صحیفه ۲۱۵ محاربه میدان بحری ۱۰ اگست جلد دو

استقامت نموده در عکس جهت بنظام یکه قول در امد؛ و براهیکه موازى بخط الحركات دشمن گفته میشد بحرکت آغاز نهاد .
بعد از ظهر یکساعت از مسافه (۱۱،۰۰۰) مترو نخستین بار صدای توپ اما چون از ینقدر مسافه تأثیر انداخت هيچيك منفعت كاملی حاصل نمیکند از انرو بعد از چند انداخت هر دو طرف آتش خود را بریده سکوت کردند .
در ساعت یکنیم امیرال (توغو) برای آنکه دسته کشتیهای دوم خود را از نظر غائب نکند بطرف راست رخ گردانید . امیرال ( ویت هفت ) نیز ازین حرکت دسته کشتیهای جنگی ژاپان استفاده کرده بر فتار مقابل تا به استقامت جنوب شرقی بطرف راست پیش آمد .
دسته کشتیهای جنگی ژاپان بقدر نیم ساعت به استقامت جنوب غربی رفتار نمود . اما بساعت ۲ برفتار مقابل بر استقامت شرقی تبدیل جبهه عزیمت کرد . و به اینصورت دسته کشتیهای جنگی هر دو دشمن رفته رفته بایکد یگر تقرب نمودند .
بساعت دو نیم باز اتش توپ آغاز نهاد . و این آتش از مسافه (۸۰۰۰) مترو تا بساعت سه و نیم دوام ورزید . اما روسها برای نزدیک شدن بژاپانهایکه به استقامت شرق آمده بودند . در اثنای این مجادله کشتی کرووازور زرهپوش (آسقولد) روسی دوچار خسار بسیار مهمی گردید. چونكه يك گله (٣٠،٥) ملیمترویی از کشتی زرهپوش (شکیشما)ی ژاپانی آمده بر پل طرف راست کشتی برخورد. و بعد از انکه افسری را که در انجا تعیین مسافه مینمود بقتل رسانید، و پل را خراب کرد بر دودکش پیش رو از هم بکفید، و دیگ بخار نخستین را پاره پاره و موقع اشارات ضیائیه را نیز خراب کرد. خرابی و خسارت ( اسقولد) بهمینقدر نماند. يك گله دیگر نیز از همان چاپ امده بقدر یکنیم متر و بالاتر از خط آب کشتی برخورد. و بعد از انکه بدنه کشتی را شکافت در داخل حجره جبه‌خانه توپ های (٥٧)


صحیفه ٢١٦ محاربه روس و ژاپان جلد دوم

میلمترویی در امده اشتعال نمود.
بنابرین کشتی (آسقولد) سراسر بیکار شده از خط حرب بیرون برآمد.
امیرال (ویت هفت) کشتنی زده و زخمی (آسقولد) را بادیگر کروزر ها که اورا پیروی داشتند بطرف چپ خود گرفت. و چون کشتیهای طورپیدوی روسی نیز بآنطرف رفتار داشت ازان رو دسته کشتیهای جنگی روس تنها بازره پوشها بگیله های دشمن بغل داده برسه قول رفتار داشت که اینهم يك غلط صریح امیرال روسی درین جنگ شمرده میشود. چونکه باینصورت هم کروزرهای خود را از آتش کردن بردشمن محروم ساخت، و هم در زیر گله های دشمن که از زرهپوشها سرکند بینداخت.
درین اثنا امیرال (توغو) برای رسیدن دسته کشتیهای جنگی دوم ؛ سرعت سیر سفاین خود را کم نموده از انرو در ساعت سه ونیم مسافه در مابین دو دشمن بیشتر شده آتش منقطع گردید.
وقتیکه دسته کشتیهای جنگی دوم به دسته کشتیهای جنگی نخستین ملاقی شد، وقوت مکمل گردید برای بدست آوردن دشمن امیرال (توغو) بسرعت اعظم به پیش رفتن آغاز نهاد. مسافه را که ضایع کرده بود بظرف دو ساعت باز بدست آورد. در ساعت پنج و نیم سفینه های هردو امیرال ببرابرئی همدیگر مقابل شدند. وهمانلحظه از مسافه (٧٣٠٠) مترو باز به آتش کردن آغاز نهادند.
وضعیت در ینوقت سراسر بعكس افتاد. یعنی تفوق و برتری که تابحال بطرف روسها بود، حالا بجهت ژاپانیها بیامد. اگرچه این تفوق از روی عدد کشتی خیلی مهم نبود، ولی از جهت نظام حربی که امیرال (ویت هفت) گرفته بودو آتش چهار کروزر خودرا بیفائده گذاشته بود خیلی مهم شمرده میشد.
حالا نوبت هجوم بسیار شدید به امیرال (توغو) رسیده بود. حالا نکه امیرال مشارالیه بازهم از افراط احتیاط خود در نمیگذشت؛ و در چنین فرصت


صحیفه ۲۱۷ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم

به این حزم و احتیاط معتادانه هیچ ضرورت نبود. چونکه به سبب این احتیاط
بمبغی - چنانچه بعد ازین دیده خواهد شد - دشمن را بسوی (پور آرتور)
باز فرصت فرار داد .
ساعت ۶ بود که آتش حرب و جدال بکمال شدت شعله‌ور گردید . در یلغار
اول روسها به آتش ابتدا کردند . روسها همه آتش توپ‌های خود را
بر سفینه امیرال که روح قوت؛ و روان سطوت دسته کشتیهای جنگی ژاپان
بود جمع و توحید نمودند . گله های هیبت انمای روس در اطراف و جوانب
زرهپوش (میقازا) که سواری امیرال بود مانند تگرک همیریخت . و کرد
باد عظیم آبی را با آتش خود غبار آساهمی بیخت. با وجود این طوفان آتش
امیرال (توغو) و ارکان حربیه معیت او بکمال صلابت و اعتدال محاربه را
سوق و اداره مینمودند . وا ویلای دهشت انتمای این کله‌های صدمتی بگوش
این نهنگان آتش خوار مانند نداهای بشارت میآمد درین اثنا به قلهٔ زرهدار
کشتی (میقازا) ی امیرال يك كلهٔ عظیم (۳۵۰) چاپی برخورد . كله مذکور
بر روی زره کفیده بداخل کشتی نفوذ نمود . ولی قلهٔ مذکور را خراب ، و
و پرنس (فوشیمی) نام کوماندان قله را جریحه دار ساخت. در پی این کله یکی
دیگری نیز رسید. کم مانده بود که این گله موجب فلاکت عظیم همه دسته کشتیهای
جنگی ژاپان بشود . کلهٔ مذکور در پیش روی پل کوماندان کل بکفید ، و بکمال
شدت دانه های خود را در هر طرف امیرال (توغو) و رئیس ارکان حرب و پنج
افسر بزرگ دیگر که بر پل مذکور بودند بپاشید. مامور اشارت و پنج نفر رفقای
او جامهٔ حیات را بدرید . کپتان کشتی میقازا ؛ و رئیس ارکان حرب و چار
افسر دیگر زخمدار گردید. ولی به وجود خود امیرال هیچ ضرری نرسید .
در ساعت شش و نیم عیناً همین بلا بر کشتی امیرال روسی بیامد که نتیجه
ان خیلی وخیم گردید : یکی از کله های فولادشگاف کشتیهای ژاپان برکشتی


صحیفه ۲۱۸ محاربه روس و جاپان جلد دوم

(سه‌زارویچ) که سوارنی امیرال (ویت‌هفت) بود اصابت نموده دکل بزرگ آنرا بغلطانید. بعد از آن بحجرهٔ کوماندان نفوذ کرده در انجا بيك طراقهٔ هولناکی از هم کفید. وامیرال (ویت هفت) ، ویاور حرب او را با چند افسر ونفر دیگر بقتل رسانید.
بنابرین کشنگی (سه‌زارویچ) هماندم بیرق علامت ماتم را برافراشته کشته شدن امیرال، ومحروم ماندن سرافسرئی خود را از بودن سفینهٔ امیرالی بدیگر رفقای خود دانسته کرد.
سر از همین وقت سوق وادارهٔ دستهٔ کشتی‌های جنگی روس از قرار قاعده به امیرال (اوختومسکی) که امیرالدوم بود، ودر کشتی زره‌پوش (په‌ره) سوار بود عائد وراجع گردید. ولی امیرال مذکور چنان گمان میشود که خیلی سرا سیمه ومتحیر ومتردد شده بود که به اشارت (سه‌زارویچ) هيچيك جواب مقابل داده نتوانست. لهذا (سه‌زارویچ) چون از هيچيك طرف هيچيك امری نگرفت همچنان در پیش روی دستهٔ کشتی‌های جنگی بحال خود مانده برفتار خود دوام ورزید.
این وضعیت غریبهٔ دستهٔ کشتیهای جنگی پسرو افسر هنوز خیلی وقت بر همین حال وهمین منوال دوام کرده میرفت ، ولی وا اسفا كه يك گلهٔ ديگر ٣٠٥ مليمتریی آمده بر یکی از (بلوقهاوز) های کشتی مذکور اصابت نموده بکمال دهشت بکفید. (سه‌زارویچ) ازین صدمه خراب اندر خراب کشته، ومانند سرمستان بخود بريك خط غير معين برفتار لنگان لنگان آغاز نهاده از صف نظام حرب بیرون برآمد زرهپوش (ره تویزان) نیز از برای مدد کاری وحمایهٔ او از صف برآمده بی آنکه بداند بکجا میرود اور اپیروی نمود.
در کشتیهای باقی ماندهٔ دستهٔ کشتیهای جنگی يك پراگنده‌گی وسراسیمه کیٔ عظیمی حکمفرما گردید. هر کشتی بسر خود سرسریانه و بیهوشانه


صحیفه ۲۱۹ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم

بيك حالت غير منتظم و پریشانی دوچار شدند.
بعد از خراب بصره امیرال (اوختومسکی) عقلش بسرش آمده کو
ماندانی و آمری دسته کشتیهای جنگی را در عهده گرفت. و کشتیهای خود
را که حقیقتاً پریشان و سرگردان مانده بودند برای پیروی کردن در پی
خود متمادیاً اشارت کردن گرفت. امیرال (اوختومسکی) راه (ولادیو
وستوق) را گذاشته واپس بسوی (پور آرتور) رهسپار دریانوردی گردید.
و دسته کشتیهای جنگی را به اشارتهای پی‌هم در پی خود دعوت و طلب مینمود.
دسته کشتیهای جنگی از هم پراکنده، کشتیهای (سه زارویچ) زخمی
و (ره تویزان) را در زیر تأثیر آتش دشمن ترک کرده بيك حالت درهم و
برهم بصورت غیر منتظم در پی امیرال جدید خود بر استقامت (پور آرتور)
بگریختن رو نهادند.
امیرال (ویت هفت) در وقت نفس واپسین خود به دسته کشتی های
جنگی روس این امر را تبلیغ نمود که:
«زنها راین يك را هیچگاه از خاطرتان بیرون نکشید که حضرت امپرا
طور پس گشتن دسته کشتیهای جنگی را به پور آرتور قطعیاً منع نموده است.»
حالا نکه کشتیهائیکه بسوی (پور آرتور) فرار کردند همۀ آنها بردوام
کردن محاربه مقتدر بودند. پس امیرال (اوختومسکی) که فرار را بر قرار
اختیار نمود آیا به چه فکر و کدام دلیل مستند بود؟
امیرال مومی الیه در راپوری که نوشته در خصوص رجعت خود به (پور
آرتور) هيچ يك سببی که خود را معذوریاذی حق نشان بدهد بیان نکرده
است. چونکه او تنها چنین ساده و بسیط يك راپوری نوشته است:
«بسببیکه سکان کشتی (سه زارویچ) خراب گردید خط حرب را
ترك كرد. و این اشارت را بر افراشت که: «سفینۀ امیرال امر و افسری دستهٔ


صحیفه ۲۲۰
محاربه روس و ژاپان
جلد دوم

کشتیهای جنگی را بدیگری میسپارد » لهذا بسببیکه دگلهای کشتی ( پره سو
یت ) که سواری خودمنست خسار زده شده بود از انرو بدیگر وسایط عادیه
مخابره کردن قابل نمیشد . لهذا خود بر بام کشتی برامده امر کردم که : (در
پئی من بیائید ) . اما همه کشتیها این اشارت مرا ندیدند . چون ضایعات
و مجروحین ما بسیار بود . و تجهیزات و وسایط الکتریکیه خیلی دوچار خسار
شده بودند به برگشتن ( پور ارتور ) قرار دادم . کشتی های ( زره پوش )
« پوبیه دا ؛ و پولتاوا ؛ وسپواستپول ؛ و ره تویزان ؛ وسه زا را ویچ » با
کر و وازور ( پالادا ) مرار فاقت میکردند .
« سه زارویچ » چون خیلی زخمی شده بود از همه پستر مانده بود .
بسرعت وسطی رفتار داشتیم . اما بسبب تاریکی شب و هجوم متمادی طور پید و
های دشمن کشتیهای ما از همدیگر پراکنده و پریشان شده از نظام و قواعد
بیرون برامدند . در وقت سحر کشتیهای « ره تویزان ؛ سپواستپول ؛ پره
سویت ؛ پوبیه دا ؛ پولتاوا ؛ پالادا » را باسه طور پیدو در پور آرتور یافتم .
تعمیرات. با وسایطی که در کشتیها و در بندرگاه موجود است اجرا کرده میشود.»
از میدان اینمحاربه با زيك شعاع مظفریت گذشت. ولی امیرال ژاپان آنرا
ندید . بخت و طالع با زيك گلدسته مظفریت کامله را بسوی (توغو) بینداخت
ولی او بگرفتن آن تنزل نمود . چونکه هنگامیکه حادثه ( سه زارویچ ) بوقوع
آمدو پریشانی و سراسیمه گی در دسته کشتیهای جنگی روس پیش شد، هر گاه
دران اثنا امیرال تو غو بسوی چپ تبدیل استقامت مینمود همه قوای حربیه
خود را بر دو کشتی زرهپوش سه زارویچ ، وره تویزان که از قسم کلئی دسته
کشتی های جنگی جدا شده بودند سوق میتوانست که در انوقت این دوسفینه
ا ابدياً از دست روسها میبرامد ، و ضیاع کلی در دسته کشتیهای جنگی روس
پدیدار میشد .


صحیفه ۲۲۱ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم

والحاصل پیش از آنکه تیره کشی شب جهانرا فرا گیرد میدان محاربه اینچنین
یک منظره را نشان میداد :
که دسته کشتی های جنگی روس بصورت نیم منتظم بر یک خط جبهه یی
بسوی (پورآرتور) خود را میکشید ، و گاه گاه از بسیار نزدیک با کشتیهای
دشمن یکچند گله طوپ ردو بدل کرده براه خود دوام میورزید . کشتی
(ره تویزان) بسرعت اعظم خود از پی دسته کشتی های جنگی روان، و کم مانده
بود که بقسم کلی برسد . از پی آن از مسافه بسیار دوری یعنی - از چار پنج میل
دورتر کشتی زده و زخمی (سه زارویچ) بکمال زحمت و مشقت دسته کشتیهای
جنگی را تعقیب و پیروی مینمود .
آفتاب جهانتاب ؛ درین اثنا شعاعات زرین کار آخرین خود را برین
دو دسته کشتیهای جنگی که از چند ساعت باینطرف بنحو ریزی همدگر
کوشش میورزیدند بصورت بسیار حزن آلودی انعکاس داده در پرده افق بحر
محیط کبیر پنهان گردید .
کوماندان فرقه کرو و از ور های روسی یک حرکت واژگونه بسیار غریبی
اجرا نمود . چونکه کشتیهای معیت خود را اشارت کرد که ، (مرا تعقیب و
پیروی نمائید) . و بسرعتی که ممکن بود از دسته کشتی های جنگی روس دوری
نمود . در مابین نهایت قول دسته کشتیهای جنگی دوم ژاپان ، و سر قول
دسته کشتیهای جنگی پنجم ژاپان یک مسافه واسع و فراخی پدیدار بود . کو
ماندان کرووا زور های روسی باسفینه های کروو ازور (آسقولد ؛ نوویق ؛
پالادا ؛ دیانا) خود را در همین گذر مکذکور انداختند .
کروو از ور های (آسقولد) و (نوویق) از دو کروو از ور های دیگر پیشتر
بودند . هنگامیکه در گذر مذکور برجهیدند و اینحرکت غریب ناشایسته را اجرا
کردند از طرف محافظهای ساحل دسته کشتیهای جنگی پنجم ، وکروو از ور


صحیفه ۲۲۲ محاربة روس و جاپان جلد دوم

های دستۀ کشتیهای جنگی دوم ژاپانی به آتش طوپ شدیدی گرفتار آمدند.

کشتی (آسقولد) که از اول هم زخمدار شده بود درینبار نیز از طرف کر و و ازورهای ژاپانی بخسارات متعددی دو چار گردید، ولی هيچيك از اقسام اساسیۀ آن جریحه دار نگردید . این سفینه در ساعتی ۲۳ میل سرعت را مالک بود که بسایۀ این سرعت خود از کشتیهای دشمن از مسافه (۲۸۰۰) مترو در گذشته آنها را در عقب گذاشت . برین کر و وازور روسی ۱۳ کله اصابت نموده بود دودکش ماشین آخرین آن بدرجه رخنه دار گردید که دفعته سرعتش به ۲۰ میل فرو آمد. کر و وازورهای ژاپان نیز از عقب گیری و ایستادند . چونکه کشتی (آساما) در سوختن بود .

بعد از رسیدن کلۀ دهم بر کشتی (آسقولد) رخنهٔ بزرگی در ان باز شده سرعت سیر آن به ۱۲ فرسخ فرو آمد. بعد از انکه کشتیهای روس برین يك امین شدند که خود را از نظر دشمن پنهان کرده توانسته اندکوماندان کر و از ور اميرال (رایت نشتان) که در (آسقولد) بود کر و وازور (نوويق) را که بهمراه او بود در مانوره و حرکاتش آزاد گذاشته خود او از مسافه که مساوی به سواحل کوریا و چین بود. بر فتار آغاز نهاد. در راه باوی (غروزویی) نام مخرب طور پیدوی روسی تصادف کرده در (۱۲) ماه با طور پیدوی مذکور یکجا به (شانغهای) واصل شدند که در انجا بنا بر قواعد بیطرفی تجهیزات و اسلحۀ آنها را ضبط و رفع کرده تا به انجام حرب بصورت نظربند منتظر ماندند .

این بود انجام کار کشتی (آسقولد) حالا بیائیم بر کشتی (دیانا):
کشتی (دیانا) که از دور آسقولد را تعقیب مینمود بسبب تیره گئی شب او را از نظر غایب کرده براستقامت جنوب شرقی بر فتار خود دوام ورزید . در راه اگر چه به هجوم کشتی طور پیدوی ژاپانی معروض گردید ولی هيچيك هجوم آنها برو تأثیری نبخشید .


صحیفه ۲۲۳ محاربه میدان بحری ۱۰ اگست جلد دوم
چون روز شد در هر طرف افق هیچ یك اثری از کشتی آمر خود پیدا
نکرد . لهذا از شرایط مجبوریت عسکر به بر امده برين يك قرار داد كه تا میتواند
کشتی خودرا از دار الحرب بجای دوری ببرد. تا آنکه در (٢٤) ماه در لنگر گاه
(سایغون) رسید. درینجا بنابر قواعد احكام بیطرفی اسلحه و تجهیزاتش رفع
و ضبط گردیده نظر بند بماند .
حالا بیائیم بر کشتی (نوویق ) این کشتی بساعت پنج شام (۱۱) ماه آکست
به لنگر گاه (چنیغ تائو ) واصل شده بود. در انجا بيك كشتی نقلیهٔ انگلیزی که
برای زغال رسانیدن به دستهٔ کشتیهای جنگی روس به اجاره گرفته شده بود
برخورده ها نلحظه ازان بزغال گرفتن آغاز نهاد ؛ وبعد ازان یکسر بجانب
(ولادیووستوق) تحريك چرخ عزیمت نمود .
در ۱۳ ماه سفینهٔ مذکوره از طرف ( غالیق ) نام واپور داك در جنوب
(کیوشیو) دیده شده بود . در (۱۹) ماه از مابین جزیرهٔ (کوماهینی ) ، و
(یه ته ردب ) گذشته بود که باینصورت از آبهای ( په روز ) گذشته رفتن آن به
(ولادیووستوق) خیلی ظاهر و آشکار مینمود .
برای ترصد و توقیف کردن کرووازورهای روس که از میدان محاربهٔ
(۱۰ ) آکست گریخته بودند، ژاپانها ( شیطوزه ) و (چوشیما) نام دو کشتی
جنگی خودرابه این حوالی فرستاده بودند. (شیطوزه) در جوار دماغهٔ(صویا)
و (چوشیما) دریاچهٔ (قورچاقوف) را کشف و تحری میکردند .
واپور (چوشیما ) در ساعت چارشب کرووازور (نوویق) را مشاهده کرده
بود . (نوویق) نیزدشمن خود را بوقت صبح دیده به استقبال آن شتافت .
بعد از کمی در مابین شان محاربه آغاز نمود . بعدازانکه بقدر یکساعت بر همدیگر
گله بارانیدند هر دو دشمن از همدیگر جدا شدند، و برای تعمیر خسارات خود
هر يك بيكطرفی خود را کشیدند .


صحیفه ٢٢٤ محاربه روس و ژاپان جلد دوم

کشتئی (چوشیما) در زیر خط آب خود رخنه دار گردیده آب زیادی دران داخل میشد . کشتئی (نوویق) سکان خود را ضایع کرده بیکار و بیحرکت افتاد . سفینه (شبطوزه) که بواسطه تلگراف بیسیم ازین واقعه خبردار گردیده بود در تاریکئی شب بجوار دریاچه (قورچاقوف) مواصلت کرده بود . اما بسبب تاریکئی شب بداخل شدن بندرگاه که کشتئی (نوویق) در ان داخل شده بود جسارت نورزید .
کوماندان کروزوا زور روس هرانقدر سعی و کوشش نمود به تعمیر کشتئی خود موفق نشد. و هم چون دید که یک کشتئی تازه دم دیگر دشمن راه را برو گرفته، و خود را غیر مقتدر بر محاربه یافت لهذا چاره سلامت را مفقود یافته کشتئی خود را بدست خود غرق نمود.
کشتی (شبطوزه) چون بوقت صبح داخل بندرگاه گردید کشتی (نوویق) را دید که بیک بغل بر سر ریگها غلطیده، و مرتبات آن بافلوکه ها بساحل میبرامدند.
کشتی طور پیدوی (بوربوئی) روسی که از دسته کشتیهای جنگی جدا افتاده بود، در جوار دماغه (شانطونغ) بسنگ برخورد. کپتان آن چون دید که چاره حرکت دادن آن مفقود است بدست خود آنرا برهوا نمود. هیئت افسران و مرتبات آن بساحل برامده پیاده تا به (وای هایوای) بیامدند.
اینحرکت کوماندان دسته کشتیهای جنگی کروزوا زور روسها که از دسته کشتیهای جنگی جدا شده، و پیروی امیرال جدید برنس (اوختومسکی) را ننموده، وموجب فلاکت دسته کشتیهای جنگی گردیده خیلی شایان توبیخ و سرزنش یک حرکتسیت . چونکه اینگونه حرکت از دو حال خالی نیست؛ یا عدم اطاعت، و یا انکه یک اثر بزرگ جهالت است. که هر دو حال خطا و غلط عظیمی شمرده میشود .


صحیفه ۲۲۵ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم

بعد از کرووازورها نوبت به طورپیدوها آمد. طوپیدوها نیز تقلید کرووازورها را نموده در اثنائیکه کشتیهای جنگی به هجومهای مکرر دشمن معروض مانده بود آنزمانرا فرصت فرار انتخاب کرده از هما نراه برجهیدند.
این حرکت نیز خیلی شایان حيرت يك حرکتيست. آیا چرا امر آمر خود را قبول نکرده کشتی های جنگی را پیروی نکردند؟ این غرایب احوال وحرکات اثبات میکند که اردوی بحریهٔ روس در امور تعبیة الجیش، وسوق الجیش بحری سراسر بیگانهٔ هنر و معرفت میباشند .
طور پیدوها به ایفای وظایفی که به زرهپوشهای خود بران مجبور ومکلف بودند از اساس آن آنرا ترك كردند حالا انکه میبایست بر سفائن زرهپوش دشمن هجوم ببرند، و اینرا بیندیشند که مسلح شدن آنها با طورپیل محض از برای همینکار است . لکن هیهات! که این فکر و اندیشه بخیال و خاطر آنها نگذشته بود !
پنج قطعه زرهپوش روس که در زیر افسری وکوماندهٔ اميرال جدید پرنس (اوختومسکی) بود، بسرعت وسطی یکسر بسوی (پور آرتور) میشتافتند. طورپیدوهای ژاپانها از غروب آفتاب آنها را در نظر دوخته بودند مانند سیل ملخ برانها هجوم بردند سفائن حربیۀ روس همه شب متمادیاً به سی بار هجوم طورپیدوها معروض ماندند. اگرچه سفائن مذکوره ازین هجوم طورپیدوها بيك ضرر وزیان کلی ومهمی دوچار نشدند ولی اینقدر شدکه این هجومهای طورپیدو آنها را از همدیگر جدا کرده، و خط نظام آنها را بر همزده از همدیگر پراگنده شدند .
اما با وجود آنهم در روز ( ۱۱ ) ماه هنگاميكه شمس تابان پیشگاه قلعه ( پور آرتور) را غرقهٔ ضیای پر تو بار خود نمود همهٔ کشتیهای زرهپوش غیر از زرهپوش ( سه زارویچ )، که کرووازور (پالادا) وسه مخرب طور پیدو نیز بآنها همراه بود به پور آرتور آمده لنگر انداختند .


صحیفه ٢٢٦ محاربة روس و جاپان جلد دوم

اینست که به اینصورت دستهٔ کشتیهای جنگی روس در حالتیکه زیر و زبر
وزده و زخمی گردیده، و بعضی عضوهای مهم آن بریده شده و هیچ نتیجهٔ
مثمری از تشبث بیرون برآمدن خود نگرفته باز به آرامگاه قدیم خود یعنی —
حبسخانهٔ (پور آرتور) عودت نمود.
زره پوش (سه زارویچ) یکسر بسوی (شانطونغ) توجیه استقامت
کرده بود، و کپتان دوم آن که بجز او دیگر افسر بزرگی در کشتی نمانده بود رفتن
(ولادیووستوق) را قطعیاً در ذهن خود قرار داده بود. اما چون طور پیدو
های ژاپان در عقب او افتاده بودند سفینهٔ مذکوره به نه هجوم پیهم آنها دو
چار گردیده بود. ولی شایان تعجب اینست که با وجودیکه زره پوش مذکور
برای جلب نکردن نظر دشمن بهیچگونه مقابله و مدافعه نه پرداخت باز هم
هیچیکی از طورپیلهای دشمن بر او کارگر نیفتاد.
کپتان (ایوانوف) چون ازین هجومهای طورپیدو خود را وارهانید
با وجود زده و زخمی خود بهزار مشکلات بقطع مراحل آغاز نهاد. چونکه
قطب نمائی که راه را به آن تعیین نماید نیز ضایع شده از انرو بهزار مشقت خود را
بدریاچهٔ (کیائوچو) رسانیده توانست، و در (چينغ تائو) لنگر انداز اقامت گردید.
در ١٢ ماه (به زپو چادنی) و (به ستراشنی) نام دو مخرب طورپیدوی روسی
نیز به آنجا و اصلشد که سبب آمدن این دو مخرب تا به آنجای دور هیچ دانسته نشده
زره پوش (سه زارویچ)، و مخربهای طورپیدوی مذکور بنا بر قواعد بیطرفی
از طرف حکومت آنجا از همهٔ اسلحه و تجهيزات لخت و برهنه گردیده تا بروز
آخرین ختام محاربه در انجا نظر بند ماندند، و حوادث بریه و بحریهٔ محاربه را
از دور، دست بسته تماشا کردند.
حالا در خصوص اینمحاربهٔ ١٠ اگست یکقدری محاکمه، و ملاحظه
کردن لازمست، که آیا ضرر و زیان مادی و معنوی طرفین تا بجه درجه است،
و خطا و قصورهای ان ها در کدام نقطه ها پدیدار است ؟


صحیفه ۲۲۷ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم
از ۱۸ قطعه سفینهٔ حربیهٔ روس که بمحاربهٔ ۱۰ آگست اشتراک ورزیده
اند تنها کرووا زور (نوویق) بتأثیر محاربه محو وفنا شمرده میشود . باقی
دیگر یک زرهپوش بزرگ ، و دوکړووازور بزرگ، و چار قطعه طورپیدو که
به بندر گاههای بیطرف رفته ترک سلاح کرده اند به آندره‌چه خساراتی که
موجب این بیماری باشد گرفتار نشده اند . و همچنان اقسام متباقئی دستهٔ
کشتی های جنگی که به (پورآرتور) عودت والتجا کرده اند نیز بداندرجه
خساراتی که عذرشانرا معقول وذی حق بدارد دوچار نگشته اند .
در میان تمام کشتیهای روس از همه بیشتر کشتی (سه زارویچ) زحمت و
خسارت را مظهر شده بود. حالا آنکه خسارت وفلاکت او نیز بدرجهٔ که روس
ها آنرا بزرگ نشان داده بودند نبود . اگرچه گله های بزرگ دشمن باربار
بران رسیده ، وخیلی خرابیها برورسانیده است ، ولی با وجود اینهمه خرا
بیها و خسارتها بازهم بدرجهٔ که از استعمال ساقط شود ، و به تسلیم سلاح
مجبور گردد عاجز و ضعیف نشده بود. ضایعات نفوس آن نیز عبارت از (۸)
مقتول که یکی از انها امیرال (ویت هفت) است ، و (۲۲) مجروح بود .
درمیان زرهپوشها ( بعد از (سه زارویچ) کشتی (ره تویژان) به آتش
دشمن از مسافه نزدیک هدف شده بود . برین سفینه (۱۱) زخم رسیده بود.
اما هیچ یکی بدرجهٔ فوق العاده مهلک گفته نمیشد . زرهپوش (پره سويت)
يك طوپ بزرگ آن با ترتيبات الكتريك آن ضايع شده بود .
در کرووازورها کشتی که بسیار زحمت و خسارت یافته همانا کشتی (آسقولد)
است . این کشتی دودودکش بزرگ او بتاثیر گلهٔ دشمن غلطیده ، و يك ديگ
بخار را نیز سراسر از کار انداخته است. دیگر دودکشهای ان از سوراخ سوراخ
گشته است و يك طوپ بزرگ آن نيز کور شده است. ضایعات نفوس آن نیز عبارت
از (۱۱) مقتول ، و (١٥) مجروح بوده است . با وجود اینهمه باز هم گفته


صحیفه ۲۲۸ محاربة روس و جاپان جلد دوم

نمیشود که این کشتی سر اسر بیکار و معطل شده باشد.
گرووازور (پالادا) (۱۲) رخنه یافته بود. و برگرووازور (دیانا) تنها
يك گله رسیده بود. دیگر کشتیهای متباقی فراری و تسلیم شده را هیچ ضرر و
زیانی نرسیده بود.
حالا اینرا نیز باید اندیشید که تنها کشتیهای روسی بلکه کشتیهای ژاپان
نیز خسارت ده، وزیان دیده شده بودند. اگر چه ژاپانها در نمدار به خسارتهای
خود شانرا بيك دقت مخصوصه پنهان کرده اند، و ضایعات خود را خیلی
کم نشان داده اند - بر خلاف روسها که جبه خود را قبه ساخته اند - ولی
بنابر قواعد عمومیه محاربه که برزدوخورد مستند است از ضرر و زیان خالی
نمانده است. علی الخصوص کشتی (میقازا) که حامل بیرق خود امیرال
(توغو) بود، بقدر کشتی (سه زارویچ) ۵ بیرق امیرال (ویت هفت) بران
افراشته شده بود دو چار خسار گردیده است.
گرو وازور نیشین (ژاپانی) نیز بدرجه گرو وازور (آسفولد) روسی
خسارت زده شده است. در گرو وازور (آسما) نیز حریق ظهور یافته بود.
اما زر هپوش (میقازا) و گرو وازور (نیشین) با وجود خسارات و ضایعاتی
که بدان دو چار شده بودند باز هم بر روی دریا بکاروبار خود دوام ورزیده
اند. نه همچون کشتیهای روس که به بندر گاههای بیطرف رفته اختیار
استراحت و عطالت بکنند.
صلابت، و نشه غالبيت که در قوه معنویه افسران و مرتبات ژاپنی موجود بود،
خسارات، و ضایعات مادی شانرا در نظر شان خیلی بی اهمیت، و بی مزیت در اورده
از تشنه کشی به بجنگ و خونریزی دشمن داشتند سیر اب و روگردان نشدند.
حالا انکه روسها پیش از انکه بمحاربه دست و گریبان شوند بسبب پریشانی قوه
معنویه که داشتند زخمها ئیرا که از گله های دشمن گرفتند تا که میتوانستند


صحيفه ۲۲۹ محاربة میدان بحری ۱۰ آکست جلد دوم
آنرا بزرگ کرده ، و آن را برای خود وسیله و بهانه ساخته قطعیاً میدان محاربه را ترك کردند .
اینرا هیچگاه بخاطر نباید آورد که مظفریت را تفوق عدد کشتیها بوجود آورد زیرا تفوق عدد گاه به اینطرف و گاه به آنطرف بود . نی نی ! ژاپانها بسبب صاحب حسن اخلاق بودن خودشان غالب آمده اند ....
براستی که امیرال ( توغو ) کارهای بسیار بزرگی اجرا نمود . شبخونی که در اول محاربه در ۸ فبروری برج حوت بر دشمن در ( پور آرتور ) برد ، و ترتیبات و حرکات سوق الجیشیه که در خصوص محاصرۀ ( پور آرتور ) بروی کار آورد از چنان حرکات عسکریه ایست که شایان هزاران تحسین و آفرینست . درین خصوص هیچ گفتگو نداریم ، و با آنکه احترامات و تحسينات فوق العادۀ خود را چنانچه به بزرگترین امیرالهای بحریۀ دنیا عرض و تقديم نمائیم بجناب مشارالیه نیز ایفای آنرا بر خود واجب میشماریم ؛ ولی با وجود آنهم بنام فن حرب اینقدر میگوئیم که امیرال ( توغو ) درین محاربه ( ۱۰ ) آکست از قوۀ بی بدل عسکرتی خود در فن تعبیة الجیش بدرجه مطلوب استفاده نتوانسته است ، و بدرجه که در فن سوق الجیش داشت در داخل تأثیر تعبیه حرکات آزادانه و جرأتکارانه اجرا ننموده است .
بحقیقت که افراد بحریۀ ژاپان ، و افسران بحریۀ ژاپان ، و امیرالهای بحریۀ ژاپان جملة بتمام غوامض صنعت حرب کماحقه واقف و آشنا بوده اند ضبط و ربط عسکری با همه معانی خود درین قوۀ ممتازه حکمروا بود . اما با وجود اینهمه امیرال ( توغو ) در محاربۀ ( ۱۰ ) آکست بحرکاتی که فی الحال محوبا مالی و دشمنرا نتیجه بدهد تشبث ننموده است .
اگر چه پریشانی و ضایعات کلی درینمحاربه مذکوره برای دسته کشتیهای جنگی روس پیش آمد . اما مطلوب کلی ما این بود که زرهپوشهای دشمن نمیبایست


صحیفه ۲۳۰ محاربه روس و ژاپان جلد دوم

از نیمحاربه جان بسلامت ببرد .
مغلوبیت روسها از اسباب و منابع بسیار عمیق دیگری بظهور آمده است :
کوماندان و افسری که دسته کشتیهای جنگی را بحسن صورت سوق و اداره
کنند موجود نبود ارکان و امرای بحریه بنا بر بعضی مطالعاتیکه با صنعت حرب
هیچ مناسبتی ندارد انتخاب شده بودند . حتی به اینسبب بعضی افسران و کوماندا
نهای فرقه ها ، و جزوهای تام که بفن حرب بحری سراسر بیگانه و نا آشنا بوده اند.
بماموریتهای بزرگ نصب و تعیین شده بودند . افسران كوچك بما فوقهای خود
شان هیچ حرمت و امنیت نداشتند، و همیشه بیکصورت بسیار تحقیر آمیزانه از آنها
بحث میراندند ، و در زیر حکم و اداره آنها از رفتن بمقابل آتش دشمن خیلی متنفر
و مجتنب میبودند .
از افراد نفری گرفته تا به امیرالها هر کس چنان حس میکردند که بمقابل
يك فلاكت ومصيبت مغلوبیت میروند. اما چه چاره ! باید که بروند !
سبب مظفریت ژاپانها ، ومغلوبیت روسها را در شماریدن عدد طوپهاو
زرهپوشها ، وکرو وازورها ، و طور پیدوهای شان عبث و بیفائده است.
چونکه اینها بدوم درجه تأثیر اجرا کرده میتوانند . اما اصل نتیجه از مصا
دمه ، ومحاربه اخلاق فاسده ، وفاضله بظهور انجامیده است .
يك دختريكه در کشتی خسته خانه (مونغولیا) نام روسی در [پور آر
تور] پرستار بیماران بود تأثیر خروج و محاربه [۱۰] آگست را باینصورت
تصویر میکند :
« دسته کشتیهای جنگی ما ؛ بنا بر مقصد یکجا شدن بادسته کشتیهای
جنگی (ولاديو وستوق) ، و بعد از ان به اتفاق همدیگر برزخ «کینجو »
را بزیر طوپ گرفته برای رهایی دادن (پورآرتور) بجنرال «قورو پاتکین »
مدد رسانیدن آخرالامر در (۱۰) آگست بنابر امر امپراطوری از بندرگاه


صحيفة ۲۳۱ محاربه میدان بحری ۱۰ آگست جلد دوم

بیرون برامد .
« شکر خدارا که برای دسته کشتیهای جنگی ما بیم و اندیشه نیست. زیرا اخبار ( نووی قرای ) در نسخهٔ امروزیهٔ خود بما مژده داده که قسم اعظم دسته کشتیهای جنگی دشمن به طورپیلها مصادمه کرده غرق شده است . پس ما که مالك ۶ کشتی زرهپوش – یعنی ۶ قلعه آهنین شناور میباشیم از دسته کشتیهای جنگی نقصان یافته دشمن چه بیم و اندیشه کنیم ؟
« آنشب همه شب نخوابیدیم . چونکه باز بعضی خیالات و اندیشه های مظلمه بر ما اجرای تأثیر مینمود . از بسیار مسافه دور صداهای غریدن طوپها مانند غریورعدیکه از نقاط بعیده جو هوا بکوش رسد شنیده میشد . این صدا ها بخوبی میفهمانید که در بحر يك مجادله آخری و قطعی بوقوع آمده باشد.
« صبح وقت بر بام برامدم . از دور دیدم که چند کشتی در پی هم آهسته آهسته به بندرگاه تقرب مینماید . آیا این دسته کشتیهای جنگی ماست ؟ آیا بر فتن ( ولادیو وستوق ) کامیاب نشده است ؟
« چون نيك نظر کردم ، دیدم که کشتیهای مذکور که به بندرگاه میدرایند عبارت از زرهپوشهای « ره تویزان ؛ پره سویت ؛ سیواستپول» و کرو وازورهای « پولتاوا؛ و پوبیه دا » میباشند . بوقوع آمدن يك حادثه مدهشه وجود ما را لرزه ناك نمود . چونکه دیدیم که همه این کشتیها خسار زده بودند. یکی بدنه آن سوراخ سوراخ شده ، و یکی دودکشهای آن غلطیده ، دیگری قله های آن پاره پاره شده است . این منظرهٔ الیمه جگرهای ما را نیز پاره پاره نمود!
« اما چون کشتیهای مذکور به بندرگاه لنگر انداز شدند دیده شد که کشتی های سه زارویچ ؛ و دیانا ؛ و آسقولد ، و نوویق موجود نیستند ، آیا انها چه شدند ؟ درین اثنا يك نفر بحری امده بشارت داد که دسته کشتی های جنگی ژاپان سراسر محو گردید ، و کشتی های سه زارویچ ؛ و دیانا ؛ و اسقولد ؛ و


صحیفه ۲۳۲ محاربهٔ روس و ژاپان جلد دوم

توفیق و دسته کشتی‌های جنگی ولادیووستوق به یکجا شدن کامیاب گردیدند. و این کشتیهای ما که به بندرگاه آمده‌اند تعمیرات خود را اجرا کرده واپس میروند. چرا که دریا از دسته کشتیهای جنگئی دشمن پاک گردید، و اینرا نیز علاوه کرد که از همه بیشتر کشتی ره تویزان مادر یفخار به کار کرده است. چونکه بعد از انکه چند کشتی دشمن را غرق کرده بندرگاه (دالنی) را نیز در زیر آتش طوپ گرفته است.
«از شنیدن این بشارت خیلی ممنون شده برای مژده دادن به بیماران فرو آمدم. همهٔ بیماران ازینخبر خشنود شده گفتند که: ازین يك همهٔ ما امین بودیم که ژاپانهای حیله کار را آخريك ضربهٔ قطعی خواهد زدیم.
«وا اسفا که این خشنودی و شطارت عمومی بسیار دوام نورزید. در ساعت سه بود که بسیاری از مجروحین کشتیهای مذکور بخسته خانه ما آمدند. و بعکس این مژده خبر دادند: امیرال (ویت هفت) بقتل رسیده؛ سه زارویچ محو شده، بسیاری از طورپیدوها غرق گشته، کشتیهای که برنگردیده‌اند همه کی بی نام و نشان شده!
«نظر بگفته زخمیها در دریا محاربهٔ بسیار شدید و مدهشی بوقوع آمده، انسان خود را در محاربه ئی بلکه در دریای آتش گمان میکرده است!!
«اخبار (نووی قرای) بما باوری داده بود که قسم اعظم کشتیهای ژاپان با طورپیل محو شده است. حالا آنکه یکدانه آنها نیز کم نشده بود. ژاپانها، کشتی بانان بسیار ماهری هستند که حیرت افزا مانوره ها اجرا میکنند. حالا آنکه در طرف ما بجز سراسیمه گی و تلاش کمتری دگر هیچ چیزی دیده نمیشود.
«مشاهدهٔ دسته کشتیهای جنگی مصیبت زده ما انسان را خیلی متألم مینمود. چونکه (دسته کشتیهای جنگی) و (انهزام) حکم يك لفظ مترادفی را در بر گرفته بود. بحریه های کشتیهای فلاکتزده به برآمدن شهر جسارت ورزیده نمیتوانستند. چرا که رفقای بری شان آنها را سنگ باران میکردند.


صحیفه ۲۳۳ محاربه میدان بحری ١٤ اگست جلد دوم
محاربة میدان بحری
(١٤) ماه اگست
هنگامیکه امیرال (توغو) خبر خروج دسته کشتیهای جنگی (پور آر
تور) روسی را در (۱۰) ماه اگست گرفته بود، هماندم برای امیرال
(قامیمورا) خبر فرستاد که بیدار و هشیار باشد . امیرال (قامیمورا) هماندم
از آبنای (کوریا) گذشته برای جلو گیری سفاین حربیه روس که اگر
برفتن [ولادیووستوق] تشبث ورزند تدابیر لازمه را اجرا نمود .
خود امیرال (قامیمورا) با دسته کشتیهای جنگی سوم که مرکب از
کشتیهای کروزا زور زرهپوش (ایواتا ؛ ایجزمو ؛ آجوما ؛ توكيووا) بود،
در شمال غربی جزیره (چوشیما) جایگیر گردید . و امیرال (اوزیو) با دستهٔ
کشتیهای جنگی چارم که مرکب از کروزا زور های (نانیوا ؛ تاکاچیهو ؛
نی یاتاگا ؛ چوشیما ؛ شی مایا) بود، در مابین ساحل (کوریا) وجزیره (چو
شيما) و ساحل (ژاپان) به ترصدات و دیده بانی مأمور گردید .
دمه های بسیار کثیف وغلیظی که از چندروز در جوار آبنای (چوشیما)
حکمفرما بود در ١٤ ماه اگست زایل و بر طرف گردید . نظر به این ترتیبات
سفاین حربیه ژاپان چنان معلوم میشد که دسته کشتیهای جنگی دشمن از
هر جائیکه بگذرد بهمه حال گریبانش بدست خواهد افتاد. چونکه هرگاه
دشمن ازین دو آبنای مذکور از هرکدامی که ظهور نماید همانلحظه از طرف
دیده بانهای بزرگ ژاپانی دیده شده با تلگراف بی سیم به امیرال خبر


صحیفه ٢٣٤ محاربه روس و ژاپان جلد دوم

میدهند ، واو نیز بدون ضایع کردن وقت بمقابل دشمن میبرامد. بناءً علیه
گرفتن اینگونه ترتیباتی که مذکور شد برای دشمنی که از طرف جنوب ظهور
نماید خیلی معقول یک حرکتی بود. اما غرابت و حیرت درینجاست که دشمن
از جنوب نی بلکه از شمال آمد ! هیچ شبهه نیست که امیرال ( قامیمورا )
باین چنین ظهور ناگهانی هیچ منتظر نبود .
حوادث خروج دسته کشتیهای جنگی روس از ( پور آرتور ) در ١١
ماه آگست در ( ولادیوستوق ) شایع گردید . بنابرین در ١٢ ماه امیرال
( ژه سْن ) کشتیهای کرووازور بزرگ ( روسیا ؛ وغرومبویی ؛ و روریک )
رالنگر برداشته به استقبال دسته کشتیهای جنگی ( پور آرتور ) برآمد .
آیا از تقویه دادن دسته کشتیهای جنگی ( پور آرتور ) را با این فرقه
( ولادیوستوق ) هیج يك فائدۀ متصور بود ؟ اين يك محقق بود که اين فرقه
بحریه که از سواحل ( کوریا ) بگذشتن مجبور بود بهمه حال از طرف دشمن
دیده میشد، وبمجرد دیده شدن ؛ دسته کشتیهای جنگی امیرال (قامیمورا)
که از بسیار وقتها به توقیف و تأخیر حرکات آن مأمور شده است با دسته کشتی
های جنگی خود بید رنگ به پیش روی او میبرامد . و گیرم که ازو خودرا
رهائی میداد ، با اميرال ( توغو ) آیا چه میکرد ؟
حالا نکه برای مدد رسانی دسته کشتی های جنگی پور آرتور بهترین
مانوره ها این بود که این فرقه يك حركتى اجرا میکرد که مانع جمع آمدن
قوای حربیه ژاپان میگردید. مثلا دسته کشتیهای جنگی ( ولادیوستوق )
را بسوی سواحل ژاپان برای يك نمایشی فرستاده ، وخودرا بدشمن نشان
دادن لازم بود تا آنکه نظر دشمن به آنسو جلب شده، دسته کشتیهای جنگی
سوم – یعنی دسته کشتیهای جنگی اميرال ( قامیمورا ) بآنطرف برود.
و در ان فرصت خروج دسته کشتیهای جنگی ( پور آرتور ) لازم بود.


صحیفه ۲۳۵ محاربه میدان بحری ١٤ اگست جلد دوم

ولی برای این حرکت کشیدن نقشه و پلان لازم بود . وا اسفا که در
روسها اینگونه چیزها مفقود بود. نقشه اینگونه حرکات یا از (پور آرتور) و یا از
( ولادیووستوق ) سوق و اجرا باید میشد . حالاً نکه اوامر سوق و اداره
حرکات یکسر از (پترسبورگ) بوقوع میآمد .

و الحاصل امیرال ( ژه سن ) در ۱۲ ماه از (ولادیووستوق) برامده ،
و در همانشب یکسر بر استقامت آبنای (کوریا) تدویر چرخ حرکت کرده بود .
و در ١٤ ماه مذکور در وقت فجر کاذب از دماغه شمال جزیره (چوشیما)
۳۲ میل بطرف شمال شرقی رسیده بود . درینجا برای داخلشدن در آبنای
(کوریا) بسوی غرب تبدیل استقامت نمود . درینزمان تخمیناً ۸ میل
بسوی شمال کفته ٤ قطعه کرواوزر امیرال (قامیمورا) پدیدار گردید .
مقصد امیرال(قامیمورا) ازینحرکت شمالی این بود که از پس پشت خط
رجعت دسته کشتیهای جنگی روس را قطع نماید .

ساعت ٤ بود ؛ که امیرال روس برای گریختن بسوی شمال شرقی بدست
چپ تبدیل استقامت ورزید . ولی امیرال ( قامیمورا ) اینحرکت امیرال
روس را دیده برای نزدیکشدن به او تزئید سرعت نمود .

امیرال ( قامیمورا ) اشارت حاضر باشی را برافراشته همۀ سفاین حربیۀ
خود را بحاضری امر داد . در هر کشتی این امر بکمال آرزو واشتیاق ایفا
گردید . در پی آن اشارت محاربه کشیده شد . در مابین طرفین از مسافه
(۱۱۰۰۰) مترو آتش طوپ آغاز نموده و چون به (۸۰۰۰) مترو نزدیکشدند
امیرال ( قامیمورا ) نیز مانند امیرال (توغو) محاربۀ نزدیک را ارزو نکرده
بخط روسها موازی یک راهی گرفتند .

رفته رفته محاربه کسب شدت مینمود . گله های مدهشی که از طرفین
انداخته میشد در جو هوا اشتعال ورزیده منظرۀ مهیبی تشکیل میداد . دستهٔ


صحیفه ٢٣٦ محاربه روس و ژاپان جلد دوم

کشتیهای جنگی ژاپان وضعیتی گرفته بودند که آفتاب در پشت سرشان مانده بود . دسته کشتیهای جنگی روس بالطبع رو بآفتاب بودند . لهذا انداخت روسها در صدی هفتاد راست نمی آمد : روسها هم از جهت قوه معنوی ، و هم از جهت نقطه وضع که گرفته بودند ؛ علی الخصوص در کم مهارتی که در فن انداخت داشتند غلبه درصدی نود بسوی ژاپانها دیده میشد .
امیرال ( قامیمورا ) به امیرال ( اوریو ) بواسطه تلگراف بی سیم خبر داد كه يك كرو وازور خود را بسرعت هر چه تمامتر سوق نموده راه را بر دسته کشتی های جنگی روس بگیرد . همین بود که كرو وازور (نامینوا) برفتار سرعت اعظم خود از جهت جنوب پدیدار گردید . دسته کشتیهای جنگی امیرال ( اوریو ) از صنف درجه دوم وسوم بود که نسبت به کرو وازورهای صنف درجه اول هیچ نبودند .
را پوریکه امیرال (ژه سن) نوشته يك فقره آن شایان دقت و حیرت يك عباره را حاویست . چنانچه میگوید :
« چون نیت ومقصد ما را دسته کشتی های جنگی ژاپان درك وحس نمود کرو وا زور ( نامینوا ) ی د شمن هماندم راه را برما گرفته به اجرای مانوره ما مانع آمد . »
حالا اینمسئله هیچ بعقل نمیگنجد كه يك كرو وازوريكه با ٨ طوب (١٢٠) ملیمترویی بصورت بسیار فقیرانه مجهز باشد راه را چسان برسه کرو وازور بزرگ صنف درجه اول بریده میتواند ؟ پس ازینهم معلوم میشود که امیرال ( ژه سن ) از بيم يك تهلكۀ خیالی ، و تأثیر قوۀ معنوی تا چه درجه ترسیده ، و تا چه پایه سراسیمه شده است .
امیرال ( ژه سن) یکی یکبار بسوی دست راست برگشت، و بايك رفتار مقابل بر استقامت شمال غربی بقطع مسافه آغاز نهاد؛ که ازین ره پیمایی مقصدش


صحیفه ۲۳۷ محاربه میدان بحری ١٤ اگست جلد دوم

این بود که پیش از انکه گریبان خود را بدست دشمن بدهد بسواحل کوریا
خود را رسانیده بتواند .
امیرال (قا میمورا) مانوره دشمن را درک کرده او نیز بسوی راست
توجیه عنان عزیمت نمود . اما باز در یندفعه از طرف پیش بغل چپ دشمن
را بزیر طوپ گرفت که مقصدش ازین وضعیت این بود که بغل چپ کشتی های
دشمن که از مدتی در زیر آتش طوپ گرفته شده وانگذارد ، وهمان خسارا
تی را که با نطرف رسانیده تزئید و افزونی دهد .
در ینوقت جنگ شکل خصوصیتی حال رجعت را گرفت . روسها هدف
همۀ بدیها ئیکه محاربه رجعت دارند گردیدند .
يك قوه بحریه که برای پیدا کردن ملجأ سلامت بگریختن مجبور گردد
خیلی يك وضعیت بحران آمیز پر مشکلاتی را میگیرد . چنانچه در ین محاربه ١٤
اگست این مشکلات بخوبی مشاهده میشود .
کرووازور (رور يك) هنوز در ابتدای رجعت دیگر رفقای خود را
پیروی کرده نمیتوانست ، و پس میماند . بنابرین کشتی مذکوره آتش همه
کشتیهای ژاپان هدف گردید . این کشتی چون در سرعت بدرجۀ کشتی های
دیگر نبود پستر مانده آماج خوبی برای طوپچیان بحریئی ژاپان تشکیل داده
بود . کله های ژاپان بی آنکه آماج خود را غلط کنند هر کله بکمال درستی
بر هدف مقصود بر میخورد وصدا های مسرت و غالبيت طوپچیان ژاپانی که
(بانزای ! ) گفته بر میکشید ندبه آفاق بحر بلندگشته به اهالی ژاپان مژده و
بشارت میرسانید .
ژاپانها چنان چه يك مانورۀ تعلیمی اجرا بکند بکمال سکونت و بیقیدی
ایفای وظیفه میکردند . ژاپانها بدل خود چنان انداخته بودند که در پیش
روی شان کشتی جنگی دشمن نی بلكه يك آماج متحرکیست .


صحیفه ۲۳۸
محاربه روس و ژاپان
جلد دوم

بساعت ۷ صبح هر دو کومانندان یعنی — افسران کشتی (روریک)
تلف شده بودند، و بیشتر از نصف توپ های آن کور کرده شده بودند .
بساعت ۸ يك کلهٔ ۲۰۳ ملیمتر وئی ژاپونی بر دنبالهٔ کشتی (روريك) خورده
دایرهٔ سکان کشتی را پارچه پارچه ساخت، و سکان سراسر از کار بیفتاد.
کشتی در حال شکسته شدن سکان را اشارت کرده از خط نظام بیرون
برآمد . اینست که باینصورت سفینهٔ (روريك) از حرکت افتاده تنها بسر
خود در پیش روی همه دستهٔ کشتیهای جنگی دشمن بیفتاد .
درین اثنا امیرال (ژه‌سن) برای رهایی دادن (روريك) غیرت و همت
فوق العاده اجرا نمود. مومی الیه با دو کشتی (روسیا ؛ و غرومبویی) برگشته
تا که میتوانست بمقابل دشمن (روريك) را ستر و محافظه نموده برای تعمیر
سفینهٔ مجروح فرصت بدست کشتی نشینان بداد . این حرکت پس کشتن
امیرال روسی براستی که خیلی قهرمانانه و دلاورانه يك حرکتی بود ولی تهلکهٔ
آن نیز عظیم بود .
هر گاه امیرال ژاپانی بدرجهٔ کافی بدشمن تقرب مینمود دستهٔ کشتیهای
جنگی روسی کارش تمام شده بود. حالا آنکه (قامیمورا) این خطوه را نینداخت
و از دور به محاربه اکتفا نموده از مسافهٔ (۶۰۰۰) مترو گله ریزی نمود . اگر
چه این گله ریزی او دو کشتی روسی را بیضرر و خسارت نگذاشت، اما
آنها را سراسر از استعمال ساقط ننمود .
ژاپانها بکمال شدت به آتش دوام ورزیدند. (روريك) در میان آتشها
و گرد باد آب آتش آلود مانده بود . در کشتیهای (روسیا) و (غرومبوی)
حریق ظهور نمود . حال دستهٔ کشتی های جنگی روس خیلی وخیم گردید .
شعله هائیکه از حریق بر میخواست بشدت باد باز از تیرکشها بدرون کشتی
هجوم نموده غریوها بر می آورد . دودها ئیکه بسوی سمای نیلگون بر می


صحيفه ۲۳۹ محاربه میدان بحری ١٤ آگست جلد دوم

خواست روی هوا را بايك سحاب کثیفی میپوشید . ولی روسها از کوشش وانه ایستاده به خاموش کردن حریق کامياب آمدند .
ژاپانها درین اثنا آهسته آهسته آتش میکردند . کروو ازور (روريك) به بغل چپ ميل نموده ، واز تاثير زخم خود از حرکت باز مانده بود . این این کشتی بدبخت باز هم بصورت بسیار نو میدانه بمحاربه دوام مینمود . دو کشتی رفیق او مانند پروانه بر اطراف آن میگردید ، و در باب تخليص او بجان میکوشید . اکثر توپهای ( روريك ) کور گردیده از استعمال ساقط ماند . در سفينه ( روسيا ) شش بار حريق ظهور يافت .
اميرال (ژہ سن) تقدير يكسا عت بر همان وضعیت بماند اما چون آخر الامر بدید که ( روريك ) را با خود برده نمیتواند از انرو او را بحال خود ترک کرده یکسر بسوی شمال فرار نمود . کشتیهای ژاپان بقدر ٤ ساعت آنها را تعقيب نموده واپس بسوی جنوب برگردیدند . کشتیهای (روسیا ؛ وغرومبویی) نیز خود را بهزار مشکلات به ( ولادیوستوق ) رسانیدند .
( روريك ) تنها در مقابل دو کروو ازور ژاپانی – يعنى ( نامينوا ) و ( تا قا شیهو) که از دنبال رسيده بودند مانده بود . ( روريك ) بیچاره از کار مانده بود . باوجود آنهم باز بسيار دلاورانه مقاومت مینمود . بادو توپ باقی مانده خود بکمال صبوری بهزار مشکلات آتش میکرد . کپتان چارم کشتی همه سعی وکوششی که درباره شناور ساختن کشتی اجرا نمود همه بیهوده رفت . ولی بازهم اميد خود را قطع نميكرد .
نهایت کپتان ( ایوانوف ) خواست که سکان را بر هوا کند تا باشد که مانع رفتار کشتی رفع شود . لهذا یکی از نفريهای کشتی را برای گذاشتن نقب را درسکان بدریا فرو آورد . ولی هنوز بمنزل مقصود نرسيده يك كله دشمن آمده نفر بيچاره را در ربود .


محاربه روس و ژاپان
جلد دوم
صحیفه ٢٤٠

دو کروز ژاپانی از مسافه (٤٠٠٠) متر و بر روريك بدبخت آتش
میکردند، و رخنه های بزرگ بزرگ در وجودش میکشادند تا آنکه طوپ
آخرین آن را نیز از استعمال ساقط ساختند. (ایوانوف) چون دید که
هیچ چاره نماند بغرق کردن کشتی آغاز نهاد. مجروحین را با آلات تخلیصیه
بسته بدریا انداخت. دروازه های آب را باز کرده آب مانند سیل خروشان
بدرون کشتی ریختن گرفت. از ساعت (١٠) ٤٠ دقیقه گذشته بود (رو
ريك) بدبخت بقعر دریا غرق و ناپدید گردید.

نفریهای روسی که در بحر افتاده، و با موجهای بحر هم آغوش بودند صدا
های استمداد و معاونت طلبی برمی آوردند. درین وقت بمحل وقعه (چو
شیما؛ نی تا قا؛ شی هایا؛) نام دسته کشتیهای جنگی امیرل (اوریو) با
پنج قطعه طورپیدوی ژاپانی نیز رسیده بودند. همه این کشتیها به رهایی دا
دن مرتبات کشتی (روريك) که صداهای مددطلبی بر میکشیدند اقدام و
مسارعت ورزیدند. سفاین مذکوره ٦١٣ نفر از مرتبات را رهایی دادند
که کپتان (ایوانوف) قهرمان نیز در میان آنها موجود بود.

در کروازور (روريك) ١٩٢ مقتول، و ٣٥٠ مجروح بوقوع آمده
است. و از ١٣ نفر افسران آن نیز ٧ نفر آن تلف و (٥) نفر آن مجروح
گردیده اند.

هنگامیکه کروازورهای (روسیا) و (غرومبویی) به بندرگاه (ولاد
یووستوق) عودت کردند خیلی الیم و یأس آوريك منظره تشکیل نمودند،
پیش از چند روز چون این دو کشتی با کشتی روريك يكجا بندرگاه (ولادیو
ستوق) را بصورت بسیار مغرورانه ترك ميكردند همه اهالی در حالتیكه دل
های شان به نشه و هیجان امید ظفر مالامال بود، برسر ك سنگ بست بندر
جمع آمده برای مظفریت و غالبیت قطع دسته کشتی های جنگی روس شعشعه


صحيفه ٢٤١ محاربه میدان بحری ١٤ اگست جلد دوم

داردعا ها نمودند .
اینست که دسته کشتیهای جنگی کروو از ور مذکور از میان اینچنین هیجان پرمسرت از (ولادیووستوق) عزیمت کرده بود .
دسته کشتی های جنگی (ولادیووستوق) درمیان قوای بحریه اقصای شرق روس یگانه دسته کشتی های جنگی ممتازی بود که سطوت و ناموس عسکری روس را محافظه نموده بود . اینست که این دسته کشتی های جنگی برشان و شرف درینوقت برای ایفا کردن وبجا آوردن يك وظیفه بسیار مهمی میرود . بلی ! میرود که دسته کشتیهای جنگی روس را که از مدت ماهها در قلعه (پور آرتور) محصور مانده ، و در (١٠) ماه اگست خروج کرده استقبال نماید : و آنرا گرفته به (ولادیووستوق) بیارد .
اهالی (ولادیووستوق) هر روز بيك هيجان زياد وبيقرارئی تمام اطراف افقرا تجسس مینمودند . و برای استقبال کردن دسته کشتیهای جنگی درین بندرگاه اقصای شرق روسى يك حاضری و انتظار بسیار عظیمی حكمفرما بود .
يك روزی بود ، که از كنار افق يك دو کروو ازوری پدیدار گردید که بيك بطائت و آهسته روئی سرسریانه ولنگ لنگانه یکسر بسوی بندرگاه می آمدند . چون يکقدری نزدیکشده همه کس شناختند که کروو ازور های (روسیا) و (غرومبویی) میباشند . ولی دسته کشتیهای جنگی قونتاکی که انتظار آنرا داشتند با آنها نیست ، وتنها بسر خود می آیند . دیگر اینکه هنگامیکه دسته کشتی های جنگی از بندرگاه میبرامد از سه قطعه کشتی مرکب بود. حالا ئیکه در ینوقت دو قطعه شده اند .
این دو قطعه نیز بچه حال ؟
دگل های شان يك قسمی پارچه پارچه شده ، و يك قسمی غلطیده ، و


صحيفه ٢٤٢ محاربهٔ روس و ژاپان جلد دوم

هر دو سفینه بيك وضع بدنمایی بيك يك بغل ميل نموده است . کروزاورها هرا نقدر که نزدیک میشدند آثار مدهشهٔ خرابیهای آنها زیاده تر ظاهر و آشکار میگردید .
در پیش طوپهای کور شدهٔ شکسته زخمیهای دست و پا بیکسو افتاده، نعشهای در خون و دود آلوده ، اعضاهای بدن از هم جدا جدا گشته دیده میشد . گوشتها چربیها روده ها خونها سطح کشتی را هزار بار بد تر از سلاخخانه ساخته بود . آدمهای زندهٔ آن نیز بتأثیر غازهای مسمومهٔ باروت و آلات ناریهٔ پر آتش و دود ، يك رنگ زرد و بنفش بد منظری پیدا کرده بودند .
سبحان الله ! منظرهٔ این کروزاورها چقدر فجیع والیم بود ! دودکش ها مانند غربال سوراخ سوراخ شده ، و بعضی از میان بدونیم شده مانند ناوهٔ شکسته به هم دیگر آویزان مانده بود .
کپتان کشتی (روسیا) مقتول ، واز (غرومبویی) مجروح شده بود ، بدنه های کشتیها نیز شکاف شکاف گشته بود، لوحه های آهنین زره کشتی مانند کاغذ های پاره شده اویزان شده بود .
کشتی ها چون بساحل آمده لنگر انداختند اینهمه احوال فجیعهٔ الیمه با تفضیلات آن معلوم کردید و آنهمه امید های درخشان يكان يكان محو و ناپدید شد .
در ژاپونیا ، این مظفریت كوچك (چوشیما) يك سور پرسرور، و هیجان شادمانی بزرگی حاصل کرد. آری ! گفته اند : ( مصايب قوم عند قوم فوائد ) همانقدر غم و المی که از یمخار به برای روسها حاصل شده بود، دو چندان آن شادی و خرمی برای ژاپانیها پدیدار گردیده بود .
شهرهای (توکیو) ( و يوقوهاما ) باهزاران هزار فانوسها وقند يلهای رنگا رنگ و بيرقها و گلدسته های شوخ وشنگ آراسته و پیراسته گردید .


صحیفه ٢٤٣ محاربهٔ میدان بحری ١٤ اگست جلد دوم

مردمان در هر طرف سرورها و شادیها اجرا کردند .
مردمانی که در وقت غرقشدن کشتی نقلیهٔ (ساد و مارو) و (هیتاژی مارو) بر امیرال (قامیمورا) و خانه و عیال او به بعضی حرکات تحقیرانه وافراط پرورانه قیام نموده بودند در ینوقت او را تقدیس و تکریم میکردند بخانهٔ مومی الیه که در (توکیو) بود از هر طرف بصدها مکتوب و تلگراف نامه ها برای مبارکبادی و شکر گذاری باریدن گرفت . اخبارهای ژاپانی صورت بسیاری از ین مکتوب ها و تلگراف ها را نقل و نشر نمودند که ما درینجا به نقلکردن دو تلگراف نامهٔ آن اکتفا میورزیم :
« بسبب گرفتن انتقام پسر خود خیلی ممنون شدم . از شما نیازمندم که شکر گذاری بسیار احتراماتم را ثانیاً بزوج محترم خود تبلیغ نمائید. دستخط
والدهٔ یکی از مرتبات
سفینهٔ کینشو مارو
که غرقشده بود
« دستهٔ کشتیهای جنگی ولادیوستوق آخر جزای سزای خود را دید. ژاپان غلبهٔ پر شرف را احراز کرد . همهٔ ما بشما مدیون شکران عظیم هستیم دستخط
نه ساله پسر، و هفت ساله دختر یکی از
نفریهای بحری که در محاربه
کوچك چوشيما مقتولشده


صحيفه ٢٤٤ محاربه روس وژاپان جلد دوم

وقوعاتيكه از محاربه ١٤ آکست

تا محو شدن دسته كشتیهای جنگی پور آرتور جریان یافته
هنوز در ابتدای ماه آکست برج سنبله موضع مدافعه اصلی (پور آر
تور) از طرف خشکه باطوپهای بزرگ قلعه کوب ژاپانی در زیر آتش گرفته
شده بود . ولی در ۱۹ ماه مذکور گله ریزی بر موضع مذکور ، ودیگر
اطراف شهر بصورت جدی ومؤثر بلا فاصله تا بوقت آخر فتح عمومی
دوام ورزید .
بومبار دمان ، یعنی – گله ریزی – در اول امر مقدمه يك هجوم عمومی
را تشکیل کرده بود که این هجوم نومیدانه وفدا کارانه در ٢٤ ماه آکست
بيك عدم کامیابی خون آلودی منجر گردید . بنا برین جنرال ( نوژی ) به
اصول محاصره منتظمه حرکت کردنرا بهتر واولا ترشمرد .
درین اثنا ، احوالیكه در دريا بوقوع آمده بدینمنوالست :
در ۱۸ ماه آکست يك كشتی طوپ کش روسی در جوار ( لیائو تیشان )
بيك نقب دریایی برخورده غرقشد .
در ٢٢ ماه مذکور کشتی زر هپوش ( سیواستیول ) برای گرفتن مو
ضعهای برنی ژاپانرا بزیر طوپ از بندرگاه خروج نمود . ولی اونیز بيك
نقبى برخور ده خسار زده گردید ، وكشتی دیگر او را بخود بسته تا به بندرگاه
رسانید. و درهمان روز کشتیهای (ييشين و (قازوفا) نام ژاپانی ( پور آرتور) را
بزیر طوپ گرفتند .
در ٢٤ آکست دو مخرب طورپیدوی روس در پیشگاه مدخل به نقب


صحیفه ٢٤٥ وقوعاتیکه از محاربه ١٤ اگست جریان یافته جلد دوم

دریائی طورپیل مصادمه کرده یکی غرق ، ودیگری بهزار زحمت به بندرگاه عودت کرده است .
در ٣١ آگست ٧ قطعه کشتی های روسی — غیر از زرهپوشها — برای منع تکرر اینگونه مصیبتها از بندرگاه برآمدند ؛ تا آنکه طورپیلهایی را که خود شان افشانده بودند ، وتابحال بغیر از ضرر هیچ نفعی ازان ندیدند رفع وزایل سازند . ولیکن ساعت سه ونیم بود که باز یکی ازین کشتی ها به طورپیل مالش یافته غرق گردید .
در ٢ ماه ستمبر برج میزان يك كشتی دیگر روسی نیزه برای همین مسئله برآمده بودبه نقب دریایی غرق شد . وهم در همان روز در پیشگاه دریاچه ( تاحه ) يك طورپیدوی ژاپانی ، و در ٣ ماه دیگر کشتی ژاپانی به طورپیل برخورد یکی غرق ودیگری خسارزده شده است .
درنهایت ماه ستمبر در دریاچه ( کبوتر ) يك کشتی طوپ کش ژاپانی نیزبهمین فلاکت دوچار گردید .
از ( ١٩ ) ایلول تابه ( ٢٣ ) آن از طرف خشکه برجبهه های شمال و شمال غربی ( پور آرتور ) باز هجومها یعنی — یورش ها اجرا کرده شده است . اصل مهاجمات عساکر ژاپان بر ( استحکامات معاونه ) که در شرق وجنوب شرقی ( سیوئیه ن ) واقع شده است ، بر تپه راقم دار ( ٢٠٣ ) اجرا میگردید .
استحکامات جوار ( سیوئیه ن ) آهسته آهسته سراسر از دست روسها برآمد . ولی تپه ( ٢٠٣ ) اگرچه یکچند ساعت در دست ژاپان ها بماند ، ولی در ( ٢٣ ) ماه مذکور بيك هجوم مقابل روسها بازپس استرداد گردید . در ظرف چار هفته که بعد ازین هجوم مرورنموده است ، ژاپانها سر از نو بعضی حاضریها وتدارکات تازه در آتش طوپچی خود دیده اند .


صحيفه ٢٤٦ محاربة روس و ژاپان جلد دوم

از (٢٥) اوکتو بر برج عقرب، تا به (٣) نومبر برج قوس بسی محاربه های خونریزانه یورشی بعمل آمد.
يوم جشن ولادت امپراطور ژاپان چون به (٢) ماه نومبر مصادف بود از انروز ژاپانها تصور و مصمم کرده بودند که در انروز يك هجوم عمومئی برده (پور آرتور) را فتح و تسخير نمايند. این هجوم بر جبهه های شمال و شمال شرقی اجرا گردید. در ظرف ٨ روزی که این هجوم اجرا میگردید، اگرچه ژاپانها چند بار استحکامات منفرده را ضبط کردند، ولی بعودت تعرضية عسكر احتیاطهای روس واپس رانده شده اند. با وجود آن هم استحکامات مذکوره درین مهاجمات چنان زیر و زبر گردید که از مستحکمی هیچ نام و نشانی برایش باقی نمانده است. خلاصة كلام از نتيجة این هجوم خونریز – که تفصیلات مکمل آنها در دیگر جلدهای این کتاب بیان خواهد گردید – همه استحکامات معاونه در دست ژاپانها درآمد، و به سایة این موفقیت بخط مدافعة استحکامات دائمه خیلی نزدیك شدند.
برای تلافی کردن ضایعات و تلفات این مهاجمه های آخرین، فرقة هفتم نظامیه از ژاپانیا به پیشگاه پور آرتور فرستاده شد.
در ٢٦ نومبر یورش چارم بوقوع آمد. از نتیجة این هجوم خونریزی که از طرف فرقة اول وفرقة هشتم مشترکاً اجرا گردید، در جبهة شمال غربی يك نتيجة قطعی بحصول آمد. يعنى – تپة راقم دار ٢٠٣ بصورت قطعی بدست ژاپانها درآمد.
هنگامی که این تپة راقم ٢٠٣ بدست ژاپانها درآمد ؛ در انوقت این تپه را برای سوق وادارة آتش توپچی خود نقطة ترصد انتخاب کرده با توپهای (٢٨) سانتیمترویی به گله ریزی بر سفاین روس که در نقطه های مختلف بندرگاه داخلی لنگر انداز بودند آغاز نهادند.


صحیفه ٢٤٧ وقوعاتیکه از محاربهٔ ١٤ آکست جریان یافته جلد دوم

هر يك از کشتیهای روس جدا جدا هدف گرفته شده باینصورت یکی را
در پی دیگر غرق نمودند .
این بومباردمان -- یعنی گله ریزی طرفین -- در ما بین طوپخانه ژا
پان ، و کشتیهای روس در ٣ دسمبر برج قوس ابتدا نموده تا به ١٢ ماه مذکور
دوام ورزید . ژاپانیها آتش خود شانرا بر کشتیهای زرهپوش (ره تویزان) ،
و (پولتاوا) ، و (پره سویت) ، و (پوبیه دا) و کرووا زور های (پالا
دا) ، و (بایان) ، و طوپ کش (گیلیاق) و کشتی نقب افشان (آمور)
متوجه ساخته بودند . تنها زرهپوش (سیواستپول) پیش از ابتدا کردن
بومباردمان فك لنگر نموده به بندرگاه خارجی برامده بود .
معلوماتیکه در حق این بومباردمان بدست آمده باینصورتست :
زرهپوش (پوبیه دا) در ٣ دسمبر (٦) بار ، و در (٥) دسمبر (٧)
بار رخنه دار گردید . در (٨) ماه مذکور بطرف چپ خیلی میل نموده و
اقسام زیر خط آب آن بتمامها بیرون برامده آماج مکملی برای طوپچی ژاپان
تشکیل داد . تا آنکه بعد از چند گلهٔ دیگر بجز بعضی اقسام آن که بسبب کم
عمقی آب ببندر گاه پنهان نشد دیگر سراسر مغروق گردید .
(ره تویزان) در دوروز اول بومباردمان ١٩ زخم خور ده بچنان
خسارات وخیمهٔ مبتلا شد که از شناخت برآمد ، و در ٨ دسمبر بعد از ظهر
بقعر آب زیر آن تکیه یافت بقدريك متر آب از سطح آن بالا برآمد .
زرهپوش(پولتاوا)در (٥) دسمبر از ١١ رخنهٔ که یافته بود نیز بهمین حال
گرفتار آمد .
زرهپوش (پره سویت) در ٧ ماه دیده شد که تا بسطح آن آب بالا برآمده .
گرووا زور (پالادا) بسببی که در میان (ره تویزان) و آمور بود از طرف
طوپچی های ژاپان بخوبی معلوم نمیشد . از انروکمتر رخنه دار گردیده بود .


صحیفه ٢٤٨ محاربهٔ روس و ژاپان جلد دوم

ولی در ٨ ماه بتأثير يك گلهٔ بزرگ آتش گرفته برد نبالهٔ خود در آب
فرونشست .
کشتی کرو وازور(بايان) نیز در همانروز آتش گرفته بيك بغل بغلطيد .
کشتی ( آمور) نیز در (٨) ماه به ١٤ گله بقعر آب نایاب شد .
کشتی طوپ کش (گیلیاق) نیز به یازده گله سراسر غرق گردید .
جنرال ( نوژی ) عاقبت حال دستهٔ کشتی های جنگی ( پور آرتور ) را
با تلگراف ۱۲ ماه جنوری خود به (توكيو) به اینصورت خبر داده است :
« ٤ قطعه کشتی زرهپوش(پولتاوا ؛ پره سويت ؛ بوبیه دا ؛ ره تویزان )
وگرووا زور ( پالادا ؛ بايان ) و يك کشتی طوپ کش ، ويك کشتی نقب
افشان روس را که در بندرگاه ( پور آرتور ) بودند سراسر بحالیکه از محاربه
خارج باشند درآوردیم . به بومباردمان دیگر کشتی های خوردوریزه حاجت
نمانده است . بعد ازین بر شهر آتش کرده خسارات عظیمه بوقوع میآوریم . »
اینست که کاردستهٔ کشتی های جنگی پور آرتور به اینصورت به انجام رسید .
گلدستهٔ فتح وظفری را که در (١٠) آگست بخت و طالع بسوی امیرال(توغو)
انداخته بود ، و اوازان چشم پوشی کرده بود ، بعد از ٤ ماه جنرال(نوژی)
آنرا در ربود .
مگر اجل این دستهٔ کشتیهای جنگی بحری از دست بحر نی ، بلکه از طرف
بررسیده بود .
در اثنای بومباردمان کشتیها ، بسیاری از مبانی روس را نیز خسارات عظیمه
واقعشده بود . در روز پنجم ماه بر يك جبه خانهٔ روسى يك گلهٔ کفيده جبه خانهٔ
مذکور آتش گرفت ، وبقدر چند ساعت يك حريق عظیمی را باعث گردانید.
در ۱۳ ماه گله ریزی بر دایرهٔ کشتی سازی شروع شد . کارخانهٔ کشتی سازی
طور پیدو را آتش گرفت ، وسه عدد طور پیدو را نیز غرق و خراب گردانید.


صحیفه ٢٤٩ محاربهٔ میدان بحری ١٤ آگست جلد دوم

اما اصل خرابیها ئیکه در شهر و قلعه (پور آرتور) بوقوع آمده بعد از بومباردمان
کشتیهاست که تفصیلات آن بعد ازین در ذیل محاربات بری ذکر و بیان خواهد شد .
حالا بیائیم بر احوال کشتی زرهپوش (سیواستپول) .
کپتان این زرهپوش چون دانست که تپه رقم ٢٠٣ بدست ژاپانها درآمد
پیش از آنکه به بومباردمان آغاز شود به بندرگاه خارجی برآمده در زیر بغله های
بسیار بلند نیم جزیره ( پلنگ که سراسر از تأثیر آتش طوپ دشمن خارج
بود التجا برد .
روز دیگر یعنی - در ٢٩ نومبر طورپیدوهای ژاپان بهجوم آغاز نهادند .
در اول امر يك باد تند شمالی هجومهای طورپیدوها را مانع آمد . روز
دیگر هوا چون کسب سکونت نمود هجوم نخستین طور پیدوها وقوعیافت .
کشتی (سیواستپول) تور فولادی خود را بر اطراف خود کشیده بود ، و
از کشتیهای مغروقه دیگر نیز تورهای شانرا آورده بر دورادور خود برکشیده
بود . اینست که امشب و روز دیگر همین تورها او را از آسیب طورپیدوها
وارهانید .
ژاپانها نزديك شده طور پیلهای خود را بر سیواستپول بینداختند . اما
طوپ سیواستپول نزدیکشدن طورپیدوها را بیشتر از ان منع نمود . هیچیکی
از طورپیلهای طورپیدوها کارگر نیفتاده و لیکن پیش از طلوع شمس در بسیار
نزديك سيواستپول دو طورپیدوی دشمن دیده شد آنقدر نزديك بودند که
صداهای تعلیم و قواعد افسران آن نیز شنیده میشد .
تقریباً از صد متر ومسافه دو طورپیل انداخته شد . بنابرین سیواستپول
بشدت آتش کرده کشتیهای طورپیدو از نظر غائب گردید . طورپیلهابر کشتی
برخوردند، ولی تور اطراف کشتی مانع نفوذ آنها گردید . طورپیل اول
آنقدر نزديك كشتی بکفید که از تأثیر آن يك شکافی در کشتی پدیدار شد، وطور


حيفه ٢٥٠ محاربة روس و جاپان جلد دوم

پیل ثانی در تور معلق مانده بدریا افتاد . بمجردیت دنباله کشتی را بسا حل
نزديك كردند شب ديگر طور پید و های ژاپان سر از نوهجوم بردند . ازين
طور پیدوها یکی بيك طور پیلی برخورده غرق شد . از ديگر طور پیدوها
طور پیل های متعدد انداخته شد از آنها يكچندی بر تور دور کشتی اشتعال
نمودند ، و بر کشتی آسیبی رسانیده نتوانستند .
درشب اول روز دسمبر ٢٠ طور پیدوی ژاپان برکشتیی روسی هجوم
نمود . این کشتیهای دشمن چون بقدر (١٢٠٠)متر و نزديك شدند طور پیلهای
خودر اانداختند . پیش از يك شب يك دسته کشتی های طور پیدوی روسی بمعا
ونت و مددکاری کشتیی (سیواستپول)آمده بودندکوماندان کشتی سیواستپول
طور پیدوهای مذکور را بیکوضعی تعبیه کرده بودکه همه دریاچه که دران جا
یگیر بود به آنها مستور شده بود، و سه طور پیدوی مخرب را نیز در پیش روی خود
وضع نموده بود . لهذا بمجرد هجوم ژاپانها ازین طور پیدوها و خود زرهپوش بر
طور پیدوهای ژاپان باران کله باریدن گرفت . دوطور پیدوی ژاپانی بخسارات
عظيمه دو چار شدند . ژاپا نهار نتها درهمین شب (٦٠) طور پیل انداخته بودند .
شب ديگر، يك طوفان وگردله شدیدی برخواست که به اینسبب روشنی
پروژه کتورها را مانع گردیده بود . ژاپانها ازین طوفان فرصتی فائده گرفتن
را اندیشیده دوکشتیی طورپیدوی شان تابه نزديك كشتی زرهپوش روس
رسیدند . یکی از انها تا به پیش سیواستپول آمده دوطور پیل خود رابيك آن
بران بینداخت . اگر چه یکی از انها خطا رفت ولی يك طور پیل دیگر در پیش
سکان کشتی در درون تور فولادی کفیده سکان را سراسر از کار در انداخت .
يك پارچه طور پیل بسرکوماندان طور پیدوی ژاپان که برسرکشتی ایستاده
بود اصابت نموده کله اش را در ربود .
( سیواستپول ) خیلی زحمت کشیده بود، و بسبب این زخمی که بردنباله


صحیفه ٢٥١ محاربهٔ میدان بحری ١٤ اگست جریان یافته جلد دوم

اش اصابت نمود سراسر از کار افتاده بر دنبالهٔ خود بر یک نشست. امشب هجوم ژاپانها خیلی پر دهشت بود. طورپیدو های روس نیز بموضع خودشان تاب آور مقاومت نشده پراکنده و پریشان گشتند.
ژاپانها، چون گمان کردند که (سیواستپول) را بحالتیکه از محاربه خارج شده باشد در آورده‌اند از اتر و هجومهای خود شانرا نهایت داده‌اند.
(سیواستپول) ازین فرصت استفاده جسته با توپ‌های (٣٠٥) ملیمترو یی خود از پشت نیم جزیرهٔ (پلنگ) به انداخت قوسی بر عساکر ژاپان به گله‌ریزی آغاز نهاد. و بخراب کردن یک توپ خانهٔ صحرایی ژاپانها کامیاب آمد.
در شب ٢٠ اوکتبر برکوماندان کشتی از افسر بزرگ خود یک امری گرفت که بسبب قریب‌الوقوع بودن تسلیم قلعه کشتنی خود را باید که غرق کند. لهذا با وجودیکه این امر موجب حیرت و تعجب او گردید بازهم اطاعته لامر بغرق کشتی قرار داده باینصورت حرکت نمود:
در اثنای شب. بعد از آنکه جمله مرتبات خود را بجز (٤٠) نفر بخشکه برآورد از جائیکه لنگرانداز بود کشان کشان خود را تا بجائیکه عمق آب (٦٥) مترو بود بیاورد. در آنجا باقی مرتبات خود را نیز در فلوکه هانشانده مجراهای آب‌کشی را باز نمود. کشتی آهسته آهسته گاه بچپ و گاه براست میل کرده بقعر آب فرو رفتن گرفت تا آنکه بعد از ١٢ دقیقه سراسر غرق شده از نظر پنهان گردید.
در پنجم ماه دسمبر در (پور آرتور) باینمضمون یک بیاننامهٔ نشر گردید:
«ای مدافعان دلاور و بهادر پور آرتور! به این شرف و شانی که زرهپوش سیواستپول سراز نو احراز نمود، و بوجود کوماندان او کپتان (ئه سه ن) که از کپتانهای صنف اولست، وجملهٔ افسران و مرتبات که این حرکات قهرمانانهٔ را اجرا کردند همه تان فخر و مباهات کنید. اینحرکت جنگاورانه کشتنی


صحيفه ٢٥٢ محاربه روس و جاپان جلد دوم
سیواستپولرا که مدت پنج شبانه روز تنها بسر خود هجومهای بیست قطعه طور
پیدو های ژاپانرا بصورت بسیار شجیعا نه از خود دفعه نموده میباید که در
لوحه های خاطر خود محكوك ومنقوش بدارید تا برای اولادها ونبیره های
خود آنرا حکایت کنید . شماچون نیز از محاربهای این سفر حرب میباشید
لهذا در حرکات شجاعتکارر انه رفقای بحرئی شمايك حصۀ شرف وافتخار
شما نیز موجود است .
« زنده باد دلاوران زرهپوش سیواستپول »
§
محووفانی شدن دستۀ کشتی های جنگی (پور آرتور) اميرال ( توغو ) را
يك آزادی و استقلال بزرگی عطا نمود . بعدازین خواه‌قلعه فتح شودیالشود،
امیرال (توغو) برای انتظار کشیدن دستۀ کشتی های جنگی بحر (بالتيك) روس
دم راست حاضر و آماده میتواند شد . چونکه دیگر خوف و خطری ازجهت
اینکه بندر گاه (پور آرتور) اس الحرکات دستۀ کشتی های جنگی روس باشد،
وامیرال (توغو) نیزمترصدومترقب آن بود باقی نماند .
مقصد یگانۀ احتیاط کاریهای امیرال(توغو)در محاربه هاهمین بودکه ضایعات
وتلفات بسیاری در دستۀ کشتی های جنگی اوحاصل نشود . تا آنکه ازعهدۀ
م قابلۀ دستۀ کشتی های جنگی بحر ( بالتيك ) روسی که قریب الورود است
بخو بصورت برامده بتواند .
اینست که این مقصدا، یرال ، به سایۀ همت معاونت بسیار قیمتدار اردوی
محاصرۀ بری بخوبی محصول انجامید ، ووظیفه بسیار گرانبهای او در خصوص
معاونت عسکر بر اوردن اردوی بری ختام پذیر گردید . لهذا حالا بکمال
سکونت و خاطر جمعی بورود دستۀ کشتی های جنگی بحر ( بالتيك ) انتظار
کشیده میتواند .


صحیفه ۲۵۳ وقوعاتیکه از محاربه ۱۴ اگست جریان یافته جلد دوم
جناب امپراطور (میکادو) امیرال صادق ولایق خود را به این تلگرافنامه تحسینها و آفرینها خوانده است:
«وظایفی را که در (پورآرتور) بدسته های کشتی جنگئی خودمان سپرده بودیم، و ایشان، بهیچ يك از مهالك طوفانها، و آتشهای دشمن نظر نکرده بکمال شجاعت و دلیری شب و روز در ایفا و اجرای آن کوشش ورزیده اند بيك حس بسیار بزرگ ممنونیت آنرا قبول میکنیم . با وجود اینهمه مشکلات، دسته های کشتی جنگی ما وظیفه خودشانرا بی آنکه يك تلاش و بی انتظاماتى جزوئی در آن راه بیابد، بمعاونت متقابله رعایت کرده بکمال خوبی و درستی بر ایفای آن کامیاب آمده اند. بنابرین بر اثار جرأت وفداکارئی که در حسن اجرای وظیفه های خودشان نشان داده اند تحسین و آفرین میخوانیم، و از حرکات شجاعتکارانه شان بیان مسرت و خشنودیت مینمائیم.»
بعد از انکه (پور آرتور) ضبط و تسخیر گردید - کیفیت این ضبط و تسخیر در دیگر جلد بیان میشود - بنابر اذن و اجازه جنرال (نوژی) (آتاشه میلاتر) - یعنی مأمور عسکرئی که در معیت سفیرها میباشند - دولت المانیا (برونزا رشلمدر) قلعه (پور آرتور) را سیر و تماشا کرده حال بندرگاه و منظره دسته کشتئی جنگئی روس را به اینصورت نقل و تصویر کرده است:
«در روز ۲۲ جنوری با اجازه جنرال (نوژی) بندرگاه (پور آرتور) را سیر و تماشا کردیم اولا به بندرگاه شرقی رفتیم. در پیش کارخانه کشتی سازی پروانه های بزرگ بزرگی که برای تعمیر کشتی ها از روس آورده شده بود موجود بود. در نزديك يك حوض كوچك كشتی سازی کرو وازور معاون (آمور) خوابیده بود که از طرف گله های بسیار سنگین بدفعات زخمدار شده بود. در مبانی بحریه که در پس بندرگاه شرقی بود آثار خرابیها، وحریق مشاهده میشد. در دامنه شمالی کوه (طلا) به ساختن يك حوض نو كشتی سازی آغاز شده بود. يك کمی به آنطرف سفینه مغروقه (بایان) دیده میشد.


صحیفه ٢٥٤ محاربهٔ روس و ژاپان جلد دوم

بريك سرك تو کج و پیچ فراخ برکوه (طلا) بالا برآمدیم . میدان نظر ازینجا خیلی واسع بود. از نجا چون بسوی بندرگاه نظر میانداختیم انبار خانه های بزرگ سپاه عسکری راه میدیدیم.
در ٢٤ ماه خواستیم که ازین بندرگاه به نیم جزیره (یلنگ) بگذریم يك باد بسیار تند و خیلی سردی دروزیدن، و موجهای آب خیلی بلند بود. فلوکهٔ مارا موجها مانند گویی باین سو و آنسو می انداخت. افسر ژاپانی که برای جمع کردن و محو ساختن طور پیلهایی که روسها در هر هر طرف افشانده بودند بکار مشغول بود چنان معلوم میشد که گویا از یکپارچه یخ تراشیده شده باشد! چونکه هر قطره آبیکه بر و افشانده میشد همانا لحظه یخ میبست بخشکه برآمدن ما بخیلی مشکلاتی تصادف نمود. چونکه اسکله — یعنی پل خوازه بندی — که از چوب های کشتی های خراب شده و شکسته ساخته شده بود بشدت موجها خراب شده بود ، و دهشت موجها فلوکهٔ رقصان مارا فرصت نمیداد که خودرا از فلوکه بساحل پرتاب نمائیم. وضعیت طبیعی ساحل نیز فرصت برآمدنرا در موضع نمیداد. بنابرین از سیاحت نیم جزیره (یلنگ) بصرف نظر کردن و بركشتن مجبور شدیم . در اثنای عودت ، زرهپوشهای غرق شده (پالادا؛ پوبیه دا؛ پولتاوا؛ ره تویزان؛ پره سویت) را جدا جدا تماشا کردیم و و برای گرفتن تصویر آنها باز باز بر اطراف آنها دور و گردش کردیم. طوپ های سفاین مذکوره کاملاً برا ورده شده بود. تنها طوپ های بزرگترین آنها باقی مانده بود که با دهنهای باز و سیاه خود مانند دیوهای غلطیده، احوال فلاکت خودشانرا تماشا میکردند. کشتی های مذکور چون سراپا بیخها منجمد شده بودند بداخل آنها درآمده نتوانستیم. کشتیهای مذکور بضرر و زیان بسیاری دوچار شده بودند. علی الخصوص دکلها و پلهای افسر نشین آنها، ودود کشهای شان خیلی برهم و درهم شده بود. لوحه های زره اطراف کشتی از بسیار جاها از هم پاره شده، ونقطه هائیکه گله های طوپ های (٢٨) سانتیمتر و یی ژاپانی


صحیفه ۲۵۵ وقوعاتیکه از محاربه ۱۴ اگست جریان یافته جلد دوم

بران رسیده بود، سوراخهای بسیار مدهش خوف انگیزی بعمل آورده بود.
« آن کشتی های قوت ناك ومحتشمی که یکسال پیش ازین برای سطوت و شوکت بحریه اقصای شرق روس يك يك شاهد آهنین شمرده میشد ، درینوقت در میان آنها بجز خرچنگها ، و ماهیان آبی هیچيك فرد ذیر وحی دیده نمیشود، و بیکصورت پر فلاکتی زنگ زده ، وزخمهای خوف انگیزی بران پدیدار گشته و بعضی بيك بغل ، و بعضی بر دنباله و بعضی بکله درمیان آب غلطیده دیده میشد که حقیقتاً منظره آنها خیلی رقت انگیز مینمود !
« افسر ژاپانی که باما رفاقت داشت ، دایما از اینقدر خرابیهای اساسی کشتیهای روسی شکایت میکرد ، چرا که تعمیرات آنها ، و شناور ساختن آنها را خیلی پر زحمت و کثیر المشکلات برای ژاپانها میدید .
« افسران روسی ، چنان نشر و اعلان کرده بودند که کشتیهای خود را از برای آنکه بدست ژاپانها نیفتد خود بدست خود غرق کرده اند .
« حالا نکه ما از ایشان سوال میکنیم : که اگر چنینست برای غرق کردن آنها چرا بندر گاه خارجی را که عمیق بود ، و بر آوردن آنها را از انجا برای ژاپانها مشکلتر مینمود انتخاب نکردند ؟
« روسها بلکه خواهند گفت : که مقصد شان از غرق کردن کشتیهای شانرا در بندرگاه داخلی این بود که بعد از اتمام یافتن حرب (پور آرتور) باز بدست ما خواهند ماند . در انوقت باز کشتیهای خود را بر آورده استعمال خواهیم نمود.
« اینچنین جواب بجز سفسطه دگر هیچ طرز معقولی دراندیده نمیشود. زیرا اولا این کشتیها از همه علامات آن معلوم میشود که بتأثیر گله های (۲۸) سان تیمتروبی ژاپانها غرق گردیده است . ثانیاً اینکه یکی از کشتیهای روس، یعنی – کشتی (سیواستپول) از تأثیر گله های دشمن خود را ببندرگاه خارجی کشید ، و در آخر امر خود را در موضع عمیق بحر غرق ساخت .
بحریون روس ، اگر مقصد آنراداشتند که کشتیهای خود را باز از دریا کشیده


صحیفه ٢٥٦ محاربه روس و جاپان جلد دوم

استعمال نماید پس چرا بهترین کشتی خود را در بحر عمیق بیرونی غرق کردند ؟
اینست که به این سوال هیچ سبب معقولی که بیان کنند نیست . »
از نقطه نظر فن حرب این عاقبت احوال دسته کشتیهای جنگی بحر محیط
کبیر روسی از مقاومت مدیده قلعه ( پور آرتور ) زیاده تر شایان استفاده و
اهمیت است این دسته کشتیهای جنگی، بی آنکه بخصم خود ادنايك ضرری
رسانیده بتواند به آتش توپخانه های خشکه دشمن قربان و فداشده رفته
است . تاریخ سفالت و فلاکت دسته کشتیهای جنگی ( پور آرتور ) يك بر
هان بلیغ و دلیل روشنی شد برینکه در حرب حرکات عسکریه رايك اداره
مترددانه غیر فعالانه تا بچه جاها و کدام راهها میرساند .
محافل بحریه روس بشدت تمام جرح و مؤاخذه میکنند که قلعه ( پور
آرتور ) برای زیاده کردن قابلیت تدافعیه خود دسته کشتیهای جنگی را در
بندرگاه حبس کرده از وسایط حربیه آن او را سراسر محروم گذاشته است.
حالا نکه اینمطالعه هیچ گاه بر صواب نیست . چونکه بالعکس اگر حمایه
قلعه ( پور آرتور ) نمیبود دسته کشتیهای جنگی روس پیشتر ازین محو و فانی
میگردید . دیگر اینکه دسته کشتیهای جنگی دایما به آرزوی خود بحمایه قلعه
التجاگزین شده است . چونکه هیچگاه برای حرکت آزادانه خود بيك
تشبث جدی و حقیقی آرزو نکرده است .
بعد از محاربه ( ١٠ ) آگست اگرچه بعضی قوای حربیه دسته کشتیهای
جنگی را برای تقویه دادن مدافعه مطلقه استحکامات بیدربی بخشکه نقل و
اخراج داده اند، ولیکن اینهم برای زیاده کردن عمر دسته کشتیهای جنگی
تدبیر آخری بود که اجرا شده است . انتهای جلد دوم

مترجمش

محمود طرزی


صحيفه ٢٥٧ فهرست محاربه روس و ژاپان جلد دوم

فهرست مندرجات جلد دوم

مندرجات صحيفه
( اميرال توغو ) ترجمة احوالش از آغاز ولادتش تا به اين محاربه ٢
هجوم دوم بر پور آرتور ١٢
( وقایع حربیه ) از ٩ تا ٢٩ فبروری ٢٦
تشبث نخستین بر مدخل پور آرتور ٣١
بومبارد مان ـ یعنی گله ریزی طوپ ـ بر ولاديوستوك ٤٢
محول شدن دسته کشتیهای جنگی پور آر تور روس در زیر } ٤٤
کوماندانی اميرال ماقاروف
تشبث ژاپانیهای برای سد کردن مدخل پور آرتور با طورپیل ٤٨
احوال بندر گاه پور آرتور و کیفیت استحکامات ساحلی آن ٥٤
نقشه پور آرتوريك قطعه ٦٤
هجوم ژاپونیان در ٢٢ مارچ بر پور آرتور ٦٥
تشبث کردن ژاپونیان بار دوم بر سد نمودن مدخل پور ارتور ٦٩
وقایع بحریة ماه اپریل ٨٠
وقایع ١٢ ماه اپریل و غرقشدن اميرال ماقاروف ٨٥
ترجمة احوال اميرال ماقاروف ٩٥
حرکات دسته کشتیهای جنگی ولادیو وستوق روس ١٠٢
تشبث بر سد نمودن مدخل پور ار تور بار سوم ١١٠
اس الحرکات دسته کشتیهای جنگی ژاپون ١١٧
کیفیت بر اوز دن عسکر بخشکه و نقلیات بحریه ١١٩
اتفاق با کوریا ١٣٠
حاضری سفر حرب ژاپانها ١٣٤


صفحه ٢٥٨ فهرست محاربهٔ روس و ژاپان جلد دوم

حاضری سفر حرب روسها ١٤٤
مناسبات و مشابهاتی که در مابین این سفر حرب و سفر حرب چین موجود است ١٥١
تدابیر روسها ١٥٤
بیرون برآمدن اردوی نخستین ژاپان بخشکه ١٥٦
تعلیات بحریهٔ ژاپانها ١٥٩
احوال تاریخیه و جغرافیهٔ دارالحرب ١٦٢
احوال مانچوری """
احوال کوریه ١٦٨
احوال تاریخیهٔ کوریه ١٧٢
راههای داخل دارالحرکات ١٧٤
راههای اهن کوریا ١٧٦
جزیرهٔ ساخالین ١٧٧
احوال جغرافیهٔ ساخالین ١٧٨
احوال اهالی ساخالین ١٧٩
احوال تاریخیهٔ ساخالین ١٨١
برآمدن اردوی دوم ژاپان بخشکه ١٨٥
ضایعات دستهٔ کشتیهای جنگی ژاپان ١٩٠
اشتراك ورزیدن کشتیهای جنگی ژاپان بمحاربهٔ کینجو ١٩٣
حرکات کشتیهای جنگی ولادیووستوق روس ١٩٦
اقدام و تشبث نخستین دستهٔ کشتیهای جنگی پور ارتور به بیرون برآمدن ٢٠٢
ملاحظه ٢٠٦
محاصرهٔ پور ارتور """
محاربهٔ میدان بحری ١٠ اگست ٢١٠
محاربهٔ میدان بحری ١٤ اگست ٢٣٣
وقوعاتیکه از محاربهٔ ١٤ اگست تا محو شدن دستهٔ کشتیهای جنگی روس در پور ارتور ، جریان یافته } ٢٤٤

انتهای جلد دوم


صحيفه ۲۵۹ یادآوری محاربه روس و ژاپان جلد دوم

{ یادآوری }

بر ارباب مطالعه پوشیده نماند که ( تاریخ محاربه روس و ژاپان ) پنج جلد
است که جلد اول و دوم آن همین است که فارغ الطبع گردیده در معرض نشر
آمد . جلد سوم آن قریباً انشاء الله از طبع فارغ شده تقدیم انظار اولی الا
بصار میگردد ، و بطبع جلد چارم و پنجم آن شروع میشود . معلوم
است که بوجود آوردن اینچنین اثرهای بسیار نافع و مهم ، بابسی
زحمت ها و دشواریها بوجود می آید که جبیره مافات آن زحمات
و فداکاریها شوق و رغبت هوسکاران مطالعه است بسوی
اینچنین آثار . بنا برین مطبعه عنایت هر انقدر
شوق و رغبت که از شایقین علم و عرفان در خصوص
اینچنین آثار کشایش دهنده افکار و اذهان به
بیند همان قدر در خصوص بوجود آوردن
آثار نافعه کوشش خواهد ورزید .

( و من الله التوفيق )

مطبع
عنایت


صحيفه ٢٦٠ اعلان آثار مطبعه عنايت جلد دوم

اعلان آثار مباركه

عدد مطبعه عنايت ( قيمت )
اسم كتب روپيه كابلى
(١) جغرافیاى منظوم افغانستان (نسخه اش باقى نمانده)
(٢) سیاحت برد و رادور كرۀ زمين هشتاد روز (٢)
(٣) از هر دهن سخنى واز هر چمن سمنى (٢)
(٤) سياحت در جوهوا (٢)
(٥) روضه حكم (٢)
(٦) ( بیست هزار فرسخ سیاحت در زیر بحر مصور ) (٤)
(٧) ( جزيره پنهان مصور) (٦)
(٨) ( پراگنده مجموعه اشعار محمود طرزى مصور) (٢)
(٩) ( سياحت ٩٠ قطعۀ روى زمين مصور ) (٧)
(١٠) اطاعت اولی الامر [ رایگان توزیع و تقسیم شده ]
(١١) محاربه روس و ژاپان ( )

همه این کتابهای فوق در کابل در نفس ( مطبعه عنایت ) از نزد ( عبدالرؤف خان ) سر مرتب ، و در بازار کتاب فروشی متصل مدرسه شاهی از دکان های حاجی(ملا غلام محمد) و (باز محمد) تاجران کتب بقیمتهای معین آن که در پشت هر کتاب رقم شده است خریداری میشود . از خارج کسانیکه آرزوی خریداری آنها را بکنند با مدیر و سر محرر جریده سراج الاخبار افغانيه مخابره کنند .


[BLANK PAGE]