{"book": "adl0042", "page": 1, "text": "نظامنامه\nوزارت جلیله معارف\nدر مطبعه شرکت رفیق اداره طبع رسیده\n۱۳۰۱ شمسی"}
{"book": "adl0042", "page": 2, "text": "نظامنامۀ اساسی\nوزارت جلیلۀ معارف\n\nدر مطبع شرکت رفیق زیور طبع پوشید\n\n٢٤ دلو سنۀ ١٣٠٦\nتعداد طبع سوم ٥٠٠ جلد ... قیمت فی جلد ٢٢ پول"}
{"book": "adl0042", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0042", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\n(نظامنامه اساسی وزارت معارف)\nاحکام عمومیه\nمادۀ (۱) اداره تفتیش همه موسسات تدریسیه عمومی\nکه برای تربیه و تعلیم میباشد و هم دوائر عالیه که خادم\nحفظ و حراست علوم هستند بوزارت معارف عمومیه\nمفوض است باستثنای مکاتب حربیه.\nمادۀ (۲) خدمات اداره تفتیشیه ایکه در ماده اول بیان شد\nوزارت معارف عمومیه با مامورینیکه از طرف\nوزارت تعیین میشوند یعنی در مرکز با معین و\nریاست تدریسات ابتدائیه و عالیه و مفتشین عمومی با\nبلا واسطه و در ولایات با مدیران معارف و مفتشین"}
{"book": "adl0042", "page": 5, "text": "تدریسات ابتدائیه و نائب الحکومها و یا مجالس تدریسات\nابتدائیه که در ولایات و حکومت های اعلی هستند\nبالواسطه اجرا مینمایند .\nمادۀ (٣) : وزارت . خدمت تشکیلۀ معارف را با قرارهای\nانجمن معارف و بواسطۀ مدیران ادارۀ مرکزیه\nتعمیل می کند .\nباب اوّل\nتشکیلات اداریه\nفصل اوّل\nاداره مرکزیه - تقسیم خدمات\nمادۀ (۴) : خدمات مرکزیۀ وزارت معارف عمومیه بدو\nنوع منقسم است :\n١ـ خدمت اداره .\n٢ـ خدمت تفتیش .\nمادۀ (۵) : خدمت ادارۀ مرکزیه به چهار دوائر و یک ماموریت\n\n( اصول تشکیلات اساسی معارف )\nنمره طبع نظامنامه اساسی معارف ٣٠\nدستور العمل؟"}
{"book": "adl0042", "page": 6, "text": "٣\nمحتوی است .\n۱- اداره تدریسات ابتدائیه و تالیه .\n۲- دائره تشکیلات و تنظیمات .\n۳- دائره تحریرات .\n۴- دائره محاسبه .\n۵- ماموریت حفریات و موزیم .\nماده (۶): ریاست تدریسات ابتدائیه و تالیه برای اداره\nو نظارت همه مکاتبی که مخصوص تدریسات ابتدائیه\nو تالیه میباشند مامور است و هم این دائره مکاتب\nو مدارس خصوصیه را که از طرف اشخاص و جمعیات\nو شرکت های وطنی تأسیس و اداره شوند نظارت\nمیکند مکاتب ابتدائیه و رشدیه و هم مکاتب\nتالیه که در آتی تأسیس شوند و هم دارالمعلمین ها\nو دارالمعلمات هائیکه از آنجا معلمین و معلمات\nخارج میشوند بدائره تدریسات ابتدائیه و تالیه"}
{"book": "adl0042", "page": 7, "text": "تعلق دارند و این دائره را یک نفر رئیس اداره\nمی نماید .\nماده (۷) : ریاست تدریسات ابتدائیه تالیه بسه شعبات\nمنقسم است .\nنخستین شعبه مأمورین و معلمینی میباشد که مکاف است\nبه اظهار تجویز و بیان رأی خود بنا بر تعیین و ترفیع\nوتلطیف مفتشین تدریسات ابتدائیه و مدیران و\nمأمورین و معلمین دارالمعلمین ها و دارالمعلمات ها\nو مکاتب رشدیه که در ره های اولای مکاتب\nتالیه هستند و هم مدیران و مأمورین و معلمین مکاتب\nتالیه که در آتی تأسیس شوند .\nو نیز اجرا کردن معاملات سجل و عزل و مستمری شان\nو ملاحظه نمودن امور انضباطیه و مدعیات .\nو تفریق کردن معلمین و معلمات مکاتب ابتدائیه\nو رشدیه بصنوف مختلفه از روی مشاهرات"}
{"book": "adl0042", "page": 8, "text": "و ماموریت های شان ایفا کردن معاملات\nراجع به قیودات آنها و مدیران مامورین معلمین\nمکاتب آلیه وغیره امور و معاملاتی که بمحتویات\nاین ماده متعلق اند،\nاین شعبه را یک نفر مدیر با کاتب خرج پیش اداره مینما\nدومین شعبه تدریسات میباشد که مکلف است\nبه ترتیب و تعدیل کردن جداول مختصر و\nمفصل درسیه مکاتب ابتدائیه وتالیه وتهیه\nنمودن لوایحیکه متعلق ست به تنظیمات درسیه و نظامنا\nو دستورالعمل های داخلی مکاتب و اصول تدریس\nملاحظه امور امتحانات و شهادتنامه ها .\nپروگرام و لوائح و دیگر خصوصیاتی که درین\nشعبه تهیه کرده میشوند باید در انجمن معارف تدقیق\nو تصویب شود و درین شعبه فعلا یک نفر کاتب\nکفیل است و امور و وظائف این شعبه را موقتاً"}
{"book": "adl0042", "page": 9, "text": "۶\nخود تدریسات ابتدائیه و تالیه ایفا میکند.\nسومین شعبه تفتیش میباشد که مکلف است با\nملاحظه نمودن امور تفتیشیه تدریسات ابتدائیه و تالیه\nعمومی و خصوصی.\nو نیز ملاحظه نمودن آنرا پورت هائیکه از طرف\nمدیران معارف ولایات و مفتشین تدریسات\nابتدائیه راجع به تدریسات ابتدائیه بوزارت\nمیرسند و هم دیگر را پورت هائیکه از طرف\nمفتشین عمومی مذکوره ماده ۱۳ راجع به طرز و صورت\nجریان تدریسات در مکاتب رشدیه و دارالمعلمین\nو دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه راجع به احوال\nمدیران مامورین و معلمین آن مکاتب بوزارت داده\nمی شوند و بیان رای درباره مکانات هائیکه\nبرای مکاتب خصوصی مخصوص میباشند و هم\nاظهار رای برای اعانت کردن اینگونه مکاتب نسبته"}
{"book": "adl0042", "page": 10, "text": "درین شعبه یک نفر مدیر و یک نفر کاتب کفیل امور\nمیباشند.\nماده (۸) دائره تشکیلات و تنظیمات مأمور میباشد بائیفای کردآن\nامور و معاملاتی که متعلق است به احداث وانشایی\nمکاتب ابتدائیه و رشدیه و دارالمعلمین ها و دارالمعلمات\nو دیگر مکاتب تأمله.\nبه تدارک کردن اثاثه مکاتب متعلقه وزارت و کتب\nو لوازم تدریسیه جمیع مکاتب.\nبه مسائل کتبخانه های مکاتب وکتب مکافاتیه.\nبطبع کردن سالنامه وزارت معارف که از طرف\nمعینین بوزارت معارف داده می شود\nو کتب لوائح تدریسیه که از طرف انجمن تصویب میگردد.\nبه اداره و تفتیش کتب خانه های عمومی افغانستان\nبه قبول اعانات.\nو نیز به تسلیم مؤلفاتی که مطبوعاً بوزارت داده میشود."}
{"book": "adl0042", "page": 11, "text": "این دائره را یک نفر مدیر باکاتبان معینش اداره\nمیکنند .\nماده (9): دائره محاسبه بد و شعبه منقسم میباشد.\nشعبه اول مامور است .\nبرای ایفای کافه امور حسابیه‌ که متعلق است بمشاهرات\nو مصارفات اداره مرکزيه .\nو برای امر فرمودن حواله و تأدیه .\nو نیز برای تهیه و اعلان بودجه .\nشعبه دوم مکلف است .\nبرای ایفای تحقق و حواله آن تخصیصاتی که در بودجه\nدولت مخصوص مکاتب ابتدائیه میباشد .\nو برای اجرای قیود حسابیه و اصراقیه مکاتب رشدیه\nو دارالمعلمين ها و دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب عالیه.\nو برای ایفای تحقق و حواله مصارف مکاتب متذکره فوق\nو برای حکم فرمودن تأدیه ."}
{"book": "adl0042", "page": 12, "text": "این دائره را یک نفر سر کاتب و کاتبان شعباتش\nاداره میکنند\nماده (۱۰) : دائره تحریرات مأمور است\nبه ثبت و تحریر مخابرات و مکاتبات\nوزیر معارف .\nدائره تحریرات سالنامه های\nجمیع دوائر وزارت یعنی دائره تدرسیات\nابتدائیه و عالیه، دائره تشکیلات و\nتنظیمات، دائره محاسبه، دائره\nتحریرات انجمن معارف، هیئت\nتألیف و ترجمه، و مرکه پشتو، مأمورین\nحفریات و موزیم، و جمعیت صحنه\nتمثیل و مدیران معارف ولایات را\nجمع و ترتیب کرده بحضور معین وزارت\nتقدیم می نماید و معین هذا"}
{"book": "adl0042", "page": 13, "text": "آن سالنامه ها را ملاحظه و تصویب\nنموده بدائره تشکیلات و تنظیمات\nبرای طبع میدهد .\nدائره تحریرات را یک نفر مدیر با کاتبان خود\nاداره میکند .\nمادهٔ (۱۱) دفتر اوراق مکلف است برای اخذ و توزیع\nاوراق و مرکب است از سر کاتب و دیگر کاتبان\nمادهٔ (۱۲) در وزارت از معین ها . و رئیس تدریسات ابتدائیه\nو تألیه و مدیران و مفتشین و سر کاتبان و تحت\nنظارت وزیر یک مجلس انتخاب مدیران و مأمورین\nمعارف تشکیل میشود که درین مجلس باکثریت آرا\nمدیران و مأمورین و سر معلمین معارف انتخاب میشوند."}
{"book": "adl0042", "page": 14, "text": "فصل ثانی\nتفتیش\n\nمادۀ (۱۳): هفت نفر مفتشین عمومی مستقیماً تحت امر وزیر معارف برای تفتیش کردن احوال همه مکاتب و مدیران و مأمورین و معلمین مقرر میشوند این هفت نفر مفتشین بطورے تعیین میشوند که یکی از آنها عالم علوم دینیه و یکی از ارباب علوم ریاضیه و یکی از علمای علوم طبیعیه و یکی از ارباب فن تعلیم و تربیه و یکی از متخصصین تربیۀ بدنی و یکی از علمای جغرافیه و تاریخ و یکی از واقفین السنه اجنبیه باشند.\n\nاین مفتشین عمومی مکلف هستند برای وظائف تفتیش مکاتب ابتدائیۀ مرکز و ولایات و علی الخصوص برای تفتیش مکاتب رشدیه و دارالمعلمین و دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه و راپورت\n\nجو معارف نظارتنامہ اساسی معارف ."}
{"book": "adl0042", "page": 15, "text": "بی شماره بمدیریت عمومیه تدریسات ابتدائیه\nو تالیه تودیع مینمایند این را پورتها در شعبه تفتیش\nآن مدیریت تدقیق میشوند .\nوزاره تا بزمان تأسیس مکاتب رشدیه و دارالمعلمین\nو دارالمعلمات ها و دیگر مکاتب تالیه به مفتشین موجوده\nمرکز و ولایات اکتفا میکند و این مفتشین موجوده\nمرکز عجالته برای تفتیش تدریسات ابتدائیه\nموجوده اقدام می ورزند .\nباب ثانی\nانجمن معارف\nماده دهم (۱): انجمن معارف از معین و رئیس تدریسات\nابتدائیه و تالیه و مفتشین عمومی معارف و رئیس\nو اعضای هیئت تألیف و ترجمه و مدیر معارف\nولایت کابل و مدیر مکتب امانیه و هم از مدیران دیگر\nمکاتب تالیه که در آتی به پایتخت تأسیس میشوند"}
{"book": "adl0042", "page": 16, "text": "و مدیر دارالمعلمین مرکز و دو نفر از علمای دینیه\nکه در کابل اقامت دارند تشکیل میشود و تحت\nریاست وزیر معارف انعقاد مییابد و در غیاب وزیر\nمعین ریاست خواهد کرد .\nماده (١٥): انجمن معارف درباره جداول درسیه و دستور\nالعمل ها و هر نوع لوائح نظام و قانون راجع\nبه مکاتب و تدریسات را که از طرف ریاست تدریسات\nابتدائیه و تالیه داده می شود .\nو نیز در خصوص انتخاب کتب درسیه اجرای\nمذاکرات و اتخاذ مقررات می نماید .\nو مدعیاتی را که راجع به امور انضباطیه و نسبت\nبه مدیران مأمورین و معلمین مکاتب بوقوع می آیند\nهمین انجمن تحقیق و اتخاذ مقررات می کند\nهرگاه تجویزی از طرف یکی از اعضای مجلس\nاظهار شود و مظهر قبول اکثریت آرا باشد"}
{"book": "adl0042", "page": 17, "text": "اینگونه تجویز موضوع مذاکره میتواند شد .\nمادهٔ (۱۶) انجمن معارف در هر پانزده روز یکدفعه و در مواقع\nلزوم بدعوت رئیس مجلس منعقد میشود .\nمادهٔ (۱۷) امور تحریریهٔ انجمن معارف را مدیر تحریرات\nاداره می کند .\nهیئت تالیف و ترجمهٔ کتب درسیه و مرکه دپشتو .\nمادهٔ (۱۸) برای تالیف و ترجمهٔ کتب درسیه راجع بهمهٔ مکاتب\nیک هیئت تالیف و ترجمه ملحق به انجمن معارف تشکیل میشود\nذواتیکه این هیئت را تشکیل میکنند از کتب درسیه\nفرانسویه و ترکیه و دیگر السنه ترجمه و استنباط\nکرده کتب درسیه را ترتیب و تالیف می نمایند\nآنها اعضای هیئت تالیف و ترجمه نظر به احتیاج\nموجوده تعیین و مقرر میشوند یکی ازینها رئیس\nاین هیئت انتخاب میشود اعم از مشاهرات معینه برا\nتحسین موفقیاتیکه در خصوص تالیف و ترجمه از اعضا\n\nمجله معارف نظامنامهٔ اساسی معارف ."}
{"book": "adl0042", "page": 18, "text": "این هیئت ظاهر شده باشد صاحب تألیف و ترجمۀ\nکتاب مستحق مکافات میباشد .\n\nمادۀ (١٩): برای ضبط و تدوین اصول و قواعد لسان پشتو\nو برای نقل و ترجمه کردن کتب درسیه باین زبان\nیک معرکه دپشتو تشکیل میشود و این مرکه دپشتو بانجمن\nمعارف مربوط میباشد .\n\n(مواد متفرقه)\n\nمادۀ (٢٠): یک تحویلخانۀ لوازم تدریسیه تأسیس کرده میشود\nکه بدائرۀ تشکیلات و تنظیمات مربوط میباشد\n\nمادۀ (٢١): در وزارۀ معارف برای طبع کتب و لوائح\nو نظامنامه ها یک مطبع مربوط بدائرۀ تشکیلات\nو تنظیمات میباشد که امور مطبوعۀ آنرا یک نفر منتظم\nبا کاتبان خود اداره مینمایند منتظم مزبور در امور\nحسابیۀ خود نزد دائرۀ محاسبۀ وزارۀ معارف\nمسئول است ."}
{"book": "adl0042", "page": 19, "text": "ماده (۲۲) : حفریات و موزیم :\nمدیریت حفریات و موزیم که مرکب است از یک\nنفر مدیر و یک نفر معاون و کاتبان موظف است\nبه مواظبت و مراقبت حفریاتیکه موسیوفوش\nقرار مقاوله نامه که فی مابین دولتین علیتین افغانستان\nو فرانسه انعقاد یافته اجرا میدارد .\nو مأموریت تحصیل و محافظه اشیای محفوره که\nقرار مقاوله نامه مزبور حق افغانستان است\nدر مدیریت حفریات قید و ثبت میباشد همه کوائف\nحفریاتیکه مسیوی مشار الیه در افغانستان اجرا میدا[رد]\nاشیائیکه بعد از حفریات حق دولت\nعلیه افغانستان است مدیر حفریات و موزیم\nدر موزیم خانه تودیع میکند .\nمدیر حفریات و موزیم در مرکز بود و یک هیئت سیاره\nمعین میگردد که در او ان لزوم با مسیوی مشار الیه"}
{"book": "adl0042", "page": 20, "text": "سیر و حرکت کنند.\n\nمدیر یا معاون حفریات و موزیم در محافظت اشیای\nمحفوره تا رسانیدن آنها بمرکز خیلی دقت میکند\nبرای اجرای این امر یعنی محافظه اشیای مزبوره\nباید مدیر یا معاون مدیر بحکومت محلی رجوع کرد\nاستمداد نماید .\nمدیریت حفریات و موزیم قرار آتی مامور است تنظیم\nو پیراستگی موزیم خانه و اندیشیدن وسائل ترقیه\nآن و ایصال کردن فوائد از آن بعموم.\n(۱) مدیر حفریات و موزیم در بدست آوردن اشیای\nعتیقه که سزاوار موزیم باشد به انواع وسائل\nسعی میکند و وسائل توسعه و تزئین موزیم را تجویز\nو فکر نموده تقدیم وزارت میکند صفائی و تزئین\nموزیم و باغ و باغچه متعلقه آنرا همیشه تحت\nنظر دقت میدارد."}
{"book": "adl0042", "page": 21, "text": "(۱) مدیر حفريات و موزيم اگر مفيد و مناسب داند\nميتواند با مأمورين موزيم خانه های ول خارجی\nمراوده و تبادل يا بيع و شرای اشيای موزيم را\nباونها سر رشته کرده بعد از ستيدان از وزارت معارف\nدر ساحه اجرا آرد .\n\n(۳) اشيائيكه قرار معاهده دولت علیه افغانستان\nبا دولت بهیۀ فرانسه راجع به حفريات حق افغانستان\nمیشود تسلیم میشود چیزهائيكه قابل نگهداشت است\nدر موزيم نگهدارد و چيزهائيكه قابل نگهداشت نیست\nبعد استيذان از وزارت ابتياع ميكند .\nحفریات و موزيم از طرف يك نفر مدیر اداره می شود .\n\nماده (۲۳) وزارت معارف عموميه جمعيت صحنه تمثيل را كه\nبمقصد تأمین كردن ترقیات صنعت نفيسه تمثيل\nتأسیس شده و موافق به نظامنامه مخصوصش\nاداره میشود نظارت میکند ."}
{"book": "adl0042", "page": 22, "text": "در تاریخ هشتم شهر شوال المکرم سنه ۱۳۳۱ بچاپ رسید\nاساس معارف\nنمره ۳ جلد ۱\n۱۹\nماده (۲۴) وزارت معارف مامور با ایفای احکام همین نظامنامه\nاست .\nماده (۲۵) برای گذاشتن این نظامنامه بساحه اجرا\nعلاوه بر نظامات دولت اراده سنیه [ILL]"}
{"book": "adl0042", "page": 23, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0042", "page": 24, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0042", "page": 25, "text": "[BLANK PAGE]"}