Afghanistan Digital Library

adl0078

http://hdl.handle.net/2333.1/t76hdrfr

This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.

All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu


جزای اصلی
قابل قرار در قانون

( نظامنامه جزای عمومی )

در مطبع سنگی ماشین خانه دارالسلطنه کابل
طبع گردید

اسد سنه ۱۳۰۰ شمسی

طبع اول  -- عدد ۱۰۰۰


[BLANK PAGE]


نظامنامه
جزای عمومی
در مطبع سنگی ماشینخانه دار السلطنه کابل طبع گردید
اسد ۱۳۰۰ شمسی
طبع اوّل
عدد
۱۰۰۰


۳

بسم الله الرحمن الرحیم
نظامنامه جزای عمومی
مقدمه
قاعده ۱ - چنانچه اجرای مجازات جرایمی که براه راست بر علیه
حکومت واقع میشوند بدولت عاید است، همچنان
از جمله جرایمیکه بر علیه یک شخص بوقوع برسند، تحدید
درجه تعزیرات آنهم که تابع تعزیر شرعی و سیاستی باشند
بدولت عاید بوده، بنا بر ان درباره این دو نوع
مجازات این نظامنامه جزا چنانچه مقدارهای آن
بقرار رای اولوالامر بیان گردیده، و از سببی که در با
جرایمیکه بقصاص و دیت و حد تابع میباشند، احکام
منیفه شرعیه را نیز حاوی است؛ بنابران کافه مندرجات آن


۴
مطابق شرع انور محمدی است، و آن فصول (تمسک
القضاة الامانيه) که متعلق بجزا است از مربوطات این
نظامنامه شمرده میشود .
٢ - - - جرمهائیکه قانوناً مستوجب مجازات هستند سه نوع است:-
اول قباحت ، دوّم جنحه ، سوّم جنایت .
٣ - - - قباحت مستلزم مجازات تکدیریه ، جنحه مستلزم مجازات
تأدیبیه ، جنایت مستلزم مجازات ترہیبیہ جرمہائے
ہستند .
۴ - - - مجازات تکدیریه عبارت است از جزائے نقدی از
یکروپیه الیٰ دو صد روپیه ، و یا از بیست و چهار ساعت
الیٰ یکماہ حبس .
۵ - - - مجازات تأدیبیه عبارت است از دو صد روپیه بالاتر
الیٰ سه ہزار جزائے نقدی ، و از یکماه الیٰ سه سال حبس،
و یا جزائے ضرب یعنی لَتْ از سه درّه الیٰ (۳۹) درّه .
٦ - - - مجازات ترہیبیہ ، عبارت است از جزائے نقدی


بالاتر از سه هزار روپیه و جزای حبس از سه سال بالاتر الیٰ
حبس دوام و اعدام ، و جزا ضرب از (۳۹) در الیٰ (۱۰۰) دره
مراد از حبس دوام بیست سال محبوسیت است .
۷. جزای جرایمیکه از نوع جنحه باشد، تنها بصورت نظر بندی
در محبسخانه ادا میشود، زولانه در پای انداخته نمیشود،
محبوسین در محبسخانه بصنایع مختلفه اشغال میشوند ، و
مبلغی که از ان حاصل کنند بقوت و معاش شان رسانیده
میشود، و مقداریکه برای شان کفایت نکند از طرف
دولت اکمال میگردد، محکومین قباحت در توقیف خانه
متوقف میمانند .
۸. جزائیکه از نوع جنایت باشند، بزولانه انداخته شدن
بیک لنگ زولانه در یکپا مجرم در بندیخانه‌های عمومی
ادا میشود، و نظر باقتضای جرم، بندیها در خدمات
شاقه دولت گماشته میشوند، و از طرف دولت
برای شان خوراک داده میشود .


۶

۹ ــ جزای ضرب یعنی لت در صحن سرایهای حکومتی
در حالیکه یکی از مفتی های محکمۀ شرعیۀ جزائیه که اعطای
حکم نموده، و یکنفر منصبدار کوتوالی، و عندالاقتضا نائب الحکومه
و یا حاکم، و یک مفرزۀ نظامی و کوتوالی موجود باشد، و پیش
روی یک جم غفیر اهالی اجرا میشود .
۱۰ ــ جزای ضرب بامرسم ذیل اجرا می یابد :-
مفتی محکمۀ جزائیه، با مفرزۀ نظامی و کوتوالی که در قاعدۀ
بالا ذکر شده، در صحن سرای حکومتی، و یا در صحن وزارت
عدلیه عین در جای وسطی آن اخذ موقع مینمایند، و اهالی
بدورادور صحن ایستاده و یک میدان وسیع بوجود
آورده اجتماع میکنند . متعاقباً محکوم علیه بمیدان آورده
میشود، و مفتی همان محکمه که در بارۀ او اعطای حکم نموده
حکم فیصله شده گی را بآواز بلند میخواند بعد از ختم قرائت
محکوم علیه از کالای بالاپوش برهنه شده در صحن مذکور
بقسم راکعانه ایستاده شده، یک شخص دیگر از کوتوالی


مقابل او ایستاده شده سر او را در بغل میگیرد، جلاد
کوتوالی درۂ شرع شریف را گرفته، بموجب اشارۀ که از
طرف مفتی داده میشود یک بعد دیگر ضربه‌ها را در پشت مجرم
فرو می آرد. در اثنای ضرب دست راست از شانه باید بالا
نشود، و بعد از تماس ضرب بجلد دره باید بر جلد کش کرده نشود.
بعد از پوره شدن عدد مطلوب بموجب اشارۀ مفتی محکمۂ
عدلیه عملیات ختام می پذیرد، و متعاقباً اگر محکوم علیه علاوۀ
بران بجزای حبس هم محکوم گردیده باشد به بندیخانه سپرده
میشود، و اگر اضافه بران محکومیتی نداشت آزاد گذشته
میشود، و اگر محکوم علیه زن باشد در حضور محکمۀ شرعیۀ جزا
بصورت ساترانه زده میشود، و ایفای تشهیرات فوق در
شان او ضرورت ندارد، و سر او را باید شخص محرم بگیرد، و اگر
محرم نباشد زن دیگر را مکلف سرگرفتن او بدانند.
۱۱ - هیچ مأمور دولت تا حکم یک محکمۀ جزائیه نباشد هیچکس از رعایا را
بهیچ وسیله و بهانه ضرب نمیتواند، و هم حکمی را که از محکمۀ صادر شده


بالذات بدست خود اجرا کرده نمیتواند، جزای ضرب
فقط بشکل و صورتیکه در بالا ذکر شده اجرا پذیر میگردد.
۱۲ - مراد از جزای (اعدام) قتلی است که طراز آن از حضور
پادشاهی صادر میگردد.
طرز اجرای هر حکم اعدام در اثنای منظوری اعلای که
حکم اعدام را حاوی بوده از طرف اشرف پادشاهی تصریح
و اراده فرموده میشود.
۱۳ - زنیکه بجزای اعدام محکوم گردیده باشد،
اگر حامله بود بعد از وضع حملش
مجازات میشود.
۱۴ - مردانیکه بجنایت محکوم باشند، پیش
از آنکه آنها را در بندیخانه ببرند، بشهر
گشتانده شده تشهیر میشوند.


۹
۱۵ - هرگاه یکی از تبعه دول اجنبیه باشنده افغانستان مرتکب
جرمی گردد که مستلزم جزا باشد، برطبق نظامنامه
جزا مانند سائره تبعه افغانستان مجازات میشود.
١۶ - یک شخص پس از انکه بصورت قطعی بیکی از مجازات ترہیبیه
محکوم شد، در اثنائیکه در حبس خانه باشد، و یا بعد از اکمال
مدت حبس خود در ظرف ده سال دیگر مرتکب چنان یک
جنایتی گردد که مستلزم حبس پانزده سال و یا زیاده
بران باشد سیاساً اعدام میشود .
١٧ - هرگاه بر بالای یک شخص دیت شرعی، و تضمینات شخصیه،
و رد اموال مسروقه، وجزای نقدی و مصارف محکمه یکجایی
حکم شود، از همه اول مقدار دیت شرعی، وتضمینات شخصیه
واموال مسروقه از وی گرفته میشود، وبعد از ان جزای
نقدی ومصارف محکمه ومانند آن حق دولت ازوی
استحصال میگردد .
١٨ - مصارف محکمه بر ذمه محکوم علیه است.


۱۰
۱۹ - اشیائیکه اعمال ، و استعمال ، و نقل و محافظه ، و بیع
و شرای آن جرم را بوجود می آرند، اگرچه بفاعل جرم تعلق
نداشته باشد هم مطلقاً از طرف دولت، ضبط و
مصادره میشود.
۲۰ - اشخاصی که یکدام جنایت و جنحه که امنیت داخلی و خارجی
دولت را اخلال نماید جرأت ورزیده باشند، بعد از
اکمال نمودن مدت جزائیه که قانوناً برای شان معین است
بهمه حال در تحت نظارت کوتوالی میباشند.
۲۱ - بودن در زیر نگرانی کوتوالی عبارت است ازین چند چیز : -
اول - اقامت کرده نتوانستن در محلهائیکه حکومت آنرا
تعیین نموده است .
دوم - محلی را که در آن اقامت میورزد و یا جاهائیکه تا
رسیدن محل اقامت خود از آنجاها میگذرد آنرا تعیین
و بیان نمودن :
سوم - در تذکرۀ مرور وی قسمی که گفته شد اشارت کردن .
(جزای عمومی) ضمیمه ۲۴


چهارم- بمجرد رسیدنش در آنجا در ظرف بیست و چهار
ساعت از ورود خود بحکومت خبر دادن .
پنجم- در حالیکه از آنجا بیک طرف دیگر رفتن آرزو داشته باشد
سه روز پیشتر بحکومت خبر داده مجدداً تذکرهٔ مرور خود را
گرفتن .
کسیکه در زیر نظارت ضبطیه بوده و با وجود آن به این شرایط رعایت نکند
کم از کم بجزای حبس یکسال محکوم میشود .
۲۲- مأموریکه بمحبوسیت مدت لااقل دو سال محکوم گردیده باشد
بدین شرط که آینده در هیچ یکی از خدمات دولت از و کار گرفته
نشود طرد کرده میشود. ماموریکه مرتکب جرم سرقت اموال
دولت و اخذ رشوت گردیده باشد ، اگرچه کمتر ازین مدت
بمحکومیت دو چار شده باشد، الی الابد از خدمت دولت
طرد میشود .
۲۳- در اثنای وقوع جرم کسانیکه سن سیزده سالگی را پوره نکرده
باشند، از قوۀ ممیزه محروم دانسته میشوند، و از جرمی که


١٢

گروه باشند مسئول شناخته نمیشوند ، هرگاه از سبب جرم ایشان
دیت لازم شود ، بعاقله متعلق میشود، وخودیشان بوالدین
وولی ها ووصی هاے شان تسلیم میشوند ، مگر هرگاه همچنین
بچه ها پیش از انکه سال پانزدهمین سن خود را پوره کنند ،
بالتکرار از ایشان یکجرمے سر بزند از کسانیکه بمحافظۀ شان
مأمورند از صد روپیه الیٰ دوهزار روپیه جزاے نقدی
گرفته میشود .
ماده ۲۴ -- در حین وقوع جرم بچه هائیکه سال سیزدهم عمرخود را پوره نموده
وسال پانزدهم را اکمال ننموده باشند ، جزاے شان بدرجه
نصف مقداریکه درنظامنامه مصرح گردیده است حکم میشود .
اگر جرم مستلزم اعدام باشد، بعوض آن ده سال حبس میشود
و ازینچنین بچه ها جزاے نقدی هم مناصفه گرفته میشود .
ماده ۲۵ -- هرگاه ثابت شود که مجرم درحین وقوع جرم بحال (جنت)
یعنی دیوانگی دو چار بود ، از مجازات معاف
دانسته میشود .


۱۳

۲۶ - هرگاه ثابت شود که یک شخص یک جرم را که اصلا بر ضائی
نبود مجبوراً مرتکب گردیده است، از مجازات معاف دانسته
میشود، تنها در جناب مجبور یتے که معتبر است نظر بدرجة
جرم اولاً عبارت است از وقوع یک چنان کیفیتی که آنشخص را
تماماً و کاملاً از شعار تهمت بری الذمه نشان بدهد ثانیاً
پیش آمد یک چنان ضرورتی که او در مقابل آن مقاومت کرده
نتوانستن خود را ثابت بسازد الا از قبیل امر والدین اولاً
و یا از بادار بخدمتگار حالاتیکه از تعظیم و احترام نشئت
میکند آنھا را مجبوریت گفته نمیشود.

۲۷ - فعلیکه بضرورت دفع فوری یک تعرض ناحقی که خواه بنفس
و عرض خود شخص و یا غیری واقع شود، و جلو گیری آن بدیگر صورت ممکن
نباشد ازا جرم گفته میشود بناء علی ذالک فاعل آن از جزا معاف دانسته میشود.
افعالیکه در اثنای نهب و سرقتیکه به اجرای جبر و شد
بوقوع پیوسته باشد، و یا خود در سرقت ها ئیکه مورث
چنان یک ضرر عظیمی میشوند که اراده و اختیار شخص را


۱۴

خلل را عیار بوقوع برسند، و یا هرگونه افعالی که برا دفع سارق عنا
اجرا شود یا در حالیکه استرداد مال ممکن نباشد هرگاه برای
مدافعه خود ، و محافظه و تخلیص و استرداد فوری مال افعای
بوقوع برسند آنها را نیز جرم گفته نمیشوند !
هرگاه در اجرای یک حکمی که از روی شرع و نظام،
و یا امری که از کدام مرجع نظامی داده شده باشد، یک فعلی
واقع شود جرم شمرده نمیشود .

۲۸ - اموال مسروقه در دست هر کس که باشد از وی گرفته
میشود، مگر جزا عاید است بفاعل سرقت .
۲۹ - هرگاه یک چند نفر اشخاص مستعد و متحدا مرتکب یک جنحه و یا
جنایت گردند ، و یا آنکه در یک جنایت و یا جنحه که از
افعال متعدده مرکب باشد از چند نفر اشخاص هر کدام
شان بغرض حصول جرم، یکی و یا یک چندی از افعال
مزبوره را اجرا کنند، اشخاص مذکوره را فاعل گفته میشوند
و هر شأن مانند فاعل مستقل آن فعل جزا می بیند.


۱۵
۳۰ - کسانیکه باعطای هدیه ، و یا نقود ، و یا به اجرای
تهدید ، و یا به اعمال حیله و دسیسه ، و یا بصرف نفوذ،
و یا بصورت استعمال بجای حکم مأموریت خود دیگر یرا
بوقوع یافتن یک جنحه و یا جنایت تحریک نمایند ، و یا
بوقوع یک جنحه و جنایت واقف گردیده برای حصول
آن تجویزات نمایند ، و یا اسلحه و آلات و وسایط را
که مدار وقوع یک جنحه و جنایت باشد دیده و دانسته تدارک
کنند، و یا در افعالیکه سبب آمادگی و یا تسهیل
و یا اکمال یک جنحه و جنایت باشند دانسته با فاعل اصلی
آن معاونت ورزند، همه این قسم کسان فرعاً ذی دخل
همان جنحه و جنایت شناخته میشوند .
کسانیکه بر خلاف امنیت حکومت ، و امنیت عمومیه ،
و امنیت اشخاص و اموال دست درازی و یا استعمال
جبر و شدت مینمایند، و یا بر افعال و حرکات ارباب
جرایم واقف بوده بآنها بالاختیار خوراک و خوابگاه پناه


۱۶
و جای اجتماع میدهند نیز فرعاً ذی مدخل شمرده میشوند.
کسانیکه اشیائی را که بصورت غصب و یا سرقت، و یا
خود از وقوع یافتن یک جنحه و یا جنایت استحصال
گردیده باشند، تماماً و یا قسماً دانسته حفظ و اخفا نمایند،
نیز در همان افعال ذی مدخل شناخته میشوند. با نظر به این
حالات مختلفه درباره کسانیکه فرعاً ذی مدخل یک جنحه
و یا جنایت باشند بر وجه ذیل جزا حکم میشود:
اگر اصل فعل مستلزم اعدام و یا حبس دوام باشد، درباره
کسانیکه در آن فرعاً ذی مدخل اند [از ده سال تا پانزده
سال جزای حبس]
اگر اصل فعل مستلزم جزای حبس از ده سال تا پانزده سال
باشد، درباره کسانیکه فرعاً ذی مدخل باشند [از سه سال
تا پنجسال جزای حبس]
اگر اصل فعل مستلزم جزای حبس از سه سال تا ده
سال باشد، درباره کسانیکه فرعاً ذی مدخل اند [از دو سال


۱۷
[تا سه سال جزای حبس]
در مسایل جنحه جزای کسانیکه فرعاً ذی مدخل باشند
[بقدر دو ثلث جزای اصل فاعل است]
۳۱ - درحالیکه یک وارث عدم وقوع قتل را دانسته بر یک شخص
بتدارک شاهد زور دعوای قتل اقامه نماید، و بطلان
دعوای او بصورت بر حیات بودن مقتول ثابت شود
[وارث مدعی جزای شاهد زور می بیند]
* *
*


۱۸

باب اول
(جنحه و جنایاتیکه ضررشان عام است، و مجازات برای آن مقرر گردید)
فصل اول
(جنحه و جنایاتیکه امنیت خارجیه افغانستانرا اخلال مینماید)

۳۲ - با دشمنان افغانستان متفق گردیده بر علیه افغانستان، یعنی بر خلاف افغانستان سلاح گرفتن [اعدام]
۳۳ - یکدولت اجنبی را بر علیه افغانستان بجنگ برانگیختاندن [اعدام]
۳۴ - در داخل شدن دشمن بافغانستان سهولت بهمرسانیدن، و بغرضیکه دشمن بآسانی در افغانستان راه و ستیلا یابد، راه ها و پلها و قلعه ها و ماشینخانه های افغانستان را تخریب نمودن، و عسکر دشمن را بسلاح و پول معاونت دادن، وعسکر افغانستانرا در مقابل دشمن به عدم مقاومت تشویق نمودن، و یا برای از قوه بفعل آوردن یکی ازین جنایات با دشمن مخابره کردن [اعدام]

(جنایات عمومیه) (باب ۱)


۱۹

۳۵- بدشمن از ترتیبات عسکریه مملکت و نقشه های مدافعه و تعرضیه
و مقدار قوه عسکریه و الحاصل یکی از اسرار عسکری و اسرار
مهمه سیاسی را خبر دادن [ اعدام ]
۳۶- عسکر افغانستان را بفرار کردن بسوی دشمن تشویق و
اغوا نمودن [ اعدام ]
۳۷- بیک سری از اسرار سیاسی و عسکری دولت بحسب
ماموریت خود واقف گردیده در حال عدم ماذونیت انرا
بدشمن افشا نمودن [ اعدام ]
۳۸- در جدا ساختن و علیحده گردانیدن یک قسم اراضی افغانستان
از افغانستان، و یا خود در انجا برای تاسیس دادن یک
اداره مستقله جداگانه از اداره دولت کوشیدن [ اعدام ]
۳۹- بغرض کوشش در ایجاد یک حرب علیه افغانستان بخاک
یک دولت اجنبی پناه بردن [ اعدام ]
۴۰- پیش از اعلان حرب یکی از تبعه افغانستان
در خدمت عسکریه دشمن بوده پس از اعلان حرب


۲۰
نیز در همان خدمت دشمن پائیدن [پانزده سال حبس]
*   *
*


۲۱
فصل دوم
(جنح و جنایاتیکه امنیت داخلیه افغانستانرا اخلال مینماید)
٤١ ٠ ٠ ٠ تبعه افغانیه را برعلیه حکومت به بغی و عصیان تشویق دادن،
ومتعاقباً فعل عصیان بوقوع آمدن [ اعدام ]
٤٢٠ ٠ ٠ بی وقوع فعل بغاوت، فقط در تولید ماده بغاوت کوشیدن
[ حبس پانزده سال ]
٤٣٠ ٠ ٠ بیرقها و نشانهای افغانستان، و یا دول اجنبیه دوست
او را بغرض حقارت و استخفاف پاره کردن [ از دو سال
تا سه سال حبس ]
٤٤٠ ٠ ٠ تشویق نمودن اهالی افغانستانرا بمقاتله یکدیگر، و بدینغرض
آنها را بضد همدیگر مسلح گردانیدن [ اعدام ]
٤٥ ٠ ٠ ٠ جرایمیکه در قاعده های (٤١) و (٤٢) و
(٤٤) بیان گردیدند، هرگاه از طرف بعض جمعیتها
بعمل آید رؤسای شان [ اعدام ] و نفری شان
[ حبس دوام ] میشوند . علاوه بران جنایت هایکه درین


۲۲
قاعده تا بیان گردید، هرگاه در آنخصوص درمیان بعض اشخاص
مذاکره و مفاهمه بمیان آید، و به بعضی اسباب توسل ورزند
شود کسانیکه در مذاکره و مفاهمه شامل باشند.
رؤسای شان [حبس دوام]
و باقی شان [پانزده سال حبس]
اگر تنها مذاکره بوقوع آید و باسباب توسل ورزیده نشود.
رؤسای شان [ده سال حبس]
باقی اعضا [هفت سال حبس]
اگر از میانه شان یکنفر تکلیف نماید، و دیگران تکلیفش را
رد نموده قبول نکنند، شخص تکلیف کننده [پنجسال حبس]
و کسانیکه تکلیف او را رد نموده بدولت خبر ندهند[ از
شش ماه تا یکسال حبس]
کسانیکه تدارک و اعمال و احضار و اعطای سلاح و
آلاتیکه یک جمعیت فسادیه برای اجرای مقصد خود
بآن محتاج است، پردازند.
هرگاه ماده فساد بموقع فعل آید [اعدام]


۲۳

والا اگر بموقع فعل نیامده بدرجه تشبث باقی بماند [پانزده سال حبس]
و چون در افغانستان تجارت اسلحه جایز است، بنابران
کسانیکه به پیشه اسلحه فروشی و تجارت سلاح مشغول باشند
هرگاه از آن وقوف نداشته باشند [ازجزا معاف هستند]
۴۶- کسانیکه عسکر دولت را به بلوا و بغاوت تحریک و تشویق
نمایند [اعدام]
۴۷- قصداً ماشین خانه‌ها و انبارخانه‌های دولت را احراق
نمودن [اعدام]
۴۸- کسانیکه بتاراج کردن نقود و اشیای رعیت و دولت
تشبث ورزند رؤسای شان [اعدام]
و بقیه نفری [حبس دوام]
۴۹- دزدانیکه در کوهها و صحراها مسلح گشت و گذار نموده مردمانرا
لخت میکنند، اگر مطابق تمسک القضاة الامانیه حدلازم
نشود بعد از تاوان [از پانزده سال تاحبس دوام]
۵۰- هرگاه کسانیکه بمقصد قطع طریق، در کوه‌ها و صحراها مسلح گشت


۲۴

و گذار نبوده قبل از دزدی و تاراج گرفتار شوند [از سه سال
تا پنجسال حبس]
۵۱ . – از ارباب شقاوت مستمره کسانیکه قبلاً هم مرتکب جنایت
گردیده باشند، و یا رهزنانیکه دوست افتادگان
خود را شکنجه و اذیت مینمایند، و یا در اثنای قطع طریق
مردمانرا میکشند [اعدام]
۵۲ . – اگر رهزنان کسی را قتل نکرده، و مال نگرفته مجروح کرد،
اگر بمطابق تمسك القضاة الامانیه حد لازم نشود بعد از
تاوان [از پنجسال تا ده سال حبس]
۵۳ . – در کوچه ها و میدانها بغرض تشویق مردم برای عصیان،
اوراق مضره مطبوعه را نشر کردن، و یا برای این مقصد
نطقها گفتن، هرگاه عصیان بظهور آید [اعدام]
و هرگاه بظهور نیامد [نفی دوام]
و اگر تکرار در محل دیگر هم از ایشان اینگونه اوضاع سرزند
اگر چه فعل عصیان بظهور نیاید [اعدام]

(جرایم عمومی) و سیاسیه)


۲۵
۵۴ – کسانیکه اخبارها و بیان نامه هائیکه بغرض تشویق مردم برای
عصیان نوشته شده باشند در نزد خود داشته به نفوس
توزیع نموده باشند [از پنجسال تا هشت سال حبس] .
* *
*


۲۶

فصل سوّم
(دربارۀ رشوت)
۵۵ ـ قاضی‌ها و جملۀ مامورینیکه وظایف و خدمات رسمیه را
در عهده گرفته‌اند، و اعضای منتخب و منصوب جمیع
مجالس رسمیه، و کسانیکه از آحاد ناس مانند حکم و اهل
خبره بوده با یک وظیفۀ رسمیه مکلف هستند، و وکیل‌های
دعوا، برای نکردن چیزی که نظاماً و قانوناً بگردن آن مجبورند
و یا برای کردن چیزی که نظاماً و قانوناً به آن مجبور نیستند،
پول و یا اشیائیکه بنام هدیه بگیرند، و یا سایر منافعیکه
به اینصورت برای خود تأمین مینمایند، و فرق فاحشی
که در بین قیمت حقیقیه و ثمن مسمای اموال و املاکیکه برای
همین مقصد خواه کم و یا زیاده بیع و شرا شوند، گرفته میشود
رشوت است .
۵۶ ـ یک ماموریکه بغرض باطل گردانیدن یک حق رشوت میگیرد

(جزای عمومی)


۲۷
[سه چند مقداریکه رشوت گرفته است از وی بقسم جزای
نقدی استرداد گردیده از سه سال تا پنجسال حبس]
۵۷ - هرگاه رشوت تنها برای وعده کردن و یا نکردن بکدام
کاری گرفته شده بطلان حق بعمل نیامده باشد [سه چند
مقدار رشوت از وی استرداد گردیده از دو سال
تا سه سال حبس میشود]
۵۸ - راشی یعنی رشوت دهنده بصورت اوّل رشوتیکه داده است
بقسم جزای نقدی از وی ضبط گردیده علاوه بر آن
[از یکسال تا سه سال حبس]
و نظر بصورت ثانی [تنها همان رشوتیکه داده است بقسم
جزای نقدی او بخزینه دولت میرسد]
۵۹ - اگر هنوز رشوت داده و گرفته نشده باشد، و تنها دربارهٔ
اخذ و اعطای آن یک گفتگو و یا مقاولهٔ تحریری بعمل آمده
باشد [راشی و مرتشی بصورتیکه قاعده های بالا ذکر شد
جزا می بینند]


۲۸

۶۰ ــــ هرگاه یک آدم برای محافظه جان و مال و عرض خود،
و الحاصل برای حفظ یک منفعت مشروعه خود برشوت
دادن مجبور گردد، رشوتیکه داده است واپس بخودش
اعاده میشود، و تنها مرتشی جزای بیند .
۶۱ ــــ هرگاه یک مأمور در صورتیکه برایش رشوت تکلیف شود
و او آنرا قبول نماید و متعاقباً بدولت خبر بدهد ، خودش
علناً از طرف اشرف پادشاهی بایک تحسین نامه تلطیف
گردیده و راشی جزای بیند .
۶۲ ــــ کسیکه برشوت دادن مجبور شود، و رشوت را بمرتشی داده
باید در ظرف یک هفته بدولت خبر بدهد، هرگاه بدلایل
مقنعه رشوت را اثبات نمود شخص مذکور از جزای
راشی معاف میشود .

*   *
*


۲۹
فصل چهارم
(در باب سرقت اموال)
۶۳ ـــ كسيكه اموال دولت را نقداً و یا جنساً سرقت نمايد، اگر تا ده
هزار روپیه باشد، بعد از استرداد وجه [هرگاه نقد باشد
دو مثل آن پیسه نقد و هرگاه جنس باشد دو مثل قیمت همان
جنس از وی مسترد و اگر دیده بخزانه دولت داخل میشو
و ده سال حبس گردیده مدت العمر از رتبه مأموریت دولت
محروم میماند] و اگر اضافه از ده هزار روپیه باشد [اعدام]
۶۴ ـــ كسيكه در وقت بیع و شرای اشیا بحساب دولت در
معاملات خرید و فروخت آن دست بازی نموده خود
از آن مستفید گردد [بقرار قاعده فوق جزا می بیند]
۶۵ ـــ اگر مرتکبین جرمهائیکه در همین دو قاعده فوق بیان شد،
مأمورین دولت نباشند، با وجود آنهم مانند بالا جزا
می بینند.


۳۰

۶۶ - هرگاه یکی از مأمورین دولت حق یک آدمی را که از دولت
میگیرد تماما نداده یک قسم آنرا خودش بگیرد [دومثل پیسه
گرفته گی از وی مسترداد گردیده پنجسال حبس میشود]
هرگاه بواسطه شخص دیگر مرتکب این جرم گردد [خود مامور با مرتکب
جرم برطبق فوق جزا می بیند]
۶۷ - هرگاه یکی از مأمورین دولت، اجرت عمله را که برای کار
دولت استخدام نموده است کم بدهد و یا هیچ نداده خودش
بگیرد [پیسه که گرفته است از خودش دومثل آن گرفته میشود،
یک مثل آن حق اجوره عمله بوده بآنها داده میشود، ومثل
دیگر آن بقسم جزای نقدی بخزینه دولت سپرده میشود
وخودش پنجسال محبوس میماند]
۶۸ - هرگاه یکی از مأمورین دولت در مزایده واردات دولت
دست بازی نموده موجب نقصان آن گردد [از مأموریت
طرد و از یکسال الی سه سال حبس میشود، و همانقدر نقصانیکه
در واردات وارد نموده است از وبقسم تاوان گرفته میشود]


۳۱

۶۹ ـــ هرگاه یکی از مأمورین دولت برای تمتع و استفادهٔ خود
سراً و یا علناً بالذات و یا علی طریق المشارکه، در خریداری
بعضی اسبابها ئیکه بنظارت و یا ادارهٔ او لازم بوده
از طرف دولت در آنخصوص امر داده شده باشد، و یا
در خرید بعضی اشیائیکه بحساب دولت خرید میشوند
و یا در فروش چیز هائیکه از طرف دولت برای او
سپرده میشود مشارکت ورزیده بود [از مأموریت طرد
و از یکسال تا سه سال حبس ]
۷۰ ـــ اگر در خرید و فروخت این اموال سرکاری اجرت
وساطت بگیرد [از مأموریت طرد و از یکسال تا سه سال
حبس]
۷۱ ـــ مأمورینیکه برای خود، و یا برای دیگران پیشه سرکاریرا
برداشت مینمایند [از مأموریت طرد و از یکسال تا دو سال حبس]

(جزای عمومی)
(فصل پنجم)


۳۲

فصل پنجم
(کسانیکه نفوذ مأموریت خودها را استعمال بیجا نموده)
(وظیفه مأموره خود را ایفا نمی نمایند)

۷۲ - داخله کردن مأمور بصورت جبر و تحکم در حق مدعی یا مدعی علیه
بنابر یک غرض و حمایه، در حضور محاکم شرعیه عدلیه
و اداره [طرد از مأموریت]
اگر مداخله بصورت رجاء التماس بوده باشد [از دوصد
الی دو هزار روپیه از ملتمس جزای نقدی گرفته میشود]

۷۳ - اگر در نتیجه جبر و تحکم از محکم ناحق یک حکم صادر گردد مأمور
مداخله کننده از مأموریت منفصل میگردد از شش ماه تا سه
سال حبس]
هرگاه در نتیجه رجا و التماس از محاکم نیز چنان حکم صادر شود،
[علاوه بر آنکه از مأموریکه رجا و التماس نموده جزای نقدی
گرفته شود از دو ماه الی شش ماه بندی هم میباشد]


۳۳
۷۴ – قاضی های محکمه ها و اعضای مجلس های مشوره علاوه
بر امضا نکردن بر مداخله که جبراً و یا التماساً بوقوع آمده
است
میباید که احوال آنرا نیز بدولت اطلاع و اخبار نمایند
والاّ اگر در یکی ازین دو امر فروگذاشت نموده بودند،
[عزل از ماموریت]
۷۵ – رئیس های مجلس و یا قاضی های محکمه هائیکه معامله را از
روی جبر و التماس شنیده آنرا اجرا کرده باشند
[شش سال طرد از ماموریت و یکسال حبس]
و اعضای آن [تنها شش سال طرد از ماموریت]
۷۶ – اگر یک مامور در اجرا نکردن یکی از اوامر و قوانین و
نظامات دولت، و برای تحصیل نشدن اموال دولت
صرف نفوذ بنماید [از سه سال تا پنجسال حبس]
۷۷ – اگر کسانیکه باینطریق صرف نفوذ مینمایند از مامورین
دولت نباشند [از دو سال تا سه سال حبس]
۷۸ – هر گاه کدام وزیر و یا نائب الحکومه، و یا حاکم اعلا یا حاکم


۳۴
و علاقه دار، مستوفی و سررشته دار، و قاضی مأمور
مالیه، و مدیران تجارت وزراعت و گمرک در داخل منطقه
مأموریت خود، تجارت خرید و فروخت ارزاق را در
دست خود گرفته بالذات اجرا نماید، این تجارت
خواه علنی باشد یا سّری [از مأموریت طرد میشود و از
یکهزار الی بیست هزار روپیه جزای نقدی میدهد]
فقط در جائیکه بستگی از خود املاک و اراضی داشته باشد
تجارت محصولات زمین های خودش ازین قاعده
مستثنا میباشد.
۷۹ هرگاه مأموریکه بلاعذر معقول، فرمانها و امرنامه هائیکه
دولت نشر نموده باشد نشر ننماید [طرد از مأموریت]
۸۰ هرگاه یک مأمور بلاسبب مقبول در ایفای وظیفه
خود غفلت و اهمال ورزد، و یا امری را که از طرف آمرش
موافق به احکام قانونیه داده شده باشد اجرا ننماید، اگر
ازین عدم اجرا برای دولت یک ضرر برسد، نظر بوجود ضرر


۳۵

[از پانصد روپیه تا ده هزار روپیه جزای نقدی]
و هرگاه از ان بسیاست دولت یک ضرر برسد از
[دو سال تا سه سال حبس]
و اگر از ان برای یکی از رعایا یک ضرر مالی رسید
علاوه بر جزای فوق [تاوان همان ضرر از وی نیز
گرفته میشود]

* *
*

پایه (۵) — (جزای عمومی)


۳۶

فصل ششم
(تعدی مأمورین دولت بر رعایا)

۸۱.- هرگاه یکی از مأمورین برای اعتراف کنایندن جرم،
بر یک شخص مظنون و یا متهم باذیت و شکنجه او امر نماید،
و یا خود بالذات اجرا دارد [از مأموریت برای همیشه
طرد، استرداد رتبه و نشان، حبس ده سال]
اگر آدم اشکنجه شده از صدمه شکنجه وفات یابد،
[کسیکه اشکنجه او را امر داده است جزای قاتل را
می بیند]

۸۲.- هرگاه یکی از مأمورین در حق یک محبوس از طرزی مجازاتیکه
قانون تعیین نموده است، بالاتر و سنگین تر آنرا اجرا نماید
و یا اجرای آزار دیگری بفرماید [از یکسال تا سه
سال حبس]

۸۳.- هرگاه یک مأمور مخالف طرزیکه آنرا قانون نشان داده است

(الف) چاپ عمومی نمره ۱۰


۳۷

بخانه یکی از رعایا داخل شود [از سه ماه تا سه سال حبس]
اگر هم در خانه داخل شود، و هم بخواهش خود، به اجرای
جستجو و تفتیش قیام و اقدام نماید [از یکسال تا سه
سال حبس]
۸۴ --- اگر غیر از مأمورین یک آدم دیگر در خانه یک کسی بی آنکه
خانه خودش باشد، جبراً و یا خود تهدیداً و تخویفاً، و یا آنکه
خفیاً داخل شود [از یکماه الی یکسال حبس]
۸۵ --- هرگاه یکی از مأمورین مال و ملک یکی از رعایا را جبراً باشترا
و یا به ادعای بی معنی ضبط کند و یا بفروشد [مال و ملکی که
گرفته شده دوباره بصاحبش عيناً و یا بدلاً اعاده میشود
خود مامور طرد و از شش ماه تا سه سال حبس]
۸۶ --- اگر یکی از مأمورین دولت، از رعایا زیاده از محاصیل
دولت یک چیزی اضافه ستانی نموده آنرا درکیسۀ
خود بریزد [علاوه بر استرداد دو چند مقداریکه گرفته است
از دو سال الی سه سال حبس]

(جزو ۴ مجموعه) چاپ (۵)


۳۸
هرگاه خودش نگرفته، ومبلغ اضافه را بخزینۀ دولت
تحویل نماید [همان مبلغ از خود او گرفته بصاحبش داده میشود]
۸۷ ــ هرگاه یک مأمور و یا یک رئیس و سرکردۀ اهالی غیر از خدما
تیکه بموجب کدام نظامنامه و یا فرمان پادشاهی امر شده
باشد رعایا را بیگار گرفته از آنها کار بگیرد [اولا حق اجرت عملۀ
بیگار از وی گرفته بعمله داده میشود، و ثانیاً از ششماه
تا سه سال حبس میشود ، و اگر از جملۀ مأمورین باشد از مأموریت
هم طرد میگردد]
۸۸ ــ هرگاه از مأمورین دولت و یا آدم های شان ، ومنصبداران
و سپاهیان نظامی و کوتوالی در خانۀ رعایا و اهالی فرود آمدش
گردیده مفت وجبراً طعام بخورند و یا برای اسپ های
اند
خود جو و کاه وغیره بگیرند [قیمت اشیائیکه گرفته وخوردۀ
استرداد گردیده بصاحبانش داده میشود، از مأموریت
طرد و از یک هفته تا یکماه حبس]
اگر فوج نظامی در اثنای کوچ از یکجا بدیگرجا مرتکب

(مجموعۀ برای)
(۵) پایه


۳۹
اینچنین حرکت گرد و قیمت چیزهائیکه گرفته شده باشد
بقسم تاوان از منصبدار فوج که با ایشان درین جرم
شریک بوده گرفته میشود، و خود منصبدار در دیوان حرب
در تحت محاکمه آمده از خدمت عسکری طرد و از یکسال
تا سه سال محبوس میماند]
* *
*


۴۰

فصل هفتم
(کسانیکه بمأمورین دولت مخالفت کنند و بآنها)
(بے اطاعتی یا تحقیر نمایند)
۸۹ . - کسیکه مأمورین دولت را در اثنای ایفای وظیفه شان
و یا در یک امری که متعلق خدمت شان باشد قولاً
عملاً برای شکستاندن قدر و ناموس شان تحقیر کند
و یا در حق شان اطاله لسان یعنی زبان درازی نماید و یا
خود تخویف نماید [ از یکهفته الی یکماه حبس ]
اگر این معامله در اثنائیکه یک محکمه و یا یک مجلس مشوره بکار
مشغول باشد واقع گردد [ از شش ماه تا یکسال حبس،
و یا از دو صد الی چهار صد روپیه جزای نقدی ]
۹۰ . - کسانیکه سپاهیان یا منصبداران نظامی کوتوالی
و پولیس را در اثنای وظیفه شان حقارت کنند
از یک هفته الی یکماه حبس، و از بیست روپیه تا پنجاه روپیه


۴۱
جزای نقدی]
اگر در اثنای این حقارت سلاح هم کشیده شود،
[یکسال حبس]
۹۱- کسانیکه یکی از مامورین و یا از سپاهیان و منصبداران
نظامی و کوتوالی و پولیس را در اثنای ایفای وظیفه
و یا بخاطر وظیفه شان کذالغا مینمایند، ضرب و جرح و
یا اینکه جبر و تشدد نمایند [علاوه بر جزای مستلزم
ضرب و جرح، از یکسال تا سه سال حبس]
* *
*
روز (۶) جزا[ی?] طبعی


۴۲

فصل هشتم
(کسانیکه محبوس را میگریزانند، و یا ارباب جنایت را میدانند)
(و حمایت می نمایند)

۹۲ هرگاه از پیش سپاهی و یا منصبدار نظامی و پولیس که بر محافظه یک محبوس مامور باشد، بسبب غفلت و بی پروائی محبوس بگریزد، اگر محبوس به اعدام محکوم باشد [ده سال حبس، و در باقی آن ثلث مدت حبس مقرر محبوس را پوره میکند]
و اگر محبوس مذکور را قصداً بگریزانند [هرگاه محبوس به اعدام محکوم باشد پانزده سال حبس و پایان تر از آن نصف مدت محکومیت محبوس را جزای حبس می بینند]
و هرگاه محبوس هنوز محکوم علیه نگردیده باشد، و درباره او حکم محکم صادر نشده باشد و قصداً او را

به جزای حبس الی (۲)


۴۳
بگریزانند [از سه سال تا چهار سال حبس]
۹۳ - هرگاه یکی از رعایا اسبابی را که فرار محبوسین را
تسهیل نماید تهیه و تدارک کند [از یکسال تا سه
سال حبس]
٩٤ - کسانیکه برای تسهیل فرار محبوسین برای شان
سلاح وسائره تدارک نمایند [از ده سال تا پانزده
سال حبس]
۹۵ - کسانیکه یک بندی فراری و یا اشخاص متهم با جنایات را
شناخته حمایت مینمایند [از یک سال
تا سه سال حبس]
و خویشاوندانش از اصول و فروع، از قبیل پدر و مادر
و ازواج و اولاد شخص مذکور از مجازات معاف میباشند.
* *
*


۴۴

فصل نهم
(کسانیکه مهر را میشکنند و یا اشیای امانت و اوراق)
(رسمی را می دزدند)

۹۶ -- از طرف مأمورین دولت مهری که برای حفظ بعضی اشیا
و یا اوراق و یا کدام محل وضع شده باشد، هرگاه آن مُهر
از سبب غفلت و سهل انگاری کسیکه محافظه آن
مأمور است شکسته شود [از مأموریکه غفلت نموده است
از دوصد روپیه تا یکهزار روپیه جزای نقدی گرفته میشود]
۹۷ -- کسیکه مُهر را شکنانده باشد [از ششماه
تا یکسال حبس]
اگر مهر را خود همان مأموریکه بمحافظه آن گماشته شده
شکنانده باشد [از یکسال تا سه سال حبس]
۹۸ -- علاوه بر شکسته شدن مهر هرگاه بعضی اشیاء
و اوراق هم دزدی شده باشد [بعد از تاوان اشیاء


۴۵
از پنجسال تا ده سال حبس ]
۹۹ ـ کسانیکه اوراق رسمیهٔ دولت را سرقت و یا محو و
اتلاف نمایند [ از یکسال تا دو سال حبس ]
اگر سرقت و یا محو و اتلاف آن از طرف مأموریکه محافظ
آن است بعمل آید [ از سه سال تا پنجسال حبس ]
و اگر سرقت و یا محو و اتلاف آن از غفلت وسهل
انگاری مأموریکه محافظ آن است بوقوع آید [ تنخواه
یکماه اسش بقسم جزای نقدی گرفته میشود، واز یک
هفته تا یکماه حبس ]
۱۰۰ـ اگر شکسته شدن مهر و سرقت اوراق رسمیه، و
محو و اتلاف آن از طرف بعضی اشخاص بصورت هجوم
بر محافظ آن بعمل آید، هر یک از هجوم کنندگان
[ از پنجسال تا ده سال حبس ]
۱۰۱ ـ هرگاه مأمور پوسته خطوط رسمی و خصوصی که بپوسته خانه
سپرده میشوند، آنرا بکشاید، و یا در کشادن آن


۴۶
مساعده نماید [از بیست روپیه تا صد روپیه جزای
نقدی، واز یکماه تا سه سال حبس]


۴۷

فصل دهم
(کسانیکہ بے اختیار و مأذونیت ، بخودها صفت)
(رسمیّہ اضافہ می نمایند)
۱۰۲--- کسیکہ بے صلاحیت و مأذونیت خود را چنان نشان
بدهد، کہ گویا بیک منصب ملکی و یا نظامی منسوب بوده
علاوتاً بہ ایفای وظایفیکہ بآن منصب عاید است
جرأت ورزد [ از یکماه تا دو سال حبس ]
۱۰۳--- کسیکہ بدون مأذونیت دولت سر بخود حقداری و بحق
رسانی کسے را نماید [ از یکماه تا یکسال حبس ]
١٠٤--- کسیکہ اموال غیر منقولہ را کہ از نزد وی حکماً گرفتہ شده
و بمستحقش تسلیم گردیده باشد، بالتکرار ضبط نماید
[ از یکسال تا دو سال حبس ]
١٠٥--- کسیکہ نشانی را کہ از طرف حکومت برای او
داده نشده باشد بیاویزد و البسۀ رسمیّۀ بالاتر


۴۸
از رتبهٔ خود را پوشد، و یا در حالیکه هیچ رتبه
نداشته باشد لباس رسمی در برکند [از یکهفته
تا یکماه حبس]
* *
*
(۶) جزای نقدی


۴۹

فصل پانزدهم
(کسانیکه سلسله مخابرات تلغراف و تیلفون را خراب کنند)

١٠٦- کسانیکه آلات تلغراف و تیلفون را قصداً خراب نمایند
[علاوه بر دو چند قیمت ضرر از سه ماه تا دو سال حبس]
١٠٧- کسیکه سیم تیلفون و تلغراف را بریده و چوبهای آنرا
انداخته، موجب تعطیل و تعویق مخابرات گردد [از
یکسال تا سه سال حبس و از پنجصد روپیه الی دو هزار روپیه
جزای نقدی]
١٠٨- اگر این معامله بریدن و تخریب سیم های تیلفون و
تلغراف، در اثنای یک محاربه و یا اختلال بوقوع
آید [اعدام]

* *
*


۵۰

فصل دوازدهم
(قلب چلانها)
۱۰۹ - کسانیکه مسکوکات قلب میسازند و قلب چلانی میکنند
[ ازده تا پانزده سال حبس ]
۱۱۰ - کسانیکه پیسه قلبرا نادانسته دادوستد مینمایند بهیچ
مستحق جزا نمیشوند، فقط بعد از آنکه قلب شناسی را
آموخته باز هم بپلانیدن آن کوشش ورزند [ از
بیست روپیه تا صد روپیه بجزای نقدی محکوم میشوند]

* *
*

فوط (ولتاژ) جزای نقدی


۵۱

فصل سیزدهم
(کسانیکه سند یا مُہر ساختگی می سازند)

۱۱۱- کسانیکه فرمانهای پادشاهی و مهرهای حکومت،
و مهرها و امضاهای مأمورین دولت و اوراق و اسنادیکه
تعلق بدفترها باشد، تقلید و تحریف نموده استعمال کنند
[هرگاه از آن منفعت حاصل گردد، دو چند همان مقدار
از وی جزای نقدی گرفته شده، از ده سال تا پانزده
سال حبس]
هرگاه از فرمان ساختگی پادشاهی بدولت یک ضرر
کُلّی برسد [اعدام]
کسانیکه این گونه اوراق ساختگی و محرف را بدست آورده
استعمال نمایند [از پنجسال تا ده سال حبس]
۱۱۲- هرگاه یکی از مأمورین خواه در میان سطرهای اعلام
و فیصلہ آرا و سندات و سایر سجلات و دفاتر کرد[ه باشد]


۵۲

ایفای وظیفه خود مینویسند، یا بتغیر خط و خاتم و امضا
و یا در صورت نوشتن اسم یک شخص بعوض شخص دیگر
تحریفات نموده اینگونه ساخته کاری نمایند [ از ده
سال تا پانزده سال حبس ]
۱۱۳ - هر گاه یک مأمور در اثنای ایفای وظیفه خود، در
وقت نوشتن اوراق رسمیه که تنظیم میکند، یک چیزیرا
که یک آدم نگفته است بقسم گفته گی او، و چیزیرا که گفته با
بر عکس آن نوشته بدینصورت ساخته کاری نماید
[ از ده سال تا پانزده سال حبس ]
١١٤ - رئیس های مجلس و قاضی های محاکمه که اوراق ساخته گی
و قاعده های فوق الذکر را دانسته در موقع اجرا بگذارند
[ از ده سال تا پانزده سال حبس ]
١١٥ - کسانیکه به اداره های گمرک بیان نامه ها و بچک های
ساخته گی و محرف و خلاف حقیقت را ابراز نمایند
[ از یکهفته تا یکماه حبس، و از دو صد روپیه تا دو هزار روپیه


۵۳
[جزای نقدی]
۱۱۶- کسانیکه خواه برای خلاص کردن خود و یا دیگران
از خدمت دولت بنام طبیب ها شهادت نامه
ساختگی بسازند [از یکسال تا سه سال حبس]
۱۱۷- همچنان طبیب ها و جراح هائیکه خواه مبنی بر رشوت خواه
بنابر خاطر و التماس برای رهانیدن یک آدم
از خدمت دولت شهادتنامه کاذب بدهند
[از یکسال تا سه سال حبس]
۱۱۸- کسانیکه بنادانی و ناشناسی چیزهای ساختگی
و تقلیدی را استعمال میکنند [از جزا معاف هستند]
* *
*


۵۴

فَصْلُ چَهَارْدَهُمُ
(آتش زنندگان)
۱۱۹ -- هرگاه یک آدم در داخل شهر و قریه بخانۂ کسی قصداً
آتش زده باعث سرایت کردن آن به بناهای
دیگر گردد، حریق و سوختگی که بدینصورت ظهور کند
فاعل آن [اعدام]
و اگر از همانخانه بخانه های دیگر سرایت نکند
[حبس دوام]
و اگر چه سرایت نکند و موجب تلف نفس یکی از اهالی
همانخانه گردد [اعدام]
۱۲۰ -- کسانیکه خواه در داخل شهر و خواه خارج شهر در وقوع
یافتن حریق تشبث نمایند، ولاکن بفعل آورده نتوانند
[از پنجسال تا بده سال حبس]
۱۲۱ -- کسیکه چوبهای بریده و محصولات درویده را


۵۵
مانند خرمن وغیره آتش بدهد [بعد از تاوان بصاحبش
از سه سال تا پنجسال حبس]
۱۲۲ - هرگاه حریقی که قصدا از طرف آتش زنندگان بوقوع آید
موجب وفات انسانها گردد [ شهرار انگیزان
اعدام میشوند]
۱۲۳ کسیکه یک آدم را بآتش زدن امر و اجبار نماید اگرچه
آتش زده گی بوقوع نیآید [شخص امراز سه سال تا پنجسال حبس]

* *
*

قسط دوم جرایم عمومی


۵۶

فصل پانزدهم
(در خصوص شراب)

۱۲۴- در افغانستان ساختن شراب و استعمال و ادخال ان
و مسکرات دیگر بمملکت بالکلیه ممنوع است، مگر چرس
و بنگ که از محصولات افغانستان ست، تنها استعما ل
و خرید و فروش ان برای استعمال در داخل
ممنوع است، اعمال و اخراج ان بمالک خارجه
ممنوع نیست.
۱۲۵- کسانیکه علناً شراب نوشی نمایند [هشتاد دره ضرب
میشوند، و فی دره (۱۰) روپیه جزای نقدی] (+)
۱۲۷- کسانیکه شراب بدیگران میفروشند [هزار روپیه
جزای نقدی و سه سال حبس]
۱۲۸- کسانیکه شراب سازی مینمایند، بعد از اتلاف
شراب او [هزار روپیه جزای نقدی و سه سال حبس]

(+) ۱۲۶- کسانیکه مخفیاً شراب نوشی نموده، از اثار بیهشی یا بعضی قراین و استدلالات مخفیاً شراب نوشی شان بقرار
شرعی ثابت گردد [هشتاد دره ضرب میشوند، و فی دره (ده) روپیه جزای نقدی]

شماره (۷۰) بقرار تحریر است


۵۷
۱۲۹- کسانیکه از خارج شراب را بافغانستان ادخال نمایند
[شرابش اتلاف و بقدر نصف قیمت شراب ازو
جریمه گرفته میشود، و تا سه سال حبس ]
همه قواعد این فصل خاص به اهل اسلام و تبعه افغانیه
عاید است، فقط درباره تبعه اجنبی کسی که بر تجارت
بافغانستان شراب را داخل کند و یا با فغانها
بفروشد بموجب قاعده های فوق جزا می بیند.
۱۳۰ - کسانیکه چرس و بنگ میکشند و یا تریاک میخورند،
هرگاه سن شان از (۲۵) کم باشد [ از ۲۵ تا ۳۹
دره جزای ضرب ]
و هرگاه زیاده تر از (۲۵) باشد و نو عادت کند [از
۵۰ تا ۷۵ دره جزای ضرب ]
برای کسانیکه از سابق گرفتار چرس و بنگ باشند تا دو سال
معاف بعد از دو سال [ از ۵۰ دره لی ۷۵ دره ضرب]
برای تریاکیان عملی [نصیحت مؤثره ]


۵۸

فصل شانزدهم
در کسانیکه بازنگر بازی میکنند و یا مانند آن حرکات مخالف)
(اخلاق و آداب عمومیه مینمایند)
۱۳۱ - کسانیکه علناً و یا مخفیاً بازنگر بازی میکنند شش ماه
حبس و از چهار صد الی پنجصد روپیه جزای نقدی
۱۳۲ - کسانیکه علناً و یا مخفیاً بازنگری کنند یکسال حبس
۱۳۳ - هرگاه پدر و اقربای یک بچه در پیشروی خودهمان
بچه را برقصیدن مساعده نمایند دو صد روپیه
جزای نقدی
۱۳۴ - برای هر دسته بازنگر فی نفر ده روپیه جرم
* *
*

خرجه (۶) را به عموم


۵۹

باب دوّم
فصل اوّل
(جنایت و یا جنحه‌هایئکه در حق اشخاص بوقوع میرسند)
۱۳۵ - در مسایل قتل وجرح برائے تفصیلات احکام قصاص
ودیت، قاضی باید که بکتاب تمسک القضاة الامانیه
مراجعت بکند.
۱۳۶ - قتل عمد:- قتل عمد قتلیست که باستعمال آله قاتله قصداً
حادث شود، چون سلاح و باقی اسباب کشتنی
قتل شبه عمد:- قتلیست که بغیر سلاح و آلات کشتنی
بمقصد اتلاف حادث شود.
۱۳۷ - هرگاه شخصی شخص دیگر را بصورت عمد قتل نماید [قصاصاً]
۱۳۸ - هرگاه فاعل قتل عمد نا معلوم باشد [دیت از عاقله گرفته میشود]
۱۳۹ - هرگاه قاتل بر فعل قتل عمد اقرار باشد، و ورثه مقتول او را


عفو نمایند [ ده سال حبس ]
١٤٠ - هر گاه تنها یکنفر از ورثه مقتول قاتل را عفو نماید
[ بعد از دیت پنجسال حبس ]
١٤١ - و اگر بسبب قوم داری و لحاظ پیسه داری قاتل
از طرف ورثه مقتول عفو شود [ بهر حال از طرف
دولت حکم قتل درباره اش در معرض اجرا
گذاشته میشود ]
١٤٢ - هر گاه یکی از ارباب جنایت و شقاوت مستمره برای
بعمل آوردن یک جنایت عظیم مردمان دیگر را
غدارانه بشکنجه و یا اذیت نماید سیاسۃً
بجزای قاتل محکوم میشود .
١٤٣ - هر گاه شخصے بصورت شبه عمد کسی را بقتل رسانید
[ دیت شرعی ]
١٤٤ - هر گاه شبه عمد مکرر شد [ سیاستا اعدام ]
١٤٥ - اگر دیت شرعی داده نتواند ، بعوض هر هزار روپیه


۶۱
دیت [یکسال حبس]
۱۴۶- اگر ورثه مقتول دیت را عفو کند [یاسه ونیم هزار روپیه
ویاسه ونیم سال حبس]
۱۴۷- واگر عفو در حق یک قوم دار ودولت مند باشد
[یا پنجهزار روپیه و یا پنجسال حبس]
۱۴۸- کسیه جسد یک مقتول را اخفا نماید، ویا بی آنکه
بحکومت خبر بدهد دفن کند [از یکماه تایکسال حبس]
۱۴۹- هرگاه شخصی شخص دیگر رالت و کوب ویا مجروح نموده
موجب قطع وشکستن وسقوط عمل یعنی از کار برآمدن
یکی از اعضایش گردد [علاوه بر دیت شرعی در
صورت عمد از پنجسال تاده سال، ومن غیر عمد
از سه سال تاپنجسال حبس]
۱۵۰- شخصی که شخص دیگر رالت و کوب و یا مجروح نموده زیان
از بیست روز موجب از کار پس ماندن او گردد،
اگر مطابق احکام تمسک القضاة الامانیه قصاص


۶۲
و یا دیت لازم نباشد بعد از ادای اجر طبیب
و مرهم بها [از یکسال تا دو سال حبس]
١٥١- اگر مضروب و یا مجروح کم از اندازه که در قاعده فوق
بیان شد متأثر و معطل گردد شخص زننده و جرح کننده
اگر مطابق احکام تمسک القضاة الامانیه دیت و یا
قصاص لازم نشود بعد از مرهم بها [از یکهفته تا یکماه
حبس]
١٥٢- کسیکه محض بغرض تخویف و تهدید سلاح بکشد
[از یکماه تا سه ماه حبس]
١٥٣- کسانیکه از آبا و اجداد و امهات و جدات خود یکی را
ضرب و جرح نماید، هرگاه ضرب و جرح موجب
یک بیماری و مرض نگردد [از یکسال تا دو سال حبس]
و اگر زیاده از بیست روز موجب بیماری گردید [از
دو سال تا سه سال حبس] و اگر سبب سقوط
یکی از اعضا شد، اگر مطابق احکام تمسک القضاة الاما


٦٣

دیت و یا قصاص لازم نیاید [از پنجسال تا ده سال
حبس]
١٥٤ - کسیکه بمقصد قتل و ابر سلاح نمود [پنجسال حبس]
١٥٥ - کسیکه خطاء سبب تلف یک آدم گردد، اگر کیفیت
قتل از عدم دقت و یا عدم رعایت بنظامات صادر
گردیده باشد [بعد از دیت شرعی از شش ماه
تا یکسال حبس]
١٥٦ - هرگاه شخصی خطاء شخص دیگر را مجروح بسازد [بعد از
دیت شرعی که ادا نماید اگر کیفیت جرح از عدم رعایت
بنظامات پیش آمده باشد از یکماه تا شش ماه حبس]
١٥٧ - هرگاه یک شخص به امر یک آمر جابر شخصی را جبراً و کرهاً
قتل کند و یا ضرب و جرح نماید، جزای قاتل و ضارب
و جارح در حق آمرش اجرا میشود.
١٥٨ - هرگاه کسی در هنگام شب و یا روز شخصی را ببیند
که بخانه و یا بدکانی ز روبان گذشته می براید،


۶۴

و قفل و یا زلفی که در زیر قفل است آنرا میکشد و مشکند
و یا دیوار یکخانه مسکون را سوراخ و یا دروازه اش را
لک میکند، و یا در صحرا و دشت مال را جبرا گرفتن
بخواهد و بغرض باز داشتن و ممانعت، صاحبخانه
و یا صاحب مال شخص مرتکب را قتل و جرح نماید،
و بغیر قتل و جرح امکان نداشته باشد قاتل و جارح
شخص مذکور از جزای قاتل و جارح بکلی معاف
دانسته میشود.
۱۵۹- کسیکه در خانه خود مرد بیگانه را با حرم خود دیده او را
بقتل رساند نیز از جزا معاف دانسته میشود.
۱۶۰- شخصیکه نامه تهدید قتل بفرستد بدین مضمون که در صورت
عدم ایفای مطلوبات خود او را محو و اعدام خواهد نمود
از سه سال تا پنجسال حبس
اگر تهدید شفاها بوقوع آید از سه ماه تا یکسال حبس.


۶۵
فصل دُوم
(جنحه و جنایاتیکه متعلق باسقاط جنین هستند!)
۱۶۱ – زنيکه به استعمال وسائط مخصوصه، و یا از طرف دیگری
به استعمال آن رضا داده موجب اسقاط جنین خود گردد
[علاوه بر تاوان شرعی دو صد روپیه جزای نقدی
و از شش ماه تا یکسال حبس]
۱۶۲ – کسیکه برضای یک زن تدارک وسایط مخصوصه نموده
جنینش را اسقاط نماید [علاوه بر تاوان شرعی
دو صد روپیه جزای نقدی، و از یکسال تا دو سال
حبس]
۱۶۳ – هرگاه درین اثنا حامله وفات گردد، مسقط جنین
[علاوه بر تاوان شرعی از پنجسال تا ده سال حبس]
۱۶۴ – در صورتیکه بدون رضای زن وسایط مخصوصه استعمال
کرده شود، و یا افعالی مانند ضرب وجرح موجب سقوط


۶۶

جنین گردد، فاعل [علاوه بر تاوان شرعی از پنجسال
تا ده سال حبس ]
١۶۵ - اگر در اثنای اینگونه اسقاط جنین زن وفات نماید
[علاوه بر تاوان شرعی پانزده سال حبس ]
١۶۶ - هرگاه اینچنین جنایت ها را یک طبیب یا قابله اجرا نماید
[علاوه بر جزائی که در قاعده های پنجگانه معین است
در حکم هر قاعده که داخل باشد، مقدار جزای قاعدۀ مذکور
یک بر یکنیم علاوه میشود ]
* *
*

ضمیمه (۹) سزای عمله یومیه


۶۷

فصل سوّم
(کسانیکه هتک عرض نمایند)
۱۶۷- هرکسیکه بایک بچه فعل شنیع اجرا نماید [اعدام]
۱۶۸- اگر مفعول کمتر از ده سال باشد [از جزا معاف]
واگر کمتر از پانزده سال باشد [۱۱ درّه]
و اگر عمر مفعول زیاده از پانزده سال باشد، وجبراً فعل
شنیع در حق او اجرا شود [از جزا معاف]
۱۶۹- اگر مفعول عمرش زیاده از پانزده سال بوده برضا
و رغبت خود بفعل شنیع تن داده باشد [اعدام]
۱۷۰- اگر کسی برای بچه بازی بچه نگاه کند [از هزار روپیه
الی پنجهزار روپیه جزای نقدی، و پنجسال حبس]
۱۷۱- اگر کسی در حق دختر خانه باکره که هنوز بشوهر نرسیده
باشد فعل شنیع اجرا کند، هرگاه زانی محصن و
عیال دار باشد [اعدام]


۶۸

و هر گاه محصن عیالدار نشد باشد زانی } صد دره
زانیه }
۱۷۲ - هرگاه یک مرد محصن با یک زن محصنه برضا
جانبین فعل شنیع اجرا نماید زانی } اعدام
زانیه }
۱۷۳ - اگر یک مرد غیر محصن با یک زنیکه شوهر زن یک عسکری
باشد، که در مقابل دشمن محاربه است زانی } اعدام
زانیه }
۱۷۴ - اگر یک مرد یک زن شوهر دار را که شوهرش مسافر باشد
بگریزاند [۳۹ درّه ، و دو سال حبس]
هرگاه حاضر باشد [۳۹ درّه]
۱۷۵ - اگر زن بیوه را بگریزاند [۲۵ درّه]
و اگر یک دختر خانه را بگریزاند [۳۱ درّه]
۱۷۶ - اگر یک مرد زن یک عسکر را بگریزاند، هرگاه شوهرش
مسافر باشد [اعدام]
و هرگاه حاضر باشد [۳۹ درّه]
۱۷۷ - هرگاه شخص غیر محصن با یک زن محصنه فعل شنیع اجرا
نماید، زانی [صد درّه] زانیه [اعدام]


۶۹
۱۷۸ - - هرگاه یک شخص غیرمحصن با یک زن غیرمحصنه
زنا کند زانی } صد دره
زانیه }
۱۷۹ - - اگر یکی از طرفین در ارتکاب فعل شنیع جبراً مجبور
شده باشد [مجبور از جزا معاف دانسته میشود]
* *
*


۷۰

فصل چهارم
(شاهدی دروغ و قسم ناحق)
۱۸۰- کسانیکه در طرفداری و یا مخالفت یک شخصیکه بقواعد متعلق
جنایات متهم گردیده باشد شاهدی ناحق بدهند
[۳۹ دره و تشهیر]
۱۸۱- کسانیکه در طرفداری و یا مخالفت متهم جنحه و قباحت
شاهدی ناحق بدهند [۳۱ دره و تشهیر]
کسانیکه متعلق مسایل حقوقیه شاهدی دروغ و یا قسم
ناحق بخورند [علاوه بر مقدار نقصانیکه بصاحب حق
رسیده، ۳۹ دره و تشهیر]
*
* *


۷۱

فصل پنجم
(بهتان و افترا)
۱۸۲- هر کسیکه بقوه اجرائیه و یا بقوه عدلیه و یا بیک مأموریکه
واسطه رسانیدن کیفیت است باین دوقوه اخبار
نامه و یا شکایت نامه داده بیک شخصیکه بی گناهی او را
محق میداند یا از برای غرض بیک مأموری یک
گناه را اسناد کند و یا خود در مخالفت آنشخص آثار
دلائل مادیه بسازد :
هرگاه جرم اسناد کردگی از نوع قباحت باشد مفتری
[از یکماه الی شش ماه حبس]
هرگاه جرم اسناد کردگی از نوع جنحه باشد [مفتری
از شش ماه تا دو سال حبس]
هرگاه از نوع جنایت بوده و شخص افترا شده از سبب
آن توقیف گردیده باشد [از پنجسال تا ده سال حبس]
نمبر (۹) جزای عمومی *


۷۲

هرگاه از نوع جنایت بوده و مفتری علیه توقیف نشده
باشد [از دو سال تا سه سال حبس]
۱۸۳- هرگاه شخصی برخلاف شخص دیگر قذف یعنی جرم اسناد
زنا را ارتکاب کند.
قاذف بر طبق فصل مخصوص تمسک القضاة الامانیه
[۸۰ دره ضرب میشود]
۱۸۴- هر کسیکه برخلاف دیگری بتعیین یک جرم مخصوص
و یا به بیان کردن یک ماده مخصوصه که تشکیل جرم نماید
مردما نرا بحقارت و خصومت خود معروضداشته، و
یا کسی را با اسناداتیکه موجب کسر ناموس واعتبا
او باشد ذم کند [از دو ماه تا یکسال حبس]
۱۸۵- برای اینکه ذم مذکور مستلزم جزا باشد، واقع گردیدن
آن بیکی از صورتهائیکه در ذیل نشان داده شده شرط است:
اولاً- در مواجهه متجاوز علیه در یک مجلس و یا در یک
موقعیکه دیگر اشخاص شنیده بتوانند علنی باشد.


۷۳

ثانیاً - باید در غیاب متجاوز علیه، ولاکن با یک چند اشخاص
مجتمع و یا متفرق اختلاط کرده اجرا شود .
ثالثاً - باید بصورت رسم و نوشته قاریقاتور که بر عموم
نشر و تشهیر میگردد و یا بر بعضی مردمان توزیع گردیده باشد
و یا مکتوب کشاده که براه راست به متجاوز علیه فرستاده شده باشد
و یا بواسطهٔ ورقهٔ پوست وقوع یافته باشد .
رابعاً - باید با هر رقم جراید و رسایل یومیه و موقوته، و
هر نوع مطبوعات و وسایط نشریه واقع شود .
۱۸۶ - هرگاه برخلاف شخصیکه با ذم دو چار تجاوز گردیده است
از سبب ماده که موضوع ذم است تعقیبات قانونیه
اجرا شود و مستحق شود که متجاوز علیه بی گناهی شخصی را
که بروی تعرض واقع گردیده دانسته در صدد پیوستن
اسنادات بد اوست آنزمان ذم با فترا منقلب گردیده
بمطابق قاعده که در باره افتراست حکم داده میشود.
هرگاه شخصیکه ارتکاب جرم ذم را نموده در باره برائت


۷٤

ذمہ خود اثبات صحت و یا شهرت فعلی که بر متجاوز علیه
اسناد نموده بخواهد، این ادعایش قبول نمیشود.
۱۸۷ - هر کسیکه بدون تعیین کدام ماده مخصوصه بیک صورت دیگر
بر ناموس و یا شهرت، و یا حیثیت یک شخص دیگر
مرتکب فعل (قدح) گردد [از یکماه تا شش ماه حبس
میشود، و یا در مقابل این جزاے حبس از دو صد روپیه
الی دو هزار روپیه جزاے نقدی میدهد]
جرم (قدح) نیز بیکی از صورت ہاے چهار گانه که درباره
ذم ذکر شد لازم است که بوقوع بیاید، فاعل قدح هرگاه
اثبات کردن چیز ہائے را که اسناد کرده است ادعا
نماید مسموع نمیشود .
۱۸۸ - هرگاه بدون ذم و قدح یکی برخلاف دیگرے اطاله
لسان نماید، و یا بیک اشارت مخصوصه اجراے حقار
نماید، حقارت کننده [ از پانزده روز تا یکماه حبس،
و یا در مقابل این حبس از پنجاه روپیه تا صد روپیه

فقره (۱۰) جزاے عمومی


٧٥

[جزای نقدی میدهد]
۱۸۹ ـ اطبا و جراحان و عطاران و قابله‌ها اسرار شخصیه را که
بمقتضای صنعت شان بآنها سپرده میشوند در غیر
احوالیکه قانوناً باخبار آن مجبورند افشا نمایند [ از بیست و
چهار ساعت الی یکهفته حبس، و از ده روپیه الی
چهل روپیه جزای نقدی ]

* *
*


۷۶

فصل ششم
(سرقت کنندگان دزدان)

۱۹۰ - هرگاه از میان دو نفر و یا زیاده از ان تنها یکنفر شان
مسلح بوده در اثنای شب دیوار یکخانه و یا دکانی که
در آن انسان اقامت میورزد، شگافته، و یا آنکه قفل آنرا
شکستانده، و یا خود خویشتن را مانند مأمورین دولت
نشان داده و یا یک امر ساختگی که از یک مأمور دولت گرفته
باشد ابراز نموده بدرون داخل شده و آنجا جبر و شدّت
نموده دزدی کنند، اگر بمطابق تمسک القضاة الامانیه
حد لازم نشود [بعد از تاوان هر یک از دزدان حبس دوام]
۱۹۱ - هرگاه دو کس و یا زیاده بران بیک خانه در آمده با اجرا
معامله جبر و شدّت دزدی کنند، اگر بمطابق تمسک
القضاة الامانیه حد لازم نشود هر یک از دزدان
[از ده سال تا پانزده سال حبس]


اگر در اثنای معاملۀ جبر و شدت یک آدم را مجروح سازند
[اگر مطابق تمسک القضاة الامانیه حد و جزا لازم نشود
[بعد از تاوان، حبس دوام]
۱۹۲- هرگاه در یک خانه که کسی اقامت نداشته باشد، بشب و
در دو قاعدۀ فوق بیان شد داخل گردیده دزدی کنند،
اگر مطابق تمسک القضاة الامانیه حد لازم نشود،
[بعد از تاوان از پنجسال تا ده سال حبس]
۱۹۳- هرگاه هنگام شب بچند نفر یکجا شده در راه عام دزدی نمایند
اگر مطابق تمسک القضاة الامانیه حد لازم نیاید [دوازده
سال حبس]
۱۹۴- کسانیکه بغیر از همین چند صورت هائیکه در قاعده های
فوق بیان گردیده بیک رقم دیگر دزدی کنند، عموماً
اگر مطابق تمسک القضاة الامانیه حد لازم نشود، بعد از
تاوان مال [از یکسال تا سه سال حبس]
۱۹۵- هرگاه عراده چی ها و کراکش ها اشیائی را که حمل و نقل


۶۸

مینمایند دزدی کنند، بعد از تاوان شرعی [ از یکسال
تا سه سال حبس ]
۱۹۶ ــ هرکسیکه اسپ و سائر حیوانات سواری و باری و
عراده و مانند نرگاو و ماده گاو حیواناتی را بدزدد، اگر
مطابق تمسّک القضاة الامانیه حد لازم نشود [ بعد از
تاوان از یکسال تا سه سال حبس ]
۱۹۷ ــ هرکسی که آلات و ادوات زراعت و چیزیکه برای
فروش فراهم و احضار گردیده باشند، و چوب
تعمیر و مرغهای خانگی و کشتزار دروده و نادرو دۀ
را بدزدد، اگر بمطابق تمسک القضاة الامانیه حد لازم
نشود [ بعد از تاوان از سه ماه تا یکسال حبس ]
۱۹۸ ــ هر کسیکہ یک کلید را تقلید کند، و یا یک رقم آله که
قفل را بکشاید بسازد [ از سه ماه تا یکسال حبس ]
۱۹۹ ــ هر کسیکه جبراً از دست شخصی یک حجت نقدی و سند
قرض را بگیرد [ از پنجسال تا ده سال حبس ]


۷۹

فصل هفتم
(کسانیکه در امانت خیانت کنند)
۲۰۰ - کسیکه یک کودک را بيك چیزی راضی و قانع گردانید
بجیل از دست وی سند دین یعنی حجت و یا خود کلام
ورقہ ابرا و تعهد را بگیرد [هرگاه بكودك نقصان رسیده
باشد، تاوان آنرا میدهد و علاوه بر ان ربع مقدار خسات
بقسم جزایی نقدی از وی گرفته میشود، و هم از شش ماه
تا دو سال حبس میماند ]
۲۰۱ - هرگاه کسی بر یک کاغذ سفید مهر دارد یا امضا دارد که براو
امانت تسلیم گردیده باشد، امانت داری خود را سوء
استعمال نموده بنام صاحب مهر و امضا عباراتیکه متضمن
تعهد و یا ابرا بوده ، و یا خود بر آن یک سندی بنوسید
کہ صاحب امضا را ذاتا و یا مالا نقصان برساند بعد از
تاوان شرعی [از یکسال تا دو سال حبس ، و از دو صد روپیه


۸۰

الی هزار روپیه جزای نقدی ]
۲۰۳ـ کسیکه بصورت امانت و وکالت سندات، اوراق،
اموال، اشیا و نقود و سائره که به او تسلیم گردیده باشد
بصاحبش اعاده ننموده پنهان و یا ضایع کند، بعد از جزا
شرعی [از شش ماه تا دوسال حبس ]
۲۰۴ـ هرگاه شخصی سند شخص دیگر را که برای اثبات دعوی
در محکمه ابراز میکند، و یا یک کاغذ دیگری را بی اطلاع
یافتن محکمه بدزدد و یا پنهان کند [ از پنجاه روپیه تا دو
صد روپیه جزای نقدی ]

* *
*


۸۱
فصل هشتم
(قمار بازها)
۲۰۵- کسانیکه قمار میزنند [مال قمار ضبط، و هر یک از قمار بازان
۳۹ دره ضرب]
۲۰۶- کسانیکه در خانه و دکانهای خود پنهانی قمار بازان را
آورده از آنها حق نعل میگیرند [از صد روپیه الی پنصد روپیه
جزای نقدی، و ۳۱ دره ضرب]

*  *
*

نمره (۱۱) جزای عمومی


۸۲

فَصْلٌ نُهُمْ
(کسانیکه مردم آزاری و بیهوده خرجی میکنند)
۲۰۷ - کسیکه آلات و ادوات زراعت و صناعت دیگر برا
بشکند و یا خراب کند [ بعد از تاوان آن از یکهفته
تا یکماه حبس ]
۲۰۸ - کسیکه حیوانات سواری و بارگیر اسپ عراده و سائر
حیوانات دیگر برا قصداً اتلاف نماید [بعد از تاوان آن
بصاحبش، یکچند مقدار تاوان جزای نقدی از وی
گرفته میشود ]
۲۰۹ - کسیکه خندق و جرهائیکه بر دورادور اراضی یک شخص دیگر
کنده شده باشد، پُر و خاکریز نماید، و یا احاطه هائیکه
از تپه ها و خار و خس بر اطراف کشت زار کشیده شده ویران
کند [بعد از تاوان آن بقد رمقدار تاوان جزاء نقدی]
۲۱۰ - کسیکه طرق عمومیه و یا چشمه، و یا پل و یا آبروهای آب،

[Vertical text in left margin:]
خزینه داران . ریاست محرمی


۸۳
ویا اینه که ملک خود او نباشد بالاجبار هدم وتخریب کند
[بعد از تاوان آن از شش ماه تا دو سال حبس]
۲۱۱ ـ کسیکه بدون یک دست آویز رسمی وحجت شرعی که
حق او را اثبات نماید، خود بخود اموال غیر منقوله را که داخل
عهده تصرف شخص دیگری باشد ضبط و مداخله نماید
[بعد از استرداد چیز ضبط گردیده گی از یکماه تا شش
ماه حبس]
۲۱۲ ـ کسیکه نهالستانها وکشت زارهائی را که هنوز بکمال
نرسیده باشد قطع وتلف نماید، و یا بمقصد تخریب
در آن حیوانات را بکشاید [بعد از تاوان آن از بیست روپیه
تا صد روپیه جزای نقدی]
اگر این نهالستان تخریب شده عبارت از نهالها
باغ و یا نهالهای قیمتی و میوه دار باشد [بعد از تاوان
از یکماه تا دو سال حبس، واز دو صد روپیه الی دو هزار
روپیه جزای نقدی]


۸۴

فصل دهم
(قواعد جزائیه که متعلق به اطبا و جراحان عطاران است)
۲۱۳ - طبیبان و جراحان و عطارانیکه بنا برسوء قصد،
به بیمار دوای مخالف داده موجب موت و وفات
مریض گردند [اعدام]
۲۱۴ - اینچنین یک دوای مخالفیکه بنا برسوء قصد داده
شده باشد، هر چند که موجب موت و هلاکت مریض
نگردیده، باعث شدت بیماری و مرض شود، طبیب
و یا عطار و جراح [برای اینکه آینده در هیچ جا اجرای
صنعت نتوانند شهادتنامه شان ضبط میشود ،
و از سه سال الی پنجسال حبس]
۲۱۵ - طبیبان و یا جراحان و عطارانیکه سهوا بمریض دوای
مخالف داده، و یا بهر حال در فریضه ماموریت خود ها
غفلت و اهمال نموده این سهو و اهمال شان سبب


۸۵
موت مریض گردد [برای اینکه آینده در هیچ جا اجرا
صنعت نتوانند شهادتنامۀ شان ضبط ، و دوهزار
روپیه جزای نقدی میدهند]
۲۱۶- اگر ازین سهو و اهمال مریض وفات نیافته بلکه بموجب
شدت بیماریش گردد [از یکماه تا یکسال حبس]
*  *
*


٨٦
باب سوّم
(جرمهائیکه از نوع قباحت باشند)
فصل اوّل
(جرمهای ذیل جرمهائیست از نوع قباحت که از مأمورین صادرگردد)
(و هر کدام مستلزم جزائیست که درجه آن در برابر)
(همان جرم نوشته شده)
۲۱۷ ـ مأمورینیکه در مقابل آمرهای خود بی حرمتی و سرکشی نمایند
[از پانزده روز تا یکماه حبس] و یا [از دو ماه تا چهار ماه
تنخواهش بقسم جزای نقدی وضع میشود]
اگر سرکشی در مقابل یک تنبیهی که متعلق به ایفای
وظیفه او بوده بعمل آید [لا اقل یکماه حبس از مأموریت عزل]
۲۱۸ ـ مأمورینیکه در حین ایفای امریکه آمرهای شان داده باشد
سستی و سهل انگاری نشان بدهند [ در نوبت
اوّل تنخواه یکهفته، و در دفعه دوم تنخواه پانزده روزه


۸۷

و در مرتبه سوم تنخواه یکماهه او قطع گردیده، نوبت چهارم
از یکهفته الی پانزده روز حبس گردیده از مأموریت عزل
میشود ]
۲۱۹ - علی العموم مأمورینیکه در خدمات و وظایف خود غیر حاضر
می مانند [ بمطابق نظامنامۀ حاضری سزای میبیند]
۲۲۰ - مأمورینیکه در خارج وظیفه از روی حیثیت مأموریت
خود حرکت های نامناسب بنمایند [ در نوبت اوّل
اخطار، بار دوّم در حضور دیگر رفقایش توبیخ، دفعه
سوم قطع تنخواه یکماهه او، مرتبه چهارم عزل از مأموریت]
* *
*


۸۸

فصل دوّم
(بجرمهائذیل علی العموم از نوع قباحت بوده مستلزم جزائے هستند)
(که در برابر هر کدام نوشته باشد)
۲۲۱ - - در راها و سرک‌ها، خاک روبه‌ها و گندگی‌ها و سائر چیزهائیکه
موجب بد بوئی و تعفن باشند، انداختن و به بی‌پروائی
بالاسرے کسی خاک جاروب و چر کاب ریختن، و بر روے
سرک‌ها حسب اللزوم بعضے چوقوریها کنده شبانه بر بالاے
آن فانوس نگذاشتن [از یکروپیه الی بیست روپیه
جزای نقدی]
۲۲۲ - - در داخل شهر و دیهات در جائیکه احتمال ضرر باشد
پطاقی انداختن [از ده روپیه الی پنجاه روپیه جزأ نقدی]
۲۲۳ - - در داخل شهرها بلالزوم تفنگ زدن [صدر وپیه
جزای نقدی]
۲۲۴ - - در جائیکه مردمان جمع باشند اسپ دوانیدن


۸۹

[ ازده روپیه الی پنجاه روپیه جزای نقدی ]
۲۲۵ - - - کسیکه از گرفتن سکۀ دولت بقیمت معینش انکار
و استنکاف ورزد [ ازده روپیه الی سی روپیه
جزای نقدی ]
۲۲۶ - - - قصداً بخانه و یا حویلی یک شخص دیگر خاک و سنگ
و ناپاکی انداختن، و یا بجائیکه داخل شدن در آن
ممنوع است در آمدن و از جائیکه گذشتن از آن ممنوع است
گذشتن [ از بیست روپیه الی شصت روپیه
جزای نقدی ]
۲۲۷ - - - بدرجه که باعث بر هم زدن راحت اهالی گردد بلأموجب
غال مغال و شماته کردن [ از پنجر وپیه تا بیست روپیه
جزای نقدی ]
۲۲۸ - - - اعلاناتیکه با مر حکومت چسپانیده و آویخته شده باشند
کندن و پاره کردن [ از پنجاه روپیه الی صد روپیه جزای
نقدی، و از پانزده روز الی یکماه حبس ]


۹۰
۲۲۹- کسانیکه کمتر از نرخ معین مروج اشیا را بفروشند
[از بیست روپیه تا هشتاد روپیه جزای نقدی،
و از سه روز الی یکهفته حبس]
اگر اشیا، فروش از قبیل نان و گوشت و آرد
و چوب و زغال باشد که حوایج ضروریه وابسته انست
[جزای نقدی بقرار فوق، مدت حبس از یکهفته
الی پانزده روز]
۲۳۰- کسیکه جاهائی را که برای منافع عمومیه از قسم طرق
عامه و میدانها و تماشا جاها ترک و تخصیص شده باشند
خراب و ویران سازد، و یا از طول و عرض آن بمقدار
برای خود بدزدد [جائی را که خراب کرده است
بخودش تعمیر میشود، و جاهائی را که دزدیده است
ازوی اخذ و مسترداد گردیده، بعده از پانزده روز
الی یکماه محبوس میماند، و از بیست روپیه الی هشتاد
روپیه جزای نقدی میدهد]
فرجه (۱۳) جزای عمومی.


۹۱
۲۳۱ - کسانیکه بردیوارهای مساجد و جوامع و مقبره ها ، و
بر سرکها دیوار های عمارت های سرکاری، یا ابنیه
خصوصی را به زغال و سیاهی و غیره چرک و خط میکنند
و یا درخت ہائے را که از طرف حکومت در سرک ہا
نشانیده شده و یا گلزار ہائے را که بر اطراف سرکها
طرح شده اند خراب کنند ، و یا گل های آنرا جدا
سازند [از پنجروپیه تا پنجاه روپیه جزای نقدی]
۲۳۲- جرائیکه در نظامنامه جزای ہذا برای آن از
یک روپیه الی دوصد روپیه جزای نقدی ] و از
[یکروز الی یکماه جزای حبس ] مقرر گردیده کافه آن
از نوع قباحت میباشند .
۲۳۳ - کسانیکه هنگام شب چراغهای گادی را خاموش
گذاشته باشند [ دو روپیه ]
هرگاه چراغ بایسکل باشد [یکروپیه]
هرگاه چراغ موتر باشد [بیست روپیه جزای نقدی]


۹۲
۲۳۴- در اثنای مرور و عبور غیر پیاده بر سرکها بدست چپ خود
نرفته بدست راست بروند [پنجروپیه جزای نقدی]
۲۳۵- گفتن الفاظ رکیک و لغو و طعن و استهزا و غیر قذف
[پنجروپیه جزای نقدی]
۲۳۶- جنگ دادن طیور و حیوانات [بیست روپیه جزای نقدی]
۲۳۷- در داخل شهر کبوتر پرانی و کاغذ پرانی، و بدون عذر بالا
بام بر آمدن که از آن همسایه متضرر شود [پنجاه روپیه
جزای نقدی]
لیکن کاغذ پرانی بدون بام، و محض نگهداشتن کبوتر
بدون پراندن معاف است.
۲۳۸- جنگ‌های خفیف و گفتگوهای بازاری که روزمره
واقع میشود، در صورتیکه یکی از جانبین بدائره پولیس
عرض کند [از پنجروپیه الی بیست روپیه جزای نقدی،
و یا از یکروز تا یکهفته حبس]
۲۳۹- آویختن مرغ زنده از پای برای فروختن در بازار [دوروپیه]


۹۳

جزای نقدی ]
٢٤٠-- اسپ را در بازار ایستاده کرده ، و خود جلو آنرا گرفته
بردکانی نشستن [ پنجروپیه جزای نقدی ]
٢٤١ -- بر حیوان یا بر یک عراده از مقدار نظامنامه اضافه از
طاقتش بار کردن [ از پنجروپیه الی بیست روپیه
جزای نقدی ]
٢٤٢ -- استنجا بدست بر سرکها لاابالیانه گشتن [ یکروپیه
جزای نقدی ]
٢٤٣ -- کسانیکه مآثر مانند مسجد و تربت و مانند آثار شریفه
و یا ابنیه و عماراتی که از تزئینات بلدیه میباشند
خراب و رخنه دار نمایند، و یا درخت ها و نهالها ئیکه
در راه ها و سرکها ، کوچه ها و یا صحن های مسجد باشند
ببرند [ بعد از ادای تاوان مقدار ضرر از
صد روپیه تا هزار روپیه جزای نقدی ،
و از یکهفته تا یکماه حبس ]


٩٤

٢٤٤ ـ به اجرای احکام این نظامنامه وزارت
عدلیه مامور است .
ادخال نظامنامۀ ہذا را در نظامات دولت ، واجرای
احکام آنرا اراده مینمایم .


۹۵

صورت امضای قضاۃ

چون بتوجهات شاهانه اعلیحضرت شهریار غازی
ایده الله تعالی نظامنامه هذا جمع گردیده این خادمین دین سرفراز
مأموریت امضای آن گردیدیم، بنابران دعاً تائیدات غیبی بوجود
مسعود اعلیحضرت شانه را بصد نیاز کرده مرقوم میداریم که این
نظامنامه جزاء شرعی عمومی را از سر تا پا بدقت ملاحظه و مطالعه کردیم
همه احکام و مندرجات آنرا در هر باب با احکام کلیه جلیله

نمره (۱۳) جزای عمومی


۹۶

شریعت غراى محمدی صلی الله علیه و آله و اصحابه
وسلم مطابق، و با ایجابات سیاستی عصر و زمان
خادم العلما
موافق یافتیم . محمد عبدالواسع قندهاری
عفی عنه


( ١ )
ضمیمه نظامنامه جزای عمومی
قاعده
۱ ـ دزدانیکه بخانه شخصی برای دزدی رفته به بردن مال موفق نشوند وجرحی هم واقع نشود هر گاه در جماعه آنها زیاده ازيك نفر مسلح باشد صاحبان سلاح حبس دوام وباقی نفری شان از (۱۰) سال الی (١٥) سال حبس
هر گاه تعداد نفری زاید از سه نفر بوده تنها يك نفر شان مسلح باشد شخص مسلح از (۸) سال الی (۱۰) سال حبس وباقی نفری آن از (٥) سال الی (۸) سال حبس !
هر گاه تعداد نفری از سه کس کمتر باشد شخص مسلح از (٤) سال الی (٥) سال و باقی نفری از (۱) سال الی (۳) سال حبس !
۲ ـ درصورت عدم حصول مصارف محکمه ازمحکوم علیه در مرکز بموجب تحقيقات وزارت امنيه ودر ولایات ومحالات بقرار تحقیق کوتوال ها و در حکومتی ها بذریعه حكام محلی تحقیق گردیده بمحاکم شرعیه رسد فيصله دعوى مجاناً بلا بدل داده شود !
٣ ـ کسانیکه بجریمه غیر واقعات قتل وتعزير حبس محكوم بوده در حین حبس ادای جزای نقدی را کرده نتواند


( ٢ )

در مقابل (١٥٠٠) روپیه جزای نقدی خود حبس
یکسال را مجبور است که در محبس طی کند !
٤ . – کسانیکه به اتهام جنحه و جنایق بوزارت امنیه توقیف
شوند و در محاکم عدلیه اصل فعل براوشان ثابت شود
ایام مدۀ حبس شان از ابتدای توقیف محسوب است !
٥ . – محصول فیصلۀ فقرات قتلیکه دیت بطریق قسامت حکم
میشود زاید از [٦] روپیه که قیمت اصل فیصله
است گرفته نشود !
٦ . – کسانیکه عنداللزوم بوزارت ها و دوایر دولت جلب
میشوند اگر قریه دار و یا کلانتر و دیگر مأمور تصدیق
حاضر نبودن و بیماری شخص جلب شده را بنماید
و کذب ظاهر شود مصدق کاذب از بیست روپیه الی
دوصد روپیه جزای نقدی میدهد !
٧ . – محبوسینیکه از توقیف خانه ها فرار مینمایند و باز دستگیر
شوند اگر محبوسین جنحه بوده از محاکم شرعیه بر آنها
حکم حبس صادر شده باشد ربع میعاد حبس مقرره
را اگر محبوس جنایت باشد ثلث میعاد حبس معینۀ
خود هار اعلاوه بر جزای سابقۀ خود ها اکمال مینمایند
الا قبل از محکومیت و صدور حکم محاکم شرعی فرار
کنند از (٦) ماه الی یکسال محبوس میباشند !


( ۳ )
۸ ـ کسانیکه توقیف وزیر استنطاق اند و هنوز حکم شرعی
بر او شان صادر نگردیده از باعث غفلت پهره دار
فرار کنند اکر مفروری متهم جنحه باشند محافظ غافل از
یکماه الی یکسال حبس واکر متهم جنایت باشند از
یکسال الی سه سال حبس !
۹ ـ اشخاص متهم بالقتل که قبل از محکومیت خفیاً وارثان
مقتولین را بمبلغ ویا جنس معینی رضامند ساخته ورثه
در محکمهٔ شرعیه سوگند بدهد ویا اسقاط سوگند نماید
و کارسازی شان ثابت شود که قبل از مرافعهٔ حکومت
وقضا برای پامال کردن قتل مصالحه نموده اند مناصفهٔ
وجه مصالحه از ورثه وشخص متهم بطريق علی السویه
جزای نقدی گرفته میشود !
۱۰ ـ شخصی که بموجب نظامنامهٔ جزا ایام حبس را تکمیل
نماید و یا بواسطهٔ اتهامی توقیف شده باشد حین رهائی
ضامن گرفته نمیشود
۱۱ ـ گریختاندن زن عسکری که شوهرش مسافر بخدمت
باشد در صورت اقرار زن که برضای خود رفته باشد
( اعدام ) والا بقرأین قطعیه ثابت شوداز ( ٤٩ )
الی ( ۷۹ ) دره تعزیر !
۱۲ ـ سرقت اموالیکه نصاب شرعی را که مراد از هفت قران
است پوره نکند ـ از بیست روز الی یکماه حبس !


( ٤ )
١٣ . - کسانیکه اشیاء تقلیدی مثل کرۀ کلت کردۀ طلا و نقره و امثال آنرا بقیمت اصلی جنس فروخته یا منقسم ساخته کاری نماید بعد از تاوان مال از یکسال الی سه سال حبس !
١٤ . - کسانیکه عیال منکوحه کسی را که شوهرش مسافر باشد برای دیگری بفریب عقد نکاح نماید از یکسال الی ( ٣ ) سال حبس !
١٥ . - کسانیکه آبا و اجداد و امهات خودها را بقتل برسانند اگر قرار تمسك القضاة الامانیه قصاص لازم نشود سیاسَتاً ( اعدام ) !
١٦ . - مصارف محکمه برخلاف قاعدۀ ( ١٧ ) نظامنامۀ جزا قبل از تضمینات شخصیه و رد اموال مسروقه و دیت شرعی گرفته میشود !
١٧ . - اگر در جمله دزدان علاوه از یکنفر مسلح بوده قرار قاعدۀ ( ١٩٠ ) دزدی نماید تحت قاعدۀ ( ٤٨ ) اجرا میشود !
١٨ . - کسانیکه شخصی را بعوض شخص دیگری که حقیقتاً آنشخص حاضر نباشد در محکمه آورده برای فوائد خودها بفریب از اقرار شخص غایب وثیقه شرعی حاصل نمایند . کذا بعضی اشخاص در واقعه مذکور تصدیق نمایند - هر گاه منفعتی حاصل کرده باشند به شخص


( 6 )

ضرر رسیده مسترد گردیده و بهمان مقدار جزای
نقدی از اشخاص فریب کننده علی السویه استحصال
میشود - ونفری مصدقین جزای شاهد زور می بینند .
اگر فایده تحصیل نکرده باشند فریب کننده گان
و مصدقان معامله مذکور جمعاً جزای شاهد زور
می بینند !
۱۹ . . - اشخاصیکه بدزدی و داره و تاراج شهرت پیدا کرده
باعث اخلال امنیت و رفاه عامه شوند ، باید اشخاص
درست و روشناس آنجا در محکمه مرافعه مرکز ولایت
و محال رفته صورت واقعه را سجل شرعی نمایند و
مأمورین دولت از شخص علاقه دار الی نائب الحکومهٔ
همانجا معلوماتیكه دربارۀ آنها داشته باشند نیز تحریر
کرده قانوناً بهر محکمه که تعلق داشته باشد بسپارد
این معلومات مدار حکم شرعی میگردد !
اگر شهرت داره و تاراج متواتر باشد ( اعدام ) !
اگر شهرت غیر متواتر باشد از ( ٥ ) سال الی ( ١٠ )
سال حبس !
اگر شهرت محدود باشد نقل مکان !
۲۰ . . - کسانیکه محکوم به نقل مکان گردیده خلاف حکم بحکومتی
منفی وا پس عود نمایند اگر ثانیاً منشاء فساد و داره
و تاراج گردند ( اعدام ) !


( ٦ )
الا از پنجساله الى ( ١٠ ) سال حبس !
٢١ ـ اگر فاعل قتل عمد نامعلوم بوده ورثهء مقتول بر شخص معین
دعوى اصل فعل و بر مالك مقتل دعوى ديت وقسامه
شرعی را ننمايد بواسطه وجود قتیل از نفری بالغ
ذکور همان محله و موضع که جسد مقتول ظاهر شده
في نفر پنجروپيه بطور جریمه جزای نقدی گرفته
میشود ـ بدیگر محله وياقريه جريمه مذكوره تعلق نمیگیرد
.
. .


۱

ضمیمۀ نظامنامۀ جزای عمومی

(۱) قاعدۀ جدید: کسیکه اموال دولت را نقداً و یا جنساً بدسیه و جعل کاری
خیانت کند، هرگاه نقد باشد دو مثل آن نقد، و اگر جنس باشد
دو مثل قیمت همان جنس از نزدش استرداد گردیده بخزینۀ
دولت داخل میشود، علاوه بر آن براء کمتر از نصاب شرعی
یکماه حبس و از نصاب شرعی الی هزار روپیه از یکسال الی
سه سال حبس، و از هزار روپیه اضافه الی ده هزار روپیه
از سه سال تا ده سال حبس، و اگر اضافه از ده هزار روپیه
باشد از یازده سال الی پانزده سال حبس، و مطابق مادۀ
(۷۲) از ماموریت طرد .
(۲) عوض مادۀ (۶۳): کسیکه اموال دولت را نقداً و یا جنساً سرقت نماید، اگر مطابق
تمسک القضاة الامانیه حد لازم نشود اضافه از نصاب شرعی الی
یکصد روپیه یکسال حبس، از یکصد روپیه اضافه الی هزار روپیه
از دو سال تا سه سال حبس، و از هزار روپیه اضافه الی ده هزار
روپیه از پنچسال تا ده سال حبس، اضافه از ده هزار روپیه


از یازده سال تا پانزده سال حبس کرده میشود، و هرگاه نقد باشد
دو مثل آن وجه نقد و هرگاه جنس باشد دو مثل قیمت همان جنس
از نزد مجرم استرداد گردیده بخزائن دولت داخل میشود، و مطابق
مادۀ (۲۲) از مأموریت مطرود شمرده میشود .
(۳) عوض مادۀ (۶۴): کسیکه در وقت بیع و شراء اشیاء حیسبۀ دولت در معاملات
خرید و فروش آن دست بازی نموده خود از ان مستفید گردد
بقرار قاعدۀ (۲) ضمیمۀ ہذا جزا می بیند .
(۴) عوض مادۀ (۶۵) : اگر مرتکبین جرمہائیکه در همین سه قاعدۀ فوق بیان گردیده
ملازم دولت نباشد با وجود آنهم مانند بالا جزا می بیند .
(۵) عوض مادۀ (۹۴): هرگاه از پیش سپاهی یا منصبدار نظامی و پولیس که
بر محافظۀ یک محبوس مأمور باشند بسبب غفلت و بی پروائی
محبوس بگریزد نظر بدرجات اهمال و غفلت شان اگر
محبوس محکوم باعدام باشد ( از ۸ تا ۱۰ سال حبس)
و در باقی آن از ربع تا ثلث میعاد حبس مقررۀ محبوس را
پوره میکند .
و اگر محبوس مذکور را قصداً بگریزانند [ هرگاه محبوس باعدام
محکوم باشد پانزده سال حبس ، و یا یا نتر از ان نصف


۳

مدت محکومیت محبوس را جزای حبس می بیند].
وهرگاه محبوس هنوز محکوم علیه نگردیده باشد و درباره او
حکم محکمه صادر نشده باشد وقصدً او را بگریزاند [ از
سه تا چهار سال حبس] .
(۶) عوض ماده (۱۷۴) : اگر کسی یک زن شوهر دار را که شوهرش خواه در سفر
وخواه در حضر وخواه زن عسکری وخواه از اهالی باشد
بطور جبر و یا حیله بگریزاند (۷۹) دره ضرب ده سال
حبس ، در صورت جبر وحیله زن شوهر دار از
جزا معاف ، و در صورت رضا به جزای مذکور
گرفتار میشود .
(۷) عوض ماده (۱۷۵) : اگر کسی یک زن بیوه را و یا یک دختر خانه را بطور
جبر و یا حیله بگریزاند (۳۹) دره ضرب و سه سال
حبس میشود .
(توضیح یکفقره نظامنامه جزا)
در ماده (۲۲۳) : مراد از تفنگ زدن در شهر فقط همان مناطق شهر از آن
مطلوب است که از طرف قوماندان محلی محدود و تجویز کرده میشود.
مورخه دوشنبه ۱۵ میزان ۱۳۰۷


[ILL]


۱

ضمیمه نظامنامه جزای عمومی

از ولایات و حکومتی های اعلی مجرمینیکه از پنجسال
اضافه درباره شان حکم حبس میشود ، و از حکومتی های
مربوط ایالت کابل اشخاصیکه زیاده بر سه سال
مستوجب محبوسی باشند در هر سال بدو مرتبه محبوسا
بمرکز کابل فرستاده شوند تا در توقیف خانه مرکزی اوقات
محبوسی آنها پوره شود .
تحریر یوم چهارشنبه ۲۵ میزان سنہ ۱۳۱[؟]


[BLANK PAGE]


۱
ضمیمۀ نظامنامۀ جزای عمومی
داکترها و اطبای یونانی که از مدیریت مستقلۀ طبیه اجازت نامۀ
معالجه نداشته در شهر کابل بمداوای اهالی پردازند اگر از معالجۀ
شان بهیچ آسیبی هم به بیمار نرسد از پنجصد روپیه الی هزار روپیه
به جزای نقدی مییابند .
مورخه (۱۱) قوس سنۀ (۱۳۰۲)


[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]
[ILL]


ضمیمۀ نظامنامۀ جزای عمومی
مأمورینیکه بترتیب اوراق سوانح عمر خود مکلفیت دارند اگر در
مرکز کابل مستخدم و سکونت شان در شهر باشند بادخال پسران
و دختران قابل تعلیم خودشان که سنین آنها از هشت سال کم
و از دوازده سال اضافه نباشد در مکاتب مکلف اند و هرگاه در
اطراف ملازمت شان باشد تنها بشمولیت بچه‌های خود
در مکاتب محلی مجبور اند .
در صورتیکه نسبت بتعمیل قاعدۀ فوق مساهلت و تکاسل ورزند
در مرتبۀ اولی تنخواه دو ماهه و در دفعۀ دوّم تنخواه چهار ماهۀ شان
قطع گردیده بالآخر در کرت سوم تنخواه ششماهه اونها کسر از ماموریّت
طرد کرده میشوند .
اجرای احکام فوق را در مرکز کابل از ابتدای ماه دلو و در ولایات
و محلات از اوّل سال ۱۳۰۳ هـ مجری میفرمائیم .


صحیفه ١٣٠٢

ضمیمۀ نظامنامه جزای عمومی

(١):ـ شاهدانی که بر زنا شهادت داده اند در زمان رجم
زانی غائب یا فوت شده باشند محکوم علیه مذکور
تعزیراً بضرب (٧٩) درّه و تشهیر محکوم میشود.
(٢):ـ شاهدی که شهادت ناحق بدهد علاوه بر ضرب و تشهیر
که در فصل چهارم جزای عمومی نشان داده شده
از سه ماه الی ششماه حبس.
(٣):ـ کسی که ورثه مقتول را بر عفو کردن از قصاص ثابته
مجبور کند قاتل سیاسۀ اعدام، و اکراه کننده
یکهزار روپیه جزای نقدی و یکسال حبس.
(٤):ـ در کندن یا تراشیدن بقدر ربع و اضافه ازان موی سر
و ریش مرد را اجباراً از یکماه الی سه ماه حبس، و از
دو صد روپیه الی پنصد روپیه جزای نقدی، و اگر
موی سر زن را بقدر ربع و اضافه از ان کند و یا تراشید

(تتمهٔ نمبر ٢ جزای عمومی)


۲
از سه ماه الی ششماه حبس، و از پنصد روپیه الی
هزار روپیه جزای نقدی گرفته میشود، و در کندن
و تراشیدن موی مرد و زن که ما دون از ربع باشد
در تحت حکم قباحت میآید.
(۵) :— کسیکه بیک صدمۀ غیر فعل زنا، بکارت باکره را زائل
نماید علاوه بر مهر مثل از سه ماه الی ششماه حبس.
(۶) :— زنیکه با دیوانه زنا کند از (۳۹) درّه الی (۷۵) درّه
ضرب.
(۷) :— مردی که بازن اجنبیه بغیر زنا ولواطه بباقی اعضای او
دست درازی و یا مساس کند در صورتیکه مرد اکراه
کند تنها مرد، و در صورت رضا زن و مرد هر دو از
(۲۵) درّه الی (۳۹) درّه ضرب، و از یکسال الی
دو سال حبس.
(۸) :— رقاصی زن بحضور مردان هر واحد از ششماه الی یکسال
حبس و از دو صد روپیه الی سه صد روپیه جزای نقدی
و زن از ده درّه الی پانزده ضرب و از دو صد الی
سه صد روپیه جزای نقدی.

( ضمیمۀ نظامنامۀ جزای عمومی )


۳
(۹):- زنهائیکه به بد افعالی متواتره شهرت پیدا کنند
از ده درّه الی پانزده ضرب واز دو صد الی سیصد روپیه
جزای نقدی .
(۱۰):- شخصیکه پدر و یا مادرش از ایذاء، و یا اطوار
ناپسند او بحاکم شاکی شوند از سه درّه الی یازده
درّه ضرب و یا از یکماه الی چهل روز حبس .
(۱۱):- زنیکه بدون عذر شرعی و بلا اذن شوهرش در خانه
مردمان اجانب برود از هفت درّه الی بیست و
پنج درّه ضرب .
(۱۲):- شخصیکه در مقابر رفته کفن میّت را بکشد از یکماه
الی سه ماه حبس .
(۱۳):- کرایه کشها و کسانیکه به خدیعت اخذ بیعانه میکنند
و از عهده انجام عمل بر آمده نمیتوانند بعد از استرداد
وجه از ده روپیه الی دو صد روپیه جزای نقدی .
(١٤):- کسیکه شخص مستأمن را بکشد سیاسّتاً اعدام .
(۱۵):- در مادۀ (۱۰) نظامنامۀ جزای عمومی که لفظ صحن
وزارت عدلیّه مذکور است بعوضش صحن ولایت


٤

منظور است

(١٦):- ضمیمه ماده (٣٠) نظامنامه جزای عمومی [اگر اصل
فاعل مستلزم دیت شرعی و یا جزای نقدی یا ضرب
باشد کسانیکه فرعاً ذی مدخل باشند ، بقدر دو ثلث
جزای اصل فاعل جزا می بینند].

(١٧):- اگر بعضی از ورثه معاون قتل مورث خود بوده عفواً دیتاً
چون عفو او مسقط قصاص میگردد قاتل سیاستا
اعدام .

(١٨):- زنیکه فرعاً ذی مدخل و یا محرک قتل شوهر خود گردد
و قتل بعمل آید سیاستا اعدام .

(١٩):- ضمیمه قاعده (١٧٠) : امرد نیز در صورت رضا از (١٠)
دره الی (١٥) دره ضرب و از دو صد روپیه الی سه صد روپیه
جزای نقدی .

(٢٠):- در مسئله زنا که حد شرعی بشبهه ساقط شود از
(٣٩) دره الی (٧٥) دره ضرب .

(٢١):- علاوه قاعده (١٤١) اگر اولیای مقتول با قاتل
مقتول قرابت پدر و مادر و برادر و خواهر داشته باشد


۵
و قاتل را عفو کند ازین حکم مستثنی است .
(۲۲) :— زنی که شوهرش غایب باشد و خودش حامله گردیده
به زنا اقرار و نسبت فعل را به یک شخص منکر نماید
اگر برضای خودش فعل وقوع یافته باشد
(۷۵) دره ضرب .
(۲۳) :— برای شخصی که باستثنای قتل که جزای آن بعد العفو
در نظامنامه جزای عمومی تعیین یافته مرتکب یک
جرمی گردد و از طرف مدعی آن اگر عفو صادر شود
و آن جرم باقرار خود مجرم ثابت باشد تعزیرائیکه
بتخصیص همان جرم در نظامنامه جزای عمومی
تعیین یافته درباره او اجرا میشود .
(٢٤) :— اشخاصی که سندات تقلیدی یا تحریفی درباره مدعی علیه
خود بمحاکم دولت ابراز نمایند ذیلاً مجازات مییابند:-
الف :- اگر از قبیل حجت و قباله و امثال آن باشد
ثلث مقدار مندرجه سند .
ب :- اگر بغرض دچار نمودن مدعی علیه خود را بیک
مجازات قانونی باشد در حالیکه بان سنه


مدعی علیه محکوم باعدام گردد ، هفت سال حبس
و غیر آن ثلث مجازات محکوم علیه .
(٢٥):- اگر براقرار قاتل عمداً مأمورین دولت که رسماً بتحقیقات
ابتدائیه موظف هستند در محکمه شرعیه گواهی داد
ورثه مقتول عفو نمایند مجرم به مجازات قاعده (١٢٩)
محکوم میشود .
(٢٦):- اشخاص متخاصمین که بمحاکم عدلیه یا اداره های دولت
در اثنای محاکمه و تحقیقات با هم مشاتمه کنند
از محاکم عدلیه بموجب امر قضاه در کو توالی محلی و دیگر
دوائر دولت از طرف آمر همان اداره که اختیار اجرا
قباحت را داشته باشد در باره آنچنان اشخاص
مجازات قباحت اجرا میشود .
(٢٧):- کسی که متهم بفجور باشد اگر یک امر د را باکراه بگریزاند
(٣٩) دره ضرب و از شش سال الی ده سال حبس .
و اگر بخدعه و فریب ببرد (٣٩) دره ضرب و دو سال
حبس .
اگر یک شخص مستور الحال ، باکراه بگریزاند (٢٥) دره ضرب


ضمیره نظامنامه جزای عمومی

و سه سال حبس، در صورت خدعه از یکسال الی
دو سال حبس.
اما در صورت رضا به مجازاتی که گریزاننده محکوم
شده محکوم میشود.
و اگر یک طفل را بگریزاند که مظنه بدفعلی نباشد خاص
گریزاننده بمجازات شدید قباحت محکوم میشود.
عوض قاعده (۱۴۰) هرگاه تنها یکنفر از ورثه مقتول قاتل را که بر فعل قتل عمد
اقرار نکرده عضو نماید بعد از دیت پنجسال حبس.
عوض ماده (۱۴۹) هرگاه شخصی شخص دیگر را لت و کوب یا جرح نمود و موجب
قطع و شکستن و سقوط عمل یعنی از کار برآمدن یکی از
اعضایش گردد علاوه بر دیت شرعی در صورت عمد
از دو سال الی سه سال حبس و از غیر عمد از یکسال الی
دو سال حبس میشود.
عوض ماده (۱۵۳) کسانیکه از آبا و اجداد و امهات خود یکی را ضرب و جرح
نماید هرگاه ضرب و جرح موجب یک بیماری و مرضی نگردد
از ششماه تا یکسال حبس) و اگر زیاده از بیست روز
موجب بیماری گردد (از یکماه تا دو سال حبس) اگر


سبب سقوط یکی از اعضا شد علاوه بر دیت شرعی
و قصاص (از سه سال الی پنجسال حبس) .
عوض ماده (١٨٦) هرگاه برخلاف شخصیکه با ذم دچار تجاوز گردید است
از سبب ماده که موضوع ذم است تعقبات قانونیه
اجرا شود و متحقق شود که تجاوز بیگناهی شخصی را که بروی
تعرض واقع گردیده دانسته در صدد و پیوستن
اسنادات به اوست آنزمان ذم با فترا منقلب گردید
بمطابق قاعده که در باره افتر است حکم داده میشود هرگاه
شخصیکه ارتکاب جرم ذم را نموده در باره برائت ذمه
خود اثبات صحت و یا شهرت فعلی که بر متجاوز علیه
اسناد نموده بخواهد این ادعایش قبول نمیشود .
عوض ماده (١٩) ضمیمه اشخاصیکه بدزدی عادی و تاراج شهرت پیدا کرده باعث اخلال
امنیت و رفاه عامه شوند باید اشخاص درست و
روشناس آنجا در محکمه ابتدائیه مرکز ولایت
و محال رفته صورت واقعه را سجل شرعی نمایند
و مأمورین دولت از شخص علاقه دار الی
نائب الحکومه همانجا معلوماتی که در باره آنها داشته


۹
باشند نیز تحریر کرده قانوناً بهر محکمه که تعلق داشته باشد بسپارد این معلومات مدار حکم شرعی میگردد اگر شهرت دزدی و داره و تاراج متواتر باشد (اعدام). و اگر شهرت غیر متواتر باشد از پنجسال الی ده سال حبس .
(۲۸) :ـــ مأمورین ماتحت هرگاه علاوه بر اختیارات خود بوظائف آمران شان جرئت ورزند و ازین خلاف ورزی آنها چیزی ضرر نرسد از یکهفته الی یکماه تنخواه شان کسر میشود، و اگر برای دولت یک ضرری برسد نظر بدرجۀ ضرر از پنجصد روپیه الی ده هزار روپیه جزای نقدی، و اگر به سیاست دولت یک ضرر برسد نظر بمراتب ضرر از دو سال الی سه سال حبس، و اگر ازان برای یکی از رعایا ضرری برسد علاوه بر تاوان مال نظر بمراتب جرم از صد روپیه الی یکهزار روپیه جزای نقدی گرفته میشود
مورخۀ ۱۱ عقرب ۱۳۰۲