( ۱۰۰ )

— آیا امروز مهندس روپور را دیده میتوانیم ؟
— نمیدانم !
— آیا از او تاق خود بیرون برامده است ؟
— بلکه برامده باشد !
— چه وقت خواهد درامد ؟
— البته هر وقتیکه کارش تمام شود خواهد درامد !
توم تورنر اینرا گفته و بکار خود مشغول شد ، و چنان وضعیتی نمودار
کرد که دیگر جواب نخواهد داد .
پرو دانت نیز درین اثنا برامده بود . هر دوی شان بطرف زیر نظاره
کردند . در زیر پای خود وادیها و دره های کوههای ( روشوز ) را مشاهده
کردند . اما این را به گمان و تخمین درک کردند . زیرا فیل ایوانس چون
اینطرفها را ندیده بود حکم کرده نمیتوانست که این کوهها و دره ها کجاست .
اما خریطه منتظمی که در پیش روی او تاق سکاندار در مابین آله بارومترو ،
و تر مومتر و آویخته شده بود تعیین موقع را نشان میداد .
بعد از کمی بعضی زروه های کوههای بلندیکه با طلوع شمس خاوری
يك رنگ آتشینی گرفته بود در پیش روی خود مشاهده کردند که این زروه
های کوه ( روشوز ) بود .
رفته رفته سردی بسیار شدیدی بر وجود خود شان حس کردند ، فیل


( ۱۰۱ )

ایوانس گفت :
— این سردئی هوا از تبدل حرارت منطقه نیست بلکه از بلند پروا
زئی آلباتروسست که میخواهد از سر زروه های کوهها بگذرد !
و بواقعی که هم چنین هم بودزیرا چون در زیر نظر کردند دیدند که زروه های
کوههای پربرف در زیر پای شانست ! بعد از یکساعت هوا کسب اعتدال
نمود . مگر آلباتروس زروه های کوه را پیموده در میان دره ها و کوهسارها
در آمده است که این رهسپارئی میان دره ها و کوهسار ها تنها سیاحان ما را
نیز و بلکه کشتیبانان بسیار ماهر را نیز براه غلط کردن ، و دو چار وله
و حیرت ساختن کافیست .
بعد از یکچند دقیقه آلباتروس کوه (سته ونسون) را بطرف راست
گذاشته نهر (بلوستون) را مرور نموده و به تالاب بسیار بزرگی که بنام
همین نهر موسومست واصل شد .
این تالاب که از بلند ترین تالابهای دنیا از سطح دریا شمرده میشود
چنان يك منظره لطیفی را مالکست که تعریف قبول نمیکند . اجسام
مثلثه که اطراف سواحل این تالابرا فرا گرفته است به انعکاس شمس دلار ا
چنان يك لطافتی میگیرد که چشمها را میدرخشد . جزیره های سبزو
خرمی که درمیان تالاب عرض دیدار میکند چه خوش منظره. چه خوش
لطافت !!


( ۱۰۲ )

منظره لطافت آور جزیره های سبز و خرمی که در میان تالاب مذکور پدیدار است دگرگونه لطافت و علویتی تشکیل میدهد . آبهاییکه در میان جزیره های مذکور میماند هر يك مانند آئینۀ مجلایی میدرخشد . مرغان رنگارنك متنوع عجایب و غرایبی که در اطراف و میان این تالاب موجود است شمار انواع آنها ممکن نیست !
سواحل سنگستان ، و درختستان این تالاب خیلی نظر ربایی داشت ، از زیر درختان و سنگهای کنار تالاب در هر طرف بصد ها شلاله های كوچك كوچك حاصل شده بود . از میان بعضی ازین شلاله ها بخارهای ماء بسیاری نیز ظهور میکرد که این بخار های ماء همه گی از حرارت داخلیۀ زمین ، ومیاه معدنیه که دایماً در حال غلیان بود محصول میآمد . بعد از یكساعت آلپاتروس تالاب بزرك و بلند یلوستونرا گذر نمود . و بعد از کمی از فواره های آبهای معدنی جوشان طبیعی که در لطافت و غرابت معادل فواره های مشهور طبیعی ( ایرلاند ) میباشد نیز گذشتند. این فواره های طبیعی که بقوت حرارت مرکزی زمین بشدت بر میجهند شکلهای مختلف دارد . بعضی مانند بادزن ، بعضی بشکل قوسی ، بعضی چون خط مستقیم ، بعضی بشکل دایره از زمین فوران مینمود .
پرودانت ، وفیل ایوانس به این مناظر لطیفۀ طبیعیه حیران حیران مینگریستند . مهندس روبور چنان گمان میشد که این منظره ها را باز باز


( ۱۰۳ )

دیده که هیچ پدیدار نبود .
ساعت هفت بود که آلباتروس در درۀ مشهور (بریدژر) که خط راه
آهن بزرك امریكا از ان مرور نموده داخل شد . درینجا آلباتروس گويا
مهارت فوق العادۀ زیر حکم بودن خود را نشاندادن میخواست که سرعت
سیر خود را کم کرده از میان این درۀ عمیق مارپیچ طولانی بكمال مهارت
رفتار مینمود .
اعتراف باید کرد که این سیاحت درۀ عمیق مارپیچ ( بریدژر ) آلباتروس
شایان حیرت بود. سیاحان ما که دشمن طرفداران از (هواسنگین) هستند
باز هم در پیش این دره پیمائی ماشین طیار از هوا سنگینتر از حیرت و استغراب
خود داری نتوانستند .
آلباتروس در ظرف دو نیم ساعت درۀ مارپیچ را طی نمود ، و از جبال
متسلسلۀ روشوز که بمقام مهرۀ كمر قطعۀ امریکای شمالیست سراسر
بیرون برامد . و بقطع کردن اراضی ( اوتاه ) بسرعتی که در ساعتی صد
کیلومتر وه بپیمود آغاز نهاد ، و هم بر روی زمین یکچند صد متر نزديك
میرفت که درین اثنا یکی یکبار صدای لوقو موتیف ریل از پایان بگوش آلبا
تروس نشینان بر خور ده پرودانت و فیل ایوانس بپایان نظر کردند .
دبیند كه يك ريل داك بسيار سریع السیر است که بسوی شهر . ( غراق
لان ساله ) روان میباشد .


( ١٠٤ )

آلباتروس مانند عقابی که برای شکار خود فرو آید بیکبارگی بقدر صد متر فرو آمد و با ریل بصورت موازی برفتار آغاز نهاد ، از واگونهای ریل سرهای بسیار مردمان بیرون برامده بتماشای ماشین طیار مشغول شدند، بسیاری از ریل نشینان در برنده های قطار نیز برامدند حتی بعضی بر بامهای واغونها نیز بالا شدند .
صداهای حیرت ، و آوازهای شاباش ریل نشینان بعیوق برآمد . اما روبور هنوز هم برسطح سفینۀ طیار پدیدار نبود . آلباتروس حرکت دوریۀ پروانه های عمودی خودرا کم کرده زیاده تر فرو آمد . و برای پس نماندن قطار ، سرعت خود را نیز کمتر نمود . چنان گمان میشد که آلباتروس يك مرغ درندۀ بزرگيست، و قطار نيز يك مارگزندۀ بزرگيست که مرغ درنده اورا میخواهد برباید. آلباتروس گاه بچپ و گاه براست قطار بالهای خودرا کشاده پرواز دارد . گاه میگذارد که قطار پیش شود ، و چون یکقدری پیش شد باز بیکسرعت خارق العاده از و پیش میشود . باز آرام شده باقطار برابر میرود . درین اثنا بیرق سیاه رنك آلباتروس که رسم آفتاب زردی بر انست بکمال عظمت باز گردید . کپتان قطار ریل نیز بیرق جماهیر متفقه را باز کرده جواب داد.
سياحان بچارۀ ما برای اینکه خود را بقطار نشینان بشناسانند بیهوده کوشش ها ورزیدند. پرودانت بیچاره دستهای خود را در اطراف دهن


( ١٠٥ )

خود گرفته به بلندی هر چه تمامتر فریاد برآورد :
— من در فيلادلفيا رئيس كلپ ولدن پرودانم !
— منم سر کاتب او فيل ایوانسم !
این نداها در میان آوازهای هورراها ئيكه از ریل نشینان میبرآمد آمیخته شده غایب گردید .
سه چار نفر طایفه های آلباتروس از شنیدن اینصداها از کمره های خود بیرون برامدند . یکی از انها بسوی قطار يك ريسمانی آویخت و به اینصورت بر لوقوموتیف ریل ریشخند واستهزا نمود که یعنی تو بمارسیده نمیتوانی ریسمانرا بخود به بند که تر اکشیده ببریم ! در وقت کشتی دوانیهای دریایی نیز کشتیهائیکه پیش میشوند برای کشتیهای پس مانده همچنین ریسمان می اندازند و به اینصورت بران استهزا میکنند .
آلباتروس سرعت معتاده خود را گرفته در ظرف نیمساعت آنقدر از قطار پیش افتاد که در افق دود آن نیز دیده نمیشد .
یکنیم ساعت بعد از ظهر يك نقطهٔ بسیار واسعی که با ضیای شمس میدرخشید دیده شد . پرودانت گفت :
— مرکز اداره (مورمون) ها خواهد بود !
فیل — بلی ، بلی ! (سل لاق) نام شهر است که بمعنی (تالاب شور) است .
براستی که همچنین بود ، این شهر (سل لاق) نام شهر است که مرکز


( ١٠٦ )

حکومت قوم ( مورمون ) است. و آن نقطه که میدرخشید معبدهای جسم
آنهاست که سطح قبة مجلای آن ضیای شمس را بهر جهت منعکس میساخت
اینشهر در دامنه کوه بزرك ( و ازاج ) که با درختان سیب و ارچه مستور
است واقعد شده میباشد . در یکطرف نیز نهر بزرك ( ژورون ) که آبهای
تالاب ( او تاه ) را به تالاب شور میریزاند دیده میشد .
منظرة اینشهر بزرك مانند يك خوابی گذشت . آلباتروس بسرعت
خیلی زیادی یکسر بسوی جنوب غربی رهسپر بادپیمایی گردید . این
سرعت از سرعت باد خیلی افزونتر بود که به این سبب بر سطح آلباتروس
ایستادن بر مسافران خیلی دشوار میگشت .
بعد از کمتری آلباتروس بر اراضی ( ناوادا ) به پرواز آغاز نهاد . که این
اراضی رك های معدن نقرة کوه ( سیه را ) را از رك های معدن طلای
( قالیفورنیا ) تفریق میدهد .
فیل ایوانس گفت :
— گمان میبرم که پیش از انکه شب شود ( سانفرانسیسکو ) را خواهیم دید !
پرودانت — خوب ، بعد از ان ؟
درین اثنا مهندس رو بور نیز بر سطح پیدا شد . هر دو سیاح بی مکث
و درنك در پیشش رفته گفتند :
— مهندس رو بور افندی ! اینست که تا بمنتهای حدود امریکا رسیدیم.


( ۱۰۷ )

گمان میبریم که حالا لطیفه را خاتمه بدهید ....
- افندیان ! من اصلا لطیفه را دوست ندارم !
مهندس اینرا گفته و به توم تورنر يك اشارتی کرد. هماندم آلباتروس
بزمین نزدیکشد ، ولی چنان تیز رفتاری را آغاز نهاد که بر سطح سفینه
ایستادن محال بود . مسافران خود را بعذاب تا به کمره های خود رسانیده
توانستند ، و در انجا آرام یافته پرودانت گفت :
- اگر يك کمی دیگر مرا به تنک آرد گلویش را به پنجه آنقدر خواهم
فشرد که نفسش را از آلباتروسش زود تر بجهنم بفرستم !
فیل - این فایده ندارد ! چاره برای فرار باید یافت !
پرو - بلی ، مطلق باید یافت !
در وقتیکه مسافران میخواستند بخواب برونديك صدای شرپ شرپ
بزرك و بلندی بگوش شان برخورد که این صدای موجهای بحر بود که با
ساحل بر میخورد و این صدای امواج گویا صدای منادی بود که از حدود
امریکابر امدنرا اعلان نمود .

باب نهم

آلباتروس در کجاد ههزار كيلومتر ويك مسافه را می پیماید ، و در كجا يك جهيدن بوقوع ميآید ؟

پرودانت وفیل ایوانس بر فرار قطعیاً قرار داده اند . چونکه در سفینه


( ۱۰۸ )

طیار بقدر هشت نفر مردمان تنومندی پر قوتی موجود اند که بدو نفر
برانها غلبه جستن ، وسفینه را مالك شدن ، وبجائیکه دلشان بخواهد فرو
آمدن غیر ممکنست . اگر بگوئید که اینها دو نفر نی بلکه سه نفر اند،
زیرا فریقولن نیز با ایشانست ! حالا آنکه اگر فریقولن را شناخته باشید
آن کاهل پرخور ترسندك را بمجمع آدم حساب نباید کنید .
پس خوب ! چون بقوت غلبه ممکن نیست البته بحیله مراجعت باید کرد.
فیل ایوانس اینمسئله ها را از هر طرف به پرودانت فهمانید ، واو را بسکو
نت واعتدال دم دعوت کرد ، ومنتظر فرصت شدند .
فردا چون از کمره های خود برآمدند از ساحل هیچ اثر ندیدند ،
وموجهای بحر محیط کبیر را بکمال شکوه و عظمت در زیر پای خود یافتند
آلباتروس بکمال سرعت بقدر صد متر و بلندتر از روی بحر هواپیمایی
مینمود .. مهندس روپور از کمرهٔ خود خیلی کم خروج میکند . امس وزنیز
بقرار عادت خود خیلی ناوقت از کمرهٔ خود برآمده در جهت دنبال کشتی
بقدم زدن مشغول شد ، وبمسافران خود از دور يك سلامی داد !
امروز فریقولن نيز يك جرأت و جسارت فوق العاده ابراز کرد. در
حالتیکه چشمانش از بیخوابی سرخ مده بود، و نظارش حال طبیعی خود را
غائب کرده بود ، و پاهایش میلرزید از کمرهٔ خود بیرون برآمد . مانند
شخصی که زیر پای خود را محکم واستوار نه بیند ، و یا بر پل بسیار کم


( ۱۰۹ )

بر لق لقی راه برود همچنان براه رفتن آغاز نهاد . در اول امر چون دید که پروانه ها بحال طبیعی خود دور دارند یکقدری خاطر جمع شده آرزوی دیدن شهر ها و زمینها ئیکه آلبا تروس از روی آن میگذرد بدلش افتاد . و آهسته آهسته بسوی کنارهٔ کنار سفینه روان شد. و مانند نابینایان دستپالک کرده کنار سر کتاره را بدست آورد .
الحق که این جسارت فریقولن يك همت بسیار بزرگی شمرده میشود آفرین فریقولن آغا ! آفرین !!
اول وجود خود را پس کشیده کتاره را بخوبی بجنبانید تا بداند که محکم است یانی ، و چون دید که محکم است خود را راست کرد ، و به پیش میل کرده سر خود را بپایان بیاویخت . اما اینرا هم بگوئیم که فریقولن اینهمه کار ها را بچشم پوشیده اجرا کرده است . نهایت دفعتهٔ چشمههای خود را بسوی پایان باز کرد !
سبحان الله ! چه نعره ها ، چه خود را پس کشید نها !
سر خود را در میان دوشانهٔ خود چنان فرو کشید که انسانرا بحیرت می انداخت ! اگر موهایش زنگله نمیبود راست برمیخواست . فریاد برآورده گفت :
— امان یاربی ، بحر است ! بحر !
حال فلاکت اشتمال فریقولن را آشپز باشی سفینه دیده بزودی خود را


( ۱۱۰ )

به او برسانید ، واگر از زیر بغلهایش نمیگرفت بیچاره بشدت تمام بر پشت
می افتاد .
این آشپز ( فرانسوا تاپاژ ) نام يك فرانسویست که داخل شدن آن در
شمار طایفه های آلباتروس يك مسئله معمائیست . اما زبان انكلیزی را
خوب تکلم میکند . از زیر شانه های فریقولن گرفته و بشدت تکان داده گفت:
-- راست بایست ! راست ایستاده شو !
فریقولن انظار نومیدانهٔ خود را بسوی پروانه های آلباتروس
دوخته گفت :
-- امان مستر تاپاژ !
-- آیا چه میفرمائید ؟
-- آیا اینها خواهد شکست ؟
-- نی ! اما یکروزی از روزها البته خواهد شکست !
-- چرا ؟ چرا ؟
-- چونکه در مملکت ما میگویند که هر چیزی میگذرد ، میشکند ،
خراب میشود !
-- اما از برای خدا ! نمی بینید که در زیر ما بحر است !
-- خوبست نی ! اگر بیفتید افكار نمیشوید !
-- اما غرق میشوم ، غرق !


( ۱۱۱ )

بلی ، غرق میشوی اما خورد و خاش نمیشوی !
بعد از یکچند دقیقه فریق ولن خود را جمعکر ده توانسته به کمره خود
در امد امروز که ١٦ حزیرانست ماشین طیار بصورت معتد لانه قطع مسافه
مینمود . دایماً بقدر صد مترو بلند تر از سطح آب رفتار میداشت که به
اینصورت سطح مجلای درخشنده بحر بخوبی تماشا میشد .
پرو دانت گفت :
— اگر روبور در نجاهايك شکار ماهی آرزو کند هیچ بعید الاحتمال نخوا
هد بود زیرا طایفه ها را مشغول تدارکات جمع آوری اسباب صید ماهی میبینم!
فيل — اما در دریاهیچ ماهی دیده نمیشود . مگر بعضی ماهیان ( بالینه )
که از صید آنها بجز خونریزی بیهوده دگرهیچ فائده نیست .
هر دو رفیق در همین سخن بودند که روبور بر سطح سفینه پدیدار شد
توم تورنر نیز با او بود. بنابر اشارت روبور آلبا تروس فروتر آمد. وبقدر
پنجاه مترو از سطح بحر بالاتر ماند .
نه هیچ يك ساحلی پدیدار است ، و نه هيچ يك كشتي ، تنها بعضي فواره
های بخارماء که از دماغهای ( بالینه ) ها بر هوا میشد در بعضی نقطه های
روی بحر مشاهده میشد .
توم تور نو باد و نفر ما کینیست دیگر بطرف سر سفینه طیار بر قتند بدستهای
شان يك يك تفنك رخ دار قالیفورنیایی که مخصوص برای شکار بالینه ساخته


( ۱۱۲ )

شده و از گله آن ( ژیپقین ) نام پیکان پره دار میبراید موجود بود. گله های
ژیپقین دار مذکور بازیسمانهای مضبوطی بچرخهای مقره دار سطح
سفینه مربوطست .
درین اثنا مهندس روبور بطرف پیشی سفینه بجای دیده بان برامد . و
بدست راست خود بر ماکینیست و بدست چپ خود بر سکاندار اشارت و
کومانده دادن گرفت. آلبا تروس بچه درجه سرعت و سهولت تابع اشار تست
که تعریف آن نمیشود . گویا سفینه يك جسم ذی روحیست که روح آن
( روبور ) است . درین اثنا توم تورنرفر یاد بر اورد که :
- اینست ، بالینه ، بالینه !
براستی که بقدر شصت هفتاد متر و پیشتريك بالينه بسيار جسیمی پدیدار
گردیده بود . آلباتروس را یکسر بر سر بالینه براندند . و قتیکه برسر
بالینه رسید توقف نمود . توم تور نر تفنك ژیپقین دار را بسوی بالینه دور
داده نشان گرفت. و ماشه را بکشید. ژیپقین از تفنك برآمده بر پشت بالینه
اصابت نمود ، وریسمانی را که با آن مربوط بود با خود ببرد . گله بمجر
دیکه بر بدن بالینه بکفید ژیپقین در وجود بالینه درامد .
حیوان بیچاره از صدمه ژیپقین متأثر شده چنان دم خود را بشدت در
آب بزد که آبهای بسیاری تا بدرون سفینه بریخت ، و بسرعت و شدت
تمام در آب غوطه بخورد . مقره که ریسمان ژیپقین بآن مربوط بود بچنان


( ۱۱۳ )

سرعت بدور افتاد که برای آتش نگرفتن آن آب بران ریختند. حالا تصور
بکنید که قوت بالینه با ریسمانی که به سفینه مربوطست سفینه را بچه سرعت
و شدت در پی خود میکشد؟ پروانه ها ایستاده شد. آلباتروس به کیف و
آرزوی بالینه به تبعیت مجبور گردید . توم تور نر تبر بدست منتظر ایستاده
بود که اگر ماهی بصور تیکه سفینه را زیان برساند غوطه بخورد به بریدن
ریسمان حاضر میبود .
بقدر نیمساعت آلباتروس شش میل مسافه را در پی بالینه بهمین صورت
رفتار نمود . بعد از کمی دو چار ضعف شدن حیوان حس گردید رو بور
اشارت کرد . پروانه های افقی بدور افتاد . آلباتروس بقدر بیست و پنج
متر و بلند شد . بالینه دم عظیم الخلقت خود را بدهشت تمام در آب میزد.
و گاهی بر پشت غلطیده روی دریا را کف آلوده میساخت .
یکی یکبار ماهی بر جهید، و چنان يك غوطه خورد که توم تورنر در کار
خود که چه کند حیران بماند .
در آن واحد سفینه تا به سطح دریافرو آمد . در نقطه که بالینه غوطه
خورده بوديك گرداب عظیمی حاصل شده بود بر سطح آلباتروس موجهای
بسیاری ریختن گرفت . تهلکۀ بزرگی بر سفینه و سفینه نشینان عرض
دیدار نمود !
اما هزاران شکر که توم تورنر درین اثنا به بریدن ریسمان کامیاب آمده


( ١١٤ )

تهلکه بر طرف گردید . آلباتروس بمجردیکه از ریسمان ماهی رهائی یافت
دفعه بقدر دو صد متر وبسوی هوا بر جهید . رو بور بکمال اعتدال دم مانوره
سفینۀ طیار خود را اجرا کرده بود .
بعد از چند دقیقه لاشه ماهئی بالینه که بشدت ژیپقین آلباتروس مرده
بود بر روی بحر بالا برآمد . از هر طرف مرغان لاشه خوار دریایی بران
هجوم بردند . آلباتروس یکقدری این منظره را چون تماشا کرد براهیکه
داشت به باد پیمائی خود آغاز نهاد .
فردا که ۱۷ حزیران بود بساعت ده خشکه پدیدار گردید که این خشکه
شبه جزیرۀ (آلاسقا) بود . آلباتروس نشینان اینموقع را که بسیار ماهی
(فوق) در انجاشکار میشود تماشا کرده در گذشتند . دو هزار کیلومتر ومسافه
که در مابین جزائر ( آله ئوتیه ن ) ودماغه ( قامچاتقا ) موجود است تا به
شام قطع گردید .
پرو دانت و فیل ایوانس تا به ایندم فرصت فرار را نیافتند . وگمان میشود
که در ینسر زمینها نیز فرار را مناسب نه بینند . آلباتروس شبه جزیره قامچا
تقا را بيك خیز گذر کرد . عمارتهای ( پترو پاوه لوفسق ) وكوه آتشفشان
( قالوشو ) را بقدر يك ثانيه ديده توانستند . در ۱۹ حزیران دماغه شمال
( ژاپونیا ) و جزایر ( ساخالین ) دیده شده در آبنای ( په روز ) که در مابین
آنها واقعست مواصلت نمود که در ین آبنای نهر ( آمور ) که بزرگترین نهر


( ۱۱۰ )

های سیبیریاست میریزد .

وقتیکه به آبنای مواصلت کردنديك دمهٔ بسیار کثیف و غلیظی پیدا شد
از انرو آلباتروس بالابر آمده خودرا ازدمه هار هائی داده دمه را در زیر
گذاشت . درین اثنا رو بور از پیش مهمانان خود گذشته توقف نمود وبيك
طور بی اهمیتی گفت :

افندیان : و اپورها و کشتیها وقتی که در میان دمه میمانند خودرادر
تهلکهٔ عظیمی دیده و صغیرها نواخته بآهستگی راه میپیمایند تا آنکه مبادا
بدیگر و اپور و کشتی ياسنك مصادمه نکنند . حالا نکه آلباتروس از دمه هیچ
پرواندار در برادر آن واحدازمیان دمه‌ها خودرابالاکشیده بی پروا براهی
که دارد دوام میورزد !

روبوز اینسخن خود را تمام کرده از پیش روی شان در گذشت و به
کشیدن پایپی که بدهن داشت دوام ورزید .

فیل ایوانس به پرودانت گفت :
معلومست که آلباتروس خارق العاده ازهیچ چیزی ترس و باك ندارد!
معلوم خواهد شد که دارد یا ندارد؟

ازینسخن پرودانت معلوم شد كه يك فكر خفی و مدهشی در دل میپروراند .
دمه ها تمام آنروز بر دوام بود . آلباتروس بسببيكه باکوههای بلند (فوزی
ژاما ) که در ژاپونیاست مصادمه نکند خیلی بلندگردید . روز دیگر چون


( ١١٦ )

دمه زایل گرديد يك شهر بسيار خوشنمایی پدیدار گردید که عمارتهای
پست پست چوبین روغنی آن خیلی دلربایی داشت ، جاده ها، و بازارهای
صاف و مستقیم ، و صیفیه ها و باغچه ها و بیشه زارها و کشتزارهای برنج آن
بخوبی دیده میشد! فیل ایوانس چون به اینطرفها سیاحت نکرده از انرو شهر
مذکور را نشناخت .
روبور در اثناییکه ارتفاع میگرفت به سیاحان نزدیکشده گفت :
— افندیان ! میدانم که شما اینشهر را نمیشناسید . لهذا بشما خبر بدهم
که این شهر ( یدو ) ست !
پرودانت جواب نداد . زیرا هر وقتیکه به پیش روی مهندس میآمد
محالی میشد که گویایی هوا مانده و حالا خفه میشود !
روبور باز گفت :
— منظره شهر یدو حقیقتاً خیلی خوش است . اما بعد از کمی که منظره
شهر (پکین) پایتخت چین را به بینید اینراهم فراموش خواهید کرد ؟
در ظرف یکساعت آبنای (قوره) را آلباتروس گذر نمود . بعد ازان
شبه جزیره قوره را دور نموده به بحر اصفر داخلشد . در ٢٤ حزیران بر
سر پایتخت چین یعنی شهر ( پکین ) واصلشد .
هر دو سیاح ما برکنار کتاره تکیه زده به خارج تماشا میکردند . و بحقیقت
که شهر زا همچنانکه روبور گفته بودیافتند . دیوارهائیکه این شهر بزرگ


( ۱۱۷ )

را بدو قسم تقسیم کرده که یکی را قسم چین ، و دیگری را قسم مانچو میگویند ، و دوازده محله که در اطراف آنست ، و بازارهای واسعی که در وسط شهر دراز شده رفته است ، معبدهای زرد و سبز بزرگ ، خانه های توانگران، و باغچه های شانرا ، و معبدهای شهر بزرگ زرد ، و باغچه های بزرگ . و تالابهای صنعی ، و کوههای سبز و خرم آنرا یگان یگان تماشا کردند . نهایت در وسط شهر اصفر [ شهر احمر ] نام سرای امپراطوری را نیز دیدند .
درین اثنا آلباتروس در میان هزارها کاغذ باد های مختلف اشکال متنوع الوانی که از چوبهای بانس باصولهای رنگارنگی ساخته شده بود ، و از طرف چینیان که به این بازی خیلی هوسکار میباشند برهوا شده بود داخل گردید جو هوا از صداهای مختلف آهنگ این کاغذ بادها چنان گمان میشدکه بدسته های سازهای گوناگونی دهسار گردیده است .
روبور گویا از آهنگهای این صداهاخوش شده بود که در پیش هر کاغذ باد جداجدا نزدیکشده آهسته آهسته صداهای آنها را میشنید . اما چینیانی که تارهای کاغذ بادها را بدست گرفته ، و دهلها و سرناها و طبلها مینواختند بمجردیکه نزدیکشدن آلباتروس را بدیدند بگمان آنکه يك جانور مدهشه هوائیست به ترس و بیم افتاده دفعة يك سكوت وسكونی برای شان حاصلشد و ریسمانها را وا گذاشته به تفنك و طپانچه زدن آغاز نهادند .


( ۱۱۸ )

بعضی از کاغذبادها دفعهً و بعضی آهسته آهسته برزمین افتادند . صداهای مختلف آهنك نيز منقطع شد .

درین اثنا صدای طرم توم تورنو بشدت از جو هوا نواخته شد . سفینه نیز از دایرهٔ حدود پکین بیرون برآمد .

آیا آلباتروس ازینجاباز بکدام سمت متوجه گردید. بگوئیم که دایما طریق جنوب شرقی را در پیش گرفته است که ازینهم معلوم میشود که بهندوستان نزديك شدنرا آرزو دارد .

بعد از انكه از پكين سفینه حرکت کرد ، ده ساعت بعد فيل ايوانس و پرو دانت در جوار (شن سی ) يك قسم سدكبير را دیدند . بعد از ان در جهتهای ( تبت ) از حدود چین درگذشت .

در صحرای بسیار بلند (تبت) که از نباتات يكقلم عاری میباشد در هر طرف کوهها و تپه های پر برف منجمد گشته دیده میشد . بعضی کوه قلهای یخ بسته، و شلاله هائی که از ستونهای یخ تشکیل شده بود با بعضی تالابهای پر یخ که در اطراف آن بعضی درختها و بیشه های مخصوص آنسر زمین که همیشه سبز است معلوم بود . برهمهٔ این زمينها يك سرما و خنکی بسیار تیز و شدیدی حکفر ما بود .

بارومتر در ینوقت ٤٥٠ ملیمتره فر و آمده بود که از ين يك ارتفاع چار هزار متر ورانشان میداد . با وجوديكه موسم تابستان بود حرارت ازدرجهٔ


( ۱۱۹ )

صفر نمیگذشت . برودت هوا با سرعت سفینه افزونی گرفته بدرجه رسید که خارج تحمل بود . با وجودیکه سیاحان لباسهای گرم سفینه را که در کمره شان از طرف رو بور حاضر شده بود پوشیده بودند باز هم در کمره درآمدن را مرجح دانستند .
روز ۲۷ حزیران پرودانت و فیل ایوانس در منتهای افق در پیش روی مرور آلباتروس بسیار بلند يك حایلی دیدند ، از پشت آینه کمره خود بسوی این دیوار حایل بزرگی که در پیش روی آلباتروس درآمدن بود بنظر دقت میدیدند . فیل ایوانس گفت :
— گمان میبرم که کوه (همالایا) باشد .
روز دیگر که ۲۸ حزیران بود سفینه در بالای ریالت ( زانغ ) در پیش روی کوه بزرگ رسیده بود . درینجا تشکلات ارضیه خیلی عجیب است ! زیاده از دو صد قله کوه مشاهده میشود. هفده عدد ازین زروه ها که ارتفاع آنها پیمایش شده بیست و پنج هزار قدم است . و درینوقت زروه که در پیش روی آلباتروس واقعست زروۀ کوه (اووه رست) است که هشت هزار و هشتصد متر و ارتفاع دارد پیشتر از ان زروۀ کوه (ده والای ) موجود بود که هشت هزار و دوصد متر و بلندی دارد ، و پیشتر از ان زروه کوه (کنجناتروغا) پدیدار بود که هشت هزار و پنجصد مترو بلندی داشت. این سلسله کوههای متسلسل عظیمه بمثابه استخوان مهره پشت قطعه


( ۱۲۰ )

آسیاست که قطعه مذکوره را بدو سطح مایل بسیار واسعی تقسیم نموده است . جهت شرقی آن چین و آسیای وسطاست . طرف غرب آن هندستان است .
آلباتروس بفکر گذر کردن از بالای این زروه ها نیست . البته که در میان این سلسله جبال بعضی ممر ها موجود است که رو بوران ممر ها را دیده و میشناسد ، وحالا نیز از میان آن دره ها و ممر های عمیقه مدهشه گذر کردن میخواهد .
بواقعی که روبور همچنین کرد . ماشین طیار بدیعه کار سریع رفتار خود را در میان دره ( اپی غاش ) سوق نمود .
مردمان سفینه شب را به هیجان و تلاش بزرگی گذرانیدند . خفت هواتنفس را صعوبت میداد . سردی شدید آن بشدت تمام بر بدنها اجرای حکم مینمود . روبور در حالیکه لباسهای بسیار گرم و کلفتی پوشیده بود در طرف سر سفینه در جای کپتانی خود ایستاده ، وبکمال مهارت اوامر کشتی رانی را اجرا مینمود . توم تورتر سکان سفینه را بدرستی وهوشیاری تمام اداره میکرد . ماکینیست دقیقه واحد غفلت نداشت . پروانه ها بسرعت فوق العاده دور کرده صداهای عجیبی برمیآورد . بارو مترو به ۲۹۰ ملیمتره فرو آمده بود که اینهم هفت هزار متره ارتفاع رانشان میداد . اما منظره کوهستان عجب منظره دهشت نظیره بود ، در هر طرف زر


( ۱۲۱ )

وه های سفید سفیدی پدیدار بود . یخهای اسطوانه شکلی که ده هزار
قدم طول داشت در هر هر طرف دیده میشد . در طرفهای پایان سلسلهٔ
جبال بیشه ها و جنگلهای بسیار غلو و تیرهٔ دیده میشد .
شب گذشت آلباتروس به سقوط آغاز نهاد . و در ظرف دو سه سا
عت از نقطهٔ منتهای درهٔ مرتفعی که طی میکرد بیرون میبرامد . وقتیکه
از دهنهٔ دره برامد در پیشگاه نظر سیاحین يك وادی بسیار واسعی نمو
دار گردید . روبور بطرف مهمانان خود پیش آمده بیکصدای نازکانهٔ
گفت :
— افندیان ! اینست هندستان !
باب دهم
خدمتکار قریقولن در کجا یکچند غوطه در بحر میخورد ؟
مهندس روبور ، به این فکر و اینمقصد نبود که سفینهٔ خود را بر موا
قع لطیفهٔ هندستان بگرداند ، نی بلکه مقصد یگانهٔ او این بود که درجهٔ
مکلمیت ماشین طیار خود را بر انکار کننده گان آن ثابت نماید که از دره
های مدهشهٔ کوهسار بزرگترین دنیا که ( همالایا ) باشد بچه مهارت ،
و چه صنعت میگذرد . آیا آلباتروس هیچ قصور و نقصانی نداشته خوا
هد بود ؟ این در آخر معلوم خواهد شد !


( ۱۲۲ )

پرو دانت ، وفیل ایوانس اگر چه دریافتن صنعت ومهارت خارق العادهٔ ماشین طیار که در میان آن سیاحت میکنند بدل خیلی حیران و تحسین خوانند ، ولی از کبر و عنادی که دارند در ظاهر هیچ تنزل به آفرین خوانی نشان نمیدهند . بلکه همهٔ اوقات خود شانرا به جستن چاره های فرار صرف مینمایند .
در دامنه های کوه ( همالا یا ) ، ( ترائی ) نام يك چمنزار پرگل ولای بزرگی موجود است که همیشه تب لرزه بر مردمان همجوار آن عارض میکند اما خاطر جمع باشید که بر آلباتروس نشینان ازین رهگذر هیچ ضرر وزیانی نرسید . آلباتروس از بسیار بلند از روی آن درگذشته بسوی وادیی که نقطهٔ التصاق ترکستان ، وچین است بالا برآمد .
در ٢٩ حزیران بوقت صبح در پیش روی آلباتروس وادی لطیف ( کشمیر ) ظهور نمود . درمابین سلسله های كوچك وبزرک همالایاوادی کشمیر الحق که خیلی لطیف است . در ین وادی بیمثال بعضی شاخه های جبال متسلسلهٔ مذکوره تا به حوضهٔ ( هیندساب ) دراز شده رفته است . هر طرف این وادی لطیف با آبشارها و جویهای بسیار خوشنمایی محاطست!
سفینه بوقت صبح بر سر شهر کشمیر که آنرا ( سرینگر ) نیز میگویند موجود شد . پرودانت ، وفیل ایوانس بتماشای این شهر خوشمنظر که بر دوساحل ( دل ) نام يك تالابی واقعشده است ، مشغول شدند ، ده های


( ۱۲۳ )

خوش منظر چو بین و قصر های پر نقش و نگاریکه با سایه های درختهای
بید خیلی لطافت پیدا کرده بود ، و کنارهای لب تالاب که با درختها و سبزه
زارها مزین بود خیلی نظرر بایی داشت . فیل ایوانس گفت :
— اگر در اوروپا میبودیم ، میگفتیم که در شهر ( ونديك ) هستیم.
— آه اگر در اوروپا میبودیم به آسانی راه امریکا را می یافتیم !
آلباتروس ، بر شهر مذکور بسیار توقف نموده نهر مذکور را که در
دل میريخت تعقیب کرده به پیش رفت . تا آنکه بر سر نهر مذکور در جائیکه
از مردم خالی بود رسیده بقدر ده متر و بلندتر از روی آب توقف نمود ،
و نلهای را بری خودرا به نهر انداخته بقوت بمبه ها حوض انبارهای سفینه
را به پرکردن آغاز نهاد .
در وقتیکه سفینه به آب گرفتن مشغول بود فیل ایوانس و پرو دانت
بيكنظر معنی‌داری بهمدیگر خود دیدند . ده متر و از روی نهر بالا میباشند،
ساحل نهر نیز نزديكست . علی الخصوص که شناور برا نیز خوب میدانند،
يك برجهیدن همان، و از اسارت روبور رهایی یافتن همان ! پس توقف کردن
چه لازم ؟
در آن واحد هر دو رفیق از کنار کتاره یکقدری خود را برای میدان
کشیدن واپس کشیده بشدت جهیدند . اما هزار افسوس که هنوز پایهای
شان بر هوا نشده بود که یکچند دست قوتناکی فرار یا نرا شکنجه آسا


( ١٢٤ )

محکم گرفت !
معلوم شد که سیاحان دایمادر زیر نظر و ترصد گرفته شده اند . پرو
دانت ، و فیل ایوانس تا که میتوانستند بمشت و لگد ، و دست و پاز دن
مقابله و مجادله کردند . اما بیهوده ! زیرا طایفه های آلباتروس خیلی
مردمان تنومند و پرقوتی بودند که رهایی از دست شان محال بود !
مهندس روبور بیکصدای ریشخند آمیزی گفت :
— افندیان ! مانند شما مردمان عاقل را ، از سفینه مانند آلباتروس ،
و از چنك مانند این عاجر که شما او را عنوان (مظفر) داده اید بفرار قیام
کردن هیچ نمیزیبد !
پرودانت سخنهای مستهجن بر زبان راندن گرفت و آثار شدت وحدت
نمودار کرد ، ولی فیل ایوانس او را بیکطرفی کشیده به تسکین کردن
کوشش ورزید .
آلباتروس بدرجه کفایت آب خود را برداشته، ونلهای رابرقی خود
راجع کرده باز یکسربسوی غرب رهسپار عزیمت گردید .
امروز بيك سرعت وسطی اراضی ( کابلستان ) را مرور نمود، بعداز
کمی شهر کابل را نیز بدیدند ، وادی ( چاردهی ) وکوهستان سبز و خرم
آن خیلی نظر ربایی داشت !
در وقت عصر آلباتروس از شهر مشهور ( هرات ) گذرکرد بعد ازان


( ١٢٥ )

اراضی (خیوه) و (ترکمان) را که در گردله های طوفان ريك مانند
خیالی معلوم میشد بيك سرعت فوق العادهٔ مرور نمود برین خط طولی که آلبا
تروس گرفته از کوههای بسیار بلندیكه ازان ترس مصادمه باشد اثری
نیست. تنها جبال متسلسلهٔ (دماوند) که ده هزار متر و ارتفاع دارد. و کوه
(البرز) که شهر (طهران) در دامنهٔ آن واقعست موجود است که در وقت
شام از ارتفاع یازده هزار متر و از یخمواقع مانند برق خاطفی مرور نمود.

روز دیگر . آلباتروس بر سطح (بحر حزر) که از سطح بحر محیط سه
صد قدم مرتفعست نزدیکشد. در وقت ظهر سفینه از سطح بحر حزر
صد متر و بلند تر هوا پیمایی داشت .

آلباتروس در وسط بحر رفتار داشت. و از هیچطرف ساحل پدیدار
نبود. سرعت خود را نیز خیلی کم کرده بود. امروز بوقت صبح توم تورنر
با آشپز فرانسوا تا پاژ مکالمه میکردند .

توم میگفت :
ـ بلی . بقدر چهل و هشت ساعت بر روی بحر حزر رفتار مینمائیم!
ـ چون چنینست البته شکار ماهی کرده خواهیم توانست؟
ـ بلی بلی. و از ینست که کپتان سرعت سفینه را خیلی کم کرده است.
این جواب توم تورنر را فیل ایوانس که نزدیک به آنها ایستاده بود
شنید . فریقولن نیز در پیش فیل ایوانس بود . و از و بزاری و نیاز رجا


( ١٢٦ )

میکرد که به افندی او و صاحب سفینه بگوید که او ر ابخشکه بکشند!

فیل ایوانس بی آنکه فریقو لن را جواب بدهد در پیش پرودانت آمده به بسیار احتیاط که کسی دیگر نشنود سخنانی را که از توم تور نشنیده بود بفهمانید . پرودانت گفت :

-- چه فائده ! این حریف پست فطرت ما را همیشه در زیر نظر دارد و تا دلش نخواهد ما را واگذار نمیشود !

-- بلی هم چنیست !

-- پس چون چنیست . بهر گونه چاره که لازم باشد دست و پا بزنیم. و خود را از آلباتروس برهانیم .

-- اما آلباتروس هم خیلی مکمل یکچیز یست . ها !

-- هرچه که باشد ! من همینقدر میدانم که مال يك بست فطريست که ما را از حقوق آزادی ما جدا کرده است . علی الخصوص که این سفینه ملعونه برای فکر و مسلك ما و همه رفيقان ما خيلی تهلكه ناك يك بلائيست. لهذا ما باید که سعی کنیم که این سفینه بلادفینه را خراب کنیم . و وجودش را از دنیا بر داریم .

-- اول چاره فرار را بیندیشیم . خراب کردن آنرا اسان می اندیشیم!

-- بسیار خوب! دایما بیدار باشیم . از هر فرصتی که ظهور نماید استفا ده کنیم .


( ۱۲۷ )

— اما چسان خواهیم گریخت ؟
— بشنوید ! گاه گاه آلباتروس از روی زمین یکچند صد قدم بالا تر
میباشد . در سفینه ریسمان هم بسیار است . اگر يك جسارت بكنیم
رهائی مییابیم !
— هر گاه دیگر چاره نیابیم درینهم هیچ تردد نخواهیم کرد .
— دیگر اینکه در شبها غیر از سکاندار دیگر پاسبانی در سفینه نیست .
ریسمانها هم در طرف سرکشتیست . بی آنکه کسی ما را به بیند فکر خود
ما را اجرا کرده میتوانیم .
-- اعلا ، اعلا! هم بنظر بسیار شکر گذاری میبینم که در حال شما
سکونت بسیار خوبی پیدا شده . اینست که برای کار دیدن سکون و آرامی
بسیار مفید است . اما حالا بر سر بحر خزر هستیم . کشتیها هم دیده میشود ،
آلباتروس نیز برای صید ماهی فرو میآید . آیا ازین فرصت استفا ده نخوا
هیم توانست ؟
— نی نمیتوانیم ! زیرا همیشه ما را در زیر نظر گرفته اند .
— چون چنینست ، آیا بچه دلیل میگوئید که در شبها نیز ما را در زیر
نظر نداشته باشند ؟
— جانم ، هر چه بادا باد میخوام که این عالم آلباتروس را خاتمه بکشم
والسلام !


( ۱۲۸ )
پس دیده میشود که این دو رفیق ، علی الخصوص او نگل پرودانت
آنقدر به تنك آمده اند که تا بمحو کردن خود رابا آلباتروس در نظر
گرفته است .
امروز يك واقعهٔ دیگری بظهور آمد که در مابین روبور و دو سیاح سبب
بوقوع آمدن معاملهٔ بسیار ناگواری گردید ، و سبب آن فریقو لن شده بود.
فريقو لن چون دید که بر سر يك دریای ژرفی در هواپرواز یست بخوف
و دهشت عظیمی افتاده بگریستن ، و فریاد کردن ، و جیغ زدن آغاز نهاد
و میگفت :
— من نمی ایستم ! . . نمی ایستم ! . . مرا بیرون برارید ! از خدا
بترسید ، مرا بیرون برارید ! . . مرا خدا مانند مرغان برای پریدن
روی هوا نیا فریده ! امان ، مرا بخشکه برارید ! بخشکه برارید میگویم
مرا برارید ! برارید ! . . . . .
پرودانت ، فریقو لن را تسکین کردن نخواست . بلکه خدمتکار خود
را زیاده تر برواویلا کردن برانگیخت . کار بدرجهٔ رسید که صبر و طاقت
رو بور را ضایع ساخت .
آلباتروس از سطح دریا در ین وقت پنصد ششصد متر و بلند تر بود .
چون طایفه های کشتی بصید ماهی مشغول بودند . و فغانها و واویلاهای
فریقو لن افکار را مشغول میساخت از انرو امر کرد که فریقو لن رادريك


( ۱۲۹ )

مخزنی بندی کنند حالا نکه فریقولن در مخزن مذکوریز آرام نگرفته به لکدها و مشتها درو دیوار را کوبیدن ، وفغانها و چیغ زدن گرفت .
سطح دریا از کشتیها و زورقها خالی بود . زیرا بعضی کشتیهای بادی ماهیکران چون آلباتروس را دیده بودند به خوف افتاده فراز کرده بودند.
درین اثناتوم تورنريك ماهئی بسیار بزرگی که از نوع ماهئی ( مرسین ) بود باز ییقین بزد. این ماهی بقدر چار قدم طول داشت که از تخم آن ساطه ـ یعنی چاتی بسیار اعلا ساخته میشود . لہذا مردمان کشتی هوایی خیلی ممنون شدند . اما اصل ممنونیت و مسرت وقتیکه دامها را از دریا بر می آوردند حاصل میشد. زیرا در میان دامها از هر جنس ماهیان بصد ها صد ها ظهور میکرد . و آلباتروسیان از بسیاری فرحت و مسرت کف بهم میزدند .
سفینه ، بعد از انکه دام خود را بدریا می انداخت راه میرفت و چون یکچند میل رفته بود دام را میکشیدند . در هر دام کشیدن بهزاران ماهی صید میشد . در ظرف یکساعت زیاده از لزوم ماهی صید گردید . سفینه نیز راه شمال را در پیش گرفت .
در اثنای صید ماهی فریقولن هیچ سکوت و آرامی نگرفت . دایما وا ویلا میکرد . و بمشت ولکد در و دیوار کمره را بشدت میکوبید . روبور بقهر آمده گفت :
ـ این ملعون آرام نمیشود ! ها ! !


( ۱۳۰ )

فيل - گمان میبرم که بیچاره بشکایت حق دارد !
روبور - آیا منهم حق ندارم که او را ساکت بسازم ؟ زیرا مرا در دسر داد ، گوشهایم شماتت بسیار را نمیخواهد !
اینرا گفته و به توم تور نر اشارت کرد . توم تور نر مقصد رو بور را دانست. فریقوان را از کمره اش بکشیدند . دو نفر طایفهٔ دیگر يك سبد بسیار بزرگ و چقوری حاضر کرده بودند . فریقو لن را در میان سبد مذکور انداختند . سبد را نيز بيك ريسمان بسيار محكم ومتينى بستند . بیچاره درین اثنا آنقدر فریادها و واویلاها میکرد که مرغان هوا را برقت میآورد سبد را از سفینه به بیرون آویختند . فر يقولن در میان سفینه بقدر چند صد قدم به پایان آویخته ماند .
روبور گفت :
- حالا هر قدر که دلت میخواهد فریاد کن !
درین اثنا پر و دانت بسوی روبور بشدت وحدت پیش آمد . روبور نیز بسوی او پیش شد . چشمهای همدیگر بغضب نظاره دوختند . پر و دانت گفت :
- اینچه خائینیست ! اینچه دنائت است !
- آیا راست میگوئید ؟
- آنقدر قوت و قدرت خود را به بدی استعمال میکنید که مرا بعد


( ۱۳۱ )
ازین مجبور میکنید که دگر گونه معامله کنم !
— بکنید !
— یعنی بدانید که انتقام خواهم گرفت ! مهندس افندی !
— بگیرید رئیس افندی !
— هم از شما ، هم از شریکان شما !
— برای چه ایستاده اید ؟ بگیرید ، نی !
— خاطر جمع باش ! چنان انتقامی بگیرم که خودت حیران بمانی !
— بس ، بسست ! بسیار پر مگو ، و گر نه طناب هم بسیار است و سبد
هم ! حالا ترا نیز در پیش خدمتکارت خواهم فرستاد !
پرودانت ، سکوت کرد اما نه از خوف ، بلکه از غضب بسیار فیل
ایوانس نیز بسعی و کوشش بسیار پرودانت را بکمره اش فرو آورده
توانست :
از مدت یکساعتست که احوال هوائیه خیلی تغییر پیدا کرده است الکتر
يك در هوا آنقدر افزونی پیدا کرده است که حدو اندازه ندارد از اشا
رهای آلات آلباتروس چنان پدیدار بود كه يك طوفان بسیار شدیدی
ظهور کند .
بعد از کمی طوفان باد بسیار شدیدی ظهور نمود . برقها و رعدهائی
همدیگر میرسید ؛ باران و بادنیز بشدت تمام اجرای احکام مینمود درین


( ۱۳۲ )

اثنا آلبا تروس از سطح بحر به ارتفاع هزار مترو بلند بود که بناگهان يك صاعقهٔ بسیار دهشتناکی در نزدیکی سبد فریقو لن بر سطح بحر بشدت برخورد . و آبهای بحر را بر هم زده . و فوارا تا به نزديكئی سبد فريقو لن بلند کرد . پس درجه خوف و دهشت فریقو لن راقارئین کرام حساب کنند که بچه درجه رسیده باشد !
طایفه ها فريقو لن را هیچ نمی اندیشیدند . همه شان به ما نوره آلبه تروس مشغول بودند . برای رهایی یافتن از خط طوفان گاه ببا لا گاه بپایان گاه بچپ گاه براست حرکت میکرد .
فیل ایوانس در ینوقت ببا لا برامده خواست که برای بالا بر اوردن فريقو لن از رو بور رجا کنند . ولی دید که طایفه ها ببالا کشیدن او مشغولند . بعد از یکچند ثانیه فریقو لن بالا برامد . سر تا بپا تر شده بود . واز خوف و دهشت بسیار مانند سکته زده شده گر دیده بود . بچا بکشی تمام در کمرهٔ پهلوی آشپز خانه درامده آنقدر ساکت ماند که تنفس هم نمیکرد .
درین اثنا ضیاهای الکتر يك آنقدر در خشنده گی پیدا کرده بود که روی در یا در میان تیره گی ابرها مانند آئینهٔ مجلایی همید رخشید . دفعةً در دوز پروانه های عمودی يك آهسته گی پیدا شد .
رو بور ماکینیست را خطاب کرده گفت :
- قوت ! قوت ! پیشتر ازینکه طوفان از ينهم شدت کند ببا لا برائیم .


( ۱۳۳ )

— اما ممکن نیست !
— چرا ؟
— زیرا در جریان الکتریکی يك بی انتظا مئی حاصل شده است .
بواقعی که همچنین بود ! چنانچه در زمانهای هواهای طوفانی در الكتريك
تلگرافخانه ها بی انتظامی حاصل میشود ، در ینوقت در ماشین آلباتر
وس نیز همچنان يك بی انتظامی و بی آهنگی پیدا شده است حالا نکه
این حادثه در تلگرافخانه ها آنقدر اهمیتی ندارد . ولی در آلباتروس این
حادثه تهلکه عظیمی را موجب میشود . زیرا بر زمین می افتد !
روبور فریاد برآورده گفت :
— بگذارید که سفینه فرو آید ، تا باشد که از دایرهٔ طوفان رهایی یابد .
خود مهندس برجای قوماندا برآمد . طایفه ها بکمال غیرت بکار
آغاز کردند .
آلباتروس در حالتیکه یکچند صد قدم فرو آمد باز هم در میان ابر های
الکتریکی مانده بود . پروانه هاز یاده ترسنگینی پیدا کرد سقوط بسیار
دهشتناکی در هر لحظه نمودار گردید ! در ظرف یکچند دقیقه بسطح دریا
تماس کرد نش محقق گردید . اگر سفینه یکبار بدر یا غوطه بخورد با هیچ
يك قوتی رهایی دادن آن ممکن نمیشود !
در ین اثنا ضیاهای الکتریک در طرف سمت جنوبی آلباتروس در


( 134 )

گذشت . آلباتروس نيز بقدر پنجاه شصت قدم از سطح بحر بالاتر بود .
اگر یکچند ثانیۀ دیگر فرو آید کار از کار میگذرد .
لهذا رو بور از گذشتن طوفان بسمت جنوبی استفاده کرده هماندم
جریان الکتریکشی ماشین خود را رها کرد . در هاندم پروانه ها قوت و
شدت اول خودرا گرفت . سفینه از تهلکۀ سقوط رهایی یافت. و آهسته
آهسته بصعود آغاز نهاده در جوهوا بلندشده برفت .
روز دیگر که چارم ماه تموز بود آلباتروس حدود شمالی بحر خزر را
مرور نمود .

باب یاز دهم

قهر و حدت پرودانت رفته رفته در کجاز یاده میشود ؟

رو بور بعداز سیاحت بحر خزر راه اور و پا را پیش گرفته یکسر بسوی شمال
هوا پیمایی را آغاز نهاد . اما بچه سرعت ! سرعت خارق العاده ! سرعتی
که پرودانت ، وفیل ایوانس را یکقلم از فکر فرار فارغ ساخته بود ! مگر
روبور نیز فکر فرار آنها را در اور و پامیدانست که بسفینۀ خود این سرعت
خارق العاده را بخشیده بود .
از چند روزیکه سیاحان ما در آلباتروس هوا پیمایی دارند ، باد دایما
بصورت موافق بوزیدن بود ، یعنی بطرفیکه سفینه رفتار داشت باد هم به


( 135 )
همانطرف وزش داشت . اما یکی یکبار باد تبدیل استقامت ورزیده چنان
کسب شده ورزید که بر سطح سفینه طیار توقف نمودن محال مینمود .
على الخصوص که شدت سرعت آلباتروس نیز با آن منظم گردیده توقف را نی
بلکه تنفس را نیز بمشکلات می انداخت . پرودانت و فیل ایوانس که بر
سطح سفینه بیخبر ازین شدت بودند . دفعه بچنان شدت باد مصادف شدند
که اگر خودشانرا بدیوار کتاره کنار محکم نمی چسپانیدند بشدت تمام از
سفینه بهوا میشدند . اما صد شکر که سکاندار از اوتاق آئینه دار خود حال فلاکت
اشتمال تهلکه ناک آنها را دیده بواسطه زنک الکتریکی طایفه ها را طلب نمود
تا سیاحانرا و ارها نند .
چار طایفه با لا بر آمده بکمال مشقت خود را تا به دنبال کشتی اگر چه رسا
نیده توانستند ولی سرعت آنقدر شدت داشت که نفس گرفتن هم مشکل
مینمود ، چه جائیکه رهانیدن . لهذا رو بور مجبور گردید که سرعت سفینه
را یکقدری تخفیف دهد تازهایی دادن سیاحان ممکن شود . بعد از
تخفیف یافتن سرعت سیاحان بفر و آمدن کمره خود کامیاب شدند .
ازینجا صلابت و متانت آلباتروس را قیاس باید کرد که اینچه صلابت و
متانت است !! پروانه های سر و دنبال سفینه از کثرت سرعت دیده نمیشد .
سیا حان آخر ترین شهریرا که از سطح سفینه دیده بودند شهر ( استرا
قان ) بود که در منتهای کنار بحر حزر واقعه شده است کلیساهای بزرك ،


( ١٣٦ )

وقلعه های جسیم ، وعلى الخصوص كلیساى بسیار بزرك پنج قبه ئی آبی
رنك این شهر بزرك قديم را که شاعران روس آنرا ( بخم صحرا ) مینامند.
دیدند . و مانند برق نی بلکه بسرعت برق در گذشتند .. بعد از انکه از
استرا قان که در منصب نهر ( وولغا ) که دو صد کیلومتر و وسعت دارد آلبا
تروس گذر نمود سرعت خارق العاده را گرفت .
بعد از استرا قان کوههای ( اورال ) را بکمال سرعت مرور نمود . وقت
شام بود که از ( موسقوا ) در گذشت ، یعنی در ظرف ده ساعت دو هزار
کیلومتر و مسافه را که استرا قان را از موسکوا تفریق داده است مرور نمود .
در نیمشب به ( پترسبورك ) واصل شد . چون در شبهای ماه حزیران
هوای شهر پترسبورك خیلى مظلم وتاريك ميشود از انرو تماشاى منظره
عمومی شهر پتر سبورك ممکن نشد .
بعد از ان خلیج فنلاند ، جزیره های آیو، بحر بالتيك ، ممالك اسوج ،
شهر استوقهولم ، ملك نوروچ، شهر كريستيانيا ، ديده شدكه اينهمه مسافه
های بعیدی که دو هزار کیلومتر و طول دارد نیز به ده ساعت پیموده شد .
اما سفینه نیز بر سر شلاله مشهور ( روقانفوس ) که در نوروچ است یکقدری
درنك ورزيده وجه عزیمت خود را بجانب جنوب توجیه نمود . و باز
همان سرعت اولین خود را بگرفت .کوه بلند ( غوستا ) که در نقطه مرتفع
حوالی ( تله مازق ) است مانند لمح بصر از نظر غائب گردید .


( ۱۳۷ )

آیا درین هوا پیمائی دهشتناك فریقوان چه میکند ؟ فریقوان درکمرهٔ
خود بکمال سکونت و آرامی دم فرو بسته نشسته است غیر از وقت طعام
همه اوقات خورا بخواب میگذراند .
همسایه اش فرانسوا تاپاژگاه گاه به احوال پرسی فریقولن آمده میگفت :
ـ چه طورستی اولاد ! میبینم که آرام شده ، فریاد و فغان نمیکنی
جانم ، تو خفه مشو ، فریادکن ، فغان کن ! چه خواهد شد ؟ باز يك دو
ساعت آویزان خواهی ماند؟ اما اگر راست بپرسی؟ به این طرز رفتاری آویزان
ماندن آدم را به نزلهٔ شدیدی گرفتار میآرد !
ـ موسیو تاپاژ ! من ازین میترسم که سفینه پاره پاره خواهد شد !
ـ بلکه بشود ! اما خاطر جمع باش آنقدر بسرعت میرویم که اگر
پاره پاره هم بشود بزمین نخواهیم افتاد ! آیا اینهم غنیمت نیست او لاد؟
ـ راست بگو موسیو تا پاژ ! ترا بخدا این هوا پروازی ما تاکی دوام
خواهد ورزید ؟
ـ خاطر جمع باش ! بسیار نیست ! تا به آخر عمر !
فریقولن از شنیدن این سخن باز به واویلا و فغانها آغاز نهاد . آش
پز باشی گفت :
ـ خود را نگهدار فریقولن ! اگر مهندس صدایت را شنید هماندم
گهواره ات حاضر است ! ها !!


( ۱۳۸ )

بیچاره فریقو لن از ترس بسیار هماندم يك دو لقمهٔ بزرگی بدهن خود
انداخته ساکت میشد .

درین اثنا پرودانت وفيل ايوانس نيز بيك كاری قرار داده بودند .
و آن قرارداد شان این بود که چون برزمین رسیده نمیتوانند هیچ نباشد
از حال خود بساکنان زمين يك خبری بدهند . لهذا پرودانت و فیل
ايوانس این قرار خود را خواستند که از قوه بفعل آرند .

پرودانت به نسوار دماغ عادت داشت . قطی نسوارش با او بود . واز
وقتيكه بسفینه داخل شده بودند قطیش خالی شده بود اینست که این قطی
را آله مخابره قرار دادند .

بر يك ورقپارهٔ کوچکی یکچند سطر مختصر که مافلا نیان میباشیم و
رئیس وسركا تب كاپ ولدن هستیم و بجنك رو بور در سفینهٔ هوایی آلبا
تروس محبوس هستیم واسم محل اقامت خود را نوشتند . واز يا بندگان
قطی رجا کرده بودند که از احوال ایشان بدوستا نشان خبر بدهند .

پرودانت بعد از انکه کاغذ نوشتهٔ خود را در درون قطی نهاد برای باز
نشدن و نشکستن آن در يك پارچه نمدکلفتی آنرا بدوخت ومنتظر فرصت
شدند . زيرا تايك فرصت خوبی بدست نیاید انداختن قطی بیهوده می
رو د . بلکه در كدام نهر يا تالاب یا بحری افتاده غرق و ناپدید گردد .

بعد از یکمدت کمی فرصت ظهور نمود . چونکه آلپاتروس بعد ازارا


( ۱۳۹ )

ضئی نور وج یکسر بسوی جنوب بر گردیده است . و بر خط دایرهٔ نصف
النهار ( پاریس ) سر راست بسوی نقطهٔ صفر این دایره که عبارت از
شهر پاریسست عنان عزیمت را گردانیده بود .
چنانچه معلومست که این خط نصف النهار از روی بحر شمال مرور
میکند . آلباتروس به بسیاری از واپورها و کشتیهائیکه در میان این بحر
سیر و سفر داشتند خود را نشان داده موجب حیرت و استغراب شان
شده بود .
بساعت ده شام آلباتروس از برابری لمان ( دو نكرك ) بساحل خاک
فرانسه واصل شد . اگر چه شب بسیار تاريك بود باز هم چراغ دوار
الكتريك آبنای ( پادیکاله ) و چراغ دوار الكتريك ( دوور ) ساحل
انگلستان یکمدتی نمودار گردید . سرعت سفینه هنوز هم اعتدال پیدا
نکرده است از سر شهرها و قصبه ها مانند گله همیگذرد. برهمان خط دایرهٔ
نصف النهار رهسپار عزیمت میباشد . تا آنکه دولتی ، آمیه ن ، فره یل ،
سن ده نی را مرور کرده در نیمشب بر سر شهر پاریس مواصلت کرد .
مهندس روبور بر سر اینشهر شهیر دلپذیر به آرزوی توقف کردن
افتاد . غریبتر آنکه آلباتروس بر سر شهر آنقدر فرو آمد که یکچند صد
متر و در ما بین فاصله بماند درین اثنا رو بور بر سطح سفینه برآمد . دیگر
همه سفینه نشینان نیز بر سطح سفینه برای هوا خوری بر آمدند .


( ١٤٠ )

پرودانت و فیل ایوانس نیز این فرصت مهم را فراموش نکردند . بعد
از انکه ازکمرۀ خودشان برامدند دريك كنارهٔ كنار . آمدند ، و از نظر
اغیار پنهان در انجا ایستادند ، چونکه مهمترین کارشان هما نست که کردنی
شانراکسی نبیند .
آلباتروس مانند يك مرغ درندهٔ بزرگی آهسته آهسته بر شهر پاریس
به پرواز آغاز نهاد ، و بر بازارها و جاده هائیکه به انوار الكتريك منور بود
سیر کردن گرفت . صداهای ارابه ها و تراموایها ، وصغیرهای ریلهاتا
بگوش آلباتروس نشینان میرسید . بعد از ان تا بحد عمارتهای مرتفعهٔ
پاریس فر و آمده توقف نمود . واز برابری نوك سیخ سپر صاعقه ( قلهٔ
ایفل ) که سه صد متر و بلندی دارد تماشای شهر مشغول شد . ضیای شدید
الكتريك كه از قلهٔ ایفل در پرتو افشانی بود همهٔ شهر را روشن داشته بود .
آلباتروس بقدر یکساعت بر شهر پاریس بدینمنوال سیر و گردش نموده
و چون بر میدان مشهور شانزه لزه و بازار بزرك او په رای بزرك رسيد
برای آنكه يك خارقهٔ عجبیی به مردمان پاریس نشان بدهد همهٔ چراغهای
بزرك الكتريكئی خود را روشن نمود . دو دریای آتشین ضیای شدید
الكتريك از دو بغل سفینهٔ آلباتروس بر بازارها ، وعمارتها ، و باغچه های
شهر پاریس انوار نثاری نمود . طرمتوم تور نير نيز يك لارهٔ بسیار آهنگدار
بیت ملئی فرانسویرا نواختن گرفت .


( ١٤١ )

صداهای هورراها ، وكف زدنهای پر حیرت مردمان پاریس بگوش
آلباتروس نشینان بر خورد . درين اثناپرودانت بركناره تكیه زد .
انگشتهای خود راباز نمود ، قطی نسوار در نمد پیچیده شده بپایان افتاده
از نظر غائب كرديد آلباتروس نیز بهوا صعود نمود . و دفعهٔ چراغهای
الكتريكئی خود را خاموش كرد . اطراف آلباتروس را باز ظلمت و
سکونت احاطه نمود ، و در ساعتی بسرعت دو صد كيلو متر و قطع مسافه
كرد نرا گرفت .
اینست که دیدنئی پاریسیان عبارت از همینقدر بماند. صبح بساعت چار
آلباتروس ، همۀ اراضی فرانسه را مائلاً قطع ، و از دماغۀ ( آنتیب ) برسر
( پرووانس) به قطع مسافه آغاز نهاد ، و این ازان بود که برای گذشتن از
سركوههای ( آلب ) و ( بره نه ) وقت ضایع نكند .
بساعت نه ، پاپاسهائيكه در اطراف قبهٔ کلیسای مشهور ( سن پیه ر ) در
شهر ( روما ) برامده بودند گذرکردن سفینهٔ هوایی را مشاهده كرده
نظر حیرت و استغراب بينند گانرا بخود جلب نمود !
بعد از دو ساعت خلیج ( ناپولی ) را گذشته يکچند ثانیه در میان دود
های كوه آتشفشان ( وه زو ) پویان شد . بعده بحر سفید رامائلاً قطع نمو
ده از وقت ظهر يکساعت گذشته بود که سفینه را مردمان شهر ( تونس )
که در ساحل افریقای شمالی واقعست مشاهده كردند .


( ١٤٢ )

سفینه خارق العاده در ظرف این بیست و سه روز قطعهٔ امریکا،
آسیا ، اوروپا راطی نموده ، یعنی زیاده ازسی هزار کیلو مترو را پیموده
درینوقت بر موقعهای معلوم و مجهول قطعه افریقابر هسپاری آغاز نهاده است.
بلکه قارئین کرام اندیشه ومراق خواهند کرد که آیا قطئی پرودانت
چه شد ؟ اگر چه ما هنوز در سفینهٔ طیار هوا پروازی داریم ، و بر زمین
فرونیامده ایم که از احوال قطی با خبر شویم . ولی بازهم برای رفع
اندیشه ومراق قارئین خود میگوئیم که قطئی مذکور در کوچه (ریوولی)
در پیش روی خانهٔ نمبر (٢١٠) در وقتیکه کوچه خالی بود افتاده بود .
روز دیگر بوقت صبح بدست یک زن جاروب کش با ناموسی افتاده
یکسر در دایره قومیصری پولیس ببرد . در دایرهٔ پولیس قطی را در اول
امر از آلات ناریه گمان کردند . لہذا بکمال احتیاط نمد روی قطی را باز کر
ده قطی را براوردند ، و بکمال دقت سر آنرا باز کردند .
بمجرد باز کردن يك شماته در مردمان حاضرین پیدا شد ! اما اندیشه
مکنید! این شماته از کفیدن دینامیت ، یا در گرفتن دگر گونه آلات ناریه
نبود! نی نی ، بلکہ از عطسه های پی هم مرد مانی که بود که بوی نسوار
به بینی های شان داخل شده بود !
از قطی یک کاغذی برآوردند ، بکمال حیرت این سطرها را بخواندند :
«رئیس و باشکاتپ کاپ (ولدن) که در (فیلادلفیا) میباشد»


( ١٤٣ )

« در سفینهٔ طیار (آلبا تروس) نامیكه مهندس ( روبور ) آنرا ساخته »
« میباشند . از روی لطف و مهر بانی به احبا و اقربای شان خبر بدهید. »
امضا
(پرودانت ) و (فیل ایوانس)

اینست كه بسایهٔ این كاغذ مسئلهٔ كه افكار همهٔ مردمان روی زمین را زیر و
زبر كرده بود حل گردید . ارباب تدقیقی كه در رصد خانه های روی زمین به
تحقیق مسئله مشغول بودند نیز به حقیقت آگاه گردیده بسكوت مجبور شدند.

باب دوازدهم

يك بك گله انسانىكا رانه رو بور در كجا مى اندازد

كسانیكه اینحكایهٔ مار ا بخوانند البته به اینچند سوال مجبور خواهند شد :
این روبوری كه تا بحال اسم آن را میشنویم آیا كیست ، و از كجاست؟ آیا همهٔ
عمر خود را همچنین در جو هوا میگذراند ؟ سفینهٔ او آیا هیچ آرام وراحت
نمیكند ؟ آیا در يك جای مجهولى يك آرام گاه مخصوصی ندارد ؟ مرغهای
بسیار تیز پرواز عظیم الجثه در از پرواز نيزيك آشیانهٔ آرامگاهی داشته میبا
شند ، البته كه آلباتروس را نيز يك آرامكاهی موجود خواهد بود !
آیا مهندس روبور با این دو نفر سیاح چه میخواهد بكند ؟ آیا تا به ابد


( ١٤٤ )

آنها را بر فاقت خود گردانیدن میخواهد ؟ اینست که جواب این سوالها درین وقت داده نمیشود . این سوالها را و قوعاتیکه بعد ازین آمده میرود بمانشان خواهد داد !
تنها همینقدر خبر بدهیم که رو بور را که از مرغ هیچ فرقی ندارد اگر آشیان و آرامگاهی هم باشد ، آن آرامگاه او درین سه قطعه یعنی امریکا ، و آسیا ، و اوزو با نیست ، زیرا در اینجا ها هیچ توقف و آرامی نور زید ! که میداند ؟ بلکه در آفریقا باشد ؟ به بینیم !!!
قسم باقی ماندۀ امر وز در سر اراضی (تونس) و جزایر امرار نمود . از دماغۀ ( تابان ) تا بدماغۀ ( قارتاجه ) رفتار نمود گاه بسرعت ، و گاه بسستی رفتار مینمود . بعد از کمی بسوی داخل گردش کرده مجرای نهر لطیف (مه ژردا) را تعقیب کردن گرفت ، بر روی نهر مه ژردا که اطراف آن با بیشه های زقوم محاط شده بود ره پیمایی آغاز نهاد . بر سر چوبها وسیمهای تلگراف بهزار هاطو طیهار انشسته دیدند که گو یا خبرهائیکه از سیمها میگذشت آنر اشنیدن میخواستند !
بعد از شام آلبا تروس بسوی حدود (کرومی) متوجه گردید . بعد از کمتری کرومی نیز واپس ماند . مرد مان اینجا نیز سفینۀ طیاره را دیده بواله گی و حیرت افتاده بودند . در شب از جزایر (فیلیپو یل) در گذشت .


( ١٤٥ )
در هشتم ماه تموز آلباتروس بر اراضی صحرای کبیر جولان نمود .
وقتیکه برین اراضی میگذشت يك باد بسیار تندی ریگهای صحرا را بهوا
میکرد که از انرو آلباتروس بر طبقات هوائيه بلند شد نرا مناسبتر یافت .
بعد از ان تپه های سیاه سیاه [ شيقا ] مشاهده شد. در طرفهای شام بر
اراضی مستوی که با تپه های ريك مستور بود هوا پیمایی نمود . بعد از کمی
غوطۀ ( او يار غلا ) که در يك جنگل نخلستانی واقعشده بود پدیدارگر
دید . چاهای [ آرته زيه ن ] که در ین حوالی کنده شده آبهای دایم الجر
یانی داشت . آلباتروس بالهای را بری و بمبه های پرقوت خود ازین چا
ها آب برداشت .
مردمان ( دار غلا ) سفینه را يك مرغ بسيار بزرگ و دهشتناکی گمان
کرده با تیر ها و تفنکها استقبال کردن گرفتند . اما گله ها و تیر ها تا به آلبا
تروس نرسیده واپس بروی زمین افتادند . بعد از یکمدتی مدار سر
طان را مرور نموده بمنطقة حاره داخل گردید یعنی حدود خط استوا را
گرفت . از حدود افریقای شمالی تابه اینجا هزار كيلو متر و قطع مسافه
نموده است . اما اینرا هم بگوئیم که مهندس روبور بر قطعۀ افریقا به بسیار
آرامی گردش میکند و هر هر طرف آنرا از نظر دقت میگذراند ، و چنان
گمان میشود که خریطۀ بسیار مکمل آنرا گرفتن میخواهد .
امشب يك سيلاب ملخ بر سطح آلباتروس بريخت هماندم حمالۀ آنها را


( ١٤٦ )

روبیدند . ولی یکچند صددانه آنرا آشپز تاپاز جمع کرده يك طعام بسیار
اعلایی از ان حاضر کرد که فریقو لن نزديك بود پنجه های خود را با آن بخورد!
روز دیگر بعد از ظهر در يك كوشۀ يك نهرى يك شهری بنظر در امد
این نهر، نهر ( نیژر ) ، وشهر ، شهر ( طومبوق تو ) بود. اینشهر که تنها
از طرف یکچند اروپایی دیده شده از طرف برودانت ، وفیل ایوانس
آمریکایی نیز دیده شد . این شهر بوسعت پنجصد ششصد کیلو مترو ، و
بشکل مثلث بود . قیل وقال بسیاری از مردمان شهر بگوش سیاحان بر
میخورد که این صداهای حیرت ، و دعا های دفع بلا بود که از دیدن آلبا
تروس ، وكمان بلای آسمانی از مردمان شهر بر میخواست !
روبور ، نخواست که مهمانان او این شهر را نا شناخته در بگذرند . لهذا
به نزد سیاحان پیش آمده گفت :
افندیان ! این شهر ( طومبوقتو ) ست که دیدن آن برای هر کس
ميسر نمیشود . در ( ۱۸ ) درجه عرض شمالی ، و ( ٥١ ) دقیقه و ( ٥٦ )
ثانيه طول غربی واقعد شده است . ده دوازده هزار اهالی دارد . هر گاه
مردم آن وحشی نمیبود اهمیت موقعیه آن خیلی بود .
اینر ا گفته با ز بيك طور استهزا کارانه گفت :
بلکه درینشهر یکچند روز اقامت کردن آرزو داشته باشید اگر آر
زو کنید ، امر بفرمائید !


( ١٤٧ )

پرودانت ، وفیل ایوانس شانه های خود شانرا جنبانیده هیچ جواب ندادند.
روبور باز بیکوضع مستهزیانه گفت :
— اما دو نفر امریکائی اگر در میان و حشیان افریقائی گردش بکنند هیچگاه بقاعدهٔ احتیاط موافق نخواهد بود ! علی الخصوص که از راه جو هوا آمده باشند !
فیل ایوانس نیز بهمان طور استهزا پیش آمده گفت :
— افندی اگر برهایی یافتن از دست شما کامیاب بشویم و بدست ظلم این وحشیان بیفتیم خود را بختیار میشماریم . زیرا از يك زندان بر آمده بدیگر زندان می افتیم . علی الخصوص که طومبوقتیوی وحشیان در پیش ما از آلباتروس شما بسیار بهتر است .
— طبایع مختلفست ! بهر صورت شما را بگردش اجازه نمیدهم . زیرا زندگانی مانند شما مهمانان عزیز برای من خیلی لازمست !
پرودانت زیاده برین تحمل نتوانسته گفت :
— مهندس افندس ! زندان بانی ما شما را کفایت نمیکرد که حالا بنای تحقیر ما را نیز گذاشتید ، ها ؟
روبور — حاشا ! تحقیر نمیکنم ، استهزاء میکنم !
پرودانت — آیا در سفینه شما سلاح موجود نیست ؟
روبور — چرا موجود نیست . بسیار است !


( ١٤٨ )

پرودانت — اگر دو طپانچه امر کنید که بیارند ، یکی برای شما ، یکی
برای من کفایت میکند !
روبور — وای ! مگر خیال ( دوئللو ) را دارید ؟
پرودانت — البته !
روبور — نی نی رئیس افندی ! شمار ا زنده نگهداشتن اولتر است !
پرودانت — نی ، بلکه زنده ماندن خود را اولتر میدانید ! حرکت
عاقلانه هم همینست !
روبور — اگر عاقلانه است ، و گر مجنونانه ! هر چه که دلم میخواهد
همانر امیکنم ، شما هم بهر جائیکه شکایت میکنید بکنید !
فیل ایوانس — مهندس افندی ! آگاه باشید که ما شکایت کردیم !
روبور — آیا راست میگوئید ؟
فیل ایوانس — بلی ، و قتیکه از اوروپا میگذشتیم انداختن يك شکا
یتنامه بر روی زمین چندان کار مشکلی نبود !
روبور — آیا شما این کار را کردید ؟
پرودانت — اگر اینکار را کرده باشیم چه میتوانید بکنید ؟
روبور — اینر امیتوانم که . . . .
فیل ایوانس — چه ؟
روبور — ( بقهر ) که برای یافتن شکایتنامه تان از پنجهزار متر و به


( ١٤٩ )

پایان شمارا بیندازم ؟
پرودانت - چون چنینست بیند ازید ! هیچ درنك مكنید ! زیرا ما
اینکار را كرده ایم !
روبور آنقدر بغضب آمده بودكه از چشمهایش شعله های قهر وحدت
میدرخشید . دستهای خود را برهم فشار داده برسیاحان پیش آمد . و
بنابر اشارت اوتوم تورنر و سه چارطایفه نیز پیش شدند . ولی هماندم باز
بس بخود آمده خودداری نمود ، و بچابکی بکمرهٔ خود فرو آمد .
فیل ایوانس گفت .
- بسیار خوب شد !
پرودانت - كار یر اكه او بران جسارت نورزید من خواهم كرد! بلی،
مطلق من خواهم كرد !
درین اثنا مردمان طومبوقتو بربامها برامده دعاهای نجات میخواندند!
بوقت شام آلباتروس برسر درختهای جنگلهای غلو بحرکت آغاز نهاد .
صداهای گاوهای جنگلئی که درین اراضی بکثرت پیدا میشود تا بگوش
های سیاحین میرسید.
در یازدهم ماه تموز بوقت صبح آلباتروس کوههای کنیهٔ شمالی را در
گذشت . این کوهها در مابین اراضی سودان ، و خلیج کینه وا قعشده
است . در افق کوههای ( قونغ ) نیز بطرز غبار آلود مشاهده گردید که در


( ١٥٠ )

دامنه این کوه‌ها حکومت قرالئی ( داهومی ) افتاده است .
از وقتیکه از طومبوققو حرکت کرده اند برودانت وفیل ایوانس دیدند
که خط حرکت آلباتروس یکسر بسوی جنوب متوجه است . و ازین
دانستند که اگر بعد ازینهم برهمین خط دوام ورزند بعد از کمی از خط استوا
میگذرند . آیا بعد از ان که افریقا را ترک کند بکجا خواهد رفت ؟ چونکه
بعد از ان بحرهای محیط در پیش می آید که چاره فرار را بر سیاحان مفقود
میسازد . لهذا هر دو سیاح بیچاره را این مسئله خیلی بفکر و اندیشه انداخته
قهر و غضب شانرا می افزود . اما آلباتروس بر قطعه افریقا بچنان آهسته
کی حرکت میکند که گویا از ین قطعه بر امدن نمیخواهد .
قریب ظهر بود که آلباتروس بر اراضی ( داهومی ) واصل شد . معلو
مست که قرالیت ( داهومی ) بزرگترین اقسام افریقای غربی را تشکیل
میدهد . هفتصد هشتصد هزار نفوس را مالک ، و يك حكومت مستقله
در حال وحشت مخصوصه خوددارند و با حکومت ( آشانتی ) که همسایه
اوست قوت محاربه کردنر ا دارد .
اگرچه حکومت قرالئی ( داهومی ) خيلى بزرك يك حکومتی نیست
اما از سبب ظلمها و خونریزیها ئیکه در سال یکبار در يك جشن مخصوص
خود اجرا میکنند بسیار شهرت و اهمیت حاصل کرده و در وقت تخت
نشینی قرال ، قصا بی که در قتل اسیران اجرا میکنند خیلی نفرت أوريك


( ١٥١ )

حکومتی شمرده میشود . حتی اگر يك مهمان اجنبی ، ويايك شخص معتبری از مردمان مملکت به نزد قرال بیاید از لوازمات نزاکت مهماننوازی یکی اینست که در نزد آن مهمان ده پانزده عدد کله انسانرا هاندم بریده و تقدیم میکنند . و این قصابی را [ منغان ] نام وزیر عدالت قرال اجرا مینماید .
هنگامیکه آلباتروس به داهومی تقرب نمود حاضری تخت نشینی قرال اجرا میگردید که بجای قرال (باهادو) که در انروزها مرده بود برحکومت می نشست . مهندس روبور این حاضری رسم تخت نشینی قرال داهومی را از زیر نظر دقت دور نگرفت . و این تماشا را خواست که به آلباتروسیان نشان بدهد .
بسیاری از جمعیتهای مردمان اراضی داهومی جوق جوق بسوی مقر ادارۀ قرالی داهومی که قصبۀ (آبومی) میباشد پیش می آمدند . این مردمان بر راههای منتظمی که درمیان جنگلهای خرما ، و جوز هندی ، و گیله زار ها کشاده شده بود پیش می آمدند . بوهای خوشی که از درختان نارنج و پورتقال و لیمون میبرامد تا بدماغهای آلباتروسیان میآمد ، و هزاران مرغان رنگارنگ بر شاخهای درختان میپرید آلباتروس چون بر سر جنگلها رفتار داشت از طرف داهومیان دیده نمیشد .
ساعت یازده بود که شهر (آبومی) پدیدار گردید . مردمان آینده اطراف در میدان بسیار فراخی که در پیشگاه اقامتگاه قرال موجود بود جمع


( ١٥٢ )

می آمدند . در پیش روی سرای قرالی يك صفۀ بزرگی موجود بود که بر سر
آن از شاخهای درخت خرما و کیله و امثال آن يك چپرئی زده شده بود .
در یکی از حولیهای سرای قرالی که بر اقسام مختلف تقسیم شده بقدر چار
هزار جنگ آور صف بسته ایستاده بودند که این جنگ آوران همه زن
بودند و بعضی ازین زنان پیراهنهای آبی و لنگهای سرخ بر کمر بسته بودند،
و کمانهای بزرگ بزرگ چوب بانس بر شانه ، و ترکشهای پر تیر بر کمر
داشتند، و بعضی بعکس آن پوشاك پوشيده و با تفنگها و قرابینهای چقماقی
مسلح بودند . و يك قسمی از انها پیراهنهای سفید و لنگهای برگ خرما
پوشیده و باحربه ها و کاردهای کوتاه مسلح بودند . و بر سرهای خود
شان دو دو شاخ گاوهای دشتی خلانیده بودند . يك قسمى از جنك آوران
دختران نو بالغی بودند که نفری طوپچی شمرده میشدند که سر تا پا سرخ پوشیده
بودند و يك يك كاردى برکمر و سنبه های طوپ را بر شانه گرفته بودند .
بر ین جنگ آوران زن يك پنج شش هزار عسکر مردبرهنه که تنها از بر
گهای درختان يك لنگ تا بزا نو برکمر آویخته بودند علاوه بکنید که ار
دوی داهومی در پیش نظر شما جلوه بکند .
کوچه ها و خانه های شهر ( آبومی ) امروز سراسر خالی بود همه مر
دمان شهر در همین میدان فراخ قرالی جمع آمده بودند که همه جمع آمد
گان شهر و اطراف بقدر پنجاه شصت هزار آدم بودند . اینست که درین


( ١٥٣ )

میدان رسم تخت نشینگی قرال نو اجرا میشد ، و هزارها اسیری که در
محاربه آخری گرفته شده بودند و دستها و پایهای شان بسته دريك طرف
صفه قرالی مانند گوسفندان قربانی افتاده بودند ، در میان اهالی انداخته
شده بشرف این روز مبارك بقتل میرسیدند .
هنگامیکه آلباتروس بر سر این میدان رسید از وقت ظهر دو ساعت
گذشته بود . آلباتروس از میان ابرهایی که او را از نظر مردمان داهو
می پنهان داشته بود به فرو آمدن آغاز نهاد .
این قرالی که نو بر تخت میخواهد بنشیند ( بونادی ) نام يك آدم بیست و
پنجساله ایست که در زیر يك سایه بانی که از شاخها و برگها ساخته شده نشسته بود.
در پیش روی صفه قرالی پنجاه نفر موزيك نواز وحشی موجود بودند
که با يكنوع آلات بی آهنگی که از بوغهای کج دندان فیل و نی های چوب
بانس، و دهل،ا و د طبلها مركب بود نغمه های كريه الصوتی میبرآوردند. گاه
گاه شلکهای طوپ و تفنك نيز اجرا ميشد و با صداهای آن ها آوازهای
حیوان مانند هزارهـا وحشی نیز بلند شده يك شماته دهشتناکی بعمل ميآورد.
در يكطرف میدان گروه اس ایرانی که بشرف روح قرال مرده تلف می
شدند افتاده بودند . قرال مرده در وقت جلوس خود سه هزار کله بریده
بود که این قرال نو نیز بهمین قدر کله بریدن مجبور بود .
بقدر یکساعت نطقها خوانده شد ، فریادها ، فغانها غزل سرائیها اجرا


( ١٥٤ )
گردید . بعد از آن رقص آغاز نهاد . همه نفریهای عسکر زن برقص اشتراك ورزیدند .
نهایت زمان خونریزی رسید . روبور که به این عادت کریهۀ این مردمان وحشی بیدین واقف بود گروه اسرا را از نظر دقت دور نمیداشت. مأمور عدلیۀ قرال جناب ( مینغان ) بيك عظمت و غروری در پیش روی قرال ایستاده بود ، و تیغ کوتاه بسیار تیزیکه بدست داشت بحرکت میآورد . اما چون درین روز مرد میکه کله میشوند بسیار است بقدر دو سه صد جلاد های بسیار ماهر نیز در عقب مینغان با تیغ های خونفشان آماده کله پرانی بودند .
وحشيها ، دفعۀ صدا های ( فررر ررر ) آلبا تروس را که از روی میدان بقدر دوصد مترو بلند تر فر و آمده بود شنیده سرهای خود را بلند کردند ، و هیئت غریبۀ جانور هوایی را دیده گمان کردند که يك معبودیست که برای تقدیس و مبارکبادی قرال نو آمده است .
از هر طرف سجده ها ، و سلامها ، و وضعیتهای احترام گرفته شد . درین اثنا کلۀ یکی از اسیران بشمشیر منغان پرید و دیگر جلادان نیز خواستند که بکار آغاز کنند که دفعۀ از بالا يك كلۀ تفنگی آمده بر جگر منغان برخورد ، و هماندم جان تسلیم نمود روبور گفت :
— آفرین توم ! خوب نشان گرفتی !


( ١٥٥ )

— بلی ! گاه گاه همچنین نشانهای نافع گرفته میتوانم !
درین اثنامیان انبوه خلايق يك شور و ماشوری بر پاشد زیرا دانستند که
جانور هوائی برای تقدیس و مبارکبادی نی بلکه برای هجوم آمده است ،
و چون جسد بی‌روح منغان را بر زمین افتاده دیدند صداهای حدت و
غضب شان بلند گردیده به تفنك زدن و تیر انداختن آغاز نهادند .
پرودانت و فیل ایوانس اگر چه يك حس عداوتکارانه در حق روبور
میپرورانیدند ولی به این فکر انسانیتکارانه او از اشتراک ورزیدن خود
داری نتوانستند ، و گفتند :
-- بلی ، بلی ! بسیار خوب کردید . بهمه حال اسیرانرا برهانیم !
روبور -- بلی فکر منهم همینست !
همهٔ نفرۀ سفینه مسلح شده بر سطح سفینه برآمدند . دو تفنك سريع
آتش بدست دو نفر سیاح نیز دادند و همه به آتش کردن آغاز نهادند . حتی
طوپ كوچك سفينه را نيز از بالا بپایان میل داده یکچند گله انداختند .
وحشیان نیز از گله اندازی خودداری نمیکردند، ولی اکثرشان به خوف
عظیمی افتاده فرار میکردند .
اسیران ازین معاونت ناگهانی بحیرت افتاده بباز کردن دستها و پایهای
همدیگر خود شتاب میورزیدند . جنگ آوران از گله اندازی روگردان
نمیشدند . حتی يك گله بر پروانهٔ آلبا تروس خورده پروانه را بشکافت .


( ١٥٦ )

قوم تور نز بغضب آمده به مخزن جبه خانه فرو آمد و بقدر ده دوازده دينا ميت را گرفته بالا برآمد ، و بمجر دایکه یکچند دانه آنرا بر وحشیان پرتاب نمود ، و آنها بشدت در میان شان کفیده موجب تلفیات زیادی گردید تاب و توانائی مقابله برای شان باقی نمانده بسرعت فرار کردند . اسیران نیز رهایی یافتند و کسی در پی آنها طبعاً افتاده نتوانستند .
اینست که رو بور به اینصورت فایده و منفعت آلباتروس خود را در نظر پرو دانت و فیل ایوانس اثبات نمود که برای اینگونه کارهای انسانیتکارانه چقدر نافع و مفید است .
بعد از ان آلباتروس مستریحانه به جوهوا صعود نمود و بسرعت تمام از خاک قطعه افریقا برآمده بر بحر محیط اطلسی به هواپیمایی آغاز نهاد .

باب سیزدهم

پرو دانت و فیل ایوانس بی آنکه بسر چر خشی دریایی گرفتار شوند از بحر محیط چسان میگذرند ؟

چیز یکه دو رفیق از ان میترسیدند بسرشان آمد . بلی ، آلباتروس بر بحر محیط برآمد . آیا آلباتروس بکجا میرود ؟ در صاحبان سفینه اصلا اثر خوف و هراس پیدا نیست ! برو بحر در پیش آنها یکسانست هر کس در کمره ها خوابهای خوش خود را میکنند ، و هیچگاه خوابهای ترسناك


( ١٥٧ )

هم نمی بینند .
اما این سیاحت البته در يك جایی نهایت خواهد یافت زیرا اگر يك آرام
گاهی نداشته باشد برای بکار داشتن سفینه خود مواد لازمه را از کجا تدا
رك خواهد کرد ؟ و اینهم طبیعیست که آن آرامگاه در جو هوا نی بلکه
در روی زمین باشد .
خوب ! مادام که اینچنین آرامگاه ضروری دیده میشود آیا آن آرام
گاه در کجا خواهد بود ؟
اینست که پرودانت و فیل ایوانس متصل با خود این سوالها را میکنند،
ولی و اسفا که جواب دهنده نمی یابند ! پس فکر کنیم که اینگونه معماها
این دو امريكائي آتشین مزاج ما را بچه درجه قهر و غضب می آورد ؟ آیا
اگر به بعضی تشبثات مجنونانه اقدام ورزند حق ندارند ؟
هر چه که هست، حالا این ملاحظات را گذاشته به بینیم که سفینه در چه
عالمست ؟ سفینه در دوازدهم ماه تموز بر بحر محیط اطلشی بکمال عظمت پو
یان بود . روز دیگر که شمس تابان از نقطه التصاق بحر و سما طلوع کرد با
وجودیکه بسبب بلندی آلباتروس دایره رؤیت خیلی واسع بود بازهم هیچ
خشکه از هیچطرف معلوم نمیشد .
فريقوالن بیچاره از کمره خود بیرون برامده چون بحر ذخار را در زیر
پای خود بدید بی آنکه از بیم آویخته شدن دهن خود را بکشاید لرزان


( ١٥٨ )

لرزان و اپس بکمرهٔ خود بخزید !

سطح بحر ها ئیکه بر کرهٔ زمینست سه صد و هفتاد و چار ملیون و پنجاه و
هفتہزار و نهصد و دوازده متر مربع میباشد ، که بحر محیط اطلسی بقدر
يك ربع این سطح را استیلا کرده است ، وازین يك بزرگی و وسعت این
بحر را قیاس باید کرد .
درین جہت کرۀ ارض که بین المدارین گفته میشود همیشه اوقات يك
جریان هواموجود است که از صحرای کبیر افریقا بسوی خلیج (مکسیقا)
متمایلاً در جریان دایمی میباشد . این جریان هوا گاهی از طرف غرب
بسوی شرق ، و گاهی از طرف شرق بسوی غرب در تمام مدت تابستان
دوام میورزد . آلباتروس بسرعت متوسط که باز هم از سرعت هررقم
واپورها تیز تر است هوا پیمایی مینمود .
در سیزدهم ماه تموز از خط استوا مرور نمود ، و این مسئله از طرف رو
بوربه سیاحان خبر داده شد. برودانت از گذشتن خود از نصف کرۀ شمالی
به نصف کرۀ جنوبی خیلی بقهر و غضب افتاد .
همهٔ سفاین حربیه ، وتجاریه وقتیکه از خط استوا میگذرند بعضی
مراسم جشن و سروری اجرا میکنند که آلباتروس این مراسم را
اجرا نکرد . تنها فرانسواتا باژيك کاسه آب سرد را بخبر بگردن فریقولن
بریخت که فغانهای بیچاره را کشید . و لی بعوض آن يكچند قدح شراب


( ١٥٩ )

اعلای (رین) به اونو شانید که فریقو ان ازین مراسم گذشتن خط استوا خیلی ممنون شد .
در پانزدهم ماه تموز بوقت صبح آلباتروس از مابین جزیره های (آسا نسیون ) ، و (سنت هلن) مرور نمود و بجزیره سنت هلن زیاده تر تقرب نموده کوههای بلند سبز و خرم آنرا تماشا کرد .
اگر سفینه مهندس روبور در انزمانی که ناپولیون بوناپارت درین جزیره محبوس بود موجود میبود ، بر خلاف همه تدابیر احتیاطیه که محافظ جزیره ( هود سون لودو ) در باب نگهبانی ناپولیون بوناپارت در جزیره سنت هلن بکار میبرد رهایی دادن او خیلی آسان میگردید .
در شانزدهم و هفدهم ماه تموز در زمان غروب شمس جهان آرا خیلی عجیب یک منظره بدیعه طبیعیه مشاهده گردید که اگر در نزدیکیهای قطب جنوبی میبودند چنان گمان میشد که فجر شمالی یا نقطه قطب خواهد بود ! چونکه در وقتی که آفتاب غروب میکرد ضیاهای بسیار رنگارنگی از افق پیدا گردید که بفجر شمالی خیلی مشابهت داشت .
و غیر ازین بسی مناظر طبیعیه دیگر نیز گاه گاهی ظهوره میکرد که انسان در پیش بدایع آن حیران میماند . در شب هجدهم ماه در حالتیکه قمر هنوز حال بدریت خود را گم نکرده بود آنچنان يك هالة جسيم قوس قزحی پدیدار کرده بود که انسانرا حیرت میداد .


( ١٦٠ )

آیا این بدایع طبیعیه علامت يك طوفان مدهشی نخواهد بود ؟ بواقعی که همچنین هم شد . در دریايك شورش بسیار مدهشی برپابود. در هجدهم تموز ازمدار جدی مرور آلباتروس بوقوع آمد . روزديگر يك بديعه غریب دیگر بظهور آمدكه كشتيبانان دریایی از آن خیلی میترسند .
در سطح دریاخیلی موجهاى شعله دارى بكمال سرعت بر همدیگرهميغلطيدكه سرعت آنها در ساعتی زیاده از شصت میل دیده میشد . موجهاخیلی خطهای ضيادار درازی بمیدان میآورد. چون شب هم بود ضیای شدید موجها تا به آلباتروس میرسید .
سبب يگانه این بدیعه که در سطح دریا مشاهده میشد الكتريك بود . چونکه در هوا نیز الكتريك خیلی شخی پیدا کرده بود. هرگاه کشتی وواپوری درنمو جهاى الكتريك دارگرفتار می آمد از غرق شان هیچ باقی نماند . اما آلباتروس از نمو جهاهیچ پروانداشت .
در ین اثنادایره عرض چهل و هفتم را مرورکرد . روزها درین جاها از هفت هشت ساعت زیاده تر دراز نمیشد. بعد از وقت ظهربیک ساعت آلبا تروس برای پیدا كردن يك خط موافقی برای حرکت خود بقدر صد قدم بلند تر ازسطح آب فروآمده بودكه بناگهان در میان دایره دوران يك ( خرطوم ) دریایی گرفتار آمد .
چنانچه معلوم ارباب طبیعت شناسانست که خر طوم يك حادثه بسیار


( 161 )

مدهشه طبیعت است که عبارت از يك گردباد ابر و آب بحر است که باهمدیگر تاب خورده و آب بحر بدوران بسیار شدیدی از طرف ابرها بالا کشیده میشود کشتیهائیکه بخرطوم گرفتار آیند رهائی یافتن شان خیلی دشوار است . درینوقت بقدر بیست عدد خرطومهای ابرهای سیاه بسوی سطح بحر دراز شده آب های بحر را بشدت خارق العاده مانند شعله جواله بدور آورده بکشش فوق العاده بالا میکشید که آلباتروس در میان آن گرفتار آمده بود . اما هزار شکر که حرکت دوریهٔ خرطومها بعکس حرکت دوریهٔ پروانه های عمودی آلباتروس بود . وگرنه پروانه ها از حرکت مانده سفینه طیاره معطل و بیکار مانده غوطه خوار گرداب ادبار میگردید .
مهندس بزرگی و مدهشی تهلکه را درك نمود . زیرا پروانه ها تأثیر نمیکرد ، و آلباتروس از خرطوم رهائی نمی یافت طایفه ها از شدت دوران خودداری نمیتوانستند و بهزار زحمت خودشانرا بکناره ها محکم گرفته بودند .
مهندس فریاد برآورد که :
- برادران ! صبوری و اعتدال دم بکار است .
براستی که این دو چیز خیلی ضرور بود . فیل ایوانس و پرودانت حلقه های دروازه ها را محکم گرفته کم مانده بود که از سر چرخی دوران خرطوم بیهوش شده بدریا افتاده از دغدغه عالم زندگانی آلباترس وارهند :


( ١٦٢ )

تنها توم تورنر دلاور بنا بر اشارت مهندس از يك چيزی بدیگر چیز
چنگ زده خود را تا به نزديك طوپ سفینه رسانیده بتوانست .
بلی چارهٔ یگانه رهایی یافتن از خرطوم طوپ زدنست توم تورنر
بسرعت تمام كارتوس را در طوپ بینداخت. و آتش داد هماندم خرطومها
از اهتزازات هوائیه که از صدای طوپ پیش آمده بود و یران گردید ،
و ابرهائيكه خرطومها را تشکیل داده بودند به آب تحویل یافته مانند آبها
ئیکه از ناوه بریزد ریختن گرفت .
آلباتروس بمجرد رهایی یافتن از خرطوم یکچند صدمتر و بلند گردیده
مهندس پرسید که :
- آیا در سفینه شکست و ریختی بهمرسیده خواهد بود ؟
توم - نی ، اما آنچنان يك صدمهٔ بدی بود که اگر دیگر بار پیش شود
خیلی بد خواهد بود !
براستی که این واقعهٔ خرطوم خیلی مدهش صدمهٔ بود که اگر صلابت و
متانت فوق العاده آلباتروس نمیبود پاره پاره میگردید. واثری از ان پیدانمیشد.
سیاحت روی بحر محیط به اینگونه خارقه های طبیعیه مرور مینمود.
روزها هم روز بروز در کوتاهی بود، هوانیز روز مره سردی پیدامیکرد.
پرودانت و فیل ایوانس نیز روز بروز به تنك شده میرفتند . مهندس را
نیز خیلی کم دیده میتوانستند . زیرا مهندس اکثر اوقات خود را در کمرهٔ


( ١٦٣ )

خود به تعیین خط حرکت آلباتروس بسر می آورد . و بر روی خریطه
گذرگاه های خود را اشارت میکرد ، و تحولاتی را که بارو متر و ترمو
متر و و دیگر آلات رصدیه هوائیه دم بدم نشان میداد آنها را یگان قید و
ثبت مینمود . و هرگونه وقوعاتی که در اثنای سیر و سیاحت سفینه بوقوع می
آمد در دفتر سیاحتنامه خود بقید می آورد .
سیاحان ما دائما بر سطح سفینه بر کنار کتاره تکیه زده و گوشها و پوز
های خود شانرا از خنك با كوش پیچه های مخصوصی که در کرۀ شان برای
روزهای سر ما آماده شده بود بخوبی پیچانیده بتماشا مشغول میبودند ،
و بنظرهای متجسسانه خود شان خشکه را می پالیدند .
از یکطرف فریقولن را مأمور کرده بودند که در باب که بودن رو بور ،
وبکجا رفتن آن از آشپز باشی معلومات و حوادثات گرفته خبر بیارد .
حالا نکه مانند موسیو فرانسوا تا پاژ يك فرانسیس سنگین مغز ، بمانند
فریقولن پوچ مغز چسان معلومات صحیح و درست خواهد داد ؟
وقتیکه فر يقولن از و میپرسید. اوکاه رو بور را رئیس سابق جمهوری
امریکا ، وكاه یکی از جز الهای ژاپونیا ، وكاه یکی از نوابهای هند ستان ،
و گاه یکی از خانهای ترکستان برقم میداد و چون از جای رفتن آن سوال
میکرد میگفت :
-- افندی ما بکره قمر میرود . اگر در انجا قابل سکونت یکجایی بیابد


( ١٦٤ )

ساکن میشود ! خوب چه میگویی فریقو لن ! آیا تو هم بامامی آیی ؟
فر یقولن اینسخن را راست دانسته بشدت گفت :
نی نی ، از برای خدا من نمیروم !
تا پاژ - چرا ؟ چرا ؟ ترا در آنجا با یکدختری از ساکنه های قعر عروسی
میکنیم، چه میشود ، در انجا يك عرق اسود باز میکنید !
فریقولن چون اینگونه حوادث را برای افندی خود میا ور دپرو دانت
میدانست که در حق رو بور چیزی نخواهد آموخت . و از انرو فکر انتقام
را زیاده ترقوت میداد . حتی یکروز برفیق خود گفت :
حالا قانع شدید که فرار کردن از بن سفینه منحوسه ممکن نیست ؟
فیل - بلی ، پرودانت ! هیچ ممکن نیست .
پرو - اما انسان دایما بر حیات خود مالکست، آن حیات چون به اسارت
بگذرد فدا کردن آن لازمست !
- بسیار درست میگوئید ! اگر فدای جان کردن لازم باشد هیچ درنك
نباید کرد .
بلی برادر هیچ درنك لا زم نیست ! آلباتروس قر یبست که بحر
محیط اطلسی را طی نماید . آیا بعد از ان باز بحر محیط کبیر خواهد بر آمد یا
بسوی قطب جنوبی رهسپار خواهد شد ؟ والحاصل همه عمر خود را در
جوهوا خواهد گذرانید که اینچنین زندگانی بدر دما نمیخورد. لهذا انتقام


( ١٦٥ )

باید گرفت سفینه را با سفینه نشینان آن محو و هلاک باید کرد !
— های های ! خود را نیز باید با آنها هلاک کرد ، و عالمرا از تحریفها
رهایی باید داد !
اینست که ایندو رفیق از قهر بسیار به ایندرجه ها رسیده اند که برای
انتقام بمحو کردن وجود خود نیز ایستاده اند ! تصور محو ساختن آلبا
تروس را نیز چندان مشکل نمی بینند ، چونکه تنها بيك تقریبی خرد
را به مخزن جبه خانه رسانیدن ، ویکدو دینامیتی بدست آوردن برای این
کار کافی دیده میشود !
اما هزار شکر که فریقوان ازین تصور آگاه نیست ، وگرنه هیچ شبهه
نیست که افندی خود را بدست بدهد !
در بیست و سوم ماه تموز از طرف غرب جنوبی زمین پدیدار گردید .
این خشکه آبنای ( ماجلان ) بود که نقطه منتهای امریکای جنوبیست .
درینه و سم درینطرفها که بیشتر از پنجاهمین درجه عرضست شب تا به هجده
ساعت ممتد میشود . حرارت نیز از صفر شش درجه فرو میآید . اگر
ششماه پیشتر میبود در ینسر زمینها روزها بقدر شانزده هفده ساعت
در از میشد . زمینها نیز سبز و خرم بنظر میآمد .
امروز در اثنای غروب شمس يك تالاب بسیار لطیفی که با بیشه ها محاط بود
در گذرگاه آلباتروس تصادف نمود . که بصدها هزار مرغان هر رقم


( ١٦٦ )

بر رو و اطراف آن در پرواز بودند آلباتروس چراغهای الكتريك خود
را روشن نموده هزاران مرغان خوش گوشت آبی بر سطح سفینه خودرا
انداختند كه به اینصورت شکار بسیاری بچنك آلباتروسیان افتاده تابك
مدت مدیدی برای طعامهای رنكارنك بدست فرانسوا تاپاژ آشپز باشی
کار پیدا شد .
بعد از انکه آبنای ماجللان و آبنای (باکر) را مرور نمود آلباتروس
بجهت جنوب به پیش رفتن آغاز نهاد . بعد ها جزیرۀ ( تاوارن ) را گذر
كرد . والحاصل بعدازانکه از ساحل داهومی تا به اینجا هفتهزار و پنچصد
کیلو متر و مسافه راطی نمود و همهٔ جزایر ماجللان را پیمود ، دماغهٔ مشهور
( هورن ) را نیز گذشته یکسر بسوی جنوب بهوا پیمائی آغاز نهاد !

باب چار دهم

مهندس روبور باز در یكايك كار خیر اندیشانه اجرا مینماید ؟

فردا كه بیست و چارم تموز بود از دایرهٔ پنجا و چارم عرض آلباتروس
خیلی پیش رفته بودکه این دایره در نصف کرۀ شمالی مقابل دایره ایست
كه از ( ادیمبورغ ) كه در ( اسقو چیا ) واقعست گذشته است . بیست و
چارم تموز در نصف کرۀ شمالی بیست و چارم کانون ثانیست در نصف کرۀ
جنوبی . لہذا ترمو متر و دایم درجهٔ حرار ترا از صفر پایانتر نشان میداد !


( 167 )

روبور مجبور بود که کمره های سفینه را به الکتریک گرم نماید . و چون
سفینه دایما بسوی جنوب پیش میرود رفته رفته روز ها هم کوتاه شده میرود
وروشنی کمتر شده تاریکی بیشتر میشود .
در سفینه لباسهای زمستانی که برای سیاحت قطب بکار آید از اقسام
بسیار اعلا موجود بود که هر دو رفیق خود را خوب پوشانیده هر روز بر
سطح سفینه میبرامدند . و در باب چاره فرار . و وسایط اخذ انتقام
رأیها میزدند .
آمدیم بر روبور . بعد از گفتگو ئیکه در طو مبوقتو باپرو دانت کرده
خیلی کم با آنها دید و وادید میکند ، و هیچ مکالمه با آنها رد و بدل نمیکند .
دایما با توم تورنر مکالمه های دور و دراز اجرا میکند یکچند باز پارو ، ترورا
بدقت تمام معاینه کردند . و از وضع شان چنان معلوم میشد که بعضی علا
متهای نورا جستجو میکنند . دیگر اینکه دفتر اجزا و مساله های لازمه
ماشین . و خورا که طایفه ها و لوازمات داخلیه سفینه را تنظیم میدهند .
در ینوقت در زیر آلباتروس بحر بسیار جسیمیکه در مابین آسیا و امریکا
واقعست موجود میباشد . آیا آلباتروس بکجا میرود ؟ از طرز رفتارش
چنان معلوم میشود که بطرف قطب جنوبی رهسپار است ! آیا در ینموسم
زمستان ، و ظلمتهای شبهای بیپایان سیاحت قطب چه ضرورت دارد ؟
حالا ئیکه از بعضی کارهائیکه روبور وتوم تورنرد رسفینه می بینند چنان


( ١٦٨ )
معلوم میشود که بفکر بازگشتن افتاده باشند !
امروز در حالنیکه میزان الهوا از بسیار مدتی بلند بود دفعةً سقوط نمود
که اینگونه سقوط بارومتر و اگر چه برای سفاین بحریه خیلی اندیشه آور
و تهلکه گستر يك مسئله ایست ، اما آلباتروس هیچ پروا ندارد ! زیرا این
سقوط بارومتر و بر سطح بحر محیط علامت طوفان بسیار مدهشی را
نشان میدهد . ولی ماشین طیار رو بور چه باك دارد !
از وقت ظهر یکساعت گذشته بود که توم تورنریه مهندس تقرب کرده گفت:
ـ مستر روبور، درینطرف افق بر سطح بحر به بينيد يك نقطه سیاهی
معلوم میشود ! آیا چه خواهد بود ؟
روبور دوربین خودرا بآنطرف دور داده به تدقیق آغاز نهاد، پرودانت،
و فیل ایوانس که برطرف سر سفینه بودند نیز بهما نطرف میدیدند .
روبور گفت :
آن نقطه يك قایقیست ! حتی در میان آن آدم نیز هست !
توم ـ مطلق قضازده ها خواهند بود .
روبور ـ بلی ، از وضع شان همچنین مینماید که قضا زده باشند بلکه از
گرسنگی و تشنگی بحال تلف رسیده باشند .
توم ـ آلباتروس ما چرا بمعاونت شان نشتابد ؟
روبور هماندم به ما کینیست اشارت کرد . سفینهٔ طیاره آهسته آهسته


( 169 )

بسقوط آغاز نهاد . وچون بقدر صد مترو بر سطح بحر نزدیکشد یکسر
بسوی قایقی که دیده شده بود روان گردید .
وقتیکه آلباتروس نزدیکشد ، آلباتروسیان دیدند که در قایق پنج نفر
بودند ، وغیر متحرک افتاده بودند ، یا آنکه هلاک شده بودند ، یا آنکه
از ماندگی و گرسنگی بیهوش افتاده اند .
آلباتروس چون بر سر قایق نزدیکشد فروتر آمد . و سفینه نیز
قایق را بخوبی مشاهده کرد . بر طرف دنبال قایق نام و عنوان سفینه که
این قایق به آن منسوبست نوشته شده بود . چون بدقت نظر کردند دیدند
که اسم سفینه ( ژانه ت ) و از کشتیهای بندرگاه ( نانت ) فرانسه است .
لهذا معلوم گردید که قضا زدگان بیچاره فرانسوی میباشند . توم تورنر
بصدای بلند :
-- هی !
گفته بر آنها آواز داد . در قایق نشینان هیچ حرکتی پیدا نشد رو بور گفت:
-- بلکه نشنیدند ! تفنگ بیندازید .
تفنگ زدند . صدای تفنگ یکمدتی بر سطح دریا عکس انداز گردید .
بصدای تفنگ ، یکی از قایق نشینان که از ضعف مانند تشریحی شده بود
بکمال زحمت سر خود را بالا کرده انظار بیهوشانه خود را به اطراف عطف
نموده توم تورنر باز :


( ۱۷۰ )

— هی !
گفته بانك زد !
قضازده بیچاره چون سر خود را بالا کرد آلباتروس را بر سر خود مشا
هده کرده در اول امر به خوف و دهشت افتاد. رو بوریز بان فرانسوی گفت:
— مترسید . برای امداد شما آمده ایم . بگوئید که کیستید و چه حال
بر شما پیش آمده ؟
— طایفه های کشتی سه دير که (ژانه ت) میباشیم که خود من کپتان
دوّم آن میباشم . سفینۀ ماغرق شد . ما پنج نفر خود را با این قایق رهائی
دادیم . پانزده روز است که در میان موجها غلطانيم . نه خوراك و نه نوشیدنی
داریم . نزديك بهلاکت میباشیم !
در ین اثناچهار قضازده دیگر نیز آهسته آهسته به امید نجات حیات
یافته از جای خود بر میخواستند . آنقدر ضعیف و بيرنك بودند که از اموات
فرق نداشتند . دستهای خود شانرا بیکوضع نومیدانه با لا براوردند .
بنابر اشارت روبوريك كوزۀ چرمینی را از آب پرکرده و بيك ریسمانی
بسته به قایق آویختند . بیچاره ها بيك هول و تلاشی که جگر انسانرا پاره
پاره میکرد به کوزه چسپیده و آبرا نوشیده :
— نان ! نان !
گفته فریاد برآوردند . هماندم در ميان يك سبد نان و گوشت . و يك


( ۱۷۱ )
شیشه شراب ، و یکقدری قهوه وشیرینی آویختند احوال قضا زدکان بیچاره
شایان مرحمت بود ! بچنان تهالك وانهما کی برسبد هجوم بردند، وخوردند
و نوشیدند که مجسمه پنجه دادن حیات و ممات را در نظر آلبا تر و سیان جلوه
گر ساختند .
بعد از انکه یکقدری جان گرفتند پرسیدندکه :
-- در کجا هستیم ؟
-- ازسواحل شیلی وجزایر شوناس پنجاه میل دور تر هستید !
-- تشکر میکنیم ، اما این پنجاه میل مسافه را ما چسان طی خواهیم
توانست ؟ باد هم نیست ، باد بان ماهم پاره پاره شده ، قوّت پر کشی هم
نداریم ! . . .
-- ماشما را کشیده میبریم !
-- شما کیستید ؟
-- مامردمانیم که برای رهایی دادن شمایان آمده و به اینواسطه خود را
بختیار میشماریم !
قایق نشینان بیچاره بر دیگر سوال جسارت نتوانستند چونکه بگرداب
حیرت فرو رفتند که آیا اینچه گونه حال است ؟ بنابر اشارت مهندس روبور
بطول صد قدم يك ریسمانی به قایق انداختند . قایق نشینان ریسمان را به
قایق خود به بستند . آلبا تروس یکسر بسوی شرق حرکت نمود . و قایق


( ۱۷۲ )

را کشیده ببرد .
ساعت ده بود که خشکه پدیدار کردید . یعنی چراغهای دوار ساحل مشاهده شد . بعد از انکه آلبا تروس غضازدکان بیچاره را تا بمدخل جزایر شانوس ببرد توم تورنو آواز دادکه :
— ریسمانرا باز کنید !
غضازدکان بیچاره عرض تشکرات بسیاری کرده ریسمانرا باز کردند ، و این واقعه را يك خارقۀ آسمانی پنداشتند . آلباتروس نیز پس براهیکه داشت دوام ورزید .
پرودانت وفیل ایوانس با وجودیکه در حق آلبا تروس ورو بور عداوت بسیار شدیدی میپرورانیدند باز هم در ینمسئله به اعتراف کردن مجبور شدند که اینگونه کارهای انسانیتکارانه را بجز آلبا تروس دیگر بالونها اجرا کرده نمیتواند .
در بحر و هو الحظه بلحظه علایم طوفان بسیار شدیدی پدیدار میگردید. از علامتهائیکه با رو متر و نشان میداد هیچ شبهه نماندكه يك طوفان بسیار مهلك ومدهشی ظهور یابد . از نصف شب یکساعت گذشته بودکه باد دهشت بنیاد بکمال شدت و قوت وزیدن گرفت . ماشین طیاره مهندس رو بور بکمال زحمت بر روی باد راه می پیمود، و در ساعتی پنج شش میل قطع مسافه میتوانست . ولی بیشتر از ان ره پیمایی خارج دایرۀ احتیاط بود .


( ۱۷۳ )

طوفان رفته رفته شدت میکرد ، وبخوبی معلوم شدکه ( قاصر غه ) نام
طوفان گردباد است که گاه گاهی ظهور میکند ، و در بر و بحر خرابیهای
بزرگی میرساند . این قاصر غه ها یعنی گردبادها را در بحر محیط اطلسی
(هوارقان) ، و در بحر چین آنرا (طایفون) ، و در صحرای کبیر (سیمون)
مینامند که مالك حركت دوريه دائمی و مدهش يك طوفانیست .
روبور به احوال این گردباد مدهش بخوبی واقف است لهذا بر طبقات
بسیار بلند هوا برآمده خود را از تهلکه محفوظ میتواند . وهم میبایست
که بچابکی این کار را اجرا بکند . چرا که هیچ وقت باقی نمانده . چرا که باد
شدت خود را لحظه بلحظه می افزاید ، و گردباد مذکور یکسر بسوی قطب
جنوبی دور کرده میرود که اگر یکبار آلباتروس بدایره دور آن بیفتد
حکماً باید که خواه ناخواه بقطب جنوبی برود ، آنهم بشرطیکه سالم بماند.
اینست که روبور این مسئله ها را اندیشیده توم توزنر را امر صعود عطا
نمود . آلباتروس پروانه های افقی خود را بشدت هرچه تمامتر بدور آور
ده مائلاً صعود نمود . اما هنوز بقدر دو صد متر و بالاشده بود که دفعتةً
توقف نمود . و این توقف او ازان بود که به جریان بسیار شديديك پر فشار
هوا که از بالا یکسر بپایان میآمد مقابله نتوانست . یعنی نقطه استناد نیافته
بتوقف مجبور گردید .
واپور هائیکه در نهرهای شدیدالجریان میروند بسببی که آبها از میان


( ١٧٤ )

چرخهای پروانه های آن بشدت و سرعت در میگذرد. و برای دور پروانه نقطه استناد پیدا نمیشود چرخ از کار افتاده پس پس میرود ، اینست که آلبا تروس نیز در ینوقت بهمین حال افتاده است .
اما روبور باز هم مغلوب شدنرا بر خود گوارا نمیپسندید . و هفتاد و چار قطعه پروانه های عمودی خود را بیکبارگی قوت آخرین را عطا نمود اما وا اسفا که به این گردباد شدیدیکه درختانرا از ریشه میبرارد ، و دیوار ها را از بن میغلطاند ، و اپور ها را از بندر به ساحل می اندازد ماشین پر قوت آلبا تروس تاب آور مقاومت نگردیده خواه ناخواه تابع جریان باد گردید. و دانست که بسمتی که خواهش خود اوست رفته نمیتواند. لہذا قوه پروانه ها را بطرفیکه جریان دوریه باد در حرکت بود دور داده از مقابله و مجادله فارغ گردید توم تورنر و روبور به اشارت باهم سخن میگفتند. و همه مهارت و کاردانی خود شانرا در باب اداره سکان آلباتروس صرف میکردند .
حال خیلی دهشتناك بود ، ادنا غفلت موجب هلاکت میگردید از همه بدتر که باد ظلم بنیاد بسرعت خارق العاده سفینه را بسوی قطب جنوب میراند. حالا نکەسمت قطب جنوبی درینموسم عبارت از يك انجماد و ظلمت است و روبور هیچ آرزوی رفتن آن جهت را در ینموسم ندارد .
در ماه تموز ، در پنجہت کره ارض شبها بقدر نوزده و نیمساعت دراز میشود. کره شمس که از حرارت و ضیا محروم است يك كمی بر افق پدیدار


( 175 )

شده باز غایب میشود ، اما در نفس نقطه قطب شب یکصد و هفتاد و نه روز
تمام دوام میورزد . حالا نکه از روش حال چنان معلوم میشود که آلبا
تروس بهمه حال در اورطه این ظلمت و انجماد دایمی بیفتد .
در میان این تهلکه ها مهندس بکمال اعتدال دم امر ها میدهد و طایفه
ها نیز مانند اجسادیکه روح شان مهندس باشد به اوامر او اطاعت میکردند.
شدت طوفان نیز درین اثنا بدرجه رسیده بود که مهندس به کم کردن حر
کات دوریه پروانه های آلباتروس مجبور گردید زیرا اگر چنین نمیکرد
هم بیم شکستن پروانه ها بود ، و هم استعمال کردن سکان محال میشد .
تمام روز طوفان باد دوام ورزید . دایره عرض هفتاد و پنجم راسر اسر
دور نمود . هر چه که بقطب نزدیکتر شده میرفت ظلمت نیز بیشتر شده
میرفت ، رفته رفته بجز درخشنده کی سیارات ، و قمر دگر هیچ روشنی
پدیدار نماند که بسبب هلال بودن قمر اینسر زمینهای قطبیه را چنانچه از
جمعیت بشریه تا به ایندم هیچکسی دیده نتوانسته است مهندس رو بور که
بمجهوریت تابه آنجا رسیده نیز دیده نخواهد توانست .
هیچ شبهه نیست که آلباتروس پیش از انکه به نقطه قطبیه دراید از جهت
غربی قطعه لوئی فیلیپ مرور کرده خواهد بود که انبیاغما تا به ایندم از پنجا
پیشتر رفته نتوانسته اند .
پرو دانت و فنان ایوانس در تمام زمان طوفان از سطح سفینه فرونیا مدند .


( ١٧٦ )

خود را محکم بسته بودند . اما هزار افسوس که همه اینمواقعه که آلباتروس
از ان میگذرد در میان چنان ظلمتی مستغرقست که دیدن آن ممکن نمیشود!
يك كمی از نیمه شب گذشته بود که فجر مخصوص قطب اطراف را روشن
ساخت . شعاعهای آتشین خیره رنك فجر جنوبی در نصف دایره سما
ماننديك بادزن بسیار بزرگی که کشاده شده باشد پدیدار بود . نقطه های
آخرین شعاعات الکتریکی آن تابه شخم قطبئی جنوبی و چهار کوکب
درخشنده اطراف آن امتداد داشته بود .

این بدیعۀ طبیعیه ناقابل تصویر و تعریف يك لطافتی حاصل کرده بود .
بواسطه ضیای لعل فام آن اطراف و اکناف كه بيك لباس سفید یخها و برفها
پوشیده شده بود یکقدری مشاهده گردید .

سوزن مقناطیس قطب نما که در سفینه بود بسبب نزدیکشدن نقطه قطب
يك بی انتظامی و بی آهنگی پیدا کرده بودکه در خصوص تعیین خط
حركت يك فكر صحیح از ان حاصل نمیشد . بعد از کمی سوزن مقناطیس
قطب نما آنقدر بسوی پایان میل نمودکه رو بور محقق دانست که بر نقطه قطب
واصلشده است . لهذا زاویه را که سوزن مقناطیسی نشان داده بود رو
بور بدقت پیمایش کرده فریاد بر اوردکه :
نقطه قطب جنوبی در زیر پای ماست !

روی زمین كه بيك كسوۀ سفید برفها و یخ ها پوشیده شده بود مشاهده


( ۱۷۷ )

گردید. اما باز هم هیچ معلوم نشد که در زیر آن چه چیزها مخفی خواهد بود!
درین اثنا طوفان باد چنان دهشت آوریك شدتی پیدا کرده بود که در
هر لحظه بیم هلاك آلباتروسیان ، و پاره پاره شدن آلباتروس محقق مینمود.
زیرا آلباتروس خودداری و ضبط عنان نمیتوانست . وكوههای مرتفع
منجمده در پیش روی آن برابر شدن ، ومصادمة شدید وقوع یافتن ، و
پاره پاره شدن در هر لحظه محتمل مینمود. علی الخصوص که سفینه چنانچه
در حرکت افقی خود بر خود حکم کرده نمیتوانست همچنان بر بالا برا
مدن نیز موفق نمیشد .
حتی بعد از کمی یك تهلکۀ بسیار عظیم دیگری رونما گردید . چونکه
در پیش روی آلباتروس بقدر صد کیلومتر و دورتر دو نقطۀ مرتفع ضیا
داری پدیدار گردیده بود که این دو نقطۀ ضیاد ار دو عدد کوه آتشفشان
( اره بوس ) نام بود .
پرودانت و فیل ایوانس از روش رفتار بی اختیارانۀ آلباتروس محقق
دانستند که آلباتروس مانند پروانه در شعله های آتش کوه های آتشفشان
بی پرو بال شده در دهنۀ مجرای دوزخین آن احراق بالنار خواهد شد .
اگرچه اینرا عین مقصد میدانستند ولی به این یك تأسف میکردند که کوه
آتشفشان چرا برایشان سبقت کند، و نگذارد که بدست خود انتقام خود
را از رو بور بگیرند .


( ۱۷۸ )

شعله های کوه آتشفشان ساعت بساعت در مقابل آلباتروس نزدیک
میشد . سفینه هر انقدر که کوشش میورزید راه خود را انحراف کرده
نمیتوانست . و یکسر بسوی آن بسرعت نزدیک میشد . راه را يك حایل
بسیار بزرگ آتشینی قطع مینمود. هر طرف بيك ضیای شدیدی روشن
شده بود،سیمای مردمان سفینه نشین بشدت ضیای شعله هاتبناك گرديده
يك رنك خوفناکی پیدا کرده بود . هر کس بلا حرکت و بیصدا . و نفس
بسته منتظر در امدن آتشدان مدهش مانده بودند . و بغیر از لطف ربانی
چاره نجات را مفقود میدیدند .
آلباتروس بقدر سی چهل مترو بشعله ها نزدیك شده بود که لطف ربانی
ظهور نمود. یعنی باد شدت نهاد سبب نجات شان گردید چونکه در دقیقه که
آلباتروس میخواست در میان شعله ها بریان شده در میان دهنه مدهشه
مجرابیفتد . يك جریان شدتناك باد آمده شعله های مدهشه را بسوی دامنه
کوه هموار بخوابانید ! سفینه باینصورت بعد از انکه با بسیاری از سنکپاره
های معدنی که از دهنه وولقان بهوا میشد مصادمه نموده مجرای وولقانرا
گذر کرد !
بعد از یکساعت آتشهای وولقان از نظر نهان گردید . نهایت بساعت
دو بود که دایره دوریه گردباد آلباتروس را باز بدرجه شصتمین عرض
آورد . ولی درینوقت طوفان نیز سکونت پیدا کرد . آلباتروس باز بر


( ۱۷۹ )

حرکات خود مالک مختار گردید و یکسر بسوی شمال بقطع مسافه آغاز
نهاد. تا آنکه خود را بمواقعی که با ضیای شمس منور بود رسانید . صبح
بساعت هشت آفتاب طلوع کرده مردم سفینه را بضیای حیاتبخش خود
مستغرق انوار حیات نمود .
آلباتروس بعد از انکه از واقعه مدهشه خرطوم دماغه ــ ( هورن )
رهایی یافت بگرداب بلا انتساب قاصرغه گرفتار آمده در ظرف نوزده
ساعت منطقه قطبیه را عبور نموده باز بروی بحر محیط کبیر آمده بود که در
اثنای این دوران مدهش سفینه در هر دقیقه یک فرسخ قطع مسافه نموده
است، و این سرعت دو چند سرعت حقیقی آلباتروس است .
امروز مهندس روبور خیلی اندوهگین دیده میشد. زیرا در اثنای طو
فان بلا نشان مدهشه در پروانه های پیش و پس سفینه بعضی خرابیها و
نقصانهای پدید آمده است که به این سبب سرعت رفتار سفینه خیلی از خیلی
نقصان پیدا کرده است . از همه بدتر اینکه اگر سفینه بهمین حال بماند رو
بور تا به جزیره مجهوله که برای خود آرامگاه مقرر نموده رسیده هم نمیتواند.
زیرا اگر چاره تعمیر آن اندیشه نشود لحظه بلحظه پروانه های عمودی
که سبب یگانه رفتار آلباتروس است خرابتر شده میرود. لهذا سفینه را معلق
داشته تعمیر کردن ضروری دیده میشود .
روز دیگر که بیست و هفتم ماه تموز بود از دور یک خشکه پدیدار گردید.


( ۱۸۰ )

بعد از کمی دانسته شد که این خشكيك جزیره میباشد . اما آیا از هزارها
جزیره که در بحر محیط افشانده شده است این كدام یكی از آنها خواهد بود؟
باوجود آنهم روبور بر توقف کردن در پنجزیره قرار قطعی داد .
باد نیز سراسر ایستاده شده بود . لهذ ا مانورۀ توقف کردن آسان
مینمود . چونکه هیچ نباشد بسبب نبودن باد سفینه در جائيكه معلق ایستا
ده شود محکم میماند .
سفینه چون بر کنار جزیره رسيد يك ريسمانی که بقدر یکصد و پنجاه قدم
درازی داشت ، و بر نوك آن يك چنگل بسیار گیرای لنگر جهاز مانندی
مربوط بود بشدت برزمین پرتاب کرده چنگل ها لنگر مذکور را بدر ستی
و محکمی بر زمین خلالیده آلباتروس را معلق ایستاده کرد . پروانه های
افقی طبعا بر حرکت دورية خود شان دوام میورزید. و گر نه سفینه چسان
معلق ایستاده شده میتوانست ؟
اینست که آلباتروس از وقتیکه از فیلادلفیا حرکت کرده است این اول
بار است که با خشکه ارتباط نموده است .

باب پانز دهم

فريقو لن در كجا يك پيشقد مشی عجیبی اجرا میکند ؟

در وقتیکه آلباتروس هنوز بجزیره لنگر انداز ارتباط نشده بود که


( ۱۸۱ )

جزیره را خیلی كوچك دیده بودند . آیا این جزیره بر كدام دایره طول،
و كدام دایره عرض واقعه شده است؟ آیا در بحر محیط كبیر یا در بحر محیط
هندی میباشد ؟ اینست كه اینمسئله ها هنوز معلوم نیست . زیرا روبور
هنوز ارتفاع نگرفته، و تعیین موقع ننموده است !
مهندس انتظار برآمدن آفتابرا از ابر ها برای ارتفاع گرفتن و تعیین موقع
نمودن نكشید . بامید آنكه تا بشام تعمیرات را با تمام رساند هماندم به امر
تعمیرات شروع نمود . پروانه های افقی كه بر دیركها بطور افقی دور میخو
رند و خدمت بالابر آوردن سفینه را ایفاء میكنند جملةً سالم است . در ینوقت
كمتر از نصف آنها بدور است كه به آن سبب سفینه را معلق داشته است .
حالاً آنكه پروانه های پیش و دنبال كه خدمت راندن را میكنند از درجه
كه روبورگمان كرده بود بیشتر خسار زده شده اند . حالا لازم آمد كه پروانه
های مذكور را از شافت بر آورده چرخهای دندانه دار آنها را تعمیر بكنند.
در اول امر درزیر نظارت روبور و توم تورنر طایفه هابه تعمیر پروانۀ
پیش رو آغاز نهادند .
در اثنای تعمیر پرودانت و فیل ایوانس بعد از انكه بر سطح سفینه یكقد
ری گردش كردند در طرف دنبال كشتی رفته نشستند .
فریقولن بحال خاطر جمعی و امنیت كامله میباشد . چون بقدر یكصد و
پنجاه قدم خود را از روی زمین بالا می بیند نعمت بزرگی میشمارد .


( ۱۸۲ )

تا بوقتیکه وقت عملیات تعیین موقع میرسید بکار تعمیرات دوام ورزیده شد.
هنگامیکه آفتاب جهانتاب بسمت الرأس رسید مهندس روبور بکمال
دقت عملیات تعیین موقع را اجرا کرده ثابت شد که سفینه در ١٧٦ درجه و
۱۷ دقیقه طول شرقی ، و ٤٣ درجه و ۳۷ دقیقه عرض جنوبی میباشد . و
چون برین طول و عرض بر خریطه نظر کردند معلوم شد که این جزیره
(ویف) نام جزیره کوچکیست که از توابع جزیره (شاتام) و از جمله جزایر
مجتمعه (برو غتون) است . این جزایر مجتمعه در پانزده درجه جهت
شرقی جزایر (یوموتو) واقعست که جزایر بوموتو نیز آخر ترین (زه لاند
جدید) میباشد.

روبور ، توم تور نر را گفت :
- چون چنینست معلوم گردید که از جزیره (س) چهل و شش در
جه بسوی جنوب افتاده ایم.
- بلی ، یعنی از آرامگاه خود دو هزار و هشتصد میل دور میباشیم که
به اینحساب اگر چه بسیار دور نیستیم ولی اگر باد مخالفی بر خواسته و ما را
دور کند به این مأکولات و لوازمات جزوی یی که بدست داریم بسیار
مشکلات خواهیم کشید .
- همچنین است که تو میگویی توم ! منم گمان میبرم که تا بشام تعمیرات
يك پروانه را تمام کرده حرکت بتوانیم ، و تعمیر پروانه دیگر را در راه کامل کنیم.


( ۱۸۳ )

مستر روبور ! آیا این دو امریکایی و خدمه تکار آنرا چه خواهیم کرد؟ گمان میبرم که اگر در جزیرهٔ (س) مهمان بشوند چندان زحمتی نخواهند کشید !

اما آیا این جزیرهٔ (س) کجاست ، و چسان جایست؟ خبر بدهیم که جزیرهٔ (س) در بحر محیط کبیر غایب شده یك جزیره ایست که مهندس روبور آنرا یافته ، و به اصلاح فن جبر آنرا جزیرهٔ (س) نام نهاده است. از راه رفت و آمد همه سفاین تجاریه و حربیه برکنار افتاده است. خوش آب خوش هوا سبز و خرم یك جزیره ایست که روبور آنرا برای خود قرار جا و آرامگاه مقرر کرده است آلباتروس وقتیکه در سیاحت هوائیه خود مانده شود، و براحت و تجدید مالزمهٔ خود محتاج شود درینجزیره آمده توقف میکند. و لوازمات خود را کامل کرده تعمیرات و اصلاحات سفینهٔ خود را بعمل میآرد و هم مهندس روبور اینجزیره را بحال مکملیت فوق العادهٔ درآورده است. مکملیت آنرا ازین یك قیاس باید کرد که مانند آلباتروس یك سفینهٔ طیاری در انجا ساخته شده است . در نجزیرهٔ مخفی مهندس روبور هرگونه تعمیرات ماشین طیار خود را بعمل آورده میتواند . حتی اگر بخواهد یك آلباتروس نو دیگر بسازد نیز میتواند ساخت . زیرا در مغازه هایی که در جزیره از طرف مهندس ساخته شده است هر نوع ماشینها ، و آلات آهنین ، تخته خوراك پوشاك نوشیدنی ، اسباب و اجزای کیمیایی ، و حکمی موجود


( 184 )

است . تمام جزیره بقدر پنجاه نفر نفوس دارد که همه آنها تابع مهندس رو
بور، و عمله و عونه آلبا تروس اند .
چند روز پیشتر که روبور دماغه (هورن) را گردش کرده بسوی غرب رهسپار
عزیمت شده بود .قصدش این بود که به آرام گاه خود یعنی جزیره ( س )
بیاید . اما طوفان شدید ( قاصر غه ) او را میدان نداد ، و تا بقطب جنوبی
او را پویان نمود . اگر چه در ینوقت بجزیره (س) نسبتاً نزدیکست ولی
خرابی پروانه ها سیاحت او را سکته دار ساخت ، وگر نه خیلی پیشتر
بمنزل مقصود خود میرسید .
پس معلوم شد که روبور بجزیره (س) میرود ، و برای رسیدن بجزیره
مذکور لازم است که همه قوت خود را مالك شود . و مالك شدن قوت
بر تکمیل شدن تعمیرات موقوفست که از ا نسبب مهندس و همه طایفه ها
بجد و جهد تمام به تعمیرات مشغولند و بدیگر هیچ چیزی نمیپردازند .
اینست که درین اثنا که طایفه ها در طرف سرکشتی به تعمیرات مشغول
بودند پرودانت و فیل ایوانس نیز در طرف دنبال کشتي بيك مذاكره و
مکالمه بسیار مهمی گرفتار بودند که ذکر آن در پنجا ضرور است . پرو
دانت میگفت :
ـ حالا بگوئیدفیل ایوانس ! آیا برای فدا کردن حیات خود حاضر هستید؟
ـ بلی ، بلی حاضرم !


( 185 )

— باز خوب ملاحظه کنیم ! آیا به اين يك خوب دانسته اید که از رو بور
الطاف و مروت انتظار کشیدن بیفائده است ؟
— بلی ، هیچ رهایی یافتن از چنك این ظالم متصور نیست !
— بسیار خوب ! چون چنینست من قرار دادم . آلباتروس میخوا
هد که امشب حرکت بکند ، منهم کردنی خود را میخواهم بکنم ، یعنی
نمیگذارم که برود . پروبال مهندس بلند پرواز را می شکنیم ، سفينه او
را برهوا میپرانیم !
— بلی ، بگی پرانیم ! اماچیزیکه لازم داریم آیاحاضر است ؟
— بلی،دیشب وقتیکه طایفه هابرهایی دادن پروانه را ازشافت مشغول
بودند به مخزن جبه خا نه فرو آمده يك دا نه گله دینامیت بدست آور ده
توانسته ام .
— بسیار خوب ، بسیار اعلا ! هیچ صبر نکنیم ، بکار آغاز کنیم .
— نی بسیار عجله لازم نیست . باشید که شب بيايد . بکمرۀ خود رفته بکار
آغاز میکنیم .
هر دو رفیق بر همین فکر قرار داده بنابر عادت هر وقته خود بساعت شش
طعام خوردند . بعد از دو ساعت چنانچه گویا بکمال راحت بخواب میروند
بخوابگاههای خود رفتند .
به بینید که پرودانت بنابر حس شدید انتقامی که در دل میپروراند برای


( ١٨٦ )

برهوا كردن سفينه را با سفينه نشينانش كه خودشان هم در ان داخل هستند
چه گونه ترتيبی اقرار داده است :
يكی از گله های مدهشه كه روبور آنرا بر مردمان داهومی انداخته بود
بدست آورده . ويكقدری باروت نيز از همان جبه خانه دزديده به كمرۀ خود
آورده است . وبكمال احتياط آنرا در زير فراش خوابگاه خود پنهان
كرده است .
فيل ايوانس گلۀ ديناميت را معاينه كرد . ديد كه خيلی مكمل و برای بر
هوا كردن و خراب ساختن يك قسمی از آلباتروس كافيست . اما مهمترين
كارها اينست كه گله را در وقت و زمان معين يا بزدن يكچيز برابر پتاقی آن .
و يا آنرا با آتش در دادن لازمست . اينست كه پرودانت اينمسئله را در زير
نظر دقت گرفته يك فتيلۀ درازی ساخت . و آنرا باباروتی كه داشت معاوله
نمود . و حساب آنرا خيلی درست كرد كه به اين حساب هر گاه بساعت سه
فتيل را آتش بدهد دو سه ساعت بعد ديناميت آتش گرفته مطلوب
حاصل ميشود .
اينهمه كارهایی آنكه هيچ شبهۀ كسی را دعوت كند تمام گرديد .
پرودانت در حالتیكه در كمرۀ خود بحاضر كردن فتيله و ربط دادن آنرابه
ديناميت مشغول ميبود ، فيل ايوانس نيز به ديده بانی و كشك كشی برسطح
سفينه قدم ميزد .


( ۱۸۷ )

بساعت ده همه کارهای پرودانت سرانجام یافته فیل ایوانس بکمره فرو
آمده رفیق خود را از کارش فارغ یافت .
روبور ورفیقانش تا بشام هر انقدر سعی و غیرتی که در باب تمام کردن کار
پروانه و انداختن آنر ابجایش سعی کردند کامیاب نشدند . لهذا روبور
چنان قرار داد که یکچند ساعت عمله را از کار فارغ ساخته استراحت بدهد،
وکار نشاندن پروانه را بجایش بفردا بگذارد . زیرا برای اینکار بهمه حال
بروشنی روز محتاجست .
اینست که فیل ایوانس و پرودانت از بیقراری روبور خبر ندارند، و چنانچه
بروز ازروبور شنیده بودند که به نیم شب حرکت میکند برهمان فکر بودند،
و برهمان فکر نقشه حرکت خود را تیار کرده بودند . و چنان میپنداشتندکه
سفینه از جزیره خود را باز کرده در هوا رهسپار میباشد . حالا نکه سفینه
هنوز بجزیره باریسمان مربوط و همه سفینه نشینان به استراحت مشغول بودند .
از نیمشب یکقدری پیشتر پرودانت بکار آغاز نهاد . در زیر خوابگاهش
يك درجی موجود بود ، دینامیت را در میان درج مذکور وضع نمود، و فتیل را
از درج بیرون دراز کرد . ولی در زیر لحاف پنهان کرد تا آنکه بویش
منتشر نشود .
پرودانت بساعت نظر کرده گفت :
— وقت رسید !


( ۱۸۸ )

اینرا گفته فتیل را آتش داد. و با رفیق خود یکجا بر سطح سفینه برامده
دروازه کمره خود شانرا خوب به بستند. در اول امر چون سکاندار را
بجایش ندیدند متحیر شدند. و بچابکی بخارج نظر کردند . فیل ایوانس
بصدای خفه لرزان گفت :
ـ وای ! آلباتروس در جای خود ایستاده است !
پرودانت ـ لعنت ! حالا باید فتیلرا بزودی خاموش کنیم !
ـ نی ، خود را باید برهانیم !
ـ آیا خود را رهانیدن ؟
ـ بلی ، شب تاریکست . از ریسمانی که سفینه را بجزیره مربوط داشته
فرو آمدن چندان کار مشکلی نیست !
ـ راست گفتی فیل ایوانس ، از چاره که تصادف برای ما خود بخود
پیش آورده استفاده کردن لازم است .
هر دو رفیق بکار آغاز نهادند . در اول امر بکمره خود فرو آمده بکس
قیمتدار خود شانرا که یکچند هزار فرانك نقد موجودشان دران بود بگردن
آویختند . بعد از ان برای جستجوی فریقو لن بسوی سر سفینه
روانه شدند .
ظلمت شب خیلی تیره بود ، در کمره ها بغیر از خرخره خواب نفریها
دگر هیچ چیزی مخل سکوت و سکونت دیده و شنیده نمیشد. به آهسته گی


( ۱۸۹ )
تا به نزدکمرۀ فریق ولن آمدند .
بحیرت افتادند ! زیراکمرۀ فریقو لن باز ، و خود او را در ان نیافتند دیگر
طرفهار انیز جستجو کردند ، ولی هیچ اثری از و نیافتند . فیل ایوانس
گفت : مبادا پیشتر از ما فرار کرده باشد !
هرچه که باشد زیاده برین صبر کردن جائز نیست !
هماندم به نزد ریسمان آمدند ، اول برودانت بعد از ان فیل ایوانس خود
را از ریسمان در آویختند، پایهای خودشانرا بریسمان پیچانیده و بدستهای
خودریسمانرا محکم گرفته لغزان لغزان تا بزمین رسیدند .
از ینقدر مدتها که از قدم نهادن روی خاك محروم بودند ، و در ینوقت
یکبار پای شان بر زمین رسید آنقدر يك ممنونیت ومسر ویتی برای شان
پیداشدکه تصویر آن قابل نیست !
در اثنائیکه میخواستند کنار جوی آب كوچك را گرفته بداخل جز
یره بروند در پیش روی شان يك آدم برآمد !
مگر این آدم فریقولن بود !
بلی ، فریقو لن تنبل پیشتر از افندیان خود بفکر فرار افتاده برزمین فرو
آمده است . و چون قدم خودرا بر زمین غیر متحرك فشرده است اظهار
مسرت و شادمانی کرده است .
اما هیچ وقت باقی نمانده بود . بايد كه يك آن اولتريك،لجأ ومأوایی برای


( ۱۹۰ )
خودشان تدارک کنند . هنوز یکچند قدم دور نشده بودند که در سفینه
های هو ی سفینه نشینان بلند شد . هیچ شبهه نیست که فرار کردن فرا
ریانرا خبر شدند .
درین اثنا ضیاهای الکتریک را بر جزیره انداختند . توم توز نر قر
یاد بر اورد که :
اینست فراریان !
بواقعیكه فراریانرادیدند . در ین اثنا صدای مهندس رو بور بلند که بر
طایفه ها امر فر و آوردن سفینه را عطاء مینمود . سفینه آهسته آهسته
دور و حرکت پروانه های خودرا آرام کرده بفر و آمدن آغاز نهاد . فیل
ایوانس فریاد داد :
مهندس رو بور ! آیا مارا در یجزیره میگذارید که آزاده باشیم ، و
بر ینسخن قسم بناموس میخورید . تا ما هم شما را از يك منفعتی آگاه
بسازیم ؟
مقصد فیل ایوانس از ینسخن این بود که اگر رو بور سوگند یاد کند،
و از یشان دست بردار شود ، اور ابر تهلکه دینامیت آگاه ساخته پیش از
کفیدن آن جلوه گیرئی آنرا سفارش کند . اما چون از طرف روبور
بشدت :
— اصلا ! اصلا !


( ١٩١ )

گفته شد، و حتى يك تفنگی هم انداخته شده کله آن بر شانه فیل ایوانس
اصابت نموده زخم دارش گردانید ، پرودانت با کاردی که بدست داشت بر
ریسمان حمله برده بيك كش ريسمانرا ببريد .
آلباتروس که قوت پروانه های خود را سست کرده بود ، ولنگر خود
را همه بر ریسمان انداخته بود ، و بادهم در ان اثنا بشدت همیوزید بمجرد
بریده شدن ریسمان بچنان شدت بسوی شمال شرقی بر روی بحر پویان
گردید که در ظرف چند دقیقه سر اسر از نظر سیا حان نهان گردید .

باب شانزدهم
دینامیت چه نتیجه می بخشد ؟

مهندس روبور به نهایت درجه غضبناک گردیده بود . تا بسیار جاها آلبا
تروس را ضبط نتوانست . باد هم رفته رفته کسب شدت میکرد ، بعد از کمی
جزیره شاتام از نظر سفینه نشینان سراسر نهان گردید .
رو بور گفت :
– وای خایننها ! فرار کردید ها ! اما از دست من رهایی نخواهید
یافت ! بعد از انکه پروانه آلباتروس را بسازم اتول بسوی جزیره شاتام
آمده شمار ابدست خواهم آورد ! باز من میدانم و شما !
براستی که اگر روبور عودت کند فراریها را باز بدست آورده میتواند.
زیرا آنها از جزیره شاتام به آسانی و بزودی برامده نمیتوانند . اولا آیا


( ۱۹۲ )

مردمان وحشی اینجزیره با ایشان چگونه معامله و رفتار خواهند کرد ؟
گیرم که حسن سلوک ورزند. يك چند دینامیتی که روبور بر انها بیندازد
حال شان چه خواهد شد ؟ اما جان مسئله اینجاست که اگر روبور عودت
بتواند ! پرودانت از دینامیت خود خاطر جمعست که رو بور عودت نی ،
بلکه زندگانی هم نتواند !

مهندس روبور دانست که غلبه جستن بر باد مطلق به کار کردن پروانه ها،
و اتمام یافتن تعمیر آنهاموقوفست لهذا گفت :
— توم ! چراغهای الکتريك را روشن کن ، هر کس بکار آغاز کند !
اوامر روبور در حال اجرا گردید ، توم تور نر وطایفه ها بکمال فعالیت
بکار آغاز نهادند . ولی باد سفینه از پروانه محروم را مجال درنگ نمیداد .
روبور مجبور گردید که سفینه خود را بطبقات سفلای هوا فر و آرد،
تا باشد که باد در انجا کمتر باشد .

درین اثنا توم تور نر به مهندس تقرب نموده گفت :
— باد یکقدری کسب اعتدال نمود !
— آیا بارومترو چه نشان میدهد ؟
— در بارومترو تبدل نیست ، اما ابر ها پایان شده میرود ، چنان گمان
میشود که باران شدید ببارد !
— اما اگر ببارد بما چه ضرر میرساند ! هماندم از ابرهای باران بلندتر


( ۱۹۳ )

برامده به تمام کردن کار خود مشغول میشویم ! اصل کار تمام شدن تعمیراتست !
ـ يك قسم کلئی تعمیرات به انجام رسیده است . خیلی کم کار مانده است !
ـ توم ! بمجردیکه پروانه را بجایش نهادیم اول کار ما همین باید بود که
راه جزیرۀ شاتام را پیش بگیریم. و آن فرار یهای خاین را بدست آریم !
زیرا وجود آنها برای ما خیلی مضر تها دارد .
ـ راستست مهندس افندی : اگر آنها را نیا بيم البته چارۀ رفتن بمملکت
خود را خواهند یافت . و اسرار ما را بعالم فاش خواهند کرد .
ـ بلی توم ! از همه بدتر اینکه ، چشمهای عالم را بطرف ما باز کرده ،
در پی جستجوی ما خواهند افتاد . علی الخصوص که از جزیرۀ ( س ) ما
نیز آگاه شده اند !
ـ حقیقت که مسئله خیلی مدهشست ! البته که سفاین متعددهٔ امریکا
آمده آن عالم پنهائی ما را ضبط و استیلا خواهند کرد .
در اثنایئکه اینمکالمه ها در مابین مهندس ، وتوم تورنر جریان می یافت ،
پروانه نیز کامل التعمیر شده بجایش نهاده شده بود. روبور اشارت حرکت
دادن پیلها را بداد . پروانه بدور آغاز نهاد آهسته آهسته سرعت اصلیئی
آلباتروس باز عودت میکرد . روبور سفینه را بيك سرعت وسطی بسوی
جزیرۀ شاتام برای گرفتار کردن فراریان دور داد . روبور توم تورنر را
مخاطب نموده گفت :


( ١٩٤ )

— چنان گمان میبرم که بعد از یکساعت بجزیرۀ شاتام برسیم .
— منهم چنین میپندارم مستر روبر !
— چقدر خوب میشود توم ! زیرا بشب واصلشدن ما بجزیره خیلی
بهتر است ، فراریها ما را دور گمان کرده پنهان شده نمیتوانند سفینۀ خود را
در جزیره فرومی آریم ، و خود ما در پی آنها میبرائیم ، و تا آنها را بدست
نیاریم نمیگذاریم !
— اگر جنك و جدال لازم آید ؟
— مجادله میکنیم توم ! لہذا برای مجادله میباید که قوت ما تمام با شد .
حالا فکر پروا نه دنباله هنوز کار میخواهد .
اینرا گفته و طایفه هار اخطاب نموده گفت :
— دوستان ! هنوز زمان راحت نیامده ، تا بصبح کوشش ور زیدن
لازمست !
طایفه ها برای سعی و کوشش حاضر بودند . هر کس بسوی دنبال کشتی
برفتن حاضر شده بودند که درین اثنا بدماغ توم تورنر يك بوی بسیار بدی
بر خورده . نظر دقت خود را باز کرد . دید که بوی از طرف کمرۀ فراریها
و دود کثیفی نیز از پنجره های کمرۀ آنها میبراید . لہذا بتلاش افتاده گفت:
— این چیست ؟
— چیست توم ؟


( 195 )
ـ وای، این بوی و دود را نمی بینید ؟
ـ بلی بلی، از كمره آن خانه ها میبرآيد ! چابک بدوید ! چابک بدوید !
دروازه را بشكنيد !! ...
ولی توم و ديگر طايفه ها هنوز دو قدم پيش نرفته بودند كه يك صدای
بسيار مدهشی بلند گرديد . بام و در و اطراف كمره ها در آن واحد پاره
پاره و گد و ود شده بر هوا گرديد، و هنوز پاره های آن مپزيد كه يك قسم
كلی طرف دنبال سفينه بهمراه يك قسم اعظم ماشين و پروانه ها از هم
ريخته و پاشيده شده بدریا ریختند . تنها طرف پيش روی سفينه با يكچند
ديرك پروانه های افقی ، و يك عدد پروانه بزرگ عمودی که نواز کار فارغ
شده بود باقی ماند . که آنهم بکمال شدت بسوی سطح بحر به افتادن و غرقه
بحر فتادن از ارتفاع سه هزار متر پویان شده می آمد .
و بسببیکه پروانة بزرك مانولة آن كسسته شده بود بدوران غیر اختیاری
عظیمی افتاده بطور عمودی باقی مانده سفینه پاره پاره شده را که رو بور
و هشت نفر عونة او بريسمانهای کنار كتاره خود را محکم چسپانیده بودند
و بر آن پارۀ باقماند ه مانده بودند بسوی گرداب بحر میکشید .
درینجاور بورباز يك جرأت و اعتدال دمی نشاند اده بهر صورتیکه بود
خود را تا به مانوله پروانة بزرك برسانيد ، ومانوله را بدست آورده بتاب
دادن آن کامیاب گردید . و به این سبب سقوط یکقدری خفت پیدا کرده


( ١٩٦ )

سفینه پاره یکقدری راست شده بعد از یکنیم دقیقه از آتش گرفتن دینامیت به آهستگی بر روی آب بیفتاد .

باب هفتدهم

در فیلا دلفیا چه شد؟ و چه خوا هد شد ؟

در بابهای سابقی از شورش و هیجان فوق العاده که در کلپ ولدن بظهور آمده بود بحث رانده بودیم . یعنی در ۱۳ ماه تموز وقوعاتیکه در کلپ ولدن در مذاکره بالون جیان پیش شد ، فردای آن در تمام ( فیلا دلفیا ) سبب هیجان بزرگی گردید .
هنوز صبح وقت بود که در زبان همه مردمان شهر فیلادلفیا حکایت داخل شدن یک مرد اجنبی در دالان مذاکره کلپ و تحقیر کردن او اعضای کلپ را، و مدح کردن ماشینهای ثقیلتر از هوا را، و بجوش و خروش آوردن حاضرین را برخود و دفعةً از میان غایب شدن او جریان و دوران مینمود.
اما این هیجان ، و غلیان بسبب غایب شدن رئیس وسر کاتب کلپ بدرجه رسید که تنها مردمان شهر فیلادلفیا را نی بلکه تمام امریکا ، و بلکه افکار تمام بر عتیق و جدید را زیر و زبر نمود . زیرا ایندو شخص از مردمان بسیار مشهور و با کمال و ناموسکار فیلادلفیا شمرده میشوند . وهیچ عادت آنرا ندارند که در بیرون یعنی غیر از خانه خود در دیگر جا بخوابند ، و گیرم


( ۱۹۷ )

که در دیگر جا بخوابند بهمه حال خبر میدهند . حالا نکه در انشب که از
کلپ برامدند بهمه رفقای خود گفته بودند که بخانه خود میروند ، و فردا
صبح برای فیصله کردن مسئله سکان بالون ( غوهد ) به کلپ حاضر میشو
ند ، و بر همین وعد از اعضای کلپ وداع کرده برامده بودند .
دیگر اینکه : هرگاه بگوئیم که دو رفیق بلکه برای یک کاری یا بنا بر ضرو
رتی بيك طرفی رفته باشند ، و درین نزدیکها خواهند آمد . خوب ! اما
بغایب شدن فریقو لن چه بگوئیم ؟ آیا فر یقو لن چه شد ؟
نهایت سه ، چهار ، پنج ، شش روز گذشت ، هفته شد هفته دو هفته
شد ... خبر نیست ... هيچ يك اشارتيکه اثر غایب شدگانرا نشان
بدهد پیدا نشد !
حالا نکه در تمام محله های شهر بکمال دقت جستجو ها اجرا گردید ،
سواحل در یا ، کشتیها ، کشتیبانها ، بندر بها ، ایستیشن ها کوهها دره ها
جنگلها همه گی تفحص و تجسس شد هيچ چیزی پیدا نشد ! نیست !
نیست ! نیست !
تنها در میدانی جنگل ( فرمون ) یکجای زمین را میدە و مضمحل یافتند
که شبهه ناک دیده میشد . حتی در کنار جنگل مذکور و نزديك زمين كوفته
شده بعضی آثار مجادله و منازعه نیز دیده میشد ! مبادا آنها بيك هجوم و
تعرض رهزنان گرفتار نیامده باشند ؟


( ۱۹۸ )

اینهم ممکنست ! لہذا از طرف ادارۀ پولیس بکمال دقت و اعتنابه اجرای
تحقیقات آغاز کرده شد . آبهای نهرها را پالیدند . گلهای زیر نهر ها را
کشیدند . علفهای کنارهای نهر ها را درو کردند . اگر چه این عملیات
بیفایده نرفت زیر ا نهرها به پاك کردن خیلی محتاج بود . و به اینواسطه پاك
شد ولی و ا اسفا که در زیر آن نهرها بجز لوشها و گلها از پر و دانت و فیل ایوا
نس اثری پیدا نشد .
بواسطۀ اخبارها ، اعلا ننامه ها و اخطارنامه ها بهر طرف امریکا نشر
گردید . مکافاتها و اکرامیه ها وعده شد . در کوچه ها اشتهارها چسپا
نیده شد . پنجہزار د ولار بخبر آورنده گان آنها وعده شد !
ولی و ا اسفا که پنجهزار دولار در صندوق کاپ باقی ماند. وخبر آورندۀ
آن پیدا نشد .
درین اثنا باز مسئلۀ جسم مجهول هوایی که افکار مردمان دنیا را بهیجان
آورده بود سر از نو بمیدان برامد . زیرا جسم مجهول در جہتهای امریکای
شمالی باز یکچند دفعه دیده شده بود ! حتی در ینبار شکل ، وجسامت جسم
مجہول بخو بی مشاهده شده بود .
در اول امر در اراضی (کانادا ) یکروز پستر از غایب شدن ارکان کاپ
آن جسم مجهول دیده شده بود . بعد ازان در جنگل ( فاروست ) در
اثنا ئیکہ با قطار ریل مسابقه میکرد دیده شد. که بعد از ین مشاهده فرضیات