{"book": "adl0211", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0211\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/70rxwdk9\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0211", "page": 2, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0211", "page": 3, "text": "Contact\n\nRels\ningsets consts\nrate simultane\nbic superscrip\ningsets contis\nrate consecuti\nindicated by\nckets.\n\nh these 4-spri\nked in the dir\nto clarity t\n\nRelays t\ntacts actuated\nthe armatur v\neral placed ir\nthe old-type c\ne used instea\n\ntwo sequence\nicated by a se\ned to the rela\ntact springs\neting material\nbelow:\nerial 40 (tung\ne\n\nThermal\nin circuit dia-"}
{"book": "adl0211", "page": 4, "text": "۱۳۰\nادع الی سبیل ربک بالحکمة والموعظة\nحسب الفرمان بندگان اشرف همایون والا امیر عبدالرحمن خان\nرساله موعظه\nباهتمام گل محمد زائی مهتمم چاپخانه مبارکه\nدر مطبع دار السلطنه کابل ۱۳۱۱ چهاپا"}
{"book": "adl0211", "page": 5, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nپس له ثنا وستاسینی دخدا يتعالي چه صخاب\nلوي ده ودرود وسلام په رسول باکمال باندي\nله طرفه د ټولو مسلمانانو واهلا يمانو دي وي\nخصوصاً هغه څوك چه استوګن کوونکي د ملك\nدافغانستان دي اعلام وخبر دوي پردي\nباندي چه مقصود له جوړه ولو ديدي كتاب\nڅخه"}
{"book": "adl0211", "page": 6, "text": "21\nڅخه پوهيدل دي قواعد دمسلماني ودينداري\nوحقوق پيژندل دي اداكول دي وحاله احسا\nنه پيژندل وشكركول د وجود د بادشاه داسلام\nچه سبب د امنيت و ساتند د ناموس د دين ودولت\nد اهل اسلام ده بقرار د امر د خداي ورسول\nپہ تمامو خلقو واجب ولا زمہ ده و فرمان وري\nد بادشاه د اسلام ورغبت دنن و راخلاص\nباطني سره که بادشاه رکن اعظم د دین ده لکچچه\nبیان بیئي پدي کتاب کشي راشي بنا پدي لہ\nتولو خیر غوشتو و غم خواري ورعيت پروري\nودینداري چه جناب فیضمآب امید ځاي"}
{"book": "adl0211", "page": 7, "text": "۴\nو خیر غوښتونکی دخلق الله و مد د کار د دیوان\nد دین نبی مجازی امیر حبیب الله خان ضمیمه امیر عبدالرحمن\nخان دی انار الله برها نه یعنی روښان د کاندی\nخدای تعالی هغه علامی د دین مبین پدی مدت\nد دیار لس کالو کښی پدیاره د ټولو اقوامو\nلښت\nو اهل د افغانستان مهربانی ئی کریده مخلوق\nبان\nفقری پدی کتاب کشی کشلی کیږی چه خلق مسلما\nپه او ریدو ددی فقرو شکر و ستاینه د خدای\nاداکړی زیاتی له غه چه وه احسان پیژندون\nد امیر عبدالرحمن خان با د شاه خپل ویدی\nتړخولقہ ار د وعدی دحق تعالی چه فرمایلی دی\nلئن"}
{"book": "adl0211", "page": 8, "text": "۵\nلَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيْدَنَّكُمْ کچیرته تاسي شکرګزاري\nپر نعمتو ځما باندي هر کله بي زیات کم نعمتونه\nپر تاسي باندي پواسطې ديدې شکر مستحق\nد زیات مهرباني د پروردګار به وکرنړي\nو همدا رنګه بقرار دِ وعید د يدې آیة کریمه\nوَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابِيْ لَشَدِيْدُ کچیرته\nکفران د نعمت ځما تاسي وکړ پس پر تحقیق سره\nعذاب ځما هر کله سخت ده و ویریږي له زوال د دې\nنعمت خداي ورکړي چه بربادیدل د مال و ځان\nو د ناموس دَه اګر که کښل د ټولو اخلاقو و\nاوصافو و سره شتود بنديا نو و ابادي علاني"}
{"book": "adl0211", "page": 9, "text": "د مهرباني د امير عبد الرحمن خان پخوکتالو کښي\nنمایګي ما لجهت د آګاه کولو د کسانو چه\nخير خواه و بد خواه خپل لدی خبري نه پيژني\nدا خلوص ولیښت فقري کښل لازم لم غله نقره\nاول تمام عالم و تر ظاهره ده چه په سنه ١٢٩٤\nيور رودوه سوه واوه نوي بواسطه د خلقو\nشياطينو و منافقانو فتنه غوږ زه ارنکیو د\nافغانستان خلق مسلمانان ديدي ولايت\nله لاسرا چولو ولو ته ولود لشکر د انګريز پر\nنهایت سراسيمګي و پريشانۍ یی گذران\nکاوه پر سر د پښتنو راغي لهغه و رزو نښي\nسخت"}
{"book": "adl0211", "page": 10, "text": "سخت بد تر او عجایب درد و پریشان تو لیعا\nسره واوه چه جناب امیر عبدالرحمن خان پسر\nدنر مکی دتا شگند هر کله چه له پریشان حالی\nدقوم خپل خبر شه بنا پر حمیت دمسلمانی وغیرت\nدقوم داری اهل وعیال ونزا منی پر امید د\nحافظ حقیقی چه خدایتعالی ده پری ایشی پر\nشریها ومشتری خان خپل پر نمک دافغانستان\nور ساوه و خپل ځانی پر محنت و مشقت د قوم\nخپل شريك که تر څو چه پر برکت د صدق دنیت\nو خالص والی ددیانت خپل مظفر و فتحمندی سررت\nعالي لن زحمت د جنك وجدال و قتال خلاص کنه\nجکره"}
{"book": "adl0211", "page": 11, "text": "۸\nباید غم چی متری زهیر کړي ده عیسی نفسی خدایی\nولیتری وهغه غمی پورته که فقره دویم هر کله چی خاطر\nلوي مبارک له مهم دکفار و فراغت میند ه لـه\nابتدا دسی ذکر شوي ترزمانی دجوړ ولو ديي\nکتاب چی شنیو لوز رو دریسوه ولس کا له\nدهجري ده پدي مدي دديارلس کلو په خرابه\nولودبیخ دظلم و بدعت و آباده ولودبناد\nعدل وسنت وجوړه ولود اسباب دغزاوجها\nد رواج ورکول د قاعد و ددین واعتقادو پيدا\nکول دنها روقسم کارو وجوړه ولود کارخانو\nوساتند دکنده ونودمُلک داسلام وټول\n\nسرحدو"}
{"book": "adl0211", "page": 12, "text": "۹\nسرحد و وتربیت و نوازش کول دخد متکارانو\nد دین و خیر غوشتونکیو مسلمینو و سیاست و غور\nتا وه ول د شریرانو و مفسد انو پید یشو پر فکر\nمتین د خداي ويرکړي دقيقه له دقا يقو ملك\nداري و جهانباني نا هيچ و معطلي نده پري\nایښی تر څو دوات مادت و برتر ديدي د اهل اسلام\nله نوي ترکيب بيا مينده نقره در حمید احمد شا دوران\nد سچه له زمانه د احمد شاه سدوزاير لـه غام\nغلزایو احسية كیده جناب سوري د خداي پر\nابتدا د کښي ناستو پر تخت دي فرمایی چه\nجزیه له هند و اخیسته کیږي نه له مسلمانانو"}
{"book": "adl0211", "page": 13, "text": "۱۰\nعلي الفور وليف في الخل الذي د اعمارنا رو معاف وا\nمرفوع القلم يعني له قلبه ئي و غور نزاده فقره حلوتم\nد ارواج په ملک د افغانستان کشیی\nمقرر وه چه هر لاس پوري په لاس لاندي\nخپل ختياري د هر قسم جبر و تعدائي درلود و\nپادشاهانو پښتنه نه کولا اوس له پا نخواستند یه\nغور رسید و د جناب شهرياري چه پادشاه د\nپشتنوده سناده خداي لره چه هيچ قوم لره قدرت د\nجور ولاسا چه ولو پر ضعیف نشته تر دي چه رسالا\nو سردار سره له سائر رعاياؤ و مزدوران و په ادا\nكولو د حق برابر دي فقره پنځمه داچه رواج"}
{"book": "adl0211", "page": 14, "text": "۱۱\nد غلا د ولار وهلو پر اندازه وه چهیڅ مالدار\nله لاسول چر ولو د لار وهونکيو وهغہ غلہ چہ\nنوكرو شريک د خانانو و ملکا نو به وه پکوره\nخپلویا پہ لارو کشي مال وتان خپل به ئي سلامت\nلنشه وراي اوس لہ مهربانی دخد اي تعالي نو\nونشان د غلرو لار وهونكي ځوك نذاري\nوندي موي فقره شپر مہ ويني تويد ولا پناه\nوي بازخواستي ديره قدر معمولہ وہ قصاص\nاصلاً رواج نہ درلود ودیت دیو نفس مسلمان\nبرابر ديوه سپي شکاري پنځوس روپي يا شپیته\nروپي مقرري دي هغہ هما خيستي کيدي"}
{"book": "adl0211", "page": 15, "text": "۱۳\nیا نه آخیستی کیدي و اوس پباب د قصاص\nودیت دهیچ مستحق یو سر د ولیشته قد خاطر کتل\nوتفاوت له معمولي د شرعي نه کیږي بنا پردي\nالحمد لله کمال داده و ارامي پد در جهر رسید\nچهیخ خان زاده ودلوي سړي نروي له مجال\nدو جلو نا حقو کولو نشته بلکه د شمني سل ګلني\nپصلاح و جورشت راغلي فقره او م يي باخواتي\nپه باب د نز ناو لوالمي ود غله و قمار دومره قدغا\nوه چه هر کالي محصول دکوتوالی چه له جريمه ديت\nافعالونتیجه و آخیست کیده په اجاره به ور مهر کلید\nچه کال پکال اجاره د کو توالي شرياتيده وديع\nالاعلاحه"}
{"book": "adl0211", "page": 16, "text": "۱۳\nلاعلاج د ونا كام مستأجرانو رواج د فسق\nاجاره اخيتونكي\nو فجور و بد كاري تر يا ته کوله ترڅو په اخر کی\nنقصاني نشي لکه دفتر و نه دهغه دور زو موجو\nپراته دي واوس بحمد لله لمنه تا ولوالـي\nوغلا و قمار هیڅ اثر و نشاني ښكاره ندي\nوند لـ كوتوالي عاید و حاصل رازي بلكه جون\nد سريونـو كـرودكوتوالي ونور خرڅون هغو ته ول\nسركاري وركړہ کیږي فقه آمد شرالو دومرہ تده\nرواج دہر لو دچہ اکثره خلقو پشان دهغه نو\nپیرو کشی\nپكور وحلوكيښ بدي شراب تویہ ول وپر بازار\nبہ علانیتہ ښکاره پیر و ده وخرڅيد ل کیدہ"}
{"book": "adl0211", "page": 17, "text": "۱۳\n\nواوس خلق جهودان ټول فرار وويستل ولاړ د\nشراب خوړودومره قدرترلي شوي چې لپاره\nددوإچا ته نه میسريږي فقهه بهمه امورات\nد قضا و إفتا و إحتساب داسي بي سررشته\nوه چې سپین دستاري پخپل سر قاضي و هرکش\nو الا مفتي وه ولهره کوڅه و محله وهركلي و قريه\nوبازارا خذا خيسته وجربا شکوه تراوده\nونوا لي در شوت غوړي ونرجي وي جناب\nاشرف والا امیرعبدالرحمن خان پر تمامي\nقلمرو دمحرو سي ځاي پځاي ضلعه بضلعه\nو علاقه پعلاقه له مخی ددفتر د بادشاهي"}
{"book": "adl0211", "page": 18, "text": "۱۵\n\nعلمان پس له امتحان اخیستو د علم و عهد و پیمان\nوالتزام اخیستل په ديانت كاري وحق گذاري\nلپاره دفيصلي د أمورِ شرعيّه وقاضيان\nومفتيان ئي مقرر فرمايلي دي لپاره دتولوديدي\nداسي رنگ تنخواه زياته له حوصلي ومصارفو\nديدوي مقرره كړي چه تَوْ لَدْ وي زيني رشوة\nورچي لره محتاج نشی وهمداسي اشتهار و\nخبرولي وکړه چه بي له دي قاضيانو ومفتيانو\nچه مقرر دي په فیصله د امور شرعیّه وکښي\nبل چا لره د دخل وغرض نه وي نقره لسم مرمت\nكاري دجور والي ونو چر خوند د مسجد و پدي"}
{"book": "adl0211", "page": 19, "text": "١٦\nولایت په هیڅ وقت و زمان کښی مقرري ئي له\nبادشاهی نه درلوده و پدي وقت و زمان کښی\nمسجدونه د ښهرټول فرش و تیل و رولچه\nورسی وکونږ ږی ومواجب د مؤذن و امام\nله دفتره دسرکاري و ږی فخره یوله سمه لپارۀ د\nلت\nپہ غور رسید و د خلقو رعیتوصندوق دعدا\nمقر رفرماینی دہ پدي قاعدي چہ له پايتخت\nت\nیغی لەرای دناستی دپادشاه په هر طرف وعلا\nدوکسه یعن دارسركاري سره له صندوقه ځي\nرپخه لارچه تمام عالم تیریژي صندق ګدئ\nترڅوهر مظلوم و فریاد وهونکی چه له سببه دلری\n\nوالي"}
{"book": "adl0211", "page": 20, "text": "۱۷\nوالي د لاري يا له ويري د حاكم خپل کابل و ته چي راي\nقا\nد بادشاهي ده راتلي نشي عريضه خپله د په صندوق\nکشے واچوي تر خوله نظر مبارک د بادشاه لوي\nتیره شوي غوږ د هغه وشي و همه دغه رنکه\nپکال کشے دوه کرته صندوقونه د عدالت په\nپای تخت را ځي و عوض دهغه بل صندوق\n۱۲\nو بل پیږ دای در و مي فقره دولسمه عالمان\nمدرس و عالمان چه امتحان اخلی په سره مجلس\nد دربار کښي ئي مقرر کړي دي لپاره د يدي که چيرته\nمسئله يا يو حكم په دربار كښي پيش شي چه في الحاله\nجواب ورائی و يا كه له قاضيانو ومفتيانو كيرتين"}
{"book": "adl0211", "page": 21, "text": "۱۸\n\nپه یو حکم کښی خطائی واقع شي مميزي واصلاح\nو کاندي و همدا رنګه له منځه د آن همیشه جاهلان\nچه عالمانو غوندي ښکاريږي له عالمانو حقانيتنو\nچه په رښتیا سره عالمان دي لپاره د امر د قضا\nوا فتا و امامت جدا کاندي تر څو هر څوك بقدر\nد استحقاق ولیاقت خپل مرتبه موحی نقره د ياسين\nپباب د اخیستو د ذکوه کیښ چه پنځوال دی صروری\nو بېهمدول پريکیده داسي رنگه سر رشته ئي و فرمایله\nچه له جملي د باغ و ځمكي و جرندي و املاک منفعت\nداري پس له سنجد ولونه وئي له لسمي و پنځمي\nولخراجي تر یو څلوېښتمي له چهار پایانول نقده\n\nوجنسه"}
{"book": "adl0211", "page": 22, "text": "۱۹\n\nوجنسه د سوداګرو پقرار د معمول د شرع شريفي\nواخیسته شي وتفاوت و زيات غوشتل وخاطر\nکتل د برطرف لري فقره څوارلسمه دا چه خپله\nجناب قبله عالم پټال د بیت المال کښی دومره\nقدر ساتنه د امانت ورعایت کوي که چيرته\nنور حاکمان و عاملان لسمه برخه ولر سلو\nيوه ملاحظه کاندي نه خلق رعایا بربادونه\nخپله دوي بي آبرو بدناميشي لکه دانګه\nروپي نقدي ومال د سوداګري ومُلک د كرني\nچه له وجه خاص دعين المال لخپله ماله خدای\nورکړي خپله لري هيڅ کله يې سره لره و پیوه"}
{"book": "adl0211", "page": 23, "text": "۲۰\nبیت المال چه له عایدۀ د ملک دافغانستاں\nراني ندي يوزاي کوي وجمع وخرج عليحدۀ\nلري بلکه مالیات د ملک ومحصول د سوداګري\nوذکوة د روپيو نقد وحلالو خپلو داسي رنکه\nپه رضا ورغبت ونیّت صاف ادا کوي که چيرته\nخلق د رعيتۀ يُوي پهدي نيتي داکاندي\nخواه مخواه چه اقرار د قاعدي ددين ووعدي\nد رب العالمین چه بقران مجید کښي ئي فرمايلي\nصاحب د برکتو نورير وكيږي و که چيرته نيتنو\nوطاقتونه خپل په لار د حق وامر د خداي ئي\nصرف کاندي و ساعي شي خداي تعالي برکت\nلپاره"}
{"book": "adl0211", "page": 24, "text": "۲۱\n\nلپاره د ټولو مسلمانانو زیات دي اما زر افسوس\nچه نیتونه بی حده شدي نقره پخپله سر دا چه\nهمیشه په سعيه و بهتري و آبادي د اهل اسلام\nسعیه ډیره پکاروي وكوي ئي وټول پدي\nتدبیر کښي دي چه پڅه حیله و و لیسله خلق د\nرعیتی آباد و خزانه د اهل اسلام ډکه له دولته\nشی تر څو په بده ورځ کښي دين وي پکار راشي\nلکه دا رنګه په زمکو خرابو د افغانستان\nپدي طريقي سعیه د آبادي لري چه خلق بي\nملكه وبي كشته لره له بيت المال د تقاوي يعنی\nقولبه ئی وتخم و خري وركوي په هر ځاي چه"}
{"book": "adl0211", "page": 25, "text": "اوبہ وز مکہ حوشي وي ليري ئي جہ چيشتن\nدِ مُلك وزايشي وپهرغرہ كشي جہ لشر د كان\nدِاسْپَني ياسربو يا مسو و د سرو زرو وسپينو\nزرو و هرڅه پیدا شي کار اچوي و لهر قسم\nسوداکري کښي چه منفعت وي له روپيو\nد بيت المال دغه سوداکري لره اجري ورکوي\nداتول لپاره د ابادي د اهل اسلام ورکولودِ\nخزانې د مسلمانانو ده او کنډ ظاهره ده چه پدې\nدارِ فناکښي څوک چه حق تعالی بفضل خپل\nغنی کړی وي پس له حصوله دِ غنا لپاره د نفس\nخپل دومره قدر ده دِ د سر علاوه کي څنکه\nاوباسي"}
{"book": "adl0211", "page": 26, "text": "۲۳\n\nاوباسي فقره شپاړلسمه په باب د مسلمانانو\nد خلقو د کافرستان دومره قدر سعيد حكيماً\nکښي يده چه بې واسطې د جنگ و د شر لواء کثره\nاوسيد ونکي د کافرستان محض بللو ونصیحت\nبشرف دِ دولتِ دِ اسلامي و رسول چه عدد\nو شمار د دغه نَوِي مسلمانانو ديدوي له سل\nزره کسو زیات شَوِيي دي و هم دغه رنگه\nلپاره د ټولوديدوي ئې آيتونه قرآني وقاعْد\nد مسلماني په زرها و رسالوکښي ئې چاپ\nکړي ليږلي دي ترخوا ايمان و اسلام په دغه\nد کمال سره په زړو ولوديدوي ارام ونيسي"}
{"book": "adl0211", "page": 27, "text": "۲۴\nو هم د غرمی تکه په سعیه د مسلمانو ولود هغي\nباقي پاتی شوپوکشی دئی فقرا وه لسمه داچه\nله کماله د شفقت چه پر خلقو فقرا ورعیتوي\nلري پهر علا و ثه چه حاکم و عامل مقرريژي\nاولاً لهغونه عهد و پیمان والتزام پرحق داد\nکولو و عدل و بانر خواست کولوا خلي دويم\nسره لدي پس معزولو د حاکمانو و\nعاملانو پهر علاقہ حمیران لپاه د تحقیق کولو\nد حق داد کولو و اطوار و دیدوي ليزي\nو خبره ول کوي چه پهر رعیتی باندي چراك\nذره زروم و ستم رسيدلي وي پاي تخت تيا\nعریضه\nچه براي"}
{"book": "adl0211", "page": 28, "text": "۲۵\nچې زاي دكشيناستو د بادشاه ده حاضر شوي\nبموجب د ثبوت شرعي عرض د احوال خپل د\nوكاند ترڅو غور و داد رسي پهغه وشي فقره\nاتلسمه دا چې بباب د آخيستو د مالياتو عُشر\nذکوة وڅرخ آخيستو و تحصيل داري و نور و معاملا\nچې له دفتره د پادشاهي سره له خلقو د رعيتو دي ولاً\nپه باب ئې سر رشتو و دستور العملي دفتر و و\nحاکما نو و عاملا نو و ته په سخط مبارک خپل\nورکړي هر کله چې په آخر کښی ئي معلوم کړي چې\nخلق حُكّام و عُمال بنا پر سبب د اخیستو و رشکې وزیات\nغوښتل لپاره د نفسو خپلو هغہ سر رشتہ و سخط"}
{"book": "adl0211", "page": 29, "text": "٢٥\nچې ځاي د کښيناستو د پادشاه ده حاضر شوي\nبموجب د ثبوت شرعي عرض د احوال خپل د\nوکاند تر څو غوره داد رسي د هغه وشي فقره\n۱۸ اتلسمه د اجر په باب د اخیستو د مالیاتو عُشر او\nزکوة و خرڅ اخیستو و تحصیل داري و نورو معاملو کو\nچې له دفتره د پادشاهي سره له خلقو د رعیتو دي والاً\nپه هر باب ئې سررشته و دستورالعمل د دفتر و د\nحاکمانو و عاملانو ته په دستخط مبارک خپل\nورکړي هر کله چې په آخر کښی ئې معلوم کړه چې\nځنې حُکام و عُمال بنا پر سبب د اخیستو د رشوتو و زیاتی\nغوښتل لپاره د نفسو خپلو هغه سررشته و دستخط"}
{"book": "adl0211", "page": 30, "text": "۲۶\nتوښه د پادشاه لوي ئي دخلقو په شفقت کښي دي\nپعلاج د خيانت د ي دوي کښي ئي دا رنګ امر کړي\nچه هر څه دستخطتونه و فرمانونه ودستورالعملونه\nچه پدي ديارلسو کالو له جانبه د بندګان اشرف\nد دفترو و ته را غلي ټول جمع کړي یو کتاب جوړ کړي\nو په زرهاؤ جلده چھاپ کړي په علاقو دهر\nقريه لپاره د ټولو رعايا و و ليږل شي چه احکام\nپادشاهي رعيت و ته معلوم وي تر څو پس لدي\nهيڅوك له قاعدي دهغه كتاب نه زياتي غوښتل\nو نكړي شي فقره نولسمه دا چه دا خبره ظاهره\nچه ټول عالم دي وروسته د استراحت وارمي\nد نفس"}
{"book": "adl0211", "page": 31, "text": "۲۶\n\nتونږ د پادشاه لوي لئی لد خلقو رعیتو پټ کړي دي\nپعلاج د خیانت دید وي کښی ئي دار نکه امر کړي\nچه هرڅه دستخطونه و فرمانو نرودستورالعملونه\nچه پدي دیارلس کالو لد جانبرد بندگان اشرف\nدفتر و و ته را غلي ټول جمع کړي یو کتاب جوړ کړي\nو پر زړها و جلده چھاپ کړي پھر علاقه وهر\nقریه لپا ره د ټولو رعایا و ولیږلی شي چه احکام\nپادشاهي رعیت و ته معلوم وي تر څو پس لدي\nهیڅوک لد قاعدي دحکم کتابه زیاتی غوښتل\nوق\nو نګړې شي فقره نولسمه دا چه دا خبره ظاهره\nچه ټول عالم ديوې روسته داستراحت وارمي\n\nد نفس"}
{"book": "adl0211", "page": 32, "text": "۲۷\nد نفس خپل ځانقدن كوي وندي موجي لکه چه\nپاشاهانو پخوانيو تول کاروندي خلقو و ته سپارل\nولد ارامي غوشتو بید ماغي بنفش خپل بري\nزحمت د کارونو د ملكي ند وليستد ولد سبب د مخا لفت\nد طبيعتونو دکارکونکو پچاکي بر اختلال و خراب\nپه ملك كښی پید اکید د لیلو اد. چه دستخط\nدهیچ پادشاه پدي ولایت کښي موجود ند، بلكه\nكه څوك بقدر ديو خط وكړشي دستخط دپاد شاه\nهانو پخوانيو بعوض دمبلغ دزهروروسو\nخرید ارشي پدي افغانستان کښي نند موجي\nو جناب قبله د عالم چه امیر عبد الرحمن خان ده"}
{"book": "adl0211", "page": 33, "text": "۲۷\nد نفس خپل ځا نقدن کوي ونړي موجي لکه چه\nپادشاهانو پخوانیو ٹول کارونړي خلقو وته سپارل\nول دارامي غوشتوبید ماغي پنفس خپل بړي\nزحمت د کارونو د مُلكي نه ولیسته وله سبب د مخالفت\nد طبیعتونو د کارکو نکیو پخپابكي ببر اختلال و خرابي\nپه مُلك کیښي پیدا کیده دلیلي داده چه دستخط\nد هیڅ پادشاه پدي ولایت کیښي موجود نهه بلکه\nکه څوک بـقدر ديو خط وكرشي دستخط د پادشاه\nهانو پخوانیو بعوض د مبلغ د زره روپیو\nخریدار شي پدي افغالستان كښي ناند موجي\nو جناب قبله د عالم چد امیر عبدالرحمن خانه"}
{"book": "adl0211", "page": 34, "text": "۲۸\n\nسول دي چه له فضل د الهي اسباب د عيش و استرحت\nتول تیار و مهیا ده اما د لبسي رضا غوشته د خالق تا\nو خير غوشته د مخلوق و ننگ و غیرت د دینداري\nپدومره قدر مده د بيغي و عيش غوشتن\nيو طرف کړي په واړه ولو و تره لو د جمله\nامورات ملکی و دولتی پر نفس نفیس خپل\nودره ول کوي ترخو چه بغیر له ساعتونو د خوب\nچه حقد عالم بي اختياري ده پعالم داختيار\nو بيداري کښی بغیر له کشلو و یا لوستو ویا دیلو\nو یا اوريد و بباب د سررشتي تره لو وانتظام\nد کارونو د ملك و پغور رسید و و خیر غوشتنه\n\nداهل"}
{"book": "adl0211", "page": 35, "text": "۲۸\nسره لدي چه له فضله د الهي اسباب د عيش و استرحت\nټول تیار و مهيا ده اما له بسى رضا غوشته د خالق\nو خیر غوشته د مخلوق و ننگ و غیرت د دینداري\nپدومره قدر مده د بیغمي و عیش غوشتن\nیو طرف کړي په ډائرو لو و تره لو د جمله\nاموراة ملکی و دولتی پر نفس نفیس خپل\nودره ول کوي تر خو چه بغير له ساعتونود خوب\nچه هغه عالم بجي اختياري ده لعالمه د اختيار\nوبيداري کشي بغير له کشلو ويا لوستو ويا ويلو\nو یا اورید و بیاب د سر شتی ته لو و انتظام\nدکارونود ملك و بغور رسيد و و خير غوشتنه\nداهل"}
{"book": "adl0211", "page": 36, "text": "۲۹\n\nد اهل اسلام نور شغل و استراحت نلري لكه دانګه\nکه تول دستخطتونه چه بجواب د عریضیه جاتو په\nكتابونو د قانون و دستور العملو په فرمانونو\nملکی و نورو مراسلہ جاتو و اموراتوی کښي دي\nجمع کړي شي دومره قدر کيثري که چيرته كاتبان\nچابک نویسه د یام لس کالہ شپه و ورخي و نسکي\nدومره قدر کښل نشي کولي لوستن و ویل وا وريد\nقیاس پر کښلو بایدہ دي چه وي كاند هر کله چه\nنا ارامي وزحمتي پر خپل ځان آخیستی ارامبي و سعفي\nپر خلقوده قدر پيژاند نوشکر ادا كول ديدي\nپر مسلمانانو به څرنګه واجب ولازمہ نہ وي"}
{"book": "adl0211", "page": 37, "text": "۲۹\nد اهل اسلام نور شغل و استراحت نلري لكه دانګه\nکه تول دستخطونه چه بجواب د عریضو جاتو پر\nکتابونو د قانون و دستورالعملو پر فرمانونو\nملکی و نورو مراسلہ جاتو و اموراتوئی کښلی دي\nجمع کړي شي دومره قد رکیږي که چیریه کاتبان\nچابک نویسه دیارلس کالہ شپہ و ورځی و نښکی\nدومره قدر کښل نشي که ای لوستن و ویل واوریدو\nقیاس پر کښلو بایدہ دي چه وئي کا ندی هر کلہ چه\nنا ارامي و زحمتی پر خپل ځان آخیستے ارامی و سعي\nپر خلقو ده قدر پیش اند نو شکر اداکد ول ديدي\nپر مسلمانانو به څرنګه واجبہ ولازمہ نہ وي"}
{"book": "adl0211", "page": 38, "text": "۳\n\nڅخه شله پخوا لدي نوکري دسیاه په زورو انذار\nپه اوساتو ده بیاچه څوك نوكرشوي وه اختياً\nدوتلوند ر لود و پر سفر و کشي لس کاله پنځه لس کال\nپاتي كيد ل يطرف د كوچنل چالر مجال درخصت\nکیدوندوه لدي سبب عيالونر سپاهيانولي\nمیره توب بد ناميدي و خيل دوي بد ناموسه\nكيدل جناب ظل الهی میرعبدالرحمن خان پسیان\nساتني دنا موس دسياه ولپاره ديري چه ټول\nاهل اسلام په وضع د نوكري وجنك كول قانونا\nد نظام بلد شي و نوکري و سفر کول پر چا باندي\nحرج نشي وداسیے رنگ سر شتدي کرید ه چنوکري\n\nدخپله"}
{"book": "adl0211", "page": 39, "text": "۳۰\n\nفقره شلمه پخوا لدي نوکري دسیاه په نوکر وانرات\nپه الوسانو ده بیا چه څوك نوکر شوي وه اختياري\nدوتلو ند رلود و په سفر و كښي لس کاله پنځه لس کا\nپاتی کیدل بطرف د کوچیل چا لره مجال درخصت\nكيد ونده وه لدي سببه عيا لوند سپاهیانو لدي\nمیره تو به بد نا میدي و خپل دوي بد ناموسه\nکیدل جناب ظلالهي ميرعبدالرحمن خان بسبب\nساتني دنا موس دسياه ولپاره ديدي چه ټول\nاهل اسلام پر وضع د نوکري وجنك كول بقانون\nدنظام بلد شي ونو كري وسفر کول پر چاپا ندي\nحرج نشی و داسی رنگ سر شته ی کړیده چه نوکري\n\nدخپله"}
{"book": "adl0211", "page": 40, "text": "۳۱\n\nد پخپله رضا وي ولپاره د رخصتي هر څوك چه\nکور خپل لره ځي يو خويش يا آشنا يا همسایه\nخپل غوشتي اسلحه سرکاري وتنخواه وخدمت\nمقرري خپل دهغه وقته و سپاري وخپله دلالت\nه تَرَمُدي چه راشي دغه شخص د پي سرحد ود\nه مُلك اسلام قايم مقام دهغہ وي لدي\nتدبير صوابه ونیکره ډيره فراخي ومعيشت\nپوم نيکي و ناموس د لاري واستعمال وقاعده\nنرده كول پقانون د نظام لپاره د اهل اسلام\n۲۱\nالحمد لله ميسره راغلي ده فقره يوليشتمه دلير\nپخوا لدي لاري دغرونو دافغانستان"}
{"book": "adl0211", "page": 41, "text": "٣١\n\nد خپل رضاءي لپاره د رخصتي هر څوك چه\nكور خپل لره ځي يو خويش يا آشنا يا همسايه\nخپل غوشتي اسباب سركاري و تنخواه و خدمت\nرسله مقرري خپل دهغه و ته و سپاري و خپل دلالت شه\nه تر مدي چير اشي دغه شخص د پسرحد و د\nه ملك اسلام قايم مقام د هغوي لدي\nتدبير صوابه و نيكي يه فراخي و معيشت\nنوم نيكي و ناموس داري و استعمال و قاعده\nتر ده كول بقانون د نظام لپاره د اهل اسلام\nالحمد لله ميسره راغلي ۲۱ فقره يوليشتمه دا چه\nتنخوا لدي لاري د غرونو د افغانستان"}
{"book": "adl0211", "page": 42, "text": "۳۲\n\nدومره قدر سختی وي چي حرکت کول د شکر و سو\nغربت پیشه عاجزه نکی ولور لاری تلونکی د اهل\nاسلام له یوه طرفه بل طرف و ته په بی رحمی\nو زحمت میسریدہ و په مینزه لاری کشی وریځي\nډيري تيريدي تر څو چه په زاي د مد عا\nرسیده مطلب له لا س قوت پدي څو کالو کشی\nجناب امیر صاحب دومره قدر سعیدی غرونو په\nپري کولو وژها دي ئي پکار وري چي الحمدلله\nټولي لاري له یوه شهره بل شهر و تر مثل د خیابان\nګر ز يده لي هر وقت چي له يوه طرفه مهم\nد دشمنا نانو بير ونږوراشي له بل طرفه د\n\nملک"}
{"book": "adl0211", "page": 43, "text": "۳۳\nدومره قدر سختی وي چه حرکت کول د لښکرو سره\nغربت پیشه عاجز، نګی و ږور لار تلونکی داهل\nاسلام له یوه طرفه بل طرف رتہ پہ پیرحرج\nو زحمت میسریدہ و پہ مینځ د لارکشی مرګي\nډيږي تيريدي ترڅو چه پر ځای د مُدّعا\nرسیده مطلب له لاسه وت پدي څو کا لوکښی\nجناب امیر صاحب دومره قدر سعید دغرو نو پر\nپريکولو او د هادي ئي پکار وري چه الحمدلله\nټولي لاري له یوه ښهر، بل شهر و تر مثل د خیابان\nکرز يږ لي هر وقت چه له یوه طرفه مهم\nد دشمنا نانو پیښرونښر اشي له بل طرفه د\nملك"}
{"book": "adl0211", "page": 44, "text": "۳۳\n\nد مُلك دِ افغانستان خلق پر كهمك يو تر بله ځايکي\nو آساني رسيداي شي نقره وه وليشتم له توب\nوتوپك وتوره ونيزه وجبه خاني چه عبارت\nله كارطوسو و درو و گولیونړینی ده و گدام\nباروت\nچه عبارت له جمع كولو د غلي ده و بارګير چه بار\nوړونكي دي لکه اوش و يابو و غيره وخيمه ونور اسباب\nکار را تلونکي غزا وجهاد نسبت پر اوضاع\nد يدي ولايت و پدي كمه مَده کښي څدوره\nقدر سر رشته كريدی چه له طاقت د حوصلي\nد بشر بیرون ده اوس میرانه ومسلماني و خيره\nاوريده د اهل اسلام پکار ده چه دا تول اسباب"}
{"book": "adl0211", "page": 45, "text": "۲۴\n۲۳\nبر باد نكا ندي فقره درويشتمه ودالر تولو فقرانو\nفايده منده تره ده چه پدي مدي دديارلس\nكالو كشي سوله دوه دولته دكفار و چه پدشمالي\nوجنوبي دِمُلك د افغانستان همسايه ولوله\nشريك داهل اسلام دي لكه دار نكه پوضع دِ\nرشتيا و يلو و ميراني وخيرا ند ليشي د قوم\nد مسلمانانو خپلي تيره کريده چه له جواب وسوال\nد سرکار والا چه سره له هغوي كريده پي هيچ زمان\nكشي به بغيرله نفعي لپارە د خلقو مسلمانانو نقصا\nبه عايد ورته نشي ولي چه يوه حُبُه دروغ يا وع\nخلافه عاجزا نه و ورته حله ول سره له كفا\nياتوله"}
{"book": "adl0211", "page": 46, "text": "٣٥\nیا بتولہ ول د یو تکلیف پر هستوگندکونکیو\nدیدی دیار الحمد لله ندی ده ایشی بلکه\nدا ٹول سعیہ و زحمت چہ لری لپارہ دیری\nچہ مُلک د افغانستان لپارہ د اهل د اسلام\nابدالا با دہ باقے پاتی شی و پدیچ زمان کښی\nمغلوبہ د ملت بیگانه و نہ گزري اللهم\n۲۴\nامین نقره څلور ویشتمه دا چه پر مدي\nد بادشاهي د جناب قبله عالم امیر عبد الرحمن\nخان بقرار دا مر د یدوي لپاره د رواج ورکولو\nد مسایلو د دين له مخی د کتابو معتبرو د علم\nفقه وعقايد په کوشش د علماؤ کتابونه ږير"}
{"book": "adl0211", "page": 48, "text": "۳۷\n\nبیان څلورم په فرضیت د کسب کولو لپاره د\nغوشتو د رزق حلال بیان پنځم پدي چه\nفاضلترین دکسبو غزا کول دي وي چه غزا\nکسب د رسول الله صلی الله علیه وسلم ده بیان\nشپږم په ثواب و فضلیت د ساتني د رختو\nوکندي و نو و سرحد و د مُلكِ د اسلام بیان\nاوم په فرضیت د فرمان و ړو د پادشاه د اسلام\nپرضا ورغبت زړه و اخلاص و صداقت\nکول سره له پادشاه بیان اتم پدي چه خیر خواهی\nکول خدایتعالی و کتاب و رسول د بده لره وخیر\nخواهي پادشاه د مسلمانانو وټولو مؤمنانولره"}
{"book": "adl0211", "page": 49, "text": "۳۸\n۹\nپر هر مسلمان فرض عین ده بیان نهم پر فرضیت\nدوفا کولو پر عهد و مذمت و بدويل د عهد\nماتدونکو او مدح و صفت دو فا کونکو\nبیان لسم پر فرضیت دادا کولو د امانتو\nو مذمت و بد ویل د غدر و خیانت کول په کي\n۱۱\nبیان یولسم پدي چه بد ترین د خیانتونو\nخیانت کول دي په بیت المال کښی لدی جهت\nچه سبب دي بضاعتی و بی پنگوکی داهل\n۱۲\nاسلام و ضعف ددین کیږي بیان دولسم\nپدي چه دوستي و كمك كول سره له کفار و\nیا سر له دوستانو د کفار و وغوته پهوا اوسید\nلپاره"}
{"book": "adl0211", "page": 50, "text": "۳۹\nلپاره دفتني و خرابي داهل اسلام كفر صريح وشكا\nده نعوذ بالله منها بیان دیارلسم-پرفرضیت\nد امر معروف و نهی منکر بیان خوارلسم\nپر تفصیل دجزئياتو د خیر خواهي وخير غوشتو\nد اهل اسلام سره یو تر بلر و بالله التوفيق\nبیان اول پر فرضیت د طلبد ولو د علم دین\nو خالصہ ولو دنیت و اعتقاد پتر دياني\nنشی چه هر کله تمامي رکنو ندو حكمونه در اسلام\nلد توحيد وليو والي د باري تعالي ونور عقيد\nددين تر عبادا تو دبدني و مالي چه تول\nدهغو پنجہ بنا د مسلماني ويل كيثري صحت"}
{"book": "adl0211", "page": 51, "text": "۴\nوثواب دهغه موقوف ده پر صدق واخلاص\nذاتی پر دین محمدي صلی الله علیه وسلم\nوپیژندل و تمیز کول د جمله عملونو روا و نا\nروا چه پر دین د اسلام کښي دي معطل پحاصل\nکولو د علمو ادب پوري لپاره ديدي پر\nغاړه دخاص و عامود اهل اسلام فرض وقوام\nده چه اولاً تول ويل وكول وعقيدي باطنية\nوعبادتو نه ظاهري خپلي بحكم د فَادْعُوا اللَّهَ\nمُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ط بصدق دنيت وخالص\nوالي د ديانت سم و برابر کاندي دويم\nپر پیژندو د تولو حکمونو چه پکتابونوکښی\nبقیه"}
{"book": "adl0211", "page": 52, "text": "۴۱\nپقراس د ویلو د خداي و رسول ثابته شويده سميه\nبليغه وكاندي تر خولد دائري د جهله ووزي چه\nخدا يتعالي فرمايلي دي قَلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ\nوَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ یعنى ووا يه آيا برابر دي\nهغه کسان چه پوهيږي وکسان چه نه پوهيږي\nخوا مخواه ندي برابر و باب دا خلاص وصدق\nد نیت حق تعالی بل ايت هم فرمايلی یعنی امرکړي\nشوي ندي بندگان مگرد اچه بندگي کول دي\nخداوند معبود لر پهغه حال کښه چه پاك کونکی\nدي لپاره دخدايتعالي دين و ملت خپل له و يكتاب\nد صحیح بخاري په روایت د عمر رضي الله عنه حدیث دی"}
{"book": "adl0211", "page": 53, "text": "۴۲\nله رسول الله صلی الله علیه وسلم چرا إِنَّمَا الْأَعْمَالُ\nبِالنِّيَّاتِ ط یعنی ثواب د عملو تړلي تر نیتونو پوري ده\nنوږ له مضمونه د آیا د حدیث پصحت ورسیدل\nچه نیت معتبر ده په لار د دین کښي ولې له جوړولو\nدنیت و اخلاص و ادا د کلمې د شهادت چه تمیز\nو پیژندنه د مؤمن و کافر و منافق په څرګيږ ي\nاول څہ شئ چه پر مسلمان فرض عین ګرځيدلي\nغوښتن د علم د دین و پیژاند نه د احکام د شرعي\nروښانی دہ له دې جهته هر عمل چه حق تعالی فرض\nکړيده علم د هغه هم فرض ده چه تر څو علم نه وي\nعمل کول و تمیز کول د امر و نهی څوك څه پوهيږي\nولدي"}
{"book": "adl0211", "page": 54, "text": "۴۳\nولدي جهتہ ويلي رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم\nچه طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةً عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَمُسْلِمَةٍ يعنی\nغوشتن د علم فرض ده په هري مسلمان وښځي\nمسلماني همـ دغہ رنکه بایدہ دي چہ وپوهيږي\nمسلمان له اوله دا منت باالله تر اخره پوري\nوو پوهیږي چہ امرونہي لپارہ ديدي دڅه نهي\nخداي لبارہ د خیرد بندکانو منع کړيده وامرشی\nده چه لبارہ د خیر د بندکانوئی امرکړیدہ چہ رو\nکړي نوی اصل د فرض پیژندل د امرونهي ده\nخداي يو فرذکنړل دي هر سړي مسلمان وښځي\nمسلماني چہ پردا وپوهيد است عالمشوه"}
{"book": "adl0211", "page": 55, "text": "۴۴\n\nپر دين محمدي صلي الله عليه وسلم هر کله چه ناداني ولي علمي پر نزد پروردګار د عالم سبب د عذر عقوبت نشته د ګناه نه کيږي ډير غاړه د هر مسلمان پر ځاي کښي چه وي حاصلول د علم دين فرض ده بلکه بحکم ديدي حديث شريف چه كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْئُولُ عَنْ رَعِيَّتِهِ يعنى ټول تاسي چوپان ياستى و ټول تاسي پښتيدي کيږي له رعيت خپل پر هر سري مسلمان فرض ده چه اول ټول اندامو خپلو لره چه لاس و پښه و سترګي و غوږ و ژبه و خيال ده و دا ټول رعيت د زړه د هغردي پخپل نيك دامرو کاندي بيا اهل و عيال و وينه و غلام\n\nخيال"}
{"book": "adl0211", "page": 56, "text": "۴۵\n\nخپلان چهغه رښتيت د يده دي وپوهاوي\nپھل نيک د امروکانډترخوئی حکم ظاهر و باطن دحَدث\nذکر شوي لره فرمان ويي وي بيان دوهم پر\nپيژاندني د اصل د قواعد د ايمان واصل قواعد\nكلين د ايمان واسلام چه په روايت دعمر رضي الله\nعنه له رسول الله صلی الله عليه وسلم بحديث\nد سائل ومسؤل نقل شوي داده چه اَلْاِيْمَانُ\nاَنْ تُؤْمِنَ بِاللهِ وَمَلٰئِكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ\nوَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدْرِ خَيْرِهٖ وَشَرِّهٖ\nيعنی ايمان عبارة له دي ده چه اقرار وکړي\nو باور ولري پر دي چه خدایتعالي يو ولاشريك\nسبحان"}
{"book": "adl0211", "page": 57, "text": "۴۶\nوملئکه وكتابونو ورسولانو بحقرسره دي و\nورځ د قیامت بتحقیق راتلونكې ده ویقین ولري\nپر دي چي خير و شر پر اندازه وارادي د خداي و\nده وَالْإِسْلَامُ أَن تَشْهَدَ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و\nمُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَوَةَ وَتُؤْتِيَ\nالزَّكَوةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَـ\nإِلَيْهِ سَبِيلًا يعنى اسلام عبارت لدي نهيني ده چي\nشاهدې وئى وادائى كړې پر دي چي نشته هيـ\nمعبود بغير له ذاته پاك د حق تعالي ومحمد ص\nعليه وسلم ليږلي دخداي ده و هميشه والي كـ\nپه پنځه وقته نمنزونو وركړي ذكوة ورو\nولري"}
{"book": "adl0211", "page": 58, "text": "۴۷\n\nولري مياشت دروژي وا داکړي په کوته\nدکعبي کښی مناسك دحج کہ توانائی وطاقت\nوي تالوه دتلی لطر ف دکوتی دكعبي مثلاً\nچه تند رست و په نان جوري او سي ونفقه\nعيال وخرج د لاري خپل مرخصتي له مير\nو پلاره آخيستي وي ولاره هم امن وي اصل\nدا یمان و اسلام هم دا ده چه بعبارة دحدث\nبيان کړي شه بیان دریم په فرضیت وفضیلت\nدزکوة کښی اکوک الحمد لله چه دامُلك د\nافغانستان دا د اسلام ده و په سبب دکثر\nد دينداري واکثره مسلمانان ديدي ولايت"}
{"book": "adl0211", "page": 59, "text": "۴۸\n\nله احکامو ضروريآ تو ددین باخره دي اما عبادتونه\nمالي پر بعضي طبعتو آسان دي پربعضي سخت وليتراحمها\nبنا پر حفه بعضي آياتونه رحد يثونه ومسئلي دكتابه\nچه په فرضیت د زکوة کښی راغلي دي شويدي پدا\nبیانیږي اما په آیاتو تو قرآني معنی د زکوة پر\nدري لفظه بقران کښی راغلي ځاي پر لفظ د زکوه\nوځاي په لفظ دصدقی وځاي پر لفظ د انفاق\nچرا هغه جلي څلور ده ليټرا يا تونه پد يځاي کېنا\nپر کشلو برابري لكه په ابتداء دسورة بقرة حق سبحان\nتعالي فرما يلي چه هديً لِلمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ\nبِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ\nيُنفِقُونَ"}
{"book": "adl0211", "page": 60, "text": "۴۹\nیُنْفِقُوْنَ ط یعنی قران لا رشود و نکی ده هغه پرهیز\nګارانو لره چه ایمان راوړي په غیب و کذا دي\nنمونځ و لهغه چه دويو ته مے عطا و مهرباني کړیده\nنفقه فريضه دي ورکوي چه اداد زكوة و نفقه\nدعيال صاحبانو د حق لره ده و عم دغه رنک کښي\nپِسورۀ د بقري په رلعه اول د جزو الف د لامٌ\nفرمايلي دي چه و اقیموا الصلوة و اتوا الزکوة\nو ارکعوا مع الراكعین ط یعنے محکم اوسي پر\nادا د نمنځ و ثوور کړي زكوة و ادا کوي نمونځ\nپجماعت له نمونځ كونكيو سره و هم پسورۀ بقره په\nربعه څلورمه کښي د جزو الف لام یْ فرمایلی"}
{"book": "adl0211", "page": 61, "text": "چد وأَقِيمُوا الصَّلَوةَ وَاتُوا الزَّكَوةَ وَمَا تُقَدِّمُوا\nلِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ\nبِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ط یعنی محکم اوسي پر ادا د نماند\nو ورکړی زکوة و هرڅه چه و ړاندي ليږي پام\nدنفسو خپلو لـر ما لـرد دنیا موئي ثواب دهمـ\nپر نزد خداي تعالي پرليشتيا سره خدا يتعالي په\nهرڅه چه تاسي ئي كوي بينا ده و بل بسورة د\nبقره پر۔ بحد دويمه له جـز و دويم کښي حق سبحا\nو تعالي دارنگ فرمایلي چهرانَّ الَّذِينَ آمَنُوا\nوَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَاَقَامُوا الصَّلَوةَ وَأتُوا\nالزَّكوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْ\nعَلَيْهِمْ"}
{"book": "adl0211", "page": 62, "text": "٥١\nعَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ يعنی په تحقیق هغه\nکسان چه تپلي وگْر زيد لي دي بطرف د خداي\nورسول وكړي ئي دي عملونه په بموجب د\nفرمان اورد ره ويلي ئي دي نمونځونه ور کړي ئي\nده زكوة همدي لره ده اجر ونزد دبدوي په\nتزد خدایتعالي ونر بدوي ويره پر دوي و نغمنا\nری\nگزيري دوي په قیامت کښي پسورة دنسا کشي\nپه بعه اوله دجز و شپژي فرمایلی دي چه لکن\nالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْ\nمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ\nوَالْمُقِيمِينَ الصَّلوةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكُوةَ"}
{"book": "adl0211", "page": 63, "text": "٥٢\nوَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَئِكَ\nسَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ط لكن راسخان\nمحکمان و اخلاص مندان پر علم لر بني اسرائيل\nو نور ومؤمنان ایمان راوړي په هغه څه\nچې را نازل شوي پر تا لکه ايا توني قراني\nو پر هغه څه چې را نازل شوي له کتابو\nپخوا لتا و ايمان راوړي په لمونځ کو نکیو و\nادا کو نکیو دزکوة مراد لهغه پیغمبران پخواني\nدي ولي چې هیڅ پیغمبر نده چې پر دین دهغه کښې\nلمونځ و زکوة به فرض نه وي و ايمان راوړنکي\nپخداي وورځ اخره چې قیامت ده هغه کړنې\n\nایمان"}
{"book": "adl0211", "page": 64, "text": "٥٣\nایمان راوړونکولره به در وي چه وه کړو\nاجرلوي و په سورة د مائدي کښي له ربعي\nڅلورمي له جزوشپږمي فرمائی چه اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ\nاللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ\nالصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ\nيعنی په تحقیق دوست ستاسي خداي ورسول\nدیده ومؤمنان دي ومؤمنان هغه کسان دي\nچه ودروي نمونځ و ورکوي زكوة د حال دا\nدوي بوقت د اداکولو د نمونځ وزكوة عاجزي\nوتواضع كوي و بسورة داعراف په ربعہ\nدویمہ لہ جُزو نهمی فرمائی فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ"}
{"book": "adl0211", "page": 65, "text": "۵۴\n\nيَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكُوةَ وَالَّذِينَ هُمْ\nبِأَيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ ط یعني نور زه به وي\nثابت کړم هغہ رحمت خپل لپاره د سفر چا\nپرهیز کوي لہ شرک او ورکوي زکوة فرض کړ\nشَوَي ولپاره د سغه چاچہ پہ آيا توځما نزِل\nشويو ثَمُنْرا ايمان راوړي د سورةِ انفال کشي\nپہ ږبږ څلورمہ لہ جزر ونهي پہ ابتداء د سو\nذكر شوي کشي فرمایی چہ الَّذینَ يُقِيمُونَ\nالصَّلوةَ وَمِمَّا رَزَقْنَا هُمْ يُنْفِقُونَ ط اُولئِكَ\nهُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقَّاً لَهُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ\nرَبِهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمُ ط یعنی ھغہ"}
{"book": "adl0211", "page": 66, "text": "چه اداکوي نمونځولهغه څه چه روني يم ورکړي\nدوي لره نفقه فريضه وركوي چه مراد زكوة و\nنفقه دچيشتن د حق ده همريادي مؤمنان\nپرحقه سره په ایمان برابر دجور واخلاص و هم\nدي لره دي مرتبي پر نزد پروردگار ديدري\nوبخشند ده تقصیراتو دید ري ئه تياره ده لياره\nديد ري مروري پاكرو پسوره د براءة كشي پد لعه\nڅلور مه له جُزولسمي پر توصیف د مؤمنان\nفرمايلي دي چه وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ\nبَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَا مُرُونَ بِالْمَعْرُور\nوَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلوةَ وَيُؤتُون"}
{"book": "adl0211", "page": 67, "text": "۵۶\nالزَّكوة وَيُطِيْعُوْنَ اللهَ وَرَسُوْلَهُ اُولئِكَ\nسَيَرْحَمُهُمُ اللهُ اِنَّ اللهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ یعنے سړی\nمؤمن وښځي مؤمني بعضی لد وي دوستان\nدي بعضی نور ولره دپوهاوي يوبل لره په نيکو\nکارونو و منع كوي ئي له بدو کارو و همیش كړی\nنمرنز و وركوي زكوة واهر په ځای كوي خدای\nورسول ديده لره هغہ كسان چه پدی صفا\nذكر شوي وشوه ژر بدوي چه خدای رحم\nوكاندي په دوی پريښتيا چه خدای غالب\nپه هرا مرودا ناده پهر شی و پسورة دابرهيم\nعليه السلام پر سه لږو څلورمه له خبره ديته"}
{"book": "adl0211", "page": 68, "text": "۵۷\n\nبطريقه امر فرمایل ده چه قُلْ لِعِبَادِيَ الَّذِينَ\nآمَنُوا يُقِيمُونَ الصَّلوةَ وَيُنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُم\nسِراً وَعَلا نِيَّةً مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لاَّ بَيْعُ\nفِيهِ وَلاَ خِلاَلُ یعنی و وایه بندگانونخما لره چه\nايمان راوړي ده داچه هميشه دي كوي نمونځ\nونفقه دكوي لهغه چه روزي م ورکړي دويته\nپه پته سره چه مراد لهغه نفقه ورکول دفقیرانوه\nبطريقه د پته وشکاره چه مراد په زکوة فريضه ده\nپخوا لدي چه را شي ورخ چه نه خريد شته ونه\nفروش په هغه ورخ کښے وند دوستی و خواطر\nخواهی چه مراد لروړځي د قيامت ده وپسوره"}
{"book": "adl0211", "page": 69, "text": "۵۸\n\nد مریم پر راجہ دو یمہ لخز و شپاړه لسم ایط\nد پند و موعظه سیرت محمودہ د انبیاء علیالسلایم\nاخباراً فرمائی چہ وَکَانَ یَأْمُرُ اَهْلَهُ بِالصَّلو\nوَ الزَّكوةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا ط یعنے و\nاسمعیل علیہ السلام چہ امري كاوہ اهل خپل لرہ !\nپہ گذارلود نمونزو و وركولود زكوة وو\nپرنود پروردگار خپل خوش کړی شوي ويسا\nد انبیاء پہ رابعه اوله لجز واوہ لسمی بطریقه ده\nاخبار فرمائی چہ مونز و زكوة بر جمیع امتاند\nتیر شویو فرض وہ چہ وَأَوْحَیْنَا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیا\nوَإِقَامَ الصَّلٰوةِ وَ اِیْتَآءَ الزَّکٰوةِ ط وَكَانُوا لَنَا\nعابدِ"}
{"book": "adl0211", "page": 70, "text": "۵۹\nعابدین ط یعنی وي هم ليږري بطرف د انبیاء عمل\nکول د فعلونو نیکو لره داد اکول د نمونځ ورور کول د\nزکوة و ده انبیا مر لره پر ستندکان سره لاخلاص\nولسعة دحج کشے په رابعه در عیمه له جز دارو لسمی\nپر صیغه د زیریه ئی فرمایل ده چرتے بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ\nالَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ\nعَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَوةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ\nيُنْفِقُونَ ط یعنی زيري ورکرہ په رحمت يي انتها\nمخہ عاجزانو لره چه یا د کړې شی نوم دخداي\nو ویریگی زرد ند دید وي وثيږي ورکړه عبر\nکو نگیولره پر هرڅه چه رسید و یو تر رسیدي"}
{"book": "adl0211", "page": 71, "text": "۶۰\n\nونږيري وركړه په اداكونيكودنمائن لره وخوكشان\nلره لهندڅه چې روزي هم وركړي نفقه فريضه و\nچې مرادتري زکوة وحقوق صاحبالنودحق ديو\nوركوي ئی وهم په اخردسورة حج په رابچه خلا آ\nله جز و اوه لسي بطريق د امري فرمائي چه فَاقِيمُوا\nالصَّلوةَ وَأتُوا الزَّكَوةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللهِ هُوَ\nمَوْلَيكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِير ط يعني نوري\nپشووږه وي نونځ ووركړي زکوة وپنجيوي\nپه خداي يعنی په کتاب وسنت ديده عمل وكړي\nوياري له وغواړي ودينه يارو دوست سنه\nنور نیک یار ونیک مددكارده وپسورة م\nمؤمنو"}
{"book": "adl0211", "page": 72, "text": "۶۱\nمؤمنون پہ ابتداء دسوره پرآید اول کشده\nو پر جزو اتلسم بمضمون د وعدي ونجات\nو خلاصئی فرمائی چہ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ\nالَّذِينَ هُمْ فِي صَلَوتِهِمْ خَاشِعُونَ وَالَّذِينَ\nهُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكُوةِ\nفَاعِلُونَ طيعي پر تحقيق خلاص شوه حغه مؤمنان\nچہ دوي پر لمانحن خپل کښي ويريد ونكي دي و حغه\nڅوک چہ لہ خبري باطلي پر هيز كونكي دي دحغه\nڅوك چہ دوي زكوة فرض کړي شوي لره اداکونگي\nوي و پسورة د نور بہ ربعہ در يمہ لہ جزد اتلسمي\nبطريقه وموعظه و پند لہ احوالود بندگانو"}
{"book": "adl0211", "page": 73, "text": "۶۲\nمحکمه اعتقاد و اخبار ائی فرمائی چه فِي بُيُوتٍ\nاَذِنَ الله اَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْکَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ\nلَهُ بِالْغُدُوِّ وَ الاْصَالِ رِجَالٌ لاَّ تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ\nوَلاَ بَيْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللهِ وَ اِقَامِ الصَّلوةِ وَاِيتَاءِ\nالزَّکوةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ\nوَالْاَبْصَارُ ط يعني پکور ونوکښي چي ئي امرکړی\nخدايتعالي چي سفه کورونه تعظيم کړی شي ونو ا\nد خدای پهغه کورونوکښي ذکرکړي شي چيرته\nلهغه مسجد ده پکورونکښي ميروندي چيشغو\nنه جو ږه وي د دي سوداکري واخسته ورانيو\nله يادولو د خداي وادا کولو د نمنز وورکولو\n\nد زکوة"}
{"book": "adl0211", "page": 74, "text": "۶۳\nدزکوة ویرنکي هغہ مي ونه لہ سوله وعذا بدہ\nورنوي چه مضطرب کينزي وګرځوي پهغه ورځ\nکښم\nزړونه و سترګي په هغه ورځ قيامت ده و هما\nپسوره دنور پہ مواخر څلور مه له خبر وا قليمي نظيما\nدامر و وعدي د رحمت دا رنگئي فرمايلي ده\nچه وَأَقِيمُوا الصَّلَوَةَ وَآتُوا الزَّكوةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ\nلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ يعنی پر پښوودروي نمو\nو وركړي زکوة و فرمان وړه وكړي رسول د خدای\nلرہ شائي چه رحمت کړي شے و پسورة د فرقان\nشال\nپه رابعد اولکښی له خبرو نهد لسمل پاره د تلبيه\nنور و پر صفت د بندګا نو خاصو چه حق تعالی"}
{"book": "adl0211", "page": 75, "text": "۶۴\nنسبت دهغوي بطرف خپل کړي فرمائي يي چه او\nالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا و پس ده\nيوه آيت کي فرمايلي ده چه وَ الَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا\nلَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَالِكَ ا\nقَوَامًا يعنے بندګان خاص د رحمن کسان دي\nچه شپه تيروي لپاره دپروردګار خپل په ي\nحال کشی چه سجده کونکي وي پشود مريدون\nوي مراد نمونزدشپي ده ونور بندګان خاص\nرحمن کسان دي چه هر کله نفقه کوي مالوا\nخپل نه له مخي داسرافه بمصرف دحراموي وسرا\nونه له جهت د امساک نه په نزكوة فريضه تنګد\nكوي"}
{"book": "adl0211", "page": 76, "text": "۶۵\n\nو دري په مينز د اسراف و امساك مينزه كوي دي\n١٩\nو بسورة د نمل په يمه در يمه له خبر و نهه لسمي پدي\nمضمون نزيري ئي كريده و لصفت د مومنانو صالح\nالعملو چه هُدًي وَ بُشْري لِلْمُؤْمِنِيْنَ اَلَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ\nالصَّلوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكوٰةَ وَهُمُ بِالْاٰخِرَةِ هُمُ\nيُوقِنُونَ ط یعنی قران لار شود ونكي و نزيري\nوركونكده هغه مؤمنانولره چه په پشو دمره وي\nنمونځ يعنى كوي ئي و وركوي زكوة و حال دا چه دئي\nپه امر داخرت يقين را ورونكي دي وباور لري په پشو\nدبقرې په يلمه د ویمه پر صفت د صاحبانو د پز\nو نیکوئی بطريقه د ستايني وتعريف پس له بيانه"}
{"book": "adl0211", "page": 77, "text": "۶۶\n\nڅو صفتي نور فرمايي چه وَأقَامَ الصَّلوةَ وَأتَي\nالزَّکوةَ ط وَالمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوا پـ\nوَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ پـ\nالبَأْسِ ط اُولئِکَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولئِکَ د\nهُمُ الْمُتَّقُونَ ط یعنی ونور صاحب دنیکوئۍ ځل چه\nچه پر پښو دروي نمونځونه هميشه كوي نمونځ اا\nورکوي زکوة و وفاکونکي دي پعهد ونو خپلو پـ\nهرکله چه عهد كوي وصبر كونكي وي پر شدت له\nد فاقی وولږي وناداري ورنژ وسختی وصبر کونه\nوي واستقامت و کاڼد پوقت د مقاتلي وجنالي\nسره له دښمنانو د يدين وهغه گروه چه پدی د\nصفتونـ"}
{"book": "adl0211", "page": 78, "text": "۷۷\nصفتونو ذکر شوي وو دي دي رښتيا ويونكي\nپدین کښې دوي دي پرهيزكونكي د سورة د لقمان\nپه رابعد دويمې له جز ويويشتمې پر استحقاق دهدايا\nورحمت پشان د محسنيئو د اهل ايمان فرمايئ\nچه هُدًى وَّرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِينَ الَّذِينَ يُقِيمُونَ\nالصَّلٰوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّکٰوةَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ\nيُوقِنُونَ ط يعنی قران لارښودونكي ده ورحمت ده\nد خداي لپاره د هغه نيكوکارانو چه برپاشودۀري\nنمونځ و ورکوي زكوة و دوي په سراي د اخرت\nيقين لري د سورة د برائت په رابعد دويمې له جزى\nديارلسمی پر دوه زايد مکرراً نمونځ وزكوة علامه"}
{"book": "adl0211", "page": 79, "text": "۶۸\nدر رسوخ د ایمان وسبب د امن و امان د مشركينوئى شرك\nفرمايلي ده ايت اول دا ده چِهِ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا وپـ\nالصَّلوةَ وَأتَوُا الزَّكَوةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللهَ ريـ\nغَفُورٌ رَحِيمٌ يعنې نوهر کله چېرته توبه وکاندِ مشرکا پو\nو پريږدي\nو پريښو ومُره وي نمونځ و ورکاندِ زكوة نور خالي كئ پري\nلار د پدوي و پري شرِدې هر چېرته چه تري و پرد\nتحقیقه سره خدائتعالى بخښونكى و مهربانده دا الا د\nدويم پدې مضمون ده چه فَإِنْ تَابُوا وَ أَقَامُوا :\nالصَّلوةَ وَأَتَوُا الزَّكَوةَ فَأَخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ ط و أَنا\nنُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ط يعنې نور كله چېرتها :\nتوبه وکاندِ مشرکان و پريښو ودره وي نمونځ ورکا :\nشركوة"}
{"book": "adl0211", "page": 80, "text": "۶۹\nزکوه نور ورونر ه ستایسے دي پدین دا سلام کښے\nوبیانه و وثر آیتوند لپارۀ د ھغۀ گروۀ چہ پوهیږي\nد پسورۀ د احزاب پہ ربعہ اولہ لہ جزو دوہ ویشتمے\nپھغہ شش وپاکوچہ میندي دمؤمنانو دي لہ\nبرکت د عمل نيك و برابره د غمازۀ و زکوۀ پوعدۀ\nد تمک در جس وپاك والي فرمائي چه واَقِمنَ\nالصَّلوةَ وَاَتِيْنَ الزَّكوة وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُوالَهُ\nاِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ\nالْبَيْتِ وَيُطَهِّرَ كُمْ تَطْهِيرًا لا یعنے پہ پشوودي\nنحنو تر و و رکړي زکوة و فرمان و به رکري خداي\nو رسول د خداي لره پر تحقیق غواړي خدایتعالی"}
{"book": "adl0211", "page": 81, "text": "چه یوسول تاسو كناه اي شتر ود پيغمبر د پاکي کاندي شکر\nتاسي له معاصيو پاکول لطافت ديدې آيت پښوي\nدقیقه کشوه چه اگر که شتري مطهرات دي سوي\nشرف د پاک والي ميندل ديدوي موقوف\nده ترادا د نمانز، ونركوة پوري وپسورة دفاطر\nپه رابعه څلورمه ل جزودوه وليشتم پوعدي چه\nاعطا و ورکولود اجرونز یادت کول پدې عينه\nاشارتې کريده چراِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتَا بَ\nوَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّاقِ\nعَلَانِيَةً يَرْجُوْنَ تِجَارَةً لَنْ تَبُوْرَهُ لِيُوَفِّيَهُـن\nأُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ غَفُورٌ\nشَكُورٌ پا"}
{"book": "adl0211", "page": 82, "text": "۷۱\n\nشکوراً یعنی په تحقیق سره هغه کسان چه لولي وتلاوت\nکوي قرآن د خدای لوه و پرپشو دمره وي نمونځ ونفقہ\nکوي لهغه څه چه م و نري م ورکرې دوي لره هغه\nصدقه نفلی په پټه کشی ونرکوه فریضه پرشکار\nامید لري پدي عملونوسود آکری و تجارت لره\nچہ کونه والي پر متاع ونقصان پر بیعہ دهغہ\nکشه\nونہ رسیژي تر څو و رسہ وي و تمامي کاند خداي تعا\nمزدونود يد وي و زياتي پرمزدونود يد وي\nبخشش کاند پردوي لدفضل خپلہ پہ تحقیق چه\nخدا يتعالي دہ بخښونکي ومزدو رکونکي پسوره\n۲۴\nد شوري پہ رابعہ اولہ لد جز و پنځه ویشتی پر صفت"}
{"book": "adl0211", "page": 83, "text": "٧٢\nد مؤمنانو چه استحقاق د وعدي د ثواب دابولج\nخير اخرت لد حق تعالی لري فرمایلی ده چه و الذیرة\nاسْتَجَابُو لِرَ بِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَوةَ وَامْرُهُمْ وَا\nشُورَي بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ  يعن\nولوب پر نزد د خداي نعمت باقي و ثواب د اخو\nلپاره دکسانو ده چه هغو قبول کړیده هڅه امرت\nخداي و پرلښوي درا وه مونز و کار و نددیار\nپطریقه د مشورت دي پر مینز د دوی کښي ولري\nخخه چه م دویو ته روزي ورکړي نفقدي وَا\nپلا ر د خداي کشی پر نیت دزکوة فرایض حوا\nالصدقید نقل و پسورة د مجادله کشی پر یام\nلپخزي"}
{"book": "adl0211", "page": 84, "text": "۷۳\nلض و اتدويشتي بطريقه دا مرفرمائي چه فَاِذْ لَمْ تَفْعَلُوْ\nوَتَابَ اللهُ عَلَيْكُمْ فَاَقِيْمُو الصَّلٰوةَ وَ اٰتُوا الزَّكٰوةَ\nوَ اَطِيْعُوا اللهَ وَرَسُوْلَهُ وَاللهُ خَبِيْرٌ بِمَا تَعْمَلُوْنَ\nيعني نور اگر که پودقت در لزويلو سره له رسول خداي\nفعل د صدقی وركولوهم ونکه و تيرکر خدايتا\nلتأسيعند حکم نور پرپشو ولري لمونژووركړي\nنركوة وفرمان وړه وکړي خداي ورسول دخداي\nلره وخداي تعالي دانا ده په هرڅه چه تاسي ئي کوي\nولسورۀ دمعارج پر ربعه دویمه له جزونهه ويشتي\nحق سبحانه وتعالي تشبيه دنفس د انسان په\nهلوع کریده و فرمايلي ئي دي چه اِنَّ الْإِنْسَانَ"}
{"book": "adl0211", "page": 85, "text": "۷۴\nخُلِقَ هَلُوعًا إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا وَإِذَا مَسَّهُ\nالْخَيْرُ مَنُوعًا یعنی تحقیق چہ انسان پیدا شوی د\nحریص و بخیل و بی صبرہ و بی توکل دی جهت\nچہ هلوع یو خنا وردہ دیو رستد غرہ دقانه\nلدغایته دحرصه پدیوہ ورځ را شد د اوہ جزیه\nخوړي و او بید ا وه سينوشکی و لد نهايته د\nبخل پیھیچ حیوان بل نه رواداریږي تراخري\nورځي پوري مثلا يوه غره لوي کيژي و له دي\nيي توکلی و ناستا یینی و نا پیژندني پر منعم حقيق\nلِدِ ما شامد تر صباح دومره قدر غمد قوت د\nخويي چہ بوقت د صباح کشی برا به دیوه ملخ لشکر\nو بـ"}
{"book": "adl0211", "page": 86, "text": "۷۵\nوې ویلی شوي دي اگرکە عموماً پروحولي د نفسر بشري\nدانسانې هم د غه خاصیت ده اما پواسطه د پر\nپشودړه ولود نمانځه ودرکولو د زکوة النسان لدغۀ\nصفت ذمیمہ را وځي لگہ دانگہ حق تعالیٰ فرمائی\nچي الاَ الْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَوَتِهِمْ\nدَائِمُونَ وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ\nوَالْمُحْرُومِ ط یعنی مگر هغه مونځ کو نکي چې دوي پر\nاداد نمانځه خپل همیشه گي لري چه ترک و ندي\nقضا کوي ونور هغه څوک چې پر مالونو د يد وي کښي\nحق ده پیش ندلي شوي مثل د زکوة مقرره وصدقا\nوظیفه کړی شوي لپارۀ د فقیر غوشتونکي و محتاج"}
{"book": "adl0211", "page": 87, "text": "۷۶\n۲۹\nچه له شرم دي غوښتي نشي ولې سورة د مزمل په رابعه\nدرېیمه د خبرو بقر د پشتمی اطریقرد امر فرمایلي چي وَأَقِيمُوا\nالصَّلَوٰةَ وَأَتُواْ الزَّكَوٰةَ وَأَقْرِضُواْ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا\nوَمَا تُقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ\nهُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًاط وَاسْتَغْفِرُواْ اللَّهَ ط إِنَّ اللَّهَ\nغَفُورٌ رَّحِيمٌ ط یعنی رپړې شوو ودروي نمو نزو درک\nزکوة وقرض وركړي خدای تعالي لره قرض شرافت\nدیوته ده لکه د امرنګه په نزد قرضدار مال د چانه\nضايع كيږي وهر وقت چي وغواړي سوحي هفه\nرنګه په نزد حق تعالی اجر وثواب دحسنات و ضايع\nونه خاوري كيږي وهرڅه چه بخپل ځان هم وليږ\nلپاره"}
{"book": "adl0211", "page": 88, "text": "۸۵\n۷۷\nلپاره د نفسو خپلوله نیکی مويي برئی هغه پر نزد\nخداي تعالي و اڅخه چه په نز دحق مینده کړي بهتر\nو بزركتر ده له هجيد ثوابه په تحقیق چه خداي تعالي\nبخشونكي مهرباننده ويپسورة دتوبه په را بعه اوله\nله جزويولسمی پطریقہ دامر ووعدی دتزکیه\nو پاكي پدي تسمیي فرمايلي ده چه خُذْ مِنْ أَمْوَا\nصَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ\nإِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنَ لَهُمْ وَاللهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ\nیعنے واخلہ له مالونو د يدوي زكوة فرض کړي شوي\nترڅو پاك وكړزي وي دوي وزياتي کاند مال دنیوی\nو حسنات اخروي د يدوي په هغه زكوة و دعا كوي"}
{"book": "adl0211", "page": 89, "text": "۷۸\n\nپر دوي پر تحقیق چه ردعاست امراضي ده لپاره ديدن\nو خدايتعالي اوريد و نكي و دانا ده و پسورة دبينة\nچه مشهور پر لم يكن ده بطریقه د امر فرمائی چه\nوَ مَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُ اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ\nحُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَذَلِكَ\nدِيْنُ الْقَيِّمَةِ ط یعنی وا مر کړي شوي ندي بندگا\nمکردا چه پرستش و كاندي خدايتعالي لره په\nهغه حال کښی چه پاك كونکی وي لپاره دهغه دین\nخپل لره وکږیږيدونكي وي له باطلي بطرف ده\nو پريږدي و ده ري نمونځ وور كاندي زكوة و انمك\nچه په غه فرمايلي شوي دین و ملت رشتياد\n\nوپسو"}
{"book": "adl0211", "page": 90, "text": "۷۹\n\n٣٢\n\nوپسورة دماعون پدی لعدڅلورمہ لدجزو ديشمی\nبطریقه د وعید دا رنگہ اګاهی ئ کړیده چه فَوَیلٌ\nلِلمُصَلِّینَ الَّذِینَ هُم عَن صَلَوَتِهِم سَاهُو\nالَّذِینَ هُم یُرَآؤُنَ وَیَمنَعُونَ المَاعُونَ ط\nيعنی لوسختے د عذاب ده لپاره د هغو لمونځ\nکونکو ریا ئیو چه دوی له نمانځه خپله غفلت\nکونکی دي هغه څوك چه ریا کوی پخپلو خپلوکښی\nوندنه کوی ومنع کوی زکوة دادوه ديرش ایت\nکریمہ ذکر شوی په لفظ د صلوة يوزاي ومتصل\nدلوہ بل ذکرشوي لدي جهت پکتاب دشرعیة\nالاسلام کښے راوړی چه اَلزَّکٰوةُ حِصنُ المَالِ"}
{"book": "adl0211", "page": 91, "text": "٨٠\nوَهِيَ قَرِينَةُ الصَّلَوةِ وَلَا يُرْفَعُ إِحْدَيهَا إِلَّا بِالْأَ\nخْرَى وَلَا يُخَالِطُ الصَّدَقَةُ مَا لَا إِلَّا أَهْلَكَتْهُ\nيعني زكوة قلم د مال ده له ماله چه زكوة وركړي شي\nکویا په قله کښي وساتل شه و زكوة قرين وسرښي\nولشتي ده سره له نمانځه وسل لۀ اسمان چه محل د\nقبول دعملوده يوي لۀ بله نه پورته كشري و نه بيل\nكيژي مال دزكوة له هيچ ماله سره مگرهغه مال ته\nهلاك كيژي وخاوري كيژي و اما ایتونه چه\nپدباب د زکوۃ بیله مقارنت د لفظ دصلوة د\nيو نل بي بقران مجيد كښی دی زياتي له ديرشم\nایت نوردي چه پدي ځاي کښی ذکرشوي دي\nيعني"}
{"book": "adl0211", "page": 92, "text": "۸۱\nبعضی پر صیغه‌ د امر و بعضی په مذمت د بخیلانو و\nمنع کونکو د زکوة و وعید بحق د دَوی و بعضی\nپر مدح د زکوة ورکو نکیو و وعده د رحمت\nلپاره د یـدَ وي ولپ‌سورة د توبه‌ په را جعه ریم‌الجزو\nسی لمغه‌ جمله‌ یوا یه‌ کریمه داده چه والذينَ يَكْنِزُونَ\nالذَّهَبَ وَالفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللهِ\nفَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي\nنَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ\nوَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا\nمَا كُنتُمْ تَكْنِزُون ه‌ یعنه‌ وهغه کسان چه لنجي دَخَلِه‌\nرحر صه‌ سر پس‌ كدي سر زرو سپین زرو نفقه"}
{"book": "adl0211", "page": 93, "text": "۸۲\nنه کوي په لار د خداي کښی زكوة فريضه ديده نور\nزيري ورکړه دوی لره بعذاب درد ناك هغه ورځ\nچه رلګول شي اور په هغہ گنجو په اور د دوزخ نور\nداغ کړي شي په هغه دينار و درهم سپین و چولي ديدة\nوشاوا ر خوند ديد وي وويل كيشي بوقت د عذا\nداده برانځه چه ذخيره همداييشوده لپاره د نفسو\nنور وبخشی او بال د هغه شی چه وی وکولم ذخير\nوحق د خداي نه ورکاره ولهغه جملي پسورة دال\nعمران پہ ریبر ظلومہ الجزو څلورمي تي فرمان\nدي وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَحْخَلُوْنَ بِمَا آ تَاهُمُ الله\nمِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَون\nبما بخلو"}
{"book": "adl0211", "page": 94, "text": "۸۳\n\nمَا بَخِلُوْا بِه يَوْمَ الْقِيَامَةِ ط وَلِلّهِ مِيْرَاثُ السَّمَوَاتِ\nوَالْأَرْضِ وَاللهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ يَعْنِي وَنْگَـنَّيْ\nهغه کسان چه بخیلي کوي په وركولو د زکوة په هغه\nڅه چه له مال د دنيا خدايتعالي دوي لره لفضل\nخپل وركړي چه هغه بخيلي كول بهتر ده دوي لره بلکه\nخوا مخواه هغه بخل بد تر ده دوي لره زر به وي چه\nپغاړه د يدي كښے اوثري كړي شے هغه زكوة چه\nنه ئی ده وركړي و خاص خداي لره ده ميراث\nد اسمانوو ځمكو و خدايتعالي په هرڅه چه کوي\nدانا ده و برابر د مضمون د يدي آيه كريمي بكتاب\nد صحيح بخاري ومشكوة په روايت د ابوهریره الله"}
{"book": "adl0211", "page": 95, "text": "۸۴\n\nعنه حدیث ده له رسول الله صلی الله علیه وسلم\nڅه مَنْ اتَاهُ اللهُ مَالاً فَلَمْ يُؤَدِّ زَكُوتَهُ مِثْلَ\nلَهُ مَالُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا اَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ\nيُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ يَاخُذُ بِلِهَزَمَتَيْهِ\nفَيَقُولُ اَنَا مَالُكَ اَنَا كَنْزُكَ ثُمَّ تَلَا وَلَا يَحْسَبَنَّ\nالَّذِينَ يَبْخَلُونَ الايه يعنی چا لره چه ورکړ خدای تعالی\nمال نوی ادا نکاندی زكوة د حقه صورت\nورکول کيږي مال ديده لره په ورځ د قیامت پشکل\nد مار چه له تيزي دزهرو ويښته دسرد هغه مارة\nتوي شوي وبك شوي وي وهغه مار اوتري\nکېږي پغاړه ديده کښی و نور هره داړه كنجددخو اونګيږي\n\nدید"}
{"book": "adl0211", "page": 96, "text": "۸۵\nدیده نیسی پچیئی روائی چه نه مال ستایمد و کنج ستام\nچه زكوة دهغہ دتۀ ور کړی پس لهغه ولوسته ری\nدخدای آیت ذکر شوي چه وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ\nيَبْخَلُونَ تراخره دآيه و پکتاب د صحیح مسلم پر مرويات\nد جرير زوي دعبد الله يَجَلى رضى الله عنه دا\nحدیث ده چه إِذَا أَتَاكُمُ الْمُصَدِّقُ فَلْيَصْدُرْ\nعَنْكُمْ وَهُوَ عَنْكُمْ رَاضٍ يعنی وفرمایل رسول د\nخداي صلى الله علیه وسلم چه هر کله را شي دوزن\nستایی جمع کو نکی دزکوة نور بايده دي چه سپنی\nو کرږی ولا رشی لتاسي راضي وخوشحاله پکی\nطریقه چه په شد وجه وخوشحالی سره له وړاندی"}
{"book": "adl0211", "page": 97, "text": "٨٦\n\nراشي و زكوة د مال خپل په شر صورت ادا کړي و\nصاحب د احياء العلوم په اسرار د زكوة دا رنګه\nبيان کړيده چې دا رنګه خدايتعالي له بندګانو\nانعام ده په نفسو و انعام ده په مالون و عبادت\nبدنيه شکر د نعمت د بدن ده وعبادت ماليه\nشکر د نعمت د مال ده و څوکي بښه ګي وي نصيب\nده په هغه ناخوا نمر د چې سره له دا ټولو نعمتونو\nبدني و مالي چې حق تعالي بندګانو خپلو و ته ورکي\nو په ورکولو د څلويښتمې يا لسمه د مال خپل مضائقه\nو عذر کوي و پس له عذره هر څوک چې وركوي\nپه نارضائی و په زوړ وركوي و پوهيږي چې\nپه امر"}
{"book": "adl0211", "page": 98, "text": "۸۷\nپه امر دادا کولو د زکوة خداوند حکيم علي الاطلاق\nجل جلاله ډير غرضها وقسمه خير لپاره د بندگانو\nبحکمت بالغه خپل تعبيت کړي دي مثل د غماز محکم\nپفرضيت دهغه کړي ترڅو په ياداش داداکولود\nهغه صاحب د برکت د دنيا و ثواب داخرت\nوگرزي بيان څلورم بفرضيت دکسب کولو لپاره\nدغوشتو د رزق حلال و بل له جملہ د ضرورياتو\nو مهماتو د يدين چه فرض عین قطعی ده پر هر مسلمان\nکسب کول دي لپاره د قوت حلال ترڅو پر حرام\nخوړوگرفتار نشي لکه دارنگه بحدیث شریف کښي\nراغلي چه طَلَبُ الْكَسْبِ فَرِيضَةً عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ"}
{"book": "adl0211", "page": 99, "text": "۸۸\n\nیعني طلب دکسب کولو فرض ده پر هر مسلمان بیان\nپنخم پدي کښي چي فاضلترين دکسبو غزا کول دي\nولي چي غزا کسب د رسول الله صلی الله علیه وسلم\nده اما بهترین د کسبو نو غزا کول دي په لاره د خا\nمخض په نیت د پوهي تر کولو د کلمي د توحيد ئي\nچي جهاد کسب د رسول د خداي صلی الله علیه\nوسلم ده لکه دا رنګه چي عبد الله مروي د عمر رضي\nالله عنهما دا حديث ئي روايت کړی ده چي قال\nرسول الله صلى الله عليه وسلم بُعِثْتُ بِالسِّيْفِ\nبَيْنَ يَدَيِ السَّاعَةِ حَتَّى يُعْبَدُ اللهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ\nلَهُ وَجَعَلَ رِزْقِي تَحْتَ ظِلِّ رُمْحِي وَجَعَلَ الذُّلَّ\n\nوَالصغَار"}
{"book": "adl0211", "page": 100, "text": "۸۹\nوَالصَّغَارَ عَلَى مَنْ خَالَفَ اَمْرِيْ وَمَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ\nفَهُوَ مِنْهُمْ یعنی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم\nمت\nو فرمایل چه پاڅولي شوي يم پر توره پر څو دقيا\nترڅو چه و پرستې يې تأسې خدایتعالی ديويازې\nچه نشته شريك دلره وكرزه ولي پر وس دكار يغما\nروزي ثمالا ند له سوري د نيزې شما و گرزه ولي ده\nخواري د سبك والي پر هغه چاچه مخالفت وكاند\nفرمان ځما له و هرڅوك چه مثال کاند ځان خپل\nسره له يوه قومه نويهغه څوك لهغه قومه لكه غويك\nچه ورنکاند تركوة و و نكاندِ غمونز و ونئيسي\nروزه و پرلستوڼي خپل کښي بت و ساتي هغه څوك"}
{"book": "adl0211", "page": 101, "text": "۹۰\n\nمشابه کيږي سره كفار و وحسابيشي له څو قومر\nاما مثل د مشابهت سره لغاز یانو داده چه پر\nنيت دغزا کولواسی و وسله وساتي و همیشه ارمه\nد جهاد پر زړه کشی لری دا رنگه کس لره که اتفاق\nدغزا ومقاتله کولور ندوليږي هم محکم دغازيانو کش\nده نه دا چه بمحض گفتار د خپلی ځان خپل مشابه\nسره له غازيانو جوړ کاندي ولي چه حق تعالي\nبقرآن مجید کشی لپاره دا مرادي دغزا نشته ی\nفرما يلي تر څو تردد عوي د منافقانو دروغ گویانو\nپعضه نشوه شي و هغه دغه آيه كريمه ده چه ويلوا\nلَوَرَادُ وا لْخُرُوجَ لاَ عَدُّ وَالَهُ عُدَّةً ینی که اراده درلودی\nمنافقانو"}
{"book": "adl0211", "page": 102, "text": "۹۱\nمنافقانو وتلولره هر کله تیار کړي بدي وه لپاره دتو\nاسباب د سفر پخوا حنلك وحقيقت دجها د بقراي\nد قول د صاحب د در مختار صرفول دطاقت دي\nپه کشت وخون کولوسره له کفارو پر بدن یا پا\nیا په عقل وفكر يا په ډير والي دسيا هي دلشكر يا په\nدواکولو د زخمیانو و تیاره ولود اوبو وږو دیوا\nدید وي مثل ديدي هر رنکه مدد چه سره له\nاهل اسلامه و يا شكست كفا رو وتـر سي سوي شي حكم\nدغز الرى بيان شيرم به ثواب د فضیلت دسنا\nدرحي د سرحد ود ملك د اسلام ولمنتوا بعد\nجهادرباط ده یعني سرحد داري دهغه بقرا بر دتو"}
{"book": "adl0211", "page": 103, "text": "۹۲\nد صاحب د در مختار پاتي کيدل ديو تولي دمسلمانان\nده پر بختو و سرحد دد ملك د اسلام چي په مقا\nبل دکفار روي وساتند د ملك ده له لاسرا چولو\nونشند د اهل کفر و ظلامو و دا مسئله په صحت سبالي\nچي يو منو تر د مرابط يعنی يو منون د هغه چا چي پر ختنو\nد سرحد د مسلمانانو لپار ه د ساتني پاتی شوي وي ثواب\nد پنځه سوه منو تر ولري و يوه روپي خرڅه ول په غزا\nکښی په ثوا ب د اوه سوه روپيي برا بر ده او که په هغه سرحد\nمرشي اگرکه وژل شوي نه وي پخداي ثواب د\nعمل دیدہ پس له مرگه جاري وي مثل دحاجي چي په\nلار د حج کښی مرشی و شخص سرحد دارله عذا به\n\nوسواله"}
{"book": "adl0211", "page": 104, "text": "۹۳\n\nوسوال د قبر بيغم وي و لقيامت لږ تږه چنل شهيد پاکخير\nول هولد دورزي د قيامت ایمن وي حاصل د اچه\nثواب دسجد داري پشرط د صدق دنيت لرحله\nزيات ده بلکه شخص سرحد دار پیللدي چه\nكُشت و خون وجنك سره له كفار و پيش شي ثواب\nدغازي وشهيد ميسرده بيان اوم په فرضيت\nد فرمان برداري د پادشاه اسلام په رضا و\nرغبت دزړه سره و اخلاص و صداقت کول سرله\nپادشاه مگرد ا چر غايه ديدي شخص غازي\nسره له مرابطه په لاند له بيعت د پادشاه اسلام دي\nوهر قدم چه كدي بفرمان دپادشاه دوقت دوي"}
{"book": "adl0211", "page": 105, "text": "۹۴\n\nلدي جهت چه له تقدير سبحاني وتدبيره آسماني ساتند\nد دين و ناموس د خلايقو ترلي په انتظام و پيوند\nد کار د سلطنت ده که سلطنت د اهل اسلام ترلي\nو با نظاموه صلحه وجنگ سره له کفارو هر دو په\nصورت نيو نكي ده هم شرعاً و هم عرفاً و كنه هر کشور\nچه له وجوده د پادشاه خالي وي يعنی پادشاه پهغه\nملك کښی ندوي بيله لاس اچولو د دښمن بیرحمی\nله تعدي دلاس او شرده ولوديو بل زیر وزیر پوته\nوکښت كيتږي ځه زاي مجال د صلحی و جنك سره له\nدښمنا نو بير ونیو پاتي کيتري لدي جهت حق سبحاً\nو تعالی له اقتصاد حکمت بالغه آیه کریمه چه يا ایها\nالذين"}
{"book": "adl0211", "page": 106, "text": "۹۵\n\nالَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي\nالْأَمْرِ مِنْكُمْ يَئ فرمايلي يعنى اي مؤمنكسانو چه ايما نم\nراوړي فرمان وړه وکړي خداي ورسول دخداي\nلره وفرمان وړه وکړي پا دشاهانو خپلو لره ترڅوا\nمورات د دين ودنيا ستاسي پرځاي پاتي شي وبي\nله دله ونشکيګي وهد غه رنګه رسول دخدای صلى الله\nعليه وسلم فرمان وړه د پادشاه ئ څلورم دغاټو\nو روژه و زکوة ئي فرمايلي ده لکه دا رنګه امام احمد\nترمذي پر وايت د ابوامامه رضي الله عنهم راوړي\nدي چه قال رسول الله صلى الله عليه وسلم صَلُّوا\nخَمْسَكُمْ وَصُومُوشَهْرَكُمْ وَأَدُّوا زَكَوٰةَ أَمْوَالِكُمْ"}
{"book": "adl0211", "page": 107, "text": "۹۶\nوَأَطِيعُوا إِذَا أَمْرَكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ\nیعنے ولولي پنځه وخته نمنز و نځيل و روژه ونیسے\nمیاشتی خپلی لره چی رمضان ده و ورکړی زکوة\nلره\nدما لونوخپلو وفرمان وږه وکړي پادشاه خپل\nبندوزي پمحبت دپروی کارخپل لدي جهت\nوسبب اصحاب کبار له مهاجرينوتر انصارو\nرضي الله عنهم بخوا له دفند ولو د وجود مبارك\nدخير البشر په ابوبکر صدیق رضي الله عنه بيعت\nوکړ پس لهغه پر مهم د دفن شروع وکړه نوپر\nمسلمانانو واجب ولازمه ده چی اطاعت و فرمان\nوږه د پادشاه اسلام مطابق یعنے برابر د خداي\n\nورسول"}
{"book": "adl0211", "page": 108, "text": "۹۷\n\nد رسول محض خیر د دین خپل کښي په رضا و رغبت\nو خوشحالي د خاطر پعمل راوړي ترڅو پواسطه د رضا\nل\nورکولو په امر د يدوي رضامندي د خدای ورسو\nحاصل کړی په زمره د بندګانو و فرمان وړ و نكيو\nمحشور وګرځي ولي چه پکتاب د صحیح مسلم پروایت د\nابو هریره رضي الله عنه دا رنګ حديث راغلي چه قال\nرسول الله صلي الله عليه وسلم عَلَيْكَ السَّمْعَ\nوَالطَّاعَةَ فِي عُسْرِكَ وَيُسْرِكَ وَمَنْشَطِكَ وَمَكْرَهَكَ\nوَأَثَرَةِ عَلَيْكَ یعنے پر تا لازمه ده رضا ورکول و قبلو\nل\nدا مر د پادشاه پسختے خپله و آساني خپله و په خوشحا\nخپله و غمګيني خپله و په اختيار و ولو و غوره کولو"}
{"book": "adl0211", "page": 109, "text": "۹۸\n\nد پادشاه وغندره کول د پادشاه دیو بل پر تابعی مستحق\nد هر احسان و نوازش چه خپل وگڼي د له طرفه د پادشا\nبل چا وته ورکړی شي و یا څوك له ځانه کښته و ګڼي\nد له طرفه د پادشاه لپاسه دهغه امرکونکی شي باید دی\nچه راضي وي د له امره د پادشاه زړه بَدَي نښي مدعا\nدا چه په هر حال فرمان دیودِ پر ځان لازم د ونیی\nو هر څو چه له عبدالله شروی د عباس رضي الله عنهما\nپکتاب د صحیح بخاري و صحیح مسلم روایت شوي داده چه\nاَنَّ رسول الله صلي الله عليه وسلم قَالَ مَنْ كَرِهَ مِنْ\nاَمِيرِهِ شَيْئاً فَلْيَصْبِرْ فَإِنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنَ السُّلْطَا\nشِبْراً مَاتَ مَيْتَةً جَاهِلِيَّةً يعنى څوك چه نه كاندِ\nخوش"}
{"book": "adl0211", "page": 110, "text": "۹۹\n\nخوش لہ پادشاه خپل پوشي نور بایدہ دي چہ صبر\nوکا ند پر تحقیق چہ هر څوك وُوت لہ فرما نِ دپادشاه\nبقد ر دِ يُوْ وَلِيشَت مري پر ليك د جاهلي او كراهي حمت\nبموجب دِ فرمان بر داري د پادشاه لكہ دا ر نكہ پخوا\nذکر شو يدي دا ده چہ خیر خواهي د خداي ورسول\nومؤمنا نو پر هر مسلمان فرض عين ده وخوا نخواه\nدا معني ظاهره ده چہ ساتنہ دِ دين الهي وجاري\nكول دِ شریعتِ محمدي صلي الله علیه وسلم و ساتنه\nدِ عزت و ننگ ونا موس دِ اهل اسلام تتول بموجو\nمسعودد پادشاه د مسلمانانو ترلي ري لدي جهتہ\nاطاعت دِ اولوالامر چہ ديث پخواني پہ سلك"}
{"book": "adl0211", "page": 111, "text": "۱۰۰\nدوجوب دنمانځه وروزه وزکوة راغلي بيان اتمر\nپدي چه خيرخواهي کول خدايتعالي وکتاب\nورسول ديده لره وخيرغوشتل کول پادشاها نو\nده\nمسلمانو وټولو مؤمنانو لره پر هر مسلمان فرض عين\nو د اخير غوشتل دخداي ورسول ومؤمنانولر عظمر\nارکا نو ديدين متين ده چه بقران وحديث په لفظ\nح\nد نضع ونصيحت راغلي ولي چه نصيحت په و صطلا\nد عربو محض خيرخواهي لره وائي لكه دا رنگه پسورة\nد توبه په رايحه څلورمہ لره رولسي حق سبحانہ وتعالٰي\nفرمايلي دي چه لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَىٰ\nوَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ\nاِذَا"}
{"book": "adl0211", "page": 112, "text": "١٠١\n\nإِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ ط یعنی نشته پر ناتوانانو\nو نادارانق و عاجزانو و ندیری ناجوړانو وند یحفه\nکسانو چه لد لاسه د نا رسي نه موجی پوشئ چه نفقه\nکاندي په لار دجهاد کشي تکلیف وگناه که چيرتي غزاته\nلار نشي هركله چه نيكخواهي وكاند خدا يتعالى و\nرسول دیده لره و همد دغسہ رنك په کتاب د صحیح مسلم\nلد تميم داري رضي الله عنه روايت ده چه اَنَّ النَّبِيَّ\nصلى الله عليه وسلم قَالَ اَلدِّينُ النَّصِيحَةُ قُلْنَا لِمَنْ قَالَ\nلِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ ق لِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ\nیعني رسول دخدای صلی الله علیه وسلم فرمایلی چه\nدین محض خير خواهي ده و ویل ما چه خیر خواهی لپاره دی"}
{"book": "adl0211", "page": 113, "text": "۱۰۲\n\nچاده وي فرمايل چه خیرخواهي خداي لره وكتاب ديه\nورسول ديده و پادشاها نود مسلمانانولووتو لو\nمؤمنانولین اما خیرخواهي كول خدايتعالي لره ايمان\nدر لودل دي په يووالي دذات وحقيقت داسما\nوصفات د خداي وپورته در لوده دكلمه طيبه و\nمراد پر خیښ شتن دکتاب ديده لره فرمان دیه\nدامر و نهي يره و تعظيم و تلاوت و محبت ديده ده\nو خیرخواهي كول رسول ديده لره عبارت لدایمان دپي\nپه پیغمبر يره ومتابعت کول دسنت دياره ده و خیرخوا\nكول پادشاه دمسلمانانو وعامه داهل ايمان پیر رعات\nدڅوشيئوا داکثری چه تول دهند فرض عین دي ام\n\nده"}
{"book": "adl0211", "page": 114, "text": "۱۰۳\nده بیان نهم په فرضیت دوفاء کولو پر عهد\nومذمت دعهد ماتونکيو وصفت دوفاءکونکيو\nپوهه شه چي په وفاء د عهد ده بایده دي چي پوه شي\nچي وفاء د د عهد پدین د اسلام دومره قدر لري\nده چي تري پورته امر نشته لدي جهت چي له نښي څخه\nدحق تعالي واقرار پعهد د الست تر بیعت دپاد شاه\nو تري کښته له هدیه بیع و شراء ومضاربت ونکاح\nو نور عقدونه و دا ټول عهد و پیمان ده چه پر\nما ترولو د يده کښي نقصان د دیني و دنياګي ده\nولدي جهت حق سبحانه و تعالي پر علاوه ترایا\nآیه کریمه ځای پرځای د امر وځای په نهي وځای"}
{"book": "adl0211", "page": 115, "text": "۱۰۴\n\nپوعده وخائی پو وعید وخائی پر مدحرد وفاء کونکیو\nوځای پر مذمت دعهد ماتو او نکیو ساتنی دعهد\nتاکید فرمایلی ود امجلی ځای پصراحه رخاي\nپکښا یته بیان کړیده و هرڅو آيتو ن صریح دي پدې\nځاي پر بيان دکښلو رازي پهغه ترتیب چد لقران\nمجید کشے کښلي دي لكه دا رنگه پسورة د بقرې پر ربعد\nاوللم جزو اولد پر مذمت دعهد ما توا ونکیو و\nوعید د ضلالت کولو ديد ري ئې فرمايلي چه وَمَا\nيُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِيْنَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ\nمِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ يعنى وگمره د کا ند خدا يتغالي\nپهغه مثل مګرهغه فا سقانو لره چه ماته وي عهد\n\nدخدائ"}
{"book": "adl0211", "page": 116, "text": "١٠٥\n\nد خدای پس ل محکم تړلو د هغه په سوره د بقره په لومړۍ\nاِوُ لمله خبرها ول خصوصاّ په بنى اسرائیلو وعموماً په ټول\nدانا موپه سبیل د امر و وجوب و وعدې د جَزاء نېکې\nفرمائى چې يَا بَنِي اِسْرَائِيْلَ ا ذْكُرُوْ نِعْمَتِيَ الَّتِي اَنْعَمْتُ\nعَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْ بِعَهْدِي اُوْفِ بِعَهْدِكُمْ وَاِيَّا يَ\nفَا رْهَبُوْنِ یعنى اي فرزند انو د يعقوب يا دکړي\nهغه نعمت ځماچه انعام کړي پر تأسي و وفاء وکړي\nبعهد ځما ترڅو وفاء وکړم بعهد ستايى وخاص لهما\nنبينۍ ووېريږي په ماته ولو د عهد و پيمان و بل پسې\nد بقره په ِراَبعہِ دريمه لمخه اوله بطريق د تعليم ئې\nفرمائى چه وفاءکول بعهد صفت د حق تعالى ده چه ټل"}
{"book": "adl0211", "page": 117, "text": "١٠۶\n\nأَتَّخَذْ تُمْ عِنْدَ اللهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللهُ عَهْدَهُ\nاَمْ تَقُوْلُوْعَلَى اللهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ ط یعنے ووایه یهود لره\nچه آیا اخیستے ھمده له نزد خداي یوعھد چه\nتاسی لره له اَڅه چه واي زیاتی لھغه عذاب بئ\nنکاند اوکھم دغہ رنکه وي خدایتعالی عھدوری\nخپلي لره خلاف نه کوي بلکه تأسي دروغ وايي اوپخپل\nانترأ وايي پرخداي ھغہ شئی چه نه پوهیږی وبل پسوښ\nدبقرہ پہ رابعه دریمہ له جزر واق له پہ مذمت د عھد ماته\nونکیوئ فرما یي چه اَوَكُلَّمَا عَاهَدُوْا نَبَذَهُ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ\nبَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ط یعنے آیا هرکله چه یهود ویو عهد\nوکړ عهد کړي بیا بدئ مات که ھغہ عھد فریقہ له دوي\n\nبلکه"}
{"book": "adl0211", "page": 118, "text": "بلکه ډیر لږ وي چه عهد شکنی لري ایمان نلرا وری\nپتورات و هو غه رنک پسورة د بقره پرلږعدد عیله\nجزود و یمی په کشد اوصاف د صاحبانود ترونیکئی\nمدحرد وفاء کونکیود عهدلره بیان کرئۍ ده چه وَ\nالْمُؤُفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوْا وَالصَّابِرِيْنَ فِي ا\nلْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِ أُوْلَئِكَ الَّذِيْنَ\nصَدَقُوْا وَ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ ط یعنے ونور صا با\nدبی ونیکے وفاء كوني دي بعهد وخپلو هر کله چہ عهد\nکوي سره لد خدایه یا سره لد خلقو ودا وفا كونکي بعهد\nشکیبا و صركوني دي به نقرو فاقر و په رنح وسختی\nو پوت د جنگ سره لد دښمنانو د دین و پسورة"}
{"book": "adl0211", "page": 119, "text": "۱۰۸\n\nد بقره په رابعه دريمہ لہ جزو دويمی بطريقہ دنھی وعید\nمؤاخذه کو لی فرمایلی چہ لَا يُؤَاخِذُ كُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ\nفِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ\nوَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ یعنے نہ نیسے تأسي خدایتعالی پہ\nیهوده ؤ چه پقسمو نوستأسي چہ واقع شی چہ پقول\nد امام اعظم رحمة الله عليه مراد لہ لغو قسم پہ\nناپوهي خوړل دي امَّا نیسے ومؤاخذه کوي تاسي\nپهغہ قصد چہ زړونہ ستأسي ئي کوي وخدایتعالی\nبخشودنکی ده وبرده بارده پہ تاخیر دعقوبت رپسې عذاب\nدال عمران په رابعه څلور مہ لہ جزو دریي بمضمون\nد وعید ډیر شدید فرمایلی دي چہ إِنَّ الَّذِيْنَ\nيَشْتَرُونَ"}
{"book": "adl0211", "page": 120, "text": "١٠٩\nيَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ\nلَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللهُ وَلَا\nيَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ\nأَلِيمٌ ٥ یعنے پہ تحقیق چہ ھغہ کسان چہ خرڅوي ھغہ\nعھد چسرہ لخدايے ئي تړلي دہ وقسمونہ خپلو لرہ پہ\nخوړئ يے پہ بھا اندکي ھغہ عھد ماتہ اويکي وقسم\nپدہ وغوڅوړونکيو لرہ ھيڅ نصيب نشتہ پہ سراي د\nاخرت لہ ثوابہ و نہ خبر کوي خداي تعاليٰ سولدي\nچہ پھغہ خوشحالہ شی ونہ ګوړي دويوتہ پہ نظر د\nرحمت پہ ورځ دقيامت ونہ پاکوي دوي لہ ککړ ائ\nدګناه ودوي لرہ بہ وي عذاب دردناک الم دھغہ"}
{"book": "adl0211", "page": 121, "text": "۱۱۰\n\nمنقطع نہ کرزي ونرسره لدي چہ عهد داهل اسلام\nپباب د تعطيل و مقاتلہ سرہ لدکفاروہ حق سبحانہ\nوتعالیٰ پوذاء کولودھغہ پسورة دنساء پہ ربعہ ديمہ\nدجزو پنڅمی دوه خایہ تاکید فرمایلی اول دا ایت کریمه\nفَانْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْ\nتُمُوهُمْ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا إِلَّا\nالَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ\nیعنےکہ جګرنۂ اونکئ شی کفارلہ ایمان وهجرت وكٹوي\nبندپانی کړي ووئ باسي ھہ چري چہ مومي دوي\nومہ پریږدي له دوي دوستي ومددكاري مکر\nمہ بندیانروي ومہ وژنی هغہ کسان چہ پیوندکا\n\nوپناه"}
{"book": "adl0211", "page": 122, "text": "١١١\n\nو پناه يوسي بطرف ديوه قوم چه واقع شوي ده پرمینزا\nستاسيے وحغه قوم عهد و پيمان چه حغه قبيله د بني\nخزاعه وه و آیت دویم دا ده چه وَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ\nبَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ\nوَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ط يعنې اوکد وي يو شخص\nوژلي شوي بخطا له يوقومه چه پرمیان ستاسيے وا\nد يدوي عهد وپيمان دصلح وي نو پر قاتل مسلماً\nده دیت اداکړي شوي په اهل دهغه مقتول وته\nوآزاده ول ديوه مرئى مؤمن و په ابتداء د سورة\nمائده په رابعه او لمله جزو شپږم بطريقه امر حتمی\nفرمایی چه يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ"}
{"book": "adl0211", "page": 123, "text": "۱۱۲\n\nيعني اي هغه کسانو چه ایمان مو راوړي ده وفاء وکړي\nپه عهد و چه یو تر بلئي کوي وفاء کري په عقود و شرعیه\nلکه عقد د شرکت وعقد د نکاح وعقد د بيع ومثل\nسك\nد يدوي وهم په سورة د مآیده په رابعه دویمه اْخره\nشپږمي بطریقه د تنبیه و تاکید په وفائي فرمائي چه\nوَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيْثَاقَهُ الَّذِي وَ\nثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَ أَطَعْنَا وَاتَّقُوا الله\nإِنَّ اللَّهَ عَلِيْمٌ بِذَاتِ الصُّدُوْرِط يعني وياد\nکړي نعمتونه د خداي چه انعام کړي دي پرتأسي\nو یاد راوړي هغه پیمان دیده چه عهد وتړە سؤ\nتاسې په ورځ د الست کښي هر کله چه و مو ویل چه\n\nوا مو رید"}
{"book": "adl0211", "page": 124, "text": "۱۱۳\n\nداموريده قول ستا و قبول مکه امر ستا و ویرنگی له خدایه\nتیتغا\nپر هیره ولود نعمت و ما ته ولود عهد چه تحقیق چه حد\nدانا ده پټا نخه چه سینو کښی پټ وي و بل پسورة د مائدة\nپر رابعه دویمه له ځرو شپږم په مذمت د عهد ماته\nاو نکیو و رسيد و د جزا بدي دو یوتہ دوہ آیتونہ کریمه\nمتصل دیو بل فرما يلی اید اول داده چه نَبِمَا نَقْضِهِمْ\nمِيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً یعنی نور په سبب\nد ما تبولو د يدوي پیمان و عهد خپلی و مرشړل\nدوي له رحمت خپل و و مکرزه ول زړوند ديدوي\nسخت چه تاثیر کو نکی نیشه له مشاهد يد آيات\nو آیه دویم داده چه وَمِنَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَىٰ"}
{"book": "adl0211", "page": 125, "text": "۱۱۴\nاَخَذْ نَامِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوْا بِهِ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ\nالْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ اِلَی يَوْمِ الْقِيَامَةِ ط وَسَوْفَ\nيُنَبِّئُهُمُ اللهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ ط یعنے د هغو چہ وي\nویل تر نصاری یو واخېست عهد و پیمان لدوي نو\nهيرې کڑو ترک ئي کړ بهرۀ وفائده دشي چہ پند ورسره\nشوی وه پهغہ و هغہ عهد مات کړ نو روام چوه\nپشوي پیمان ماتہ ول پہ میان د يدوي د ښمنۍ ظاهره\nو بغض د زړه تر ورځي د قیامت و نرو به وي چہ آگاہ\nکاندي دوي خدايتعالي پر مکافات بد پګناه اِنڅه چہ\nكول لد نقضہ د عهد وغيره و پسورۀ دمائدي پہ يو\nڅلورمہ لد جز و شپږمي هم د غدر زګر پہ مذمت\nد عهد"}
{"book": "adl0211", "page": 126, "text": "۱۱۵\n\nد عهد ماتدا ونکيوئی فرمائي دي چه لَقَدْ اَخَذْنَا\nمِيْثَاقَ بَنِيْ اِسْرَائِيلَ وَاَرْسَلْنَا اِلَيْهِمْ رُسُلًا كُلَّمَا\nجَاءَهُمْ رَسُوْلٌ بِمَا لَا تَهْوٰى اَنْفُسُهُمْ فَرِيْقًا كَذَّبُوا\nوَفَرِيْقًا يَقْتُلُوْنَ یعنی په تحقیق ترخو واخِيستِهِ عهد\nو پیمان د بنی اسرائیلو سره لرا یمانه و فرمان بردای\nد انبیاء و هر کله چه را غی دويوته رسول سره له هغو\nواحکامو شرعیه و بسبب د هغه چه و نه غوښتله نفسو\nد يدوي پورته کول د هغه تکالیفو و احکامو و یوی طایفه\nله انبيا وئی دروغ ثرن وويل ويوکرويی بناحقه\nمره کره و برعايت د عهد و پیمان د خدائ و نكر\nپسورة د مائِدي په ٤٠ بعله جزء أو کي بطریقه د توعيد"}
{"book": "adl0211", "page": 127, "text": "۱۱۶\nمؤاخذہ ئي فرمايلی دہ چه لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللهُ بِاللَّغْوِ\nفِيْ أَيْمَانِكُمْ وَلكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانِ\nيعني مؤاخذہ نكوي وندنيسي خدایتعالی پديهغہ\nچه په سوکند و ستايي واقع كیشري په نزد امام\nاعظم رحمة الله علیه لغودادہ چه پرناپوهي قسم\nوخوري پر ګمان ديدي چه دہ ونروي ولكن مؤاخذه\nکوي تأسي پهغه چه وتري قسمونه په زره وقصد وکري\nومات كري وپسورة دانعام په سلحه دویمه له جزواتمي\nبطیقه د امري فرمايلي ده وخبري ويركري ده چه دا حكم\nوفاء بعهد پرقوم د بني سرائيلو هم دغه رنكه وه دا\nچه وَ بِعَهْدِ اللهِ اَوْفُوْا ذلِكُمْ وَصُكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ\nیعني"}
{"book": "adl0211", "page": 128, "text": "۱۱۷\nیعنے وپعهد د خدا يتعالي وفاء وکړي پدي او امر ووصيت\nوکړ تا سے لره خدايتعالي شاي چه پند واخلي و بسورة\nاعراف په رابعه اوله له جز و نهمي په مذمت د عهد\nماتة او نکيو و نسبت د فسق دويو ته فرمايلي ده چه وَمَا\nوَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَإِنْ وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ\nلَفَاسِقِينَ یعنے نہ میندل ما اکثر اهم ذکر شویولره له وفا\nد عهده چه په ورخ دمیثاق تريلي وہ یا عهد چه په\nزمان د خوف و مضرت کاوه و په تحقیق چه میندل\nما و پاند دوي ماته او نکے د عهد ولہ حد بیرون تللی\nو بسورة اعراف په رابعه اوله له جز و نهمی همذغه\nرنگه په مذمت د عهد ماته او نکيو ورسيدل"}
{"book": "adl0211", "page": 129, "text": "۱۱۸\n\nد پاداش بد دویو تنئ فرمایلی ده چه فَلَمَّا كَشَفْنَا\nعَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَى أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنْكُثُونَ\nیعنے نور هرکله یوه وپه و دغهه هم کړه په عا د موسى\nعلیه السلام لدی عذاب و تاخیر هم وکړ تر مدی\nچه دوی هغه و ته رسید ونكي دي نور دوی عهد\nماتوي تر څو په بلا د غرقیدو گرفتار شوه و پسٹی\nد انفال په ربع اقل لخبر ولسیے پہ مذمت د عهد شکنان\nو نسبت د شر و بدی دو یوتہ فرمائی چه إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ\nعِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ\nعَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ\nمَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ ط یعنے پہ تحقیق چه بدترین د\nشور یلد"}
{"book": "adl0211", "page": 130, "text": "۱۱۹\nشوي دي ونكيو په حخ د نمکی په نزد پرده د کافر کسان\nدي چه کافر شوي دي نور دوي ايمان نه راوړي ولون\nبدترين د شوي دي و نکیوکسان دي چه عهد تړلي وي\nسره له تا نور ماته وي عهد خپل په هر وار ودوي\nپرهیز نه کوي له نقضه د عهد و نه ويئري له باني\nخواسته د خداي و پسورة دبراءة په رابعه دویمه\nله جز و لسمی په تاکید د وفاء د عهد فرمائی اگر کهنته\nعهد سره له مشركانو وي چه وبشر اللذين كَفَرُوا\nبعذابِ الِيمِ الَّا الَّذِينَ عَاهَد تُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ\nثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ\nاحَدًا فَاتِمُوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ"}
{"book": "adl0211", "page": 131, "text": "۱۲۰\nيُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ط یعنى و خبر ورکړ کافرانولره په عذاب درد\nناک په آخرت لیکن هغه څوک چه عهد مکر یده\nسره له شرکو راور رنکیو د لپر له دي څه شی کم نکر\nله عهدونو ستاسي و ياري و مدد کاري ونکړي يو\nتربله له دشمنا نو ستا سی پرجنک کښی نوی تمام\nکړي سره له دي عهد دوي لره تر مدې چه مقرر\nشویده په تحقیق چه خد ایتعالی دوست لري پر\nهیز کاران و متقیان ولېجله د تقوي وفا كول دي\nپعهد و پسورة ذكر شوي پهد ر بعد اقله له خبر وسے\nهمدغه رنکه لپاره د تاکید دساتني د عهد نهايي\nاگر کہ ھغہ عهد سره له کافرهم كري وي دا چه\nكيف"}
{"book": "adl0211", "page": 132, "text": "۱۲۱\nچِر كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدُ عِنْدَ اللهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ\nاِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْ تُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا\nلَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ اِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ ط یعنی څنگه\nبه وي مشرکانو لره عهد پر نزد خداي و پر نزد رسول\nدیده مگر هغو لره چہ عهد متړلي ده پر نزد مسجد حرام\nکاندی\nچه حدیږ برده نور ترهغه وقت چه دوی استقامت و\nبعهد خپل تاسي لره نو بر تاسي هم د غه رنگه مستقیم اوسئ\nپر پیمان خپل لپاره ديدوي په تحقيق چه خدايتعالي\nمت\nدوست لري پرهيز کاران چه پر عهد و پیمان استقا\nو کاند و په سابعه څلورمه له دَخِہ ولسمے پسورة د براءة\nپر مذمت د عهد شكلنالو و علامت د نفاق بدوی کشی"}
{"book": "adl0211", "page": 133, "text": "۱۲۲\n\nفرمايلی چه وَمِنْهُمْ مَنْ عاَهَدَ اللهَ لَئِنْ اتَينَا مِنْ فَضْلِهِ\nلَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ ٠ فَلَمَّا اتَهُمْ\nمِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوْا بِهِ وَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُوْنَ يعني له\nاهله د نفاق څوك ده چه سره دخدایتعالی ئی عهد\nوكړ چه چرته را كاند مالره خدایتعالی له فضله خپلیا\nهرکله به زکوه دهغه وركړو و هر کله به يُوْله جمله دنِيك\nکِرْدارانُونو دهغه هنگام چه ور کړ دوي لره له فضله خويم\nخپله مال ډير بخيلي ئی وكړه پهغه و حق د خدائی ورنکړ\nوشي وګرځه وه له عهده و پيمان د دوي ګرځيدونکي\nدي له امره وفرمانه وهغه غدرنګر پسورة د براءة پر\n٧٣\n٧٤ بعد اوله له جزد يوکښی بطریقه د تعلیم و تنبيه ئی فرما\nيلي\n\nچه"}
{"book": "adl0211", "page": 134, "text": "۱۲۳\n\nچِروَمَنْ اَوْفي بِعَهْدِهِ مِنَ اللهِ ط یعني وڅوك ده وفا\nكونكي زيات په عهد خپله خدايه چه كريم ده وكريم\nخلف دوعدي وماتول دعهد روا نلري نور وفا\nكونكي په عهد متصف بصفاتو دالله ده وعهد ماته\nمتصف بصفاتو دشیطان ده وپِسورة د رعد پر بڅه\nدويمه له جُزوديار لسمي پر مدحد دوفاكونكيود\nعهد فرمائی چِرا نَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الاَلْبَابِ الَّذِيْنَ\nيُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ ط یعنی بتحقیق\nپند پذير كيږي په ايتو نو دقرآن هغه صاحبان د\nعقلونو صافیو چه وفاكوي په عهد دخدا يتعالي وا\nتمت\nنه ماتوي هغه پیمان ودري ايت پس لدي په مذ"}
{"book": "adl0211", "page": 135, "text": "۱۲۴\nد عهد ما تـرا ونکیو و وعید بحق دید وي فرمایلی چه\nوَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ\nوَيَقْطَعُوْنَ مَا أَمَرَ اللهُ بِهِ أَنْ يُوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ\nفِي الْأَرْضِ أُولٰئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْءُ الدَّارِ\nیعني وهغو کسان چه ماته وي عهد د خدایتعالي\nپس له محکم تره لو د هغو و پریکوي هغه شئ چه خداي\nامر کړي په پیوند کولو د هغو و فساد کوي په مخ\nد ځمکي هم دوي لره ده لری والی له رحمت د حق و\nهم دوي لره ده جزا بده پـه دار د اخرت وهغه غه\nرنګه په سورة د رعد په ربع د ويم له جزو ديا لسم\nذکر شوي فضیلت د ف ناء د عهد پدي نسق فرماي\nچه دا"}
{"book": "adl0211", "page": 136, "text": "١٢٥\nچه دا وصف صفت دحق ده وغر فضيلت له صفت دحق\nنه ياتي به دي لكه دار نكدي فرمايلي چه إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ\nالميعاده یعنے په تحقیق چه خدایتعالي مخالفت نه کوي\nوعدي لره ويسورة دحل په سلهد خلور مه له خبروخواته\nمتواتر خلور ایت متصل ديو بل يو آيت امر پوفاء وا\nدري آيت نهي له نقض د عهده فرمايلي يه اوله داده\nچه وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدْتُمْ وَلَا تَنقُضُوالاً\nيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِ هَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمُ\nكَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ یعنے وفاء وكړي\nبعهد د خدایتعالي هر کله چه عهد موتوړ و مات نګړی\nپیمانو نه پس له محکم توب لود هغه وحال دا چه کړی دی"}
{"book": "adl0211", "page": 137, "text": "۱۲۶\nپمده تأسي خدايتعالي لره پوقت دعهد تره لو په اقرار\nخپلو شاهد په تحقیق چه خدايتعالي پوهيږي په هغه\nچہ تاسي کوي له نقضدو وفاء دعهد وايت دويم\nداده چہ وَلَا تَكُوْنُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْ\nبَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاه تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا\nبَيْنَكُمْ اَنْ تَكُونَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبى مِنْ اُمَّةٍ ط اِنَّمَا\nيَبْلُوْكُمُ اللهُ بِهِ ط وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ\nمَا كُنْتُمْ تَخْتَلِفُوْنَ ط یعنے مہ اوسے پمثل دهغہ شئي\nچہ وشكړوي وما تي که ريسے كحاني دتا رو خپل پلس\nتارہ ولو ومحکمے دحعہد وريګلره ولي چيري چيري شئے\nپیمانونہ وقسمونه خپلو لره خیانت و مکر په میان\nخپل"}
{"book": "adl0211", "page": 138, "text": "١٣٧\n\nخپل بسبب ديدي چه وي ګرو غير عهدي دي بيما\nستاسي نفع منده تره ويهو دا رته لـ کروه عهد کوني\nستاسي په تحقيق خد ایتعالي انري تاسي په وفاء د\nعهد وهر کله ظاهر کانديپاره ستاسي ورخ دقيامت\nهغه شئ لره چه پهغہ کشي اختلاف کوي وايت ديرم\nلهغه مجلدداده چه وَلَا تَتَخِذُ وا اَيْمَانَكُمُ دَخَلًا\nبَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمُ بَعْدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُوا\nالسُّوْ ءِ مَا صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيْلِ اللهِ ۚ وَلَكُمْ عَذَابٌ\nعَظِيْمٌط یعنے ومرنيسۍ عهد ورسوګند وخپلو لره\nغدر وفريب په میان ديوبل نور و نه لغزيګي يوقدّ\nپه لار دا سلام کشي پس له استواري وحکي کيدو"}
{"book": "adl0211", "page": 139, "text": "د مقد و وڅر کي تاسي اندوه و یرتږ په د نیا يسبب ديدي\nچه بياوه ريژي له لار د خداي چه وفاء دعهد ده\nو هم تاسي لره وريژي په اخرت کښے عذاب لوي\nوايت څلورم چه نهي فرمايلي داده چه وَلَا تَشْتَرُوْا\nبِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاط اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ\nاِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ط و مه خرڅروي و بدل نكري\nعهد د خداي و رسول ديده لره پر بها اند کي\nولي چه دوه عالمه په مقابل دعظمت ربز پرکيد\nخدايتعالي اندك ده د(ساتند د عهد دخداي)\nبهتره ده هم تاسي لره (وکروي چه وپوهيژي پسوره\nد اسري په ر بعد اولد له جبر و پنځه لسي په صغد د امر\nجائز دي"}
{"book": "adl0211", "page": 140, "text": "١٣٩\n\nدا مرجاثر مئی فرمایلده چه وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِ اِنَّ الْعَهْدَ\nكَانَ مَسْؤُلاً یعنی ووفاکړي په عهد په تحقیق چه حصا\nد عهد دي پښتيدلي شوي لدونا ولد نقضه چه کونی\nپښتيده کيثري دوي ولسورة د مريم عليه السّلام\nپه رابعه دویمه له جز و سپاره کښي پر سبيل د تنبیه و تعلیم\nپدي نمط ئی فرمایلده چه سره لدي چه خداي غا.\nو هیچالره سږ کړه مجال دچون وچر انشته بعهد دخل\nو فانوي نو بنده عاجز ماء موبلر و فرما بگر وفات\nد مخالفت ده داده چه لَا يَمْلِكُوْنَ الشَّفَاعَةَ اِلَّا\nمَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا یعنی قدر واخيتًا\nنه لوي ونتوانيثري شفاعت کول مگر څوك چه حيّري"}
{"book": "adl0211", "page": 141, "text": "۱۳۰\n\nله نزد دخدایتعالي یو عهد لپارده شفاعت سره لدايمانه\nو توحیده و چاته چه عهد ورکړي وي خدایتعالي\nمخالفت نه کوي و پسورة د مؤمنون په برخه اول کي\nجزو اتلسمي په مد حرد وفا کونکیو ووعده د فلاح\nڅرګنده\nو رستګاري ديدوي په لاندي آيه د قد افلح المومنون\nئي فرمائیلي . چه وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ\nرَاعُونَ وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَوَتِهِمْ يُحَافِظُونَ ط\nيعني ونور په تحقيق رستګار و ګر ز يدل هغه مؤمنان چه\nهم عهد و نوخپلو لره و امانتو نو لره رعایت کونکي دي\nنور رستگارو گرنز يدل هغه مؤمنان چه په نمزونو\nخپلوساتنه کوي چه نه ئي فوتروي و نه په نقصا\nادا دهغه"}
{"book": "adl0211", "page": 142, "text": "۱۳۱\nادادهفرکوي وپيسومة داحزاب پہ ربعہ څلورمہ لنجزو\nيويشتمے پہ مذمت د عهد شکنانو و وعيد دبانځو\nوسوال لدوي فرمايلي ده چہ وَ لَقَدْ كَانُوْا عَهَدُوا\nاللهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْاَدْ بَارَط وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ\nمَسْئُولًا یعنی و هر کله به تحقیق وه چہ عهد وکړ سوله\nخدايتعالي پخوا لدي چہ هیڅکله و نه گرځره وي شا\nخپلي پچنگي و د عهد د خدایتعالی پښتیده شوي دپو\nنولووماتنولو د هغو جزا موجي و هم د غدر نکہ پسوږ\nداحزاب پہ رابعہ څلورمہ لنجزو يويشتمے پہ مدحہ\nوصفت د وفاء کونکیو د عهد فرمايلي ده و پصفت\nپراند ديد وي تعريف کريده چه مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَا"}
{"book": "adl0211", "page": 143, "text": "۱۳۲\nصَدَقُوا مَا عَاهَدُ وا اللهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ\nوَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلاً يعني له مومنانو\nميرونه دي چه رشتيائى كره هغه شئ چه عهد ئي\nلي\nوه سره له خدايتعالي پرهغه شئ چه جنګ كول سره\nله\nكفارو وه نور بعض له وي وفاوكره نذر خپل له چه پدا\nد شهادت ورسيده و بعض له وي انتظار د هغه\nوعدي و برو تغير ورنكره عهد خپل له تغير وركول\n٣٤\nو پسورة ديسين په رابعه او له له جزو در ويشتمي حق\nسبحانه و تعالي بر سبيل وتهديد و تنبيه بر جميع بني\nنوع د انسان مخاطبه فرمائي چه أَلَمْ أَعْهَدْ اِلَيْكُمْ\nيَا بَنِي آدَمَ اَنْ لاَ تَعْبُدُ والشَّيْطَانَ اِنَّهُ لَكُمْ\nعَدُوٌّ"}
{"book": "adl0211", "page": 144, "text": "۱۳۳\n\nعدُوٌّ مُبِينٌ ط يعنی آیا عهد م نه کړي سره لرتاسي\nاي بنی ادمہ دا چہ پرستش ونکړي شيطان لره\nپه تحقیق چه شيطان همتاسي لره ده دښمن اشکارا\nوظاهره ده چہ فرمان برداري دشیطان عین پرستش\nد شيطان ده وعهد شکني اول فرمان د شيطان\nچہ بواسطه دبيفرماني د حق تعالي بندګان د\nخداي عهد شکن جوړه وي وپسورة دفتح په نهمه\nدريمه له جزو شپږویشتمی پر سبیل د تحريض پر وفا\nووعده ووعید د فرمایلي ه چہ اِنَّ الَّذِينَ\nيُبَايِعُونَكَ اِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللهَ ط يَدُ اللهِ فَوْقَ\nأَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَاِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ"}
{"book": "adl0211", "page": 145, "text": "۱۳۴\n\nأوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ اَجْراً عَظِيْماً\nیعني پر تحقیق چہ ھغہ چا چہ بیعت وکہ خدایتعاليٰ\nلرہ لاس د خدایتعاليٰ یعني قوت د خدایتعاليٰ پر\nوفاء کولوپوعدہ خپلي دورکولو دثواب لپاسہ\nدلا سودید وی دہ نور ھرڅوك چہ مات کاندي عھد\nپر تحقیق ماتيژي پر نفس خپل چہ ضررد ھغہ خپل\nځان تہ رسيژي و ھرڅوك چہ وفاء وکاندي پرھغہ\nعھد کړیدہ پھغہ خدایتعاليٰ لرہ نور ژربہ دي\nچہ ورکاندي دَ لرہ خدایتعاليٰ یواجر لوي وسوّرة\nد معارج پر ربعہ دَ ویمہ لخرونھہ ویشتمی پر مخکي\nوصفت د وفاء کونکیو ووعدي د جنت دوي لرہ\n\nفرمائی"}
{"book": "adl0211", "page": 146, "text": "١٣٥\nفرمانی چه وَالَّذِينَ هُم لِامَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ\nرَاعُونَ وَالَّذِينَ هُمُ بِشَهَادَتِهِمْ قَائِمُونَ وَ\nالَّذِيْنَ هُمْ عَلَى صَلَوتِهِمْ يُحَافِظُونَ أُولَئِكَ\nفِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ طيعی ونسبت په نجل وامسا\nو صفت د هلوع کوي نيشی هغه کسانولره چه دي\nهم امانتونوخپلو لره و عهد و نوخپلو لره رعات\nكونكي دي و هغه كسانو لره چه دري په گواهي\nد حق پر پیشو درید ونکي دي و هغه كسانو لره چه\nدوي پر نمنزو نوخپلو باند ساتونكي دي هغه\nكون چه پدي صفتونو موصوف دي به بوستاني\nدي په ورځ دقيامت گراني شونكي په ثواب دی"}
{"book": "adl0211", "page": 147, "text": "۱۳۶\n\nو زياتي لم پنځه در لیش ایت نو ر بيله دي آندريش\nکیدا\nایت کریمہ چہ پہ یځای کښے ذکر شوہ پباب دتا\nپہ وفاءد عهد اشار تا و کنایتا مسطور ومشهور\nپقرآن مجید کښے دہ چہ جملہ د عهد ونو و عقد ونو\nشرعي وعرفي داخل لدحکم ديدي ايتو نو کریمود\nذکر شويدي و اما حدیث شریف پكتاب صحيح\nمسلم پر وایت د ابو سعید خدري رضي الله عنہ\nرا غلي ده چہ قال النبي صلی اللہ علیہ وسلم لِكُلِّ غَارٍ\nلِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَرْفَعُ لَهُ لِقَدْرِ غَدْرِ بَینے\nهر غد ر کو نكي و عهد ماتہ او نکی لره بیرق ده\nپہ ورځ د قیامت چہ پورته کول کيږي بہ درہ کښي\n\nوَجَلِكِ"}
{"book": "adl0211", "page": 148, "text": "۱۳۷\nوجلي کړنه ول کيشري پقدرد لوئي دغدردیده چې\nفضسحت ورسوايي ديده وویسئی اهل د محشر والعياذ\nبا الله مِنَ العَدرِ بیان لسم په فرضیت دادا\nکښے\nکولو د امانتونو ومذمت د غدر وخیانت کولو پعضه\nوبل له جمله د خير خوا هي پادشاه د مسلما نا نو وعا مّه داهل\nايمانو ساتنه و ادا د امانتونوده چه رواج دکارونو\nوارامي و امان د خلقو جمله موقوف پر محافظت د\nیلی\nامانت دیوبل ده لکه دا رنکه حق سبحانه وتعالي فرما\nده چراتِ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَذُّوا الامانات إلى\nيَلِي\nاهْلِهَا يعني په تحقیق چه خداي تعالي امر کريد، وفرما\nي نه\nدي تاسو لره دا چر وسپاري امانتونه اهل د حقه"}
{"book": "adl0211", "page": 149, "text": "۱۳۸\n\nوانس رضي الله عنه ويلي چه قَلَّمَا خَطَبَ رَسُولُ اللهِ\nعَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا قَالَ لَا اِيْمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَلَا دِيْنَ\nلِمَنْ لَاعَهْدَ لَهُ يعنی کمه خطبه لولي رسول الله صلی الله\nعلیه وسلم مگردا چه پر خطبه کښی به ئی فرمایل پښته\nایمان چالره چه امانت کار نده و نشته دین چا لره\nچه پعهد خپل استوار و محکم نده خصوصاً عهد و امانت\nچه نفع و ضررد عامه خلایقو په غه کښی تړلي وي\nغدر و خیانت کول په غه کښی د شمنی د اخرت مظلمه\nد ټولو مسلمانانو پورته کول و په محشر ګریوان خپل\nپلاس د عالم ورکول دي نور بد ا پحال د هغه نادر\nو ګمراه چه پرحوضه د ملك د اسلام اسوده و مرفهه\nالحال\nوي"}
{"book": "adl0211", "page": 150, "text": "۱۳۹\nوي وسره لدي چه په لباس ظاهري وتلبيس د فريفي دعوا\nد بيده مسلماني وي امّا له خبث د باطن و فساد د\nعقيدي ولند والي د عقل پځاي د نيکخواهي وخير\nانديشي بد خواهي بد انديشي د اهل اسلام ئي\nشعار خپل جوړ کړي شيوه د مراودي و دوستی سره له\nدښمنانو د يدين مسلوکه و مربوطه لري وهميشه لپا\nد فتنی و فساد و شورش د ملك د اسلام آرزو مند\nوغوثر پهواوي و وجود نا پاك خپل مصداق ديوي\nديدي ايي کريمه کاږي چه فَتَرَي الَّذِيْنَ فِي قُلُوبِهِمْ\nمَّرَضٌ يُسَارِعُوْنَ فِيهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشَى أَنْ تُصِيْبَنَا\nدَائِرَةٌ فَحَسَى اللَّهُ أَنْ يَّاتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ أَمْرِ مِنْ"}
{"book": "adl0211", "page": 151, "text": "۱۴۰\n\nعِنْدِهِ يُصْبِحُوا عَلَی مَا أَسَرُّوا فِي اَنْفُسِهِمْ نَادِ مِيْنَ\nیعنے نوی وسینی تہ ھغہ کسان چہ زیرو ند دید وي\nناجوړۍ د نفاق ده وکوشش وشتاب کوي پدوستۍ\nویا ري دکفارۍ وائی چہ ویر یږو شلدي چہ ویرسۍ\nپرمثرا نقلاب د روز کار یعنے وائی ویر یږو چہ مسلمانان\nمغلوب وکفار غالب نشے بنا پر ھغہ دوستے ومراودہ\nخپله سره له کفار و وراندکو حق تعالي انديښنه یدا\nدید وي باطله کړې فرمائی چہ نور زربروي چہ خداي\nراوړي فتح لپار دمسلمانانویا امر بل له نژدي خپل\nلپاره د غلبې د اهل اسلام و شکست دكفار ونو را\nوکړہ منا فقانو لھغہ چہ پټی درلوده پر نفسونو\n\nخپلو"}
{"book": "adl0211", "page": 152, "text": "۱۴۱\nخپلوکښی لدویتی د کفار و نادمان و پشیمان بیان\nیو لسم پدي چه بدترین دخیانتونو خیانت\nکول دي پر بیت المال کښے لدي جهتہ چہ سبب دا\nبی پنګریګي د اهل اسلام و ضعف دیدین کثیری نري\nدافسوس و حسرت دہ پر حصہ رعیت چہ پر اداء د زکواة\nچہ امانت دبیت المال وحق دعامہ و خدمۃ\nمومنا نودہ چہ پر لار د دین کښے صرف شی له یحیی بخلی\nو حرصہ غد رو خیانت و کاند و یا پر حصہ عامل\nو ظابط چہ پس له غد چہ امین مقرر شی و پر پروي\nد بیت المال تفاوت و خیانت و کاند لدي جهته\nچہ اسباب د تقویت ددین متین و ساتند د ناموسس"}
{"book": "adl0211", "page": 153, "text": "۱۴۲\n\nد اهل د دين پعالم دظاهرکشی همدغمرہ پي دبيت\nالمال دي چر حق تعالي بحکمت بالغه خپل نظام د عالم ئي\nپر هم دغه روپو تړلي وڅوك چہ پدي روپيوکښي\nخیانت وکاند ظاهراً باعث د ضعف د دین و برباد\nیدل د ناموس د مسلمینو وسبب د تقویت د دشمنا نو\nبیدینوکيژي نور دا رنګه گناہ لویه په نور گناهنو\nکبیره و بایده چه قیاس نکاندي چه لقیامت باطن\nد یدین متین و شرع مبین خصم د هر خائن بد\nآهین وي لكه دا رنګه په کتاب د صحیح بخاري پړوات\nد خولہ ئي انصاري دا حدیث راغلي ده چه قالت\nسَمِعْتُ رَسُوْلَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عليه وسلم يَقُولُ إِنَّ\n\nرِجَالاً"}
{"book": "adl0211", "page": 154, "text": "۱۴۳\nرِجَالاً يَتَخَوَضُونَ فِي مَالِ اللَّهِ بِغَيْرِ حَقٍ فَلَهُمُ النَّارُ\nيَوْمَ الْقِيَامَةِ یعنی خولري انصارية رضي الله عنها\nوویل وا مرو ریده رسول الله صلی الله علیه وسلم\nلره چه ویلی په تحقیق چه بعضی خلق دي چه تصرف کوي\nپہ مال دخدا یتعالی کښی پنا حقه نو هممدي لره\nده اور د دوزخ په ورځ د قیامت بیان د واسط\nپدي چه دوستی ومرا وده کول سره لکفار و یا سره له\nدوستانو دکفار و وغوښه هوا ا و سیدہ لپاره د\nنتے وخرابي د اهل ا سلام كفر صريح ده نعوذ بالله\nنو\nمنها و له جمله د خیر خوا هي د خداي ورسول ومومنا\nعلم د دوستی و مراوده ده سره له دښمنانو د یدین\nدکوم"}
{"book": "adl0211", "page": 155, "text": "۱۴۴\nخواه مفند شمنان کفار وي يا بنام مسلمان اما\nنګله\nپیدار د حرب و داخل د حوزه د کفا ر وي لكه داء\nزا ي كفار دي\nمینی\nپسورة د مائده په ربله څلور مه لد خبر و شپرمي\nحق سبحانه و تعالي فرمايلي ده چه وَلَوْ كَانُوايُؤْمِنُونَ\nبِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَاءَ\nن\nوَلَكِنْ كَثِيرًا مِنْهُمْ فَاسِقُونَ ط یعنی کدوایی شانقا\nچه ایمان در لوداي بخداي و په رسول دید، و په\nآنخز چه نازل شويدی په رسول ديده نه یی نیوه\nكفار دوستان ولكن ډیر لد وي بيرون دي لد\nفرمان برداري د حق و هم پسورة دما يده په ربیع\nڅلور مه له خرو شتريی فرمایلی دی ده چي يَا اَيُّهَا الَّذينَ\nا منو"}
{"book": "adl0211", "page": 156, "text": "١٤٥\nآمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَي أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ\nأَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ\nإِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ، يعنے هرکسا\nچرا ايمانمرا وړي ده مه نیسی یهود و نصاري\nپدوستي چہ بعضے دوي دوستان دي بعضے نورو\nخپلو لره پر مخالفت ستاسي وهر څوك چہ لتا سى\nدوي دوست لري وميل دويوته كوي نوسپرتحقیق\nچہ هغه هم دغه رنکه لہ جملہ د يدوي وي وهمغہ\nرنگہ بیاب دکفارہ بنو لہ کفار و پحاشیه دتفسیر\nبيضاوي له کتابه د فايق دارنګه نقل کړيده چہ یو\nقوم لہ اهلو مكي مسلمان شرہ و پس له اسلامه خپل"}
{"book": "adl0211", "page": 157, "text": "۱۳۶\n\nهمدغه رنگه په مکه کښی سره له کفارو هغو وخت کښی\nکاوه نور رسول الله صلی الله علیه وسلم و فرمایل چه\nأَنَا بَرِيءٌ مِنْ كُلِّ مُسْلِمٍ مَعَ مُشْرِكٍ یعنی زه بیزار یم\nله هر مسلمان چه سره له مشرک وي قِيلَ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ\nوویل شو چه ولي يا رسول الله بیزاري د فرمايلي\nله وي قَالَ لَا تَتَرَاءَى نَارُهُمَا وي فرمایل چه باید\nچه ونه وینی یو تر بله اور یعنی بيله عذره شرعي\nدومره قدر نژدي والي په منزل و ځای د ناستو کښی\nد کافرو مسلمان روانده چه هر کله اور ولگوي هغه\nاور و نسره ووینی و لدنجا یه مسلمانانو صادقو له\nځاي د ډیر عبرت ده چه محض نژدي والي جسماني\n\nسره له"}
{"book": "adl0211", "page": 158, "text": "۱۴۷\n\nسره له کافرو سبب د بیزاري د رسول د خداي کيژي\nنو څرنګه ژغوراي ديدي چه دوستي ومحبت د بدوي\nنعوذ بالله پر زړه کښي جاي ونيسي و هم دغه رنګه\nده حکم د دوستي و مراودي سره له کسانو چه نوم\nمسلمان شميري و پر پناه و حمايت د كفار و ناست\nو انتظار د خرابي و زير و زبر کيدو د اهل اسلام\nدي پر ده کي د دين د سيد الانام لره بسبب د اغراض\nکانو نفسانيو خپل وري حقا چه دوستي ومراوده\nسره له دغو منافقا نوعين دوستي و مراوده سره له كفارو\nو غدر و خیانت صریح پر عهد و امانت د خداي دي\nتمار ده بیان دیا لسم پر فرضيت د امري"}
{"book": "adl0211", "page": 159, "text": "۱۴۸\nو نهي منکر و بل له جمله د خيرخواهي د مسلمانانو امر\nباالمعروف و نهي عن المنکر ده یعني فرمايل د مسلمانانو\nیو بل لره په نېکو کارونو و منع کول ویو بل لره له بدو\nکارو لدي جهت چې په دين د اسلام امر معروف و نهي\nمنکر پر هر چا چې علم لري و پوهيږي فرض ده چې بي\nعلمان و بيخبران وپوهاوي چې حق سبحانه تعالي دا امر\nپه قران مجيد په ډير ځايونو مکرراً فرمايل ده و په احادیث\nشریف ډير وارد شوید ه لهغه جمله یو ایه کریمه داده\nوَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ\nبِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ\nالْمُفْلِحُونَ ه یعني و باید چه وي لتاسي امتي چې وبولي\nخلق"}
{"book": "adl0211", "page": 160, "text": "۱۳۹\n\nخلق پطرف دينكي و وفرمائ پخپلو نورو او منع كاندله\nکارونو ناروا و وهغد كره د ويدي رستكاران\nو همدغه رنگہ پہ اسناد د احمد وابوداؤد\nترمذي په روايت د ابوهریره رضي الله عنه حدیـ\nده له رسول الله صلى الله عليه وسلم اِنَّهُ قَالَ مَنْ\nكَتَمَ عِلماً الْجَمَه بِلِجَامٍ مِنَ النَّارِ یعنے څوك چہ و\nپوشي يو علم چه وپوښتي له چا چه نه پوهيږي\nتيزه کیږي په ورځ د قيامت په تیزه د اور په خوله کیش\nوهمدغه رنگه په حاشیه د تفسیر بیضاوي كى\nراوړي چه رُوِيَ أَنَّ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ\nسُئِلَ مَنْ خَيْرُ النَّاسِ فَقَالَ أَمَرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ"}
{"book": "adl0211", "page": 161, "text": "١٥٠\nوَانْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأَتْقَاهُمْ لِلَّهِ وَاَوْصَلُهُمُ\nلِلرَّحْمِ يعنی روایت ده چه پښتيدی شوي دي رسول\nصلی الله علیه وسلم له بهترین د خلقو له رويه د عملو\nفروي فرمایل چه بهترين د خلقوامرکونکی تر د خلقوا\nدي په نيکوئي سره ومنع کونکي ترديد وي دي له بدي\nو پرهيز کارترديد وي ده خاص خدای لره وپیوند\nكونكي ترديد وي ده سره له خويشانو وتر بيانويان\nڅوارلسم په تفصیل د جزئیاتو دخیرخواهي\nکولو داهل اسلام یو تر بلر قَبْلَ لَه مجمله د خیر خواهی\nوخیر اندیشی دمسلمانانو محکمۀ آیه کریمه اِنَّمَا\nالْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ یعني\nپه تحقیق"}
{"book": "adl0211", "page": 162, "text": "په تحقیق سره مؤمنان یوله بله ودونه دی نو\nاصلاح کوی په مابین کښی د ودونواسی - پرټولو\nمسلمانانو باندی واجب او لازمه ده اصلاح اوښېګڼه\nد دنیا او د آخرت یوله بله سره - په غم دیو و بل غمجن\nکیدل او په ښادی دیو و بل خوشحاله کیدل - دحقوقو\nساتنه او دیو و بل تعظیم او د احترام مراعات او دیو\nو بل داحتیاج په رفع کولوکښی سعی کول - دیو او بل د\nدعوا و مخاصماتو اصلاح په عدل او حق بینی سره\nکول- د همسایه د حق او صله رحم مراعات کول-\nپه رانیولو او خرڅولو او نور و معاملاتو کښی یوله بله\nله رښتیا ویلو څخه کار اخیستل- د خپل توان په اندازه\nظاهراً او باطناً دیو و بل خیرغوښتل- او یو د بل زړه\nسره ساتل داتوله هغه شیان دی چه مسلمانان یه یو پر\nبل حق سره لری - رسول صلی الله علیه و سلم هغه بیعت\nچه له اصحابو څخه یه په ادا کولوکښی دلمانځه او ورکولو کښی\nد زکوة اخیستی په فایدۀ رسولوکښی د مسلمانانو یه هم"}
{"book": "adl0211", "page": 163, "text": "بیعت خُفی اخیت لکه چه په صحیح بخاری کښی له جریر\nبن عبد الله بجلی رضی الله عنه څخه په صحیح اسنادو ددی\nحدیث روایت سوی دی چه قَالَ بَايَعْتُ رَسُولَ اللهِ\nصَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلوةِ وَاِيتَاءِ الزَّكوةِ وَالنُّصْحِ\nلِكُلِّ مُسْلِمٍ - یعنی بیعت می وکړ د رسولعلیه السلام سره په\nاداکولو کښی دلمانځه او ورکولو کښی د زکوة او خیر رسول\nو هر مسلمان ته - خدای جل جلاله دی په حرمت دَادوَجانو\nدَخپلو دوستانو د ټوله اسلام ته دسعادت توفیق او دسُمی\nلاری هدایت ورکړی او په عزت او بقا د عمر دحضرت\nظل الله چه نن ورځ اولوا لامر او پاچا او ساتونکی دسنك\nاو ناموس داهل اسلام دی دا هیواد او دټوله اسلام\nهیوادونه له غارت او تسلط څخه دكفارو د قيامت تر ورځی\nپوری وساتی وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى"}
{"book": "adl0211", "page": 164, "text": "خاتمة الطبع\nالحمد لله و المنه چه دا رساله موعظه په امر او فرمایش\nد حضرت پادشاه دین پناه محی دین رسول الله دافع او\nقامع د بدعت واضع او رافع د سنت امیر ابن الامیر ابن\nالامير امير عبد الرحمن خان خلد الله ملكه وسلطانه له\nډیری مینی او محبت او خیر خواهی چه د مسلمانانو سره یه\nلرى دعامو خلقو د فايدي دپاره په تاریخ د ۱۷ د صفر\nختم الله بالخير والظفر سنه ۱۳۱۱ هجری نبوی صلی الله\nعليه وسلم په مطبعه کښی د دار السلطنة كابل حَرَّسَه اللهُ\nعن الافات والزلزل په اهتمام د گل محمد محمد زايي چا\nاولا رسوونکی د عامو و خاصو سو ."}
{"book": "adl0211", "page": 165, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0211", "page": 166, "text": "اسرقانین نسخہ نا قصہ کی تدوین واشاعت\nکے مقاصد کو مد نظر رکھتے ہوے یہ کتاب\nخالقیت ، معبودیت اور ربوبیت کے\nاحساسات کو اجاگر کرنے کے لئے لکھی گی ہے\nجوکہ کتاب کا اصلی مقصدیہی ہے۔\nاس کے برعکس اگر اس کتاب کا مطالعہ\nتنقیدی اور تحقیقی زاویہ نگاہ سے کیا جائے\nتو ہم پر یہ حقیقت منکشف ہو تی ہے کہ\nقرآنِ مجید کی آیات کریمہ سے جوطرح کا\nاستدلال کیا گیا ہے وہ فی الحقیقت اس\nآیات کی صریحاً توہین ہے۔\nیہی وجہ ہے کہ مصنف کو اپنے مقاصد\nکے حصول میں ناکامی اور نامرادی\nکا منہ دیکھنا پڑا ہے۔ اس کے علاوہ\nکتاب کا طرزِ تحریر بھی اس قدر پیچیدہ اور\nناقابلِ فہم ہے کہ اس کو پڑھنے سے قاری\nکو الجھن اور پریشانی کا سامنا کرنا پڑتاہے۔\nان تمام خامیوں کے باوجود یہ کتاب ایک\nخاص طبقہ کے لئے ضرور کشش کا باعث\nہو سکتی ہے جو کہ اس قسم کے موضوعات\nپر لکھی گئی کتب کے مطالعہ کے شوقین ہیں۔"}
{"book": "adl0211", "page": 167, "text": "[BLANK PAGE]"}