نظامنامه
تذکره نفوس و اصول پاسپورت
و قانون تابعیت
در مطبع وزارت جلیله حربیه طبع شد
۱۳۰۱
سنه ۳


نظامنامه
تذکرۀ نفوس اصول پاسپورت
و قانون تابعیت
در مطبع وزارت جلیله معارف طبع شد
تعداد طبع . . . . . . . (۲۰۰۰)
سنه ۱۳۰۲


[BLANK PAGE]


نظامنامۀ
تذکرۀ نفوس و اصول مسافرت و قانون تابعیت
فصل اوّل تذکرۀ نفوس

قواعد عمومیه

۱ : — مقصد از دادن تذکرۀ نفوس برای اشخاص تبعۀ دولت
افغانستان در داخل و خارج افغانستان اینست که صفت
تابعیت شان معلوم باشد. مأمورین دولت با شخص
مذکور همراهی و تمامی زحماتی که در مسافرت بشخص مذکور
عائد شود. دور و زائل نمایند.


۲: ــ تبعهٔ افغانی چه در داخل و چه در خارج بگرفتن تذکرهٔ نفوس
یعنی تذکرهٔ تابعیت دولت متبوعهٔ خود
مجبور هستند .
اوّل :ــ در زمانیکه حساب معاملات خود را
با دولت قطع مینمایند نشاندادن تذکرهٔ
شان ضروریست .
دوّم :ــ در وقت تحویل نمودن محصولات دولت
باید تذکرهٔ خود را نشان بدهند .
سوّم :ــ در داخل شدن ملازمت دولت نی
چهارم :ــ در گرفتن پساپورت یعنی راهدار
برای سفر خارجه .
پنجم :ــ در گرفتن تقاوی .
ششم :ــ در داخل شدن بچه ها بکاتب .
۳ : ــ تشخیص تبعهٔ افغانی از روی تذکرهٔ نفوس میشود اگر
تذکره نداشته باشد پساپورت بجهت رفتن از
داخل بخارج و در خارج از یک مملکت بمملکت
دیگر برای او داده نمیشود .


۳
٤ :- تذکره نفوس برای تبعه دولت علیه
افغانیه داده میشود تبعه خارجیه بارعایت
نظامنامه قانون تابعیت نیز دارای تذکره
نفوس افغانی شده میتواند .
۵ :- برای تحریر اسامی نفوس واعطای
تذکره نفوس در افغانستان تشکیلات
ذیل موجود است :-
اول :- مدیر عمومی نفوس در وزارت داخله
دوّم :- مدیریت های نفوس در ایالت کابل
ونائب الحکومگیها وحکومتی های اعلی .
سوّم :- کاتبان موقتی نفوس در هر علاقه دار
افغانستان .
٦ :- رعایای افغانیه که در خارج ممالک افغانستان
سکونت دارند ، تذکره نفوس شان از طرف
سفارتخانه ها وقونسلخانه های افغانستان داده
میشود رعایای مذکوره در ظرف یک سال
مراجعت نموده تذکره نفوس خود را میستانند


٤

و قیمت معموله را تأدیه میکنند.
۷:— شخصی از رعایای تبعهٔ افغانستان که تذکرهٔ نفوس
خود را در داخل وخارج مفقود نماید برای او
لازم میشود که تابعیت افغانی خود را ثابت کرده از
جای معینهٔ اش تذکره تحصیل کند.
۸:— کسانیکه از رعایای تبعهٔ افغانستان درخارج
ساکن باشند و تذکرهٔ نفوس از قونسلهای
افغانستان حاصل میدارند هرگاه تذکره شان مهر
ونومرهٔ یکی از مأمورین افغانستان مقیم خارج را
نداشته باشد از درجهٔ اعتبار ساقط است.

وظائف تحریر نفوس

۹:— علاقه دار با نویسندهٔ نفوسیکه بماتحتی او مقرّراست
ومجلس علاقه داری وقریه دار با تمام نفوس ذکور متعلقهٔ
خود را بانام پدر وعمر هرکدام ازبیست ساله کمتر را درخانۀ
یک نام نویس وازسن بیست ساله واضافه را باچهرهٔ


در جدول مخصوص آن که دو قطعه میباشد بلفظ فارسی درج
مینماید تمیز کلی در چهره (علامۀ فارقه) است هرگاه علامه
فارقه داشته باشد ضروراً داخل شود سن نفری را هم
بواسطه که از روی تخمین نوشته میشود سعی نمایند که تقریباً صحیح
نوشته شود نفری خورد سال بسن نوزده سالگی برسند در
تذکره نفوس شان چهره و علامۀ فارقه که داشته باشند درج شود
۱۰ : ــ علاقه‌دار و نویسنده نفوس ماتحت او در جدولهای
نفوس مهر و امضا قریه‌دار و مجلس علاقه‌داری خود ها را
نموده یکی را بواسطۀ حاکم مافوق خود بمدیریت نفوس ولایات
و یا حکومتی اعلی که بدان مربوط است فرستاده و دیگری را
نزد خود نگه میدارد .
۱۱ : ــ از مدیریت ها ولایات و حکومتی های اعلی از روی جداول نفوس
که از علاقه داری برای شان میرسد تذکره هر شخص را تحریر
کرده بذریعه حکام بر علاقه داران می سپارند علاقه دار
اعلی العجله بوساطت قریه دارها براءهائی تقسیم و قیمت آنرا
از اهالی استحصال کرده در خزینه حکومتی همان محل
تودیع و تسلیم مینمایند و رسید آنرا بذریعه حکام مافوق


۶
خود بمدیریت نفوس متعلقه خود فرستاده
برای خود سند حاصل دارند .
١٢ :- قیمت تذکرۀ نفوس یکقران تعیین گردیده .
١٣ :- قیمت دیگر تکت های محصولی نفوس (مثل تکت منظور
خدمت تکت برخواست موقوفی تکت انجام خدمت
تکت بر اخوست فوتی و فراری نوکر و کیفیتی ) که سابقاً
گرفته می شد از ابتدای (۱۳۰۱) بالکل معاف گردید
که در آینده گرفته نمیشود .
١٤ :- از مدیریت های نفوس ولایات و حکومتی ها اعلی
در سال دو راپورت مختصر نفوس متعلّقۀ خود را بمدیریت
نفوس عمومیه در ماه سنبله و حوت بتفصیل ذیل میفرستند :-
الف :- از تولد الی نوزده ساله تعداد نفوس .
ب :- از بیست ساله الی سی ساله بقرار تفریق که
تعداد نفوس هر سالۀ آن علحده علحده
معین باشد .
ج :- از سی و یک ساله الی سی و پنج ساله
تعداد نفوس جلتاً .


د:- از سی و شش ساله الی چهل ساله تعداد نفوس.
هـ:- اضافه از چهل سال تا قدر عمر شان
باشد یک سیاهه مجموع تعداد نفر.
و:- تعداد نفوس معیوب.
۱۵:- علاقه داری یک راپورت فوتی و فراری
و معیوبی و نو وارد و نقل مکان و تولدی و چهره نفری
که جدید بسن نوزده سالگی برسند دو ماه در دو ماه
بمدیریتی که بآن مربوط است ارسال کنند
و ازان مدیریت بمدیریت عمومیه نفوس در
ماه سنبله و ماه حوت دو راپورت مختصر
(بدون نام نویس) روانه میدارند، معیوب
شخصیست که قابل نظام نباشد.
۱۶:- اگر از موعد مقرره در فرستادن راپورت مذکور
از مدیریت ها ولایات و یا حکومتی ها اعلی بمدیریت
عمومیه نفوس تعطیل و تاخیر شد مدیر و سرکاتبان همان
مدیریت تعزیر میشود.
۱۷:- قریه دار و اشخاصی که نفوس تعلقه خود را قلمداد مینمایند


۸
در صورتیکه اغماض نموده بعضی را از قلم بیندازند یا برغلط فوتی و یا معیوب قلمداد کنند آنها تعزیر میشوند. وخودنفری اگر نام او در جلب نامه عسکری آمده باشد و همراه قریه دار ساختگی و کار سازی کرده باشد تعزیر واگر نام شان در جلب نامه اخذ عسکری نیامد نیز تعزیر شود.
اخذ عسکر
برای خدمات عسکری هر قدر نفری که بکار شود از وزارت حربیه قبل از ماه قوس ضرورت اخذ عسکر سال آینده را بمدیریت عمومیه نفوس اطلاع میدهد مدیریت مذکوره بموجب اطلاع وزارت مشار الیها واجازه وزیر داخله تقسیم عسکری هر ولایت را بمدیریت های نائب الحکومگی وحکومتی های اعلی مینمایند سیاهه ضرورت اخذ عسکر به تعداد معین که از وزارت داخله بنائب الحکومه گی ها وحکومتی های اعلی میرسد مدیریت نفوس هر علاقه تقسیم محل مذکور را بحضور مجلس مشوره نائب الحکومگیها وحکومتیهای اعلی بنماید مدیریتهای مذکور بموجب اطلاع مدیریت عمومیه


۹
نفوس تقسیم علاقه متعلقه خود را نموده بجزو دفتر جذب تا
بواسطه حاکم برای علاقه دار ها میفرستند که بموعد
معین اشخاصیکه برای ملازمت عسکری اخد شده
اند بان مدیریت حاضر شوند .
۱۹ :- اخذ عسکر از روی سنین ده میشود مثلاً نفری که برای
عسکری بکار شود از اشخاصیکه در همان سن باشند
گرفته میشود اگر تعداد مطلوب پوره نکرد از سن
بالاتر آن علی الترتیب تا جائیکه پوره شود گرفته میشود
اگر نفوس یک سن از تعداد مطلوب که برای عسکر گرفته
میشود اضافه باشد تجویز اخذ آن باختلاف نومره ها از
مدیریت عمومی نفوس بمدیریت های ولایات و
حکومتی های اعلی فرستاده میشود که بهمان قرار اخذ
عسکر یه بترتیب و تقسیم بطور عادلانه شود .
۲۰ :- علاقه دار ها بموجب اطلاع مدیریت که بآن مربوط است
بذریعه قریه دار ها جمع آوری نفر یرا کرده بمدیریت
مذکوره میفرستند و سند وصول آنرا
حاصل میدارند .


۱۰
۲۱ : — مدیریت ها ولایات و حکومتی های اعلی هر قدر نفر که حاضر
و موجود میشوند علی الترتیب برای قوماندانهای کلان
عسکری ولایات و حکومتی های اعلی فرستاده
رسید جهت سند خود حاصل میدارند .
۲۲ : — بدون ملازمان دولت که تفصیل آن در ذیل تحریر شده است
هیچ شخص رعایای دولت علیه از خاندان شاهی و
سادات و علما و اہل ہنود وغیرہ از عسکری معاف
نمیشود و اقوامیکه بعوض نفوس خود مبلغ نقد
قبول کرده اند مبلغ قبولی شان گرفته نمیشود و بقرار
نظامنامه هذا اتخاذ عسکری از نفوس شان میشود
اشخاص واقوامیکه فرمان معافی داشته باشند
ہم معاف نیستند .
ملازمان دولت که معاف میباشند از قرار ذیل است
الف : — معلمین و مامورین معارف باشند
ب : — نفری که دخل نظام ملازمت داشته با
یا در شعبه های نظام خدمت کند مثل ملازمان
ماشین خانه و پیاده های میگزین و جبا خانه و
مهر امیر حبیب الله
مهر المعتصم بالله لمینت مصطفه


۱۱
تحویلخانه های نظامی وملازمین شفاخانه ها
نظامی.
ج:- نفری پیاده های پوسته و پیاده های
تلكراف وتيلفون .
د:- نفری که در خارج برای خدمت دولت رفته
باشند .
ه:- عملۀ انشآت .
و:- منصبداران پولیس وکوتوالی وطلبای
مكتب حربيّه .
ز:- ملازمان کوتوالی که قبل از ظاهر گردیدن نام
شان باخذ عسکر داخل ملازمت کوتوالی
شده باشند وسن شان آنها از (۲۴)
سال اضافه باشد مشروط برینکه دو سال ملازمت
کوتوالی را اکمال نمایند .
۲۳:- قبیله دار ومردم کوچی ده نشین و مالدار مثل قریه دارها
ماتحت قبیله دارهای خود در اجرای مواد نظامنامه
هذا مسئول بوده نفری برای عسکری میدهند .


۱۲
٢٤ - کسانیکه یکدفعه داخل عسکری گردیده میعاد معین خدمت
نظام را نموده اند دیگر دفعه بخدمت خواسته نمیشوند
اگر یک خدمت مهمه مثل محاربه پیش شود در انصورت
بر همه اهالی ملت خدمت مذکوره لازم گردیده تو
موقتاً برای چنین خدمت بعد از اعلان احضار محاربه که
از حضور شود حاضر خواهند شد .
٢٥ - نفری که میعاد خدمت عسکریرا پوره نمایند در ولایات
و حکومتیهای اعلی قوماندانیهای کلان عسکری سند
اکمال موعد ملازمت شانرا میدهند .
٢٦ - شخصی که بقرار قاعده (۱۹) اسم آن در نفوس
اتخاذ عسکری معین شود یا خودش راسا یا عوض
آن بقرار شرایط معینه اش داخل نظام شده موعد
خدمت عسکریرا پوره کند و یا بدل عسکری مبلغ چهارصد روپیه
کابلی نقد تحویل خزانه نماید تا دولت وکالتاً برایش
عوض بگیرد عوض عسکری بشرایط ذیل منظورست:
الف :- هر زمانی که فرار کند شخص اصل جلب میشود
که یا دیگر عوض یا بدل نقد ــــــ


۱۳
چهارصد روپیه بدهد یا خود شخص بالذات خدمت
عسکری را نماید -
ب:- بهر تاریخیکه خود او و و یا عوض دیگر آن حاضر
شود از همان تاریخ تا دو سال خدمت
عسکریرا اکمال نماید
ج :- اگر اسلحه دولت را عوضی مفقود کند و یا در حین
فرار شدن با خود ببرد تاوان آن بذمه شخص
اصل است .
د :- سن عوضی قریب بسن نفری که بقرار نظامات
جلب می شود خواهد بود .
هـ :- عوضی اگر در حین داخل بودن ملازمت
عسکری فوت شود و تاریخ اکمال خدمت
آن به سر رسیده باشد دیگر بشخص اصل
تکلیف نیست .
و :- کسی که قبلاً دورهٔ خدمت عسکریرا اکمال
کرده باشد عوض شخص دیگر منظور نمی گردد
ز :- بوقت اعلان حرب شخص عوضی که تعلیم


۱۴
یافته فن حرب است حاضر شود.
ح :— بعد از اعلان حرب بدل نقدی منظور
نیست .
۲۷ :— اشخاصیکه بیکس مطلق باشند و توان تادیۀ
مبلغ مقرر بدل عسکری را نداشته باشند
بقرار مجلائی که دران مهر و امضا قریه دار و علاقه دار
و مجلس علاقه داری باشد قبل از داخل شدن ملازمیت
نظام معاف میشوند باینصورت که مجلائی فوتی و
فراری و بیکسی را بکاتب نفوس محلی خود بدهد کاتب
مذکور بعد از ان که مطابق قانون فوق ملاحظه کند اجرا
نموده خط معافی بدهد و بعد از داخل شدن مسلک
نظام مجلای اینچنین اشخاص منظور نمیشود بیکس شخصی
گفته میشود که بخانه خود پدر و خسر و برادر و عم و مامان قابل
خدمت عسکری نداشته و یا اقارب مذکورین
بقسم نفوسی در سلک عسکری ملازمت شان باشد
۲۸ :— کسانیکه باخذ عسکر اسم شان ظاهر و برای احضار آنها
میعاد گذاشته میشود اگر برفق مادۀ (۲۷)


۱۵
نظامیانیکه نفوس بیکسر مطلق باشند باید بموعد مذکوره
مجلای بیکسی خود را اکمال و بکاتب نفوس منسوبه اش
تسلیم کنند همچنان کسانیکه ارادۀ تأدیه مبلغ بدل عسکری را
داشته باشند در اثنای میعاد جلب نامه مبلغ بدل
عسکریرا برسانند بعد از پوره شدن مدت میعاد جلب نامه
در صورت حاضر بودن مجلای شان و مبلغ بدل
عسکری منظور نمیشود و در سلک عسکری ادخال
می شود اشخاصی که حاضر محل نبود از زمان حاضر شدن
پوره شدن میعاد مذکور حساب میشود.
۲۹:- مدیریتهای نفوس در عوض نفری که مبلغ نقدی
بدل عسکری را تأدیه مینماید و بقرار قاعده (۲۷)
بباعث بیکسی معاف میشوند و یا بعد از تعین اخذ عسکری
فوت شوند بقرار قاعده (۱۹) از جائیکه اثنای
اول عسکری تمام شده شروع نموده بقرار
تجویز و ترتیبی که از مدیریت عمومی نفوس برای
او در باب اخذ عسکر هدایت شده دیگر نفری
تعین نموده بعلاقه دارها جلب نامه میفرستند

مهر محمد حسین خان
مهر محمد علی خان نایب نفوس


۱۶

که جمع آوری شود و را پورت آنرا بمدیریت عمومیه
نفوس ارسال میدارند .
٣٠ :- در جلب نامه اخذ عسکر میعاد احضار معین میگردد
علاقه دار بذریعه قریه دارها اشخاصی را که برای
عسکر اخذ میشوند اطلاع میدهند اگر شخصی
در میعاد معین حاضر نگردیده معطلی نمود
تعزیر میشود اگر خود را پنهان کند محصل مقرر
گردید او را دستیاب و احضار کند علاوه
دیگر تعزیر داده میشود .
٣١ :- اگر بعضی نفری بوقت اصدار جلب نامه اتخاذ
عسکری حاضر نباشد هر زمان که بجای
مسکونه خود بیاید قریه دارا و را اطلاع نماید
که داخل ملازمت نظام گردیده موعد بلاز
خود را پوره نماید .
٣٢ :- افرادی که در حین اصدار جلب نامه اخذ عسکر
حاضر نبوده بولایات و محالات بعیده رفته باشند
هر زمان محل مسکونه شان حاضر شوند باید قریه دار


۱۷

یا رئیس مجلس و یا علاقه‌دارشان آنها را بمدیریت
نفوس مربوطه حاضر نمایند که داخل سلک عسکری شوند
اگر از طرف قریه‌دار یا رئیس محلی و یا علاقه‌دار یا حضماً
آنچنان اشخاص غفلت شود آنها را تعزیر داده شود
و اگر از طرف خود آنها اهمال شود خود آنها تعزیر میشوند
میعاد منظوری مجلاسی بکسی و عوضی و بدل نقدی
این اشخاص از زمان اطلاع قریه‌دار و علاقه‌دار
محسوب میشود.
۳۳:- اشخاصیکه باعلان اول و دوم و سوم احضار حرب
حاضر نشوند در هر مرتبه نسبتاً تعزیر میشوند.
۳٤:- غیرحاضران عسکری بموجب قانون موضوعۀ
وزارت حربیه بذریعۀ ملازمان عسکری استجلاب
می شوند.
۳۵:- کسانیکه از ملازمت عسکری فرار نمایند بعداً
چهار ماه که اوقات تفحص شخص مفرور است
از وزارت حربیه بوزارت داخلیه اخبار
میشود، وزارت داخلیه برای ادارۀ نفوس


۱۸
مرکز همان ولایت منسوبۀ شخص مفرور اشعار مینماید
ادارهٔ نفوس مرکز ولایت مجلای شرعی که
حاوی بر قضیۀ شخص مفرور است ضبط دائره خود
نموده از همان علاقه داری که مسکن شخص مفرور
است عوضش را از همان سن بطور عادلانه که
در مادۀ (۱۹) نظامنامه اخذ نفوس مسطور است
انتخاب نموده بر جیش ارجاع میشود. در حین
گرفتاری شخص مفرور تعزیر میشود.
۳۶ : اشخاصیکه سابقاً در سلک عسکری بوده موعد
ملازمت عسکریرا اکمال نکرده از ملازمت خارج
گردیده باشند و نام شان بخدمت عسکری
ظاهر شود تکرار بملازمت عسکری داخل گرفته
میشوند.
۳۷ : اشخاصیکه بقسم منصبداری در سلک عسکری
ملازمۀ شان بوده و موقوف گردیده اند اگرچه
خدمت خودرا تا اکمال ملازمت عسکری ننموده
باشند و خدمت عسکری بنام اوشان ظاهر


۱۹
گردد مجدداً در جمله عسکری گرفته میشوند.
۳۸:- عوضیها بی عمری که داخل ماشینخانه گردیده اند
و حال نام شان در خدمت عسکری ظاهر شود معاً
هستند.
۳۹:- عوضیها بی موقعی که از ملازمت عسکری
و ماشینخانه خلاص شده اند و نام شان در خدمت
عسکری معلوم گردد باکمال میعاد معین خدمت
نظام مجبوراند.
٤٠:- در مواضعی که علاقه دار علیحده مقرر نیست و تنها حاکم
اجرای امورات همان تعلقه را مینماید، یکنفر
نویسنده نفوس بماتحتی آنها مقرر است. حکام
مذکوره با نویسنده نفوس مثل دیگر علاقه دارها اجرا
قواعد اخذ سیاه تحریر نفوس و قانون اتحاد
عسکری را ایفا مینماید.
٤١:- استحصال سیاه نفوس و اتحاد عسکر در شهرها
بذریعه مامورین بلدیه و نویسنده نفوس یکه
بمیت آنها موجود است بقرار قواعد فوق اجرا میشود.


۳۰
فصل دوم حصول پساپورت
٤٢ : - برای عموم رعایا در ایالت کابل و ولایات حکومتی‌های اعلی و حکومتی‌های کلان قوماندانیهای کوتوالی بموجب تذکره نفوس پساپورت میدهند و در محالات و علاقه‌جات بجائی‌که هنوز تشکیل کوتوالی نشده باشد حاکم درجه اول و دوم و سوم الی علاقه‌دار که از کوتوالی برای آنها اجازه دادن پساپورت شود پساپورت مخصوص کوچی و کرائی‌کش‌ها و اجوره‌کارها را بموجب تذکره نفوس داده میتوانند .
٤٣ : - برای مأمورین و ملازمین دولت علیه افغانستان از مستخدمین دائره وزارات بدون اجازه وزرا و از ولایات بدون استیذان نائب‌الحکومه‌ها و حکام اعلی پساپورت داده نمیشود و احدی از رعایا دولت علیه افغانیه بدون پساپورت دولت ممدوح در خارج رفته نمیتوانند .
٤٤ : - پساپورت مأمورین سیاسی از وزارت خارجه


۲۱

به امضای مستشار وزارت مذکوره داده میشود.
ماده ۵:-- در پسپورت مامورین سیاسی که تا شناخته
شوند رسم چهره شان ضروری است و در پسپورت
سائر رعایای دولت علیه باستثنای پسپورت
مخصوص کوچی و کرایه کش و اجوره کارها آنقدر
رسم چهره شان ضرورت ندارد.
ماده ۶:-- اطفال صغیر که در تبعیت یکی از اقارب کبیر خود بخارج
میروند اسم آنها داخل پسپورت همان شخص کبیر
میشود از تادیه محصول پسپورت معاف میباشند
شخص کبیر بدارن ضمانت در بردن اطفال
مجبور است.
ماده ۷:-- رفقای صاحب پسپورت مراد عائله و اولادی که
از پانزده سالی خورده تر است میباشند که در صحیفه
جدول مخصوص آن درج میشود. و محصول پسپورت
علیحده از آنها گرفته نمیشود.
ماده ۸:-- اگر زن مسلمه با محرم خود بخارج مسافرت نماید
و محرمش فوت کند و بخواهد بافغانستان مراجعت نماید


۲۲

مامورین دولت افغانستان مطابق پساپورت
و تذکره محرم او تصدیق نامه برای تسهیل عبورش
مجاناً با و میدهند اگر تذکره و پساپورت شوهرش
موجود نباشد مطابق اسنادیکه دلالت بشان
تبعه افغانیه را داشته باشد و یا بتصدیق یکنفر
سرشناس برایش سند تسهیل عبور مجاناً داده میشود .
٤٩ :- اشخاصیکه از تبعه دولت افغانستان قبل از جاری
شدن پساپورت در ممالک خارجه رفته باشند
اگر سند دولتی که در سابق در عوض پساپورت جاری بود
نداشته باشند از قونسلها و یا سرحد دارهای
افغانی پساپورت گرفته بداخل افغانستان آمده میتوانند
٥٠ :- رعایای افغانیه که قبل از تأسیس و اعلان این نظامنامه
در ملکت خارج سکونت دارند تا زمانیکه در آنجا اقامت
دارند بگرفتن تذکره نفوس تابعیت افغانیه که در
ماده (۹۱) قانون تابعیت معین شده مکلف
شمرده شده اند وقتیکه بدولت خود اراده آمدن کنند
و یا بیک دولت دیگری بروند در آنصورت باید


۲۳

از سفارت و یا قونسل افغانیه مقیمه آن دولت
پساپورت حاصل کنند و قیمت پساپورت را بدهند.
۵۱ :- اشخاصی که بموجب پساپورت بخارج بروند سفرا و
قونسلهای دولت علیه آنها را شناخته عند اللزوم
معاونت و تسهیلات بر اآنشان مینمایند.
۵۲ :- رعایای افغانیه که بموجب پساپورت از دولت
خود بخارج میروند برای آنها لازم است که زمان
رسیدن بخارج اگر در همان محل مسافرتش یکی از نماینده
های افغانی موجود باشد پساپورت خود را در سفارتخانه
ویا قونسلخانه و یا نزد وکیل التجاره ها برده بدون محصول
به ثبت دفتر آنجا برسانند تا نماینده افغانی از داخل
شدن این شخص در آنجا واقف باشد.
۵۳ :- شخصی که پساپورت خود را ضایع کند بموجب تذکره
نفوس اگر در خارج دولت باشد از سفارتخانه ها
وقونسلخانه های دولت علیه و هرگاه بداخل مملکت
باشد از مواضعی که پساپورت داده میشود پساپورت
جدید حاصل کرده میتواند.


٢٤
٥٤ :— در صورتیکه یکی از رعایای افغانیه بخواهد که در مملکتی
استقامت نماید تا میعاد پوره شدن یکسال از رو
تاریخ پسپورت و بعد از پوره شدن میعاد پسپورت
لازم است که از سفارتخانه و یا قونسلگری
افغانستان که در انجا باشد پسپورت خود را بهمان
حوزه رو کرده و بقرار ماده (٥٣) پسپورت جدید
حاصل دارد.
٥٥ :— رعایای افغانی در صورت مراجعت بوطن خود بدون
محصول اگر در محل مسافرتش قونسلخانه یا سفارتخانه
موجود باشد پسپورت خود را ثبت دفتر همان نماینده
میدارد و اگر در محل مسافرتش قونسلخانه و یا سفارتخانه
موجود نباشد سر حد دار در حین دخول بخاک افغانستان
تنها بهمان اصل پسپورت او اکتفا نموده ممانعت
کرده نمیتواند.
٥٦ :— دولت علیه افغانستان بتمام دول متحابه طلاع
میدارد که هر گاه پسپورتی که دارای مهر و امضای
اداره پسپورت افغانستان نباشد از درجه اعتبار


۲۵
ساقط است و همچنین پسپورت که از طرف نماینده
های افغانی برای تبعه افغانی که در خارج اقامت دارند
داده میشود هرگاه دارای تکت و مهر اداره مذکور
نباشد معتبر گفته نمیشود.
۵۷:- قونسلها از هر جهت آنچه راجع باخذ قیمت در
درخواست نمودن پسپورت و ویزه و تکت باشد
بوزارت خارجه مسئول است.
۵۸:- نماینده های خارجیه در هر سه ماه صورت حساب
پسپورت و ویزه خود را بوزارت خارجه اطلاع
خواهند داده و خواهند نوشت که چقدر اسامی در دفتر
آنها قید شده است و چقدر پسپورت بمصرف
رسیده است و چقدر پسپورت خارجه را
ویزه کرده اند.
۵۹:- محصلین و شاگردان افغانی که در مدارس خارجه تحصیل
میکنند مجبور نیستند که در هر سال پسپورت خود را
در هر نقطه که مأمورین سفارتی یا قونسلگری افغانی
است تجدید نمایند شاگردان پس از اتمام تحصیل خود


٢٦

یا زانیکه میخواهند موقتاً بافغانستان بیایند
تصدیق نامه مجاناً از مامور سفارت یا قونسلگری مزبور
باین مضمون خواهند گرفت که حامل این ورقه بفلان
محل وارد شد و در فلان مدرسه تحصیل مینماید تاریخ شهادتنامۀ
را نیز معین میدارند . در صورت مراجعت از افغانستا
مجبور میباشند که پساپورت که برای طلبه
معین شده حاصل کرده و قیمت آنرا که دو روپیه
معین شده است تادیه نمایند .
٦٠ : - پساپورت قانونی دارای نمبر شماره پساپورت
و مهر و امضای مامورین اداره پساپورت میباشد.
٦١ : - قیمت پساپورت و تکت ویزه نظر باجرت مصار
در یکسال از اینقرار است .
الف : - نفری داخلۀ .
درجۀ اوّل : - سیاح و تجار و اشخاص
متمول بیست روپیه
درجۀ دوم : - محصلین و شاگردان مکاتب و سیا
رعایا باستثنای نفری قراء سرحده دو روپیه .


۲۷
ب :ـ نفری خارجه
اول :ـ تکت ویزه که در پساپورت تجار
و سیاح و شخص متمول تبعه خارجه نصب میشود
پانزده روپیه
دوم :ـ زوار حجاج کرایکش گادیبان کفتر
سرحدی ، مزدور کار و غیره تبعه خارجه که از
طرف وکیل التجاره یا سرحد دار ورقه عبویه برا
شان داده میشود دو روپیه
۶۲ :ـ اشخاص تبعه دول اجنبیه که پساپورت دولت خود را
داشته باشند سفرا و قونسلهای دولت عندالایجا
بعد از استیذان در پساپورت شان ویزه یعنی
(ملاحظه شد) نموده تکت ویزه نصب نمایند
و بعد ازان بدولت افغانستان آمده میتوانید و در جاے
ورود بافغانستان حتماً باید ویزه نماینده هاے افغا
مقیم خارجه را در پساپورت خود داشته باشند،
بمامورین سرحدی افغانستان ارائه بدهند.
۶۳ :ـ اشخاص تبعه دول خارجه که از افغانستان بخارج
شرایط سرحداری طبق مراسم سلف


۲۸
مملکت افغانیه میروند در پساپورت شان برکز تکت ویزه
از وزارت خارجه نصب نمیشود و در ولایات
از مأمورین خارجه بتصویب نائب الحکومه ها و در جائیکه
مأمور خارجه نباشد بذریعه حاکم کلان تکت ویزه
نصب میشود .
۶۴ :— افراد تبعهٔ خارجه که سن شان بالغ از پانزده سال باشد
باید پساپورت جداگانه حاصل نمایند و مطابق
مادهٔ (۶۲) بویزه نماینده افغانی مقیم خارج رتشا شده
داخل سرحد افغانی شده میتواند اگر خلاف قواعد
فوق رفتار نمایند داخل افغانستان شده
نمیتوانند.
(۶۲)
۶۵ :— نفری تبعهٔ دول اجنبیه بموجب پساپورتیکه بقاعده
توضیح یافته جنیکه داخل مملکت افغانستان میشود
در مواضعیکه از (۲۴) ساعت اضافه اقامت نمایند
در کابل بکوتوالی و در نائب الحکومه گی ها و حکومت ها بحاکم
و کوتوالی همان جای راپورت خود را بدهند برای
اینطور اشخاص ورقهٔ اذن اقامت از مواضع مذکو

در شش ماه بروی عمل در آید معاف است


۲۹

داده میشود ، و بموجب آن ورقه اقامت نموده
میتوانند .
۶۶ : — پساپورت نفری دول خارجه که بداخل مملکت افغا
باشند و ضایع شود مطابق ثبت و نمبرن که در حین
ادخال بسرحداری ثبت شده از کوتوالی همان
محل سند اجازه اقامت داده میشود اگر ثبت
آن نباشد الی تحقیقات در کوتوالی قوماندانها
ایالات افغانستان در زیر حراست خواهند بود.
۶۷ : — در سرحدات دولت افغانستان و دهات سرحد
که اتباع دولت علیه افغانستان برای شغل و کار خود
بدهات خارجیه مجاور سرحد بروند پساپورتهای مخصوص
بنام (پساپورت قراء سرحدی ) برای یکسان
داده میشود ، و تا یکسال بموجب آن هر قدر بخارج
رفت و آمد کنند میتوانند و بعد از انقضای
یکسال پساپورت جدید حاصل نمایند .
۶۸ : — قیمت پساپورت قراء سرحد (یکروپیه کابلی)
است این پساپورت قراء سرحدی باشخاصیکه


۳۰
سکونت آنها بیشتر از ده گروه دور از خط سرحد
میباشند داده میشود .
۶۹ : - محل اعطای پسپورت قراء سرحدی علاقداران
محلی و یا سرحد داران همان محل است دادن پسپورت
قراء سرحدی که برای اهالی قراء سرحدی داده میشود
بدیگری داده نمیشود.
۷۰ : - گمر اکشر و کوچی ها و حجاج و زوار و طلبه وقتیکه بخارج
میروند در یکسال ( دو روپیه کابلی ) میدهند و پسپورت
مخصوص آنرا حاصل میدارند سرحد دار پسپورت
آنها را بمهر مخصوص سرحد داری که از اداره مرکزی
پسپورت با و سپاریده شده است نشانی میکند
این پسپورت تا احتیاج بملاحظه نماینده های
افغانی مقیم خارج ندارد .
۷۱ :- پسپورت گمر اکشر و کوچی و حجاج و طلبه در ایالت
کابل و ولایات و حکومتی های او حکومتی های کلان از
قوماندانیهای کوتوالی و در محالات و علاقه جات بجائیکه
تشکیل کوتوالی نشده است از طرف حاکم درجه اول

[Margin:]
حدود سرحدی نظیر رقم ۳۷ مؤلف.


۳۱
دووم وسوم الی علاقه دار وسرحد دار بموجب تذکره
نفوس داده میشود.
۷۲ :- کراکش و کادیبانها اتباع خارجه که از هر طرف
در افغانستان آمد و رفت دارند در ظرف یکسال
(دو روپیه) داده از وکیل التجارت و یا سرحد دار
دولت افغانستان ورقه مخصوصه عبور حاصل
میدارند زمانیکه میعاد ورقه مذکور پوره شود لازم است
که (دوروپیه) دیگر داده ورقه خود را تجدید نمایند.
۷۳ :- سرحد داران افغانستان را حکم است که علی العموم
پسپاپورت تبعه خارجه و داخله را که از سرحد
عبور مینمایند در کتاب مخصوص تذکره و پسپاپورت
سرحدی خود ثبت و قید نموده متوجه میباشند
که پسپاپورت و ویزه مطابق نظامنامه آن باشد
سرحد دار افغانستان که مطابق ماده (۷۴)
علم خود را بر صحت پسپاپورت رساند و از قرار
ذیل درج دفتر خود مینماید :-
الف :ـ نمبر شماره و موضعیکه پسپاپورت داده شده است


۳۲
ب:- تاریخ ثبت دفتر مذکور.
ج:- اسم صاحب پسپورت و اسم
پدرش
مادة ٤:- برتبعة افغانی لازم است که در حین داخل و خارج
شدن بافغانستان دارای پسپورت قانونی
دولت متبوعة خود باشند. برای مامورین سرحدی
یک یک طغرا مهر (ملاحظه شد) داده شده است
که حین عبور و مرور مترددین از سرحد افغانی سرحد داً
بمهر مذکور پسپورت و ویزه را نشانی میکند.
ماده ٥ :- سرحد دار افغانی که پسپورت افراد تبعه خارجه را ثبت
میکند محل عزیمت او را در داخل افغانستان برای
اداره مرکزی پسپورت به پوسته اول طلاع
مینماید و همچنین اداره مرکزی برای وزارت خارجه
اطلاع میدارد.
مادة ٦ :- برای مامورین سرحد لازم است که حین داخل
شدن اتباع افغانستان در افغانستان
در صورت پوره شدن موعد پسپورت او را پسپورت


۳۳
ضبط کرده و او را اجازه داخل شدن بدولت
متبوعه اش میدهد و پسپورت ضبط شده را
باطل نموده به اداره مرکزی خود ارسال بدارد.
م ۷۷: اگر پسپورت اتباع افغانی وارد سرحد بر طبق
نظامات پسپورت نباشد سرحد دار را
لازم میشود که عینا پسپورت غلط شده او را ضبط کرد
کیفیت آنرا در قید تحریر آورده بمهر و امضای صاب
پسپورت و اگر مهر و دستخط نداشته باشد
نشان انگشت او را نصب نموده به اداره مرکز
میفرستند صاحب پسپورت را در سرحد معطل
نکرده اجازه دخول در افغانستان بدهد و اگر
شخص مذکور بخارج رفتنی باشد سرحد دار بدون
محصول پسپورت جدید از سرحد برای آن شخص
داده او را رخصت خروج میدهد پسپورت غلط
شده را بمرکز تعلقہ خود میفرستند تا مرکزی
از شخص خاطی باز خواست بنماید اگر خطا از طرف
مرکزی شده باشد سرحد دار علاوه از آنکه به اداره مرکزی


٣٤
اطلاع میدید جداگانه بآمر مافوق اداره پسپورت
اطلاع نماید.
۷۸:- سرحددار دولت افغانیه و حکام و علاقه داران سرحد
را حکم است که در آخر هر سه ماه بقرار ذیل راپورتهای
صحیح به اداره پسپورت مرکزی بفرستند
الف:- شمار تبعه افغانی از کدام یک درجه تبعه بوده‌اند
که از ممالک افغانستان خارج شده اند
ب:- شماره تبعه خارجه و درجه آن که از مملکت
بیرون رفته اند و همچنین با داره مرکزی برای
وزارت خارجه اطلاع میدارد.
ج:- شماره و درجه تبعه افغانی که داخل مملکت
افغانستان شده اند.
د:- شمار تبعه خارجه که داخل افغانستان شده‌اند
ه:- مقدار تکت که بخرچ رفته است و آنچه در
ملهمه جاید شده است.
و:- میزان عایدی بعد از وضع مخارج که بکجا
تحویل کرده اند.


۳۵

۷۹:— مأمورین دول متحابه از وزراء مختار واعضای
رسمی سفارتخانه ها و قونسلخانه ها داخلیه و خارجه
از قواعد مذکوره مستثنی میباشند مشروط آنکه
مسافرت ایشان برای خدمت دولت باشد اما تذکره
و پساپورت این اشخاص در ورود و دخول ملاحظه میشود

۸۰:— مأمورین خارجه و داخله اگر زیاد از قیمت معینه پساپورت
از کسی چیزی گرفته بودند و ثابت شد مطابق
مادۀ جزای عمومی تعمیل میشود.

۸۱:— مأمورین داخله و خارجیه اگر از خود پساپورت را
ساختگی داده بودند و ظاهر شد مطابق مواد
نظامنامه جزای عمومی بعمل آورده میشود.

۸۲:— اشخاص مقصر یا کسانیکه ممنوع از مسافرت هستند
هر گاه مأمورین سرحدی آنها را به اغراض شخصی
اجازۀ عبور داده بودند و ثابت شد بقرار قاعده
ماده جزای عمومی تعمیل میشود.

۸۳:— هر گاه شخصی بزن مسلکه او داخل در پساپورت عالیه
شخصی باشد پساپورت داده مطالبه پول نماید بقرار


٣٦
مادۀ جزای عمومی ماخوذ میشود .
٨٤:ـــ شخصیکه تذکره و پساپورت خود را تغییر و تحریف کند و حکم ساختگی در او بشود مطابق نظامنامه جزای عمومی گرفتار میشود .
٨٥:ـــ اشخاصیکه در پساپورت آنها غیر از زنها مردهای کبیر هم درج باشد و در سرحد ظاهر شود حکم ان مردهای کبیر غیر از صاحب پساپورت بمثل حکم آن اشخاص است که بدون پساپورت در سرحد میرسند اگر خطا از طرف ادارۀ منصوبه اش باشد برای آمر مافوق او اطلاع داده شود آمر مافوق مخطی را تعزیر میدهد و اگر خطا از طرف دارندۀ پساپورت شده باشد مطابق مادۀ جزای عمومی تعمیل میشود .
٨٦:ـــ مأمورین سرحدی اگر در هر سه ماه رپورت ثبت روزنامۀ وارده و صادرۀ سرحدی خود را در ادارۀ پساپورت نفرستاده اند تعزیر میشود
٨٧:ـــ مأمورین سرحدی هرگاه از مقصر و یا ممنوع السفر و یا اشخاصیکه پساپورت برای عبور ندارند رشوت

مادۀ ظاهر شود محول است


٣٧

گرفته و آنها را واگذار شود بقرار نظامنامه جزای
عمومی سزا داده میشود.
٨٨ :ـ هرگاه شخصی یا نفری که از کوتوالی اراده گرفتن پاسپورت
را نماید دعوای حقوق وغیره داشته باشند بمحاکم
عدلیه عرض نموده حکمنامه معطلی اسمی کوتوالی حاصل
دارند کوتوالی تا موعد حکمنامه پاسپورت اینچنین اشخاص
را ندهد.
٨٩ :ـ تمام شرایط وجرایم اتفاقیه معینه که در باب جرایم نوشته
ذکر شده است همین طور در پاسپورت کرایه کش
و کوچیها مرعی ومجری است.
٩٠ :ـ به اجرای این اصول پاسپورت ان در مرکز قوماند
کوتوالی و در ولایات وحکومتی های اعلی
وحکومتی های کلان قوماندانهای کوتوالی
محلی وحکام درجه اول ودوم وسوم وعلاقه دارها
وسرحد داران مکلف هستند.
فصل سوم قانون تابعیت
٩١ :ـ افرادیکه در خاک دولت علیه افغانستان ویا


۳۸
در خارج افغانستان تولد شده باشند خواه
از یک پدر و مادر تبعه افغانی و یا پدر آن از تبعه
افغانستان باشد آن مولود تبعه افغانستان
شمرده میشود و بگرفتن تذکره تابعیت افغانستان
مکلف میباشد .
۹۲ : - افراد خارجیه که در خاک افغانستان تولد یافته
اند در سن رشد و بلوغ اگر خواهش تابعیت
افغانستان را نمایند استدعای شان
قبول میشود .
۹۳ : - افراد خارجیه که تابعیت افغانستان را خواهش
نمایند باید بسن رشد رسیده و چهار سال
مستقیماً در افغانستان مانده و در تابعیت
سابقه خود مرتکب جنایت نشده و مدیون نبوده
باشند استدعای شان قبول میشود .
٩٤ : - افراد تبعه خارجیه که قبل از پوره شدن شرط فوق
بخواهند تبعه افغانستان شوند هر گاه دولت
افغانستان مناسب بداند استثناً قبول میکند .


۳۹
۹۵ : — تبعه افغانی که خواه خودشان و خواه پدرشان در خارج افغان
مطابق ماده (۹۸) این قانون نامه تبدیل تابعیت افغانستان
را کرده باشند و در ثانیاً بعیت افغانمراجعت نمایند سبب تمایل
تابعیت با و بنظر دقت گرفته و در حق او قرار داد تابعیت افغا داده میشود

۹۶ : — اتباع افغانکه با زنان خارجی ازدواج کرده باشند زنهای آنها نیز تبعه
افغانی گفته میشوند در صورت فوت شوهر اگر زنهای آنها در اصل
مسلم باشند بتابعیت اصلی خود مراجعت مینمایند مختاراند ، و اگر زنها
شأن در اصل مسلم نبوده و مسلمان شده باشند بعد از اطمینان حکو
که بدار کفر نروند و مرتد نمیشوند بتابعیت اصلی خود مراجعت میتوانند
و اگر زنها مذکور غیر مسلم باشند که ازدواج شان بر با مسلمان
جائز باشد از تابعیت افغانستان خارج شده نمیتوانند
۹۷ : — زنهای افغاکه از اتباع مسلم غیر افغان شوهر داشته باشند آنها تبعه
افغانی گفته نمیشوند مگر که شوهرشان تابعیت افغانستان را
قبولدار شوند بعد از فوت شوهر اجنبی خود بمخصوص در خواست
تابعیت افغانی قبول میشوند .
۹۸ : — تبعه افغانی که در خارج اراده ترک تابعیت نمایند
استحصال اجازه و اراده سنيۀ


٤٠

ذات مقدس اعلیحضرت پادشاهی مشروط
است اگر تبعه افغان بدون امر اعلیحضرت
همایونی داخل تابعیت دولت خارجیه بشود
از دخول بخاک افغانستان بدون اجازه ممنوع است
واگر در افغانستان املاک غیر منقول داشته
باشد برای تبعه افغانیه بفروش برساند.
٩٩:- تبدیل تابعیت پدر موجب تبدیل تابعیت
اولاد نمیشود خواه اولاد صغیر باشد و خواه کبیر
در صورتی ممکن شده میتواند که اولاد مذکوره
شرایط فوق را در صورت کبارت قبول
دار شوند، مولود بعد از تبدیل در تابعیت
پدر خود میباشد.
۱۰۰:- زنهای افغانی که با زدواج تبعه خارجیه
هستند به استثنایی اشیای منقول از
استملاکات ودهات وقرا و تمام امتیازات
تابعیت داخله افغانستان محروم وبی نصیب
هستند زنهای که در زمان گرفتن یک شخص اجنبی


[BLANK PAGE]


٤٣

اصلی خود را پوشیده و در افغانستان با او معامله
تبعه افغانی شده و از خاک افغانستان املاک که مخصوص
حق افغانیان است خریده باشد انچنان اشخاص
تبعه افغانستان شمرده میشوند ادعای تبعیت خارجه
در حق شان شنیده نمیشود .

۱۰۳: با هردولتیکه موضع مهاجرت مقاوله شود رعایت
اجرای آن کاملا کرده میشود .

١٠٤: کلیه مهاجرین ایرانی ساکنین افغانستان اتباع
افغانستان هستند و به آنها همان معامله اتباع افغان
میشود سائر اتباع ایرانی که برای تجارت و عبور و مرور
وارد خاک افغانستان شوند از آنها بقرار ماده
(٦١) پسپورت در هر سال محصول گرفته میشود .

۱۰۵: همه معاملات و اختلافاتی که درباره تابعیت بوقوع
میرسد در وزارت خارجه بذریعه مدیریت متعلقه
همان دولت تدقیق و موافق کرده میشود .


٤٣

مواد نظامنامه هذا خلاف شریعت و مذهب حنفی رح
نیست . مولوی محمد ابراهیم کاموا العبد الحي رئيس
تمیز
المفتقر مولوی عبدالخالق الصدیقی دیری مولوی گلر دست عفى عنه
مولوی محمد رفیق عفى عنه

ادخال و اجرای احکام این نظامنامه را در نظامات دولت
تصمیم فرمودیم نظامات متذکره مطبوعه سابقه بعد از نشر این نظامنامه
منسوخ الاجرا است .