{"book": "adl0150", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0150\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/p5hqbzr9\n\n[ILL]\nرساله اول دینیات\n[ILL]\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0150", "page": 2, "text": "قال النبی صلی اللہ علیہ سلم\nمُرُوا صِبْیَانَکُمْ بِالصَّلٰوۃِ اِذَا بَلَغُوْا سَبْعًا وَاضْرِبُوْھُمْ\nعَلَیْھَا اِذَا بَلَغُوْا عَشْرًا\nیعنے پیغمبر صلی اللہ علیہ وسلم فرمودہ است۔ امرکنید کودکان خودرا\nبا دای نمازچون ہفت سالہ شوند۔ و بزنید آنہارا بترک نمازچون دہ سالہ شوند\nرسالہ اول دینیات\nکہ بعد از\nتصدیق قاضی القضاة افغانستان وعلمای ممبران\nالتحقیقات الشرعیہ برائے تعلیم دینیات مکاتب ابتدائیہ۔\nحسب الامر حضرت عالی متعالی معین السلطنہ\nصاحب افخم در مطبع سنگی دارالسلطنہ\nکابل طبع شد ..\n(سنہ ۱۳۳۵)"}
{"book": "adl0150", "page": 3, "text": "در تاریخ بیست چهارم شهر ربیع الثانی طبع شد"}
{"book": "adl0150", "page": 4, "text": "۳\nبسم الله الرحمن الرحیم\nحمد بیحد برب عز و جل نعت بیحد باحمد مرسل\nبر روان صحاب و آل کرام در رحمت کشاده باد مدام\nچون از میاسن وجود مسعود اعلیحضرت شهریار\nدیانت آثار اولی الامر مقدس ما اعلیحضرت\nسراج الملۃ والدین خلد الله تعالی ملکه\nالحمد لله تعالی امر تعلیم و تربیت تاسیس\nیافته و از حسن توجّهات بلیغۀ حضرت عالی\nمعین السلطنه صاحب افخم اطال الله\nتعالی عمره که بر طبق اوامر سنيّه و هدايات"}
{"book": "adl0150", "page": 5, "text": "۴\nشریف اعلیحضرت والا در انتظامات تعلیمیه جهد\nبلیغ نموده از وقتیکه نظارت معارف عمومیه\nدولت در وظایف ذات عالی شمولیت\nیافته با اینکه مدت قلیلی گذشته مگر بفضله تعالی\nحالت تعلیمیه و نظامیه مدارس و مکاتب\nترقی نمایانی نموده است و تعداد طلبه\nمدارس دارالسلطنه کابل هزاران هزار گشته بنا برین\nرسایل تعلیمیه نیز زیاده بکار شده این است\nکه رساله اول دینیات که در ابتدای تأسیس\nمدرسه مبارکه حبیبیه تالیف شده و تعداد\nکثیری ازان بطبع رسیده بود بتمام رسید اکنون\nحسب الامر حضرت عالی ممدوح در مطبع سنگی\nدار السلطنه کابل بار دوم امر طبع آن صادر\nشد از حضرت احدیت جل مجده بصد نیاز"}
{"book": "adl0150", "page": 6, "text": "۵\n\nخواهانیم که وجود مسعود اعلیحضرت شهریار دین\nمراحم شعار مارا بر اریکه سلطنت اسلامیه\nمستدام داشته ترقی و تعالی دینی و دنیوی\nو مادی و معنوی ملت باحمیت افغانیه\nرا در ظل عاطفت شان زیاده بر زیاده\nگرداند؛ وحضرت عالی متعالی معین السلطنه\nصاحب افخم را که قلباً پیرو اعلیحضرت شهریاری\nو ذاتاً متوجه تحصیل رضای متبوع مقدس\nخود میباشند در عامه خدمات دولت\nو امر تعلیم و تربیت و تهذیب اخلاق افراد\nملت موفق و کامیاب گرداند اللهم آمین\n(المؤلف حقیر عبدالرب افندم)"}
{"book": "adl0150", "page": 7, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nتکبیر تحریمه اللهُ اَکْبَرُ .\nثنا سُبْحَانَکَ اللَّهُمَّ وَ بِحَمْدِکَ وَ تَبَارَکَ اسْمُکَ\nوَ تَعَالَى جَدُّکَ وَ لَا اِلَهَ غَيْرُکَ .\nتعوذ اَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ .\nتسمیه بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ .\nسوره فاتحه اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ . اَلرَّحْمَنِ\nالرَّحِيمِ . مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ . إِيَّاكَ نَعْبُدُ\nوَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ . اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ\nصِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ"}
{"book": "adl0150", "page": 8, "text": "الْمَغْضُوْبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّآلِّيْنَ امِيْنَ\nسوره اخلاص بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ\nقُلْ هُوَ اللهُ اَحَدٌ، اَللهُ الصَّمَدُ، لَمْ يَلِدْ، وَ\nلَمْ يُوْلَدْ، وَ لَمْ يَكُنْ لَّهُ كُفُوًا اَحَدٌ،\nتکبیر اَللهُ اَكْبَرُ\nتسبیح رکوع سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيْمِ ۳ دفعه\nتسمیع سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ\nتحمید رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ\nتکبیر اَللهُ اَكْبَرُ، تسبيح سجده، سُبْحَانَ رَبِّيَ الْاَعْلٰى ۳\nتکبیر اَللهُ اَكْبَرُ\nتشهد اَلتَّحِيَّاتُ لِلّٰهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ\nاَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ اَلسَّلَامُ\nعَلَيْنَا وَعَلٰى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِيْنَ اَشْهَدُ اَنْ لَّآ\nاِلٰهَ اِلَّا اللهُ وَاَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ"}
{"book": "adl0150", "page": 9, "text": "٨\nدرود اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا\nصَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ\nاَللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ\nعَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ .\nدعا اَللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَ فِي\nالْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ .\nسلام السَّلامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ .\nدعای قنوت اَللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِينُكَ وَ نَسْتَغْفِرُكَ\nوَ نُؤْمِنُ بِكَ وَ نَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ وَنُثْنِي عَلَيْكَ الْخَيْرَ وَ\nنَشْكُرُكَ وَلاَ نَكْفُرُكَ وَ نَخْلَعُ وَ نَتْرُكُ مَنْ يَفْجُرُكَ اَللَّهُمَّ\nإِيَّاكَ نَعْبُدُ وَلَكَ نُصَلِّي وَ نَسْجُدُ وَإِلَيْكَ نَسْعَى وَنَحْفِدُ\nوَنَرْجُوا رَحْمَتَكَ وَنَخْشَى عَذَابَكَ إِنَّ عَذَابَكَ بِالْكُفَّارِ مُلْحِقٌ\nدعای بعد از نماز فرض اَللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ وَ\nإِلَيْكَ يَرْجِعُ السَّلاَمُ حَيِّنَا رَبَّنَا بِالسَّلاَمِ وَأَدْخِلْنَا"}
{"book": "adl0150", "page": 10, "text": "۹\n\nدارَ السَّلامِ تَبَارَكتَ رَبَّنا وَتَعالَيتَ يا ذَا الْجَلالِ وَالاكْرامِ\nطریق وضو\nچون وضو را شروع می کنی رو بروی قبله\nبر جای بلند نشسته اوّل بِسمِ الله العلیّ العظيمِ\nوَالحَمدُ للهِ عَلَی دِينِ الاِسلَامِ بخوان باز نيّت وضو\nرا نموده باين طريق نَوَيتُ اَن اَتَوَضّاَ لِرَفعِ\nالَحَدثِ وَ اسْتِبَاحَةِ الصَّلوةِ .\nباز هر دو دست را تا بند های آنها سه دفعه بشوی\nبعد ازان بدست راست سه دفعه آب گرفته در\nدهن انداخته بشوی اگر روزه دار نباشی یک\nدفعه غرغره نیز بکن و مسواک بهر حال بکن اگر\nمسواک نباشد انگشت شهادت بجای مسواک\nاست بعد از شستن دهن بدست راست"}
{"book": "adl0150", "page": 11, "text": "۱۰\nآب گرفته سه دفعه بینی خود را شسته بدست چپ\nبیفشان و صاف کن باز سه دفعه بر روی خود\nآب انداخته بشوی باز هر دو دست را تا\nآرنجها سه سه دفعه بشوی اوّل دست راست\nدوم دست چپ باز آب جدید گرفته همۀ سر\nخود را مسح کن و گوشها و گردن خود را نیز بهمان\nآب سر مسح کن باز هر دو پای خود را تا\nشتالنگ سه سه دفعه بشوی اوّل پای\nراست دوم پای چپ .\nتیمم\nاگر آب یافته نشود یا از ضرر آن ترس باشد\nپس در عوض وضو و غسل نیت تیمم کرده شود\nباین طریق نویت ان اتیمم لرفع الحدث"}
{"book": "adl0150", "page": 12, "text": "١٣\nوَ استبَاحَةِ الصَّلٰوةِ - و ترتیب تیمم چنانست - که\nاوّل خاک پاک یا چیزی که بر آن خاک پاک\nباشد طلب کرده شود و هر دو دست خود را\nبر آن زده بر روی خود بمالد باز دفعهٔ دوّم هر\nدست را بر خاک زده هردو دست خود را\nتا آرنجها بمالد چنانچه در وضو شسته می شد.\n\nاذان\nدر پنج وقت نماز در مسجدی باید که اذان\nگفته شود و اذان گوینده را مؤذن گفته میشود\nو مؤذن می باید که در جنوب شرقی مسجد ایستاده\nشود برجای بلند و هر دو انگشت شهادت\nخود را در سوراخهای گوش های خود گذاشته\nبآواز بلند بگوید - اَللّٰهُ اَکْبَرُ اَللّٰهُ اَکْبَرُ اَللّٰهُ اَکْبَرُ اَللّٰهُ اَکْبَرُ -"}
{"book": "adl0150", "page": 13, "text": "۱۲\nاَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ - اَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ\nاَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَّسُولُ اللهِ - اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَّسُولُ\nالله بعد ازین روی خود را بطرف راست\nگردانیده بگوید حَیَّ عَلَی الصَّلٰوةِ - حَیَّ عَلَی\nالصَّلوةِ باز بطرف چپ روی خود را\nگردانیده بگوید حَیَّ عَلَی الْفَلَاحِ - حَیَّ عَلَی الْفَلَاحِ\nباز روی خود را بطرف قبله کرده بگوید\nاَللهُ اَکْبَرُ اَللهُ اَکْبَرُ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ - در اذان\nصبح بعد از حَیَّ عَلَی الْفَلَاحِ دو دفعه اَلصَّلوٰةُ\nخَیْرٌ مِّنَ النَّوْمِ بگوید - بیرون مسجد اگر نماز\nبجماعت خوانده شود نیز می باید که اول\nاذان گفته شود."}
{"book": "adl0150", "page": 14, "text": "۱۳\n\nجواب اذان\nچون اذان گفته شود می‌باید که شنونده همه\nکار خود را گذاشته و سکوت نموده بآذان متوجه\nشود و گوش بنهد و هر لفظ را که مؤذن بگوید\nوی هم بگوید مگر خفیه بزبان خود بگوید و چون\nمؤذن حَیَّ عَلَى الصَّلَوةِ و حَیَّ عَلَى الْفَلَاحِ\nبگوید شنونده در جواب آن لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ اِلَّا\nبِاللهِ بگوید و چون در اذان صبح اَلصَّلوةُ خَیْرٌ\nمِنَ النَّوْمِ بگوید وی صَدَقْتَ و بَرَرْتَ در\nجواب آن بگوید .\n\nدعاء اذان\nچون مؤذن از اذان فارغ شود می‌باید که"}
{"book": "adl0150", "page": 15, "text": "۱۴\nهمه شنوندگان این دعا را بخوانند اَللّهُمَّ رَبَّ هٰذِهِ\nالدَّعْوَةِ التّامَّةِ وَالصَّلوةِ الْقَائِمَةِ اتِ مُحَمَّدًا\nالْوَسِيْلَةَ وَ الْفَضِيْلَةَ وَالدَّرَجَةَ الرَّفِيْعَةَ وَ\nابْعَثْهُ مَقَامًا مَّحْمُودَا الَّذِي وَعَدْتَّهُ وَارْزُقْنَا\nشَفَاعَتَهُ يَوْمَ الْقِيمَةِ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيْعَادِ .\nبعد ازان در مسجد رفته نماز بجماعت خوانده\nشود و زنان در خانه نماز بگذارند و در مسجد\nحاضر نشوند .\nوقت نماز فجر\nاز طلوع صبح صادق است تا برآمدن آفتاب\nو درین وقت دو رکعت سنّت و دو رکعت\nفرض خوانده شود ."}
{"book": "adl0150", "page": 16, "text": "۱۵\n\nوقت نماز ظهر\nاز زوال آفتاب است تا وقتیکه سایه هر چیز دو چند شود غیر از سایه اصلی و درین وقت چهار رکعت سنت خوانده شود و چهار رکعت فرض باز دو رکعت سنت .\n\nوقت نماز عصر\nاز دو چندی سایه است تا غروب آفتاب و درین وقت چهار رکعت فرض خوانده شود .\n\nوقت نماز مغرب\nاز غروب آفتاب است تا وقت گم شدن سفیدی که بجانب مغرب میباشد و درین وقت سه رکعت"}
{"book": "adl0150", "page": 17, "text": "۱۶\nفرض و دو رکعت سنت خوانده شود.\nوقت نماز عشا\nاز گمشدن سفیدی که بعد از سرخیت تا صبح\nصادق و درین وقت چهار رکعت فرض و دو\nرکعت سنت و سه رکعت وتر خوانده شود.\nطریق ادا کردن نماز\nبرائے ادا کردن نمازی باید بدن و جامۀ\nنماز گذارنده و جای نماز او پاک باشد. و\nعورت او پوشیده باشد اگر مرد باشد و از زیر\nزانو تا زیر ناف وی برهنه باشد نماز او درست\nنی شود و همچنین است زن کنیز مگر سینه\nو پشت و شکم او نیز عورت است و اگر زن"}
{"book": "adl0150", "page": 18, "text": "۱۷\nآزاد باشد و ماسوای روی و دو کف\nو دو قدم وی برهنه باشد نماز وی صحیح\nنمی شود و هر عضوی که عورت باشد به\nبرهنه شدن ربع آن نماز فاسد می شود حضرت\nرسول مقبول عليه الصلوة والسلام همیشه نماز\nفرض بجماعت ادا می کردند پس هر مسلمان\nکه پیروی آنحضرت را بنماید می باید که نماز\nفرض بجماعت ادا سازد برای نماز جماعت\nاول اذان گفته شود بعد از اذان چون نماز\nخوانان جمع گردند یا خود مؤذن یا شخص دیگر\nاجازه مؤذن در پس امام ایستاده شده رو\nبه طرف قبله نموده اقامت بگوید و ترتیب\nاقامت چنین است که بی گذاشتن انگشتان\nدر سوراخ گوشهای خود الفاظ اذان را"}
{"book": "adl0150", "page": 19, "text": "۱۸\nبزودی بگوید - مگر بعد حی علی الفلاح دو\nدفعه قد قامت الصلوة نیز بگوید بعد از آن\nباقی الفاظ اذان را بگوید.\nجواب اقامت\nچون اقامت گوینده به حی علی الصلوة برسد\nامام ایستاده شده و مقتدیان صفها را درست\nکنند و چون قد قامت الصلوة بگوید امام بطرف\nقبله درست ایستاده شده نیت نماز نموده تکبیر\nتحریمه بگوید و هر دو دست را تانرمه های\nگوشها رسانیده بعد از ان هر دو دست را\nزیر ناف گذاشته باین طریق که بدست راست\nبند دست چپ را بگیرد یعنی سه انگشت\nمیانه دست راست را بر بند دست چپ"}
{"book": "adl0150", "page": 20, "text": "۱۹\nبگذارد و دو انگشت دیگر را که انگشت نر ـ و\nانگشت كوچك می باشند بر بند دست چپ\nحلقه کند و مقتدی نیر همچنین کند باز امام و\nمقتدی همۀ ایشان ثنا را آهسته بگویند و\nبعد از ان امام تعوّذ و تسمیه را آهسته خوانده\nسورۀ فاتحه بخواند چون امام سورۀ فاتحه تمام کند\nپس امام و مقتدیان بآہستگی آمین بگویند بعد\nازان از كلام الله شریف یك سوره یا یك آیۀ\nدر از یا سه آیت كوتاه امام بخواند .\nدر نماز ظهر و عصر این همہ قراءت را امام\nبآہستگی بگوید و در نماز مغرب و عشا و\nفجر بآواز بلند بگوید و در نماز جمعه و عیدین\nنیز بآواز بلند بگوید مگر مقتدی درین وقت\nساکت ایستاده باشد و قراءت امام را بشنود"}
{"book": "adl0150", "page": 21, "text": "۲۰\nو در وقت ایستادن نظر خود را بجای سجده\nبیندازد بعد از قرائت - امام بآواز بلند و\nمقتدی آهسته تکبیر بگوید و همه ایشان رکوع\nکنند اوّل امام دوم مقتدیان باین طریق\nکه هر دو زانو را بهر دو دست محکم گرفته انگشتان\nهر دو دست را کشاده داشته باشند و سر\nخود را همراه پشت خود برابر و هموار بگیرند و\nهمه ایشان در رکوع سه دفعه یا پنج دفعه یا\nهفت دفعه بآهستگی تسبیح بگویند و در رکوع\nنظر خود را بر پشت پایها بیفگند باز امام بآواز\nبلند تسمیع گفته ایستاده شود بعد ازان مقتدیان\nنیز ایستاده بجای تسمیع تحمید بگویند و برای\nامام گفتن تحمید ضرور نیست باز امام بآواز\nبلند و مقتدی آهسته تکبیر گفته همه بسجده روند."}
{"book": "adl0150", "page": 22, "text": "۲۱\nدر وقت سجدہ اوّل هر دو زانو را بر زمین\nبنهند بعد ازان هر دو دست بعد ازان بینی\nبعد ازان پیشانی و انگشتان هر دو دست را\nباهم چسپانیده در میان هر دو دست روی\nخود را بنهند و انگشتان هر دو دست و هر دو\nپای را بطرف قبله کنند و بازوهای خود را\nاز بغل و شکم خود را از رانهای خود دور\nدارند و ساقهای خود را از زمین دور دارند\nو نظر خود را در حالت سجدہ بر نرمۀ بینی خود\nبیفگنند و در سجدہ سه دفعه یا پنج دفعه یا هفت\nدفعه تسبیح بگوید باز امام بآواز بلند و مقتدی\nبآہستگی تکبیر گفته اندکی بنشینند تا اینکه\nاعضای ایشان آرام گیرد - باز اوّل امام\nبآواز بلند و دوم مقتدی بآہستگی تکبیر"}
{"book": "adl0150", "page": 23, "text": "۲۲\nبگویند و باز بسجده بروند و به قسم سابق سجده\nکنند بعد ازین امام بآواز بلند و مقتدی آهسته\nتکبیر گفته همه برخیزند و اوّل روی خود را از\nزمین بردارند و دوّم هر دو دست و سوّم هر\nدو زانو را بر داشته ایستاده شوند.\nباز رکعت دوم را بطرح رکعت اوّل ادا\nکنند مگر ثنا و تعوذ نگویند و چون رکعت دوم\nادا کنند بعد از هر دو سجده تکبیر گفته بنشینند\nو نشستن باین طرح باشد که پای راست\nایستاده باشد و پای چپ فرش کرده شود\nو بران بنشینند و انگشتان هر دو پای را\nبطرف قبله برابر کنند و هر دو دست را بر هر\nدو ران قریب دو زانو بنهند و نظر را برسینه\nبیفکنند و تشهد بخوانند اگر نماز سه یا چار رکعتی"}
{"book": "adl0150", "page": 24, "text": "۲۳\nباشد بعد از خواندن تشهد همه برخیزند و باقی\nرکعات را نیز بهمین طرح بخوانند مگر درین وقت\nامام سورۀ فاتحه بآهستگی بخواند و هیچ آیه و\nسورۀ قرآن عظیم را بعد از فاتحه نخوانند و\nچون همه در رکعت اخیر تشهد بخوانند - بعد\nازان درود و دعا بخوانند بآهستگی باز امام\nبآواز بلند و مقتدیان بآهستگی اوّل بطرف\nراست دوّم بطرف چپ سلام بگردانند.\nاگر نماز فرض تنها بخواند پس هرچه برای\nامام خواندنی بود خود وی تنها بخواند بآهستگی\nو نمازهای سنت را نیز بهمان طرح فرض\nبخواند مگر در سنت چهار رکعتی لازم است که\nدر دو رکعت اخیر نیز سوره یا آیت کلام الله\nخوانده شود که تنها سورۀ فاتحه کافی نیست."}
{"book": "adl0150", "page": 25, "text": "۲۴\nدختران و زنان بالغه نیز بهمین طرح نماز ادا\nکنند مگر در وقت گفتن تکبیر تحریمه هر دو دست\nرا تا بشانه بالا کنند و هر دو دست را بر سینه\nبنهند و در سجده شکم را بر رانها بچسپانند\nو در وقت گفتن تشهد بر سرین چپ نشسته هر\nدو پای خود را بطرف راست برآرند.\nکوشش کنید که سوره‌های دراز و آیات\nدراز کلام الله شریف را حفظ داشته باشید تا در\nنماز قراءت کنید و هر شخص که آیت و سورهای\nدراز را یاد ندارد سوره اخلاص را در نماز قراءت\nکند.\nاگر جماعت بر پا باشد تو بهیچ کار مشغول\nمشو و علیحدہ نماز ادا مکن در هر حالت که امام\nباشد با وی داخل شو و هر قدر نماز بخواند"}
{"book": "adl0150", "page": 26, "text": "۲۵\nهمراه او بخوان هرگاه چیزی از نماز را امام پیش\nخوانده باشد پس بعد از اتمام نماز چون امام\nبطرف راست سلام بگرداند تو سلام نگردان و\nساکت بنشین و چون سلام دوم بگرداند تکبیر\nگفته برخیز و باقی نماز خود را کامل کن و تفصیل\nآن در رساله دوم مذکور است .\nو میباید که الفاظ و اذکار نماز بزودی خوانده\nنشود هر لفظ را بخوبی آهسته آهسته گفته باش و\nهر قدر افعال نماز باشند همه را بآهستگی ادا\nساز بطرف راست و چپ نباید دید و در\nدل لحاظ خدا را باید داشت هر چیزی که به\nزبان جاری باشد خیال خود را بمعنی آن متوجه\nباید کرد تا در خیال بزرگی خدا پیدا شود .\nبعد از خواندن نماز امام و مقتدیان را میباید"}
{"book": "adl0150", "page": 27, "text": "٢٦\n\nکه یک دفعه آیت الکرسی بخوانند و سی و سه دفعه\nسبحان الله و سی و سه دفعه الحمدلله و سی و\nسه دفعه الله اکبر و یک دفعه لا إله إلا الله وحده\nلا شریک له له الملک وله الحمد وهو علی کل\nشیء قدیر بآهستگی بخوانند و در اخیر اینهمه دعا کنند\nلفظ دعا را امام بگوید و مقتدیان آمین بگویند اگر\nعلیحده نماز ادا سازند نیز بهمین طرح اوراد ادا\nسازند و بعد ازان دعا کنند.\n(آیة الکرسی) اَللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ\nسِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَنْ\nذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ\nوَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ\nوَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ\nالْعَلِيُّ الْعَظِيمُ (دعا) رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ"}
{"book": "adl0150", "page": 28, "text": "۲۷\nوَتُبْ عَلَيْنَا اِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا\nحَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ رَبَّنَا اَفْرِغْ\nعَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ\nرَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً\nاِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ اَللّٰهُمَّ إِنَّا نَسْئَلُكَ الْهُدٰى وَالتُّقٰى\nوَالْعَفَافَ وَالْغِنٰى اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاهْدِنَا وَارْزُقْنَا\nوَعَافِنَا .\nنماز بیمار و مسافر\nهیچ وقت آدمی را ترک نماز جائز نیست در هر حالت که باشد بالضروره نماز بخواند اگر وضو نتواند یا آب نیابد تیمم کند و اگر ایستاده نماز خوانده نتواند نشسته بخواند و اگر نشسته نیز نتواند خوابیده باشارۀ سر بخواند و ترک نکند ـ و اگر باشارۀ"}
{"book": "adl0150", "page": 29, "text": "۲۸\n\nسر نیز نتواند تا خیر کند .\n\nمسافر بجای چهار رکعت نماز فرض دو\nرکعت بخواند مگر چون بمقیم اقتدا کند کامل چهار\nرکعت ادا سازد و چون مسافر امام باشد و مقتدی\nمقیم مسافر دو رکعت نماز خود را خوانده سلام\nبگرداند و مقتدی که مقیم است باقی نماز خود را\nکامل کند و قرائت نخواند اگر دو رکعت کابل\nادا نموده بود و اگر همراه امام یک رکعت خوانده\nبود دران وقت در یک رکعت قرائت\nمی خواند و در دو رکعت می خواند .\n\nنماز جمعه\n\nدر وقت نماز پیشین خوانده شود و دران روز\nسنت است که غسل کرده شود و جامه بدل"}
{"book": "adl0150", "page": 30, "text": "۲۹\n\nشود و خوشبوئی به بدن خود زده شود باز در مسجد\nجمعه رفته چهار رکعت سنت ادا کرده چون\nخطیب خطبه بخواند می باید که مردمان ساکت\nنشسته خطبه را گوش نهند - و در آن\nوقت هیچ نماز سنت و نفل نخوانند - بعد\nاز خطبه دو رکعت نماز فرض همراه امام خوانده\nامام بآواز بلند قراءت بگوید و بعد ازان\nچهار رکعت نماز سنت و دو رکعت باز\nسنت ادا کرده شود بعد ازان دعا کرده شود .\n\nنماز عیدین\n\nدر روز عید فطر غسل کردن مسواک کردن حست\nپاک پوشیدن و خوشبوئی زدن سنت است\nو بعد از نماز صبح پیش از رفتن به عیدگاه قدرے"}
{"book": "adl0150", "page": 31, "text": "شیرینی خوردن نیز سنت است بعد ازان\nصدقه فطر ادا کردن واجب است و آهسته\nتکبیر گفتن تا وقتیکه به عید گاه برسند نیز سنت\nاست - نماز عید دو رکعت بجماعت واجبست\nباین طریق که در رکعت اول بعد از ثنا و پیش\nاز فاتحه سه تکبیر بآواز بلند امام بگوید - و مقتدیان\nآهسته گفته همه ایشان دست ها را تا گوش ها\nرسانیده در میان تکبیرات دست های خود را\nبسته نکنند مگر در اخیر تکبیر سوم دست ها را\nبسته امام بآواز بلند فاتحه و سوره خوانده به رکوع\nبروند و در رکعت دوم اول قرائت گفته بعد\nازان سه تکبیر گفته بطرح رکعت اوّل ادا\nنموده برکوع بروند - و چون هر دو رکعت را\nختم کنند امام بر خطبه ایستاده شود و همه مقتدیان"}
{"book": "adl0150", "page": 32, "text": "۳۱\nبر خطبه گوش نهند و همه کار های خود را واگذار شوند\nعید اضحی نیز بطرح عید فطر است مگر در عید\nاضحی صدقه فطر نیست و پیش از نماز عید\nاضحی روزه داشتن سنت است یعنے از\nنماز صبح تا نماز عید اضحی چیزی نخورد و\nنیاشامد و در راه عید گاه بآواز بلند تکبیر گفتن\nنیز سنت است و دولت مند بعد از نماز\nاضحیه کند کیفیت اضحیه در رساله سوم مذکور میگردد\nانشاء الله تعالیٰ .\nبر زنان نماز عیدین لازم نیست و اگر\nبخوانند رواست مگر زنانیکه در برآمدن ایشان\nخوف فتنه نباشد .\nتکبیر - اَللهُ اَکْبَرُ اَللهُ اَکْبَرُ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ وَاللهُ اَکْبَرُ\nاَللهُ اَکْبَرُ وَ لِلّٰهِ الْحَمْدُ ."}
{"book": "adl0150", "page": 33, "text": "۳۲\n\nروز عید اضحی دہم ذی الحجه می باشد پس\nواجب است که از نماز صبح روز نهم تا نماز\nعصر روز سیزدہم بعد از هر نماز فرض که بجماعت\nادا شود تکبیر مذکور بآواز بلند گفته شود و\nبر هر فرد جدا واجب است و می باید\nکه متصل خلاص شدن نماز فرض باشد .\n\nنماز وتر\n\nدر هر سه رکعت وتر فاتحه و سوره خوانده شود\nمگر در رکعت اخیر بعد از فاتحه و سوره دست ها\nرا بگوش برده و تکبیر گفته دعاء قنوت خوانده شود\nو بعد از کامل کردن رکعت سوم تشهد\nو درود و دعا گفته سلام گردانیده شود ."}
{"book": "adl0150", "page": 34, "text": "۳۳\n\nتراویح\nدر ماه مبارک رمضان بعد از نماز عشا و پیش\nاز نماز وتر بیست رکعت نماز تراویح دو دو\nرکعت ادا کردن سنت است که بجماعت خوانده\nشود و بعد از هر چهار رکعت بقدر همان چهار\nرکعت استراحت نمودن سنت است و اگر\nتنها بخوانند نیز جایز است .\nدر تراویح همه ماه رمضان یک ختم کلام الله\nشریف سنت است چون ختم کلام الله شریف\nنباشد سوره های دیگر در تراویح خوانده شود\nخاص در رمضان بعد از تراویح نماز وتر\nبجماعت خواندن صحیح است در دیگر اوقات\nصحیح نیست و بعد از چهار رکعت چون استرحت"}
{"book": "adl0150", "page": 35, "text": "۳۴\nکند بنشیند و این تسبیحات را بخواند سُبْحَانَ\nذِى الْمُلْكِ وَالْمَلَكُوتِ سُبْحَانَ ذِى الْعِزَّةِ وَالْعَظَمَةِ\nوَالْهَيْبَةِ وَالْقُدْرَةِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْجَبَرُوتِ\nسُبْحَانَ الْمَلِكِ الْحَيِّ الَّذِي لَا يَنَامُ وَلَا يَمُوتُ\nسُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّنَا وَرَبُّ الْمَلٰئِكَةِ وَالرُّوْحِ\nاَللّٰهُمَّ اِنَّا نَسْئَلُكَ الْجَنَّةَ وَنَعُوْذُ بِكَ مِنَ النَّارِ\nيَا خَالِقَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ بِرَحْمَتِكَ يَا عَزِيزُ يَا\nغَفَّارُ يَا كَرِيمُ يَا سَتَّارُ يَا رَحِيمُ يَا جَبَّارُ يَا خَالِقُ\nيَا بَارُّ اَللّٰهُمَّ اَجِرْنَا مِنَ النَّارِ يَا مُجِيرُ يَا مُجِيرُ\nيَا مُجِيرُ بِرَحْمَتِكَ يَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ .\n\nنماز جنازه\n\nهر قدر عزیز و قریب باشد و بمیرد بر مرگ او\nفغان و نوحه نباید کرد و صبر باید نمود ـ و بدن"}
{"book": "adl0150", "page": 36, "text": "۳۵\n\n- او را شسته در کفن نموده شود - باز بیرون\nبرده نماز برؤ ادا شود باین طریق که میت را\nبطرف قبله سر او بطرف شمال و پای او\nبطرف جنوب بگذارند و امام مقابل سینه او\nایستاده مقتدیان هر قدر باشند سه صف\nیا پنج صف یا هفت صف که عدد صفوف\nطاق باشد ایستاده شوند و نیت ثنا برای\nخدا جل شانه و درود برای پیغمبر و دعا برای\nمیت حاضر نمایند و بقسم باقی نماز ها تکبیر تحریمه\nگفته دستهای خود را بسته کنند و امام با\nمقتدیان ثنا بگویند باین طریق سُبحَانَکَ\nاَللّٰهُمَّ وَ بِحَمْدِکَ وَتَبَارَکَ اسْمُکَ وَتَعَالٰی\nجَدُّکَ وَجَلَّ ثَنَاءُکَ وَلَا اِلٰهَ غَیْرُکَ .\nدر کلیه باست مقتدی هم رساله نفع المسلمین"}
{"book": "adl0150", "page": 37, "text": "٣٦\n\n(و بعد از تکبیر دوم این درود بخوانند)\nاَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰی مُحَمَّدٍ وَّعَلٰی اٰلِ مُحَمَّدٍ\nكَمَا صَلَّيْتَ وَسَلَّمْتَ وَبَارَكْتَ وَرَحِمْتَ\nوَتَرَحَّمْتَ عَلٰی اِبْرٰهِيْمَ وَعَلٰی اٰلِ اِبْرٰهِيْمَ\nاِنَّكَ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ .\n(اگر میت بالغ باشد این دعا را بخواند بعد از\nتکبیر سوم) اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا\nوَغَائِبِنَا وَصَغِيْرِنَا وَكَبِيْرِنَا وَذَكَرِنَا وَاُنْثٰنَا\nاَللّٰهُمَّ مَنْ اَحْيَيْتَهٗ مِنَّا فَاَحْيِهٖ عَلَی الْاِسْلَامِ\nوَمَنْ تَوَفَّيْتَهٗ مِنَّا فَتَوَفَّهٗ عَلَی الْاِيْمَانِ .\n(و اگر میت پسر نابالغ باشد این دعا خوانده شود)\nاَللّٰهُمَّ اجْعَلْهُ لَنَا فَرَطًا وَّاجْعَلْهُ لَنَا اَجْرًا\nوَّذُخْرًا وَّاجْعَلْهُ لَنَا شَافِعًا وَّمُشَفَّعًا"}
{"book": "adl0150", "page": 38, "text": "۳۷\n(و اگر میت دختر نابالغ باشد این دعا خواند شود)\nاَللَّهُمَّ اجْعَلْهَا لَنَا فَرَطًا وَّ اجْعَلْهَا لَنَا\nاَجْرًا وَّ ذُخْرًا وَّ اجْعَلْهَا لَنَا شَافِعَةً\nوَّ مُشَفَّعَةً .\nدر همه تکبیرات دستها را بگوش نبرند مگر\nدر تکبیر تحریمه و بعد از دعای تکبیر سوم تکبیر\nچهارم گفته ایستاده سلام بگردانند چون نماز\nجنازه خوانده شود بعد ازان به قبرستان\nبرده دفن کرده شود .\nتمت بالخیر\n(بقلم الفقیر سید محمد ایشان الکاتب تحریر شد)"}
{"book": "adl0150", "page": 39, "text": "۳۸\nنقل تصدیق قاضی القضاة افغانستان\nاین رساله اولی دینیات از ابتدا الی\nانتها مطالعه شد همه مسائل آن مطابق مذهب\nحنفی میباشد که هیچ مسئله از ان مخالف مذهب\nشریف نیست صحیح است فقط\nالراقم قاضی القضاة دستخط سیّد غلام محمّد\nرئیس محفل میزان التحقیقات\nمهر نائب قضای کابل مهر نائب قضای کابل\nملا میر فضل الله ملا عبدالمجید\nمهر نائب قضای کابل مهر مفتی محکمۀ کابل\nملا سیّد احمد ملا شاه ملوک\nمهر مفتی محکمۀ کابل - ملا عبدالحکیم"}
{"book": "adl0150", "page": 40, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0150", "page": 41, "text": "[BLANK PAGE]"}