{"book": "adl0050", "page": 1, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0050", "page": 2, "text": "نظامنامه اساسی\nوزارت جلیله معارف\nدر مطبع شرکت رفیق زیور طبع در بر کرد\n۵ برج دلو ـ سنه ۱۳۰۵\nتعداد طبع دوم ........ (۸۰۰)"}
{"book": "adl0050", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0050", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\n(نظامنامۀ تشکیلات وزارت معارف عمومیه)\nاحکام عمومیه\nمادۀ (۱) اداره و تفتیش همۀ مؤسسات تدریسیۀ عمومی\nکه برای تربیه و تعلیم میباشند و هم دوائر عالیه که بمقام\nحفظ و حراست علم هستند بوزارت معارف\nعمومیه مفوض است باستثنای مکاتب حربیه.\nمادۀ (۲) خدمات اداره و تفتیشیه که در مادۀ اوّل بیان شد\nوزارت معارف عمومیه با مامورینیکه از طرف\nوزارت تعیین میشوند یعنی در مرکز با مستشار\nو ریاست تدریسات ابتدائیه و تالیه و مفتشین\nعمومی بلاواسطه و در ولایات با مدیران معارف و مفتشین"}
{"book": "adl0050", "page": 5, "text": "۲\nتدریسات ابتدائیہ و یا دالیها و با مجالس تدریسا\nابتدائیہ که در ولایات و حکومت های اعلی ہستند\nبالواسطہ اجرای نماید.\nماده (۳): وزارت خدمت تشکیلیه معارف را با قرار\nانجمن معارف و بواسطۀ مدیران اداره مرکزیه تعمیل\nمیکند."}
{"book": "adl0050", "page": 6, "text": "۳\n\nباب اوّل\n\nتشکیلات اداریّه\nفصل اوّل\n---*---\nادارۀ مرکزیّه - تقسیم خدمات\nمادۀ (٤): خدمات مرکزیۀ وزارت معارف عمومیه بدو نوع\nمنقسم است:\n۱- خدمت اداره.\n۲- خدمت تفتیش.\nمادۀ (٥): خدمت ادارۀ مرکزیّه بر چهار دائره یک ماموریت\nمحتوی است:\n۱- دائرۀ تدریسات ابتدائیه و تالیه.\n۲- دائرۀ تشکیلات و تنظیّرات.\n۳- دائرۀ تجهیزات.\n٤- دائرۀ محاسبه."}
{"book": "adl0050", "page": 7, "text": "٤\nهـ ماموریت حفریات و موزیم.\nمادة (٦): ریاست تدریسات ابتدائیه و تالیه برائے ادارة\nو نظارت همه مکاتبی که مخصوص تدریسات ابتدائیه\nو تالیه میباشند مامور است و هم این دایره مکاتب\nو مدارس خصوصیه را که از طرف اشخاص و جمعیات\nو شرکت های وطنی تأسیس و اداره شوند نظارت\nمیکند مکاتب ابتدائیه و رشدیه و هم مکاتب\nتالیه که در آتی تأسیس شوند و هم دارالمعلمین ها و\nدارالمعلمات ہا ئیکه از انجا معلمین و معلمات خارج\nمیشوند بدائره تدریسات ابتدائیه و تالیه تعلق دارند و این\nدائره را یک نفر رئیس اداره می نماید.\nمادة (٧): ریاست تدریسات ابتدائیه و تالیه بسه شعبات\nمنقسم است:\nنخستین شعبه مامورین و معلمینی میباشد که مکلفات\nبه اظهار تجویز و بیان رأی خود جناب تعیین و ترفیع\nو تلطیف مفتشین تدریسات ابتدائیه و مدیران و مامورین\nو معلمین دارالمعلمین ها و دارالمعلمات ہا و مکاتب"}
{"book": "adl0050", "page": 8, "text": "رشد یه که دوره های اولی مکاتب\nتالیه هستند و هم مدیران و مأمورین و معلمین\nمکاتب تالیه که در آتی تأسیس شوند.\nونیز اجرا کردن معاملات سجل وعزل ومستمری شان\nو ملاحظه نمودن امور انضباطیه و رسمیات.\nو تفریق کردن معلمین و معلمات مکاتب ابتداً\nو رشدیه بصفوف مختلفه از روی مشاهرات\nو مأموریت های شان و ایفا کردن معاملات\nراجع به قیودات آنها و مدیران و مأمورین ومعلمین\nمکاتب تالیه وغیره امور و معاملاتی که به محتویات\nاین ماده متعلق اند.\nاین شعبه را یک نفر مدیر با کاتبان خویش اداره مینماید\nدومین شعبه تدریسات میباشد که\nمکلف است به ترتیب و تعدیل کردن جداول مختصر\nو مفصل درسیه مکاتب ابتدائیه و تالیه و تهیه نمودن\nلوایحی که متعلق است به تنظیمات درسیه و نظامنامه\nو دستورالعمل های داخلی مکاتب و اصول"}
{"book": "adl0050", "page": 9, "text": "تدریس ملاحظه امور امتحانات و شهادتنامه‌ها.\nپروغرام و لوائح و دیگر خصوصیاتی‌که درین\nشعبه تهیه کرده میشوند باید در انجمن معارف تدقیق و تصویب\nشود و درین شعبه فعلاً یک نفر کاتب کفیل است و\nامور و وظائف این شعبه را موقتاً خود رئیس تدریسات\nابتدائیه و تالیه ایفا میکند.\nسومین شعبه تفتیش میباشد که مکلف است:\nبملاحظه نمودن امور تفتیشیه تدریسات ابتدائیه و تالیه\nعمومی و خصوصی\nو نیز ملاحظه نمودن آن راپورتهائیکه از طرف\nمدیران معارف ولایات و مفتشین تدریسات\nابتدائیه راجع به تدریسات ابتدائیه بوزارت\nمیرسند و هم دیگر راپورتهائیکه از طرف\nمفتشین عمومی مذکوره ماده ۱۳ راجع به طرز و صورت\nجریان تدریسات در مکاتب رشدیه و دارالمعلمین و\nو دارالمعلماتها و دیگر مکاتب تالیه راجع به احوال\nمدیران و مأمورین و معلمین آن مکاتب بوزارت"}
{"book": "adl0050", "page": 10, "text": "۷\nداده میشوند و بیان رأیی در بارۀ مکافات هائیکه\nبرای مکاتب خصوصی مخصوص میباشند و هم\nاظهار رأیی برای اعانت کردن این گونه مکاتب\nدرین شعبه یک نفر مدیر و یک نفر کاتب کفیل امور\nمیباشند.\nماده (۸) :- دایره تشکیلات و تنظیمات امور میباشد بایفا کردن\nامور معاملاتی که متعلق است به احداث وانشای\nمکاتب ابتدائیه ورشدیه ودار المعلمین ها ودار المعلمات ها\nو دیگر مکاتب تالیه.\nبه تدارک کردن اثاثه مکاتب متعلقه وزارت و کتب\nولوازم تدریسیه جمیع مکاتب.\nبه مسائل کتبخانه های مکاتب و کتب مکافاتیه\nبه طبع کردن سالنامۀ وزارت معارف که از طرف\nمستشار وزارت معارف داده میشود.\nو کتب لوائح تدریسیه که از طرف انجمن تصویب میگردد\nبه اداره و تفتیش کتب خانه های عمومی\nافغانستان.\nمحکمه تالیف و ترجمه\nشعبه ثانی\nنظامنامه نظارت معارف\nماده"}
{"book": "adl0050", "page": 11, "text": "به قبول اعانات .\nو نیز به تسلیم مؤلفاتی که متبوعا بوزارت داده میشود.\nاین دائره را یک نفر مدیر با کاتبان معینش اداره\nمیکنند.\nماده (۹) :— دائره محاسبه بدو شعبه منقسم میباشد.\nشعبهٔ اوّل مأمور است :\nبرای ایفای کافه امور حسابیه که متعلق است به پیشگات\nو مصارفات اداره مرکزیه.\nو برای امر فرمودن حواله و تادیه.\nو نیز برای تهیه و اعلان بودجه.\nشعبهٔ دوّم مکلّف است\nبرای ایفای تحقق و حوالهٔ آن تخصیصاتی که در\nبودجه دولت مخصوص مکاتب ابتدائیه میباشد.\nو برای اجرای قیود حسابیه و اصرافیه مکاتب رشدیه\nو دارالمعلمین ها و دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه.\nو برای ایفای تحقق وحواله مصارف مکاتب\nمتذکرهٔ فوق."}
{"book": "adl0050", "page": 12, "text": "۹\n\nو برای حکم فرمودن تادیه .\nاین دائره را یک نفر سر کاتب و کاتبان شعباتش\nاداره میکنند .\nماده (۱۰) :- دائره تحریرات مأمورست به ثبت و تحریر\nمخابرات و مکاتبات وزیر معارف .\nدائره تحریرات سالنامه های جمیع دوائر وزارت\nیعنی دائره تدریسات ابتدائیه و تالیه دائره تشکیلات\nو تنظیمات ، دائره محاسبه ، دائره تحریرات انجمن\nمعارف ، هیئت تالیف و ترجمه ، و مرکه پشتو\nمأموریت حفریات و موزیم ، و جمعیت صحنه تمثیل\nو مدیران معارف ولایات را جمع و ترتیب کرده\nبحضور مستشار وزارت تقدیم می نماید و مستشار\nهمه آن سالنامه ها را ملاحظه و تصویب نموده بدائره\nتشکیلات و تنظیمات برای طبع میدهد.\nدائره تحریرات را یک نفر مدیر با کاتبان خود اداره میکند\nمادة (۱۱) : - دفتر اوراق مکلف است برای اخذ و توزیع\nاوراق و مرکب است از سر کاتب و دیگر کاتبان ."}
{"book": "adl0050", "page": 13, "text": "ماده (۱۲) صدر وزارت از مستشار ورئیس تدریسات ابتدائیه\nو تالیه و مدیران و مفتشین و سر کاتبان در تحت نظارت\nوزیر یک مجلس انتخاب مدیران و مامورین معارف\nتشکیل میشود که درین مجلس باکثریت آراء مدیران و مامورین\nوسر معلمین معارف انتخاب میشوند ."}
{"book": "adl0050", "page": 14, "text": "۱۱\nفصل ثانی\nتفتیش\nماده (۱۳): هفت نفر مفتشین عمومی مستقیماً تحت امر وزیر معارف برای تفتیش کردن احوال همه مکاتب و مدیران و مأمورین و معلمین مقرر میشوند این هفت نفر مفتشین بطور تعیین میشوند که یکی از آنها عالم علوم دینیه و یکی از ارباب علوم ریاضیه و یکی از علمای علوم طبیعیه و یکی از ارباب فن تعلیم و تربیه و یکی از متخصصین تربیه بدنی و یکی از علمای جغرافیه و تاریخ و یکی از واقفین السنه اجنبیه باشند.\nاین مفتشین عمومی مکلف هستند برای وظائف تفتیش مکاتب ابتدائیه مرکز و ولایات و علی الخصوص برای تفتیش مکاتب رشدیه و دارالمعلمین ها و دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه و رپورت امسی شانرا بمدیریت عمومیه تاسیسات ابتدائیت"}
{"book": "adl0050", "page": 15, "text": "۱۳\nو تالیه تواریخ مینمایند این راپورٹ ها در شعبه تفتیش\nآن مدیریت تدقیق میشوند .\nوزارة تابزمان تأسیس مکاتب رشدیه و دارالمعلمین و\nدارالمعلمات ، و دیگر مکاتب تالیه با مفتشین موجوده\nمرکز و ولایات اکتفا میکند و این مفتشین موجوده\nمرکز عجالتاً برای تفتیش تدریسات ابتدائیه\nموجوده اقدام میورزند ."}
{"book": "adl0050", "page": 16, "text": "۱۳\nباب ثانی\nانجمن معارف\nماده ۱۴) انجمن معارف از مستشار ورئیس تدریسات\nابتدائیه و تالیه و مفتشین عمومی معارف و رئیس\nاعضای هیئت تالیف او ترجمه و مدیر معارف\nولایت کابل و مدیر مکتب امانیه و هم از مدیران دیگر\nمکاتب تالیه که درآتی به پایتخت تاسیس می شوند\nو مدیر دارالمعلمین مرکز و دو نفر از علما ی دینیه\nکه در کابل اقامت دارند تشکیل میشود و تحت ریاست\nوزارة معارف انعقاد می یابد و در غیاب وزیر\nمستشار ریاست خواهد کرد .\nماده (۱۵) انجمن معارف درباره جداول درسیه و دستور العمل ها\nو هر نوع لوائح نظام و قانون راجع به مکاتب و تدریساتا\nکه از طرف ریاست تدریسات ابتدائیه و تالیه"}
{"book": "adl0050", "page": 17, "text": "١٤\nداده میشود.\nو نیز در خصوص انتخاب کتب درسیه اجرای\nمذاکرات و اتخاذ مقررات می نماید .\nو مدعیاتی را که راجع به امور انضباطیه و نسبت\nبه مدیران و مأمورین و معلمین مکاتب بوقوع میآیند\nهمین انجمن تحقیق و اتخاذ مقررات میکند هرگاه\nتجویزی از طرف یکی از اعضای مجلس\nاظهار شود و مظهر قبول اکثریت آرا باشد\nاینگونه تجویز موضوع مذاکره می تواند شد.\nمادۀ (١٦) :- انجمن معارف در هر پانزده روز یک دفعه و در مواقع\nلزوم بدعوت رئیس مجلس منعقد میشود.\nمادۀ (١٧) :- امور تحریریۀ انجمن معارف را مدیر تحریرات اداره میکند\nهیئت تالیف و ترجمۀ کتب درسیه و مرکز پښتو .\nمادۀ (١٨):- برای تالیف و ترجمه کتب درسیۀ راجع بهمه مکاتب\nیک هیئت تالیف و ترجمه ملحق بانجمن معارف تشکیل\nمیشود ذواتیکه این هئیت را تشکیل می کنند از کتب اساسیه\nفرانسوی و ترکی و دیگر السنه ترجمه و استنباط کرده"}
{"book": "adl0050", "page": 18, "text": "کتب درسیه را ترتیب و تالیف می نمایند\nاتفاق اعضای هیئت تالیف و ترجمه نظر به احتیاج\nموجوده تعیین و مقرر میشود یکی ازینها رئیس\nاین هیئت انتخاب میشود اعم از مشاهرات معینه برای\nتحسین مواد نتائیکه در خصوص تالیف و ترجمه از اعضای\nاین هیئت ظاهر شده باشد مصاحب تالیف و ترجمه کتاب\nمستحق مکافات میباشد.\nماده (۱۹) :-- برای ضبط و تدوین اصول و قواعد لسان پشتو\nو برای نقل و ترجمه کردن کتب درسیه باین لسان\nیک معرکه د پشتو تشکیل میشود و این مرکه د پشتو به انجمن\nمعارف مربوط میباشد\n(مواد متفرقه)\nماده (۲۰):-- یک تحویلخانه لوازم تدریسیه تاسیس کرده میشود\nکه بدائره تشکیلات و تنظیمات مربوط میباشد.\nماده (۲۱) :-- در دائره معارف برای طبع کتب و لوائح و نظامنامه\nیک مطبع مربوط بدائره تشکیلات و تنظیمات میباشد\nکه امور مطبوعه آنرا یک نفر منتظم بکاتبان خود اداره"}
{"book": "adl0050", "page": 19, "text": "١٦\nمی نمایند منتظم خوبی در امور حسابیۀ خود نزد ادارۀ\nمحاسبۀ وزارت معارف مسئول است\nمادۀ (٢٢) حفريات و موزیم:\nمدیریت حفريات و موزیم که مرکب است از یک\nنفر مدیر و یک نفر معاون و کاتبان موظف است\nبه مواظبت و مراقبت حفرياتيكه موسيو فوشه\nقرار مقاوله نامۀ که فی مابین دولتین عاليتين افغانستان\nو فرانسه انعقاد یافته اجرا میدارد.\nو مأمورست به تحصیل و محافظه اشیای محفوریه که\nقرار مقاوله نامۀ مزبور حق افغانستان است\nدر مدیریت حفريات قید و ثبت میباشد بموجب الف\nحفرياتيكه موسيوى مشار الیه در افغانستان اجرا میدارد\nاشیائيكه بعد از حفريات حق دولت علیۀ افغانستان\nدر حفريات و موزیم در موزیم خانه توزیع میکند.\nبا حفريات وموزیم در مرکز بوده یک هیئت سیار\nمعین میگردد که در آوان لزوم با موسیوى مشارالیه\nسیر و حرکت کنند"}
{"book": "adl0050", "page": 20, "text": "۱۷\n\nمدیر یا معاون حفریات و موزیم در محافظت اشیای\nمحفوره تارسانیدن آنها بمرکز خیلی دقت میکند\nبرای اجرای امر حسیتی محافظه اشیای مزبوره باید\nمدیر یا معاون مدیر به حکومت محلی رجوع کرده استمدا\nنماید.\nمدیریت حفریات و موزیم مامور است به تنظیم\nو پیراستگی موزیم خانه و اندیشیدن وسایل ترقیه آن\nو ایصال کردن فوائد از ان به عموم.\n(۱) مدیر حفریات و موزیم در بدست آوردن اشیای\nعتیقیکه سزاوار موزیم باشد به انواع وسایل\nسعی میکند و وسائل توسعه و تزئین موزیم را تجویز\nو فکر نموده تقدیم وزارت میکند صفائی و زنیست\nموزیم و باغ و باغچه متعلقه آنرا همیشه تحت نظر\nدقت می دارد.\n(۲) مدیر حفریات و موزیم اگر مفید و مناسب داند\nمیتواند با مامورین موزیم خانه های دول\nخارجیه مراوده و تبادل یا بیع و شرای\n\nنظار تمعارف وظایف شرکت رفیق\n.. عمومی حفر یات و موزیم"}
{"book": "adl0050", "page": 21, "text": "۱۸\n\nاشیای موزیم را با و نها سررشته\nکرده بعد از استیذان از وزارة معارف\nدر ساحه اجرا آرد .\n(۳) اشیائیکه قرار معاهده دولت\nعلیه افغانیه با دولت بهیۀ فرانسه\nراجع به حفریات حق افغانستان میشود\nتسلیم می شود چیزهائیکه قابل نگهدشت\nاست در موزیم نگهدارد و چیز\nهائیکه قابل نگهدشت نیست بعد\nاستیذان از وزارت ابتیاع\nمیکند\nحفریات و موزیم از طرف یکنفر مدیر اداره میشود.\nماده (۲۳) :- وزارة معارف عمومیه جمعیت صحنه تمثیل\nرا که بمقصد تأمین کردن ترقیات\nصنعت نفیسۀ تمثیل تأسیس شده و\nموافق به نظامنامه مخصوصش اداره میشود\nنظارت میکند."}
{"book": "adl0050", "page": 22, "text": "۱۹\nماده (٢٤):- وزارت معارف مأمور بایفای احکام\nهمین نظامنامه است.\nماده (٢٥):- برای گذاشتن این نظامنامه بساحه اجرا\nعلاوه بر نظامت دولت اراده میفرمائیم."}
{"book": "adl0050", "page": 23, "text": "شرکت رفیق تعرفه نظامنامه گمرک عبوری ۴۸ صفحه قیمت ۲ قران است"}
{"book": "adl0050", "page": 24, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0050", "page": 25, "text": "مهر الطبع..."}