Afghanistan Digital Library

adl0082

http://hdl.handle.net/2333.1/98sf7m4x

قرارداد تجارتی بین افغانستانی بریتانیا

در مطبع شرکت رفیق بوطبع رسید کابل
۱۳۰۱ هجری شمسی

شماره طبع سوم

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu


قرار داد تجارتی بین افغانستان و بریطانیا

در مطبع شرکت رفیق زیور طبع در بر کرد
۲۱ حوت ۱۳۰۵ شمسی

تعداد طبع دوم . . . . . . . . . . . . . (۵۰۰ جلد)


[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]


بسم الله الرحمن الرحیم
قرار داد تجارتی بین افغانستان بریتانیا
از اثریکه در ماده دوازدهم معاهده منعقده فیما بین دولت علیه افغانستان
و دولت بهیه بریتانیا، مورخه بیست و دوم نومبر ۱۹۲۱ ع مطابق به سی ام
عقرب ۱۳۰۰ هجری شمسی، دولتین علیتین عاقدتین قبول نموده اند که نمایندگان
دولتین برای مذاکرات انعقاد قرارداد تجارتی مقرر شوند.
الف ـ برای تنظیم اموریکه برای اجرای مقاصد مذکوره ماده
نهم معاهده مزبوره لازم میباشد.
ب : ـ برای انتظام امور تجارتی که در معاهده مذکوره ذکر نشده است
بنابرین دولتین عالیتین اشخاص ذیل را نماینده خود مقرر نموده اند.
از طرف افغانستان
اقای غلام محمد خان وزیر تجارت
آقای فیض محمد خان مستشار امور سیاسیات
از طرف بریتانیا
میجر جان الیسس بریت
مستر و.ک.فریزرـتیتلر
خارجیه


۲
تا امور مذکوره فوق را تحت غور و بحث آورند، و نیز آنها را مختار
میسازند که امور تجارتی را که علاوه از ماده نهم معاهده دولتین در دیگر مواد
معاهده مزبوره مذکور میباشند آنرا نیز تحت غور و بحث آورند، و قرار داد تجارتی
را که محتوی بر جمله آن اموریست که برای تعمق و مذاکره آن نمایندگان
مذکور را مختار قرار داده شده منعقد نمایند، لهذا نمایندگان ممتاز مذکور
فوق بعد از اجتماع در شهر دارالسلطنه کابل و مطالعه و مبادله اعتماد نامه‌های
خود مواد ذیل را قرار و اتمام نمودند.
ماده اول :- اموالیکه به ترانزیت هندوستان برای داخل شدن
بافغانستان مطابق بمواد ششم و هفتم عهدنامه بین الدولتین افغانستنا
و بریتانیا مورخه ماه نومبر ۱۹۲۱ع مطابق بماه عقرب سنه ۱۳ هجری شمسی
طالب و حائز معفا د باشند، باید از سه راه ذیل بهر کدامیکه
مطلوب باشد از سرحدات هندوستان بگذرند .
( ۱ ) راه پشاور - خیبر - طورخم
( ۲ ) راه تهل - پاره چنار - پیوا
[ILL] - قلعه جدید


۳

مادهٔ دوم :- طریق العمل در خصوص ترانزیت مال دولتی افغانستان که
در مادهٔ هفتم فقرهٔ اول عهدنامهٔ افغانستان و بریتانیا مذکوراست
و آن مال دولتی حصول مفاد مادهٔ مذکوره را حائز و طالب است
در ضمیمه ( الف ) این قرار داد مرقوم است .

مادهٔ سوم :- طریق العمل در باب اموال تجارتی افغانی که در خصوص آنشان
مفاد مادهٔ هفتم فقرهٔ دوم معاهده مابین بریتانیا و افغانستان
مطلوب میباشد ، در ضمیمه ( ب ) این قرار داد معین شده است

مادهٔ چهارم :- حکومت افغانستان متعهده است ، که تعداد کافی از نسخه
جات نظامنامه ها گمرکات و جمله اوامر و ابلاغ که باعث تغییر جدول
مذکور باشد ، یا بطور دیگر تاثیر تجارت فیمابین افغانستان و کدام
حصه از دولت بریتانیا داشته باشد برای وزیر مختار برطانیا
در کابل بدهد ۔ و بهمین طور حکومت بریتانیا متعهد است ، که تعداد
کافی از چنین نسخه جات نظامنامه های گمرکات و جمله اوامر
و ابلاغ سلطنت متحده بریتانیا را برای وزیر مختار افغانی
در لندن و تعداد کافی از همچنین نسخه جات نظامنامه‌ها

نظامنامه ها قرار داد تجارتی ..


۴
گمرکات و اوراق تبلیغات تجارتی ہندوستان را برای جنرال
قونسل افغانستان در ہندوستان بدہد.

مادۀ پنجم :- این قرار داد تصدیق خواہد شد، و در عرصۀ دو ماه از تاریخ
امضای قرار داد مذکور نسخه‌های مصدقۀ آن در لندن
تعاطی خواہند شد، بعد ازینکہ تصدیق یافت فوراً
تحت اجرای آید، و تا میعاد بر قراری معاہدۀ بین
بریطانیا و افغانستان که بتاریخ بیست دوم نومبر ١٩٢١ ع
مطابق بہ سی ام عقرب ١٣٠٠ ہجری شمسی عقد گردیده
دوام خواہد داشت.

تتمہ ۔
این پنج فقره موادی که در خصوص آن تحریرات
فوق مذکره و موافقه شده و نمایندگان مذکور فوق قرار داد
ہذا را منظور نموده و دو نسخه بزبان انگریزی و فارسی نوشته
که ہر یکی آن بزبان متعلقۀ خود امضا و مهر گردیده، حق مساوی
دارند، و نمایندہای طرفین اصل نسخہ ہای قرار داد مرتبه را


۵
با هم تبادله نمودند .
در کابل تکمیل یافت . تحریر فی یوم سه شنبه پانزدهم جوزا سنه
هزار و سه صد و دو هجری شمسی، مطابق به پنجم جون سنه هزار و
نه صد و بیست و سه عیسوی
محل امضای نمائندهای افغانی محل امضا نمائندهای برطانیا
غلام محمد خان وزیر تجارت میجر جان الدسیس بریٹ
فیض محمد خان مستشار امور وزارت خارجیه مسٹر ولیم واکرنند
محل امضا وزیر امور خارجه انگلستان

دگ رقمیو الله سنه ۱۳۰۲ (


۶

ضمیمه الف

قواعد برای اینچنین اشیائیکه مخصوص برای دولت افغانستان
بلا تادیه محصول گمرک، از خارج هندوستان آورده میشوند.
مراعات گمرک که تحت مواد ششم و هفتم معاهده فیمابین دولتین
عالیستین افغانستان و بریتانیا، منباب رسم گمرک اموالیکه در بنادر
بریتانوی هند برای دولت افغانستان از خارج آورده میشود
و فوراً روانه افغانستان میگردد منظور شده است در خصوص
حصول آن مراعات طریق العمل مندرجه ذیل اختیار کرده خواهد شد
قاعده اول

اموالیکه ملک دولت افغانستان میباشند، بوقت ورود در بندر
وارده هند باید بقراری که در قانون رسوم بحری مذکور است سیا
اش گرفته مال را بیرون کرده شود، لیکن اینچنین مال از تادیه محصولیکه تحت
نظامنامه گمرک واجب الادا باشد مستثنی است، در صورتیکه چهار
[ILL] اس نقل

نظامنامه مخزن در دیجا نقلی


قونسل افغانی، یا کدام دیگر اجنت حکومت افغانستان امضایا فته پیش نموده شود
که تصدیق نماید مال مذکور ملکیت دولت افغانستان است، و برای کا
های عامه افغانستان مطلوبست؛ نه که برای انحصار دولتی، یا تجارت
حکومتی، و نیز مال مذکور قرار امر حکومت افغانستان بطرف خاک افغانستان
فرستاده میشود، درخواست مزبور بر توضیحات قسم و مقدار قیمت مال،
ونیز بکدام یکی از راهای مقرره ذیل حمل و نقلش مطلوبست
مشتمل خواهد بود.
(۱) راه پشاور - خیبر - طورخم -
(۲) راه تهل - پاره چنار - پیوار -
(۳) راه چمن - قلعه جدیده -

قاعدۀ دوم
در جمله صورتهائیکه بقرار همچنین درخواست ادخال مال بلاتادیه
محصول گمرک ، در بنادر هند منظور است - باید اولا در اداره گمرک ،
یا بمقام دیگری که آنرا مدیر گمرکات معین کرده باشد، برای تصدیق
آورده شود. اگر مال از نوعی باشد که شماره انداختن


قبل از حمل و نقل با تحت نگرانی افسر نظارت گمرک بمهر گمرک مهر شود.
قاعدهٔ سوم
بعد از تکمیل دستورالعمل ادارهٔ گمرک، مدیر گمرکات دو نسخه جات
سواد آن درخواست را که در صورت (الف) معین شده است باسم
افسر گمرکات سرحدی برطانیه که مامور برای اینچنین کار هاست و یک
نسخهٔ درخواست مزبور را که مکملاً تسوید شده باشد باسم شعبهٔ تجارتی حکومتی
هند گسیل مینماید.
قاعدهٔ چهارم
مامور گمرکات سرحدی بریتانیا بعد از مطمئن شدن از ملاحظهٔ خود
در خصوص شناسائی آن مال در یک نسخه صورت (الف) که باسم او فرستاده
شده است تصدیق مینماید، که آن مال بطرف خاک افغانستان بهمان
صورت که از بندر وارده نقل شده بود وارد شده، یا سر دوباره بابسته و مهر
شده، و نسخهٔ مذکور را واپس بمدیر گمرک متعلقهٔ او ارسال مینماید، و دیگر نسخهٔ سواد
نیز بطریق فوق تصدیق شده باسم وزیر مختار بریتانیا در کابل، یا باسم کدام
نسخه مامور گمرک سرحد [ILL]


۹

جدول الف

نمرۀ مسلسل جدول مال از طرف قونسل یا اجنت افغانی....

نمرۀ مسلسل ادارۀ گمرک .....

مرسل ..... مرسل الیه ......

دوستدار شرف این درخواست را دارد که مال مندرجۀ ذیل را

که بذریعۀ جہاز .... ارسال شده است که بتاریخ .... بمقام .....

رسیده است، و بتوسط تجاران ..... برداشته میشود، کہ بلا ادای

محصول اجازۀ داخل شدن داده شود، تصدیق مینمایم که این مال ملک

دولت افغانستانست، و برای کارهای عامۀ افغانستان مطلوبست

و مال مذکور برای انحصار دولتی، یا تجارت حکومتی نمیباشد، و تحت حکم

آن دولت از راه .... بطرف افغانستان ارسال میشود، و این مال قبل از

عبور یافتن از سرحد، از نظر مامور گمرک سرحدی بریتانیا، یا منصبداریکه مامور

مذکور معین نماید خواهد گذشت. . امضا

تاریخ ....... قونسل افغانی یا دیگر اجنت افغانستـــان

|نمرۀ مسلسل|نمرۀ عدد علامات|کیفیت اندازه|بارها جسامت|مشمولات تفصیل|قیمت|
|---|---|---|---|---|---|
| | | | | |روپیه آند پای|


۱۰

مسلسل جدول الف
برای اندراج در ادارهٔ گمرک

نمرهٔ اعلان عامهٔ ادخالات ......

نمره و تاریخ بل ادخالات ......
شناخته شد، که تمام مال باستثنای آن که بطور مبین قابل
شناختن است، زیر نظارت من مهر شد.
ناظر گمرکات ...... ادارهٔ گمرک ......
تاریخ ......

بلامحصول گمرک اجازهٔ داخل شدن داده شده.
مدیر گمرکات
تصدیق میشود که مال متذکرهٔ فوق همانصورتیکه از هندوارڈ اسال گردیده بود
بطرف خاک افغانستان نقل کرده شد یا بعد از آنکه دو بار بندی و مهر گردید.
تاریخ ...... مامور گمرک سرحدی بریتانیا


ضمیمه ب
قواعد برای تادیه واپسی محصولات مال التجاره که به ترانزیت
هندوستان بافغانستان میگذرد.
(۱) طریق العمل باداره گمرکات .
قاعده اول
بحالیکه مال برای عبور بافغانستان در هندوستان
وارد شود، باید که صاحب مال، و یا از طرف صاحب مال بهر کس اجازه
نماید، بوقت داخله باداره گمرکات مذکور
الف: ـــ بیان کند که آن مال برای اینچنین عبور یافتن است.
ب: ـــ گذرگاه راه های مخصوص ذیل را آشکارا نماید که از
کدام یکی از آنها مال عبور میکند.
(۱) راه پشاور ـــ خیبر ـــ طورخم ـــ
(۲) راه تهل ـــ پاره چنار ـــ پیوار ـــ
(۳) راه چمن ـــ قلعه جدید ـــ

قرارداد تجارتی ۵۰۰ نسخه


۱۲

ونیز چهار نسخه اصل و نقل بیجک را که مطابق بجدول (ب) میباشد
پیش کند.

ج: محصول را بمطابق نظامنامۀ گمرک تادیه کند.

د: اظهار نماید که آیا واپسی محصول اموال خود را به بندرگاه واپس
میگیرد، و یا بکدام خزانۀ قریب ترین سرحد.

قاعدۀ دوم
بتعمیل شرائطیکه در قاعدۀ اول مذکور هستند، همان مال را مهر
گمرکخانه برطانوی زده بمعه اصل بیجک بعد ملاحظه و تکمیل کردن بمالک داده
میشود، و دوم و سوم نسخه هوا همان بیجک را مدیر گمرکات بصاحب منصب
گمرکات سرحدی برطانوی بمنتهای ریل میفرستد.

قاعدۀ سوم
برای استرداد محصولیکه مطابق بقاعدۀ اول فقرۀ (ج)
تادیه شده، صاحب مال یا ایجنٹ آن بمدیر گمرک یا بافسر خزانۀ
سرحدی که صاحب مال تحت قاعدۀ اول بفقرۀ (د) اظهار نموده

قرارداد تجارتی ۵۰ نسخه


۱۳

الف : — با مضاے منصبدار گمرکات برطانیه یا نائبش در سرحد
باینطور رسیده باشد، که مال مذکوره رو بروی مامور افغانی از
سرحد عبور یافت .
ب : — و هم مامور افغانی امضا کرده باشد که مال بخاک افغانستان
برای تادیه محصول رسیده است .
قاعدۀ چهارم
تفصیل مال این رقم که درین قسم بیجکها مذکور باشد، در یک کتاب
علیحده که برای همچنین مطلب مخصوص باشد، مدیر گمرکات برطانیه
درج خواهد کرد .
( ۲ ) طریق العمل بنتهای ریل نزدیک سرحد .
قاعدۀ پنجم
چون دوم و سوم نسخہ جات بیجک از مدیر گمرکات برطانیه بدست
مامور گمرکات برطانیه برسد، نسخۀ دوم را پیش خود نگهدارد و سوام
سوم را بنائب خود بسرحد خواهد فرستاد .

قرارداد تجارتی ۵۰۰ نسخه


۱۴

قاعده هشتم

هر این رقم مال که در منتهایی ریل برسد، و دوباره بارساختن
بخواهد، در جای بارساختن که در پشاور و تهل و چمن مقرر شده است
باید صاحب مال یا نماینده اش بیارد در آنجا منصبدار گمرکات سرحدی
برطانیه یا نائب آن که مامور آنجاست، مال را مطابق نقل اول بیجک
دیده همراه نسخه دوم آن بیجک که از بندر بادر رسیده باشد مقابله خواهد نمود.
اگر موادها صحیح و سالم بودند و مال مطابق توضیح بیجک مبین باشد، مامو
مذکور گمرکات سرحدی برطانیه زیر نظارت خود کمرگربسته و مهر کرده هریک
از نسخه‌جات سواد بیجک را بتوضیح و تفصیل تبدیل تعداد بستگی که بموجب
بار شکستن شده باشد همان مال را سیاهه کرده مال و نقل نسخه اول
بیجک مال را بناقل مال واپس میدهد، و تفصیل تبدیل تعداد صورتهای
بارها که به پشت نسخه بیجک درج شده باشد، در کتاب مخصوص انداراج
نموده نسخه دوم را بماموریکه بسرحد متعین باشد میفرستد، چون همان نسخه
دوم بمامور برطانوی که بسرحد متعین باشد برسد - او آن تفصیل را که

قم ۱۲ د پجاعلی ۵۰۰ نسخه


۱۵
اندراج نموده نسخه دوم را بمنصبدار خود که بمنتهای ریل متعین باشد
خواهد فرستاد( ۳ )طریق العمل بخط سرحد .
قاعده هفتم
مالیکه بار بستن نمیخواهد، ونیز مالیکه مطابق قاعده هشتم مکرراً
بار بسته شده باشد، در حالیکه ضرورت معلوم شود بوقت عبور سرحد
بمامور برطانیه در سرحد و ماموریکه از طرف دولت افغانیه برای
اینچنین غرض مامور شده باشد، برای ملاحظه پیش کرده شود اگر بوقت
اینچنین ملاحظه مواہیر یکه در گمرکخانه یا خانه بار بستن چسپانده شده باشد
صحیح و سالم باشد و بارہا مطابق توضیح نقل نمبر اول بچک و نسخه
سوم باشد، پس در انصورت مامورین دولتین تصدیق ہارا که در
روی نسخه های بچک چاپ شده باشد امضا خواهند کرد نقل
نمبر اول بچک بمالک پس داده خواهد شد، و نسخه سوم سواد بچک
بمنصبدار برطانوی که به منتهای ریل متعین باشد فرستاده خواهد شد،
منصبدار مذکور نسخه دوم را امضا وتصدیق کرده نسخه مذکوره بخدمت
مدیر گمرکات بندر برطانوی یا افسر خزانه برطانوی سرحدی) ارسال


۱۶
خواهد کرد ۔ و نسخه سیوم را برای کاتب سفارتخانه مختار برطانیه
متعین کابل ، یا کدام ماموری که سفارت موصوفه معین کند
ارسال خواهد نمود.

قاعده هشتم

خزینه دار خزانه مطلوبه سرحدی ، قبل از مسترد نمودن محصول
سواد اصلی بیجک را که صاحب مال پیش نموده است همراه سواد دوم
بیجک مذکور که از مامور سرحدی گمرکات برطانیه باو رسیده مقابل
میکند ، بعد از تادیه محصول ، خزانه دار مذکور نسخه بیجک اصلی را نزد
خود نگه میدارد ، و نسخه دوم را بمدیر گمرک روانه میکند ، و اندراج میکند
که ادائی کرده شد .


بجک (در چهار نسخه) اصلی
جدول ب بتوسط
۱۹۲ میرساند از
بموجبکه مال التجاره که تحت مهر گمرک هندوستان ببرطانوی را عبور نموده بافغانستان میرسد . . . . . . . از . . . . . . . . .
از راه
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰
نشان و نمبر نمبر و کیفیت کیفیت مال وزن قیمت برای نرخ محصول جمله مبلغ محصول نمبر و تاریخ جمله وزن بسته ها تصدیق افسر برطانوی در وقت معاین مال در محل ورود به . . . . .
بر بسته ها بسته ها یا مقدار محصول بل ادخالات
روپیه - آنه - پای روپیه - آنه - پای هندرتیت - کواتر - پوند تصدیق مینمایم که مال مندرجه ذیل قرار قاعده شناخته شدند و سرحدد را
از . . . . . . مقام عبور کردند
در صورت اصلی خود
در صورت تغییر یافته که بطرف دیگر این ورق مرقوم است ، دوبجک با مامور
حکومت افغانستان تحویل داده شد--
افسر برطانوی
تصدیق مینمایم که مال مندرجه ذیل برابراي ثبوت غائی و باج گذاری محصول
گمرک واصل گردیدم افسر حکومتی افغانستان
تصدیق مینمایم که بسته های فوق الذکر را شناختم ه بحروف و ہندسہ مندرج شود) با من تصدیق میکنم که این بجک برابر اصلی اظهار نموده (ایم)
و تحت نگرانی خود بمهر گمرک محرم نمودم - والتما مینمایم که استرداد محصول در خزانه . . . . . بعمل آید-
ناظم گمرکخانه
نائیب مدیر گمرکات گمرکخانه ۱۹۲ صاحب مال
۱۹۲ ۱۹۲


بسته و نشانات اصلی
نمبر نشانات جدید
تصدیق مینمایم که مال فوق الذکر باز باربندی شده و بحضور من باز مختم گردید ــ
مورخه . . . . . . . .
افسر گمرک سرحد
بارخانه باز باربندی کردن ــ