شماره ۱۱ ، ۱۲ ۱۳ حصه دوم سال اول
خیال سلف پیش روی وجدان آویختم و استمداد کردم . در عالم
نوعیت برویم کشاده شد :
دیدم مروّج معاشرت عصری اعلیحضرت امیر شهید
در باغ سراج العمارت جلال آباد در دست چپ دسته
یاسمنی جمع کرده و با دست راست خود از زمین خم شده
زنبق می چیند . دم رویش شخص نورانی متبسماً نه سیر میکند.
در حال بوش او لبهای لطیفه سنج خود را نزدیک کرد . این
جرم نوار نمیدانم چطور شد که کلک شهادت خود را بجنوب
متوجه ساخت . یک توده اشکال برقی نقشه و پلان های نو را
خوراکها ، پوشاکها ، کوتیها ، با غها ، سرکها و یک برق خانه
و یک مکتب حربیه و ملکیه و چند مکتب ابتدائی با چند پاره
کتابها و مجله و . . . نمودار شد .
هیچیک ازین مناظر، سؤال سیاح را جوابده و تسلی
آور نبود . امیر شهید و آن منظره قشنگ و لطیف مثل
یک سیاله برقی که با یک نمود شان دیده بگذار در
سر بر زنیکه میخواهیم میزنیم .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . . . . . .. .. .. .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


شماره ۱۱ و ۱۲
١٤
جلد دوم، سال اوّل
حال مخفی شد.
با خود آمده گفتم : حال سیاح دو بار سوال خود را تکرار خواهد
کرد و من باکدام ازین مناظره که دیدم قانع خواهم ساخت.
درین اندیشه بودم :
برج شهر آرا که برج عودت نامیده میشود . نمودار شد. از
غرفه برج یک ہیکل زرین ، گرزین سنگین بر بر آورده با یک
لحن پر قهر کم لطف میگوید: این جامعه که می بینی امروز مثل
این برج بسر بلندی رسیده، این مبانی مشید و اریکه
موکد که دیوارهای عالی و ستونهای متین عزم و همت بر پا
شده تماشاگاه صدہا عالم سیاح جنوب و شمال گردیده من تن
ساختم. آثار ہر مملکت را درینجا جمع کردم و مشہد ہیمن ملت غیور
و قابل نمودم . حشرات مضره که در اطراف و میان گلزمین این
مزرعه بود بعضی را در دائره زور و بعضی را در حیطه زر ہموار پامال
گردانیدم و دانستم که مقدرات این ملت باسلاح
تأمین خواهد شد؛ ماشین خانه اسلحه سازی تیا کردم
سید احمد پیشاور چاپخانه شرکتی


شماره ۱۱، ۱۲ ۱۵ جلد دوم، سال اقل
و برای اولاد و احفاد خود ذخیره دوام استقلال و انکشاف استقبال
گروانیدم همچنین یقین داشتم که سلاح مؤید تمدن دوستی بود، برای نماد بقا
اصل تمدن دوستی در داخل مطابع بوجود آوردم و در خارج دارالتالیف
تشکیل دادم. ترجمه و تالیف آثار علمی، دینی و ادبی احضار
کردم. در جائیکه ریشه یک نبات یک درخت تمامی
یافت از هر جا که ممکن شد آورده تکثیر دادم و در اقلیمی که امکان
نشو و نمای حیات پرنده‌های مفید و ظریف بود جمع آوری کرده بتزید
نسل آنها کوشیدم.
خلاصه امروز را برای فردا در قلع و قمع مضرت
و فردا را از امروز برای تهیه منفعت کار کردم. خرافات را
بحقیقت مستردم ای آنانکه زیست میخواهید ۲ دو چیز را احترام
بکنید: قلم و شمشیر ! کلکین بسته شد هیکل از میان
رفت
کر است را تا کلم منیه اند، وح سیاح ازین راز جزوی
منطبع شده یا نه؟ بهر حال احشراق این حالات بی تأثیر نماند.


جلد دوم سال اول
١٦
شماره ۱۱ و ۱۲
که برای ایمای تسلی خویش اشاره کنان مرا از مطالعهٔ
این مناظر تاریخی بصفحات خیال خود متوجه ساخت:
می بخشید ... منتظر داشتم . مخصوصاً شده باست همین مکاتب
شکلی را قید میکردم .
تصور میکنم سؤالی خود را فراموش کرد یا منتظر است او
بصور محبوسه این تکه وطنی مفتون شده از دست رفت
و یا از مکتب های حرفت و صنایع ابتدائی افکار افتاده
گمان میکنم همین . بمیز پوش سبز وطنی اشارت
کرده: تکه مال خود این مملکت و اثر صنعت دستگاه
خود این خاک است ؟
خدا میداند از فراموشی و تغییر موضوع چقدر مسترع
گردیده حقی بالیدم . تخمینی که در فکر کنجکاوی او زده بودم
درست بود. همچنین مساعدتی برای تذکار صنایع و معمولا
گذاشته ضمن جواب سوال اول او را در مکاتب صنایع


شماره ۱۱، ۱۲ ۱۷ جلد دوم ، سال اول
و حرفت ) باین سؤال تبستم و گفتم :
- بلی محترم من ! این و امثال این (قماش مختلط نخی و ابریشمی
البسه خود را که از کارخانه شهرت علی گرفته بودم ارائه کردم)
قماش ها مال خود این مملکت و اثر دست صنعت همین ملت است
تفصیل کارهای دستی و ماشینی باعث درد سر آقای
سیاح خواهد شد ورنه این تکه ها که می بینید نسبت بسائرین
خیلی بسیط است . درین دستگاه ها همه قسم نمونه مال اروپاساز
کارخانه که این قماش در آنجا بافته میشود، غیر از دستگاه
خصوصی اهالی است که در خود پای تخت بصدها بالغ
میشود . ازین کارخانه ها دم نقد همین دوسه شرکتی است که
و ترویج صنایع ملی را بشما عرض کرده میتوانم . مثلاً دارالصنایع
شرکت تعدیل صنایع صناعت خانه شرکت رفیق و حمید و صفا
ماشین خانه بزرگ باغ علم گنج و سائره . این کارخانه جات
نیز با هر خود یک یک مکتب صنایع و حرفت میباشد .
چه ، در هر کدام ازین کارخانه ها از سه صد الی هزار نفر عمله و


شماره ۱۱ و ۱۲ ۱۸ جلد دوم سال اول
یا متین تاسیس ان نموده است که هر سال ۴۰ - ۵۰
شاگرد تحصیل مکملی نموده بپایه استادی میرسند.
از پته گرفته الی پشم ابریشم و کتان و ادق اشیای
نازک تارهائی طرا، که با یک دستانی عمل میایند
علاوه برین کارخانه چرم گینی برنگهای و صابون و مویل سراجی
چینی مشینه تخته سمت بود و سبب اشد ( بدون نوبت
سخن بزیارت ماشینهای تخته بری ملال و معایید کرد )
خلاصه اعمالات ذاتی سوانی دانی قد تعداد دارد
که نوع معمولات آن از پنجاه رقم تجاوز جوهر * اینکت
گفته میتوانم که این کارخانجات که به پایه سراء ثانی و بدو
آمده بهترین قسم اصلاح و ترقی کند و بروح عصر نوی کشد که این

۱- قالین باف ۵- کشه بافی ۹- طاقه دوزت
۲- شیر چای قاوبزانی ۶- سفید بافی ۱۰- ندافـی
۳- کیش و شال بافی ۷- پتو بافی ۱۱- کلاه دوزی
۴- گلیم بافی ۸- خا مائی ۱۲- پوستین دوزی


شماره ۱۱ - ۱۲ ۱۹ جلد دوم سال اول
مملکت رفع احتیاج خود را جود خواهد کرد . مثل اینکه طفل
در میان اطفال از بهادری ماهر آمده بنام افتاده ولی از
اثباتات مدرسی در هم امثال آما ، عامیت کند ازین قبیل ناگز
و مقهور میگردیدم اتفاقا شبکی سردست من " البستة ثروة جداً ورق
میگشت . البته این حالت تحسر مرا شما نیز گاه گاهی حّس
و لمس کرده دقیقه های شیرینی گذرانیده و خیلی بخود نازیده
باشید اگر تفکر کنید فهمید که دست مرا تقدیر خوابید
کرد .
یقیناً شما را تامین میکنم که هر قدر درین زمینه حرف زدم
در هر دقیقه حسن های معانی و خطوط د جمعیتیه اش بهر یک
تخلی کلک استفاده ام والف ندای حیرت ظاهری شد.
۱۳ - رشن تابی | ۱۷- برف د سوره دار | ۲۱ - شیره کشی
١٤ - رفو گری | ۱۸- ابریشم کشی | ۲۲ - قلايى
١٥ - کاغذسازی | ۱۹- گاری و ونی گری | ۲۳ - نقاشی
١٦ - بوريا ( حصير ) بافي | ۲۰ - عصاری (روغن) | ٢٤ - نجاری (دهقانی)


شماره ۱۱، ۱۲ ۲۰ جلد دوم، سال اول
در صورتیکه بهیچ آثار کرفتی و خلاف مرام اظهار نمی نمود.
من میخواستم سخن خود را درین موضوع قطع بکنم چونکه وسیله
هم بدست آمده بود: یک دسته باجه (موزیک)
از سرک پهلوی باغ وزارت اهتزازات لطیف خود را
بارواح نسیم مخلوط نموده بگوش و دماغ منعکس
و منطبع کشید و صدای راپ - راپ خطو های
سپاه افغانی با یک نسق مطرد تا چند دقیقه اهتزاز اعصاب
سمعیه ما را مجبورا بدماغ متصل میداشت، اخلاص
الفت و تداعی موسیقی آشنائی را بیاد آورده گفت:
آقای شائق این خطوه و این نغمه خیلی مالوف می نماید. صولت
پای سپاه افغانی و نوای ترانه امانی با سنگینی قشون ترکی

۱٥ - دباغی
١٩ - نجاری
۲٦ شمع و صابون سازی

٢٦ - چاپه گرینولباب
۳۰ - سبد و قنیه بافی
٣٣- حفرانی

۲۷- نجاری
سیمی و چوبی
٣٤ - خیاطی

۲۸ - گلدوزی
٣١ - سقاچی
٣٥ - رنگ ریزی

مبر نمبر سیا شماره ٦٠٠ مکتبہ


شماره ۱۱ و ۱۲
۲۱
جلد دوم، سال اول

و نغمه مارش عثمانی چه قدر شبیهند ! تنها تصدیق کردم : چه ، باجهٔ
افغانی مقام ترکی مینواخت .
درین اثنا نمیدانم چه شد ؟ حافظهٔ من در صدد اعادهٔ صورت
پروغرام و جدول علوم مصروف گشت ، و بدون اختیار دست
بصندوقچه ( روک ) میز بردم . جدول مذکور را دریافتم و پیش
روی خود گذاشته منتظر این بودم که حال سخن در بارهٔ پروغرام
خواهد آمد . غالباً بگوشه چشم دیده او نیز از نوشتن انواع کارخانهٔ
صنائع در حال خود را فارغ ساخت و گفت :
ـ گمان میکنم جدول دروس مکتب است ؟
ـ بلی !
ـ مشاهده کنید که درین فهرست کدام علوم مندرج است : تا فکر

۳۶ـ زرگری
۳۷ـ آهنگری
۳۸ـ ریخته گری
۳۹ـ ملمع گری

۴۰ـ مس گری
۴۱ـ حلبی سازی
۴۲ـ خورده سازی
۴۳ـ ساعت سازی

۴۴ـ صندوق سازی
۴۵ـ سلاح سازی
و روشن کردن
۴۶ـ حکاکی

ضمیر محروسه شاهی ۶۰۰۰ گشت


شماره ۱۱-۱۲
۲۲
جلد دوم سال اول
عمومی حاصل نمود ؟!
در سال پیش درین منعکس داشته و گفتیم
- اینکه در جدول علوم و فنون مروجه ، یک - یک بقراریکه در انجا
نوشته بود بخواند :
۱ - قرآن شریف (مع التفسیر) کریم و علوم دینیه .
۲ - اخلاق .
۳ - معلومات مدنیه .
۴ - فارسی (در انشاء املاء، صرف، نحو، قواعد و تاریخ ادبیات.)
۵ - همه شعبات تاریخ و جغرافیا .
۶ - ریاضیات (حساب، هندسه مسطحه و مجسمه، جبر، مثلثات
و هیئت .
۴۷- سنگ تراشی ۵۱- کوکروسازی ۵۵- مینا و سواد کاری
۴۸- منت سازی ۵۲- یراقی سازی ۵۶- نباتی
۴۹- گلیم بافی ۵۳- نعل بندی ۵۷- خیاطی
۵۰- خشتگری و کاشی پزی ۵۴- شیشه سازی ۵۸- دواسازی


شماره ۱۱-۱۲
۲۲
جلد دوّم، سال اوّل
۷- دروس طبیعیه : علم الاشیاء، حیوانات، نباتات، معد
نیات، زراعت، طبقات الارض، فیزیک و کیمیا ی
عضوی وغیر عضوی.
۸- حقوق واداره .
۹- علم اقتصاد .
۱۰- حقوق جزا و تجارت .
۱۱- معلومات مالیه .
۱۲- حقوق شرعی وعقلی - مجلّه احکام عدلیه و قوانین داخله
و خارجی .
۱۳- رسم لمسی وبصری .
١٤- موسیقی نظری .
١٥- کارهای دستی عمومی و خصوصی .
١٦- فن ماشین وبرق .
۱۷- فلسفه ومنطق .
۱۸- علم تربیه وتعلیم .


شماره ۱۱ و ۱۲ ٢٤ جلد دوم، سال اول
۱۹ - علم النفس .
۲۰ - علم دوخت ، پخت و اداره بیتیه .
مجرد اینکه جدول ہذا را دید : اعصاب دماغی عضلات
چهره و چشم عبد الله ( اسم مستعار است ) اقدسی را قبض
وبسط دیگری داد . رنگ درخشان سرخی صورتش را استیلا
نمود .
درین اثنا نسیم لطیفی از سطح پتونیا و سوسن ہا
، شببو ہا و . . . قسمت فوقانی بوستان سرای تموّجات
خود را نرم - نرم وسعت داده تا اوطاق ما رسید و فضای
تحتانی ہوای خانه را فشار داده زفیر سکرت متنعس را که در ظرف
نیم ساعت طبقه بالا را فرا گرفته بیرون کرده جا یگیر شد.
تنفس راحت بخش تر و ضربان قلب فرح آور تر گردید.
دوباره پیاله خود را برداشته گفت :-
- حس امید مرا این جدول خیلی تقویت داد بل تصور میکنم آینده
این مملکت دوره تازه برای آسیای وسطی خواهد گردید .


شماره ۱۱ و ۱۳ ۲۵ جلد دوم سال اول
قابلیت اصلاحات این ملت را باین اندازه نمیدانستم
عجب است که بدون ممانعت های خونین اینهمه اصول علوم
و فنون را اخذ کرده در مکاتب علمیه و مسلکیه خود جا می داده
چه ، اصلاحات در هسیچ مملکت بدون انتظار ها و فدا کاریها
زیادی داخل شده نتوانسته ..
این آریانی نژاد گمان میکنم آنقدر بخود بالید که گویا اینهمه
مفاخر استقبال عائد بخود او بوده، درخشیدن چشمهای سیاه
پر فرش کنم این احساسات را نمیتوانست بکند. اصلاحات
و تجدد و در موتسو هیتو ایمپراطور سابق ژاپون را مثال زده
گفت :
عزم ترقی پروریهای اعلیحضرت امان الله خان غازی
یاد از میکادوی سابق ژاپون میدهد . بلی برای شرقیان غریب
اشخاص نابغه بکارند نه اجتماعات ضعیف
درست فرمودید. این خیرخواهی یعنی حسیات وطن
پروری نخستین در قلب و دماغ یک - دو شخص تشکل حس


شماره ۱۱ و ۱۲
۲۶
جلد دوم سال اول
در هیجان آمده ساحه جریان خود را لایتقطع توسیع نموده نرم-
نرم شکل فکر بل مفکوره گرفت و بالآخیر محسوس و مشهود
گردید. انقلابات، طوفانها بوجود آید و شالودۀ مبانی و فصول
فعل و اثر ریخت. چنانچه : همین میل اجتماعی اولا در ضمیر شخص
اول این مملکت یعنی امیرصاحب مجاهد پرورش و نما یافته
زمین و زمان را مساعد ساخته. این مرد فوق العاده هرگونه
باملاکت را درین راه استعمال نموده حتی شخص خود را.
بر توجه معلومات تاریخی و اجتماعی او را تایید کردم.
گویا پرشهای احساسات ماتحت الشعور او را بحرکت
آوردم و ضمنا قهرمانهای شرق مصطفی کمال، رضاخان
و عبدالکریم را مثال زدم و از هر ملت نمونه دادم، این
بود که دوباره وثایق تاریخی خود تقویت داده گفت :
بلی همین مسئله است: تاریخ تکرر است. اشک،
تیمور لنگ و پتر کبیر در عصرهای مختلف چیزی که کرده
اند، درین عصر پادشاه جوان افغان کمتر از آن بوجود


شماره ۱۱ و ۱۲ ۲۷ جلد دوم سال اول
نیار ده. از ین مرام و رفتاری که دارد ؛ معلوم میشود ؛ در
جای همین دو کوه ـ اسم آنها را نمیدانم ـ غرب جنوب
با شمالی و شیر دروازه اشاره میکرد ] تپه های جنگل زار و سبز
خواهد اقامه کرد و تعدیل تاثیر اقلیم خواهد نمود : چه ، همت
الرجال تقلع الجبال ، دستور تازه نیست .
اگر چه درین اثنا ساعت برج ترنگ ـ ترنگ یک
نسق خود را بعد از یازده ترک کرد و ؛ اما هنوز از استماع نغمه ئی
آن در حال منقطع نشد . و در سامعه سیاح عکس صدای آن
سیاله برقی دیگری تولید نموده تموج فکر او را بساحل بحث
اول خود راجع داشت . غالباً برای نان چاشت بجای موعود
بود که گفت :
ـ یکساعت دیگر وقت خود را بمن رایگان می سازید ؛ کم مانده
بود که فراموش کنم : ساعت دوازده نزدیک است
یکجا نان خورده نمی توانیم ـ چه ، تهیه نان را نیز سیاح
محترم بخاطر داشت . ـ علاوه کرد :


شماره ۱۱ و ۱۲ ۲۸ جلد دوم سال اول
مكتب السنه گفتید . مگر درین مکتب هیچ یک لسان وطنی
نمیخوانند و برای لسان مکتب علیحده تاسیس شده ؟ گفتم :
ـ لطف فرمودید . فی الحقیقه دو ساعت امروزه خود را برا
افندی عزیز تخصیص کرده ام . حال مکتب السنه عبارت
است از تهیه جوانانی که هوسکار لسان فرانسوی و انگلیزی
و دیگر اند . برای تزئید معلومات خود . البته ملت و مملکت
در آینده از آنها کار های مفید خواهد گرفت . هرگاه بپرستاً
کوشش نموده تتبع علوم و فنون نمایند، از عمده و سودمند
آثار علما ء بر ما ترجمه خواهند کرد و یا مقیدا سعی میکنند
. بورت دولت و حکومت ایشان را بکار های خصوصی
استخدام خواهد نمود ..
واضح تر انکه نظامنامه معارف مساعدت نمیکند
که این جوانها در یکی از صنف های مکاتب در ساعتهای
معین داخل شده تحصیل لسان فرانسوی ، انگلیزی، آلمانی
و سایره بنمایند و کرنه در مکاتب رشدیه ذکور و اعدادیه ها لسانها

سمیع چاپخانه ۰۰۰۶ د ۱۶ ثور


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ۲۹ جلد دوم سال اول
متعدد خوانده میشود مثل فرانسوی، انگلیزی، جرمنی، اردو
و ترکی. اما این زمرہ جوان معلومات لازمه خود را در مکاتب
سابقه و یا خصوصی بدست آورده اند.

غالبا حیات شرقی او بجوش آمده خطوط چینش ظاهر
و کشیده گردید استفهام معنی داری کرد:
ـ مگر لسان عربی لسان وطنی گفته میشود که در اعداد لسانهای
غیر وطنی نیاوردید؟ و یا هیچ خوانده نخواهد شد؟ برای تسنیم
حقیقت و تسلی گفتم:
ـ بلی! تقریباً همین طور است که در فقره اول فرمودید. یعنی
جز و لسانهای وطنی شمرده میشود. اینست که در همه مکاتب
تألیه (دارالمعلمین، رشدیه ذکور واعدادیه) عربی میخوانند و
همچنین مکوست در نظر دارد که دارالعلوم تخصصی تاسیس نماید.
لایحه آن منظور بل زادۀ خیالات اعلیحضرت همایون است. اگر
این دارالعلوم دائر گردد البته لسان عربی در آنجا بیشتر
خوانده خواهد شد.
سر پرسه قالان ۶۰۰ کمد...؟
[ILL]


شماره ۱۱ و ۱۲ ۳۰ جلد دویم سال اول
گمان میکنم متسلی شده گوش میکرد، اما در فکر این بود که در
سوالهای دیگری بکشاید، چه، عقدهای پیشانی خود را
نکشاد. فی الحقیقه استجوابی که بعد از قدری تامل کرد،
گفت :
دارالعلوم دوام مکاتب اعدادی است یا مثل جامعه و کلیه های
بیروت، ازهر و دیوبند مستقل است؟ گفتم :
مذاکره شکل و اساس دارالعلوم با انجام نرسیده و آینده
این دارالعلوم را ارباب حل و عقد معارف تا حال مشخص
نکرده اند . اینقدر گفته میتوانم که در تشکیل این دارالعلوم
دو فکر اساسی موجود است : یکی تنها احیای علوم عربیه و دینیه
است و بس . دیگر آنکه خلیطه همه علوم و فنون .
فکری که تعقیب شکل اول را میکند، احوال طلبه علوم
که در کنج مساجد و تکایا آزادانه بتحصیل علوم مشغولند
و یا بدیار بعیده بحال بسیار پریشان و ابتر بحکم اطْلُبُوا
العِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّين در بدرافتاده باصول سابقه
سعید ارخیده عایده


شماره ۱۶ ۲۱ جلد دوم سال اول
خالصاً لوجه الله تحصیل میکنند مد نظر میگیرد ، سرمایه ایشانرا
تصور مینماید . علاوه برین میخواهد دوره ابن سینا ، رازی ، غزالی
ابن رشد ، ابن عربی ، ابن خلدون و سائره اعاده بشود .
آنکه شکل دوم را موافق میدانند، میگوید : سد یه
تحصیل ابتدائی در هر مملکت و هر عصر بحالی و اختصاص باید بکشد
و همه زمره اولاد وطن سیاناً استفاده بکنند نه تنها یک فرقه
و یک علم ترقی و تمیز نماید و برین وجه آهسته آهسته احتیاج
دار العلوم مملکت های بیگانه بر داشته شود . همه علوم و
فنون که امروز برای رفع احتیاج بشر و اثر جهد بشر بوجود آمده
دارا باشیم . خلاصه تقلیل مصارف و مسا وات و
توحید همه فرق جامعه گردد . بتعبیر دیگر ترقی همه علوم و فرق
لازم است .
حزب دوم میگوید :
۱- آنانکه آرزوی رفتن بدارالعلوم های خارج ندارند چه کنند؟
۲- آنانکه خیال تحصیل همه شعبه علوم میکنند از کجا حاصل نمایند؟


شماره ۱۱
۳۲
جلد دوم، سال اول

۳ - آنانکه طاقت و دارائی مصارف سفر در تحصیل جاهای
دور ندارند چه خاک بسر کنند!
٤ - آنانکه استعداد و قابلیت تحصیل علوم و فنون معاش دارند
چرا بسوزند؟
٥ - دولت میخواهد متخصصین هر شعبه علوم و فنون از خود
داشته در اداره و اصلاح مملکت استخدام نماید از
کجا بدست آرد؟
٦ - ملت میخواهد ثروت ثابت همین مؤسسه در ملک
خودش باید باشد..
۷ - عزت نفس ملی و حیثیت اجتماعی اقتضا میکند که احتیاج
خود را خود رفع کند، بدون یک مؤسسه علمی چه طور
میتواند ؟
۸ - چرا ملت و وطن عصرهای دراز محتاج و زیر دست
امتیاز طلبان خارج باشد؟
۹ - معادن مملکت را ارباب اختصاص وطن چگونه بکار اندازند؟


شماره ۱۱-۱۲
۲۳
جلد دوم سال اول
در صورتیکه ماشین استعداد و تخصص نداشته باشند؟
۱۰- زراعت را تا کی باصول قرون اولی دائر داریم؟ اگر
بتجدد و اصلاح زراعت مائل حتی مجبوریم؛ چرا تجربه
خانه آن چنانچه در اینجا است تجربه آموزان نیز در نجـــا
تشکل نیابند؟
۱۱- همچنین از خرابی اصول قضا و صدها هزارها منابع ثروت
در زیر خاک و بر روی زمین از قحط الرجال متخصصین طی مفائده
چرا ماند؟
۱۲- گیریم که دارای ثروت کافی بوده از کارخانه های عالم مدنیت
هر گونه ماشین را بقیمت عدل خریدیم؛ اما آدم تیار و ارزان
غیر از وطنی از کجا تهیه کرده میتوانیم؟ چه این ماشین را
با وجود آنکه برق و یا بخار متحرک میسازد، اما وصل
ویا فصل یا اداره و اصلاح آنها بدون کارگر و استاد نخواهد
شد؟
۱۳- باز کدام حرب عمومی درین نه ده‌می بروی کار آید که با حوال


شماره ۱۱ ۲۴ جلده دوم سال اول

اقتصادی دنیای مدنیت سکته عظیمی زده کارگر ها،
عالمها ، متفنن های آنجای ها برای سد الجوع خود مجبور ببوته
تفتیش گردید. بشرق مخصوصا افغانستان غیر از فکر
استثمار آمده متحمل اصول معیشت و حیات بشوند !!

١٤- فرض میکنیم که باندازه جامعه امروزه اروپا و امریکا،
ترقی و تعالی کرده نمیتوانیم لیکن قاعده ما لا یُدرَكُ
كُلَّهُ لايُتْرَكُ كُلَّهُ چرا مورد استفاده نیست؟
وَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَی اللهِ برای رفع عطالت
و یأس است که، اما و إني بعثت لا تمم مکارم
الْأَخْلَاقِ ، اِعْمَل لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيْشُ أَبَدًا وَاعْمَلْ
لِآخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غدًا گفته البته در معاد مسئول
از معاش میباشیم .

گاه این و گاه بکتابچه که همیشه از نتایج ایضاحات من
در آنجا نکته چینی میکرد ، میدید. اثنای بین اقلیم کالا
متوجه من گردید و غالباً حق بطرف همین زمره میت است


شماره ۱۱ و ۱۲ ٢٥ جلد دوم، سال اول

که گفت :
- این دلائل خیلی دور اندیشانه و واقعانه است. زمان
البته موید همین فکر شما می خواهد گشت و حیات تازه درین مملکت
یک جریان قطعی خواهد گرفت. سال می بینیم که عمده
علومی که درین دار الفنون تصویر تدریس دارند ؛ عبارت
از کدامها است ؟
جدول دارالعلوم را از ریاست تدریسات خواسته
آورده بودم ، پیش روی سیاح گذاشته گفتم :
اینک بقرار ذیل است :
باقی دارد

مدیر از ایشان طاهریه محمود


شماره ۱۱ و ۱۲ ٣٦ جلد دوم سال ۶

اختلال بین المللی منجر بحرب عظیمی
میشود چرابداخل خاصه میجنگند

قشون اختیار کنند. در نتیجه هر دو لیست با عقیده
بر این شد که فوج خودش محض برای تدافع و فوج دول
همجوار برای تعرض است . لذا هیچ ملتی مستریخ
نگشتی تا از مخالفین خود بیشتر قشونیر امالک نشده باین
وتیرہ همسایه از ہمسایه ترسید ویکقوم قوم دیگر را جز بنظر
اشتباه ندید .

(۷) قوه بحریه : قوه بحریه و بریه دو برادر توام اند .
در قوه بحریه نیز چون دولتی تزیید کردن میخواست .
دیگران مخوف گشته در مقام اکثار قوه بحریه خود شان سے
برآمدند . وقتا که در ۱۸۹۸ - ۱۹۱۴ دولت آلمان خواست
با قوت دسته زسفاین تنظیم و تجهیز نماید سیاسیون انگلیس


شماره ۱۱، ۱۲ ۳۷ جلد دوم ، سال اول
امکان مخاصمه را در قلوب جرمن ها احساس نموده اقدام
آنها را ممتد و اعتلا و تفوق قوه بحریه خویش فهمیدند ولو قوه
بحریه انگلیز بپله زیاد بود که اگر سفاین دو دولت دیگر هم بان
مزداد میگردید معادل نمیشد
(۸) سیاست سری ؛ سیاست سری علتی
دیگر از حرب بوده توضیح آنکه وزرار و سفرای دول متفرقه
مراودات بین المللی خودشان را عموماً مخفی و سرّی
اجرا نموده میخواستند شرایط و مواد قرارداد ها و اتحاد است
کسب اشاعه کند . عوام بیخبر مانده نه از علت مجبوریت
حرب و نه از وقت آن اطلاع یافتند که چرا و کی میجنگند
بلکه ممکن بود با مجبوریت جنگ جمیع اوقات را مستوجب
گردد. چرا ؟ محض اعانت با یکی از متحدین که بطور سرّ
و مخفی بمعاونت آن مکلف شده اند .. از ایجهته منازعه
هزار و نهصد و چهارده اطریش و روس بمنازعه دولتين
جرمنی و فرانس که متحدین اطریش و روس بودند


شماره ۱۱ و ۱۲ ۴۸ جلد دوم سال اول
منجر گشت. لاجرم این امر که نه تنها باید برای خود جنگید
بلکه بر له حلیفان نیز باید جنگ کرد و دائره حرب را
وسعت بخشید. مواقع زیادی بروز حروب عرضه کرد.
سیاست خطی دول بعد جنگ گذشته
سیاست بیسمارک
در ۱۸۷۱ و ۱۸۷۲
اگر خواهیم چگونگی این سیاست را خوبتر بفهمیم لازمست
لحظه بحار به هیجده صد و هفتاد و یک فرانس و پروشیا
عطف نظر کنیم . می بینیم زمانی که بیسمارک الزاس
و لورین را در خاتمه حرب سنه مزبوره از دولت
فرانسه مجزا نمود ؛ دولت مومی الیها را بخصم صلح ناپذیر
برای جرمنی ساخت . اما تا وقتیکه بیسمارک بچانسلری
دولت آلمان منصوب بود در ظرف نزده سال از
۱۸۷۱ تا سنه ۱۸۹۰ خطره بزرگی از طرف فرانسه برای
اخذ انتقام احساس نمیشد . چونکه قوه عسکریه آلمان قویترین
قوای عسکریه عالم بود .
[Marginal text]
سعید قرار یگاه غازی آباد جلال آباد


شماره ۱۱ ، ۱۲ ۲۹ جلد دوم، سال اول
اتحاد ثلاثه ۱۸۸۱
گذشته ازین حلیفان پر زور و قوتی هم داشت که فرانس در مقابل دولت تنهای بود. بسمارک در ۱۸۸۲ اتحاد تدافعی با دول اطریش، هنگری و اطالیه قایم کرد. چنانچه این اتحاد ثلاثه معروفه تا حرب عظیم نوزده صد و چهار ده جابر می ماند. بسمارک روسیه نیز مخفیانه بامضای این اتحاد تدافعی تکلیف فرمود. دولت انگریز ولو همچه یک اتحاد برا امضا نکرد، مگر رشته دوستی و وداد را نیز با دولت آلمان منقطع نساخت لاجرم از اینهمه وقوعات و جریانات بسمارک متیقن بود که دولت فرانسه در صورت محاربه با آلمان متحد و حلیف نخواهد یافت. ولذا دولت آلمان از هیجده صد و هفتاد و یک تا هیجده صد و نود قوه متدره و حکمران کل اروپا ماند.
اتحاد روس و فرانس ۱۸۹۲
بعد از عزل بسمارک در سنه ۱۸۹۰ احوال جرمنی رو بتنزل


شمارهٔ ۱۱ و ۱۲ ۴۰ جلد دوم، سال اول
رو بضعف گذاشت. دولت فرانسه سیستمی از اتحاد
رقیبانه تشکیل داد. وقتاکه ویلهلم دوم امپراطور جوان
جرمنی موفق نشد؛ تجدید معاهده با زار نماید. دولت
روسیه یکی از متعهدین فرانسه گردید (۱۸۹۲) بنهجیکه
اگر جرمنی بر فرانسه حمله کند؛ روس از او معاونت نماید
وکذالک اگر بر روس تعرضی شود فرانسه در مقام
معاونت برآید. این اتحاد با عطائی قروضی که فرانسه
بر روس دا و مستحکمتر گردید.
موافقت انگلیز
و فرانسه ۱۹۰۴
دولت فرانسه بعد از اتحاد با روس برای استحکام
روابط اتحادیه با دولت انگلیز تشبث نمود درینمرده صدو
نود و هشت این دو دولت بزرگ در مسئله استیلا
و تصرف بر سودان مصری نزدیک بود با هم دست
و گریبان شوند. مگر دولت فرانسه بوگزاردن دعوی


شماره ۱۱ ، ۱۲
٤١
جلد دوم ، سال اول
خود بر خطه سودان باب صلح کشود و چندی بعد تر در نوزده
صد و چار معاهده سریه انعقاد یافت طوریکه دولت
فرانسه تعهد کرد بگذارد انگریز بمصر تصرف کند و انگریز هم
متعهد گشت در مراکش مخالفت بدواعی فرانسه ننماید .
این قرارداد سری آغاز موافقت دوستانه فیما بین دولتین
فرانس و انگلتره گردید . اگر چه این اتحاد اتحاد رسمیه
نبود اما در قوت و اثر از ان کمتر هم نمی نمود . حقیقةً علت
غائی این اتحاد انگلیز و فرانس همین ترقی قوه بحری و نموی
قوه تجارتی جرمنی بوده که روز بروز خیلی بسرعت زیاد
شده میرفت .
موافقت انگلیز
و روس سنه ۱۹۰۷
سه سال بعد تر دولت انگلیز همچنین یک موافقه با دولت
روسیه که از متفقین فرانسه بود ، منعقد کرد پیش ازین
معاهده دولتین انگلیز و روس در آسیا خصوصاً نسبت بایران


شماره ۱۱ و ۱۲ ۴۲ جلد دوم سال اول
دو دولت رقیب بودند. مگر بعد از اینکه در اوا نزده
صد و هفت دولت روسیه ایران شمالی و دولت انگلیز
جنوب شرقی آنرا حوزه نفوذ خود با قرار دادند.
منازعات مسابقه شان دوستانه حل و فصل گردید
اتفاق ثلاثه
بر این نهج دولت انگلیز با دولتين فرانسه وروسیه
برشته موافقتی بسته گردید که از اتحاد بعدی نداشت
و دولتین فرانسه و روسیه که قبلا اتحاد مستحکمی داشتند.
لذا این سه دولت معظمه عموما با سم متفقین (اتفاق ثلاثه)
شهرت یافتند .
حالت ژاپون
دول متفقین ثلاثه بر معاونت علاوه ژاپون نیز تعهید
داشتند . دولت انگلیز در سنه اتحاد تدافعی با دولت
ژاپون قایم ساخت . بعد از محاربه نزده صد و چار و نزه
صد و پنج ژاپون باروس این اتحاد مستحکمتر شد و قرار داد


شماره ۱۱، ۱۲ ٤۳ جلد دوم، سال اول
فیمابین ژاپون، روس، فرانسه قرار گرفت که
از اینرو ژاپون در واقع یکی از ارکان دول متفقه محسوب
بود .

حالت اطالیه
اطالیه نیز با دول متفقه ثلاثه قرارداد سری داشت
ولو یکی از ارکان اتحاد ثلاثه جرمنی بود دولت اطالیه در
نزده صد و دو معاهده خفیہ را با دولت فرانسه امضا کرد
و برحسب آن استحقاق یافت بر طرابلس غربی تصرف کند
و فرانسه محق شد بر مراکش استیلا نماید و در حالت وقوع
حرب فیمابین جرمنی و فرانسه اطالیه بیطرف ماند .

موازنه قوا
از آنجا که در بین دول متفقہ و دول متحدہ یک
تساوی و توازن قوائی موجوده بود هیچکدام یقین نداشت
بر حریف غلبه خواهد کرد . در واقع بعد از اینکه اطالیه با دولت
فرانسه قرارداد سری کرد اتحاد ثلاثه اتحاد دوگانه گشت.

مجلهائی مخفیه حالیه با همت


شماره ۱۱ ٤٤ جلد دوم (سال ۲)
مگر چون از یک طرف قوه حربیه آلمان عظیم بود و از طرف
دیگر دولتین فرانسه و روس یقین نداشتند که دولت
انگلیز رکن ثالث دول متفقه ثلاثه محسوب میشد و یا ژاپون که
متحد با انگلیز در حین حرب بود؛ عرض معاونت خواهند کرد،
قلوب فریقین را یک خوف و وهم استیلا نمود.
هر گاه رکنی از ارکان این اتحادها بر قوه حربیه خود میافزود
و دسته جدیدی از سفاین را در بحر بشنا می آورد
دیگران مخوف گشته خیال میکردند که تا خود آنها نیز
قوه حربیه خود را مزداد نکنند محفوظ نخواهند زیست.
این مسئله بود که در خلال نزده صد و چهار و نزده صد و
چهارده قوای حربیه (بریه و بحریه) کـــه رقابت
محیر العقولی کسب زیادتی کرد، بحدی رسید که ملل سائره
از تحمل اعبای آن ضعف آوردند.
بحران بین المللی
بد ترین سوء نتیجه موازنه قوی همانا خوف عدم


شماره ۱۱ ۱۳۰
٤٥
جلد دوم سال اول
دوام و حفاظت آن بود یعنی تامین این موازنه امکان
نداشت . هر سال بحرانی در احوال پیدا گردیده
فریقین را قریب بانداز حرب با یکدیکر میرساند.
بحران ۱۹۰۵
مثلاً پس از موافقت دولتین انگلیز و فرانس
در نوزده صد و پنج امپراطور جرمن تجاوز دولت فرانس را
راجع بداشتن حاکمیت حامیانه در مراکش مخالفت
کرد. شاید این مخالفت امپراطور جرمن بخیال امتحان
قوه دول متفقین بوده. اگر در واقع امپراطور همچو
خیالی داشته گوئیم در این خیال خود مایوس گردید.
چونکه دولت انگلیز و فاکارانه در مقام معاونت فرانسه
برآمد . حتی گویند همچو وانمود کرد که اگر جرمنی
با فرانس بجنگد دولت انگلیز بطرفداری فرانس
شریک جنگ خواهد گشت . علی ای تحو کان دولت
فرانسہ نخواست بخطره حرب بیفتد . چونکه

بحران ۱۹۰۵ مراکش میباشد.


شماره ۱۱ ۱۲ ٤٦ جلد دوم، سال اول
متحدش دولت روسیه در آن وقت خیلی ضعیف بود . بناءً علیه مطالبات جرمنی را که بایست دولت فرانسه مسئله مراکش را در کنفرانس بین المللی تقدیم و موسیو ڈیلکسی کاسی وزیر خارجیه جنگجوی خود را عزل کند پذیرفت .
بحران ۱۹۰۸ ۱۹۰۹
بحران دیگری در نزده صد و هشت زمانیکه اطریش هنگری از معاهده برلن عدول نموده بوسنیا هرزه گو نیا را از ترک ها گرفت بشورش آمد . اما از آنجا که هر دو ایالت مسطور بمردم یوگو سلاو مسکون بود ؛ حکومت کوچک یوگو سلاو در سرب بر علیه اینها بشدت پروتست کرد و دولت روسیه هم بحیث تہتن سلاو ها با سرب اظہار ہمدردی نموده برای حرب تحشید قشون کرد . تا چندی معلوم می شد که شاید در نزده صد و نه دولتین روس و سرب مقاومت


جلد دوم، سال اول
٤٧
شماره ١١ ١٢
اطریش برخاسته دول معظمه سائره را بمصاف برانگیزند
ولی دولت آلمان معاونت خودش را با اطریش
اعلان کرد و این تهدیدش موثراً افتاد یعنی روس
و صرب حق الحاق ایالات بوسینا، هرزه گو نا را باطریش
تسلیم کردند . حتی دولت صرب وعده کرد قاطنین سرت
از پروپاغند بر علیه اطریش در آتیه نیز جلو گیری نماید بنابقسم
بار دوم دولت جرمن هنر مندی خودش را در ابراز
عظمت و جبروت خود بکار انداخته موفق شد .
دو سال بعد از این مسئله بحران ثانی مراکش در
نزده صد و یازده بروز و خلل انگیز .
باقی دارد


شماره ۱۱ و ۱۲ ۴۸ جلد دوم سال اول
ترحیم
یکی از مصائب مهم امسال فول ارتحال استاد محترم حا
عبد الرزاق صاحب غزنوی است که محصلین و مستلمین علوم و معار
پر دورا یکجا اشکبار و سوگوار ساخته نه تنها دوش و بالای طلاب و مدرسین را لباس
مصیبت بازماندگی پوشانیده بل شهنا و نامه هرکس را بمفاد یکونی موت
الحوى تصدیق کرده یعنی فضائل این وارث نبی مثل ۱۶ رمضان
و ۲۲ حمل سۀ فوق عصبات ذوی الارحام پس ماندگانرا از میان
ربوده روز مذکور شصت و سوم سال حیات با فیض مرحوم بود که از غزنی
الی کابل بنشر افاضه وجود و معرفت میگرد .
اینک آئینه عرفان خود را در زمره تاثر شریکان دانسته با کسوت
سیاه همدردی در بر کرده بالوسیله ببازماندگان مرحوم
مرثیه تسلیت و بروح بزرگوار مرحوم دعای ترحیم میخواند . اما
قضای تحلیلی حیات علمی و اجتماعی ایشان را در شماره آینده ادا خواهد نمود .
اداره


شماره ۱۱ و ۱۲ ۴۹ جلد دوم، سال اول
سياحتنا
عجیب ترین چیزیرا که از نفس خود می شناسم، اینست که من جمال را
در عالم خیال بیشتر دوست دارم از اینکه در عالم حقیقت به بینم و
ریاض و ریاحین از انچه انها را به بینم مرا بیشتر مسرور میکند .
من انقدر ها که از خواندن قصاید شعر لانه مسرور میشوم ممکن
است از منظر و متنزهای جهان بسیار قشنگ، آن حظوظیت را
نتوانم احراز نمود. من دوست دارم که وصف شهرهای جمیل را
بشنوم . و انچه را که نویسند گان ، از روضه ها و منزلها
و قصر ها و حویلی ها ، و میدان ها و بلندی ها و جومی بار ها .
و تمثیل ها و مجلس ها و انجمن های نشان می نویسند
مطالعه کنم. و خیلی اصرار ندارم که آنها را ضرورتا معاینه نمایم
و گویا من مصمم که این لذت خیالی را در مذاق خود مداومت
دهم و میترسم مبادا حقیقت در بین من و این لذت
خیالی عائق آید .


شماره ۱۱ و ۱۲
۵۰
جلد دوّم، سال اوّل
و من گمان میکنم اگر عاشق میشدم ضرو رمضحکه عاشقهای
عالم میگردیدم و همه اکثر هـای دنیا تمثیلات مضحکه آمیز
از من روایت می نمودند. و گمان میکنم مثل من مثل
شخصی است که بمحبوبۀ خود دلباخته بود و میخواست
با آن ملاقات کند امّا محبوبه اش اجازه نمیداد همین
که بصد عجز و نیاز بحضورش کسب بهجت نمود و هنوز
یک آنی بیشتر جمال دلفریب آن را ندیده بود
که مراجعت نموده قصد خواب را نمود، محبوبه اش
متعجب شده سبب مراجعت و خواب را پرسید،
در جواب گفت میخواهم خواب شوم شاید که خیال
روی ترا در خواب به بینم.
امروز روز استشمام هواست، که مردم
برای هوای نظیف بطوری استقبال
میکنند که یک فوج منتظر برای یک پادشاه
تاجدار خود نمایند و بطوری آنرا مرحبا می گویند

علی اکبر خیمه دوز بابه خود


شماره ١١ ، ١٢
٥١
جلد دوم سال اول
که عشاق برای محبوبه دلستان خود یوم وصال
می نماید . و بصورتی برای آن تبسم های مشتاقانه
ابراز می کنند که روضه های شگفته برای ابرهای
گریان کار فرما میشوند و برای تلاقی نسیم
عنبر شمیم هرکسی راهی را تعقیب می نماید بعضی ها
به قلل جبال و برخی در سهول رمال پویان بوده . و
بعضی در نظاره لب های خندان غنچه و برخی
در تماشای غنچه های خندان لب . و جمعی در
بین جان قامت های سرو . سروهای قامت
متحیر مانده نمیدانند که قامت با سروها مشابه اند
یا سرو با قامت ها .
مردم درین روز در طریقه خود پویان اند. مکر من
نه براه شان میروم و نه بچیزی که ایشان متعجب
و مسرور میشوند سرور و تعجب من میآید . من در خانه
خود نشسته از گم شده خیال خود بحث خود میکردم


شماره ۱۱، ۱۲ ۵۲ جلد دوم ، سال اول
شاید بطوری که شیفته گان ، کام خود را از بین
دندان های درخشنده و خندۀ صهبا می یابند،
من هم از ان گم شده خود سعادت و بهار خود را
احصال نمایم .
درین اثناء نظرم بکتاب ( بلاغة العرب )
که بیک جانب من گذاشته شده بود افتاد . « این
کتابی است که بعضی نویسند گان فاصل آنرا
ترجمه نموده و در این نفیس ترین نکات فرانسوی
وجید ترین قرایح نویسند گان و شعرای آنرا جمع
نموده اند ». بخود گفتم بوجود این گلها، بر یاض دیگری
احتیاج ندارم و نه بداراى این نغمات بدیگر
قسمی سرو کار .
بمجرد یکه گام های امل خود را در صفحتی این کتاب گذاشتم
. . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . .


شماره ۱۱ و ۱۲
٥٣
جلد دوّم ، سال اوّل

باکیت دلی که از عبرت به تقلبات زمان ، و تطورات
دوران به پستی و بلندی و سختی و سستی پر شده
بود رفتم و بیک صحرا خشک و بیابان بی گیاهی
که نه در ان انسان راه یافته بود و نه حیوان جنبنده وجود داشت
رسیدم . دیدم مردی بر یکی از سواحل در یا بروی
یک زمین ریگی که ظاهر آن فریبنده و باطن آن کشنده
است قدم میزند . آب در احشاء آن ریگها بشکلی
که شراب در اعضاء جریان دارد در مغز آن نیز جنبش
می کند . و بطوری در سینهٔ آن مکنون است که اسرا
مکتوبه در سینهٔ بعضی ها .

همین که بیچاره هنوز چند گامی نزده بود دیدم که پاهائی
آن در ریگ فرو رفته و تا میخواهد آنها برآورد تا زانوها فرو
میرود. و تا جنبش میکند خود را تا سینه غرق
می یابد . اینست که بیچاره بمنا زعت و محاولت
خلاصی خود را میخواهد تا که می بیند : از وجودش درد و


شماره ۱۱ ، ۱۲ ٥٤ جلد دوم ، سال اول
زمین بدون از دهانی که برای فریاد هنوز باز است ؛ وآسما(ن)
که بوداع حیات اشک می بارد؛ دیگر چیزی باقی نماند
که آن هر دو را نیز همان ریک های بی عاطفه میپوشانند
وبالاخره از وجودش بدون آن دو دستی را که از
خاک برآورده و برای دعا برافراشته دیگر چیزی
بروی زمین اثر وجودش نیست . اما چون در
زمین وآسمان برای خود عاطفه ورحمتی حس نمیکند
آن ها را هم در بغل خاک پنهان میسازد .
من قبال این مشهد موثر حزن آور ایستاده شده
وقطرات اشک خود را بر این بیچاره مایوس روانه نمودم و
بدل گفتم : نظر در نکبت وشدت این مظلوم نتوانستم
مساعدت ومعاونت کنم، باری نباید از چند قطره
اشک رقت وچند ناله همدردی از آن مضایقه
نمایم .
این هم تیر شدم تا که بمنزل (لامارتین) شاعر


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ٥٥ جلد دوم، سال اوّل

رسیدم و دیدم که در حجرهٔ خود نشسته و بدون سگ
آن دیگر مونسی با آن نیست که آن را مخاطب
ساخته بآن میگفت:
ای سگ با امانت و وفادار! مردم مرا ترک
نمودند و تو جانب من را نگهداشتی، دوستهایم
بمن خیانت نمودند و تو بمن وفاداری کردی. تو در نظرم
وفادارترین وفاداران و صمیمترین دوستانے.
اگر تو کریم الاخلاق و متواضع نمیبودی و برای حفظ مراتب
سیادت و ولی النعمی من بکمال جدیّت تسلیم
نمیکردی، من ضرور نشستن ترا بدروازهٔ خانه
گناه بزرگ تصوّر نموده ترا ازان جای در پهلوی خود
منتقل میساختم و ترا بکنار میگرفتم. چه، تو صدیق
و مونس باوفار منی و تو از بسیاری ذواتی که
که در بسترهای لطیف و بالشهای مزیّت تکیه نموده
اند بیشتر لایق تکریمی، همین واسهٔ من کافی است


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ٥۱ جلد دوم . سال اوّل

که مشاهده میکنم نظر های ترا که بدوستی و اخلاص
جانب من نگاه میکنی زمانی که در من تحدق میکنی مرا شغر
می سازی که تو از مقاصد پوشیدهٔ من میخواهی تفتیش
کنی و کوشش می کنی از صحیفه وجنات من چیز هائی را
که امور است من بر تو پوشیده است بخوانی، و من میشنوم
که گویا بزبان حال میگوئی: این رفیق من چه حال دارد؟ سبب
حزن و علت گریهٔ آن چیست؟ برای من همین قدر کافی
است. و آیا میتواند انسان که در بهترین دوست های
خود بیشتر از ان چیز ها نیرا که من در التفات های تو و نظر های
تو که جانب اهتمام امور من و عنایت حال من داری
یافته بتواند ! کیست آن کسی که امروز بحزن من محزون شود
و گریه من گریه کند.
زمانی که محاورات اسیی لامارتین را شنیدم
که با سکهٔ خود باین وضع غمناک میگفت، من در خود فرو
رفته بدل میگفتم: زمانی که لامارتین آن مشهورترین شعراء


شماره ۱۱ و ۱۲ ۵۷ جلد دوم، سال اول
فرانسه درین خاکی که مهبط الهامات شعر است بدون کمک
خود که در دروازه آن افتاده است دیگر رفیق صمیمی نیابد.
پس دیگر شعرای بیچاره روند و در کجا برای خود ها دوستان
وافی پیدا کنند ؟
منزل لا مارتین را هم وداع نموده بمنزل (دی . سیما)
شتافتم دیدم که در یک حجره از حجره های خانه خود
نشسته بگریه زار و فغان های دلخراش بطوری
شیرین مینماید که میخواهد دل آن صد پاره شود، بخود گفتم
چه میشد که میدانستم چرا چنین نوحه و شیون می کند.
پس از اندک توقف دیدم که یکی از قصاید خود که در آن
تاریخ وجد و عشق خود را بوضع مؤلم و مؤثر شرح میدهد ترنم
می کند . بطوری که گمان کردم که هر بیت آن یک پارچه
آتش جگر گدازی است که میخواهد عالم را بیک باری
بسوزاند . و میشنیدم که در ان قصیده از خیانت محبوبه
خود ( جورج ساند ) شکوه میکند و نفس خود را بر اینکه
عبدالرشید خان


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ٥٨ جلد دوم، سال اول

تسلی شود و عهد و زمان آنرا فراموش کند حالیکه می کند،
اثاری را نمی یابد و هیچ سود نمی کند . و همین که قصیدۀ
آن تمام می شود ، رنگ آن متغیر و چشم های آن
شخص شده بطوری که شاخه های خشک در قبال
بادهای تند مضطرب میشوند مرتعش شده بعد از آن
مثل مریض های تب دار در وقت بحران بنای هذیان را
گذاشته عقل و حواس آن مختل و مخلط می شد من رستم
که این مرد دیوانه شد و عالم شعر مستوجب آن شد که بران
ندیه نکنیم. راه خود را گرفتم، در حالی که از خداوندعافیت
میخواستم و بدل میگفتم : جمال زن ازینکه بزرگ ترین
عقول را بهلاکت بدهد حقیر تر و ازینکه روشن ترین قرایح را
خاموش سازد عاجزتر است

وَ لَكِنَّهَا الأَقْدَارُتَجْرِي بِحُكْمِهَا مگر اینکه اندازه ها بحکم آن جاری میشود
عَلَيْنَا وَ اَمْرُ الْغَيْبِ سِرٌ مُحَجَّبُ بر ما ؛ و امر غیب سرّیست پنهان،


شماره ۱۱، ۱۲ ۵۹ جلد دویم ، سال اوّل

از منزل دی موسیه گذشتم و در یکی از سرک های
پاریس قدم میزدم ، دیدم پیری کهنه لباس
و پریشان حال یکسره بوقار و آرام مطمئنانه با یک
جوره کفش های پاره که انگشت های پای آن
بصورتی که مارها از غار های خود سر بیرون کشیده
باشند از چاک های آن سر برآورده بود براه میرفت.
نظر من جانب آن افتاد ، دیدم که از کثرت سکون سر خود را
بالا نمی کند و از غایت وقار ورزانت عضوی را از اعضاء
حرکت نمیدهد . بخود گفتم این مرد بی سری نیست ، عقب
آن را گرفتم دیدم که در دوکان پاره دوزی ایستاد
شد و چون پاره دوز حضوراً بدکان حاضر نبود در آنجا بزمین
نشست و آمدن آنرا برای آنکه کفش های آنرا
پیوند کند انتظاری میکشید . از بعضی راهگذران پرسیدم
این شخص کیست ؟ گفتند : کورنی شاعر فرانسش.
در اینجا دهشت بر من غالب و حیرت بر من مالک گردید


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ٦۰ جلد دوم، سال اوّل

نزدیک بود از خود بیگانه شوم بدل گفتم: وای بر شما
ای مردم! آیا بر شخصی که شب و روز گردن پای
افتخار شما را بدر و گوهر حمایل می‌کند از یک قطعه پوست
که پای آنرا به پوشد مضایقه می‌کنید . آیا عاجزید: از جهتهٔ
که هر روز غم شما را زیان می‌کند و نفوس شما را بنشاط میآورد
غبار غم و اتعاب را بیفشانید؟

میرفتم و با خود می سرائیدم: گویا زمانه بر خود تصمیم
گرفته است، این طایفه ادبا، را براراده و متمنّیات شان
کامیاب نسازد و چیزی را که آرزو دار ند از ایشان
دریغ نماید .

در نشستن لا مارتین و حُجرهٔ خود بدون مونس بغیر از
سگ آن . و در عُزلت گزینی دی موسیه در اطاق خود
با یک حاله گریه و مویه و فغان و در انتظار کونی در مقابل
آمدن یک شخص پاره دوز برای پیوند نمودن کفش های
کهنه: برای ارباب و اصحاب قیاس آیت خوب


شماره ۱۱، ۱۲ ٦١ جلد دوم، سال اول
و عبرت کافیست .
اینست که اکنون از سیاحت خود که درین کتاب
بکار فرما شده بودم بازگشتم . از کتابت کاتب
و از ترجمه مترجم خیلی متشکرم . و امید میکنم در هر روز بهمین
طور سیاحت در مثل این کتاب موفق گردم .
مترجم: سلجوقی
نظرات جزء ثانی


شماره ١١ و ١٢ ۶۲ جلد دوئم، سال اول
باغ عمومی کابل
سبحان الله ! ای باغ دلکش که در لب دریای وطن عزیزیم کابل
واقع شده قلعه سلطان جان ، با غبان کوچه نهر کابل توچی باغ
و خوابگاه را در چهار طرف خود جمع کرده بتسیر دیگر بآ نها پیوسته !
دروازه استا همه وقته بر روی اهالی وا و خرد و بزرگ را
بتماشای نزهت فزای خود صلا میزند .
کنار و میانته همه با سرکهای صفا و خیابانهای
مسطح زینت دارگشته از چمنهای گل و آبهای جاری چشم
تما شائیان را روشنی و دلهای سیروالا ها را سرور میبخشد.
صحن مرتبه دارست ، از عروج مراتب تمدن و طنی مدارج ترقی
وطن عزیز حکایه میکند . نونهایهای بیدکوچک کوچک سر
سبزت دماغ را تازه میسازد ، شعشعه خیزی چراغهای گیت
شبانه از یک میل دور نظاره گیانرا تماشای خورچشمک میزند.
موزيقيات شنوندگان را باهنگ دلنواز خود می شنواند. چوکیهات
از یکطرف رفقای ہمدم را دعوت مینماید کہ ہان خوش آمدید،


شمارهٔ ۱۱ و ۱۲ ٦۳ جلد دوم، سال اول
صفا آورید، بیاید یک لحظه بر سرم نشسته با هم سرگرم ختلاط
و اتحاد و اتفاق شوید. او تلهاست از دیگر طرف، از اقسام اطعمه
و شیرینی گرفته تا بساز و سرود، قوت بدن و غذای روح
هر دو را مهیا داشته اهالی را بخوان احسان خویش میخواند.
مردم باغ عمومی گفته از وقت عصر تا ده یازده بجهٔ شب
جوق جوق باطراف و جوانب گلگشت نموده کسالت کار و
بار روز را از خود دور میکنند. و از هوای تازهٔ زندگی
فزایت استنشاق نموده تفریح حاصل میدارند.
اگر غلط نکنم قول ظهیر ای تفرشی «عاشقان بسوی سر کو
روی خیابانست از مذهب کوچه گردی کوی جانان برگشته اند»
را تایید میکنی!
آیا همان چند جریب زمین خرابهٔ دکند و کبر، داری
نیستی؟ که مشهور بچار باغ بوده و چندی پیش ازین سطح
ناهموار و خرابه است قدم بقدم و بدست به بلندی پستی و بلند
که آن یک غیر موزون و این دیگر غیر مناسب بود بمنظرهٔ


شماره ۱۱، ۱۲ ٦٤ جلد دوم سال اول
دهشت خیز و حشت آوری تشکیل داده بیننده را بفکر دور
و دراز « آه خاکدان دنیا چقدر کهنه است » می انداخت .
همانا تو به ات بدر بار قدس الهی عز قبول در یافته است
که این جو رنظر عمران اثر اعلیحضرت غازی بتعمیرت
پرداخت ؟ ! و ستر « أو لم يروا أنّ الله كيف يحيى
الارض بعد موتها ان ذلك لمحي الموتي وهو على
كل شئ قدير » در توظاهر شد ، خرابیهایت آبادى
و دل مردگیهایت بسر سبزی و خرمی بدل گردید .
از وقتیکه این جور آبادی را دیده ام خیلی امیدم فزود
ویقینم راسخ ترگشته که هر خرابی را آباده و هرحماتی را
حیاتی در قفاست . خوشا بحال ملتی که پادشاه عمران
پرورش این جور خرابیهای وطن را تدارک وترمیم نماید .
عبدالله
عبدالسبوح خان معلم


شماره ۱۲، ۱۱
٦٥
جلد دوم، سال اول

از طبع ناقص بيچاره ان محمد طاهر طالب العلم صنف پنجم مکتب
تنمور حازی

استقلال افغان

تا شنیدم ندای استقلال
ساختم جان فدای استقلال

ای وطن زیست کن بآزادی
چون شدی آشنای استقلال

میکنم از صمیم دل یاران
روز و شب من دعای استقلال

تا ابد با وعید سلطنتش
هر که ماند و بنای استقلال

یا رب از دولت مقدس ما
کرفساری بقای استقلال


شمارهٔ ۱۱، ۱۲
٦٦
جلد دوم، سال اول

ای عزیزان دین هنوز کم است
سر دهم کز برای استقلال
طاهرا ز صدق دل همی گوید
با د یا رب بقای استقلال
کی بود تاب خامه کلک مرا
که نویسد ثنای استقلال
یوم شنبه دوازدهم ثور ١٣٠٤


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ٦٧ جلد دوم سال اول

اعلان

بتصویب انجمن معارف بخصوص اصلاح مراسلات و کتابت:
۱: - مکتوب هائی که در بین ادارات و وزارت
مراسله میشوند - باید به نمبر مکتوب و تاریخ آنها
اکتفا شود در مکتوب جوابیه عبارت مکتوب
سوالیّه اعاده نشود همین قدر کافیست که
گفته شود: مثلاً وزارت معارف بجواب
مکتوب نمبر مورخه ( ) آن وزارت
مینگارد که:
۲: - اسمائیکه بعد از شماره می آیند از سه حال
بیرون نمیباشند:-
اوّل:- اسمائیکه معناً و لفظاً مفرد میباشند و تعداد
آنها از شماره آنها معلوم میشود مثل
گوسفند، اشتر، آدم، فیل، زین، کلاه


شماره ۱۱ و ۱۲ ۶۸ جلد دوم، سال اول
تفنگ لازم نیست که علاوه از شماره شان
به یک کلمه نسبتی منسوب کرده شوند مثلاً
امروز مینویسند موازی یکر اس گوسفند
یک سرج زین، دو طاقه کلاه پنج نفر
شتر، دو نفر آدم، چهار زنجیر فیل،
یک میل تفنگ و غیره باید یک گوسفند،
یک زین، دو کلاه، پنج شتر، دو آدم
چار فیل، و یک تفنگ نوشته شوند.
دوم :. اسمانیکه معناً تعداد دارند و لفظاً مفرد میباشند
و برای ظاهر کردن تعداد معین استعمال
میشوند مثل تولی، زوج، دسته، غند،
خیل، رمه، گله و غیره که در تحریر استعمال
آنها لا بد یست مثلاً یک رمه گوسفند یک
یک خیل کلنگ، یک گله اسپ دو
تولی سپاهی، یک غند عسکر یکدست

جلداً از ۵۰۰ تا ۶۰۰ تحریر گردد.


شماره ۱۱، ۱۲
٦٩
جلد دوم، سال اول

دریشی، یکدسته قشون، یک زوج کفش،
یک قطی گوگرد .
سوم:- الفاظیکه ابهام دارند (غیر معین اند)
و بدون از بیان مقدار، معنی شان تمام
نبود چون آب، گلاب، سرکه، زمین
کشمیره، کشمش کذا ! چه بدون اینکه
وزن و یا کیل یا زراع بیان شود مقصد
معلوم نمیگردد . چون یک گیلاس آب
یک بوتل گلاب، یک خرد سرکه
یک جریب زمین یک گز کشمیره، یک
من کشمش . زیرا آب، گلاب، سرکه،
زمین، کشمیره، کشمش و غیره تعین مقدار
میخواهند در تحریر استعمال آنها لازمیست .
چهارم:- الفاظ مترادفه که معنی شان متحد باشد
در یک مورد قطار نشوند . چه بدون

جلال اثر شش ۶۰۰ کته مجیدی


شماره ۱۱ ۱۲ ۷۰ جلد دوم ، سال اول
اضاعه وقت کاتب و قاری و اسراف
کاغذ دیگر فائده ندارد و هم یک لفظ معنی
لفظ دیگر را افاده میکند و حاجت به تذکار آن
ندارد. چون لفظ (شجاعت بسالت)
(اصالت، و نجابت) چه وقتی که
شجاعت ذکر شد حاجت تذکار بسالت نیست
وعلی هذا القیاس. مثلاً این عبارت تکرار
است فائده ندارد «از شجاعت عسکریان
غیور و بسالت نظامیان جسور طاغیان
پسپا و باغیان منهزم شدند» اینست که
اگر الفاظ مترادفه آن را بیندازیم
نیز همان معنی را میدهد مثلاً از
شجاعت عسکریان غیور، طاغیان
پسپا شدند کلام هم طویل نشده
وقت و کاغذ بی مصرف نمی گردد

مطابع شرکه مطبعه ۹۰۰ نسخ چاپ شد


شماره ۱۱ و ۱۲ ۷۱ جلد دوم، سال اول

مگر منشی و محرر از استعمال مترادف
بصدق لطیف معانی تائید مزید مراد
دارد.

پنجم :- همچنین لغت های غیر مشهور یا ثقیل
خاصة بقیاس صرفی ساخته را تا
امکان است استعمال نکنند .
اگر چه در معنی عربی آن
اصل مقصد مندرج است .
مثلاً اسبال فرمود و تسامح کرد
که از آن ، آسان تر هم کلمات
موجودند و اسبال که بمعنی غیر ارسال
بوده فرستادن را دخلی بمعنی
آن نیست. بغلط مشهور شده و شاید بمناسبت بسیار
بعیدی استعمال مینمایند : از دائره تحریر باید بیرون
کشید .


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ۷۲ جلد دوّم ، سال اوّل
قدرشناسى
از مستقرّات نباتی است که پروانهٔ با نسباق طبیعی بر هر باغ
و گلستان پی روایح گلها پرواز مینمایند در سایهٔ توجّات از ها ر شهد اندوز
کرده ضمناً غبار طلع نباتی را که ببال و منقار و پنجه های آنها چسپیده بهر
طرف نقل و نشر داده با لقاح و تکثیر نسل میکوشند . بر نتیجه هر سال
ساحهٔ روزی خود را هم توسیع میدهند و هم بفراهم آوری فیض و رونق
طبیعت و تربیهٔ ذوق بدیع بشریت خدمت میکنند.
همچنین بیشتر ارباب علم و معرفت در تزئید قسمت و جرائیم
مفید معارف برنگهای مختلف کوشیده و میکوشند یعنی از یک
طرف معارف پروان خود بهره اندوز عرفان و فضیلت اند و از طرف
دیگر افراد هر جامعه را حصه یاب خوان معرفت میسازند که در عالم تمدن بهترین مشال
الدّال علی الخیر کفاعله همین خاصیت است .
میدانند
اینک آقای عبدالاحد خان و محمد جعفر خان مدیر تحریر و معارف پرور آنجمله
که از چند سال باینطرف در هر فرصت بترویج و تعمیم معارف کمر همت بمیان بسته
و در هر کوچه علم و معرفت حصّتاً موسعی بذر بیضای ارشاد و تنویر بنی نوع کشته اند .
مثلا از ابتدای افکار آئینه تا امروز بدون فتور و انکسار نفوذ عرفان پرور خود را
بخرج داده برای آئینه پنجاه و شصت نفر ابونه (ذوات مشترک ) بدست آورده اند.
لهٰذا آئینه عرفان در آخر سال اوّل و عرفه سال دوّم خود برای این جوانان معارف
و وطن عرض تشکر و امتنان نموده در ترویج سالهای آینده خود امید تقویت و ترویج دارد
ـ آئینه عرفان ـ


شماره ۱۱ و ۱۲
۷۳
جلد دوّم سال اوّل

عَدْلُ اِلَاهِی
وَ إِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ فَاحْكُمُوا بِالْعَدْلِ
گویند در شهر بصره عابدی بو د طاعت پیشه و اطاعت اندیشه
که صوت نغمه تسبیحش محفلیان ساحته لاهوترا برقص آورده و نوا
دستان سرآ تهلیلش عندلیبان گلشن ملکوت را بی آرام کرده
عقد ثریا از انتظام سبحه اش بپراگندگی موصوف و دایره سپهر از رشک
انبساط سجاده اش ب داغ جگر معروف نسیم انفاسش چون باد بهار روح
پرور و شمیم اخلاقش چون نکهت مصر فیض گستر ولش بصفا آئینه دا
طلعت لیلی و طبعش بوفا مشاطه سیرت مجنون ، روزی ببزم
مسافرت قدم سعی در میان شوق نهاده مترنّم بو د چند منزلی که طیّ
مراحل نمود دزدان خون آشام که دست فتنه طعن بسنانش از انجم بر
قهر آورده و سیاف آشوب الماس تیغ شانراب سنگ ستم تیز کرد
بودند بعابد بر خورده بطمع مال خون او را حلال دانسته در زمان بهنگ
قتل و نمودند عابد بیچاره اغاز بجرع و ناله گر وه گفته ای مردمان از فن مکرر


شماره ۱۱ و ۱۲
٧٤
جلد دوم، سال اول

اندیشه کنید و از برای ژنده دست بخون زنده میالائید بیت ترک
ستم کن زندامت بترس * از فزع روز قیامت بترس * من عهد
میکنم که انچه اسباب دارم بشما بحل نمایم که نه در دنیا مرا باشما منازعه
باشد و نه در عقبی مطالبه آن ، سیه دلان تیره روز گار و سنگین
دلان جفا کار حلقه چشم را از خون عابد سرخ کرده زبان کشادند تا سر
سبزت بتیغ بنفش از تن جدا نسازیم در دیوان مظالم رو سفید
نگردیم باید که دندان طمع از حیات خود بر داری و لب از گفتگو در بندی
که فلک در پیش بینی مرگت کبو و پوش است بیت ترا شاید که آلائیم
بخون دست * که در گردن چنین خونم بسی هست * اما عابد یکباره
آیه یاس بر عنوان وجود خود مطالعه نمود بامید شفاعت بهر که روی آورد
گوشه ابروی دغا ندید و بدامن هر که دست تظلم زد بجز کل تغافل نچید در انجال
گفت بیت در که گریزد کسی بید و است انجمن * یا که نشیند کسی خطرات
این سرای * مقارن اینحال فوجی از عقابان دید که برسطح هوا انموار شد
عابد بیچاره متوجه ایشان شده گفت چون در این ورطه مرا امروز دا
خواهی نیست باری شما در وقت فرصت بازخواست خون من از این

صعوه لایم مال ٥٠٠ روپیه


شمارهٔ ١١، ١٢ ٧٥ جلد دوّم، سال اوّل
سنگین دلان جفاپیشه کنید بیت از خون دل این نامه رقم کرده ام
ایمرغ، خون میکشدت گر تو زپرواز بر آئی، آن قوم تبسّم کشه گفتند
تو باین ساده دلی ادّعای قرب درگاه احدیت مینمائی و حال آنکه
جاهلا نرا در این درگاه چندان قرب نیست و نخواهی از فوج طیور چگونه
آید. بیچاره عابد غریب عابد، مظلوم عابد، اگر کتاب مرویّت
قلب عابد را از حیات و زندگانی باز کنم نمیدانم بچه قلم و چگونه خطوط
منقوشه آن کتاب را در این صفحه تسطیر نمایم مختصراً عرض میکنم
که در یک قسمت از این صفحه کتاب وضعیت تقدیم نمودن
مال موجودی عابد را که با کمال احترام بود مذکور میداشت، که ای
برادران مسلمانان من و ای رفقای دینی من و ای
اشخاصیکه مورد خطاب الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ میباشید
من عاجز من ناتوان من ضعیف ما یملک خود را که مقصود
حقیقی و مطلوب واقعی شماست با کمال رضایت و خورسندی
بشما تقدیم میدارم آخر نتیجه قتل من برای شما چیست
اگر میگوئید که پس از قتل بیش از این مبلغ موجود عاید شما میشود


شماره ١٠ ١١ ٧٦ جلد دوم : سال اول

لاوالله که نخواهد شد و اگر گمان میکنید که شاید استظهار
این مطلب بشود بذات پاک خدای بیهمتا قسم که هیچکس
ابراز نخواهد نمود و اگر تصور میکنید که کشتن من اسباب
استراحت شما است چه راحتی برای شما حاصل
میشود و ..... و نیز در یک قسمت دیگر این صفحه
تفکرات عابد را از وضع کشتن و اسباب قتاله
و پرتاب ساختن جسد او در روی زمین توضیح
میداد که ای سرمن و ای جسد من آیا شما در
همین آن از یک دیگر جدا میشوید ای نفس من که
در هر دفعه شهیق و زفیری اعضای رئیسه مرا منقبض
و منبسط میسازی آیا الان قطع میشوی ای خون
شجرفی من که الان در داخل بدنم با کمال سرعت و شریانین
وارد من در حرکت هستی آیا در ساعت دیگر سطح
زمین را قرمز مینمائی ای نخاع دماغ و اعصاب
من که قوی حساسه و محرکه من هستید آیا احساسات


شماره ۱۱، ۱۲ ۷۷ جلد دوم، سال اول
و تحریکات شما این زمان برطرف میگردد ای جسد قائم
من بهمین رودی افتی و ارچون چوب خشکی بر زمین
میافتی ای سرمن که حالا مانند شبه جزیره از یک
طرف وصل ببدن من هستی میخواهی مثل کلوله در سطح
زمین غلطه بزنی ای زبان من که همچو عندلیب
خوش الحان در بوستان دهان من مشغول ترنمی
آیا پس از تصادف با خنجر خون خوار عبس میشوی
ای خنجر خون ریز و ای اسباب قطع حیات من
تو چه قسم آهنی هستی آیا بیکدفعه کشیدن گلوی
مرا می بری یا پس از دو سه دفعه ای آلت قتاله من
آیا زهر داده شده یا بدون زهری و آیا پس
از کشته شدن بدنم آیا حس میکند یا نه نمیدانم
یک نفر از این بیرحمان مرا میکشد یا مثل گرگان
ستمگر هر یکی قطعه از مرا می برد آه بر حال من وافسوس
بر میزانی من چون مطلب بدینجا رسید سیلاب


شماره ۱۱ ، ۱۲
۷۸
جلد دوم، سال اول

اشک از منبع چشم من جریان یافت و نوک
قلم از شرح تصورات قلبی من بحال عابد متوقف
گشته و بمن خطاب نمود که بس است این قدر نوک مرا
بسوزش میار که طاقت بیش از ین ندارم لہذا میرویم به ذکر
بقیه حکایت عابد بیگناه * وزوان گفتند حال که استعانت
از مرغان ہوا میجوئی اگر اول در کشتن تو اندک تاملی میرفت
اکنون گنجایش کاہلی نیست پس تیغ از نیام کشیده عابد را
بقتل و سر از بدن جدا ساختند بیت کشته تیغ تو ہنگام
شہادت میگفت * جور امروز ترا پرسش فردائی
ہست اما چون خبر قتل عابد در شهر بصره منتشر گشت
چون همگی اهل شهر کمند متابعت او را بگردن انداخته
و ربطہ مطاوعتش طریقه رقبه ارادت ساخته بودند
لاجرم از استماع این خبر عمالت اثر مضطرب گشته
بطلب قاتلش قدم کشادند بیت خون چکان است
نمک تیغ ستم میترسم * که پی آخر بدر خانه


شماره ۱۱، ۱۲ ۷۹ جلد دوم، سال اقل
قاتل برود. گویند روز عیدی که عامه خلایق در
مصلای معبود بوظایف عبادت مشغول گشته
بودند دزدان دغا پیشه در گوشه بقصد شکار دام
سجاد گستردہ بودند ناگاه فوجی عقاب در آسمان
بفغان آمدند چنانچه خلق از شور آن در تعجب
ماندند در آن حال بزبان یکی از دزدان بی
اختیار جاری شد که گویا این عقابان مقتدای
وصیت عابد خون او را از ما میخواهند جمعی
این سخن را استماع نموده مضمون را بعرض
والی رسانیدند حاکم شهر دزدان را گرفته
در ایذای آنان مبالغه نمود ایشان راه انکار پیش
گرفته والی پس از زجر زیادتی که نمود بخون
عابد معترف شدند دهر یکی را عقوبتی
کردند وَلَکُمْ فِى الْقِصَاصِ حَیٰوةٌ
یَا اُوْلِى الْأَلْبَابِ بیت دیدی که خون


شمارهٔ ۱۱، ۱۲
۸۰
جلد دوم، سال اول
ناحق پروانه شمع را چندان امان نداد که شب را سحر
کند وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ
يَنقَلِبُونَ

محمد علی


شماره ۱۱ ، ۱۲ ۸۱ جلد دوم ، سال اول
نمره ( ۵ ) بنات النعش (بقیه انشماره سابق)
مقررکنیم که هر کس عوض اشیاء خود آنرا بگیرد . موچی پیزار
خود را عوض او بدهد زرگر زیور تیار کرده خود را و جولاه توپ خودرا .
پس بعد از غور و فکر زیاد سکه را رواج دادند . ابتدای
سکه آهن بود که شاید مالیت صد روپیه را بغیر از بارگیری کسی
برده نمیتوانست . بعد از ان از مس و نقره و طلا رائج شده دریک
عصر روپیه چرم رائج بود . حالا نصارا اینقدر انتظام کرده
اند که سکه کاغذ را رواج داده اند . یک پرچه کاغذ از ده
روپیه گرفته الی ہزار ہا روپیه میباشد . ہر قدر روپیه
که در ان نوشته باشد و ہر جا که مدعای شما با شد مبلغ
آن را گرفته میتوانید . پس روپیه بذات خود پیچ
چیز نیست ؛ نه خورده میشود و نه پوشیده . لاکن
هر چیزیکه ضرورت باشد ؛ عوض روپیه گرفته میتوانیم.
این حقیقت روپیه است که بران دولتمدان غرور


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ۸۲ جلد دوم، سال اول
میکند. حسن آرا:
- چگونه حرف را بمن نشان دادید . لکن بفرمائید
روپیه که عوض هر چیز میشود . پس نزد هر کس که روپیه
است او مالک هر چیز است و هر چیز در اختیار و تمنای او
است . پس غرور و تکبر دولتمند بیجا نیست . محمود:
- وجه غرور را نمیدانم، اما روپیه بدل چیز است. ولی
خود کار چیزی را داده نمیتواند . مثلاً فرض کنید که ما
ضرورت پیزار داریم : درین جا دو صورت است . اول
اینکه پیزار بکار داریم و پیزار موجود است ، دوم
اینکه روپیه موجود است و پیزار نیست . این هر دو حرف
یکسان نیست . پس برای روپیه والا حاجت است
که روپیه را گرفته بازار رفته پیزار بیاورد. فرض کردیم
که پیزار نه یافت و اگر یافت بهیچ جور نشد . پس شما
فکر کنید که روپیه والا مجبور است یا نه! و دیگر اینکه
روپیه دار لا که بازار میرود؛ آیا محتاج است یا نه؟


شمارهٔ ۱۱، ۱۲ ۸۳ جلد دوم، سال اول
در حقیقت پیزار والا محتاج نیست بلکه او محتاج آن چیزست
که عوض آن قیمت پیزار را خرج میکند. غرض
که روپیه والا زیاده محتاج است واگر زیاده محتاج
نباشد برابر پیزار والا ضرور است. دولتمند خواهش
سند یک چیز است و کاسب خواهشمند چیز دیگر حسن آراء
ـ لاکن بعوض روپیه هر وقت چیز میسر میشود . محموده،
ـ این خیال شما غلط است اکثر چنین شده است
که بعوض یک پیسه دویدیم . لاکن چیز میسر نمیشود
والده من حالات بلوا را بیان میکند که تمام مردم
از شهر گریختند و روپیه را یک سیر آرد تلاش
میکردیم میسر نمیشد . تمام روز مردمان روپیه را گرفته
خانه بخانه میگشتند و هیچ بدست شان نمی آمد بسبب
بلواغله از اطراف نمی آمد . نزد کسانیکه موجود
بود، اوشان برای گذران عیال دارمی خود
نگاه کرده بودند و میگفتند که روپیه را چه خواهیم کرد؟
عقل دل مردمان ... میخکد


شماره ۱۱ و ۱۲
٨٤
جلد دوم، سال اول

غله اگر بود قوت عیالدار می ما خواهد شد . حسن آرا :

البته اگر چنین اتفاق پیش شود ؛ روپیه چیز بکار نیست ، لکن

آیا هر روز بلوا میشود ؟ در آنوقت خدا میداند چه باعث

بود ؟ حالا نزد هر کس که دولت است آسوده است .

زندگی آسوده یک خاندان غریب را

مثال آوردن و ثابت کردن که تکلفات زیاد موجب

زحمت است و آرام طلبی باعث کلفت .

محموده :

از سبب دولت هرگز آسودگی حاصل نمیشود . خلیفه صاحبه

همیشه حال این همسایه را نشان داده دانسته ها میگردانید

که ملاحظه کنید چگونه زندگی آزاد و آسوده نصیب ایشانست ؟ یکی

خود اوست و یک شوهر او ، و چهار پنج طفل که قابل کار نیستند

شوهرش روز مزدوری مینماید . خود زن دستاس

جلال الدین محمد جلال بدخشی


شماره ۱۱ ، ۱۲ ۸٥ جلد دوم ، سال اول
میکند، در خانه او نه تخت است نه فرش. دوسه
چهار پائی شکسته مونج بی تکلف بر آن نشست
و برخاست دارند ظروفات شان کوز ها و دیگهای
گلیست . باقی خیر حسن آباد
- همین زندگی آزاده و آسوده است ؟ خداوند به دشمن من
این طور زندگی میسر نکند . در دنیا ازین علاوه دیگر چه مصیبت
خواهد بود. او از جان خود بیزار است. شما و خلیفه صاحبه
بر آسودگی او رشک میخورید. محموده.
- اول من نیز بر فرموده خلیفه صاحبه متعجب شدم
و سالهای دراز بر احوال خود او و عیالدار می او فکر میکردم
آخر دانستم که خلیفه صاحبه راست فرموده بودند . از
تفکر بسیار معلوم شد که آرام جسمانی و تکلفات جسمانی
تمام منحصر است بر عادت کسانیکه عادت محنت را دارند
ایشان در آن چنان خوشحال اند که ما به بیکارگی خود آنچنان
خوشحال نخواهیم بود. همین زن همسایه را دیده ام که بارها

جلال الدین پسر کمال الدین و محند ...


شمارهٔ ١١ ، ١٢
٨٦
جلد دوم ، سال اول
در شدت گرمی که از نبودن هوا برگ درخت نمیجنبید و من
بیرون استاده بر روی خود پکه میزدم؛ با وجود آن
هم عرق از من جاری بود خدا سلامتی بدارد زن همسایۀ
که در دالان نشسته دستاس میکرد و چیزی بیت
نیز میخواند . اوّل برای من شک پیدا شد که درین حالت او
چگونه بیت خواهد خواند؟ لاکن هنگامیکه من از دریچه سر خود را
پیش کرده صدا کردم . دیدم که هشتادش بشاش جواب
داد که چه میگوئی دختر خلیفهٔ خود را بگو که اندک گندم
مانده است . فی الحال ان شاء الله آرد را میرسانم
و به چنین خوش خلقی جواب داد که گویا هیچ تکلیفی بر
او نرسیده است . بعد از اندک ساعت دیدم که آرد را
بر سر گرفته خندان آمد و قول کرده در بین خم انداخت
خلیفه صاحبه او را صدا کرد که سرخم را بند کردی
یا نه ؟ زن همسایه جواب داد که بلی سر خم را پوشیده
بر سر او سنگ کلان را گذاشته‌ام . خلیفه صاحب
مخزن الفوائد ماه ششم ۶۰۰ صفحه


شماره ۱۱ ، ۱۲ ۸۷ جلد دوم، سال اول

گفت خوب کردی حالا رخصت هستی! زن همسایه جوا
داد: آیا دیگر گندم برای آرد کردن نمیدهید؟ خلیفه صاحبه
کتاب را دید، گفت: نه! حالا ضرورت نیست. چند روز
آرد داریم، در گرمی آرد زود خراب میشود . زن همسایه
گفت: به ده بیست روز هیچ خراب نمی شود. اگر
آرد میکنید بدهید. خلیفه صاحبه گفت: کمبخت یک روز
آرام کن درین گرمی دلت بیحال نمیشود. زن همسایه در جواب
نمیدانم عادتم شده روزیکه کار نمیکنم تمام جانم دردمیکند، و نان
هضم نمیشود. گفت: محموده
- من در دل خود گفتم که ملاحظه کنید که چه شکایت های
مصیبت کرده میشود. خلیفه صاحبه:
- گندم برای آرد میدهم لکن گندم اضافه پیدا شد
و تول آرد خنک کم. زن همسایه:
- گندم تر بود، اول که اندک گندم را در دستاس
انداختم دلدل شد این گرفت. بعد از ان گندم را گرفته


شماره ۱۱ ۸۸ جلد دوم، سال اول

خشک کردم، در بیرون بدین باعث دستاس نمیکنم که نپرد

در بین دالان دستاس میکنم، خلیفه صاحبه:
- حکیم از چند روز انتظار دارم که کدام مرکب والا از کوچه
بگذرد که پند بار گل زرد بگیریم که دالانرا سیم گل کنیم
دیگدان ها نیز خراب شده که شما می ساختید زن همسایه:
- گل زرد چه مشکل است؟ وقت چاشت که نزد
پدر هست (که نام پسرش بود) نان بُردم، از آنجا
یک تِگری گل خوب می آورم. زیرا که گل چوچے
پایش دارد. خلیفه صاحبه:
- اگر گل رسید، فردا عوض آرد کردن همین کار را بکنید!

زن همسایه:
- دعا کرده بر آمد بعد از اندک فرصت دیدم که خواهر
خورد هست یک تگری کلان بر سرش و مادر عقب
عقب او می آمد دختر را دیده در دلم خوف پیدا شد خبر
نداشتم که چه آورده است. لاکن بعجلت دویده از دروازه


شماره ۱۰۱ ۸۹ جلد دوم سال اول
روى را از سر او پائین کردم دیدم که گل ترجونی است
من گفتم که ترا خدا هدایت کند، این چه غضب کردى
اینقدر بار؟ درین بین زن همسایه نیز رسید همراه او
جنگ کردن گرفتم که ای زن در دل تو اینقدر رحم نیست؟
بساط دختر را ملاحظه کن و اینقدر بار را از خانه تا به اینجا
آوردن؟ اگر دختر اضافگیست یک روز برای او زهر
داده بکش! هیچ مادر اندر اینچنین نخواهد کرد؟
نکریرا که من از سر او پائین کردم خود دانستم ، خیلی
لعن و طعن کردم زن همسایه مرا بطور سرسری گفت که دختر
جان ما مردم غریبیم و این نیز دختر شخص غریب است
شب و روز کار ما بار برداشتن است حال اینقدر
گل چیست؟ این دختر تنها چارپائی ها را بر داشته
از یکجا بدیگر جا میبرد روز گذشته یک پله دستاس را
در خانه فلان همسایه برده بود. طفلان ما بمانند بچه های
امیرها نازک و نازدانه نمیباشند. اینحرف زن


شماره ۱۱ ۱۲ ۹۰ جلد دوم . سال اول
همسایه را شنیده خیلی نادم شدم و در دل خود اندیشیدم که
یا الهی این چه سبب است که برای ایشان نان شکم سیر سیر
میشود؟ باز اینقدر مضبوط و قوی چرآهستند؟
روزی من از خلیفه صاحبه جویان شدم، ایشان جوآ
دادند که این تمام کارهای محنت است، ما تمام روز و شب
بیکار افتاده میباشیم طعام را که خوردیم چون در شکم
میباشد هضم نمیشود، نه کامل گرسنه می شویم،
همیشه بیمار، گاه قبض گاه پیچش، هر روز حکیم میخوایم علاج
میکنیم دوا خوردن عادت کرده ایم، مزاجها ما مانند
گل نازک است باندک اشاره پژمرده میشویم. در هر سوتر
شکایتهای درد داریم. در گرمی بسبب درد سر حیرانیم از
دست چشم دردی بعذاب. نه اشتها داریم نه آرام
از دست مگس و پشه خواب کرده میتوانیم. از بسیار خور
دن
آب یخ و شربتیاس شکم ماست که دم کرد، شکایات
درد ریح صبح در شانه و چاشت در کمر و شام در زانو با


شماره ۱۱ و ۱۲
۹۱
جلد دوم سال اول
می آید. زمستان همراه خود سرفه زکام و زلوله پی
آورد، یک آرام طلبی ما را از تمام لذات و آسایشات
دنیا بی نصیب ساخته. در طعام صدها تکلیف میشود
لاکن با ندان خشک غریب لذت می یابد. صدها
زحمت برای خود خواب می آوریم و با اندک سرفه از
خواب بیدار میشوم و باز خیلی دیر خواب می برد
من حال این زن همسایه را دیده خیلی تعجب می کنم
دیروز من از سبب شدت گرمی پریشان بر بام
خود میگشتم دیدم که طفلان همسایه بر چارپایی خشک
یکی بالای دیگر خود افتاده نه توشک است و نه بالشت
خیلی مزه خواب رفته اند. از عروسی نا شش سال میشود
گاهی ازین همسایه خود شکایت بیماری را نشنیده ام.
در ماه سنبله هر قسم خانه که باشد ضرور دو سه نفر مبتلا
تب میشوند. لاکن گوش شیطان کر همسایه و طفلان او
گاهی دو وقته در خانه شان آتش ندیدم باز هم ما شاء الله

جلال الدین خان ۴۰۰ تخته


شماره ۱۱ و ۱۲ ۹۲ جلد دوم، سال اول
طفلان او توانا و تندرست اند. خلیفه صاحبه از من پرسان کرد که
این دختر خورد بخیال شما چند ساله خواهد بود؟ من جواب دادم
شاید ده ساله خواهد بود. خلیفه صاحبه:
- نه هفت هشت ساله خواهد بود؟ ببین که از شما کرده
کلان و تواناست حسن آرا:
- این حرف شما درست است، در خانه ما نیز حال نوکران
و خدمتگاران همچنین است که شما بیان کردید، خورده
خورده اینقدر تیار گشته اند که مشکل شناخته میشوند. محموده:
- آیا چه سبب است که شما مختار خانه و شکر خداوند که
هر چیز مهیا و در بدن شما آثار گوشت پیدا نمیشود؟ جاریه ها
صد دزدی کنند باز هم برابر صاحب خانه خورده و پوشیده
نمیتوانند. حسن آرا:
- البته چنین معلوم میشود که باعث محنت است لاکن بفرمائید
که کار خدمتگارانرا ما چگونه انجام بدهیم؟ اول از دست ما
پوره نیست. اگر زحمت کشیده کدام کاری کردیم


شماره ۱۱ و ۱۲ ۹۳ جلد دوم، سال اول
پس خویش و اقارب ما را بحقارت نظر خواهند کرد
محموده :
- شدن و نشدن را پرسان نکنید. انسان از گل نازک تر و از سنگ سخت تر است. بمانند ما زنانی اند که دستاس میکنند و دیگر صدها کار مشکل را به چنین آسانی انجام میدهند برابر اوشان هیچ مرد کار کرده نمیتواند و همین زنان اند که از جای برخاستن بر اوشان دشوار است. هر قسمیکه انسان عادت گرفت همچنان میشود. حقیر دانستن خویشان چندان اهمیت ندارد در بودن نوکر چاکر بدست خود کار کردن بخیال من در نزد مردم زیاده عزیز شدن است. چقدر خوب است که بدروازه نوکر و درون جاریه موجود باشد و بدست خود کار کردن را انسان عار نداند. خلیفه صاحبه را ببینید که دو نفر جاریه دارند و چند نفر شاگردان که اگر اندک اشاره برای ایشان بکند

بقیه از صفحه ۶۰


شماره ۱۱ و ۱۲ ٩٤ جلد دوم - سال اول
امید است که همه و پیشم در تکمیل آن کوشش خواهند
کرد. لاکن این بنده خدا برای آب خودشان میخیزد
این طرف خدارا چه خوب معلوم خواهد شد که ما این بنده
خود را چقدر عزت دادیم و همچنان او را تابع دارش
ساختیم . لاکن او چگونه بنده نیک من است که هیچ
غرور ندارد . خود را نا چیز میداند . حسن آرا :
:: کاریکه از دست خود انسان نشود پس چکند ؟
محموده :
جواب آرا فی الحال بر میشما دادم که بطرف
هر کار انسان رجوع کند آنرا بانجام رسانده میتواند مطابق
این شعر :
بهر کاریکه همت بسته گردد اگر خاری بود گل دسته گردد
مگر خیر در دنیا کسیر ا که خداوند دولت و عزت داده باشد
اگر کار های محنت زیاد را نکند با ز هم هزار ها کار خورد
خورد هست که بی زحمت انرا کرده میتواند. برای آنچنان

جلال الدین خان ۹۰۰۰ تخته


شمارهٔ ۱۱ و ۱۲
جلد دوم سال اول
کار بر خود تکلیف نکردن و به نوکر چاکر تکلیف کردن خیلی
عیب است.
زیرا اول انسان کاهل میشود و عادت آرام طلبی رفته
آهسته اضافه شده میرود.
دویم اینکه کاه یکه خود انسان مطابق خیال خود کرد میتواند
جاریه هرچند لایق و سلیقه دار هم باشد کرده نمیتواند. من قاعد
خود را چنین گذاشته‌ام هر قدر وقت که از خواندن و نوشتن
فارغ میشوم در آنفرصت ضرور چیزی کار میکنم. در سال
شده که لباس خود را خود برش کرده میدوزم در پختن نیز خوب
بلدیت حاصل کرده بودم لاكن حالا دو سه ماه شد که باز استعمال
من کم شده باز هم گوشت سرخ کرد میتوانم در خانه هر چیز که نو
ترکیب باشد من پخته میکنم. حسن آرا:
- شما پختن را نیز یاد دارید؟ محمود:
- چه خاک یاد دارم از برکت حلیفه چیزی یاد گرفته ام که گذران
میشود من چه که تمام شاگردان مکتب میدانند از ان کرده ایم


شماره ۱۱، ۱۲ ٩٦ جلد دوم سراج الاطفال

فردا در پغمان میله میکنیم تمام سامان آورده شده است خلیفه
صاحبم ام فرمودند: موسم گرم است. بدان باعث باید وقت
از کار خلاص شوید فردا شما نیز خواهید دید : حسن آرا :
- آیا سنبوسه هم پخته کرده میتوانی ؟ محمود :
- انشاء الله چنان سنبوسه پخته کنم که انگشتان خود را همراه
او بخوری . لاکن بگو که کدام یکی را پسند داری : شیرین نمکی
و یا کوفته ؟ حسن آرا :
- شهر بانو سنبوسه شیرین را چنان خوب پخته میکند که حیرت است؟

صبح خیزی حسن آرا
حسن آرا :
- من وقت آمده نمیتوانم زیرا از خواب ناوقت میخیزم : محمود
بمجرد شنیدن کلمه ناوقت بی اختیار خنده کرده گفت :
آیا شما هر روز وقت آفتاب برآید از خواب بیدار میشوید؟
حسن آرا :
باقی دارد


ایقاظ
الحمدلله «آئینه» بواسطهٔ این دو شماره جلد دوم خود را
اکمال نمود. تمنائی که بطرف نشر معارف وعلوم در دل
مضمرت نهاد خود داشت ! بر زبان و فعل نیز باظهار و
ثبوت رسانید. بعد ازین با چهرهٔ مصفاتر از سابق با زنا
مطبوعات عرض اندام میکند وخط و خال هر گونه علم و
معرفت را با انعکاس ضیای صدق تحلیل و تجزیه مینماید شماره
اول جلد سوم خود را با حروفهای دلچسپی کاغذهای مجلا
بمشاهده قارئین خواهد رسانید .
پس مشترکین معارف پرور است که جواهر اشتراک خودرا
که تاحال منعکس نساخته اند باید محاکمه فرمایند وگرنه از شماره آینده
دوکان استفاده شان را آئینه بندی نخواهد کرد و بآثار
معرفت شان ذخیره نخواهد گردید .
(اداره)


خاطرنشان
خواهشمندان محترم قیمت اشتراک را در کابل محاسبه وزارت معارف در سائر
ولایات بخزانه دولت سپرده رسید (قبض) آنرا بدارالتالیف انشا داده طلب مجله
مینمایند اما در خارج به نماینده خانها دولت علیه تادیه نموده خواهش مجله میکنند.
قیمت اشتراک بقرار ذیل است:-
سالیانه در داخل . . . . . هشت روپیه کابلی.
" خارج . . . . . . . شش روپیه کله دار یا دوروبله.
فی پاکت جلد در داخل 1/2 روپیه (45 پیسه) در خارج یکروپیه قیمت جنسی آن
ذیل :-
در مقابل اشتراک ده شماره یک شماره رایگان است (خواه وکلا
آئینه باشند خواه مشترکین.
همچنین براهل علم قلم کار ائینه رایگان معلمین معلمات طلاب طالبات ارزان ست (نصف)
اعلان
اشتهاراتیکه جهت علوم وفنون باشد: بهر پنج کلمه یک پیسه جهت تجارت وصنایع با سد بکیر؟
پیسه اخذ شده درج خواهد یافت. اشتهار تا یک مضمون از سه دفعه زیاده درج نخواهد گردید.


جلد سوم ، سال دوم
مقالات وارده بریاست
دار التالیف آمده پس
نمیگردد
اداره حق اصلاح
و درج مقاله را دارا
است
مجموعه
تاریخی ، علمی ، ادبی ، اجتماعی ، اخلاقی ، تربیوی
آئینه عرفان
باحث از مساعی علمی و انکشافات مدنی است که از طرف ریاست
دار التالیف وزارت معارف در هر ۱ ماه نشر میشود .
محل اداره : کابل بستان سرای - وزارت معارف - دار التالیف
برج جوزا ١٣٠٤ له
دار السلطنة كابل
مطبعه شرکت رفیق


FRONT
NO 370 A
K B
SPECIAL QUALITY
MANUFACTURED
FOR
AHMED ABDUL KARIM BROS
RANGOON CALCUTTA BOMBAY
MADE IN JAPAN


شماره ١٢
١
جلد سوم ، سال دوم

يك نظر به ثبوت تمدن ومعارف
يا (بقیه از شماره سابقی)
عن بحت يا درد المالتاليه
پروگرام دارالعلوم

١
صرف
عربی

٢
نحو
"

٣
منطق
"
ارسطو

٤
کلام
"
قدما و متاخرین

٥
حکمت نظریه وفلسفه قدیم
"
افلاطون و ارسطو

٦
فقه
"

٧
اصول فقه مع میراث
"

٨
تفسیر
"


شماره ۱۲ ۲ جلد سوم، سال دوم
۹ مناظره عربی
۱۰ علم البلاغه "
۱۱ تاریخ قرون اولی و وسطی فارسی
۱۲ جغرافیای عمومی و خصوصی "
۱۳ حساب باصول تازه "
١٤ هندسه مستویه "
۱٥ هیئت بطلمیوس
١٦ حقوق بین الدول عمومی فارسی
۱۷ حقوق بین الملل خصوصی "
۱۸ ادب عرب
۱۹ اصول انشاء و کتابت عربی فارسی
۲۰ تجوید
۲۱ عروض و قوافی عربی
۲۲ اخلاق عربی
۲۳ تصوف "


شماره ۱۲
۳
جلد سوم ، سال دوم

اینقدر بعد از قرائت جدول گفت که در آینده شاید مضامین ذیل
شامل پروغرام رسمی دارالعلوم گردد . اسم با مسمی خواهد شد :

۱ | اصول تفسیر
۲ | علم الوضع
۳ | حکمت طبیعیه
۴ | کیمیای عضوی و غیر عضوی
۵ | علم الاقوام
۶ | فلسفه علوم
۷ | الجبر
۸ | المثلثات
۹ | علم اجتماعی
۱۰ | علم اقتصاد
۱۱ | تاریخ ادب عالم
۱۲ | تشریح و فزیوتوری
۱۳ | تاریخ ادیان


شماره ۱۲
جلد سوم، سال دوم
بنا بر مصلحت وقت مختصرا گفتم:
- وابسته وقت است . یعنی وقت و احتیاج در
نظر گرفته خواهد شد .
سیاح هوشمند بساعت خود دیده گفت :
- ساعت یازده و نیم است. نیم ساعت دیگر وقت
داریم. آخرین سئوال من که با بتدالبسته است !
امیدوارم بی جواب نگذارید. با کمال مسرت و مفتخرت
گفتم :
- چشم مهربانی کنید!
- دارالتالیف از کدام تاریخ باین طرف دائر
است و تا امروز چه کرده ؟
بلا درنگ کتاب مواقف را کشادم. برای
تقویت میان صفحات و جلد (وقایه) سرصفحه سراج الاخبار
چسبانیده بودند. همین عبارتها را خواندم:
برای اطلاع ناظران کرام فهرست مؤلفاتی را که از

ترتیب سوسیس - شماره ۱۲ - س ۶ - ۶ بقیہ دارد


شماره ۱۲
جلد سوم، سال دوم
ابتدای دارالتألیف سنهٔ ۱۳۲۵ هجری الی الآن ۱۳۳۱ انجام
یافته و طبع رسیده در مکاتب دولت برای تعلیم اولاد
وطن مقدس مقرر گشته اند تحریر داشتیم ....» [ شمارهٔ
۱۷ سال دوم سراج الاخبار]
درین جدول اسم هژده کتاب ابتدائی را که در ظرف
شش سال تألیف یافته ذکر کرده
ممنون شده بملاطفت گفت :
معلوم میشود که دارالتألیف نیز سن رشد خود را حاصل
کرده بیست سال برای استحصال کمال یک مؤسسه
خواه علمی باشد خواه اداری خیلی باعث امید و مفخرت
است ، گفته میشود افغانستان از بیست سال باینطرف
در قید تألیف و ترجمهٔ کتب و علوم بوده همچنین قیاسًا دانسته
می شود که در ظرف شش سال ۱۸ کتاب بدست آورده
باشد؛ در شش سال دیگر امیر شهید بیست الی بیست و پنج
کتاب دیگر البته بوجود آمده ؟ یعنی در ظرف دوازده سال،