۲۹۴) ۱۸۰۶۷۱۷۰۰۰
(۲۹۵) ۳/۴ ۳ پیسه (۲۹۶) ۱۶۶۸ پونڈ ۵ شلنگ ۱۵۷/۱۷۶ پنس
(۲۹۷) ۲ روپیه ۹ آنه ۸ پائی (۲۹۸) ۵/۷ ۵ روز
(۲۹۹) ۴۹ (۳۰۰) ۶/۱۹ ۲۶ (۳۰۱) ۸۹ پونڈ ۸ شلنگ ۹ پنس
(۳۰۲) ۹ (۳۰۳) ۳۷۰ روپیه (۳۰۴) ۱۶۱ مربع فٹ ۱۴/۲۵ ۴ مربع انچ
(۳۰۵) ۲۵ میل (۳۰۶) ۲۱۷۶ (۳۰۷) ۱۵۰۰ روپیه
(۳۰۸) ۱۳۵۰ پونڈ (۳۰۹) ۲ روپیه ۱۵ آنه ۷/۱۲ پائی ۔
(۳۱۰) ۵ ، ۱۴ (۳۱۱) ۲ انچ (۳۱۲) ۵ دقیقه ۶/۱۱ ۴ میل
(۳۱۳) ۶۸ (۳۱۴) زیادت بقدر ۲۸۰/۵۶۰۱ (فیصد (۳۱۵) ۱۲ فیصد


۶۱۲

(۳۱۶) ۴ گز (۳۱۷) ۹۳۳ ۱/۲ پونڈ (۳۱۸) ۱/۲ ۴۹ دقیقه -
(۳۱۹) ۱۸ روز (۳۲۰) ۱/۲ ۳۳ (۳۲۱) کمی بقدر ۴۴ هزار روپیه
(۳۲۲) ۱۱۵/۱۹۶ ۱۷۰۵ روپیه فر ۷/۱۲۱ ۱۷۳ پونڈ (۳۲۳) ۱ من
(۳۲۴) ۳/۴ و ۱/۶ و ۵/۱۲ (۳۲۵) ریل تیز رفتار
۹۹ گز و ریل سست ۷۷ گز -
(۳۲۶) ۱ پونڈ ۱۸ شلنگ ۴ پنس -
(۳۲۷) کامیاب می شود اما از معیار مقرره کامیابی یک
نمبر هم زیاده حاصل نمی کند -
(۳۲۸) ۶ روپیه ۸ آنه ۱۰/۱۱۹ پائی - (۳۲۹) ۱۷/۲۴ ۴
(۳۳۰) ۲ روپیه ۳ آنه (۳۳۱) ۹۰۰ پونڈ
(۳۳۲) ۵/۳۳ میل (۳۳۳) ۹/۲۰ ۲
(۳۳۴) ۷۲ گیلن (۳۳۵) ۱/۴ ۴ فی صد
(۳۳۶) ۱ شلنگ ۸ پنس (۳۳۷) ۹ آنه ۳ پائی
(۳۳۸) ۱۴۲ و ۱ آنه (۳۳۹) ۲۲ میل
(۳۴۰) ۱/۵ ۴ (۳۴۱) ۱۳/۳۰ ۹۲ روپیه
(۳۴۲) ۷۹۹۵ پونڈ (۳۴۳) ۱ شلنگ ۱/۲ ۹ پنس
(۳۴۴) ۵ آنه ۴ پائی (۳۴۵) ۱۵۰ پونڈ ۱۵ شلنگ
(۳۴۶) ۸۰ دقیقه (۳۴۷) ۲۶۰۱ (۳۴۸) ۲۷۳۹/۵۰۴۴ ۱۹۲۵
(۳۴۹) ۱۰۷۳ پونڈ ۴ شلنگ و ۳۶ - ۶۰ - ۶۵ پنس *


[BLANK PAGE]