صحیفه ۲۲۳ محاربه روس و ژاپان جلد اول

وجو دسفینه های نقلیه عسکر بری که درهمانزمان ازژاپونیا برآمده یکسربسوی [شه مولپو] رهسپار بودند خبردار گردیده اند.
این بی نتیجه ماندن حرکات استکشافیه روسها موجب خواب غفلت آنها گردیده، و این غفلت و بیخبرتی شان در شب دیگر از خودشان بصورت بسیار مدهش، انتقام شدیدی گرفته است.
در [۸] ماه فبروری بوقت غروب کشتیهای جنگی ژاپون به (پور آرتور) بقدر (۵۰) میل نزدیک شد. همۀ کشتی های جنگی تمامها بمحاربه حاضر، و طوپها در هر آن به آتش کردن مهیا، و افسران و نفریها نیز در جاهای مخصو صه خودشان در هر آن و هر زمان به ایفای وظیفه خود آماده بودند. در کشتی های جنگی نه در اثنای حرکت شان، و نه در وقتیکه اخذ موقع — یعنی جای گرفتن کردند هيچيك چراغ و روشتنی دیده نمیشد و از (پور آرتور) که بضیای الكتريك — یعنی برقی منور بود نیز تابه آنجاها روشنی نمیرسید. هر طرف بايك رداي بسيار كثيف ظلمت مستور، ويك خنك و سردئی بسيار شدیدی در هوا موجود بود.
اینحال و وضعیت اسطول امیرال (توغو)، در چنین شب تار برودت نثاره بر سطح بی پایان بحر محیط، در مقابل کائنات آرامی صفات، يك لوحة عبرت آور بسیار عجیبی بوجود آورده بود!
نقطه های درخشنده که گاه گاه از مابین خرمنهای ابرهای تیره که از شدت وزش باد سردی نهاد در جوهوا بطيران بودند ظاهر و هویدا میگردید؛ یا آنکه کرم های عظيمة که در طبقات علويه بعد مجرد سیر و حرکت داشتند هريك دیده های بازشده بودند که بسوی حرکات قهرمانانة این امیرال شجاعت و ذكاوت خصال بنظر حیرت کارانه تماشا میکردند!!.
قلعۀ «پور آرتور» که از جای اخذ موقع کردن دستۀ کشتی های جنگئی


صحيفه ٢٢٤ محاربه روس و ژاپان جلد اول

ژاپون بقدر پنجاه میل دور تر در ساحل آسیا بندر گاه بسیار مهم و لنگر گاه
بسیار منتظمی را بوجود آورده بود باروشنیهای الكتريك برقی خود اسطول
پوشکوه ژاپونرا بر شبیخون فلاكت نمون خود رهبری میداد !!
این قلعه سیار آتش نثار - یعنی کشتیهای جنگی ژاپون ، بر قلعه ثابت
پورت آرتور پرتا و نور میخواهد که هجوم برد ؛ یا آنکه این قلعه آهنین که
امیدها ، ومقصد های ۵۰ ملیون نفوس در ان به آرزوی شرف وشان
غالبیت و مظفریت نشسته ، بر قلعه متینی که حرص وطمع ۲۰۰ ملیون
نفوس از غرب اعلا بشرق اقصا آنرا بوجود آورده جنگ خونریز را به
اجرا مینماید !!
دسته کشتیهای جنگی ژاپون عبارت از یکچند نقطه بسیار کوچکیست که
نسبت بوسعت بحر محیط که او بر سطح آنست نسبت قطره را بحر نمیگیرد، درین وقت
بيك حال وضعيتى اخذه وقع کرده ایستاده است که در راه وظیفه که در عهده
گرفته است یا در قعر بحر نا یاب خود را غوطه خوار گرداب ممات نماید ،
و یا آنکه محاصل کردن شرف و شان بر اوج آسمان پرواز و طیران نماید !!
بلی، این دسته کشتیهای جنگی نسبت بحر محیط یک قطره ایست، اما نسبت
به افکار و مقاصد پنجاه ملیون اهالی که از سالها بجوش وخروش آمده اند ،
و امروزه روز همه زمام طالع و اقبال خودشان را بدست تو غو سپرده
اند نقطه نی بلکه محیطست !!
بنابرین هر گاه تنها ژاپون نی بلکه تمام جهان انسانیت این حرکاتی که
دسته های کشتی جنگی ژاپونیا درینشب تارا جرا میخواهد بکند، اگر برای
نتیجه آن بکمال بیصبری انتظار بکشند جا دارد زیرا این دسته های کشتی جنگی
که پنجاه میل دورتر از پورت آرتور در میان موجه های کوه آسا میغلطد يك
قوه عظیمه ایست که برای قوم ژاپون يك دوره نو تاریخیه میکشاید .


صحيفه ٢٢٥ محاربه روس و ژاپان جلد اول

اینست که درین اثنا ویس امیرال « توغو » به دسته کشتی های جنگئی طور پیدوی خود امر هجوم را عطا نمود. نظر به این امر امیرال پیداپست که فرقه های « ١؛٢؛٣» که مرکب از « ١٠ » قطعه مخرب طور پیدو ست در زیر افسرئی کومودور « کیشینو » بردسته کشتی های جنگئی روس که در بندرگاه خارجی « پور آرتور » بودند تعرض و هجوم نماید ؛ و دو فرقه دیگر - یعنی فرقه های « ٥؛٤» یردو کر و و ازورهای روس که در بندرگاه « تالیه ن وان» بودند بسوی بندرگاه مذکور حرکت ورزد.
یکی از افسران بحرئی المانی - جرمنی - که « رونتلوف » نام دارد و درین هنگام حاضر و ناظر بوده احوال بحرانی اینوقت نازك دسته کشتی های جنگی امیرال « توغو »، وکیفیت هجوم دسته کشتی های جنگئی طور پیدویی را باینصورت نقل و حکایه میکند که ما نیز بسبب مفید بودن آن عیناً همان تفصیلاترا درینجا نقل میکنيم :
«یکبار دیده شد که از سفینه اميرال يك بيرق اشارتی برافراشته شده همۀ کشق های طور پیدو که افسران فرقه های طور پیدو دران بودند به نزد کشتئی امیرال خواسته شدند. کشتیهای مذکور بمجرد ديدن اشارت مذکور بکمال سکونت و آرامی به کشتئی سر افسر بزرگ خود نزديك می شدند. و در هر دو جانب کشتئی هیبتناك ( میقازا) اخذ موقع میکردند ...
«بعد از کمی کوماندانهای هر دو دسته کشتیهای جنگی طور پیدو در نزد رئیس ارکان حرب آمده در حضور امیرال (توغو) این تعلیمات و اوامر را میگرفتند:
« ما که اینقدر بچابکی و سرعت حرکت کردیم ، وباوجود آنهم بهیجیکی از کشتی های جنگئی روس تصادف نکردیم چنان معلوم می شود که دشمن به این هجوم و شبیخون ما درینوقت هیچ منتظر نباشد . بنابرین محققست که بتدابیر جدیه ، و بیداری لازمه برای سلامتی کشتی های داخل و خارج


صحیفه ٢٢٦ محاربه روس و ژاپان جلد اول

بندرگاه خویش نپرداخته باشند . لهذايك هجوم طورپیدوئی اجرا کرده
ازین حال و وضعیت دشمن بدرجه که ممکن باشد برای خود يك فائده حاصل
کنیم . هر گاه طالع یاری کندامیدواریم که درهمین شب دسته کشتیهای جنگشی
دشمن را بيك خسار جدی و زیان کلی گرفتار آریم .
« اگر چه بصورت قطعی حکم نمیشود که دسته کشتی های جنگشی دشمن
در ینوقت درکجا باشد ، اما از معلوماتی که ما بدست داریم بدرجه تحقیق پیوسته
که در بندرگاه خارجی میباشند، و در خصوص نزدیک شدن به آنها که چسان و
چگونه میسر میشود نیز معلومات کافی بدست داریم .
« پس می باید که طورپیدوها، بندرگاه خارجی، و اطراف و جوانب آنرا
بخوبی از نظر تفتیش بگذرانند، و شاید اگر در راه به طور پیدوها ، و یاقرو
وازورهای كوچك دشمن برخورند میباید که تا درجه ممکن خود را از نظر
آنهاپنهان نمایند ، و تا مجبوريت فوق العاده ظهور نکندبا آنچنان چیزهای
كوچك خودرا بمحاربه مشغول نکنند . اما بر خلاف آن هر جاهروقت
که کشتی زرهپوش دشمن را ببینند بی تأنی و درنگ برو هجوم برند . و از
صرف کردن آتش نیندیشند . واگر ببینند که طور پیدوی انداخته کشی
شان برهدف و آماج کارگر آمدبازهم از انداختن طورپیدووانه ایستند،
برصرف شدن جبه خانه هيچ صرفه جويی نکنند. چونكه اگر يك کمی بيشتر
از لزوم آتش صرف شود بهتر است از انکه در وقت لزوم آتش اجرا نشود.
« رئيس ارکان حربیه بهریک از شما يك يك نقشه بندرگاه خارجی را
میدهد . درین نقشه ، جاهای لنگر انداختن دسته هر کشتی دشمن جدا
نجدا نشان داده شده است . چنانچه بخود شما نیز معلومست که کپتان بحرئی
ما [قاقو] که از چندی باینطرف بصفت خدمتکار در نزد شهبندرمادر( پور
آرتور ) بوده است در خصوص احوال موقعیه آنجا خیلی تدقیقات و تحقیقات


صحیفه ۲۲۷ محاربه روس و جاپان جلد اول

مکملا اجرا کرده، و نتیجه تحقیقات خود را بواسطه مخصوصه که ما و او
در مابین خود قرار داده بودیم یکان یکان بمن خبر داده است . این را نیز بشما
اخطار و اخبار میکنم که از نظر شما دور نباید بود که کشتیهای دشمن برای
محافظه خود از تیرهای طور پیدو در (تور) گرفته شده خواهند بود . باقی
بروید! خیر و کامیابی باشما همراه باشد . »
افسر ها و کوماندانهای دسته کشتیهای جنگی طورپیدو از حضور امیرال
ورئیس ارکان حرب تعلیمات مذکور را بعد از انکه گرفتند و اپس از زره پوش
(میقازا) جدا شده به دسته های کشتی های جنگی خودشان التحاق نمودند.
این طور پیدو ها که ظلمت بسیار کثیف شب تیره بسیار شدید البرد
ماه فبروری را پاره کرده، و موجهای مدهش و جسیم بحر را از هم شکافته یکسر
بسوی منتهای افق و هدف مقصد رهسپار میبودند. گاه گاه یك صغیری از کشتی
کوماندان دسته کشتی های جنگی طورپیدو های مذکور بر خواسته دیده میشد که
همه کشتی های طور پیدو به کشتی کوماندان نزديك میشدند، و باز از همدیگر
جدا میشدند .
افسر هر کشتی بسفینه کوماندان دسته کشتی های جنگی میرفتند. و از کو
ماندان خود معلومات مفصله گرفته وا پس به طورپیدو های خود می آمدند. در
دست هریکی ازین افسران يك يك نقشه بندرگاه(پورآرتور) موجود بود.
هنگامیکه یکچند میل به بندرگاه خارجی باقی ماند بموجب اشارتی که از
طرف کشتی کوماندان داده شد دسته کشتی های جنگی طور پیدو های
مذکور برچند صنف معین جدا شده به نظام بهم نزديك به پیش روی آغاز نهادند .
خود کوماندان با سه طور پیدو در وسط همه قوت رهسپاری داشت .
این است که بعد ازین لحظه، افسر هر کشتی بر کشتی خود کسب استقلالیت
کرده و هريك بريك هدف و يك اميد بحرکت آمده بودند. آن هدف و آن امید


صحیفه ۲۲۸
محاربه روس و ژاپان
جلد اول

نیز این بود که يك کشتی دشمن را پیدا شد و برسر آنهجوم نمایند .
این دقیقه، زمان بسیار نازك و بحرانی ترین هجومیست که حاضر گردیده است.
افسران کشتی یگان یگان به کشتیهای خودشان میدرایند؛ و بکمال سکونت
وسرعت امرهای خود شانرا میدهند . بعد ازيك ربع ساعت كوما ندان
دسته کشتیهای جنگی هجوم ، ازهمه افسران طورپیدوهای خود اینجواب را
گرفت که : ( بهجوم حاضریم ) !
بعد از کمی يك صفیر دیگر نیز شنیده شد بمجردیکه اینصفیر شنیده شدریسمانها
ئیکه طورپیدوهارا باهمدیگر ربط داده بود بازگردید . همه دسته کشتیها مانند
يك كتله جسیمه یکسر بسوی « پور آرتور » بدویدن آغاز نهادند .
دسته کشتیهای جنگی روس بوجهیکه امیرال «توغو» تخمین کرده بود در
بندرگاه خارجی، و در جائهائیکه افسر بحرئی ارکان حربیه ژاپونی از «پور آرتور»
اخبار کرده بود لنگر انداز بودند .
همه زرهپوشهای روسی «طور»های (۱) محافظه خودشانرا برخودکشیده،
ودر پیش طوپها جبه خانه و مهمات وافری جمع آورده، وپروژه کتورهای الكتريك
درهم آن برای استعمال کردن حاضر ومهیاشده بودند. ولیکن در« شماندره »
ها یعنی پیپ های آهنین بزرگ لنگر داریکه کشتیهارابآن میبندند چراغهای
اشارت موجود بود. چراغهای الكتريك که مدخل بندرگاه بیرونی و درونی
(پور آرتور) را روشن میداشت با چراغ بزرگ قله الكتريك ودیگر چراغهای
الكتريك جاده ها و خانهای شهر اطراف و جوانب را روشن داشته بود. شهر
نيز بيك استراحت وخاطر جمعی عمیقی مستغرق دیده میشد .
چیزیکه روسهارا به این اهمال وغفلت پیش کرده بود از دو سبب بود. یکی بی
نتیجه ماندن حرکات استکشافيكه يك روز پیشتر از طرف کروو ازورهای روسی

(۱) این طورها عبارت از طورهای ماهیگیری مانند آهنین است که برای محافظه
کشتیهای جنگی در شبها براطراف آن میکشند .


صحيفه ۲۲۹ محاربه روس و ژاپان جلد اول

اجرا شده بود؛ و دیگر این که هنوز بصورت رسمی اعلان حرب نشده بود.
و الحاصل شب (۸) روز فبروزی برج حوت حال و وضعیت کشتیهای جنگی
روس در بندر گاه آزاد خارجی (پور آرتور) بهمین کیفیت بود که بیان شد.
آنشب چون بشب جشن نامزدی دختر قوماندان دسته کشتیهای جنگی روس
امیرال (شتارق) مصادف بود، از انسبب از طرف امیرال مذکور يك جشن بسیار
مکملی ترتیب داده جمعیت (بال) خیلی مطنطنی برپا بود، و همه افسران بحری
دسته کشتیهای جنگی روس درین بال مهمان بوده بکمال عیش و شادمانی
بسر میآوردند. افراد عسکری بحری مانند هر وقت بعد از رسم دعای شب
خود به چوکیهای خود آرام کرده اند. - یعنی هیچ فرقی مابین احوال امروزی،
و دیگر روزها دیده نمیشد. تنها همینقدر يك فرقی امروز شده بود که کشتیهای
زرهپوش روس امشب خودشانرا برای محافظه از طور پیدو در (تور) فولادی
خود گرفته بودند. چون نام تور فولادی ذکر شد میباید که درینجا در حق این
تورها یکدوسخنی بگوئیم:
يك [تور] محافظه طور پیدو تقریباً به طول و عرض (۶) متر و يك
سطح مشبکی تشکیل میکند که مانند تور ماهی از حلقه های پولادی مرکب
شده است. در آمدن يك زرهپوش درین (تور) چنانست که در اطراف و
وجوانب بدنه زرهپوش بسیاری از میلهای چوبی یا آهنی بطرز افقی دراز
انداخته شده است. این میلها از زیر خط آب کشتی و بالای آن از هر طرف
موجود است، وطول این میلها بقدر (۸) متر میآید. پس بهر یکی ازین میلها
تورمذکور را بند کرده باینصورت از زیر وبالا هر طرف کشتی را به بلندی و درازئی
ان برابر در يك تور فولادی میگیرند.
هنگامیکه يك مرغی طور پیدو بیکی ازین تورها برخورد سر ان مرغی
ـ یعنی کله به یکی از ان حلقه هانسبت به بزرگی خود می درآید، وچون من


محاربه روس و ژاپان
جلد اول
۲۳۰
صحیفه

آن بچیز سختی بر نمیخورد از انرو نه کفیده در میان آن حلقه معلق میماند .
اما برای پاره کردن این تورهای فولادی نیز گله های طورپیدوی مخصوصی ساخته شده است . با وجود آنهم خواه این تور ، و خواه اسباب پاره کردن آن از طرف بعضی دول اوروپا علی الخصوص دولت المانیا — یا — جرمن — از چند سال باینطرف یکقلم لغو و برطرف شده است چرا که محذورات و مشکلات بسیاری دارد . اولا این تور تنها در وقت ایستاده بودن کشتی ها استعمال میشود ، و در وقت سیر وحرکت کشتی موجب مشکلات عظیمه میگردد . دیگر اینکه کشتی اگر حرکت کند این تور همه اطراف زیر خط آب آنرا محافظه نمیتواند . لهذا بهترین چاره ها برای محافظه و نگهبانی هجومهای شبیخون طور پیدوها بیداری و هشیاری دایمیست . و بمجردیکه بواسطه پروژه کتورهای الکتریک تقرب دشمن دیده شود هما نلحظه بدون مکث و درنگ به آتش بسیار شدتناك طوپ آغاز کردنست .
اینهم به تحقیق رسیده که پروژه کتورهای الکتریک روس نیز در همانشب بکار و استعمال به تجربه آغاز کرده بود. زیرا حكايت اين يك فقره کپتان کششتی تجارتی (كولومبيا) نام انگلیسی که در آنشب در پورآرتور بود این مسئله را ثابت میکند :
«هنگامیکه تاریکی شب اطراف را فرا گرفت در کشتی های زرهپوش و کروز اورهای روس بسی ضیا و انعكاسات الكتريك پدیدار گردید. بحيرت افتادیم که چیست؟ مگریسان دانستیم که تجربه پروژه کتور های الکتریک است.»
ما حالا باز نظر خود را بسوی دسته کشتی های جنگئی طور پیدوی ژاپون که آنرا در راه مانده بودیم بگردانیم، و سخن را باز به افسر المانی (روه نتلوف) بگذاریم. او میگوید :


صحفه ۲۳۱ محاربه روس و ژاپان جلد اول

«قوماندان دسته کشتیهای جنگی طورپیدوی ژاپون (کیشینو) دستهٔ
کشتی های جنگی خود را بر دو قسم انقسام داده بود :
« در طرف دست چپ فرقه اول که مرکب از (٤) قطعه مخرب طورپیدو
بود ( شیراقومو ) ؛ (آزاشیو ) ؛ ( قازومی ) ؛ [ آقائزوکی ] . در طرف
دست راست، (٦) قطعه مخرب طورپیدو (ایقازوچی)؛ «ایناچوما»؛ (اوبورو)؛
(زازانامی ) ؛ ( اوزوغومو ) ؛ ( شینونومه) که عبارت از فرقه های (٢؛ ٣)
بودند. اینست که قوماندان مذکور به این نظام و ترتیب حرکت مینمود.
«افسران ، و مرتبات - یعنی نفریهای ژاپونی چون به بندرگاه خارجی
نزديك شدند دیدند که همه شهر، وکشتی ها به انوار چراغهای الكتريك
سراپا مستغرق است . پس ازین حال بخوبی دانستند که دشمن هنوز به محاربه
حاضر نیستند، وازین اشارت خیلی به شوق و مسرت آمدند .
در قریب بندرگاه خارجى يك صداى صفیر خفیفی از کشتی قوماندان
برخواست ازین اشارت کشتی ها بسرعت وسطی بی آنکه صدا و آوازهای
چرخهای ماشینها وموجهای آب بلند شود بکمال احتیاط ، و هوشیاری ، و
بیدارئی تمام به بندرگاه نزديك میشدند.
درینجا این مسئله را نیز بیان کنیم که در قواعد جنگ بحری مراعات اینسخن
از واجباتست كه هرگاه يك دسته کشتی های جنگی طورپیدو میخواهد که
در هوای ساکن و آرام برکشتیهای لنگر انداخته دشمن هجوم نماید میباید که
برای حاصل نشدن صداها و آواز های موجها و ماشینها سرعت خود راکم
کند . چونکه اگر سرعت خودرا بحد اعظم آن استعمال نماید موجهائیکه از
شدت رفتار او پیدا میشود دشمن را از ورود طورپیدو آگاه میسازد.
«روه نتلوف» میگوید :
«قوماندان دسته کشتی های جنگی طورپیدوی هجوم؛ در پیش روی


صحيفه ۲۳۲ محاربه روس و ژاپان جلد اول

بندرگاه خارجي يك كشتی هولناك و بزرگی را ديد که بسرعت بسيار سنگینی گاه به پيش و گاه ببغل حركت كرده ایستاده است هیچ شبهه نماند که این كشتی يك كروواژور روسیست که وظیفه دیده بانی پیش رو را بانجامی آرد . [ این كشتی بحجم (۷۰۰۰ تون) (پالادا) نام كروواژور است ] .
«کوماندان دسته كشتی های طورپیدو ، با وجودیکه از سر افسر خود در باب صرف کردن گله های طورپیل را تنها بر كشتی های زرهپوش دشمن تعلیمات گرفته بود، باز هم درینجا چنان مناسب دید که برکرو واژورمذکور بسرعت تمام تنها بسر خود هجوم برد . کر و واژور (پالادا) بسببی که حركت ميكرد معلوم بود که با [تور] محافظه محفوظ نباشد. بنابرین کوماندان دسته كشتی های جنگی یکی یکبار طورپیدوی خود را توقف دادو بيك اشارت خفیفی دیگر کشتیهارافهمانید که تنها بسر خود برین کشتی هجوم خواهد برد، و آنها را امر داد که بر كشتی های زرهپوشیکه در عقب این کشتیست هجوم ببرند.
«بعد از گرفتن این امر دو آن واحد كشتی های طورپیدو در میان ظلمت شب آمیخته شده برفتند. تنها کشتی کوما ندان بالا حركت برسطح دریا باقی ماند .
«کروواژور (پالادا) بی آنکه کشتی طورپیدو را ببیند یکسر بسوی او از مسافه ۲۰۰۰ مترو نزدیکشده می آمد . كشتی طورپیدو بعد از انکه يکقدری انتظار کشید، کوماندان امر هجوم را عطا نموده
«کشتی طورپیدو بسرعت اعظم خود به پیش حرکت کرد ، وچون بقدر (۶۰۰ مترو ) به او نزديك شد هردو آلت مرمئی طورپیل را از طور پیدخانه کشتی بشدت پرتاب نمود ، آلت مذکور بسرعت برق سه مترو از سطح آب فروتر برای جستجوی هدف خود روانه شد .
«اینست که درین لحظه اثردو مرمئی طورپیدو از طرف کرو واژور


صحيفه ۲۳۳ محاربه روس و ژاپان جلد اول

[ پالادا ] بر سطح آب مشاهده شده تلاش و سراسیمه کشی عظیمی در کرو وا زور پدید آمد . و شیپور های پی هم بصورت بسیار دلخراش در باب امر وقواعد دادن برخواست . ودر همان لحظه دو پروژه کتور الكتريك كرو وا زور بحال فعالیت آمده تمام سرعت روشنی پر قوت خودرا بسوی طورپیدوی ژاپونی که بکمال سرعت رهسپار بود متوجه میساخت .
« بعد از آنکه آلت مذکور از کشتی انداخته شد [ ۲۰ ] دقیقه گذشت که يك صدمه ناگهانی بسیار مدهشی تمام وجود کر و و از ور را بلرزه در اورد، و همانلحظه از يكطرف كشتي يك سطون آب بسیار جسیم بر دودی بهوا بلند شد !
« یکی از دو مر مئی که انداخته شده بود در برابری دیگ ماشین کرو وازور، ودیگرش در حد دایره ماکنه از هم کفیده یکی از دیگها را بر هوا کرد. از رخنه جسیمی که باز شد در میان کشتی آبهای بحر محیط هجوم نموده دود کش کشتی از آب پر شد .
« درین اثنا أميرال ( شتارق ) و ارکان حربیه او در مجلس جشن نام عیال او بتمشای ( تیاتر ) مشغول بودند .
« افراد بحریه ژاپون که در کر ووازور بودند حقیقتاً که اعتدال و متانت فوق العاده در کار و وظیفه خود بعمل آوردند . از یکطرف هجوم آوردن آب در کشتی، و از دیگر طرف بهوا بالا شدن کشتی، درمیان این دو تهلکه عظیمه از مرگ نیندیـشـیـده به خراب کردن دیوارهای کشتی، و بکار آوردن بمبه ها شتاب ور زیدند . »
« کشتی بيك بغل بصورت بسیار سنگینی میل کرده بود ، اماهنوز بروی آب خودرا گرفته میتوانست . کرو وازور [ پالادا ] و دیگر کشتیهای روس بر دشمن حیله کار خود که بکمال سرعت در گریختن بود بیهوده طوپه می انداختند !!


صحيفه ٢٣٤
محاربه روس و ژاپان
جلد اول
طورپیدوهائیکه انداخته شده باشد یکی از انها مگر خوب نشان نگرفته بود
ازان رو از طرف سرکشتی گذشته برفت! از طور پید ديگريك قسم آن
اجرای تأثیر کرده بتوانست. واگر هر دوی آن کارگر می افتاد کر و وازور در
حال غرق و نابدید میگردید.
این موفقیت و کامیابی نخستین خود کوماندان دسته کشتی های جنگی
در وقتی بوقوع آمد که کشتی های طور پیدوی دیگر نیز بجای هجوم بردن برزره
پوشها رسیده بودند . درباب پیدا کردن این زرهپوشها طورپیدوهای ژاپون
هیچ زحمت نکشیدند . چونکه همه گی به شبماندره های چراغ دار خود بسته،
وغنوده خواب غفلت بودند . برای انداخت طورپید نیز هیچ مشکلاتی
نکشیدند .
کشتیهای ژاپون از مسافه (٩٠٠ مترو ) بقدر (٢٠) عدد طورپید
انداخت کرده اند . اما (٣) عدد از انها آتش گرفته کارگر آمده اند : یکی
ازانهاهمانست که بر هجوم (پالادا) کارگر افتاد. دوی دیگری ازانها یکی برکشتی
زرهپوش [ره تویزان] ، و دیگری بر زرهپوش (سه زارویچ) کارگر افتاده است.
زرهپوش (ره تویزان ) از طرف سرخود زخم بسیار کاریی برداشت. زرهپوش
«سه زارویچ» از طرف دنباله خود زخم دار گردید، و دایره سُکان آن برهم اشد.
حالا یکقدری از احوال روسها خبر بگیریم : پیش از نصف شب سفینه های
دیده بان پیش رویی نزدیکشدن (٤) قطعه کشتی طورپیدورا دیده بودند که
بکمال سرعت پیش میآمدند .
نظریه راپورتی که از طرف کپتان کشتی کرو وازور (بایان) روسی داده شده
است چنان معلوم میشود که هیچ کس از روسها به این پی نبردند که اینها طورپیدو
های دشمن باشند. چونکه(٣)قطعه ازین (٤) طورپیدونوشر-ر به سیستم
کشتیهای روس ساخته شده بود. تنها یکی ازانها بدیگر سیستم دیده میشد.


صحیفه ۲۳۵
محاربه روس و چاپان
جلد اول

نظریه ادعای کرو وازور ( پالادا ) گویا این طورپیدوها اشارات بحریه روس را استعمال میکردند . وچنان نشان میدادند که گویا قافله اشارت ( پور آرثور ) بواسطه آن اشارتها مخابره ومکالمه مینمایند قله -- یعنی مناره اشارت ( پورآرثور ) نیز به آنها جواب میداد که اشارت را نفهمیدیم تکرار کنید .
کشتیهای روس بعد از آنکه اثر خط مرمئی طور پیدو را از زیر آب بدیدند، آنوقت دانستند که این کشتیهای دوست نی ، بلکه دشمن میباشند، وبه هجوم آنها گرفتار آمده اند. بنابرین اگر چه کشتی پایان در حال امر آتش طوپ را داد ولی کار از کار گذشته بود!
دوساعت بعد از نیم شب طورپیدوهای ژاپون وظیفه که در عهده گرفته بودند بجا آورده باز پس عودت کردند.کرو و ازورهای ( نوویق )،و ( آسقولا ) تا یکجائی در پی آنها پیروی کرده باز واپس گشته اند .
امیرال (الکسیه ف ) کیفیت هجوم ، و نتیجه آن هجوم را به این تلگراف خود که به پادشاه کشیده است به اینصورت اخبار کرده است :
« در شب [ ۸ ] ماه فبروری ، برج حوت برای غرق کردن کشتیهای جنگی ما که در بندرگاه خارجی قلعه مستحکم ( پور آرثور ) لنگر انداز بودند در وقت نیم شب طور پیدو های ژاپون يك هجوم ناگهانی اجراکردند .
« در اثنای این هجوم کشتی های زرهپوش (ره تویزان ) ، و(سه زارویچ ) با کشتی کرو وازور صنف اول ( پالادا ) به بعضی خسارت وزیانی دوچار شده اند. در ین وقت به ذات حشمت پناهی عرض میکنم که به تعیین کردن درجه ضرر وزیان این کشتیها مشغول میباشیم .
« اینقدر را در ین وقت عرض کرده میتوانم که ماشینهای هر سه کشتی چون سالم است هنوز بشنآوری مقتدر هستند . کشتی ( سه زارویچ ) از طرف دنباله وکشتی ( ره تویزان ) از طرف سر ، وکرو وازور ( پالادا ) از يك


صحیفه ۲۳۶ محاربه روس و جاپان جلد اول

بغل دایرهٔ ماکینه خسارزده شده‌اند . بعد از انکه صدای انداخت طورپیدو
شنیده شد بهمانلحظه کروزر های مابه امداد و معاونت کشتی های خسار
زده بشتافتند ، و برای داخل کردن کشتی های زخمی را به بندر گاه داخلی
هرگونه تدابیر لازمه اجرا کرده میشود .
از افسران كوچك ، ونفر بها (۲) وفات ، و (ه) مغروق، و (۸)
مجروح ضایعات داریم . بعد از هجوم دشمن طورپیدو های آنها از طرف
کروزرهای مابزیر آتش شدیدی گرفته شدند . بمجردیکه هجوم تمام یافت
در بحر جستجو کردیم دو مرمی – یعنی کلهٔ طورپیدو که هنوز نکفیده
بود پیدا شد . »
اینسخنان بسیار تلخ و ناگواری که بيك یأس و ناامیدئی عظیمی به ماشین
تلگراف سپرده شد ، در ( پترسبورك ) حزنها وتأثیر های بسیار الم‌انگیزی
برانگیخت . زخمدار شدن سه کشتی بزرگ نامدار که مدار زینت و افتخار همه
کشتیهای جنگی بحریهٔ روس شمرده میشد در تمام عالم روسیه ماتم الیمی بر پا نمود.

ملاحظات دربارهٔ هجوم اول پورآرتور
این هجوم نخستینی که ژاپونها بر دستهٔ کشتی‌های جنگی روس در (پورآر
تور ) اجرا کردند (۳) قطعه کشتی نامدار و منتخب آنها را برای یکمدت
مدیدی بیکار و معطل گذاشتند . و در بحر باین کامیابی خود برتری و تفوق
مکملی برای خود حاصل کردند ، و به اینصورت برای کشیدن عساکر برئی
خود را بسواحل ( کوریه ) امنیت و خاطر جمعئی کلی پیدا نمودند .
این هجوم برای ژاپونها غیر از فوائد وتأثیرات مادی – یعنی ظاهری که
بحصول آورديك تأثیر و فائدهٔ معنوی و باطنی نیز پیدا کرد که به اینسبب از
یکطرف بر نفس خود امنیت و اعتماد تام پیدا کردند ، وبر فتح وظفر اطمئنان


صحیفه ۲۳۷ محاربه روس و ژاپان جلد اول

و خاطر جمعی مالا کلام حاصل نمودند. دیگر آنکه کوریه ئیانیکه تا به ایندم از ژاپونها زیاده به روسها اظهار توجه و تملق می نمودند به تأثیر این موفقیت نخستین آن توجه به نصف درجه فرو آمد. در نظر چینیان نیز قوت و سطوت روسیه کمتر شده بهمان نسبت شان و شرف ژاپونها افزونی و بلندی گرفت.
میدان یافتن، و کامیاب آمدن طورپیدوهای ژاپون بر اجرا کردن اینهجوم ازینست که روسها تدابیر لازمه و بیداری کامله بتناسب وقت و زمان در (پور آرتور) اجرا نکرده بودند؛ لهذا هر گونه بازخواست و مسئولیت به کومانـدان دستـه کشتی های جنگی روس (پور آرتور) که امیرال (شتارق) میباشد راجع و عاید است. زیرا خبر انقطاع مناسبات - یعنی بریده شدن رشته دوستی در مابین روس و ژاپون در حال از (پترسبورگ) به امیرال (الکسیه ف) والی عمومی اقصای شرق دانستانده شده بود، و او نیز در همانلحظه بهمه کوماندا نها و افسران بری و بحری که بمعیت و همراهی او بودند این کیفیت را تبلیغ کرده بود. لهذا از جمله وظائف نخستین امیرال (شتارق) این بود که برای امنیت و سلامت دسته کشتیهای جنگی روس به تدابیر لازمه و هشیاری کامله توصل و تشبث میورزید. اگر مومی الیه وظیفه خود را بخوبی بجا آورده به نیم تدبیر اکتفا نمیکرد به اینهجوم طورپیدو که اجتناب کردن از ان خیلی آسان بود دسته کشتیهای جنگی روس دوچار نمیگردید، و هنوز در ساعت اول حرب به اینچنین خسار عظیمی گرفتار نمی آمد.
کشتیهای روس که بهجوم ژاپون دوچار شده بودند با وجودیکه به شماندره ها مربوط بودند و به اینسبب هدف و آماج ثابت و مکملی تشکیل کرده بودند باز هم هیچ یکی از انها از بدن، و از قسمهای وسطی خود خسارزده نشده بودند که اینهم در يك نظر شایان حيرت يك مسئلۀ دیده میشد.
درین هیچ يك شبهه نیست که افراد طورپیدوهای ژاپون در خصوص


صحیفه ۲۳۸ محاربه روس و ژاپان جلد اول

انداخت طورپیدو بر اقسام مذکوره هیچ اهمال و تقصیر نکرده خواهند بود.
زیرا به این يك میدانستند که در سه یکی از کشتیها ماشینها و دیگهای بخارشان
در قسم میانی شان میباشد پس اگر در انجا طورپیدو را بزنند کشتی را
سراسر از حرکت انداخته رخنه بزرگی در ان میکشاید، و نسبت بطرف
سرودنباله آب بسیاری در کشتی در امده موجب غرقش میشود. پس باوجود
دیکه همه این مسائل بر افراد ژاپونی آشکار و پدیدار بود و همه مر میهای
خود شانرا بهمین نیت بهمان اقسام انداخته اند بر نخوردن طورپیدو جاهای
مذکور ازین پیش آمده بود که کشتیهای روس با تورهای محافظه مستور شده بودند.
طورپیدو های ژاپون نیز ترتیبات پاره کردن تور را مکمل مالك نبودند .
کشتی های جنگشی لنگراندازی که با تورها محافظه میشوند برای سرو
دنباله خود تورهای مخصوصی دارند ، و چون ایندوطرف کشتی تیز ، وکمتر
است از انرو برای کشیدن توررا برین اقسام کشتی مشکلات و زحمت های
بیشماری دارد . ازینسبب است که کشتی های روس تنها کشیدن توررا بردو
طرف کشتی ها کشیده ، در کشیدن تورسر و دنباله آن کاهلی وغفلت ور
زیده اند. و اینمسئله را خوردن طورپیدوهای ژاپون بسوی سرودنباله کشتی
های روس ثابت تر گردانیده است .
کوماندانهای کشتیهای خسارزده زیاندیده روس از غرق و نابود شدن
کشتیهای خود ترسیده بی اختیار فریاد طلب کردن مددرسانی رابر آوردند .
کرو وازور ( پالادا ) از همه بیشتر خسارت زده شده بود . اما باوجود آنهم
بقوت ماشین بر قوت خود کشان کشان تا بمد خل بندر گاه خود را کشیده
در انجا در نزديك قله الكتريك بخشکه نشسته است . زرهپوشهای [ سه زار
ویچ ] ، و( ره تویزان) نیز در نزدیکی بندرگاه داخلی در یکجای ریگزار
کم آبی آمده لنگر انداختند .


صحيفه ۲۳۹ محاربه روس و چاپان جلد اول

درجه خسارات و زیانهای این سه کشتی را اگرچه نایب چاپریای خود
چاپان تلگراف دیگر چنین خبرداده بود که درمدت بسیار جزئی تعمیر و ترمیم
آن ممکنست. حالا نه که کمترین آنها بیشتر از شش ماه تعمیر شد، و در محاربه (۱۰)
آگست از بندرگاه بیرون برآمده توانسته اند.
میخواهیم كه يك نبذه از تأثیرات مرمیهای طور پیدو كه برسفاین جسیمه
اجرا مینماید از روی تجربه های اخیری که در انگلستان ، و فرانسه بعمل آمده
است بحث رانیم :
تجربه که انگلیزها اجرا کرده اند آنقدر محرم و مخفی گرفته شده است
که مقدار جزوی از تفرعات و تفصیلات آن نیز برهیچکسی معلوم و هویدا
نگردید . اما نتیجه هائیکه از تجربه های فرانسویان حاصل آمده بواسطه هرزه
گوئی یکی از افسران بحری سبک مغزی به بسیار زودی شایع شده است .
تجربه که فرانسویان اجرا کرده اند چنین است که : يك بدنه کشتی
بسیار بزرگ زرهپوشی ساخته بر روی بحر فرو آوردند . و از (۳) مترو
فروتر از سطح آب براستقامت و برا برئی محرك محتمله منصوره مرمی
طور پیدو يك مرمی طور پیدوی که با (۱۰۰) کیلوگرام باروت سفید
پرشده بود گذاشتند . این مرمی باسیم های ناقل الكتريك بيك كشتى
دیگری از چند صد متر و مسافه مربوط بود . این ناقلها مرمی مذکور آتش
داده شده ، و بعد از چند دقیقه از حرکت مرمی آن بدنه جسیم از هم شکافته
شده بقعر دریا غرق شده بود ! بعداز انکه بسعیهای بسیار بدنه مذکور از آب
برآورده شده بحوض کشتی سازی آورده شد از نتیجه تدقیقاتیکه بر آن
اجرا کردند چنان معلوم شد که در دیوار زیر خط آب بدنه مذکور به فراخی
(۲۰) متر مربع يك رخنه بحصول آمده ، و از آن دیوارکه عبارت از لوحه
زره بدنه کشتی مذکور بود در گذشته دیوار اصلی کشتی را نیز بوسعت (۱۲)


صحیفه ٢٤٠
محاربهٔ روس و ژاپان
جلد اول

متر مربع رخنه دار کرده است. و در پی این دیوار، دیگر دیوارها و حجره ها را نیز پاره پاره کرد، آب بسیار عظیمی در انبار کشتی داخل شده بدنه را غرق کرده است.
اینست که خسارات کشتیهای مذکور نیز ازین قبیل بوده آنها را مدت مدیدی از محاربه عاجز و غیر مقتدر ساخت. حتی از خوف و اندیشهٔ غرق شدن کشتیها کپتانهای آنها مجبور گردیدند برینکه آنها را بریگها نشاندند. و حقیقت همچنینست که اگر کشتیهای خسار زده در بندر گاه خارجی می ماندند بعد از یک زمان کمی غرق شدنشان محقق بود.
دستهٔ کشتیهای جنگی طور پیدوی هجوم ژاپون بعد از انکه وظیفهٔ خود را بجا آوردند یکچند بار دیگر باز هجوم کرده اند، و تا وقتیکه از منطقهٔ کشتیهای روس خود را بیرون کشیده اند بقطع کردن مسافهٔ بسیاری مجبور گردیده اند. حالا انکه با وجود آنهم هیچ خسارت مهمی به آنها وارد نیامده است که ازینهم معلوم میشود که افراد بحریهٔ روس در استعمال پروژه کتور صاحب ملکه و مهارت نبوده اند.
استعمال پروژه کتورها را بصورتیکه موافق مطلوب باشد آنقدر یک کار دشواریست که از هر چیز بیشتر به مهارت فوق العاده و علی الخصوص به تجربه های بسیار و عملیات درازی محتاج است.
استعمال پروژه کتورها تنها عبارت ازین نیست که دسته های شعاعات الکتریک را بر کشتیهای طور پیدوی دشمن که بسرعت بسیار تیزی در گریز ند متوجه ساخته و نسبت بسرعت حرکت آنها پروژه کتورها را حرکت داده آنها را در میان ضیای دایمی بدارند نی، بلکه اصل معرفت آنست که سفائن دشمن را بصورتی روشن کنند که برای طوپچیان خود نشانگاه بسیار مکملی بوجود آرند. چونکه اگر از حد معین زیاده تر روشنی صرف نمایند بجای آنکه هدف را به نشان چیان خود نشان بدهند و چشمانشان را درخشانیده


صحیفه ٢٤١ محاربه روس و جاپان جلد اول

مانع نشان گرفتن شان میشوند . دیگر آنکه دسته های شعاعات را وقتیکه
میخواهند برکشتیهای دشمن بیندازند میباید که بسیار احتیاط کنند تا ضیای
مذکور بر کشتیهای خود شان نیفتد .
ببینید ! که دسته کشتیهای جنگی روس بمقابل هجوم محتمل ژاپونها
چگونه تدابیر بصیرت کارانه و دور اندیشانه اجرا میبایستند کرد ! :
اولا غفلت بزرگ این بود که هر طرف کشتی ها را با تور محافظه مجهز
نکرده بودند ، و گیرم که مجهز می بودند باز هم که میدانست که ترتیبات تور
بریدن مر میهای طور پیدوی ژاپون کار و وظیفه خود را بجا میارند ؟
پس لازم بود که تنها يك کشتی (پالادا) در پیش روی بندرگاه خارجی
وظیفه دیده بانی پیش را بجا آورده ، و دیگر کشتی ها در پی آن بشرط آنکه
پروژه کتور های خود شان را بصورت دایمی استعمال میکردند شما ندر.
بند نبوده مانند يك كنانة جمع آمدۀ تشکیل می یافتند . وا كريك كوماندان
مدیر و فعالی میبود به اینهم اکتفا نور زیده با همه زره پوشها و کر و وازورهای
خود وقتیکه تاریکی شب عالم را فرا میگرفت بدریای آزاد برآمده و در انجا
همه روشنیهای خود را خاموش کرده و در پیش روی خود يك خط امنیتی
که از طور پیدو ها مرکب میبود بر استقامتهای مختلف متمادیا گشت و گذار میکردند .
این اصول معقولترین يك طرز حرکت بود که به اینسبب طور پیدو های
دشمن برای پیدا کردن دشمن خود و هجوم کردن بروبه مشکلات بزرگی
دوچار میشدند . اما این يك حاجت بیان نیست که برای اینکار افسران و
کوماندانهای کشتی های جنگی در وقت حضر بهر گونه مانوره ها و تطبیقات
دایمتی حرب و به هر نوع احوال و مهلکه ها عادات گرفته و مهارت پیدا کرده باشند .
هیچ نمیبود میبایست که دسته کشتیهای جنگی روس به بندرگاه داخلی
درآمده مدخل را تنها با سفاین خفیفه در زیر ترصد میگرفتند ، و در هر دو


صحیفه ٢٤٢ محاربه روس و جاپان جلد اول

طرف ساحل استحکامات و پروژه کتورها را بحال فعالیت دائمه میداشتند .
حتی در اطراف بندرگاه خارجی بايك خط طورپيل - یعنی نقب دریایی بمقابل
تشبثات دشمن ، بندرگاه را سد و بند میکردند .

نتایج فنیۀ هجومهای طورپیدو

نتایج فنیۀ که از هجومهای طورپیدو استخراج شده است . در جلد
[وقایع بحریۀ] این کتاب ما تفصیلات مکمله داده خواهد شد . ما درینجا
بصورت مجمل بعضی ملاحظات بیان میکنیم :
این هجوم نخستین که از طرف ژاپونها اجرا گردید چنان نتیجه پذیر
موفقیت شد که سه کشتی جنگی جسیم روسها را برای یکمدتی درازی از
محاربه بیرون انداخت . اینمسئله برای قوت دادن فکرها و ادعاهائیکه برضد
کشتی های زره پوش جسیم بسبب مصارف زیاد آن میپرورانیدند يك دليل
علنی دیگری بدست آمد . آنها میگویند که برای بسر رسانیدن وکامیاب
شدن محاربۀ بحری به زره پوش های جسیمی که هر يك مانند قلعه های آهنین
شناور میباشند و بصرف شدن میلونها فرانك بوجود می آیند اصلا احتياج
نیست ، بلکه بعکس آن مقصد حرب با کشتی های طورپیدوی بسیار ارزان
حاصل میتواند شد .
اینفکر درعالم بحریۀ فرانسیس از بسیار مدتی حکمفرما میباشد . والآن
در محفلهای بحریۀ فرانسه مالك طرف داران بسیاریست . اما رد کنندگان
این فکر با وجودیکه بسیار اندیشه ها و فکرها در باب تشکیل دادن يك دستۀ
کشتی های جنگی بحری که بآنچه صورت وبچه چیزها بوجود آید ؟ دوانیده
اند ولی باز هم برین يك قرار داده اند که برای مکملیت يك دوننما - یا
اسطول - یادستۀ کشتی های جنگی - زرهپوش های بزرگ ازعناصر


صحیفه ٢٤٣ محاربه روس و ژاپان جلد اول

بسیار مهم و مکمل وجود مرکبه دسته کشتی های جنگی شمرده میشود.
این هجوم طورپیدوئی که در (۹) فبروری وقوع یافته است آنقدر موافق
و مناسب یک فرصت مستثنایی بدست ژاپونها آمده بود که برای کامیابی
طورپیدوها در هر وقت مانند دلیل و مثال نشان دادن خطاست. بلی، چونکه
کشتی های روسی در انشب بیک حال و وضعیتی بودند که برای بیکار کردن
دوسه تای آنها بوجود طورپیدو نیز احتیاج نبود. زیرا از چنین غفلت بزرگ
کوماندان روس فائده گرفته بادیگر بعضی سفاین نیز همین کار را اجرا
کرده میتوانستند .
والحاصل صرفنظر ازین احوال موافق و مناسبی که برای طورپیدوهای
ژاپون در انشب میسر و نصیب شد ، هرگاه در باب این یک مسئله دقت کنیم
که آیا در يك محاربه بحریه با هجوم کشتی های كوچك ، و یا کشتیهای بزرگ نتیجه
قطعیه بدست می آید؟ اینست که برین يك هیچکس حکم قطعی داده نمیتواند!
چونکه گاهی میشود که کشتی های طورپید و خیلی نتیجه های درخشنده و
شعشعه دار بدست می آرد، چنانچه تاریخ محاربات بحریه عصر خودما در بخصوص
بسی مثالها نشان میدهد. و اگر همچنین نمیبود وجود و ساختن طورپیدو
سراسر عبث میبوده
حقیقت اگر گفته شود اینست که کشتی طور پیدو، و کشتی بزرگ
هر يك بوظیفه های علحده، و خدمتهای جداگانه مکلف و موظف میباشند.
لهذا بهتر آنست که برای کامیاب شدن و فیروزئی یك (محاربه بحریه عظیمه)
این هر دو نوع کشتی با همدیگر متفقانه و متحدا نه حرکت نمایند ، و دست
بادست داده هر يك در موقع و لزوم خود یکجا کار ببینند .
این نقطه نیز شایان دقتست که تنها با طور پیدوها محافظه و نگهبانی سوا
حل را کردن از مشکلات ، و تنها با آنها بر سواحل دشمن تعرض کردن


صحيفه ٢٤٤ محاربه روس وژاپان جلد اول

مستحیلست . احوال انقلاب هوائیه نیز میدان فعالیت و کار گذاری طورپیدو هارا محدود میکند .
این ملاحظهٔ دیگر نیز شایان دقتست : که روسها میدانستند که دستهٔ کشتیهای جنگی ژاپونها از سفاین جسیمهٔ حربیه مرکب است ازانرو در بیرون لنگر انداز شده بودند . و گرنه بندرگاه داخلی که مدافعه و نگهبانی آن بسهولت ممکن بود ترك کرده به بیرون شب را نمیگذرانیدند . حالا نکه اگر در بندرگاه داخلی میبودند تقرب کردن طورپیدوها نیز به آنها محال می افتاد .
غیر ازین ، این يك را نیز بگوئیم که ژاپونها به این خوب میدانستند که بواسطهٔ طورپیدوهای خود امید آنرا داشتند که سفاین جسیمهٔ شان بمحاربهٔ عظیمهٔ بحریه در امده بتوانند . و درهمین شب این هجوم اول طورپیدو ها را محض برای همین ترتیب کرده بود که برای کشاده شدن محاربهٔ قطعی يك فتح بابی شود . چرا که تعرضات پی در پی دیگر آنها که تفصیلات آن در جلد دوم کتاب بیان میشود اینمدعا را ثابت میسازد .

ژاپونها چرا اعلان حرب نکردند

مطبوعات -- یعنی اوراق چاپی روسیه و بعضی اوراق دیگر او روپا ژاپونیارا بشدت تمام مؤاخذه و در زیر باز خواستکای گرفتند که چرابی آنکه اعلان حرب بکنند بحركات خصمانه آغاز نهادند . زیرا اینمسئله را بالكل مغاير حقوق بین الملل دیدند .
آیا حقوق بین الملل چیست ؟
بزرگترین حقوق ، و مهمترین منافع يك مملکت بزرگ! پس در چنین مسئله یکچند فقرهٔ حقوقیهٔ را چه حکم و تاثیری خواهد بود ؟
علی الخصوص که این تهمت نیز نابجا بود ! چونکه در نوظهٔ که در باب قطع


صحیفه ٢٤٥ محاربة روس و جاپان جلد اول

شدن مناسبات از طرف ژاپون به روسیه داده شده بود فقره آخرین آن چنین بود!
« دولت ژاپون بسببی که بقطع مناسبات با دولت روسیه قرار داده است بعد ازین برای مدافعه کردن موجودیت سیاسیه، و نگهبانی حقوق و منافع مشروعه خود حق دارد برینکه در اجرا کردن هر گونه حرکات خود آزاد و مستقل باشد . »
این تعبیر ( در حرکات آزاد و مستقل بودن ) غیر از همین یك معنا دیگر چیزی را شامل نمیشود : ( دولت ژاپون بعد ازین برای محافظه حقوق مشروعه خود با (سلاح) مدافعه خواهد کرد) .
این بیاننامه و نوطهٔ ٥ ژانوییا به روسیه داده است رسمی ، و بقواعد مخصوصه آن موافق است، و بجای(اعلان حرب) که اساساً آنرا هیچ یك لزومی نیست — به بسیار خوبی قایم میشود .
« ١١٠ » محاربات و اسفاریکه درین عصر اخیر بوقوع آمده است غیر از چندی از انها که مستثناست باقی همه آنها بی اعلان حرب بحركات خصمانه آغاز شده است . به بسیار دور رفتن چه حاجت ! در همین محاربه های اخیر (ترانسوال، انگلیس) و (اسپانیا ، امریکا) و (چین ، ژاپون) نيزيك ( اعلان حرب ) که مفهوم معنای حقیقتی آنرا در بر بگیرد دیده نمیشود .
محاربات بحریه ازمنه قدیمه اکثر آن بی اعلان حرب آغاز نهاده است .
این مسئله ( اعلان حرب ) يك چیزیست که در زمانهای قدیمه لایق اجراء وقابل استعمال بود ، چرا که در انوقت حكومتها يك بدیگر بعضی کاغذ رویهای میدان طلبانه، ورجز خوانانه میکردند که در مابین این (اعلان حرب) و آنها بغیر اینکه يك شکل نو آنست دگرهیچ فرق دیده نمیشود . حالا نکه در حقیقت حال در محاربه های بحریه وقت حاضر شرط یگانه برای کامیاب


صحیفه ٢٤٦ محاربه روس و ژاپان جلد اول

شدن بر فتح و ظفر همین يك نكته است كه آنهم ناگهانه و بیخبرانه حركت اجرا
كرده دشمن خود را غافل شكار كند .
كشتیهای جنگئی زمان حاضر بهیچ وجه با كشتیهای بادبان دار قدیم
مقایسه قبول نمیكند لهذا در زمان كشتیهای بادبان دار اگر اعلان حرب شود
یا نشود هیچ يك فرصتی غائب نمیشود . حالا آنكه در زمان این كشتیهای جنگی
حاضر يك لحظه فرصت خیلی قیمت بهاست .
مقصد نهایت از حرب همینست كه خصم خود را محو و فنا پذیر گرداند ؛
شبیخون و شبیخون يك اصول حركتیست كه از هر چیز بیشتر وعده موفقیت
و كامیابی میدهد . برای كامیابی كشتیهای طور پیدو اینگونه حركت ناگهانه
خیلی لازم و شایان اهمیتست . زیرا اگر دشمن خود را در خواب غفلت شكار
نكنند بدیگر صورت با كشتیهای بزرگ خصم پس آمدنشان غیر ممكنست .
(كه دكه) نام بر گد المانی كه محرر مشهور است در اثنائیکه ازین هجوم نخستین
(پور آرتور) بحث میراند اینچنین میگوید :
« میترسم كه ما نیز یكوقتی بهمینچنین يك شبیخونی گرفتار نیائیم . زیرا
لارد (له ئه) كه از اركان بحریۀ انگلستانست یكوقتی بهر سببی كه بوديك فاش
گویی و سبك مغزی كرده گفته است : كه در آینده محتملست كه دسته كشتیهای
جنگی المان نیز بهمینچنین يك مصیبتی گرفتار آید .
«بر روسها و اجبست كه شكر بكنند : زیرا با وجود اینهمۀ غفلت و بیخبری؛
باز هم بخسارت درجۀ وسط رهایی یافته اند، و ژاپون ها حاكمیت مطلقۀ بحریه
را مالك نشدند .»
حالا باز نظر خود را بر كشتیهای طور پیدوی كامیاب آمده ژاپونی بگردانیم،
و بقدری ازان بحث ، رانده این بحث خود را انجام دهیم :
هر گاه بخواهیم كه بدانیم كه كشتیهای طور پیدوی مذكور بكدام سیستم


صحیفه ٢٤٧ محاربهٔ روس و ژاپان جلد اول
ساخته شده، و بکدام صنف منسوب میباشند ، میباید که طورپیدوهای
صنف اول اردوی همایون عثمانی را که درین اواخر مجهز و مکمل شده
در زیر نظر بیاریم .
این طورپیدوها هر يك بحجم استیعابی - یعنی گنجایش حجم او (٣٠٠)
طونیلاتو ، وسرعت هريك از (٣٠ تا ٣١) میل است . ودر دستگاههای
کشتی سازی ( یارو ) و (تورنی قرونت) نام انگلستان ساخته شده است .
هريكی از انها دودو (قوغان) - یعنی آلت گذاشتن طورپیدرا مالك ميباشد.
نامهای این کشتیهای طورپیدوی ژاپون پیش ازین ذکر شده بود، حالا
از ترجمهٔ معانی انها که خیلی شاعرانه است بگوئیم :
(ابر صباح)؛ (ژالهٔ سحر)؛ (تودهٔ سحاب)؛ (شبنم گل )؛ (عرق شکوفه)
( خزان ) ؛ ( بهار) وغيرهم .


صحيفه ٢٤٨ محاربة روس وژاپان جلد اول

محاربة بحريه شه مولپو

از ابتدای ماه فبروری – حوت – در بندرگاه (شه مولپو) كه ملك حكومت (كوريه) بيطرفست دو كشتی جنگی روسيه موجود بود كه يكي کرو وازو. (وارياق) ، و ديگری طوپ كش (قوريه تس) بود. و غير از يندو كشتی جنگی (سونغاری) نام يك كشتی نقليه روس نيز موجود بود .
هنوز [٦] ماه فبروری بود كه ژاپونها خطهای تلگراف زير بحر را كه بكوريه ميرفت بريده از انرو نه كوره ئيان ، ونه سفاين حربيه روس كه با پور آرتور خبر روی داشت از قطع مناسبات دولت ژاپون با روس خبر نشده بودند ، باو جود آنهم كرماندان كشتيهای روس ، كپتان (رودينه ف) به سفير روس كه در (سه ئول) بود مراجعت كرده برای رفتن به (پور آرتور) رخصت طلبيده بود. اما سفير موافق نبودن حركت او را در چنين زمان نا زك بحرانی ، و تنها گذاشتن سفارتخانه را درميان آورده رخصت نداد ، و برما ندنش در (شه مولپو) اصرار نمود .
«٨» ماه فبروری بود كه دسته كشتیهای جنگی ژاپون در زير كوماندانى قونتر اميرال (اوريو) بايك فيلو يعنى – يكدسته كشتيهای نقلیه که عسکر برای برآوردن بخشکه باز کرده بودند در پيشگاه (شه مولپو) ظهور نمود .
پيش از ينهم گفته بوديم كه در (٦) فبروری بادسته كشتيهای جنگی ژاپون بسياری از كشتيهای نقليه ژاپونی نیز برای اخراج كردن عساكر بری را بخشکه یکجا برآمده بودند يك قسمی ازینها در (٧) ماه مذکور عسکر برداشته کیء


صحیفه ٢٤٩ محاربه روس و ژاپان جلد اول

خود را به بندرگاه (فوزان)، و (موزامفو) بیرون برآورده اند.
کشتیهای نقلیه باقی مانده که حامل (٢٥٠٠) نفر عساکر بری بودند اینست
که با دسته کشتی جنگئی امیرال (اوریو) به پیشگاه (شه مولیو) آمده است.
دروقت شام همانروز کشتی (قوریه تس) برای تفتیش و خبرگیری
اطراف از بندرگاه بیرون برآمده بود که درین اثنا چار قطعه کشتی طورپیدوی
ژاپون بر و هجوم آورد، و سه مرمی طورپید نیز بروانداختند ولی هیچیکی
باهداف مقصود بر نخورده است. در پی این طوپ کش (قوریه تس) نیز بر
کشتیهای ژاپون آتش کرده کرده به بندرگاه عودت نمود.
دسته کشتی های جنگئی ژاپون با کشتیهای نقلیه خود در پی (قوریه تس)
به بندرگاه درآمده اند. شب هم چون داخلشده بودلهذا در بیرون بندرگاه
در جائیکه در نقشه معین کرده بودند لنگرانداز اقامت شدند.
حال کشتیهای روس در ینوقت خیلی خراب و پر اضطراب بود. در تاریکئی
شب گریختن هم ممکن نمیشد. زیرا دسته کشتیهای جنگی ژاپون خط سیر و
حرکتی که از مابین جزیره های [ریشی] و (کین شانتو) میگذشت گرفته بودند.
و دیگر مدخلهای بندرگاه نیز بسببیکه ریگزار، و جزیره های كوچك و
سنگلاخهای بسیاری داشت از انسبب از انجا نیز فرار کردن میسر نمیشد.
بوقت ساعت ٧ روز نهم فبروری قونتر امیرال (اوریو) به کپتان (رودینه ف)
این اخطار نامه را فرستاد:
«بسببیکه در میان دولتهای روسیه، و ژاپونیا حال حرب موجود
است از انرو بشما اخبار و آگاهی میدهم که امروز تا بوقت ساعت ١٢ نیم روز
کشتیهای روسی که در زیرکوماندائی شماست از بندرگاه (شه مولیو) بیرون
برآمدن شان لازم ولابداست و اگر نبرایند بالذات در داخل بندرگاه برسرشان
هجوم خواهم نمود.»


صحیفه ٢٥٠
محاربه روس و ژاپان
جلد اول

یک چند صورت دیگر این اخبار نامه را به کپتانهای دیگر کشتیهای دولتهای بیطرف که در بندرگاه [شه مولپو] لنگر انداز بودند فرستاد. این کشتیها (طالبوت) نام یک قطعه کروازور (انگلیس)، و [پاسکال] نام یک قطعه کروازور (فرانس)، و (آلبا) نام یک قطعه کروازور (ایتالیا)، و (ویکسبورگ) نام یک قطعه طوپ کش حکومت متحده (امریکا) بودند.
مقصد ازین اخطار نامه امیرال ژاپونی این بوده تا آتش طوپ های خود کشتیهای دولتهای بیطرف را ضرر و زیان نرساند. کپتان (رودینه ف) وقتیکه اخطار نامه مذکور را گرفت همانلحظه برای مذاکره و مشاوره به کروازور (طالبوت) انگلیس رفت. در انجا دیگر کپتانهای کشتیهای جنگی دولتهای بیطرف نیز جمع آمده بودند. از نتیجه مذاکره و مشاوره که با هم اجرا نمودند کپتانهای کشتیهای جنگی انگلیس، و فرانسیس، و ایتالیا این پرو تستونامه را ترتیب کرده برای قونتر امیرال (وریو) فرستادند :
«مکتوب تاریخ ٩ فبروری شما را گرفتیم؛ و دانستیم که بفکر و خیال آن میباشید که برسفینه های جنگی روس که در بندرگاه (شه مولپو) میباشند هجوم آوردن میخواهید. قوماندانهای سه دولتهای بیطرف - یعنی انگلیس، فرانسیس، ایتالیا که برینجوابنامه دستخط کرده اند نظر دقت شما را برین چند نقطه عاجلب میکنند، و باین سبب کسب شرف مینمایند :
«اولا، نظربقوانین حقوق بحریه که بین الملل مرعی الاجراست بندرگاه (شه مولپو) بسببی که در ین وقت یک بندرگاه بیطرف شمرده میشود هیچ يك دولت حق وصلاحیت آنرا ندارد که بر کشتیهای دیگر دولتی که درین بندرگاه موجود باشد تعرض ودست اندازی بکند. پس این یک از امور بدیهی و آشکار است که هر حکومتی که بر خلاف اینقواعد حرکت بکند هر قدر ضایعات و خساراتیکه از نفوس و مال وارد آید مسئولیت و باز خواست آن بر عهدهٔ


صحیفه ۲۵۱ محاربه روس و ژاپان جلد اول

حکومت تعرض کننده خواهد بود .

« بناء علیه بر هر گونه تجاوزات و تعرضاتی که بر خلاف قواعد بیطرفی
بوقوع آید بشدت تمام پروتستو میکنیم؛ و در ینباب هر فکر و قراریکه داشته باشید
استرحام مینمائیم که ما بدا نانید .»

تنها کپتان کشتی حکومتهای متحده امریکایبسببی که از حکومت متبوعهٔ
خود در ینباب چیزی تعلیماتی نگرفته بود به اینمسئله متنازع فیها تعلق نگرفته بر
پروتستو نامهٔ مذکور دستخط ننمود.

قونترا میرال بجواب پروتستونامهٔ مذکور نوشت که : پیش از ساعت ۴ بکار
آغاز نخواهد کرد، و تا به آنوقت بر آمدن، و در باب محافظهٔ سلامت خود کوشیدن
شما را از کپتانهای دولتهای بیطرف رجا و بیان نمود .

کپتان ( رودینه ف ) چاره را برخود خیلی منحصر دید . در اول امر
به کپتانهای کشتیهای دول مذکوره مراجعت کرده رفاقت کردن ایشانرا تا
بدریای آزاد باخود طلب کرد. اما از طرف آنها جواب داده شد که اجرای
اینچنین مانوره ممکن نیست . بنابرین کپتان ( رودینه ف ) تسلیم شدنرا به
شان و شرف ملی خود مناسب ندیده چنان قرار داد که باقوت بسیار فایق
و برتر دشمن بيك محاربه بسیار قهرمانانه ، ودلاوارنه نومیدانه دراید . و
بسبب سرعت سیر کرو وازور خود امید میکرد که بلکه خط حرب دشمن را
شکافته بیرون رود . و کشتی ( قوریه تس ) بسببی که بلندی خط آب آن
کمست بلکه از ديگر يك مدخلی راه فرار برای خود بیابد!

اینست که به اینصورت پیش از وقت ظهر بساعت (۱۱) در حالتی که کشتی
( واریاق ) به پیشرو بود بندر کاه شه مولپورا ترك نمودند ، ویكسر بر استقامت
جنوب غربی محرکت آغاز نهادند .

کشتی جنگی ( واریاق ) که حجم استیعابی آن ( ۶۵۰۰ طون ) بود


صحیفه ٢٥٢ محاربة روس و جاپان جلد اول

بسرعت (٢٣) میلئی خود در شمار سریع السیرترین کشتیهای جنگئی موجوده داخل بود. تجهیزات این کرو وازور که در (امریکا) ساخته شده است عبارت از (١٢) قطعه طوب های (١٥) سانتیمتر و بی و بسی طوب های كوچك دیگر بود. اما بدنه آن از بیرون با هیچ طبقه فولاد زره مستور نبوده همه وسایط تحفطیه (و اریاق) از یك طبقه زره فولادئی افقئی سطح کشتی عبارت بوده و برج مخصوص خود کپتان نیز با یك طبقه زره (١٥) سانتیمتر و بی محفوظ بود. همه طوب های کشتی بر سطح وابوره وضوع بود، و تنها (٤) قطعه طوب های (١٥) سانتیمتر و بی که دو قطعه آن بطرف سر و دو قطعه آن بطرف دنبال کشتی موضوع بود باسپر های (١٥) سانتیمتر و بی فولادی محفوظ بودند. دیگر طوب ها همه کی غیر محفوظ و بر سطح سر باز بودند. و از سپر های خفیفه نیز محروم بودند. و اگر سپرهای خفیفه موجود هم باشد چون کلفتئی آنها از (٣) سانتیمتر و بیشتر نیست تنها از کله های تفنگ های ماشین دارو دانه های شرانپل کشتی را محافظه کرده میتوانستند.
درین اثنا کشتیهای جنگی ژاپون نیز برای محاربه حاضر شده بمجردیکه حرکت کردن کشتی های روس را بدیدند لنگر های خود را برداشتند. امیرال (اوریو) که در کرووازور زرهپوش (آساما) بود دسته کشتی های خود را بدو قسم جدا کرد. کشتیهای طور پیدوی خود را بعکس استقامت دشمن ترتیب داد. و بر دیگر قسمیکه از کشتیهای بزرگی مرکب بودند، امر نمود که بقدر سه صد سه صد متر و از همدیگر دور تر کشتیئی (آساما) را پیروی کنند.
دسته کشتیهای جنگئی ژاپون آهسته آهسته رهسپار شدند. افراد و نفرهای طوپچی طوپهای خود را پر کرده به نزدیکشدن دو کشتی بیچاره روس که بسرعت اعظم خود بسوی شان میآمد، ناظر شدند.
کشتیهای ژاپون یکسر بمقابل کشتی های روس نرفتند. بلکه استقامت


صحیفه ٢٥٣ محاربه روس وژاپان جلد اول

حرکت شان بسوی مدخل بندرگاه ، ودریای آزاد متوجه بود . ونسبت بکشتیهای روس به سنگینتريك سرعت سیری حرکت میکردند . وبانصورت تجاوز کردن کشتیهای روس را از برابری خودیکقدری درگذرانیدند .
امیرال ( اوزیو ) به اینطرز حرکت خوداثر ذکاوت بزرگی اظهارکرده است.کرووازور ( اساما) ازمسافه ( ٥٠٠٠ ) مترومرمی نخستین خودرا انداخت . دیگرکشتی های جنگشی ژاپونیا نیز پیروی آنرا کردند . آتش ٤٨ طوپ سنگین ووسط چاپ طوپ های ژاپونها منحصربرکشتی(واریاق) متوجه شده بود . کشتی ( واریاق ) چون هم بزرگ وهم خیلی سریع السیربود لهذ اژاپونها خواستند که اول آنرا از محاربه ، ورفتارمعطل وبیکار کنند . لهذا کشتی های ژاپون مانند باران بشانشان برکشتی های روس گله ریزی را آغازنهادند . يك بغل کشتی ( واریاق ) را شکافتند.ودراطراف وجوانب خط آب آن نیزخسارتهای مهمی محصول آوردند.
يك دانه مرمی که درطرف سرکشتی ازهم کفیدهرآنقد رمردمی که در آنجامحفوظ بودند همه آنها را هلاك ، يامجروح نمود . تنها برج پیشرو که بايك لوحه زره ( ١٥ ) سانتیمترویی محفوظ شده بودنسبت بدیگرجاها از خسارت وزیان سالم مانده بود .
يك مرمی سنگین وبزرگی دیگر بخط آب کشتی ( واریاق ) برخورده دیوار بیرونی کشتی را بشکافت ، ودرون درامده درحجره که برای محا فظه کردن جبه خانه مخصوصست وبايك زره فولادی خفیفی مستورازهم بکفید وسبب اشتعال عظیمی گردید . ازنتیجه این اشتعال به بلندی دکل بزرگ کشتی يك ستون شعله ودودجسیمی بسوی سمابلندشد !
يك گله دیگری برپل افسری کشتی برخورده آنرا سراسرخراب کرد ودرمیان شعله ها گذاشت . برای خاموش کردن آتش ومنع کردن افتادن


صحیفه ٢٥٤ محاربه روس و ژاپان جلد اول

طبقه بالای کشتی را بر بطریهای زیرین بقدر (۱۰) دقیقه به معطل کردن آتش طوپ مجبور کردید .
کپتان کشتی (واریاق) بمقصد آنکه تأثیر آتش دشمن را یکقدری خفیفتر گرداند گاه یکطرف کشتی را و گاه طرف دیگر آنرا به آتش دشمن متوجه میگردانید .
و چنان معلوم میشد که گویا کشتی (واریاق) بر یکچرخ دوار حرکت میکند .
بسببی که این مانوره سرعت حرکت کشتی را خیلی کم گردانید . از انسبب امکان فرار برای او سراسر زائل گردید . خط حرب کشتیهای ژاپون در اطراف روسها يك نصف دائرۀ تشکیل کرده ، و از هر جهت بر آنها آتش بسیار مؤثر و شدیدی اجرا مینمودند . خرابیهای که بر سطح کشتی بوقوع آمده بود حقیقتاً خیلی فاجعه ناك و دلخراش بود . هر دو پلهای افسری خراب شده و دکل دوم کشتی از پاره پاره گشته ، و یکی از دودکشهای کشتی نیز سراسر بریده بود .
یکی از افسران که زنده رهایی یافته بود در اثنای تصویر کردن محاربه این فقره را میگوید :
«کشتی از جهنم يك نشانه شده بود ! هر طرف در میان آتش ها و شعله ها مانده بود. توپچیهای روس که سراسر بیهوش و مدهوش بودند بيك قوت غیر اختیاری از طوپ های خود جدا نمیشدند ، و متصل طوپ ها را پر کرده ، خالی میکردند .
دانهای گله های كاوالك ژاپونها در آن واحد بسیاری از نفری ها را به پارچه های كوچك كوچكی تقسیم ، و مانند ساطور قصاب ریزه ریزه مینمود.»
اینحوال الم انگیز که هول دهشت انگیز آن بزبان قلم تصویر نمیشود بر افراد


صحیفه ٢٥٥ محاربه روس و ژاپان جلد اول

دلاور بحریۀ روس بدرجه تاثیر نمود که با صداهای بلند بگریه و نوحه آغاز
نهادند! ولی با وجود آنهم بغیرت و فعالیت شان هیچ يك سکتۀ تا به آخر
عارض نشد . محاربۀ (شه مولیو) اثبات نمود که افراد بحریۀ روس از مرگ
هیچ ترس و اندیشه ندارند، و تا که جان در بدن شان باشد در خصوص بجا آوردن
وظیفه خود اهمال نمیورزند .
يك افسر دیگر زنده ماندۀ روس نیز محاربه را تصویر كرده يك فقرۀ آنرا
چنین نوشته است :
«در اطراف ما هر چیز در میان خون شناوری داشت ! بغیر از جسد
های پاره پاره و اعضای بدن از هم جدا شده ، و الحاصل بغیر از پشته های
نعش های بخون آلوده دگر هیچ چیزی دیده نمیشد . عاقبت حال ما خیلی فاجعه
ناك و حزن انگيز يك منظره تشکیل نمود .»
بحقیقت که درین محاربه خونریزانه ، طور و حرکت دلاورانه فداکارانه
نفری های بحرئی روس ، فوق هر گونه مدح و ستایش بود . افراد مرقومه
از يك طرف در باجه خانه خود لاره مارش ملی خود را نواخته ، و از دیگر
طرف نداهای (در راه حضرت چار هوررا!!) را بفلك بركشيده از محاربه
با دشمن که چند مثل شان بود دست بردار نشدند .
ژاپونها نیز خیلی جدی و حقیقی محاربه کردند . بعد از آغاز کردن
محاربه طوبجی تخمیناً به یکساعت کشتیهای (واریان) و (قوریه تس) نماندن
امکان فرار را دیده باز به عودت کردن بندرگاه قرار داده اند . کشتی
(واریان) در اقسام حیاتیه خود به خسارات بسیار مهمی دوچار شده بود.
يك گله بجرخ آن خورده چرخ را از حرکت معطل گذاشت . ماشین آن
نیز بیکار مانده بود . آتش که در طرف دنباله کشتی در گرفته بود آنطرف را
کاملاً بآب پر کرده بود . از نتیجه این کشتی در آب زیاده تر فرو رفته و قابلیت


صحیفه ٢٥٦ محاربه روس و ژاپان جلد اول

مانوره و حرکت برای او خیلی دشوار شده بود. دسته کشتی های جنگی
ژاپون به هیچ یک ضایعات و خسارات مهمی که شایان تذکار باشد دو
چار نشده است .
بعد از گرفتار شدن کشتی (واریاق) به اینحال، امیرال ژاپونی به کوماندان
روسی بقدر سه ربع ساعت برای فکر کردن رخصت داد ، و فهمانید که بعد
از ختام این مدت کشتی های روس را در داخل بندرگاه (شه مولپو) اسیر، و یا محو
خواهد گردانید. کوماندان روس هیچ جواب نداده است .
(واریاق) را کپتان او از کشتی های دولت های بیطرف بمسافه (٣٠٠)
متر و دورتر در یکجای کم آب بر خشکه نشانید (قوریه تس) نیز یکقدری
از و دورتر لنگر انداخت . ژاپونها نیز آنها را تا به نزدیک قسم جنوب غرب
بندرگاه به عقب گیرئی آنها دوام ورزیده در جوار جزیره (کین شانشو)
اخذ موقع ترصد کردند .
آتش طوپ از هر دو طرف منقطع شده بود. ساعت (٤) بود که یکی
یکبار فلوکه ها ، و قایقهای کشتی (قوریه تس) فرو آورده شده ، و افراد
کشتی بسرعت تمام در آنها نشسته یکسر بسوی کشتی (واریاق) روانه شدند.
يك کمی نگذشته بود که از کشتی (قوریه تس) یک صدای اشتعال بسیار شدت
ناك هول انگیزی بر آمده سکوت و سکونت را خلل پذیر گردانید ، و يك دود
سیاه بسیار مدهشی همه اطراف کشتی را احاطه نمود . بعد از آنکه این ابر دود
بر طرف شد بر سطح بحر بجز نوك دکلهای کشتی مذکور دگر چیزی
پدیدار نبود .
کپتان (رودینه ف) چون دید که امید مدافعه و رهایی یافتن سرا سر
مفقود است از اثرو چنان مناسب دید که کشتیهای خود را پیش از انکه بدست
دشمن بیفتد محو و ناپدید سازد . اینست که بنا برین فکر جبه خانه کشتی


صحيفه ٢٥٧
محاربه روس و ژاپان
جلد اول

(قوریه تس) را آتش زده کشتی را بر هوا کرده است .
ساعت (٦) شام بود که کشتی (واریاق) نیز بسبب آتش که دران از تاثیر گله های دشمن افروخته شده بود به جبه خانه آن تاثیر کرده بحیات کر و و ازور - (وارياق) نیز خاتمه کشید .
کشتی نقلیه (سونغاری) نام خود را نیز روس ها آتش داده غرق ساختند . همه شب تا به صبح بندرگاه (شه مولپو) بيك روشنی ماتم انگیزی غرق شده بود .
بعد از انکه کپتان (رودینه ف) به کپتان های کشتیهای بیطرف فکر بر هوا کردن کشتیها ، ونقل دادن مرتبات خود را بکشتیهای آنها دانسته کرد ، در حال کشتیهای بیطرف مذکور فلوته های خسته خانه خود شانرا بکشتی (وارياق) فرستاده اولاً مجروحین ، وثانياً همه مرتبات آنرا به کشتیهای بیطرف نقل داده شد .
يك قسم از مجروحین در خسته خانه عسکری (سایغون) که از طرف فرانسویان ساخته شده است ، ويك قسم به (شانغهای) ، و اکثر آن در خسته خانه های (شه مولپو) که از طرف ژاپونیان بنا یافته است فرستاده شدند .
در محاربه بحریه (۹) فبروری (شه مولپو) ضایعات روس ها عبارت از (۱) افسر و (٤٠) نفر مقتول ، و (٤٦٠) نفر خفیف ، وسنگین مجروح بودند . همه مرتبات کشتی (واریاق) (٥٨٠) نفر بود که این ضایعات همه کی بر مرتبات او وارد شده است . کشتی (قوریه تس) (۱۷۹) نفر مرتبات داشت .

-- بیان مطالعات در باب محاربه شه مولپو --

روسها در باب دو کشتی جنگی خود که آنرا در (شه مولپو) بحالت


صحیفه ٢٥٨ محاربة روس و چاپان جلد اول

انفراد گذاشته بودند، و پیش از احتمال وقوع حرب به (پور آرتور) آنها را
نیاوردند خیلی خطا کرده اند. و بیهوده سبب محو و ضیاع آن شده اند. بر امیرال
(الكسيه ف) لازم بود که بمجرد خبر گرفتن انقطاع مناسبات همانلحظه
از (پور آرتور) به (شه مولپو) يك كرو و از ور يا يك طور پيدوى سريع
السير میفرستاد، و سفائن مذکوره را از جریان احوال خبر داده به (پور
آرتور) میآوردند.
در همه حال واجب بود که در (پور آرتور) يك دسته کشتی های جنگی
مكمل و قوشناکی موجود میداشتند.
و قوة موجوده خود را پراکنده و پریشان نمیکردند. بریده شدن
تلگراف يك معذرت قوتی شمرده نمیشد.
مسئولیت و باز خواست محاربة (شه مولپو) مانند شبیخون (پور آرتور)
به امیرال (شتارک) راجع میشود. از نقطه نظر فن حرب بحری، محاربة
(شه مولپو) خیلی شایان فائده برداشتن میباشد. مانند کرو و ازور (واریاق)
يك سفينة حربية جسیم که با خرسیستم ساخته شده است تقریباً در ظرف
نیساعت سراسر از کار بیکار ماند که حقیقتاً يك وقعه حربیه ایست که شایان
دقت است.
درین محاربه هیچ قابل انکار نیست که بقوت، طوپچیشی ژاپونیها بر روسها
خیلی فائق و برتر است. ژاپونیها در هر کشتی چار قطعه طوپ سنگین و
بزرگ (٢٠) سانتیمترویی، و (٤٤) قطعه طوپ وسط چاپ داشتند.
و روسها به (٢) طوپ سنگین (٢٠) سانتیمترویی و (١٣) طوپ وسط
چاپ تجهیز شده بودند. با وجود آنهم اینچنین سفینۀ حربیۀ بزرگی که در
صنف کرو وا زور های صنف اول داخلیت بی آنکه بدشمن هيچ يك
خسارت برساند، و در مدت بسیار کمی محو و خراب شدن آن بجز اینکه


صحیفه ۲۵۹ محاربه روس و ژاپان جلد اول

بدینصورت تفسیر شود دیگر چیزی گفته نمیشود، که آنهم اینست که در کشتی
(واریاق) هر چیزی را فدای سرعت آن کرده بودند. حتی برای حاصلشدن
چابکروئی آن اقسام حیاتیه آنرا نیز از ستر کردن به زره صرف نظر شده بود.
در زمان حاضر، قیمت حربیة يك کشتی جنگی بدو چیز آن حساب
و موازنه میشود: یکی قوة (مدافعیه) - یعنی دفع کردن ضرر را از خود؛
و دیگری قوة (تعرضیه) - یعنی تعرض کردن و ضرر رسانیدن بدشمن.
برای حاصل شدن قوة تدافعیه تدارك کردن وسایطیست که تا بدرجة امکان
شدت آتش دشمن را تخفیف کند که آنهم به ستر کردن و پوشانیدن جاهای
مهم کشتی را با يك زره کلفت فولادی حاصل میشود. قوة تعرضیه نیز
عبارت از تدارك اسبابیست که تا ممکن باشد دشمن را خسار زده، و زیان
دیده گرداند، و آنهم به بسیار کردن طوپهای بازره محفوظ سریع آتش بزرگ
چاپ بدست میآید.
این دو شرط لازم وملزوم غیر مفارق همدیگر میباشند. چونکه اگر
یکی نباشد از اندیگر هیچ فائده وثمره حاصل نمیشود. لهذا کشتی که این
اوصاف را مالك باشد البته از خلاف آن فایق وبرتر خواهد بود.

- نتیجه -
از تحرکات ناگهانی و جسورانه دسته کشتیهای جنگشی ژاپون که
در (۸ و ۹) ماه فبروری اجرا کردید، از دسته کشتیهای جنگی (پور
آرتور) که جملگی از (۷) زرهپوش، و (۱۰) کروو ازور مرکب بود،
دو زرهپوش از صنف اول بصورت بسیار سنگینی خسار زده شده و (۱)
کروو ازور بصورت بسیار مدهشی خسار زده، و (۱) کرووازور غرق
گردیده است که جمعاً (٥) قطعه کشتی جنگی سراسر از محاربه بیرون


صحیفه ٢٦٠ محاربة روس و جاپان جلد اول

برامده است . امید و آرزوی یگانه دسته کشتی های جنگی ژاپون که عبارت
از حاصلکردن حاکمیت بحریه بود اگرچه بصورت قطعیه بدست نیامده ولی
باز هم بحر، بصورت بیزا منیت گرفته شد .
چونکه تاوقتیکه تعمیرات و مرمتکاری کشتی های خسار زده روس
کامل نشود اجرا کردن يك تشبث جدی و حقیقتی از طرف دسته کشتی های
جنگی روس بر مقصد منع کردن حرکات بخشکه بیرون بر اوردن لشکر ژاپون
غیرممکن مینمود . و بادسته کشتیهای جنگی (ولادیووستوق) یکجاشدن آنرا
نیز غیر قابل ساخته بود .
برای امیرال ( توغو ) در ینوقت تنها يك چیزی بود که آنرا همیشه در
زیر نظر دقت و تأمل داشته باشد ، و آنهم این بود که برای دفع کردن بعضی
هجوم های ناگهانی کروو ازورهای سریع السیر ( پور آرتور) و یا (ولادیو
وستوق ) که برسفاین نقلیه عسکر بردار ژاپون وقوع آن محتمل باشد تدابیر
لازمه ، وبیداری کامله اجرا نماید .


صحيفه ٢٦١ محاربة روس و جاپان جلد اول
- و اعلان حرب -
اعتراضات و جوابھائيكه دولتهاى روس
و ژاپون با همدیگر رد و بدل کرده اند .
بعد از هجوم (پور آرتور) حکومت روسيه يك بيان نامه رسمی نشر
کرده است که تاریخ آن ٩ فبروری ١٩٠٤ بود . و آن بیاننامه اینست :
- بیاننامه -
« پارسال کابینۀ (توكيو) به بھانۀ محكم كردن و اساس دادن موازنه دولیه
و انتظام دادن معاملاتیكه در ساحل بحر محيط كبير بوقوع ميايد انتظام، تجديد
و نو کردن معاهداتی را که در مابین حکومت کوريه و روسيه موجود بود
تکلیف نموده بود . از طرف حکومت روسیه به این تکلیف اظهار موافقت
و روی رضا داده شده ، و بوالی اقصای شرق اميرال ( الكسيه ف ) در باب
مسوده كردن يك مقاولة نو كه باژا پونيا عقد شود اوامر لازمه داده شده
بود . برا ی سفیر روس در (توكيو) نیز تعلیمات فرستاده شده بود که به
اميرالمشار الیه در بنیاب معاونت و رفاقت بكند . بعد از آن همين سفير براى
مذاكرة همين مسائل وكيل مرحض ومعين مقررشده اگرچه اینمذاکره
كه با كابينه (توكيو) باز شده بود بر بعض اساسھای كه بسیار دوستانه وخيلی
مخلصت کارانه بنا یافته بود اما محفلهای سیاسیۀ ژاپون، و بعضى اوراق حوادث
اجنبی هیچيك زمانی ژا پونیارا از شوق دادن ، و ترغیب کردن استعمال


صحیفه ۲٦۲ محاربه روس و ژاپان جلد اول

سلاح بمقابل دولت روسیه خالی نمیاندند .
«کابینه ژاپون که به این تشویقات و ترغیبات دیگران فریفته شده بود هر
روز بيك گونه مطالبات ، و خواهشات و هر وقت بدیگر نوع معاملات آغاز نهاد.
و از یکطرف به حاضری دیدن محار به نیز تدابیر لازمه اجرا مینمود .
« چون این کارها منافع آسایش ، و سلامت حکومت روسیه را خلل
میرساند از انسبب حکومت روسیه نیز به تدابیر عسکر به مضطر و ناچار ماند .
حال آنکه حکومت روسیه برای دایم داشتن صلح و صلاح را در اقصای شرق
تا بحد یکه حقوق معلومه ومنافع مشروعه آن مساعده میکرد خواهش مطا
لبات کابینه (توكیو) را بنظر دقت و اهمیت مطالعه کرده این حق وصلاحیت
حکومت ژاپون را قبول و تصدیق میکردکه بسبب موقع سیاسی ، و تجارتی
که ژاپونیا بر کوریه دارد برای رفع کردن وقایع و معاملاتی که اغتشاشات
داخلی را نتیجه دهد، و برای محافظه کردن منافع ذاتیه خود. قوه عسکریه خودرا
به کوریه داخل کرده بتواند .
« بموجب مقاوله نامه هائیکه حکومت روسیه باژاپونیا ، ودیگر دولتها
عقد کرده ، با آنکه تکلیفات اساسیه ژاپونیا را که متعلق کوریه است قبول نموده
بازهم کابینه روس در طلب کردن این سه فقره آتی اصرار و سختگیری نمود:
«۱» — این تکلیفات را بموجب بعضی شرایط در زیر ضامنی و
تعهد گرفتن .
«۲» — يك مقاوله نامه در باب اینکه از نقطه نظر سوق الجیش درهیچ
يك جای کوریه استعمال نتواند شود ترتیب کردن .
«۳» — در آبنای کوریه آزادی سیرسفاین را دایم وقایم کردن.
«این سه فقره چون قناعت بخش خاطر حکومت ژاپونیا نگردید از انسبب
باتكليفنامه آخرین خود که بما فرستاده است از قبول کردن شرایطی که پیش


صحيفه ٢٦٣ محاربة روس وژاپان جلد اول
ازین مذکورشد، و ضامن استقلالیت کوريه بود استنکاف و سرپیچی نمود. و غیر ازین دو مقاوله نامه که عقد آنرا میطلبد، در باب مسئله (مانچوری) نیز بسی مواد و فقرات درج و علاوه کرده است.
«این يك بديهی، و طبیعیست که مطالبات، و خواهشات حکومت ژاپون، در نزد حکومت روسیه شایان قبول نخواهد شد . چونکه مسائل مانچوری چیزیست که در اول امر عبارت از يك مسئله مناسبات روس و چین است، و بعد از ان بدیگر حکومتهائیکه باحکومت چین منافع تجارية شان مشترکست تعلق دارد . بنابرین دولت روسیه این را تجویز و رضان دادکه دولت ژاپون در مقاوله نامۀ خود که متعلق مسائل کوريه عقد کردن آنرا با ما میخواهد مسائل بعضی شرایط را در بارۀ يك اراضی که عساکر روس آنرا در زیر مشغولیت گرفته باشد، بعضی شرایط را درج و علاوه نماید.
«حکومت روسیه تا بوقتی که قطعهٔ مانچوری در زیر اشغال عسکری او باشد استقلالیت، و تمامیت ملکیۀ چین را در انسر زمین قبول داشته است. و از شنا ختن حقوق، وصلاحیت دیگر دولتها که با حکومت چین بموجب مقاوله نامه های طرفین دارند، هیچگاه مجانبت و کناره جویی نکرده است. حتى يكيك بياناتمه نیز درین باب بمحافل اجنبيه تبلیغ نموده بود.
«حکومت روسیه این نقطه ها را در پیش نظر امعان گرفته جواب نامۀ که در مقابل تکلیفات آخرتی ژاپونیا نوشته بود بسفیری که در (توکیو) داشت فرستاد. و چنان امید داشت که از طرف حکومت ژاپون این مقاصد و افکار خیرخواهانه حکومت روسیه به بسیار خوبی و کمال دلخواه قبول شود. حکومت ژاپونیا باین جواب صبر نکرده اتخذا کرات را بوقت دیگر معلق گذاشته بقطع مناسبات کردن قرارداد :
«کابینهٔ روسیه همۀ مسئولیتها و باز خواستها ئىکه ازین معامله واقعه تولد و


صحیفه ٢٦٤ محاربه روس و ژاپان جلد اول

ظهور کند همه را بر حکومت ژاپان بار کرده بسوی حال و احوال وقایعیکه بظهور آید انتظار میکشد ، و برای محافظه و مدافعه کردن حقوق و منافع اقصای شرق خود در وقت لزوم از پیش گرفتن هرگونه تدابیر شدیده واپس نخواهد کشید ! »

اعلان حرب ژاپون

فی ( ١٠ ) فبروری ١٩٠٤

« حشمتماۤب امپراطور ژاپان ، که تخت حکومت شان از زمان های بسیار قدیم قرار گاه همین يك سلاله می باشد بهمه رعایای صادقه خویش چنین بیان می کند :

« سر ازین تاریخ باحکومت روسیه اعلان حرب کرده بر همه اردو ، و دسته کشتی های جنگی خود امر قطعی دادیم که باجمله قوت های خود بمقابله این حکومت حرب بکنند ؛ و همۀ مأمور های لایق و کار گذار خود را گفتیم که برای غلبه کردن و شان و شرف مظفریت را حاصل کردن در داخل دایره حقوق و قوانین الملل بر وظیفه ها و خدمت های خود بخو بصورت وغیرت و اقدام نمایند .

« مقصد یگانه ما در هر آن و هر زمان این بود که ترقیات مدنیۀ دولت خود مان را بقواعد مناسبات بین الملل بدرجه اعلا برسانیم ؛ و روابط دوستانۀ دولت خود را با دولت های دیگر روز مره محکمی و افزونی دهیم ؛ و در اقصای شرق يك صلح و صلاح دایمی را تهیه و آماده نمائیم ؛ و بر حقوق و منافع دیگر حکومت ها تجاوز نکرده رفاهیت و سعادت مملکت خود ما را تقویت بدهیم .

مأمورهای لایق و کارگذار ما نیز به این آرزوهای ما انقیاد و اطاعت کرده وظیفه های مقدسه خود را به خوب صورت بجا آورده اند ، و باینصورت مناسبات


صحيفه ٢٦٥ محاربه روس و جاپان جلد اول

ما رفته رفته با حکومت های دیگر کسب صمیمیت و خالصیت کرده است . اما بسیار افسوس که مغایر اینهمه امیدها و مقصدهای ترقیپرورانه ما ، به اعلان کردن حرب بمقابل حکومت روسیه مجبور شدیم .

«تمامیت ملکیه کوریه برای امپراطوری کوریه لزوم قطعی دارد . چونکه تنها از جهت مناسبات قومیت و وراثت بامانی ، بلکه دوام استقلالیت کوریه از نقطه نظر سلامت حکومت ما نیز فوق العاده مهم میباشد . حالا نکه حکومت روسیه بمقاوله نامه که بادولت چین عقد نموده ، و خاطر جمعیها ئیکه بدیگر دولت ها داده بیکی از ینها وقر و اهمیت نداده تا به ایندم قطعه مانچوری را در زیر مشغولیت خود داشته است ، و روز بروز در باب زیاده کردن قوت و محکم کردن موقع های با اهمیت آنجا تدابیر لازمه بکار میبرد ، و به اسباب و وسایلی که مانچوری از اجزای ممالک او شود سعی و کوشش میورزد ، و مقاصد استیلا جویانه خود را شب و روز وسعت میدهد ! هرگاه قطعه مانچوری در زیر حکم و اداره روسیه بماند ، هم تمامیت ملکیه کوریه را ، و هم صلح و مسالمت اقصای شرق را در زیر تهدید و تهلکه میدارد . حکومت ما ، مسائل مذکوره را خواست که بايك مذاکرهٔ صلحیۀ حل و فصل کرده صلح و مسالمت دائمی اقصای شرق را قایم و دایم نماید .

«بواسطه مقتدر ترین مأمورین خود به حکومت روسیه بسی تکلیقات صلح پرورانه بیان کردیم . در ظرف شش ماه متعدد دفعه ها قون فرانس ها - یعنی مجلسهای مذاکرات سیاسیه درین باب تشکیل نمود!

«حکومت روسیه بجای آنکه تکلیقات واقعه را بيك فکر دوستی جویانه قبول و تدقیق کند حل و فصل مسائل مذکوره را با بعضی عذرهای بی اصل و اساس به تعطیل و تاخیر انداخته ، از یکطرف در حالیکه نام صلح وصلاح را گرفته خود را آرزو مند صلاحیت نشان میداد ، از طرف دیگر به بسی تدارکات


صحیفه ٢٦٦ محاربه روس و ژاپان جلد اول

بری و بحری عسکری خود آغاز مینماد !
« ما از اوایل امر به این میدانستیم که روسیه هیچوقت طرفدار صلح و صلاح نیست ، و سخنهای صلحپروری او را هیچگاه قبول نتوانیم ! ازانرو حکومت روسیه همۀ تکلیقات ما را رد نمود . ؛ سلامت ماندن کوریه در تهلکه ماند . منافع حیاتیۀ حکومت ما در زیر تهدید در آمد ؛ سعادت استقبال خود را میخواستیم که بمذاکرات صلحیّه بدست آریم ، چون دیدیم که نشد ، بجز اینکه به سلاح مراجعت کنیم دگر تدبیری نماند ! پس خاصترین امیدهای ما آنست که بسایۀ شجاعت ، و صداقت رعایا و تبعۀ صادقۀ خود حکومت ما محافظۀ حیثیت و عنوان ، و احراز شرف و شان بکند ، و بنای صلح دایمی اقصای شرق را تقویت محکمی بدهد . »

اعلان حرب روسیه

فی (١٠) فبروی ١٩٠٤
« حشمت مآب نیکولای دوم که سر افسر همۀ قوم روس است به الطاف ربانیه پناه آورده بهمه تبعۀ صادقۀ خویش اینچنین بیان میکند :
« صلح و مسالمت که مقدس و معززترین حسیات ملت ماست ، برای قایم کردن و دایم داشتن آنرا در اقصای شرق خیلی سعی و فعالیت اظهار کردیم ، و حتی تکالیف حکومت ژاپون را که در باب تجدید — یعنی نو کردن ، و تعدیل — یعنی برابر کردن مقاوله نامۀ که در مابین دو حکومت در خصوص مسائل کوریه منعقد بود محض بمقصد صلحپرورانه قبول نمودیم . مذاکره که در خصوص باز گردید بهر صورتی که بود بيك نتیجۀ خوب و پسندیده رسانیده نتوانسته شد ؛ حکومت ژاپونیا پیش از انکه از مطلبهای آخرین حکومت روسیه خبر دار شود درنگ نکرده مذاکره را بوقت دیگر انداخته ، منقطع شدن مناسبات


صحیفه ٢٦٧ محاربه روس و جاپان جلد اول

خود را با دولت روسیه اعلان نمود. اینگونه قطع مناسبات که آغاز جنگ شمرده
میشود میبایست که ما از جنگ خود خبر میداد حالا نکه بی آنکه بما خبر بدهد
حکومت ژاپان بر دسته کشتیهای جنگی ما که در بندر گاه خارجی (پور آرتور)
لنگر انداز بود باجرا کردن يك هجوم ناگهانی، کشتی های طور پیدوی خود را
تعلیمات داد . پس بمجردیکه ازین حادثه ناگهظهور با تلگراف والی اقصای
شرق امیرال الکسیه ف خبردار شدیم مقابله کردنرا همانلحظه به او امر نمودیم !
«قرار ما عبارت ازینست که بیان کردیم . از لطف باری امیدواریم و از تبعه
صادقه خود که دلهای شان به حسیات صلحپرورانه مملوست آرزو داریم که
برای مدافعه حقوق حکومت ما غیرت و سعیهای لازمه بجا آورند . و برای
مظفریت اردو و دسته کشتیهای جنگئی خود از جناب حق تمنی و نیاز میکنیم .»

بیانات حکومت چین

در تاریخ ١٣ فبروری مطابق حوت ١٩٠٤ ، حکومت چین نیز در حق
بیطرفئی خود بواسطه سفیری که در ( توکیو ) داشت بوزیر خارجیه ژاپون
این بیان نامه را تبلیغ کرد :
«مناسبات سیاسیه و صلح پرورانه که در مابین حکومت های ژاپان و روسیه
موجود بود منقطع گردید . ولیکن چون دولت چین با هر دو حکومت منا
سبات دوستانه دارد لهذا بمناسبات همسایگی و اطاعت امر حضرت امپراطور
چین برای اجرا شدن قواعد بیطرفی بتمام مأمورهای ولایت ها جدا جدا امر
نامه ها نوشته شده است ؛ و غیر ازین به مأمورین ولایت های مذکور برای محافظه
کردن حقوق تجاریه تبعه اجنبیه را در دائره های که در زیر اداره شانست تعلیمات
لازمه داده شده است .

«شهرهای ( موقدن ) ، و (هنيغ كينغ ) بسبي كه قبرها ، وسرايه های
امپراطورهای چین در انست، لہذا بر والیی آنجا جداگانه امر شد که حقوق


صحیفه ٢٦٨ محاربة روس و جاپان جلد اول

آنها را محافظه کند .
« در ولایت سه گانه شرقی میباید که قصبه ها ، وعمارات حکومتی ، و خانه ها و اموال رعیت از طرف هر دو دولت محارب بزیانها و خسارتها دوچار نشود . اردوی عسکرتی چین نه به اراضی محاربین تجاوز خواهد کرد ، ونه تجاوز اردوی محاربین را بخاك خود میدان خواهد داد .
« قطعه های مملکتی که در طرف غرب (لیائو ) میباشد برای محفوظیت آن از تجاوزات بیگانگان والتی ( په یانغ ) بآنطرف يك قوهٔ محافظه فرستاده است .
« ولایتهای که در داخل و خارج (مغولستان ) است نیز بقواعد بیطرفی رعایت خواهند کرد .
« بناء علیه از طرف دولتهای محارب میباید که بر مصونیت و محفوظیت اینجاها دقت و اعتنا ورزند . و بمجردیکه حدود را تجاوز کنند از طرف حکومت چین برای بیرون بر آوردن متجاوزین تدابیر شدیده اجرا خواهد شد . میباید که ازین اجرای تدابیر شدیده را بر گسسته شدن مناسبات دوستانه دلیل نشمارند .
« تنها درینباب خوف و تردد دارم که در قطعهٔ (مانچوری) که از دایرهٔ نفوذ و اقتدار حکومت چین بهر صورتیکه بود بیرون برآمده است قواعد بیطرفی تمامها رعایت نخواهد شد .
« ولایات سه گانهٔ شرقیتی چین بسببی که در زیر حقوق حکمرانی چین است لهذا هر دو لتیکه غلبه بکند و ظفر یابد خواه روس باشد خواه چین هیچگاه حق تصرف ولایات مذکوره را ندارند . »
اینست بیاننامهٔ دولت چین که مذکور گردید . يك يك نسخه این بیاننامه به سفیرهای دولتهای دیگر که در (پکین) مقیم بودند نیز داده شده است .

جواب حکومت ژاپان بحکومت چین

بتاریخ ١٧ فبروری ١٩٠٤ از طرف ناظر خارجیهٔ ژاپون بارون (قومورا) روزگاری


صحیفه ٢٦٩ محاربه روس و ژاپان جلد اول

به بیاننامه مذکور چین بان جواب مقابله نمود :

« حکومت ژاپان از خلل پذیریتی شرائط واحوال صلح پرورانه که در چین حکمر فرما میباشد خیلی اجتناب و کناره جوئی خواهد ورزید ، غیر از ان اراضی چین که از طرف روسیه ضبط و مشغول شده است در دیگر جاها بقواعد بیطرفی هرگاه حکومت روس رعایت بکند او نیز پیروی خواهد نمود .

« این يك از قواعد و قوانین عسکریه اردوی ژاپان است که در میدان حرب مال و ملك هيچ کسی را دچار خسارت و زیان نمیکند . لهذا حکومت چین میباید که امین و خاطر جمع باشد ازینکه در اثنای این حرب مقبره ها و سراهای امپراطورهای چین که در (موقدن) و (هنيغ كنيغ) موجود است، و دیگر عمارتها و بناهائیکه در دیگر جاها میباشد از طرف اردوی ژاپان از هر گونه ضرر و زیان محفوظ خواهد بود .

« غیر ازین ، حقوق اهالی و رعایای حکومت چین که در داخل منطقه حرکات عسکریه باشد از تعرض محفوظ خواهد بود . ولیکن اگر ببیند که حکومت چین بدشمن حکومت ژاپان معاونت و مددگاری میرساند در آنزمان حکومت ژاپان نیز در حرکات خود آزاد و مستقل خواهد بود .

« اینهم معلومست که ژاپان بفكر و مقصد محافظه کردن حقوق و منافع مشروعه خود را از تعديها وتجاوزات اغيار به این حرب حاضر داخل شده است . لهذا هیچگاه به این فکر و نیت نیست که بر يكوجب خاك حکومت چین تجاوز کند و یا يكوجب ملك او را بدست آرد .

« بناء عليه آرزو داریم که حکومت چین از ين يك امین و آسوده خاطر باشند که همه حرکات عسکریه حکومت ژاپان که در اراضی چین اجرا میشود بسبب واقعات احوال حاضره پیش آمده است ، وگرنه هیچگاه بمقصد ضرر و زیان رسانیدن بحکومت چین نیست . »


صحيفه 270 محاربه روس و ژاپان جلد اول

بیاننامه امپراطور روس
در تاریخ 18 فبروری حوت سنه 1904 جناب چارنیکو لای دوم يك بیاننامه دیگری نیز نشر کردند که آن بیان نامه به اینصورت نوشته شده بود :
« قوم روس از 8 روز است كه ازيك دشمن بسيار خائنی كه بمقصد يك مظفریت خیلی جزئی بنا گهانی بيك هجوم خائنانه این حربی که بسیار مدت دوام خواهد نمود باز نموده، خیلی دلگیر و منفعل میباشند .
« قوم روسيه بيك سكونت ومتانت تام اخذ انتقام خواهند کرد، و خبر این انتقام را از طرف اقصای شرق در مدت بسیار نزدیکی منتظر میباشند ... و ازین هم امین وخاطر جمعست که ژاپان پاداش این کردار نالایق ، ومجازات اینمعامله ناگوار خودرا خواهد دید ! در حالتیکه حکومت ما طرف دار صلح ومسالمت بود ژاپان اینچنین منازعه و اختلاف را بر انگیخت ، پس بکمال آسوده دلی منتظر خبر های بسیار درخشنده که بشارت فتوحات عظیمه را بدهد میباشیم ! بلی ! پیش از انکه ما بحرکات قطعیه آغاز نمیکردیم بچنین خبرهای با شان وشرف انتظار نداشتیم ، ولی چون برکار جنگ اقدام ورزیدیم ، و درینباب قرار قطعی دادیم هر آن و هر لحظه بركامیابی های بسیار در خشانی منتظر میباشیم و هستیم !
« بسبب دورئی ارا ضئی که دو چار هجوم شده ، و نیت ومقصد صلح پر ورئی امپراطور، از اول اسباب حرب وقتال دران جاها بدرستی وخوبی آماده نشده بود ؛ اما با وجود آنهم ، ژاپان يك ضربۀ تأدیب محکم دولت روسیه را در ین کم مدت به بسیار شدت خواهد خورد !
« باوجودی که این ملت بمقابل روسیه خیلی بكبر و غرور و غدر و خیانت معامله کرده ، ومستحق هر گونه مجازات ولایق مقابلۀ بالمثل شده ، بازهم دولت روسیه خون افراد این ملت را بیهوده ریختن نمیخواهد . بنا برین


صحیفه ۲۷۱ محاربه روس و ژاپان جلد اول

يك فرصت مناسبی را بکمال صبر وثبات انتظار باید کشید تا انتقام همه هجوم های اورا دفعة و یکبار بگیرد .
« برای حرکات بریه هنوز بسیار وقت است . از موقع حرب بزودی خبر نمیتوانیم بگیریم ، خونریختن بیهوده به عظمت و حشمت ایمپراطوری روسیه مناسب نیست . اهالی روس در خصوص مدافعه مشروعه خود خیلی خواهشگر میباشند . بنابرین بمجردیکه حوادث و اخبار مظفریت باشان و شرف ما از اقصای شرق برسد همانلحظه بر همه اقوام نشر و اعلان خواهد شد! »

بیاننامۀ رسمی روسیه
از طرف حکومت روسیه بتاريخ ۲۰ فبروری حوت يك بیاننامۀ دیگری نیز نشر گردید ، درین بیاننامه اولاً ازین بحث رانده شده بود که تكليفات آخری ژاپان در روز ( ١٦ ) جنوری برج دلو به روسیه رسیده ، و باز از احوال و وقایعیکه پیش از تاریخ انقطاع مناسبات بيك دور و زنچه صورت بود، و بکدام اسباب ترقی و پیروی نموده بیان میکند . و بعد از ان از هجوم ژاپان بر کشتی های جنگی ، و تجارتی روس که در روزهای ( ۸، ۹، ۱۰ ) فبروری بمخالف قوانين بين الملل بوقوع آمده یاد آوری ، و از اعلان نشدن حرب گفتگوها بمیان میآورد . و از اعلان حرب حکومت ژاپون که در ۱۱ فبروری منتشر شده ، و او هجوم خود را پیش ازین اعلان بسه روز اجرا نموده سخن رانده همه ملامتی را بگردن ژاپان میاندازد .

جواب نخستین حکومت ژاپان
۲۲ فبروری ۱۹۰۴
« حکومت روسیه ، در بیان نامه هائیکه در ۱۸ ؛ و ۲۰ فبروری نشر


صحيفه ۲۷۲ محاربه روس و ژاپان جلد اول

نموده. برحکومت ژاپان تهمت مینهند که کویا حکومت ژاپان بيك هجوم ناگهانی
خائنانه يك.ظفریت بی اهمیتی بدست آورده؛ و غیر ازین تهمت، این را نیز میگویند که:
«انقطاع مناسبات دیپلوماتیکه اعلان حرب شمرده نمیشود ، واعلان
حرب در روز ۱۱ فبروری وقوع یافته است، وتعرضاتیکه از تاریخ ۸ فبروری
بر کشتی های جنگی و کشتی های تجارتی روس بوقوع آمده همگی سراسر
مغایر و منافی احکام قوانین بین الملل میباشد، و مسئولیت و بازخواست اینهمه
معاملات نالایقه و حرکات خائنانه بحکومت ژاپان عائد و راجع خواهد بود .
«این تهمت هائیکه از زبان حکومت روس میبراید يك صدای بسیار
عجیب و غریبی بگوشها میرساند ؛ چونکه به اینگونه حرکت ها خود روس ها
همیشه بك بحریه روسیه در اقصای شرق بدرجه فوق العاده میرسید . ثالثاً
از تاریخ ۲۹ جون ـ جوزا ـ سنه ۱۹۰۳ قوه بریه خود را بصورتیکه شایان
دقت بود افزونی و بیشتری داد .
«از تاریخ ۲۹ جون ببهانه اجرا کردن تجربه نقلیات عسکری حکومت
روسیه با خط راه آهن اقصای شرق ( ۲ ) لوا پیاده ، ( ۲ ) كندك طوپچی،
ويكقطعه سواری سوق وار سال نموده است که این سوقیات از آنزمان بلا
فاصله دوام ورزیده است . در اوایل فبروری موجودتی قوای عسکریه از
٤۰۰۰۰ نفر متجاوز بود. وغیر ازین اینهم بمرتبه تحقیق پیوسته بود که روسیه
بفکر آن بود که بیشتر از ۲۰۰۰۰ يك قوه عظمیه بفرستد .
«رابعاً ، از یکطرف شب و روز در باب محکم کردن وحاضر ساختن
استحکامات ( پور آرتور ) ، واز دیگر طرف در بندرگاه ( هونغ چه نغ )؛ و
( لیائو یاتغ ) و دیگر بعضی نقاط سر از نو استحکامات را بنا نهاد . خامساً ،
بواسطه خط شمند و فر ، و کشتیهای دسته کشتی های خوش رضا ار
زاق ـ یعنی گدام و مهمات و لوازمات حربی را فرستادن گرفت . حتی


محيفه ۲۷۳
محاربة روس و چاپان
جلد اول

در اواسط ماه اکتوبر - عقرب یکی یکبار (١٤) عرابة يك قطار شمند وفر که از اسباب ولوازمات خسته خانه های سیار حربی پر و مملو بود از روسیه باقصای شرق فرستاده شد .
بنابر اسباب مشروحه که ذکر شد هیچ کس ادعا کرده نمیتواند که روسیه طرف دار صلح و مسالمت باشد؛ بلکه همه فکر و مقصدش این بود که چاپانرا در زیر تسلط و نفوذ خود درارد .
حرکات عسکریۀ روس از نصف اخیر ماه جنوری تا به اول فبروری زیاده تر کسب فعالیت گرفت . در ۱۲ جنوری - دلو - دوكندك پياده ، وليك فرقه سواری بحدود شمال کوریه سوق و فرستاده شد . در ۲۸ همین ماه از طرف امیرال ( الكسيه ف ) به قوای عسکریۀ روس که در جوار نهر ( يالو ) مقیم بودند برای حاضر و مهیا بودن شان برای جنگ اوامر لازمه داده شد . در تاریخ (۱) فبروری قوماندان شهر ( ولاد يو وستوق) بموجب تعلیماتیکه از حکومت خود گرفته بود به ( اژانت) تجارت ژاپون که در انجا مقیم بود تبلیغ نمود که : قریباً ( ولادیو وستوق ) در زیر محاصره گرفته خواهد شد، لهذا بشما لازم بودن برآمدن تان را از ( ولادیووستوق ) تبلیغ میکنم .
در همین تاریخ بغیر از يك کشتی جنگئی روس که در بندر گاه ما بود دگر همه کشتی های جنگئی بزرگ او به استقامت های مختلف بدریا های آزاد بطرف های غیر معلوم بنای گشت و گذار را نهادند . وازيکسو متمادياً از (لیائو يانغ) یکسر بسوى نهر (یالو) سوقیات عسکریه اجراء مینمود .
پس چون انجنین حالهائیکه مذکور گردید در پیش چشم مجسم دیده شو د کدام کس ادعا و اثبات میتواند که روسیه بمقصد حرب کردن نبود ، و حاضری حرب را نمیدید ؟ زهی صلحپروری ! . . .


صحيفه ٢٧٤ محاربه روس و ژاپان جلد اول

« این تهمت که روسها بر ژاپان کرده میگویند : حکومت ژاپان بدون اعلان حرب بجنگ آغاز نموده ، چنان یکصدای بی آهنگیست که بی آهنگی آنرا خود روسها باربار نشان داده اند که از دیگر مثالهای آن صرف نظر . تنها مسئله ضبط و استیلا کردن ممالك (فينلاندیا) که در سنهٔ ١٨٠٨ بی آنکه اعلان حرب نی ، بلکه انقطاع مناسبات بکند اجرا نمود چنان مسئله غریبهٔ سیاسیه ایست که هنوز از خاطرها بیرون نیامده است .

« بهر صورت ! حکومت ژاپان بمقصد محافظه منافع مشروعهٔ سیاسیهٔ خود به برداشتن سلاح مجبور گردید، و آن سلاح را استعمال هم کرد . پس حالا هر گونه تهمت هائیکه از طرف حکومت روس برومیشود همه آن را بصاحب اورد میکند .

«حکومت روسیه دعوا میکند که در اقصای شرق بغیر از دایم کردن صلح و آسایش دیگر هیچ فکر و مقصدی را تعقیب و پیروی نکرده است . حالا که این ادعای او با جوابنامه هائیکه پیش از انقطاع مناسبات به کابینه (توکیو) فرستاده است بهیچ وجه قابل تألیف و برابری نیست .

«حکومت روسیه هیچ گاه طرفدار صلح و مسالمت نبوده است ! زیرا در قبول نکردن تکلیفا تیکه از طرف ژاپان بنابر مقصد صلحپر ورانه پیش شده بود عناد و اصرار نموده مذاکره کردن را به بعضی بهانه های بی اصل واساس بیهوده دوچار تأخیر و تعویق گردانید؛ واز یکطرف درباب آماده کردن و حاضر ساختن قوهٔ بریه و بحریهٔ خود فعالیت و کار گذاری مکملی اظهار نمود که به این معامله های خود ثابت نمود که هیچگاه بر ادعای خود صادق نیست !

« این احوال بدلایل و براهینیکه در ذیل بیان میشود نیز سراسر بمرتبه ثبوت رسیده است : اولا حکومت روس در حالتیکه برای خالی کردن قطعهٔ مانچوری


صحیفه ۲۷۵ محاربه روس و ژاپان جلد اول

تا به ماه اپریل – تور سنه ۱۹۰۳ وقت تعیین و مقرر کرده بود، ازان تاریخ در اقصای
شرق بسی تدارکات عسکریه اجرا نمود. و باز از همان تاریخ قوه بحریه خود را
باینصورتی که ذکر میشود بیشتری و افزونی داد :
۳۸،۴۸۸ طون «۳» عدد سفینه حربی.
۷،۷۲۶ « «۱» « کرو وازوز زرهپوش.
۲۶،۴۱۷ « «۵» « کرو وازور.
۲،۴۵۰ « «۷» « مخرب طورپیدو.
۱،۳۳۴ « «۱» « غاسبوط.
۶،۰۰۰ « «۲» « کشتی طورپیدو.
«که جمع جمله حجم استیعابی آنها عبارت از (۸۲،۴۱۵) طون است،
و عدد شان (۱۹) قطعه سفینه يك قوه عظیمه ایست.
«و بر سر اینهم، بواسطه راه آهن به (پور آرتور) پارچه پارچه طور
پیدوهای مخرب فرستاده، بکمال فعالیت؛ و در ظرف کم مدت آنها را حاضر
و آماده نمود. و غیر ازین از دسته کشتیهای جنگی خوش رضای خود نیز دو
عدد واپور خود را در بندرگاه (ولادیووستوق) تجهیز و تسلیح کرد، بحال کشتی
جنگی درآورد.
«و بعد ازان یکدسته کشتی جنگی که مرکب از (۱) قطعه زرهپوش؛ و (۳)
قطعه کرو وازور؛ و (۷) قطعه مخرب طورپیدو؛ و (۴) قطعه کشتی طورپیدو؛
بود نیز براه افتاده بود که اگر به پس گردانیدن آنها مجبور نمیشد در انوقت قوت
روس افزونی کرده میرفت. بناءً علیه مسئولیت و بازخواست اجبار کردن بمقابله
بالمثل بر ژاپانیانی، بلکه بر روسیه بار کردن لازم میآید.
«لهذا در (۶) فبروری حکومت ژاپان بقطع مذاکره که به نیم رسیده
بود قرار داد، و به حکومت روسیه فهمانید که حکومت ژاپان برین قرار


صحيفه ٢٧٦ محاربه روس و جاپان جلد اول

داده است که برای محافظه حقوق اساسيه ، ومنافع مشروعه موقعی که از طرف روسیه دوچار تهدید و گرفتار تهلکه میباشد هرگونه حرکات مستقلانه و آزادانه که لازم باشد اجرا میکند ومناسبات دیپلوماتیکی راقطع کرده سفیر خود را واپس طلبیده است .

« تعبير ( حرکات مستقلانه ) مقصد اعلان حرب است فرض کنیم که حکومت روسیه به اين يك ندانست که این تعبیر به آن معنادلالت بکند ؛ پس ازين ندانستن و درک نکردن حکومت روس ، حکومت ژاپان چرا مسئول بشود !

« مسئلۀ لازم بودن و نبودن اعلان حرب رسمی در نزد تمام علمای حقوق بين الملل متفق علیه است كه يك شرط قطعنى الوجوب نمیباشد . حتی در بسیاری از محاربه های اخیره بعد ازان که بحرب آغاز شده است اعلان حرب وقوع یافته است که ایخصوص برای حرب های زمان ما . در ذيل يك قاعده عموميه گرفته شده است .

«ازینسبب حرکات ژاپان از نقطه نظر قوانین بین الملل نیز بهیچ وجه مؤآخذه و بازخواست نمیشود . لهذا این صدای مسؤلیت حرب که از پایتخت روس برخاسته تا بسواحل بحر محیط کبیر رسیده است، هیچ شبهه نیست که تمامها بخود روسیه راجع وعاید میشود . »

این بود جواب نامۀ نخستین ژاپان که ذکر شد. در تاریخ ۲۲ ماه فبروری وزیر خارجیه روس قونت ( لامسدورف ) سر از نويك نوطه که محتوی بر شکایتهای ژاپان بود به دول معظمه فرستاده بود .

جواب دومی که دولت ژاپان به قونت (لامسدورف) داده است و بواسطه سفیر ژاپان مقیم لندن به دول معظمه تبلیغ شده است بسبب اهمیتی که این جواب دارد عيناً آنرا درینجا نقل میکنیم :


صحیفه ۲۷۷ محاربه روس و ژاپان جلد اول

جواب دومین ژاپونیا

« حکومت روسیه ؛ حکومت ژاپان را در باب مسائل کوریه گویا بسببی
که بقوانین حقوق ملل تعرض کرده ؛ میخواهد که مسئول ومتهم بشمارد ،
و در بخصوص يك يك نوطة نيز بدول معظمه تبلیغ کرده است .
«حکومت ژاپان ؛ افکار ومطالعات حکومت روسیه را درینباب بهیچ
وجه بنظر دقت نمیگیرد ، اما با وجود آنهم تبلیغات واهی و غلطی را که قونت
( لانسدورف ) در نوطة خود بدولت ها تبلیغ نموده جرح وتصحیح کردن
ازجمله وظایف مهمة حکومت ژاپان شمرده میشود . زیرا اگر آن اعلانات
و بیانات واهی و غلط اور اتكذیب و تصحیح نکنیم بر فکرها و ذهنهای حکومتهای
بیطرف بهمین صورت غلط و دروغ نقش گردیده سبب بعضی ملاحظات
و استدلالات بیلزوم دربارة ژاپونیا میشود. بنابرین حکومت میکا دو اولا
یگان یگان فقرات پنج تهمتی که در نوطة روس بر و وارد شده عیناً بیان میکند، و بعد
ازان هريك ازانها رارد وتكذيب مينمايد:
«۱» -- حکومت ژاپان پیش از آنکه اعلان حرب بکند به کوریه که اعلان
بیطرفی کرده بود عسکر بیرون برآورده است .
«۲» - در تاریخ ۸ فبروری -- یعنی سه روز پیش از اعلان حرب
ژاپان ها بر دو سفینه جنگشی روس که در بندرگاه بیطرف ( شه.ولپو) لنگر
انداز بود هجوم ، و تعرض نموده است . بسببی که از انقطاع مناسبات ومذا
کرات خبر دار نبودند افسران ونفری های این دوسفینه حیران ماندند که این
چیست ؟ وموجب این بیخبری آنها نیز ازین بودکه حکومت ژاپان از گرفتن
جواب آخرین ما که بواسطة تلگراف های (دانيمرك ) به او تبلیغ شده بود
روگردان شده خود بخود اعلان حرب کرده ، وراههای تلگراف کوریارا نیز


صحیفه ۲۷۸ محاربه روس و جاپان جلد اول

خراب کرده است .
« ۳ » — حکومت ژاپونیا بعضی کشتی های تجارتی روس را که در بندر گاههای بیطرف کوریا بودند بر خلاف قوانین بین الملل ضبط کرده اند .
« ٤ » -- حکومت ژاپان بواسطهٔ سفیر ، خود که در ( سه ئول ) مقیمست به سفیر مافهمانید که کوریا در زیر اداره ژاپان خواهد در آمد .
« ۵ » — حکومت ژاپان بواسطهٔ سفیر فرانس مقیم ( سه ئول ) بسفیر مادر انجا اوامر لازمه عطا نمود که با همه ارکان سفارت و همراهان خود از کوریا بیرون بر اید .
« این است پنج فقره تهمت نامهٔ روسیه که ذکر شد . حکومت ژاپان هريك ازینفقرات را فقره بفقره جواب میدهد .
« ۱ » — ژاپان این را اعتراف میکند که پیش از اعلان حرب به کوریا عسکر بیرون بر آورده است . ولیکن در انوقت بالفعل حال حرب مشتعل و جاری بود . یکی از اسبابی که موجب حرب و جدال شده بود عبارت از دایم کردن استقلالیت ، و تمامیت ملکیت کوریا بود . لهذا در مملکتی که برای منافع او جنگ میشود ، و آن مملکت در زیر تهدید و تهلکهٔ دشمن باشد سوق کردن و بر او ردن قطعات عسكريه يك تدبير مشروعی بود . حالا آنکه درینباب موافقت و رضای امپراطور ( کوریا ) را حاصل کرده بعد از ان سوقیات عسکریه اجرا شده بود .
« حکومت ژاپان تدقیق و محاکمهٔ اینمسئله را بنظر صلح و عدالت صلح پرستان و عدالت جویان عالم حواله میکند که آیا در مابین عسکر برآوردن ژاپان در کوریا بنا بر مصلحت احوال حاضره باسوق کردن و فرستادن عسکر به مانچوری که حکومت روسیه بخلاف رضای حکومت چین و در اثنای دوام کردن مذاکرات صلحیّه اجرا نموده است چقدر فرق عظیم موجوده میباشد؟ »


صحيفه ۲۷۹ محاربهٔ روس و ژاپان جلد اول

« ۲ » — حکومت ژاپان احکام فقرهٔ دوم روس را رد و تکذیب میکند ؛
حکومت ژاپان نه در خصوص گرفتن جواب او ممانعت کرده و نه بخطهای تلگراف
حکومت کوریا ضرر و زیان رسانیده است . حکومت روسیه از دو چار هجوم شدن
دو کشتی حربی خود بیان میکند ، حالا نبکه از موجود بودن حرب در انوقت
نیز سخن میبایست براند : حکومت کوریا برای عسکر برآوردن به ( شه مولپو )
رضا و موافقت نموده بود ازان رو این بندرگاه برای محاربین از بی طرفی بیرون
برآمده است ! »
« ۳ » حکومت ژاپان برای دیدن و فیصله کردن مسئله های ضبط شدن
کشتی های سوداگری يك محکمهٔ ( غنائم بحریه ) تاسیس و بنا کرده بود بنابرین
فیصلهٔ دعوای کشتیهای روس به این محکمه راجع وعائد است .
« ٤ » — حکومت ژاپان مضمون ومحتویات این فقرهٔ چهارم روس را
نیز رد و تکذیب میکند و بی اصل واساس بودن آنرا اعلان مینماید .
« ٥ » — حکومت ژاپان اسباب شکایتی که در زیر این نمبر فقره نوشته
شده است نیز سراسر رد میکند ؛ چرا که نه خود او و نه بواسطهٔ دیگری
در خصوص برآمدن سفیر روسیه از کوریا هیچگاه امر نداده است . در تاریخ
( ۱۰ ) فبروری سفیر فرانسه بنزد سفیر ژاپان آمده گفت که : سفیر روس
آرزوی برآمدن را دارد .
« بعد ازان همین سخن خود را بنوشته نیز بیان کرده فکر سفیر ژاپان
را درین باب پرسیده است .
« سفیر ژاپان نیز گفته که اگر سفیر روس آرزوی آن را دارد که بصورت
دوستانه از کوریا برآید از طرف عساکر ژاپان محافظه و نگهبانی خواهد شد .
سفیر روس در ( ۱۲ ) فبروری حرکت کرده تابه ( شه مولپو ) از طرف يك
مقدار عساکر ژاپان محافظه شده است . قونسلوس — یعنی شهبندر روسیه


صحيفه ۲۸۰ محاربه روس و جاپان جلد اول

که در (فوزان) بود تابه (۲۸) فبروری در محل مأموریت خود مانده بود؛
و چون آرزوی رفتن را نمود از طرف قونسلوس ژاپان معاونت و مددگاری
لازمه بآورسانیده شده است . و تابه (شانغای) هر گونه معاملات نازکانه به او
نشان داده شده است .


صحيفه ۲۸۱ محاربه روس و ژاپان جلد اول

نسبت قوت، واقتدار ژاپان و روس

پیش از ظهور محاربه بسیار کسان میگفتند که : مانند ژاپان يك دولت کوچکی بر دولتی مانند روسیه که از روی مساحۀ جغرافی جسیمترین دولت های دنیاست هجوم بردن و جنگ کردن حقيقتاً يك جرأت عظیم ، و بی تدبیریتی بزرگی شمرده میشود . بلی ! میگفتند که : نسبت مابین ایند و حکومت نسبت ( ۱ : به ۳ ) میباشد .
حالا نکه این نسبت يك فكر صحیح و درستی نیست . چونکه اولاً ؛ ژا پان از يك ملت يكرنگ ويك نسق تشکیل یافته است ؛ حال آنکه روسیه زیاده از ( ۳۰ ) عدد ملل مختلفه مرکب شده میبا شد. ثانياً ؛ هر فرد ژاپانی بنام حکمدار و مملکت خود جنگ وجدال و حرب و قتال میکنند ، و به آن صورت بمردن حاضر و آماده میباشند .
در روسیه چنین نیست . چرا که در روسیه بسیار اقوام وملل موجود است . از جمله (۳) مليون (فنلاندیا ) یی موجود است که برای منافع خصوصيۀ خود شان از صرف نمودن سعی و کوشش يكديقه خالی نیستند ! آیا این سه ملیون اهالی در اثنای حرب فدایی و از چسان جنگاوری خواهند کرد ؟
در روسیه ( ۱۲ ) ملیون ( پولونيا ) یی موجود است که حال اینها ، و ( بوئر ) ها یکسان ؛ و چنانچه آنها با انگلیسان است پولونیا ئیها نیز با روسها همچنان است . ـ يعنى هر انقدر محبتی که ( بوئر ) ها با انگلیسها دارند اینها نیز همانقدر محبت بروسها میپرورانند . پولونيا ئیان را به برداشتن سلاح مجبور


صحیفه ۲۸۲ محاربه روس و ژاپان جلد اول

کردن ممکنست . اما اين يك هيچ باور کردنی نیست که در زير بیرق روس خندان خندان جنگ و حرب کنند !
بنابرين در هر صد نفر روس بیست نفوس موجود است که اینها را داخل حساب نباید کرد حتی گفته میشود كه يك قسمی ازين بیست نفوس هم بجهت ژاپان مایل دیده میشود .
درين يك هيچ شبهه نيست كه ممالك روسیه از ممالك آمریکای شمالی سه بار بزرگتر است ، لاکن درین حرب این وسعت عظیمه برای روسیه فائده ئی بلکه مضرت بخشیده است . ممالک امپراطوری روس هشت یکی آن با جنگلهای کثیف مستور است ؛ در چهار یکی ، آن زمین های قطبی شمالی که مسکن خرسهای سفید و گوزنهای درخت شاخ میباشد، وجود است . در حقیقت حال اگر اقسامیکه موافق سکونت و توطنت از ممالک روسیه جمع شود در انوقت از دیگر مملکتهای اوروپا بزرگی ممالك روسيه خیلی کم چیزی میماند .
ملل متمدنه تا بوقت ظهور جنگ ، ژاپانرا بهمان نظر قدیم پنجاه سال پیش ازین میدیدند . در نظر اینها ژاپان ماننديك میدان بازیچه اطفال يايك گلستان لطیف پر از هاری دیده میشد. و چنان گمان میشد که زنده گانی ژاپونها به بعضی ذوقهای ساده وبسیط ، وتلذذات طفلانه بسر می آید .
حالا ئیکه مانند ژاپونیا که برای تعقیب و پیروی کردن مقصدی که در پیش گرفته است بايندرجه صبرومتانت، و سعی وفعالیت هیچ يك دولتی اظهار نتوانسته است. کسانیکه احوال عالم را بنظر تدقیق و تحقیق مطالعه کرده اند این حقیقت به آنها آشکار و پدیدار گردید است . آن مردمان باريك بين ديده بودند كه در زیرهای دل ژاپانیان بعضی فضیلتهای عجيبى موجود است. مانند مردانگی و دلاوری؛ شدت امید و آرزو ، رسائی فکر و گمان ، این اوصاف جمیله خود را باحمیت وغیرت وطنیه و ملیه که در هر لحظه فدا کردن نفس خود را دران راه حاضر و


صحیفه ۲۸۳ محاربه روس و ژاپان جلد اول

آماده میباشند جمع و گرد آورده اند .
اینچنین کاهنهای بسیاری بودند که بشارت بزرگی وسطوت فوق العاده
ژاپانراداده بودند، وگفته بودندکه ژاپان البته یکی از دول معظمه عالم خواهدشد:
بنابرین اين يك عديم الامكان نی؛ بلكه ممكن الحصول بودكه يكوقتى با دولت روس
محارب ، ومقابل شود !
اما اگر از جهت کثرت نفوس نسبت آنها بنظر تحقیق وتدقیق آورده شود
در انوقت نتیجه سراسر بعکس میافتد . چونکه اولا اگر از جهت مساحه سطحيه
نسبت وقیاس كنيم نسبت بسیار بعیدی میگیرد . اراضی ژاپان « ۱۴۷،۰۰۰ »
میل مربعست ؛ ومساحه سطحیه روسیه « ۸،۶۶۶،۰۰۰ » کیلومتر مربع
میباشد . ثانيا مقدار نفوس روسیه « ۱۴۰،۰۰۰،۰۰۰ » ؛ و مقدار نفوس
ژاپان « ۴۴،۰۰۰،۰۰۰ » است . در روسیه بر هر کیلو متر مربع « ۱۵ »نفوس،
ودر ژاپان بر هر کیلومتر مربع « ۲۹۶ » نفر میرسد .
مصارف سالیانه روسیه « ۲،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ »؛ و از ژاپان « ۱۳۵،۰۰۰،۰۰۰ »
طلای پوند انگليسيست . مصرف سالیانه تجهیزات عسکری روس ،
« ۱۵۰،۰۰۰،۰۰۰ »؛ وازژاپون « ۱۹،۰۰۰،۰۰۰ » پوند انگلیسی میباشد.
در وقت حضر قوت مسلحه - یعنی قوت لشکرئی روسیه عبارت از « ۱،۴۰۰،۰۰۰ »،
و از ژاپان « ۱۷۵،۰۰۰ » نفراست .
در وقت سفر قوه حربیه روس (۴،۰۰۰،۰۰۰) ؛ و از ژاپان (۶۷۵،۰۰۰)
است که به انحساب تنها قوه عسکریه وقت حضر روسیه از قوه حربیه وقت سفر
ژاپان ( ۳۲۵،۰۰۰ ) نفر زیاده گی و افزونی بهم میرساند !
این رقمهای هندسه که در حساب بعضی نسبتهای روس و ژاپان نگاشتیم اگر
بمقیقت نظر شو دبیکدرجه بسیار بلند، و بی نسبتیئی شایان حیرتی دیده میشود !
این رقمها اگرچه فرق عظیم قوتهای نسبت شآنرانشان میدهد امار ماهیت مسئله را


صحیفه ٢٨٤ محاربه روس و جاپان جلد اول

بتمامها ایضاح نمیتواند . بلی ! این رقمها بسیار راست ست . ارباب علم ایستاتستیک
در بخصوص فرق و مباینت عظیمی را که مذکور گردید از روی حساب ثابت
گردانیده اند ولی باز هم بفهمانیدن حقیقت فرق و مباینت نسبت این دوقوم
محارب قادر نیست .

این است که اصل مقصد مادر نجاد کر و بیان کردن بعضی اوصاف و مزیتهای
برگزیدهٔ ژاپانیا نست که بسبب آن اوصاف با وجودی که در قوت نسبت نظر
بفن ایستاتستيك اینقدر کم بود باز هم در حرب اول خود را با دشمن پر قوت
خود برابر کرده توانستند !

اولا ، در نزد ژاپانیان محبت پادشاه ، ومملکت اساس مذهب ، و بنای
بقا و حیات شان شمرده میشود . مهمترین احترامات مراسم دینیهٔ شان
ذبح کردن قربانیهاست بخوشنودی ارواح کسانیکه در راه بادشاه ومملکت فدای
نفس کرده باشند . در بخر اسم و دیگر حسیات دلیرانه همهٔ افراد ملت ژاپان
یکدل ویکوجود هستند . هیچ يك ژاپنی در مابین موت و وطن پروری
متردد نیست .

نتیجه های خوبی که ازین فکر ومسلك حاصل میشود خیلی مهمست
چونکه همهٔ افسران وافراد لشکری اساس دین وحیات خودفدا کردن جانرا
در راه وطن و پادشاه خود میدانند ازان رو عدم محبت، نقصان صداقت،
خوف وبیدلی در عسکر ژاپان یکقلم دیده نمیشود . قوم ژاپان همه کی مانند
يك فرد واحد است. اینست که به این سببها قوم ژاپان بر روس ها غالب شده اند .
ژاپانیها بسبب این طرز حیات و معیشت گروه یاغی وباغی را مالك نیستند .
ارباب جرم و شقاوت نیز خیلی کم دیده میشود . لهذا ژاپانیان در محاربهٔ که
میکنند به تمام قوت خود کوشش ورزیده همهٔ اهالی برای محافظهٔ حدود مملکت
و بلندی شان و شرف پادشاه ومليت به فدا کردن جان شتابان میشود .


صحیفه ٢٨٥ محاربه روس و ژاپان جلد اول

یکی از دانشمندان که در احوال ملیه و عمومیه ژاپان خیلی تدقیق و تحقیق بکار برده در یکی از تألیفات خود چنین مینویسد :
«هنگامیکه جنرال (مولتکه) جرمنی تلگراف کشید که : اردو حاضر است همه المانها - یعنی جرمنها آن چنان يك سرعت و تعجیلی بکار بردند که شایان حیرت بود ! حالا نکه ژاپانها در جمع آوردن قوت های متفرقه ، و پوشیده داشتن حرکات عسکریه ، و سوقیات و نقلیات چنان سرعت و تعجیل نشان دادند ، و کارهای لازمنی (سوق الجيشيه) را بچنان سهولت اجرا و استعمال کردند که همه عالم عسکری را انگشت برد هان حیرت ساختند ! ایندرجه مکملیت در هیچیکی از ملتهای اروپا دیده نشده است . بمجرد یکه قوتهای عسکریه احتیاط خواسته شدند به بسیار زودی همه آنقوت بزیر سلاح جمع آمدند. با وجود اینقدر سرعت و استعجال باز هم یکدکه از کیتس های عسکر کم و نقصان نبود بلکه از جزئی تا کلی لوازمات سفر حربیه شان مکمل و آماده بود . زانوهای ژاپانها خیلی درست و سالمست و رفتارشان بسیار چابکست . وقتیکه راه میروند گامهایشان خیلی سبك و از هم گشاده است . صبح خیلی وقت از خواب بر میخیزند ؛ هنگامیکه ژاپانی ها برای کار و بار خود بکوچه میبر ایند بلکه در انوقت هيچيك انکلیسی از خواب برنخواسته خواهد بود .
« ژاپانها چنانچه راه میروند همچنان حرب میکنند. در سفر حرب چین و ژاپان ( ژور ژ لینج ) حرکات ژاپان ها را تدقیق کرده . میگوید که : اینقدر چابکرونی ژاپانها شایان حیرتست ؛ چنان گمان میشد که هر حرکت دو بار اجرا میشود »
« اما اینسرعت و چابکی از سخت بنی و توانائی وجود شان نی ؛ بلکه يك حرکت اختیاریه ایست که محض از آرزو و غیرت فوق العاده شان پیش آمده است .
«بمجرد یکه حرب آغاز کند هر فرد ژاپانی يك مجسمه دهشت و شجاعت میشود! گامهای بی صبرانه شان از نغمات پر آهنگ (يك! دو! يك! دو!) متشکل بوده برای


صحيفه ٢٨٦ محاربة روس و جاپان جلد اول

خودرار سانیدن بهدف مقصد يك وجود انه اجراى تأثير وغيرت میکنند.
تکیه گاه یگانه غیرت که فضائل روحیه ژاپان ها را زیاده میگرداند
عبارت از خود نمائی ساختگنی نی، بلکه عبارت از يك محبت حقيقیه ایست
که به مملکت و پادشاه میپرورانند ! وقتيكه ژاپانها از يك طرفى تهديد و تعرض
بینند همانلحظه در تمام خاک ژاپان موجه های طوفان پرهیجان باشدت و
دهشت بظهور میآید ! تأثیر این طوفان تا مجاهای بسیار دور حیات قومیۀ آنها
میرسد . همۀ کوههای و برزن ها با نغمه های جنگ وجدال طنین انداز میشود.
از توانگران گرفته تا به فقیرتران مملکت جملگی به اعانه ها ـ یعنی چیده ها
برای مدد گارتی عسکری خودرا شريك ميسازند . حتى اطفال كوچك
مملکت نیز به اردو هدیه ها و تحفه ها میفرستنده .. آرزویشان بخدمت عسکری
در وقت حرب بدرجه ایست که اگر ازین خدمت محروم بمانند اکثر تلف
نفس میکنند ! در سفر حرب چین بسی نمونه های گوناگون اینگونه فداکاری ها
دیده شده است . بعضی اشخاصی که بسببی ناخوشی ، و یابی اقتداری ، از
شرف وسعادت فدا کردن جان در راه پادشاه ومملکت محروم بماند آنچنان
يك حیات رابارگران طاقت فرسایی شمرده خودرا خود هلاك ميكند.
از عناصر اساسیه کامیابیهای ژاپانها یکی نیز شدت ذکا، ووسعت
معلومات افراد عمومیه آنهاست . در هیچ مملکت دنيا تربيه وتحصيل بدرجۀ
ژاپان مکمل نیست .
تمام مالك ژاپان از مکاتبهای بسیار كوچك ابتدائى دهات وقریه ها گرفته
تا به دارالفنونهای بزرگ سراسر پروملو میباشد. درینجاها کسانیکه تحصیل ،
و توسيع معلومات کرده بیرون برامده اند تشبثات و اجراآت مخترعانه شان
برای ژاپان مدار فخر وشرف شمرده میشود . اینها ، بهمه چیز هائیکه
لازم ترقیات مدنيه باشد ما لك هستند . وغیر ازین برای اصلاح احوال


صحیفه ۲۸۷ محاربه روس و ژاپان جلد اول

مکتبها هيچيك آن و زمان از تدبير انديشي و سعي و كوشش وا نمي ايستند . و هيچ شبهه نيست كه بسبب اين اصول بسي ثمرهاي منفعت داري حاصل خواهند كرد .
« اگرچه ژاپان بقدر ثلث دشمن خود نفوس دارد باز هم در ژاپان هر سال بسيار كتابها نشر ميشود . و بسي اخبارها روزمره چاپ ميشود . همه اهالي در خواننده گي و نويسنده گي به انگليسها مشابهت دارند . مقدار همه شاگردان مكاتب ابتدائيه و عاليه بيشتر از «۵،۰۰۰،۰۰۰» است ! نظر بمجمع همه نفوس ژاپان اينمقدار يكا ذكر شد به نسبت نه يك ميباشد . حالا نكه در حكومت روسيه اينمقدار مذكور به نسبت سي و پنج يكي ميرسد ! مقدار خوانندگان و نويسندگان ۵ در «٤٤،۰۰۰،۰۰۰» نفوس ژاپان موجود است از خوانندگان و نويسندگانيکه در (١٤۰،۰۰۰،۰۰۰) نفوس روس ميباشند بيشتر است .
« بسبب معلوماتيكه عساكر بريه و بحريه ژاپان دارند بر دشمن خود بر تري و بلندي گرفتند . مقدار بسيار كمي از عساكر روسيه تحصيل و تربيه ديده اند . روسها امري كه از افسر خود ميگيرند بي آنكه فائده و حقيقت آنرا بدانند بنا بر تربيه عسكريه كه آموخته اند آنرا اجرا مينمايند . حالا نكه ژاپانها علي العموم ميدانند كه بچه چيز مكلف هستند ، و چه بايد بكنند ، و براي چه ميكنند ؟
« طوپچيان ژاپون در خصوص اجراي صنعت خود مهارتيكه دارند شايان حيرتست . عسکر بحريه در باب انداختن طورپيدو ، و سوق و اداره كردن مخربها هنر و لياقتي كه بكار برده اند به اثبات رسانيد كه اصول تربيه و تحصيلي كه حكومت ژاپان در پيش گرفته بر عموم افراد تا چه درجه تأثير عظيمي بخشيده است .
« اينست كه اين حال در مابين اين دو حكومت مساوات و برابری راني


صحیفه ۲۸۸ محاربه روس وژاپان جلد اول

بلکه تفوق ورجحانیت ژاپان را ظاهر وهویدا میسازد !
«نمونه های بسیار در خشنده این تربیه وتحصیل در خدمتهای طبیهٔ اردو ، ودسته کشتی های جنگی مشاهده شده است .
«ژورژ لینج» میگوید که : دریکی از خسته خانه های سیار میدان حرب ژاپان در آمدم . اینجا يك دایره كوچك صحیه بود . اما لوازم وتجهيزات آنرا بدرجهٔ مکمل یافتم که تا به ایندم ندیده بودم !
«ضيا ، نظافت ، کار گذاری از لوازم نخستین صحت است . در هر گوشهٔ آن خسته خانه این لوازم اساسیه بکمال در خشنده گی رونماست . یکوجب زمینی نیست که برای يك يك کاری بکار نیاید. یکدرهم ثقاقی نیست که زیاده و بی لزوم باشد !
«جراحان اردو خیلی اشخاص ماهری میباشند. در اینها بسیار اوصافیكه ژاپونها مالك آن هستند مانند نزاکت ، سرعت انتقال ، نفوذ نظر چستی وچالاکی دست بصورت بسیار مکملی موجود است .»
رئیس جمعیت طبیهٔ انگلستان جنرال «تایلور» از تحقیقاتی که در سفر حرب چین وژاپان اجرا کرده چنان را پورت داده که بسبب کامل بودن فن طب وجراحی همه مجروحین عسکر ژاپان صحت وعافیت یافته اند .
«امور ادارهٔ عسکریهٔ ژاپان - یعنی دفتر دخل و خرج لوازمان نیز خیلی خوب ومنتظمست . نقلیات و باربرداری اردو به بسیار آسانی اجرا میشود . حاضره آماده کردن لوازم سفریه اردوی ژاپن از اردو های دیگر حکومتها خیلی زودتر ممکن میشود. ماکولات ، ومشروبات اردو خیلی اعلا و نفیسست .
«دایرهٔ عسکریهٔ که مأمور خدمت انکشافست بهر طرف اقصای شرق جاسوس های بسیاری فرستاده است. درستی، وانتظام نقشه ها آنقدر مکملست


محاربه روس و ژاپان جلد اول
صفحه ۲۸۹

که انسان را حیرت میدهد. تلگراف های محاربه ژاپان ها از اروپائیان
خیلی مکملتر است .. مهندس ها ، و نقب کنها وظیفه های خود شاتر ابکمال مهارت
و چالاکی اجرا مینمایند. »
اینست فقراتی که از تالیف (هانری نورمان) نام مؤلفی که در احوال
ژاپان تدقیقات کامله بکار برده است نقل نمودیم. بحقیقت که برای اردوی ژاپان
همه لوازمات حربیه ، و جمیع اسباب جنگ موافق ترقیات مدنیه حاضره
تهیه و آماده شده است. بسیاری از دانشمندان که در احوال عسکریه ژاپان
تحقیقات بلیغه اجرا کرده اند عالی بودن ناموس وغیرت و مکمل بودن وجدان
و همت افسران عسکریه و بحریه ژاپان را تصدیق و اعتراف کرده اند. قناعت
فوق العاده عسکر ژاپان ، وخصلت برگزیده ناموس وصداقت افسران طالع
حرب ژاپانیانرا خیلی درخشان داشته است .
يك مؤلفی دیگری میگوید :
« این محاربه روس و ژاپان برای نشان دادن ثمره تعلیم و تربیه و ناموس
عسكرى يك درس عبرتی شده است . »
اداره کردن عسکر روس که به مما لك بعيده سوق وفرستاده میشوند
سراسر کسب صعوبت و دشواری میکند .
آثار ضعف و سستی که از « ۲۰۰ » سال به اینطرف در محارباتی که روسیه اجرا
کرده است دیده شده ، يك قسمی ازین سستی از کم بودن شجاعت و قوه مفکره
ويك قسمی از نقصان غیرت ملیه روسها پیش آمده است.
در ابتدای ظهور اینحرب از سوق و اداره عسکر و دسته کشتیهای جنگی


صحیفه ۲۹۰ محاربه روس و جاپان جلد اول

روس معلوم میگردید که در میان مامورین و افسران عسکریه روس ضبط و ربط
مکمل عسکری موجود نیست .
جاپانیان به نوشیدن شراب و مسکرات هیچ میل و انهماک ندارند . حالا آنکه
روسها امروزه روز مانند صد سال پیشینه انگلیسها به نوشیدن مسکرات
و بدمستی مبتلا میباشند - جاپانیها دیگر هر گونه خطا و نقصانی که داشته باشند
خواهند داشت اما هیچگاه هیچکس یک جاپانی را سرخوش و بدمست ندیده
است. حالا آنکه بقدر (۵۰) نفر افراد بحریه یکی از کشتیهای سلطنتای روس
را خود مؤلف در کوچه های شهر ( قوپنهانغ ) از بدمستی بیهوش بر زمین
افتاده دیده است .
دولت روس درینمحاربه بجز حاضراتی پولیتیکئی دیپلوماسی دگر هیچ
حاضراتی جنگ را ندیده بود. وقتیکه بندر گاه ( پورآرتور ) و ( ولادیوستاک )
و خط راه آهن سیبریا را جاپانیها بریدند آنوقت نقصانهای تشکیلات روس
بتمامها ظاهر و هویدا گردید که در جلد مخصوص این کتاب مفصل بیان
خواهد شد .
در انوقت قوه عسکریه و اجرائیه از مرکز دور شده میرفتند . ارزاق و
مهمات آنها نیز کم شده میرفت ! مقصد ما از درج اینمسائل اینست که پیش از وقوع
چنگ حال بچه مرکز بوده است . و اینرا از خود نمیگوئیم بلکه از روی اوراق
حوادث سیاسیه و یومیه بیان میکنیم . این بحث را بایکچند سطری که از جریده
یعنی — اخبار ( کانادا ) نقل میکنیم به انجام میرسانیم :
« فکر قدیمی که از بهر مغلوب شدن یک دسته کشتیهای جنگئی که بقطع


صحیفه ۲۹۱ محاربه روس و ژاپان جلد اول

وسیر ابحار بعیده مجبور شود پرورانیده میشد به اینمحاربه روس و ژاپان - واس محو وزایل خواهد شد. کسانیکه حوادث سوقیات عسکری - یعنی لشکر کشئی انگلیسهارا بسوی افریقای جنوبی بخوبی مطالعه کرده اند بدو نتیجه مهمه دسترس یافته اند. یکی آنکه اولا انگلیسها برای مسافه که لااقل دو هفته راه بود سوقیات عسکریه خودرا به بسیار سرعت اجرا کردند. دوم آنکه برای محافظه راه آهن خود که از ممالک دشمن میگذشت عسکر بسیاری مقرر کردند .
«کیچنر» سه قسم اردوی خودرا برای محافظه خط راه آهن مقرر داشته و تنها با يك قسم آن با دشمن محاربه کرده است. خطهای راه آهن را محافظه کردن نقلیات و سوقیات عسکریه را در زیر امنیت و محافظه گرفتنست. در بحر نقلیات عسکریه را بسهولت و امنیت اجرا کردن، موقوفست برینکه در بحر حاکمیت بدست آورده شود ، وکشتیهای نقلیه خود را از تعرضات دشمن نگهدارد .
«قوه بحریه که در (پور آرتور) بود بعد از انکه بندرگاه سراسر از طرف دشمن در زیر محاصره گرفته شود مجبور میگردد برینکه ماکولات ، ولوازمات خود شانرا از راه خشک بدست آرد. بنابرین چیزیکه از همه زیاده تر شایان دقت واهمیت است امر محافظه خط راه آهن «۱۸۰۰» میل مانچوری میباشد .
«حکومت چین، مالك يك اردوی مکملیست که عبارت از «۳۰۰۰۰۰» نفر است، وافسران آنهم همگی ژاپانیست. این قوت در جناح اردوی روسیه میباشد . ژاپان همه لوازمات سفریه را به اینها میرساند. این عسکر بهر گونه زحمتها و مشقتها متحملست . پس هر گاه چین نیز با ژاپان دست يك كند در ان وقت تنها برای خط مانچوری لااقل


صحيفه ۲۹۲ محاربه روس و ژاپان جلد اول

«...۷۵۰» يك قوه عسکريه لازم میآيد .
کسانيکه باحوال قلبیه عساکر ژاپان، و
سرعت حرکتشان در جنگ وقوف
و آگاهی دارند میدانند که تاژاپان
« ...٥٠ » نفر يك اردویی به شبه
جزیره «لیااوتونغ» بیرون برا
رد، روسیه نیم اینقوترا
سوق کرده نخواهد
توانست . »

انتهای جلد اول

محمود طرزى


صحيفه ۲۹۳ فهرست مندرجات جلد اول

فهرست

— مندرجات جلد اول تاریخ محاربه روس و ژاپان —
صحیفه
یکدوسخن در باب طبع کتاب ٤
عرض مقصد مترجم ۸
مدخل — اجمال اسباب جنگ ۱۱

(ژاپونیا)
از صحیفه ۲۷ — تا به صحیفه — ٤٠
احوال جغرافيه — عناصر اساسيه ژاپانها — احوال تاریخیه

(احوال استاتستيقيه)
از صحیفه ٤١ — تا به صحیفه — ٥٥
معارف عمومیه — تدریسات ابتدائیه — بیاننامه امپراطوری —
تدریسات اعداديه — تدريسات عاليه — زراعت — تجارت — صنایع —
معادن — بودجه — یعنی میزان دخل و خرج — تجارت بحريه ، وسفاین
نقلیه — وظیفه های کشتیهای نقلیه در اثنای حرب — شمند و فرها —
یعنی راههای آهن بنام دیگر ریل


صحیفه ٢٩٤ فهرست مندرجات جلد اول

(زنده گانئی ژاپان)
از صحیفه ٥٦ - تا به صحیفه - ٧٢
ادبیات - صنایع نفیسه - اخلاق و عادات - مساکن و مفروشات -
ملبوسات - مأکولات - زنده گانئی داخلی - ادیان

(قوهٔ حربیهٔ ژاپونیا)
از صحیفه ٧٣ - تا به صحیفه - ١١٢
اردوهای عسکری، کشتیهای بحری - اردوی عسکرئی ژاپون -
خدمت عسکریه - مکاتب عسکریه، و افسران - قوهٔ حضریهٔ پیاده -
رساله - طوپچی - طوپچئی قلعه - طوپچئی محاصره - استحکام -
نقلیه - در وقت حاضرئی سفر جنگ - ملبوسات، تجهیزات، تسلیحات
عسکری - دار الصناعه ها - یعنی کارخانه های عسکری - حیوانات -
امر و افسری - اوصاف عساکر و افسران ژاپان - تربیهٔ عسکریه -
خوراک مقرری روزانهٔ ژاپانها - تقسیمات وقت حضر اردوی ژاپان -
تقسیمات وقت سفر جنگ اردوی ژاپان - جمع آوری و بر اوردن بخشک -
دوننما - یعنی دسته های کشتئی ژاپان - اسلحه و تجهیزات کشتیها -
تقسیمات وقت حضر کشتیها - خدمت عسکریهٔ بحریه - حالت سفر حرب
کشتیها - اوصاف عسکر یهٔ بحریه.

(روسیه)
احوال جغرافیه و تاریخیه
از صحیفه ١١٣ - تا به صحیفه - ١٥٠
سبریا - احوال تاریخیهٔ سبریا - خط بزرگ راه آهن سبریا ولتگرگاه


[BLANK PAGE]


اداره سراج الاخبار افغانیه