{"book": "adl0093", "page": 2, "text": "نظامنامهٔ مقیاسات\n\nیوم یکشنبه ۲۳ حوت ۱۳۰٤ شمسی\n\n(در مطبعهٔ حروفی ریاست شرکت رفیق طبع گردید)\n\nتعداد طبع ثانی ۵۰۰۰ جلد"}
{"book": "adl0093", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0093", "page": 4, "text": "نظامنامه مقیاسات\n\n(تمهید)\n\nاز آنجا که هر فرد انسان برای اجرای معاملات و تبادلۀ احتیاجات خود بحساب محتاج و چیزی که معاملات و احتیاجات عمومی بذریعه آن تبادله و حساب میشود، مسکوکات، اوزان، ذراع است علمای حساب بغرض تسهیلات معاملات و زود فهمیدن این حسابات، اساسی که جدیدتر و بهتر برای مسکوکات، اوزان، ذراع گذاشته اند اصول اعشاریه است که واحد قیاسی آن به اصول اعشاری اضعاف و مجرا گردیده هر مقداری را که معلوم کردن بخواهند بيك تامل اندك فهمیده میشود\n\nاما در افغانستان اوزان، ذراع، مسکوکات مختلفه رواج داشته به اصول اعشاریه نی بلکه يك اندازه و مقیاس هم ندارد مثلاً يك خروار هشتاد سیر، يك سير شانزده پاو، ويك پاو چهار خورد است که تجزیه و اضعاف آن بدرجات مختلفه میشود همچنان ذرع از شانزده گره و هر گره از چهار بار مرکب است و روپیه نیز وزن و قیمت آن يك مقياس و اندازه صحیح را حائز نیست که ما ازین مشکلات همیشه در تطبیق معاملات خود چه از خارج مینمائیم و یا بداخل مملکت خود داد و ستد میکنیم متحمل خساره های بزرگ مادی و معنوی شده ایم.\n\nلهذا برای رفع این صعوبات و حل این مشکلات ملیه و اصلاح این نواقصات حسابیۀ اوزان، ذراع، مسکوکات افغانستان به اصول اعشاریه تحویل نموده شد تا سهولت و فواید ازین اصول مقبول برای دولت و ملت افغانیه عاید گردد."}
{"book": "adl0093", "page": 5, "text": "( ٢ )\n\nفصل اول\n\nماده (١) مقیاسات مساحت که باسم گز شاه ، گز معمار ، گز جریب ، جاری بود.\nبه میتر تبدیلی شد .\nاضعاف واجزای متر قرار ذیل است .\n\n( اجزای متر )\n\nدهم میتر مساویست به دهم حصه متر\nصدم میتر » » صدم حصه متر\nهزارم میتر » » هزارم حصه متر\n\n( اضعاف میتر )\n\nلس متری » » ١٠\nسل » » » ١٠٠\nزر » » » ١٠٠٠\nلس زره » » » ١٠٠٠٠\n\nفصل دوم\n\n٢ : مقیاس اوزان ، نخود ، مثقال ، خورد ، پاو ، چهارک ، سیر ، خروار بود که همه.\nبگرام تبدل یافته ( اجزا واضعاف گرام بقرار ذیل است . )"}
{"book": "adl0093", "page": 6, "text": "(۲)\nاجزای گرام :\nدهم گرام\nمساویست به\nدهم حصه گرام\nصدم «\n« «\nصدم « «\nهزارم «\n« «\nهزارم « «\nاضعاف گرام :\nلس گرامه\n« «\n۱۰ گرام\nسل «\n« «\n۱۰۰ «\nزر «\n« «\n۱۰۰۰ «\nلس زره «\n« «\n۱۰۰۰۰ «\n(فصل سوم)\n۳ :-- مسکوکات جدیده که آینده نرخ اشیاء ومعاملات بآن میشود وزن وقیمت\nآن بقرار ذیل است :\nاول مسکوک طلا\nنام\nوزن\nنرخ\nالف :\nيك امانی\n۶ گرام\n۲۰ افغانی\nب :\nنیم امانی\n۳ «\n۱۰ «\nدوم مسكوك نقره\nنام\nوزن\nقیمت\nالف :\nيك افغانى\nلس گرامه\n۱۰۰ پول\nب :\nنیم «\n۵ «\n۵۰ «\nج :\n۲۰ پولی\n۲ «\n۲۰ «"}
{"book": "adl0093", "page": 7, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0093", "page": 8, "text": "(٥)\nفصل چهارم اصول اجراآت\n٥: بدفاتر رسمی از ابتدای سال ١٣٠٥ بقدر ممکنه تطبیق وزن ذرعه و مسکوکات\nسابقه در واردات ومصارفات دولت باوزان ومقادیر جدید میشود الی آخر سال\nمذکور اوزان ومقادیر سابقه وجدیده حتی الامکان بدفاتر دولت داخل باشد\nدر سنه ١٣٠٦ خواه مخواه در دفاتر دولت اوزان ومقادیر ومسکوکات سابقه\nوجدیده تحریر شود وبسنه ١٣٠٧ اگر محاسبین در مهارت خودها باوزان ومقادیر\nجدیده مطمئن باشند وزن وذرعهٔ قدیمه را بالکل از دفاتر محو ووزن ومتر جدیده\nرا در قید قلم بیاورند اگر بعضی کاملاً مهارت نداشته باشند تا آخر سال ١٣٠٧\nنیز ادخال اوزان ومقادیر جدیده وسابقه را بدفاتر رسمی میتوانند .\n(٦): برای اجرای معاملات اهالی از اقسام سنگهای وزن ومترهای جدیده بقدر مکفی\nاز طرف دولت ساخته بهمه نقاط افغانستان تقسیم میشود .\n(٧): سنگهای وزنی و مترها در مراکزهای ولایات که ادارهٔ بلدیه موجود باشد\nبذریعه مامورین بلدیه وبدیگر مواضع بواسطه قوماندان های کوتوالی تقسیم\nمیشود وهمچنان بحکومتی ها وعلاقه داری ها که وظیفهٔ کوتوالی بعهدهٔ حکام\nوعلاقه داران است بذریعه آنها تقسیم میشود .\n(٨): قیمت سنگها ومتر های جدید در تمامی نقاط مملکت افغانستان بيك قیمت\nعادلانه قرار داده میشود که قیمت آن از وزارت مالیه معین میشود کسانیکه قیمت\nآن را نقد تادیه نتوانند الی شش ماه بآنها قسط کرده خواهد شد .\n٩: سنگ های وزنی آهنی وچودنی و برنجی وذراع آهنی سابقه که نزداهالی است اگر\nبمواضعیکه تقسیم اوزان جدیده میشود بیاورند از آنها بقیمت همان فلز گرفته\nعوض آن از سنگ ها و متر های جدید بقیمت برای شان داده میشود"}
{"book": "adl0093", "page": 9, "text": "( ٦ )\n١٠ :— از مقیاسات مذکوره دیگر اشخاصیکه از طرف حکومت مجاز شوند به نمونهٔ مقیاساتیکه از طرف دولت ساخته شده نیز بداخل ساخته می‌توانند وبمهر نشان مقیاسات که در مراکز ولایات وحکومتی های اعلی موجود است ممهور کرده بعد اجرای داد و ستد به آن مقیاسات کرده خواهد شد\n١١ :— در دهات وقری که داد و ستد خود را بوزن جدید می‌نمایند از روی سنگ های مهری دیگر سنگ ها را تطبیق داده تا زمانیکه از طرف حکومت سنگ های آهنی مهر نشاندار تهیه و توزیع شود با ان سنگ ها وزن و معامله میتوانند\n١٢ :— در مراکز هر گاه خود اهالی از بساط های مذکور برای اجرای معاملهٔ خود ها ساخته بودند موافق قاعده ( ١٤ ) باز خواست کرده میشود\n١٣ :— مقیاسیکه در مراکز نائب الحکومه گی ها وحکومتی‌های اعلی و کلان مهر نشان دولت را نداشته باشند از درجهٔ اعتبار ساقط گفته میشوند مامورین بلدیه و قوماندانهای کوتوالی مواظبت می نمایند که در مراکز مذکور بمقیاسات بدون مهر و نشان کسی داد وستد نکند اگر مقیاسات وزن و میترهای را که بدون نشان دولت باشد در آنجاها استعمال کنند بر وفق قانون جزای عمومی مجازات می یابند\n١٤ :— در مقیاساتیکه بمهر نشان دولت باشد و یادیگر سنگ ها که موافق اوزان جدید در قری ودهات میسازند اگر تفاوت ظاهر شود در بارهٔ استعمال کنندهٔ آنها مطابق جزای عمومی مجازات تعزیری اجرا میشود\n١٥ :— از سنه ١٣٠٥ الی آخر ١٣٠٧ سنگ های وزن ومترجدیده در بین اهالی شروع می‌یابد شروع از سنه ١٣٠٨ بالکل اوزان وذرعه های سابقه متروك میشود واگر از سال ١٣٠٨ کسی به سنگ ها وذرعه های سابقه داد و ستد نماید جزای تعزیری می‌یابند\nنظامنامهٔ هذا را در زمرهٔ نظامات دولت منظور و اجرای احکام موادش را امر و اراده میفرمائیم"}
{"book": "adl0093", "page": 10, "text": "صورت ۵۱۱\nدررګاء چقوره ښه راه خراب در میانه تقسیم و خارج قسمت سو\nبزرگی خراب در رل ښه کړی مع نمون بری خراب روی تقسیم در میانه\nصحت است [؟]"}
{"book": "adl0093", "page": 11, "text": "[BLANK PAGE]"}