[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم

لا اله الا الله محمد رسول الله

سواد معاهده دولتین علیتین افغانستان و ایران

در مطبعه ماشین خانه مبارکه سنگی طبع گردید
عدد طبع اول
۳۰۰ جلد


بسم الله الرحمن الرحیم
سواد معاهده دولتین علیتین افغانستان و ایران
لا اله الا الله محمد رسول الله
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا
چون جهته جامعه اسلامیه، و روابط نژادی، و علایق
حسن مجاورت، و همسایگی دولتین ایران و افغانستان
اقتضا داشت، که مراودات حسنه و روابط دوستانه بین الدولتین
بوسیله انعقاد یک عهد نامه مستحکم گردد.
لهذا برای اجرای این مقصود مقدس اعلیحضرت شاهنشاه ایران


۲
جناب حاجی میرزا حسنخان محتشم السلطنه وزیر امور خارجه
و علحضرت امیر افغانستان جناب سردار عبدالعزیز خان
وزیر مختار و ایلچی معتمد خود را وکلای مختار خود تعین فرموده،
و مشارالیها پس از مبادله اختیار نامه‌های رسمی خود، فصول
ذیل را منعقد نمودند.
فصل اول ـ از امروز به بعد دوستی صادقانه و مناسبات حسنه
فیمابین ایران و افغانستان و اتباع دولتین
مزبورتین برقرار خواهد بود.
فصل دوم ـ سفرای کبار، وزرای مختار، و شارژ
دافرهای هر یک از دولتین معظمتین متعاهدتین
در دربار یکدیگر از کلیه حقوق و امتیازاتیکه بموجب
عادات و رسوم بین المللی معمول و مقرر شده‌است
بهره‌مند خواهند بود.
فصل سوم ـ اتباع دولتین معظمتین متعاهدتین خواه در موقع
مسافرت، و خواه در موقع اقامت مورد احترام


۳
واقع شده وکاملا در حمایت مامورین دولت متبوعة
خودشان خواهند بود.
فصل چهارم – اتباع دولتین متعاهدتین، مقیم یا مسافر در ممالک
همدیگر تابع قوانین محلی بوده مرافعه و مناقشه و جنحه
و جنایت آنها در محاکم عدلیه محلی ایران و افغانستان
رسیده گی و تسویه خواهد گردید، مامورین سیاسی
یا قونسلگری طرفین معظمتین بهیچوجه حق دخالت
در مسائل قضائی اعم از حقوقی و جزائی اتباع خود
در خاک یکدیگر نداشته و مرجع کلیه دعاوی اتباع
دولتین محاکم داخلی دولت متوقف فیها خواهد بود
فصل پنجم – دولتین معظمتین متعاهدتین حق خواهند داشت
قونسول جنرال، و قونسول، و ویش قونسول
یا وکیل قونسول گری برای اقامت در شهرهای
عمده و مراکز تجارتی مملکت یکدیگر مامور نمایند.
ولی مامورین مزبور وقتی شروع بانجام وظائف


۴
ماموریتی خودشان خواهند نمود، که مطابق معمول دوشه
متوقف فيها تصدیق نامه ماموریت آنها صادر شده
فصل ششم - اتباع دولتین در ممالک یکدیگر از کلیه خدمات
نظامی و سایر وظائفی که مخصوص با تباع داخله
هر دولت است معاف و مستثنی خواهند بود.
فصل هفتم - در صورت تقصیر فرار یکی از اتباع دولتین متعاهدتین
بمملکت دیگری، مامورین دولتین معظمتین
حق خواهند داشت که بوسیله مجاری سیاسی
اعاده او را بمملکت خود تقاضا نمایند، و از طرف
حکومت محلیه، ازین مساعدت خودداری
نخواهد شد، ولیکن مقصرین سیاسی ازین ترتیب
مستثنی خواهند بود.
فصل هشتم - برای استحکام مناسبات و دادیه و روابط
تجارتی طرفین متعاهدین عهود و قراردادهای
لازمه، راجع بمناسبات تجارتی و رسومات گمرکی


۵
و مبادلات پستی و تلگرافی، باسرع اوقات
ترتیب داده، و پس از امضا و تصدیق بموقع اجرا
گذارده خواهد شد.
فصل نهم - وقوع جنگ بین یکی از دولتین متعاهدتین
با دولت ثالثی، موجب حدوث خلل در روابط
دوستی و مودت بین الطرفین نبوده، وطرف
دیگر ملتزم خواهد بود، که از تسهیل موجبات موفقیت
دولت دشمن بر طبق قوانین بیطرفی احتراز کند.
فصل دهم - برای آنکه دوستی و اعتماد صادقانه موجوده
بین مملکت شاهنشاهی ایران، ومملکت پادشاهی
افغانستان، کاملاً مشهود گردد، دولتین
متعاهدتین مصمم شده اند، که کلیه اشکالات مهمه
و اختلافات حاصله بین خود را که بطرز مطلوبی
از راه مذاکرات سیاسی خاتمه پذیر نگردد، مطابق
مقررات و عادات بین المللی مسئله بحکمیت


۶
رجوع نمایند، و نیز متعهد میشوند، که از روی
صمیمیت کامل احکام صادره را بموقع اجرا گذارند
فصل یازدهم- این عهدنامه بنسختین بزبان فارسی نوشته میشود.
فصل دوازدهم- نمایندگان طرفین متعاهدین متعهد میشوند- که
در مدت سه ماه از تاریخ امضا، یا در صورت
امکان زودتر اسناد لازمه دائر بتصدیق عهد نامۀ
در طهران یا کابل مبادله نمایند، بناءً علیهذا
نمایندگان طرفین متعاهدین این عهدنامه را امضا
و مهر نمودند.
طهران- بتاریخ پانزدهم شهر شوال المکرم ۱۳۳۹
مطابق اول سرطان ۱۳۰۰ شمسی محل امضا
وزیر خارجه دولت علیه ایران
محتشم السلطنه
عبدالعزیز سفیر دولت علیه
افغانستان


۷
فصول الحاقیه
فصل اول - مقصود از عبارت فصل سوم این عهد نامه
(اتباع دولتین عظمتین معاهدتین، خواه در موقع
مسافرت و خواه در موقع اقامت، مورد احترام
واقع شده کاملاً در حمایت مامورین دولت متبوعه
خودشان خواهند بود) اینست که مامورین دولت
متبوعه میتوانند در حدود قوانین جاریه مملکت متوقف
فیها با مراجعه بمامورین مملکت مزبوره تسهیلاتی
برای اتباع خودشان فراهم نمایند.
فصل دوم - طوائف و ایلاتیکه سابقاً از افغانستان بایران
آمده اند، اعم از بربری و غیره، کما فی السابق
تبعه ایران میباشند - بربریهائیکه قصد مسافرت
بخاک افغانستانرا داشته باشند - بدون اینکه
تذاکر خود را بامضای مامورین افغانستان
مقیمین ایران برسانند، حق ورود بخاک افغانستانرا


نخواهند داشت، طوائف سرحدنشین که در خاک
دولتین ییلاق و قشلاق مینمایند، در مدت توقف
در خاک ایران، با آنها معاملۀ تبعۀ ایران، و در مدت
توقف در افغانستان معامله تبعۀ افغانستان خواهد شد
افرادیکه از افغانستان قبل از تاسیس سفارت دولت
علیۀ افغانستان در طهران بایران آمده و سکنی اختیار
کرده اند کما فی السابق تبعۀ ایران میباشند، تجاریکه
فقط برای معاملات تجارتی از افغانستان بایران
مسافرت نموده و در ایران اقامت دائمی اختیار
نکرده اند، و نیز بموجب اسناد محقق است، که
در دوائر رسمی بایران، با آنها معاملۀ تبعۀ ایران نشده ا
تبعۀ افغانستان شناخته خواهند شد. محل امضا
وزیر امور خارجه دولت علیه
افغانستان جنرال محمد ولیخان
سفیر فوق العاده و نماینده تام الاختیار
دولت علیه ایران
در کابل
یحیی معتمد


۹
فصل سوم - همچنین طوائف و ئیلاتیکه سابقاً ، از ایران بافغانستان
رفته اند کما فی السابق، تبعه دولت متوقف فیها
میباشند، و بدون اینکه تذاکر خود را بامضای
مامورین ایران برسانند حق ورود بخاک ایران را
نخواهند داشت، چنانچه همین ترتیب
نظیراً مطابق فصل دوم الحاقی نسبت بکلیه طوائف
و ئیلاتیکه سابقاً از افغانستان بایران آمده اند
مجری خواهد شد.
افرادیکه از ایران، قبل از تاسیس سفارت ایران
در کابل بافغانستان رفته سکنی اختیار کرده اند
کما فی السابق تبعه افغانستان شناخته میشوند -
تجاریکه فقط برای معاملات تجارتی از ایران
بافغانستان مسافرت نموده اند، و در افغانستان
اقامت دائمی اختیار نکرده اند، و نیز بموجب
اسناد محقق است که در دوائر رسمی افغانستان


۱۰
با آنها معامله تبعه افغانستان نشده است
تبعه ایران شناخته خواهند شد محل امضا
وزیر امور خارجه دولت علیه
افغانستان محمد ولیخان
آقا نصرالله اعتلاء الملک فرخ یار
ایلچی معتمد دولت علیه ایران
در کابل


۱۱

باسمه سبحانه
عبدالله المجاهد فی سبیل الله، امیر امان الله
پادشاه دولت علیه افغانستان، این عهدنامه
مودت را که مرکب از (۱۲) فصل و (۳) فصول
الحاقیه میباشد، و فیمابین ما، و اعلیحضرت سلطان
احمد شاه قاجار، شاهنشاه کل ممالک محروسه
ایران، بوساطت وکلای مختار دولتین
معظمتین، بتواریخ متعدده مندرجه‌اش انعقاد
یافته، تصدیق نموده اجرای بلا تغییر آنرا تعهد
مینمایم ۱۵ سنبله ۱۳۰۲ شمسی مطابق ماه محرم الحرام
۱۳۴۲ هجری محل امضای اعلیحضرت غازی
نقل مطابق اصل است محمود طرزی