{"book": "adl0049", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\nadl0049\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/jwstqjw7\n\nنظامنامه\n—\nوزارت جلیله حربیه\nمطبعه شرکت رفیق طبع شد\n—\nتاریخ دلو سنه ۱۳۰۰\nتعداد طبع «......۱۰۰۰.......»\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0049", "page": 2, "text": "نظامنامه\nوزارت جلیله حربیه\nدر مطبع شرکت رفیق طبع شد\n٥ برج دلو سنه ١٣٠٥\nتعداد طبع دوم ....... (١٠٠٠)"}
{"book": "adl0049", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0049", "page": 4, "text": "نظامنامۀ وزارت حربیه\nقاعدۀ عمومیه\nقاعده ۱ :— در وزارت حربیه به تحت امر وزیر حربیه دوائر آتیة الذکر موجود هستند هر دائره تجویزات وظائف خودشان را مطابق مواد مخصوصۀ مندرجۀ این نظامنامه ترتیب و تنظیم داده به مجلس عسکری وزارت حربیه که وظائف مجلس مذکور در ذیل نشان داده شده است تقدیم میدارند و همه گونه تجویزات و اجراتیکه در مجلس عسکری وزارت حربیه تصویب میشوند با مضای وزیر حربیه رسانیده"}
{"book": "adl0049", "page": 5, "text": "میشود وزیر حربیه اضافه از اختیارات خود را از حضور\nشاهانه استیذان حاصل مینماید .\n\nوظائف مجلس عسکری\n۲: ــ در وزارت حربیه به تحت ریاست وزیر حربیه در هفته\nیکروز بروزهای سه شنبه انعقاد مجلس عسکری میشود\nاعضای مجلس عسکری قرار ذیل است :ـ\nالف :ـ نائب سالاران و فرقه مشران قطعات\nپایتخت .\nب :ـ عموم رؤسا و مدیران وزارت حربیه .\n۳ : ــ وظائف مجلس عسکری مطابق مواد این نظامنامه که\nدر وظایف رؤسا و مأمورین وزارت حربیّه شان\nداده شده است قرار آتیه ایفای وظایف\nمینمایند .\n٤: ــ ترجمه وتالیفات آثار عسکریه و تجاویز مفیده برای\nترقی معارف حربیّه و تواریخ مفیدۀ حرب افغانستان\n\nماشاء الله بخط بندۀ درگاه غلام محمد تحریر یافت."}
{"book": "adl0049", "page": 6, "text": "و قوانین نظامنامه که در دائره ارکان حرب تنظیم\nمیشوند ملاحظه و تصویب نمودن .\n٥ : ــ منظوری و تعیین [تعلیمات؟] ها و هدایاتیکه برای شان\nداده میشود با تعیین هیئت های ارکان حرب، تأسیس\nمکاتب حربیه و استحضارات مانوره ها را تصدیق\nکردن .\n٦ : ــ پروژدها یعنی لوایح حرکات حربیه بطور قطعات\nو یا بقسم مجموعی که ترتیب یافته است غور کردن .\n٧ : ــ تأسیس شفاخانه های احتیاطی و مواقع مستحکمه و منظوری\nمأمورین شفاخانه ها و تدارک ادویه و آلات سائرۀ\nآن که از طرف رئیس دائرۀ صحیه تجویز گردیده\nباشد تعیین کردن .\n٨ : ــ تصدیق بودجه سالیانه را مطابق نظامنامه بودجۀ\nعمومی نمودن .\n٩ : ــ سوقیات مهمۀ عسکریه را عند اللزوم نمودن .\n١٠ : ــ ترفیع رتبۀ امران بصنف ارکان .\n١١ : ــ استحکامات و چهاونی ها و سائر جاهای مناسبه"}
{"book": "adl0049", "page": 7, "text": "عسکریه که جدید ساخته میشوند بموجب نقشه شان تدقیق\nو تجویز واجرا نمودن .\n۱۲:ــ مقدار لزوم استخدام عساکر سال آینده را تصویب\nکردن .\n۱۳:ــ جمع کردن و ترخیص نمودن عساکر احتیاطیه وردیفیه\nو مستحفظیه را تجویز نمودن .\n١٤:ــ مبایعات لوازم و تجهیزات که برای عمومیه عسکری\nاز خارج طلب میشوند و یا بداخل لازم خریداری\nباشند قرارداد نمودن و تکلیغات مجدده لوازم\nو تجهیزات عسکری قوماندانهای عسکری را تصویب\nکردن .\n١٥:ــ انتخاب منصبدارانیکه برای تحصیل و تجربه باردو های\nاجنبیه فرستاده میشوند تعین و مقدار تنخواه شان را\nبقدر کفایت معلوم کردن .\n١٦:ــ شرایط استخدامية وتخواه متخصصین عسکری اجنبیه را\nتعین کردن .\n۱۷:ــ جنس اسلحه خفیفه وثقلیه را تدقیق و قرار دادن ."}
{"book": "adl0049", "page": 8, "text": "۱۸:— راسی اسپ هائیکه در هر سال لازم خریداری میشوند\nمعلوم کردن .\n۱۹:— انواع اجناس و تجهیزات حربیه را تدقیق نمودن .\n\nوظایف دائره ارکان حربیه عمومیه\n\nوظائف حضریه دائره ارکان حربیه\n\n۲۰:— بواسطه سیاحان ارکان حربیه احوالات جرافی\nو مواقع سوق الجیش سرحدات ممالک دول همجوار را\nمعلوم و همه آنرا بدائره ارکان حرب قید و ضبط\nکردن [ این خصوصیات از طرف هیئت های\nمخصوص اجرا میشود ] .\n۲۱:— خریطه های مفصل ارکان حربی ممالک داخلی و خارجی را\nبدست آورده برای محاربات استقبالیه افغانستان"}
{"book": "adl0049", "page": 9, "text": "آماده موجود مینمایند و همچنین جغرافیای عسکری\nوسوق الجیش مملکت را ترتیب نمودن .\n۲۲ :- پروثره های حرب یعنی لوائح صورت حرکات حربیه\nاردوی افغانستان را در محاربه استقبالیة نظر بوضع\nالجیش ممالک همجوار ملاحظه و دقت مینمایند و\nهمچنین تشکیلات سفریة را از روی پروثره های\nحرب تجویز نمودن .\n۲۳ :- برای محاربه آمادگی لازمه نمودن و همچنین تشکیلات\nحضریة ممالک را نظر باحوالات سیاسیة اقتصادیة\nتدبیر نافعه کردن .\n۲۴ :- در خصوص ضبط و ربط و انتظام اردو و تزئید خاصه\nسوق و اداره و هیئت ضابطان اردو تشبثات\nلازمه نمودن .\n۲۵ :- بتکثیر ترجمه و تالیفات آثار عسکریه و تجاویز مفیده\nدر باب تعلیم و تربیه و معنویات عسکریة بترقی\nمعارف عسکری سعی و کوشش نمودن .\n۲۶ :- تاریخ حرب افغانستان را ترتیب در میان هیئت ها"}
{"book": "adl0049", "page": 10, "text": "ضابطان اردو و پیشت‌های چاونی تبلیغ کردن.\n۲۷: برای حسن جریان امورات تنوعه نافعه و امنیه و آسایش\nداخلیه اردو تجویز قوانین و نظامات موافقه را ترتیب\nنمودن.\n۲۸: معلومات کامله از اردوهای دول همجوار و ساحه بتوسط\nآتشه‌لیتران و مخبران نظامی حاصل کردن.\n۲۹: تاسیس مکاتب حربیه و تدقیقات عمومیه درباره مکاتب\nحربیه و تصویب لوائح نظامیه و مضامین دروس متعلمین آن\nبتجویز ارکان عمومیه حربیه تدارک میشوند.\n۳۰: استحضارات لازمه را برای مانور هائیکه در وقت حصر\nاجرا میشوند ترتیب کردن.\n\nوظائف سفریه ارکان حربیه عمومیه\n\n۳۱: عساکر را نظر به لایحه حرکات حربیه که مطابق ماده\n(۲۲) در اردو موجود میباشد جمع و ترتیب\nنمودن."}
{"book": "adl0049", "page": 11, "text": "۳۲:- اوامر عمومیه حرکات عسکر به را بقطعات تبلیغ کردن.\n۳۳:- حرکات عمومیه عسکریه را نظر بحرکات عسکریه اردوها\nتبلیغ نمودن.\n٣٤:- حوادثیکه از حرکات حربیه اردوها حاصل میشوند تبلیغات\nرسمیه دادن\n٣٥:- تجاویز مفیده برای تدفین شهدا و تجهیز مجروحین اسیران\nموجودۀ اردو نمودن.\n٣٦:- هرگونه تجارب حربیه که از حرکات عسکریه حاصل میشوند\nضبط و قید کردن.\n۳۷:- تسهیلات لازمه برای سوق و اداره اردو در وقت\nسفر فراهم آوردن.\nشعبات دائره ارکان حربیه\n۳۸:- برای اجرای وظائف مندرجه فوق در دائره ارکان حربیه\nشعبات ذیل موجود است:-\n(۱) شعبۀ تشکیلات."}
{"book": "adl0049", "page": 12, "text": "حق الاعلان هر سطر شش پیسه\nتیراژ مطبعه نظر بضرورت ۱۰۰۰ طبع شد\n\n(۲) شعبه ترجمه و تالیف .\n(۳) شعبه استخبارات .\n(٤) شعبه تعلیم و تربیه .\n(٥) شعبه دائره خریطه ها .\n(٦) شعبه مطبعه عسکری .\n\nتوزیع و تقسیم وظایف\n\nاول وظایف رئیس\n\n۳۹ - کارهای شعبات معیت خود را نظارت کردن .\n٤٠ - پروژه حرب را ساختن .\n٤١ - کارهای مدیران شعبات خود را یکجا نمودن .\n\nمواد عمومیه شعبات دائره ارکان حربیه\n\n٤٢ - هر کدام از شعبات دائره ارکان حربیه عمومیه در تحت امر"}
{"book": "adl0049", "page": 13, "text": "یک مدیر که برتبه کندک مشر میباشند بوده عموم\nمدیران از حسن ایفای وظایف خودشان مسئول\nشمرده میشوند و همچنین عموم مأمورین بردائره بکتمان\nاسرار شعب خودشان مسئول میباشند .\nاول وظایف شعبه تشکیلات\n٤٣ ١- جمع و ترتیب نمودن راپورت های قوه عمومیه جداول\nو معلومات استاتستیقی که برای موجودی انسانان\nو حیوانات و آنچه لازم باشد از اقسام دوائر اردو مستقلاً\nویا مشترکاً باشتراک دوائر ملکیه که در اوقات\nمعینه می آیند و یکجا نمودن بدوائر متعلقه آن\nتسلیم کردن .\n٤٤ - ساختن و حاضر کردن هرگونه جداول بست جداول\nتشکیلات حضریه و سفریه که خواه در جداول مذکور و خواه\nدر نظامنامه ها و تعلیمات مربوطه آن هر کدام از\nقطعات و مؤسسات و مقامات چقدر محارب\n\nحسب الارجاع دار نظامنامه مطبعه حربیه عمومیه ١٠٠٠ کافه"}
{"book": "adl0049", "page": 14, "text": "و چقدر غیر محارب و ارکان و آمران و ضابطان و افراد\nمأمورین طبیه و بیطاریه و حساب لوازم و اعاشه\nو بهر کدام آنها چقدر وسایط نقلیه (و انواع حیوانات\nو عراده و موتر و وسایط نقلیه نهریه و بحریه) و سلاح\nو جباخانه و مقدار ارزاق و اشیا آنچه لازم میباشد\nو مهمات سائره بصورت قطعی مندرج میباشد.\n٤٥ ـ انتظام عساکر ردیفیه و احتیاطیه و مستحفظیه از برای\nسفربری از طرف دائرۀ مذکوره متشکل گردیده قوانین\nمخصوصه وضع کردن .\n٤٦ ـ وضع الجیش حضری و تجمع سوق الجیش افغانستان را\nانتظام مینماید و همچنین تجاویز لازمه در باب آمادگی\nسفربری قطعات و ترتیب پلان (نقشه عسکری\nسفربری اردو را مینمایند.\nدوم وظایف شعبۀ ترجمه و تالیف\n٤٧ ـ سعی و کوشش کردن به تکثیر و ترجمۀ کتب تالیفات"}
{"book": "adl0049", "page": 15, "text": "مكاتب عسکريه مطابق نظامنامه مخصوص آن .\n٤٨ ـ تشبثات مفيده در باب ترقی معارف عسکريه\nکردن .\n٤٩ ـ کتب خانه عسکری تأسیس کردن و در باب تزئيد\nکتب که از ممالک خارجه جلب میشود وسایط لازمه\nپیدا وکوشش نمودن .\n٥٠ ـ تاريخ مفيده حرب افغانستان را ترتیب وتجارب\nحربيه را که از محاربات دول اجنبيه حاصل شده است\nویا در آینده مجرب گردد جمع وتألیف نمودن .\n٥١ ـ هرگونه مخابرات واوراق ومکتوبا تيکه بزبان خارجيه\nنوشته شده باشد ترجمه کرده بشعبات مخصوصه\nآن فرستادن .\n\nسوم وظایف شعبه استخبارات\n\n٥٢ ـ حوادث داخلیه عسکریه افغانستان واردو های\nدول همجوار افغانستان را جستجو کردن ."}
{"book": "adl0049", "page": 16, "text": "٥٣ ــ وضع الجیش و تشکیلات حضریه و سفریه و احوالات\nجغرافی و سیاسی ممالک همجوار افغانستان را\nمعلومات حاصل نمودن .\n٥٤ ــ ما یمکن مرتبه معنويات اردوی دول همجوار و ومجهز\nبودن شانرا که بکدام قسم اسلحه بامسلح هستند\nمعلوم کردن .\n٥٥ ــ هر گونه اختراعات جدیده را که در عالم عسکری\nبروی کار می آیند کشف کردن .\n٥٦ ــ معلومات و راپورتهای مفتشین عسکریه و آتشه ملیتران\nهیئت های ارکان حربیه را که برای سیاحت\nو تطبیقات می برایند جمع و تدوین کردن .\n٥٧ ــ تفتیش تطبیق یافتن و یا نیافتن هرگونه احکام\nقانونیه عسکریه را بصورت مخصوصه نموده بدائره\nمحاکمات معلومات دادن .\n٥٨ ــ وظایف مفتشین و آتشه ملیتران و مأمورین\nمخصوصه را ترتیب دادن .\n٥٩ ــ انتشار عموم جراید عسکریه را مطابق نظامنامه"}
{"book": "adl0049", "page": 17, "text": "مخصوص آن نمودن .\n\nچهارم وظایف شعبۀ تعلیم و تربیه\n\n٦٠ - در خصوص ضبط و ربط و انتظام اردو تزئید\nخاصه سوق و ادارۀ هیئت ضابطان اردو\nتشبثات لازمه نمودن .\n٦١ - تعلیم نامه ها و قانون نامه های مفیده را برای\nصنوف مختلفه ترتیب و تنظیم کردن .\n٦٢ - در باب تعلیم و تربیۀ معنویات عسکر یه تجاویز مفیده\nنمودن .\n٦٣ - تدقیقات عمومیه در سس های لازمی برای\nافراد کردن .\n٦٤ - استخبارات لازمه برای مامور های\nحضری نمودن ."}
{"book": "adl0049", "page": 18, "text": "١٥\n\nپنجم وظیفه شعبه دائره خریطه\n\n٦٥ :- شعبه خریطه باحضار خریطه های عسکری کار آمد\nدائره ارکان حربیه عمومیه مؤظف است .\n\nششم وظایف شعبه مطبعه عسکری\n\n٦٦ :- در حسن جریان امورات مطبعه و در حسن انتظام\nتحویل خانه و کتب خانه و تطهیر و صفائی مطبعه\nو در هوشداری و فعالیت مستخدمین مطبعه\nو در اجرای کارهای لازمه شان کوشش کردن\n٦٧ :- آثار و تالیفات عسکریه را بر حسب نظامنامه\nمخصوص آن طبع و انتشار نمودن .\n٦٨ :- تشبثات مفیده در باب ترقی و توسیع مطبوعات\nعسکریه نمودن .\n٦٩ :- در باب تحریرات و صفائی و خوبی طرز آثار های مطبعه سعی کردن .\n\nمن لا یزال مجاریه نظامنامه عسکریست طبع ۱۰۰۰ کاغذ"}
{"book": "adl0049", "page": 19, "text": "M\nدائره محاکمات\n\n۷۰ ـــ دائره محاکمات در تحت امر یک رئیس میباشد\nیکنفر سر کاتب محاکمات درین دائره موجود است\nکه از ضبط و حفظ کردن اوراق محاکمات و کتابت\nمجلس مسئول شمرده میشوند وظایف دائره محاکمات\nاز قرار ذیل است :ـــ\n۷۱ :ـــ جمیع جرائمی که از نوع جنحه و جنایت مطابق نظامنامه\nجزای عسکری که از طرف دوائر دیوانهای\nحرب درین دائره میرسند تدقیق میشود .\n۷۲ ـــ احکام جزائیه که از دیوانهای حربی داده\nمیشود اگر جالب تردد با شد در همین دائره تصحیح\nو تصدیق کردن .\n۷۳ :ـــ اصلاح و تغییر و تبدیل مواد احکامات\nجزائیه نظامنامه جزای عسکری از همین دائره\nتجویز و لایحه مرتبه آن بتصویب مجلس عسکری مجلس\n\nمهر دار لامهر جان پاکت نسخه ۱۰۰۰ قیت سه خوجت یکپولی"}
{"book": "adl0049", "page": 20, "text": "شورای دولت فرستاده میشود .\n٧٤ - تفتیش محاکم عسکری .\n٧٥ - دارۀ امور شخصیه در تحت اداره یک رئیس میباشد\nوظایف رئیس مذکور بدو قسم منقسم است ۔\n\nقسم اوّل مخصوص شخصی منصبداران\n\n٧٦ - اسم و ولد و رتبه همه منصبداران را مطابق مواد\nنظامنامه مدیریت مامورین تحریراً معلومات داشتن.\n٧٧ - تاریخ سوانح عسکری همه منصبداران را از زمانیکه\nداخل سلک جلیله عسکریه میشوند الی زمانیکه عزل\nو یا فوت میشوند موجود داشتن .\n٧٨ - درجہ اہلیت و قدم ملازمت و اقتدار و قابلیت\nو اخلاق منصبداران را موجود داشتن .\n٧٩ - حقوق ترفیع منصبداران را مطابق نظامنامه مخصوص\nترفیع موجود نگهداشتن .\n٨٠ - اکمال منصبداران اردو را مطابق به تشکیلات"}
{"book": "adl0049", "page": 21, "text": "حضریه و سفریه کردن یعنی جاهائیکه کمبود باشد از منصبداران\nکه بر حسب نظامنامه ترفیع نوبت ترفیع شان رسیده\nباشد تجویز نمودن .\nماده ۱ ــ هرگونه استدعا و شکایات و معروضات شخصیه که\nقرار سلسله مراتب از طرف منصبداران بوزارت\nحربیه میرسند احکامات اجرائیه آن خواه از حضور\nوزیر حربیه و یا از حضور (شاهانه) گرفته میشود\nاز همین دائره برای شان داده و ارسال میشود .\nماده ۲ ــ هرگونه اوامر یکه در باره نفری و تبدیل منصبداران\nو یا عزل و نصب اوشان پیش میشود بذریعه دائره\nمذکور تشکیل آن ترتیب میشود .\n\nقسم دوم مخصوص تدارک افراد\nعسکری و امورات شخصیه شان\n\nماده ۸۳ ــ در آخر هر سال بر حسب نظامنامه نفوس در خصوص مقدار"}
{"book": "adl0049", "page": 22, "text": "۱۹\n\nوجهت اخذ عسکر سال آینده که از طرف دائره\nارکان حرب تجویز میشود بنا بر امر وزیر حربیه\nبوزارت داخلیه اطلاع دادن .\n٨٤- هرگونه معروضاتی که اضافه از اختیار قوماندان\nشان بوده بحکم وزیر حربیه تعلق داشته باشد\nبسلسله مراتب بهمین دائره تسلیم و احکام اجرائیه\nآن بامضای وزیر از همین دائره داده میشود .\n٨٥- راپورت هایی که از عموم ولایات در خصوص\nتبدیل موقع افراد صنوف احتیاطیه و ردیفیه\nو مستحفظیه می آید بهمین دائره قید و ترتیب میشود .\n\nوظایف مدیریت لوازمات\n\n٨٦- مدیریت لوازمات به تحت ادارۀ یک نفر مدیر اداره\nمیشود .\n٨٧- بودجه سالیانه وزارت حربیه را مطابق نظامنامه\nبودجه عمومی ترتیب و تنظیم دادن .\n\nنقل شاسه وزارت حربیه ۱۰۰۰ کاغذ عبدالرحمان بیک"}
{"book": "adl0049", "page": 23, "text": "۸۸ - با مورات معاشات هئیت و مأمورین وزارت\nحربیه مطابق نظامات مخصوصه آن پرداختن .\n۸۹ - بتوسط وزارت خارجیه با تاجران اجنبی در باب\nخریداری هر نوع اسلحه و البسه و تجهیزات عسکریه\nقرار داد نمودن .\n۹۰ - رأساً با تجاران داخلیه درباره سامان احتیاطی\nاردو قرار داد کردن .\n۹۱ - با عموم دوائر لوازم قطعات مربوط بودن و همچنین\nعموم دوائر لوازم قطعات باین دائره مربوط میباشند\n۹۲ - تفتیش امور حسابیۀ قطعات را عند الاقتضا نمودن.\n\nوظایف دائرۀ طبیه\n\n۹۳ - دائرۀ طبیه در تحت امر یک رئیس اداره میشود\nرئیس مذکور آمر عموم مأمورین طبیه عسکریۀ\nافغانستان است .\n٩٤ - تنظیم جمیع خدمات و وظایف طبیۀ افراديه\n\nنظامنامۀ وزارت عسکریه سنۀ ١٣١٨ حصه اول نمبر ١٥ فرمان نمیر ۱۶"}
{"book": "adl0049", "page": 24, "text": "۲۱\nو حیوانیه حضری و سفری مطابق فن و علم داکتری\nاز وظایف این دائره است .\n٩٥— برای تشکیلات و مؤسسات حضریه و سفریه\nمأمورینیکه بقدر لزوم لازم میشود از طرف رئیس\nطبیه تدارک و قانوناً از طرف مجلس عسکری\nانتخاب میشود .\n٩٦— در وقت حضر شفاخانه های عسکری داخل مملکت را\nتوسیع و اکمال مینمایند و همین تزئید عدد صفاتی\nشانرا مدنظر میگیرند .\n٩٧— تجاویز لازمه در باب حمل و نقل مریضان و مجروحین\nو شهدائیکه در میدان محاربه شهید میشوند و اکمال\nهرگونه نواقص طبیه را در اثنای سفر میدارند .\n٩٨— تأسیس هر نوع شفاخانه عسکری را مانند شفاخانه های\nاحتیاطیه و شفاخانه های مواقع مستحکمه و شفاخانه ها\nموقته و شفاخانه های منزلیه و تفریق شعبه مریضان\nخفیفه و شعبه ضعفا و نقها و شفاخانه های مستولیه را\nترتیب مینماید .\nنظامنامه سه وزارت عسکریه ۱۰۰۰ نسخه طبع دالاماره کابل شد"}
{"book": "adl0049", "page": 25, "text": "۲۲\n\nالف - شفا خانه های موقته مجروحین را که در شفاخانه ها\nسیار به قطعات بوده غیر قابل نقل میباشند\nگرفته و شفاخانه سیار مذکور را واپس\nبقطعات اعاده میکند .\nب - شفا خانه های منزل شفا خانه های موقتی\nمریضان قطعات منطقه منزل را به شفاخانه ها\nمنزل برای تداوی تبدیل میکنند و در نقاط\nلازمه منزل مانند شفا خانه های دائمی تشکیل میشوند.\nج -- مریضان خفیف به شفا خانه های منزل\nمربوط بوده و در آنجا آنقسم مریضان تداوی\nمیشوند که جزئی محتاج تداوی باشند خصوصاً\nاینها در زمان محاربه واقع میشوند .\nد : -- شعبه ضعفا و نقها برای اعاده قوت مریضان\nکه بهتر شده باشند و در نقاط منزل\nتاسیس میشوند .\n۹۹ - شفا خانه های امراض مستولیه اینچنین مریضان اگر\nدر اردو امراض ساریه باشد از اردو خارج نموده\n\nنقل سامه وزارت حربیه ۱۰۰۰ کاغد عبد الرحمان بیک"}
{"book": "adl0049", "page": 26, "text": "در محلهای مناسب در میان خطوط مواصله\nتأسیس کرده میشود.\n۱۰۰ ــ تجویز لازمه در باب تأسیس قطارهای نقلیه\nو دیگر وسایط نقلیه برای نقل و حرکت دادن\nشفاخانه های مختلفه در اثنای سفر نمودن .\n۱۰۱ ــ شفاخانه ها و سائر امورات طبیه را تفتیش و نظارت\nکردن .\n۱۰۲ ــ برای اکمال لازمه طبیه واجرای آن تأسیس هرگونه\nتحویل خانه های طبیه را نمودن .\n۱۰۳ ــ تجویز لازمه در باب صورت استخدام\nمأمورین طبیه کردن .\n١٠٤ ــ ترتیب هرگونه تعلیمات و نظامنامه را در باب\nامور طبیه افراد وحیوانات اردو نمودن\n١٠٥ ــ الحاصل از همه وظایف طبیه قطعات اردوکه خواه\nدر رفتار و خواه در حال اقامت و خواه در حین\nمحاربه باشند مسئول شمرده میشود."}
{"book": "adl0049", "page": 27, "text": "وظایف دائرهٔ اوراق\n\n۱۰۶– دائرهٔ اوراق در تحت ادارهٔ یک سر کاتب\nمیباشد وظایف دائرهٔ مذکور در نظامنامهٔ\nمخصوص ایضاحات داده شده است.\n\nوظایف تولی مشر\n\n۱۰۷– در وزارت حربیه یک تولی بقم حاضر باش\nمقرر است و تولی مشر تولی مذکور ضابط\nقرار گاه وزارت حربیه بوده راساً\nتحت حکم رئیس ارکان حربیهٔ عمومیه است\nرئیس ارکان حربیهٔ عمومیه ایشان را بخدمت\nخظ بری و غیره خدمات وزارت حربیه مامو\nمینماید، افرادیکه بخدمت خظ بری و غیره خدمات\nوزارت و دوائر مقرر میشوند در وقت حضر"}
{"book": "adl0049", "page": 28, "text": "۲۶\n\nتفنگ نمی بردارند تنها بمهرچه مجهز میباشند، ضابط\nقراولی وزارت در عین زمان ضابط امربراند\nبه امربای مهیکه مطابق نظامات موضوعه باشد\nاز طرف وزارت شفاهاً یا تحریراً داده شود ایشان\nمقرر میشوند.\n١٠٨- همه افرادیکه بخدمت قرارگاه مستخدم اند\nتحت حکم ضابط قرارگاه میباشند، حاضری\nغیرحاضری، تنخواه، غله، بازخواست غیره\nامور آنها همه بضابط قرارگاه تعلق دارد\nضابط قرارگاه معاش آنها را باید بوقت\nآن برایشان برساند و از صحت توزیع آن\nمسئول است .\n١٠٩- ضابط قرارگاه به نظافت و طهارت و انتظام\nقرارگاه دقت و نظارت میکند: درین خصوص\nهر یکی از کسانی را که بخدمت قرارگاه مقرراند در\nوظایف شان مسئول گرفته میتواند .\n١١٠- ضابط قرارگاه از جمله امور و انتظامیه قرارگاه"}
{"book": "adl0049", "page": 29, "text": "٢٦\nمسئول است، ترتیباتیکه در قرارگاه گرفته میشود د ستر\nهائیکه کرده میشود به قائد قرارگاه امر میگردد . قائد قرارگاه\nاز حسن انتظام و انجام آن مسئول است. ضابطان\nو خور ضابطان و افراد تولی وزارت وظایف خود را\nکه در داخل تولی به آن موظف اند بر وفق نظامنامه\nخدمات داخلیه اجرا مینمایند کاتب تولی وزارت در عین زمان\nتحویلدار تولی است، بنابراین در باب وظیفه تحویلداری\nخود به نظامنامه خدمات داخلیه مراجعت مینماید.\n\nادخال این نظامنامه را در زمره نظامات دولت تصمیم\nو اجرای احکام موادش را امر و اراده"}
{"book": "adl0049", "page": 30, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0049", "page": 31, "text": "[BLANK PAGE]"}