صحیفه ۲۹۹ طرز محاربۀ جزوتامهای بزرگ و استعمال احتیاطها جلد پنجم

روز پیشتر از حرکات قطعیۀ محاربه تعرضهائیکه بر جناح چپ روسها اجرا
کردند ، روسها را به آن بازی داده نظر دقت شانرا به آنطرف جلب کردند ،
و مقصد یگانه خودشانرا که حرکت احاطۀ جنرال ( نوژی ) از جناح راست
بود بسر رسانیدند .
به بینید که در ینباب چگونه پلان و مانوره بکار برده اند : چنانچه گفته
شد که از طرف جناح چپ روسهارا به تعرضات شدیده خود مشغول ساخته
بودند ، در مرکز نیز از طرف تول غند جنرال ( نوجو ) بمددکاری طوپهای
سنگین چاپ بزرگ که از ( پور آرتور ) آورده شده بود بومباردمانهای
شدید اجرا ، و بحمایۀ آن هجومهای شدتناك جبهه را پیش میبردند . اگرچه
این هجومهای جبهه همگی از طرف روسها دفع گردید ؛ ولی هر انقدر عسکری
که در مرکز تول غند روس موجود بود همه کی در جای خود میخ شده ماندند
که اصل مقصد ژاپانها هم همین بود . در عین زمان جنرال ( اوقو ) نیز از هر
دو ساحل نهر ( هونهو ) بشدت پیش شده روسها را در موقع خودشان ثابت
قدم نمود ، و بر جعت کردن مجبورشان میساخت .
درین اثنا برای اصل مقصد که عبارت از حرکت تول غند احاطه جنرال
( نوژی ) از طرف جناح راست بود کوشش تمام ورزیده میشد . در اول
برای ستر این تول غند صنف سواری که با طوپخانه ها و مترالیوز ها و یکمقدار
پیاده تقویه شده بود بجانب غرب ( موکده ن ) فرستاده شده بود . برای
مقابله و دفع این احاطه در اول امر بدست جنرال ( قوروپا تکین ) يك قوتي مو
جود نبود . زیرا قوتهای اورا از هر طرف ژاپانها بکار گرفتار کرده بودند .
اما بمشکلات بسیار عظیم بعد از چند روزيك قوتی که احاطه را توقیف بتواند
جمع نمود . جنرال ( قوروپا تکین ) درین اثناء میخواست که تول غند مانده و


صحيفه ٣٠٠ محاربة روس و چاپان جلد پنجم

بیتاب جنرال ( نوژی ) را بيك عودت تعرضيه بسیار شدید محو نماید ، و همه
حاضری آنرا هم کامل نموده بود . اما چون دید که از طرف دیگر دره ( قوز
یان ) بدست یکی از پیشدارهای غول غند جنرال ( قوروکی ) در آمد ، و
( قوروکی ) ازان دره بشدت خود را در افگنده خط رجعت مرکز روس
را تهدید نمود از همه چیز در گذشته در شب (٩) ماه خالی کردن ( موکده ن)
و رجعت کردن را بر (تیه لینغ) امر نمود .
شایان حیرت اینست که در (موکده ن) ژاپانها عدداً بر روسها هیچ افزو
نی نداشتند . اما در خط آتش حرب روسها قطعات عسکریه ژاپانرا بيك
کثرت و تفوقی دیده بودند که هیچ امید آن را نداشتند . ژاپانها برای بردن
بازی شطرنج جنگ همه قوت های خودشان را صرف کرده بودند؛ و همه چیز
خود را فداساخته بودند ، آخرین طوپ ها و تفنگ های خود شان را
بخط آتش در اورده بودند ، عقب های خط محاربه را سراسر خالی کرده بودند
اساس اینگونه پلانهای جرأتکارانه ژاپانها از عطالت و سستگی روسها
پیش آمده بود .
این حرب از سر تا به آخر به تیرات معنویه تعرض تعبیه وی وسوق الجیشی
بدست آمده است . این حرب در باب نتایج درخشان مسلك تعرضی برای تاریخ
حرب مقنع و مسکت يك نمونه بیمانند يست . در حرکت پیش رفتاری اگر
يك ناكامیابی هم پیش شود بهمه حال بايك كاميابی دیگر تلافی میشود . اما در مدا
فعه مطلقه هرگاه یکباريك رخنه پیدا شود همۀ خط سقوط میکند که اینحرب
سنه (١٩٠٥) اینمسئله را بکمال صراحت اثبات کرده است .
پیش از انکه اثر خود را اکمال نمایم در باب تول غندهای طرفین معلومات
خود را اکمال کردن میخواهیم :


صحیفه ۳۰۱ طرز محاربه جزوتامهای بزرگ و استعمال احتیاطها جلد پنجم

قیمت دار ترین درس این حرب ژاپان و روس همین است که اساس یگانه
فتح و ظفر تنها عبارت از تکملات اسلحه، و تجهیزات، و صنایع جدیده نیست؛
بلکه مهمترین و نخستین ترین عنصر حرب (انسان) است. زیرا در هر حال
و هر وضعیت در هر صفحه محاربه مهمترین تاثیری که اجرا کرده است همانا
عناصر و موثرات معنویه انسان است.
دلاوری و فداکاری از خصایل لازمه حربست: اما هزار افسوس که
اینها کافی نیست. هر گاه ازين يك هر كس مطمئن باشد که تربیه عسکریه همه
اقسام تول غند بدرجه کفایه است در انحال این قوه معنویه و اعتماد که شرط
الزم موفقیت است حاصل میشود.
هر قوماندان که به او اطاعت کرده میشود از همین است که عسکر بر و اعتماد
تمام دارند. و چون قوماندان ازین ایمن شده عسکرش بر و همین اعتماد را دارد
فدا کردن حیات هزار ها انسان را طلب کرده میتواند. عسکر ها نیز چون دا
نستند که برای استحصال مقصد حرب به این ضایعات لزوم و احتیاج است بو
ظیفه های خودشان چابکی میورزند. در نول غند ژاپان این اعتماد و قوه معنویه
بدرجه مطلوب، و در روسها مفقود بود.
افراد و افسران روس، چون از اقتدار قوماندانهای خودشان امین
نبودند در خصوص بجا آوردن وظیفه خودشان يك سرعت و چابکی بر هیچجا
نی نشان نمیدادند. چونکه فداکاری که برایشان امر میشد آنرا بی فائده و بی
لزوم میشمردند. در يك کتابی که بعد از فن حرب، در روسیه نشر شده احوال
فکریه و روحیه افسران و افراد روس دران تصویر شده است. درین اثر
مذکور مینویسد:
«که در میدان محاربه در يك سپر شکاری شبکه در يك نقطه تنها و متروکی


صحیفه ۳۰۲ محاربه روس و ژاپان جلد پنجم

واقعه شده يك مقدار عسکر روس بايك افسر برای محافظه گذاشته شده بود .
برین سپر شکاری از طرف ژاپانیها متصل يك باران گله همیبارید . کسانیکه
از ناصر خود را از سپر بالا میکردند هماندم کشته میشدند . افسریکه در سپر شکا
ری بود در بودن خود و قطعه عسکریه خود درین سپرنك وتنها هيچ فائده
و مقصدی نمیدید این افسر به همراهان خود میگفت : «هر گاه جنرال (سقو
بله ف ) زنده میبود و بمن میگفت که : ( کپتان ۱ تولی خود را بصف نظام
حرب در اورده در زیر این آتش دشمن به خطوط موزونه پیش ببر . » من
این امر را هماندم مجری آورده . چونکه میدانستم که برای استحصال يك مقصد
به این فدا کاری ما لزوم دیده . حالا آنکه درینجا از بن ضایعات ما هيچ يك مقصد
و فايده تصور نمیکنم . ما درینجا بیهوده کشته میشویم، وقوماندانهای مادرا
قطرف، یعنی بیرون از دایره تأثیر دشمن بکمال استراحت و خاطر جمعی به راپور
نویسی مشغول میباشند . اینست که ما برای پر شدن را پور آنها کشته میشویم. »
پس در يك غند كه اینچنین افکار و حسیات ظهور نمايد ، قوة معنوية
آن تول غند بتمامها خلل پذیر شده میباشد که عاقبتهای الم انگیزی که از ان حاصل
میشود این احوال مجیبه روس نمونه مثال خوبی تشکیل داده است .
يك افسر دیگر روسی نیز در حق هیئت قوماندای روس در اخبار ( میلتر
و و خن بلات) این تفصیلات شایان حیرت را درج کرده است :
« در سراداره و کار تول غند روس، قوماندانها ئیکه اقتدار حقیقی عسکری
را مالك باشند موجود نبود ، بلکه کاتبها یعنی میرزاها موجود بود . این قوما
ندان ها بسببی که به اقتدار دادن يك امر قطعی مالك نبودند از بهر آنکه از بازخوا
ست رهانی یابند از حد زیاده او امر و تعليمات عمومی میدادند تا معلوم کنند که آنچه
از دست شان آمده در ان قصور نکرده اند . هر کار را به زیر دستان خود میکر


صحیفه ۳۰۳ طرز محاربه جزوتامهای بزرگ و استعمال احتیاطها جلد پنجم

دند ، واز انها کارهای غیر قابل اجرا طلب میکردند. در اثنای محاربه نیز معا
ملات قلمیه و کارهای نویسنده گی بدرجه بسیار بود که افسران كوچك برای
خلاص شدن ازین کارهای بی انتهای نویسنده گی محاربه کردن را در زیر کله
های دشمن ترجیح میکردند. چونکه بمجر دیکه محاربه به انجام میرسید افسران
خود را در پیش يك (بومباردمان اوراق) مییافتند. در نظر آنها ( بومباردمان
کله) ازین کارهای بیپایان اوراق نویسی زیاده تر قابل تحمل مینمود. »
( حس اعتماد مشترك) یعنی که يك بر دیگر اعتماد خودرا بدانند – از لوازمات
كاتی فتح و ظفر شمرده میشود که آنهم به این حاصل میشود که هر عسکر اول بر
خودوقوت خوداعتماد تام داشته باشد، و براقتدار عسکری و فکر تعبیه ئی قطعات
هم جوار خود نیز مطمئن باشدکه دروقت تهلکه برای محافظه وحمایه او بهرگونه
فداکاری حاضر و آماده میباشند. ازین نقطه نظر میباید که در ابتدای محاربه
احتیاطها ئیکه هنوز شناخته نشده باشندوعلی الخصوص افسران كوچك ، و
افسران که نوبه تول غند داخل میشوند به این حس آنها را بزودی عادت بدهند
یکی از استاد های صنعت حرب زمان مارشال(بوژو)ی فرانسوی گفته است:
« تاوقتیکه افراد از يك ديك مدت مدیدی نان نخورند ، يك قطعه عسکر یه
مكمل شمرده نمیشود »
كپتان ( قامپه ریو) که بصفت اتاشه میلتر ئی حکومت ایتالیا در تول غند
روس بود در يك اثر خود عسکر روس و ژاپان را با یکدیگر مقایسه کرده باینصورت
بیان مطالعات نموده است :
«درتول غندر وس يك خصلتی که موجب شرف وافتخار یگانه میباشد این
است که به متقابل تهلکه مرگ بی قید میباشند . نفرئی روس برای اثبات کر
دن نه ترسیدن خود از مرگ بمردن میرود. روسها حقیقتاًدرین محاربه دایما


صحیفه ٣٠٤ محاربة روس و ژاپان جلد پنجم
اثبات کرده اند که از مرگ نترسیده اند و مرده اند .
«آمدیم بر ژاپانها : اینها همۀ سعی و کوشش شان تنها برای حاصل کردن
يك هدف مقصود معطوفست : که آنهم عبارت از محو کردن دشمن و خطر جمعت
شان را بریدنست .
«برای استحصال کردن این مقصد هر ژاپانی از همه وسایط و از همه معلومات
استفاده کرده بمغلوب کردن و محو نمودن دشمن کوشش میورزد . این است که در
مابین این هر دو دول عهد فرقهای اساسی عبارت از همین است که گفته شد .
«جسارت و دلاورئی که ژاپانها بکار برده اند مانند روسها عبارت از يك
جسارت بی فائده و بی نتیجه غیر معقول نبوده؛ بلکه بر يك احتیاط و دور بینی
مفرط بنا یافته خیلی عاقلانه و فداکارانه يك جسارتی بود . ژاپانها تا که ممکن
میشد از مصادمۀ اسلحۀ جارحه احتراز میکردند ، جنرال های شان در موقع
های محفوظ میبودند . افسران خودشانرا کم اظهار میکردند . اما این محفوظی
و کم اظهاری شان بر فکر تعرضی فوق العاده و بدرجه شایان حیرت حقیر شمر
دن موت شان هيچ يك تاثير بدی اجرا نمی کرده است .»
اخبار ( روسكي انوالید ) از تعلیم‌نامه جنرال ( اوقو ) این معلومات ذیل را
نقل کرده است :
«نکتۀ ( ظفر ) عبارت از همین است که برای واصل شدن بيك هدف مقصود
یکه تصور شده باشد جسارت ، مقاومت ، ثبات نشان داده شود . آمرها به
مادون های خود باید بدانانند که از واپس ماندن ، ادنا تردد و بی عزمی ضایعات
را افزونی میدهد ، و وصول به هدف را پس میاندازد . وعزم و ثبات و
متانت و غیرت ضایعات را تنقیص و سعیها را تسهیل میکند . بنابرین بهیچ
مشکلاتی مغلوب نشده تا وقتیکه هدف مقصود استحصال شود عنودانه ثبات


صحیفه ٣٠٥
نتیجه
جلد پنجم

کارانه پیش رفته باید شود .»
این عبارة جنرال (بونال) فرانسوی نیز این فکر را تائید واثبات میکند:
«در اثنای هجوم (زدن) خونست .»
نتیجه
ازین مطالعات يك نتیجه ابدی الحکم استنتاج میشود که آنهم عبارت ازین
است : (برای مظفر شدن صاحب عزم قوی مظفریت شدن لازم است .)
اساس یگانه وشرط و نتیجه اعظم این (عزم مظفر شدن) عبارت از (تعرض)
است . وفایده مهم اینتعرض همین است که دشمن را به تضییق وفشار عزم و
ارادۀ قوی خود که بران متوجه نموده تابع بسازد ، و برای خود آزادی ،
واستقلالیت حرکت حاصل بکند . تعرضهای خون آلود جنرال( نوجو) ،
وجنرال (اوقو) که از جبهۀ جناح راست در محاربه(لیا اویانغ) اجرا کرده اند،
وتعرضهای مقابل پرتلفاتیکه در محاربه های (شاحو) و (ساند، پو ) برتمام
جبهه از طرف ژاپانیها اجرا کرده شده ، وهمه وقایع حربیه که محاربۀ (مو
کده ن) ، و(پور آرتور) را تشکیل داده دلایل و براهین این (عزم قوی مظفر
یت) را نشان میدهد. اما اینهم از واجبات است که هیئت قوماندایه تاثیرات
بعضی حسیات تابع نشود، وازضاییات وتلفات هر قدر که بسیار هم باشد احتراز
نکند ، وهیچ چیزی را دریغ نکرده هرگاه لازم شود آخرین نفرتی خودرا
نیز به آتش اشتراک بدهد وبرین کارها بکمال جدیت و اهمیت عازم و ثابت باشد.
بخوبی باید دانست که شاهد دل آرای (مظفریت) دایما به معندها ، وبصا
حبان عزم قوی ، وبکسانیکه برتعرض اقدام نموده يك هدف حقیقی را تعقیب
کنند، والحاصل بهمان کسانیکه حقیقتاً مظفریت را آرزو داشته باشند توجه
میکند . تول نمند مغلوب همان تول نمندیست که مغلوب شدن خودرا کمان
کند والسلام .
تمت بالخير


صحيفه ٣٠٦ محاربه روس وژاپان جلد پنجم

عرض شكران و اعتذار مترجم

بحضرت ذات اقدس متمم كائنات جل شانه هزارها هزار حمد و ثناء ميكنم كه اين عبد العجز احقر را بر تمام نمودن ترجمه اين اثر گرانبهای بزرگ موفق و كامياب نمود .
مدت سه سال كاملست كه در راه ترجمه اين كتاب فوائد انتساب بجان كوشش ورزيده ام تا آنكه به يارى بارى آن را به اتمام رسانيدم . اما در اثنای ترجمه اين كتاب يعنی در ظرف اين سه سالی كه به ترجمه اين پنج جلد كتاب (تاريخ حرب روس و ژاپان) مشغول بوده ام سه چهار كتاب ديگر را نيز ترجمه وتأليف نموده ام كه آنها هم عبارت ازينهاست :
١) سياحت بر دورادور زمين بهشتاد روز ،
٢) سياحت در جوهوا ،
٣) مختصر جغرافيای عمومی
٤) مكمل ومفصل جغرافيای عمومی
حال آنكه اصل تركئی اين كتا براسه چار نفر از افسران و متفنان نامدار عثمانی در ظرف سه سال از زبانهای المانی، وفرانسوی، وانگليزی، وروسی برای استفاده واستفاضه تول غند دولت خود ترجمه كرده اند. فوائدی انتها ئیكه از مطالعه اين (تاريخ حرب) برای عالم عسكری حاصل ميشود قابل انكار نيست ولی چون اين عبد عاجز اولا از صنف جليل عسكری نيستم وثانيا در دولت


[BLANK PAGE]