ضمیمه
۱۲
نظامنامه
جزای عسکری
در مطبعه ریاست ارکانحرب کل حربیه
طبع - رسید
سنه ۱۳۳۴
طبع دوم
۵۰۰ جلد
قیمت یکجلد
[ILL]


نظامنامهٔ
جزای عسکری

در مطبعهٔ ریاست شرکت رفیق طبع گردید
۵ ثور - سنهٔ ۱۳۰۱

تعداد طبع ثالث (۲۰۰۰) جلد
فی جلد (۵۵) پول


[BLANK PAGE]


بسم الله الرحمن الرحیم
نظامنامۀ جزای عسکری
باب اوّل
مُقدّمه
فَصْلِ اَوّلْ
(قواعد عمومیه)
قاعدۀ
١:ـــــ محاکمه منصبداران و سپاهیانیکه بالفعل در اردوی
افغانستان خدمت میکنند، و مأمورین ملکیه که در دوائر
عسکری مستخدم میباشند در دیوان حرب، باجرا میشود.
٢:ـــــ دیوان حرب با در حق مجرمین بموجب نظامنامه جزای عسکری


تعیین جزا مینمایند، وجزای جرایمیکه درین نظامنامه ذکر
نشده اند نظر بنظامنامه جزای ملکیه تحدید میشود .

۳ :— جرایمیکه در ما بین نظامیان و کسانیکه نظامی نباشند ظهور کند
محاکمه آن در محکمه های عدلیه رؤیت میگردد، و اگر نظامیان
با چند نفر غیر نظامی در خارج خدمت عسکریه یک جرمی را که
بنظام تعلق نداشته باشد مشترکاً ارتکاب نمایند، محاکمه ایشان
نیز در محاکم عدلیه اجرا می یابد و فقط محل انفاذ جزائی که در حق
عسکریها صادر گردد جهت عسکریه است ، هرگاه جرمی را که اتکاب
کرده اند از جمله جرمهائی باشد که در فصل (نهم) باب (دوم)
این نظامنامه تصریح و توضیح گردیده است ، محاکمه کافه آنها در
دیوان حرب رؤیت می یابد

٤ :— در دیوان حرب ها دعویهای حقوق پذیرفته نمیشوند ، و علاوه
بران دیوان حرب ها در باره دعوای حقوق شخصیه قطعاً
حکم نمی نمایند و در صورتیکه اینچنین یک معامله پیش افتد
برای حکم و تعیین حقوق شخصیه اوراق دعوی را بمحاکم عدلیه میسپارند.


۵ :— مجازات عسکر هائیکه بنظامات مالیه و ملکیه مخالفت کنند
بموجب قاعده هائیکه در نظامنامه های آن تصریح گردیده ام
حکم میشود . فقط از سلاح اندازان جزای نقدی گرفته نمیشود
و بر طبق نظامنامه جزای ملکیه سلاح اندازانیکه بجزای نقدی
محکوم گردند . جزای نقدی شان بحبس تحویل مییابد باینطری
که برای پنجروپیهٔ اوّل دفی روپیهٔ یکروز ) و علاوه بر پنجروپیهٔ
اوّل ( برای هر جزوپیهٔ دیگر یکروز ) محبوس میماند . مگر از
سلاح اندازانیکه از سبب دیت ، و رشوت و سرقت
و ارتکاب سائره بجزای نقدی محکوم گردیده باشند
جزای نقدی گرفته میشود .
٦ :— جرمهائیکه قانوناً مستلزم مجازات اند بر سه نوع است .
اوّل قباحت ، دوّم جنحه ، سوّم جنایت .
٧ :— قباحت مستوجب مجازات تکدیریه ، جنحه مستوجب مجازات
تأدیبیه ، جنایت مستلزم مجازات ترهیبیه میباشد .
٨ :— مجازات تکدیریه دربارهٔ کافّه منسوبین عسکریه ، از ۶ ساعت


٤
تا ٤٥ روز جزای حبس است، و درباره سلاح اندازان
از سه چوب تا پانزده چوب جزای ضرب، و جزای
موقوفیت رتبه های خورد ضابطان هم از مجازات تکدیریه است.
٩: — مجازات تادیبیه در حق منصبداران عبارت است
از جزای موقوفیت از رتبه عسکریه شان، و درباره
همه منسوبین عسکریه [از چهل و پنجروز تا سه سال حبس عادی]
و برای سلاح اندازان جزای ضرب است [از پانزده
چوب تا هشتاد چوب]
١٠: — مجازات ترهیبیه در حق عموم منسوبین عسکریه عبارت است
از جزای حبس [از سه سال تا حبس دوام و اعدام]
١١: — جزای حبسی که متعلق است بمجازات تکدیریه بنام
نظر بندی و حبس ریاضت، دو نوع است، حکم نظربندی در حق
منصبداران صادر گردیده باشد در حالیکه در کوته خودشان
بوده بر دروازه خودشان یکنفر پهره دار معین باشد اجرا میگردد
و حبس ریاضت در درون چهاونی در یک کوته که برای


منصبداران بحبس خانه اتخاذ گردیده ، در حالیکه بر دروازه
آن یک پهره ایستاده باشد ایفای یابد. وسلاح اندازانی که
بحبس ریاضت محکوم گردیده باشند، منفرداً یعنی تنها
تنها حبس میشوند، و منصبداران و سلاح اندازانیکه بحبس
ریاضت محکوم گردیده باشند در روز تنها دوپاو (نان
خشک) و بقدر ضرورت آب داده میشود، غیر ازین دیگر
رقم خوراک و چای و تمباکو و قهوه واز قبیل آن دیگر مکیفات
داده نمی شود .
الف:- سلاح اندازان ومستخدمین دوائر عسکریه باستثنای
منصب دارانی که در قاعده (۱۹۹) تشکیلات
اساسیه ذکر شد که از سوء اعمال خود بزیر محاکمه گرفته
میشوند تا وقتیکه محاکمه شان دوام می ورزد از
تنخواه شان بقدر یک حبه دستگیری شان نمیکنند
تنها فی روز دو پا و نان پخته یا با پنج افغانی نان جوره
برایشان از طرف دولت داده میشود، در صورتیکه


بالمحاکمه برائة شان ظاهر و ثابت شود، بعد از توضح
نان خورهٔ مذکور تنخواه شان کاملاً داده میشود.
ب ـ منصبداران و سلاح اندازان و سائر مستخدمین
دوائر عسکریه که از دائرهٔ ما فوق شان، یا بالمحاکمه از
حضور یک دیوان حرب بمیعاد معینه (٢٤) ساعت
الى یکسال محکوم جزا میشوند و بحبس عادی و یا ریاضت
در خودلین مجبور و محکوم شمرده شوند، نظر بجرائم شان
مطابق ذیل تعمیل میشود.
(اوّل) ـ کسانیکه در جرم قباحت بحبس ریاضت محکوم
میشوند مطابق همین ماده (١١) تنها دو پاو نان
خشک و بقدر ضرورت آب داده میشود ،
تنخواه این چنین کسان مناصفه داده میشود.
(دوم) کسانیکه بجرم قباحت بحبس عادی محکوم میشوند
چون قانوناً ماکولات و مشروبات شان
محدود نیست از انرو خود شان باستعمال


۷
ماکولات و مشروبات لازمه مجاز بوده
تنخواه اینچنین اشخاص دو ثلث داده میشود.

(سوم) اشخاصیکه نظر بجرائم جنحه یعنی مجازات تادیبیه
که بالمحاکمه از حضور یک دیوان حرب بحبس
عادی از (٤٥) روز الی یکسال داخل
لین محبوس میشوند در اینچنین حبس تنها
دو پاو نان پخته یا ه افغانی نانخوره از طرف
دولت داده میشوند. و از تنخواه بکلی محروم
شمرده میشوند .

( ج ) نظر بحکم ماده ( ۳۹ ) این جزای عسکری هر گاه مظنون
عسکری بتوقیف عادی یا انفرادی مجبور گردد
الی زمانیکه از محکمه حکم قطعی صادر شود تنها دو پاو
نان پخته داده میشود
( د ) مظنونین و محکومینی که فوقاً مذکورند و بروزه دو پاو نان
یا ماهواره ۵ افغانی مستحق نان خوره دیده میشوند

التمش گوی علیه العالی شهید
پیره د ۲۰۰ دی که برای پیاده


نان خوره شان از همان معاشیکه در بست قطعه
منظوری دارند داده شود .
( هـ ) : کسانی که نظر بقواعد فوق مستحق نانخوره میشوند
در قطعاتی که نان پخته داده میشود ، نان پخته ـ و در
قطعاتی که هنوز دادن نان پخته بعمل نیامده باشد
( ٥ ) افغانی ماهواره نانخوره داده میشود .
١٢ : ــ کسانیکه از جملهٔ خورد ضابطان و دلگی مشران از سه چوب
تا پانزده چوب بجزای ضرب محکوم گردیده باشند ،
در پیش روی هم رتبه های خود مجازات میشوند؛ چون
این مقدار جزای ضرب و جزای حبس از بیست و چهار
ساعت تا چهل و هشت روز مستوجب موقوفیت رتبه شان
نمیگردد ، و برای اینکه قدر و قیمت ایشان در نظر سپاهیان
نقصان نپذیرد جزای ضرب شان در پیش روی سپاهیان
اجرا نمیشود .
١٣ : ــ کسانیکه از جملهٔ سلح اندازان بجزای ضرب محکوم شوند
صرف برای طرای ٣٠٠٠ چانه [؟]


۹
با یک چوب صاف بی شاخچه که پنجه بدست دراز و کلانی
بقدرانگشت کوچک باشد زده میشوند. جزای ضرب
در جبهه صف حرب تولی و یا کندکی که محکوم به آن منسوب ست
و در پیش روی منصبداران نوکری والای همان تولی
و کندک اجرا میشود.
١٤- خرد ضابطان و دلگی مشرانیکه بمجازات تأدیبیه محکوم
گردیده باشند رتبه شان موقوف میشود، و تا زمانیکه
دو سال بحیثیت یک سپاهی خدمت عسکریه را ایفا نکنند
دوباره ترفیع نمیشوند. خرد ضابطان و دلگی مشرانیکه رتبه
شان ساقط گردیده بجزای ضرب محکوم شده باشند
در پیش روی هیئت عمومیه قطعه که بآن منسوبند زده میشوند.
١٥- منصبدارانیکه یکسال و یا زیاده برآن بحبس محکوم گردیده
باشند، در عین زمان بجزای موقوفیت از خدمت
عسکریه هم محکوم میشوند.
١٦- حکم ٤- ی موقوفیت منصبدارانیکه بجزای موقوفی محکوم

عبد الله خان جلالی ٣٠٠٠ جلد


۱۰
گردیده باشند بر وجه ذیل جرا می پذیرد.
اولاً ـ منصبداران و سلاح اندازان غند و یا کندکیکه
منصبدار محکوم بآن منسوب است بی سلاح گردیده
در صحن چهاونی و یا میدان تعلیم اجتماع میکنند.
ثانیاً ـ بشرطی که بر بالای منصبدار محکوم هیچیکی از علامات
عسکری موجود نباشد و در حالیکه در محافظه یکقطعه
مسلحه پنجاه نفری عسکری بوده باشد به جبهه صف
حرب این عسکر آورده میشود .
ثالثاً ـ یکی از اعضای همان دیوان حربیکه حکم طرد در باره او
داده است مضبطه دیوان حرب را با صورت
فرمانی که از طرف اشرف پادشاهی تصدیق آنرا
حاوی بوده است قرائت میکند .
رابعاً ـ اگر مطرود علاوه بر آن بجزای حبس هم محکوم گردیده باشد
برای پوره کردن جزای خود محبس خانه ملکیه بکوتوالی
تسلیم میشود.

عبدالدین بالجرای عسکری ۲۰۰ چاپخانه

(تصدیق مجلسی عسکری)


۱۱

۱۷ - سلاح اندازانیکه بجزای ضرب از پانزده چوب الی هشتاد
چوب محکوم گردیده باشند پیش از اجرای یافتن جزای ضرب شان
بطبیب معاینه کناینده میشوند اگر محکوم بیمار باشد، بعد از رفع
و ازاله بیماری بجزا میرسد .
۱۸ - خواه سلاح اندازان خواه منصبداران که زیاده از یکسال
بجزای حبس محکوم گردیده باشند، در حبس خانه کوتوالی
بایفای مدت حبس شان مجبورند و اینچنین اشخاص از خدمت
جلیله عسکریه هم محروم میگردند .
۱۹ - جزا های اعدام هرگاه موافق نظامنامه جزای عسکری
از دیوان حرب صادر گردیده باشد، طرز اجرای حکمی که
در اینباب داده شده باشد بر وجه ذیل اجرا میگردد.
اولاً - همان غند و یا کندکیکه محکوم بدان منسوب است
بی سلاح گردیده در محلی که میدان سیاست
مقرر گردیده باشد فراهم کرده میشود.
ثانیاً - در حالیکه بر محکوم هیچ یکی از لباس و علامات عسکری


۱۲
موجود نباشد در تحت محافظهٔ یک قطعهٔ مسلّحِ پنجاه
نفری بمیدان سیاست یعنی قتل‌گاه آورده میشود.
ثالثاًـ یکی از اعضای همان دیوان حرب که در بارهٔ او
اعطای حکم نموده، اعلام حکم را با فرمان همایونی
که آنرا تصدیق میکند جهراً میخواند.
رابعاًـ چشمهای محکوم را بسته بمحلّ مخصوصش برده میشود
و در انجا بیک قطعهٔ دوازده نفری که از نشانچی‌های
بسیار ماهر و مکمّل که از اول حضار گردیده اند از طرف
تولی مشر نوکری والا باشارت دست بر بالای
محکوم حکم آتش داده میشود، نشانچی‌ها عین برسینهٔ
محکوم بنشان گرفتن و آتش دادن مجبورند.
۲۰ ــ محکوم پیش از انکه بمیدان سیاست آورده شود، بالای او
آبدست کنانیده دو رکعت نماز خوانده میشود، وبواسطهٔ امام
کندک که در انجا موجود میباشد تو به و استغفار باو اموخته
داشتن ویا نداشتن وصیتّش از و پرسیده میشود.
والتفویض الی اللّٰه العلی العظیم)


۱۳

(التشريع الجنائی العسکری)
۲۱ : ــــ در روزهای جمعه و سایر ایام مبارکه و مخصوصاً حکم اعدام اجرا نمیشود.
۲۲ : ـــــ اگر حکم اعدام بر طبق نظامنامه جزای ملکیه از طرف دیوان حرب و یا از طرف محکمه عدلیه داده شده باشد در اول امر بطریقی که در قاعده (۱۵) بیان گردید. بعد از آنکه معامله موقوفیتش در پیشروی قطعه عسکریه که بآن منسوب است اتمام پذیرفت برای اینکه حکم اعدام موافق باصول ملکیه اجرا یابد. خودش بکوتوالی تسلیم کرده میشود.
۲۳ : ـــــ مجرمین عسکریه که زیاده از یکسال بحبس محکوم گردیده باشند بعد از آنکه بکوتوالی سپرده شوند. مثل محکومین ملکیه مدت جزائیه خود را ایفا و اکمال مینمایند .
٢٤ : ـــــ یک شخصیکه بروی چندین جرم بیکبارگی ثابت شود جزای جمله آنها بموجب همان جرمی که مستلزم جزای سنگین تر باشد حکم درباره وی صادر میگردد .
٢٥ : ـــــ تخفیف جزای محکومین عسکریه فقط از جمله حقوق پادشاهی است.


١٤
٢٦ - حکم جزای جرایمیکه از نوع جنحه و جنایت باشند خاص در حضور
دیوان حرب با لی که صادر میگردد .
٢٧ - برای جرایمیکه از نوع قباحت باشند صاحبان هر رتبه بآلُه
ما تحتان خود بوجه ذیل اختیار دادن مجزا دارند .
اول - سپه سالار، نائب سالار، فرقه مشران ،
لوا مشران در باره منصبداران ماتحت شان [ از
بیست و چهار ساعت تا چهل و پنجر وز نظر بندی
و حبس ریاضت ]
و در باره سلاح اندازان [ از بیست چهار سأعت
تا چهل و پنجروز نظر بندی و حبس ریاضت ، و از
سه چوب الی پانزده چوب ضرب ]
سپه سالار اختیار رفع رتبه خورد ضابطان
و دلگی مشران را هم دارد .
دوم - غندمشر اول و ثانی و کندک مشران در باره
منصبداران ماتحت خود [ از بیست و چهار سأعت


١٥

الی پانزده روز نظر بندی و حبس ریاضت]
در حق سلاح اندازان [ از بیست و چهار ساعت
تا پانزده روز نظر بندی و حبس ریاضت، و از
سه چوب الی ده چوب جزای ضرب]
سؤم - کاتب غند کاتب کندک براه راست درباره
جرم سر پرک مشران و کاتب های تولی که در
معیت شان مستخدم میباشند به غندمشران
و کندک مشر اینکه بآن منسوبند مراجعت کرده
جزای شانرا تحدید نموده میتوانند *
چهارم -- تولی مشران درباره ضابطان و سلاح اندازان
ماتحت خودشان [ از بیست و چهار ساعت
تا سه روز نظر بندی و حبس ریاضت]
پنجم - بلوک مشران اوّل و ثانی درباره سلاح
اندازان ماتحت شان [ از بیست و چهار ساعت
تا سه روز نظر بندی و حبس ریاضت ]

(رقم متسلسل ۱۳۳ )

عبدالدین مجزای عسکری ۱۰۰۰ جلد


١٦

٢٨ ــ منصبداریکه حکم جزای ضرب را داده باشد، این جزا را
بالذات بدست خود اجرا نمی تواند. این جزا بهمہ حال بطریقی
کہ در قاعدۀ (١٣) بیان گردید در حاضری شام
اجرا میشود.
٢٩ ــ یک منصبداریکہ قباحت ماتحت خود را مستلزم چنان جزا
تکدیریہ کہ بالاتر از اختیار درجه خودش باشد حس نماید،
بمنصبدار مافوق خود مراجعت نموده جزائی راکه در دائره
صلاحیت و اختیار مافوق او است بواسطه خود او تعیین
کرده میشود.
٣٠ ــ هر منصبداریکہ در داخل دائره اختیار و ماذونیت خود ماتحت
خود را مجازات نماید، لازم که بعد از اکمال جزا با تحریرات روی اصل کیفیت
و اسباب موجبه انرا بمنصبدار مافوق خود اخبار و اشعار نماید.
٣١ ــ هرگاه از نوع قباحت کدام جرمی بنابر یک سببی از سببها
بحضور یک دیوان حرب برسد، در حق مجرم جزائی راکه در
نظامنامه جزا در باره آن مندرج است حکم میکند.

عبد الله قابل بنجرى ٣٠٠٠ جلد


۱۷
فصل دوم
(صورت تشکیل دیوان حرب ها)
۳۲ :— هر دیوان حرب از یک رئیس شش عضو ترکیب می یابد. برای
محاکمه منسوبین عسکری که در هر رتبه و هر مقام باشند علیحده علیحده رتبه
رئیس اعضای دیوان حربها در جدول ذیل نشان داده شده است.

جدولیکه رتبه های رئیس و اعضای هر دیوان حرب را در مقابل رتبه متهمین نشان میدهد
رتبه متهمین | رتبه رئیس دیوان حرب | رتبه های هريك از اعضا
خورد ضابطان و تولی | غند مشر و یا کندک مشر | یک کندک مشر دو تولی مشر یک بلوک مشر اولی
مشران و سپاهیان | | یک بلوک مشر ثانی یک خورد ضابط
بلوک مشران | " " | یک کندک مشر دو تولی دو بلوک مشر
| | اول یک بلوک مشر ثانی
تولی مشران و کاتبان کندک | غند مشر اول و یا ثانی | یک غند مشر ثانی دو کندک مشر سه تولی
کندک مشران و کاتبان غند | لوا مشر و یا غند مشر اول | یک غند مشر اول دو غند مشر ثانی سه کندک مشر
غند مشران اول و ثانی | فرقه مشر و یا لوا مشر | سه لوا مشر سه غند مشر
لوا مشران | نائب سالار یا فرقه مشر | سه فرقه مشر سه لوا مشر
فرقه مشران | " " | دو نائب سالار چهار فرقه مشر
نائب سالار ها | نائب سالار | سه نائب سالار سه فرقه مشر


۱۸
۳۳ — محاکمۀ سپه سالار مانند وزرا بدیوان عالی عاید است .
٣٤ : — رئیس و اعضای دیوان حرب بهمه حال باید تبعه افغانستا(ن)
باشند و عمر هیچکدام شان از بیست سال کمتر نباشد، و با هم
نباید قرابت و نه مناسبتی داشته باشند، و نه در ما بین ایشان
و متهم یک سابقۀ غرض نفسانیت بوده باشد .
۳٥ — در قوماندانی قول اردوی مرکزی کابل و فرقه ها و غندهای
مستقل برای محاکمۀ سپاهیان و ضابطان و خورد ضابطان
یک یک دیوان حربی دایمی تشکیل گردیده است
رئیس و اعضای این دیوان حربها بسبب یکه سال یکد فعه
تبدیل مییابند از میان آمران و ضابطان که بصنوف مختلفه
منسوب میباشند تناوبا انتخاب میگردند تطبیق سجلات
اعضای دیوان حرب دائمی و رئیس آن از طرف قوماندانهای
قول اردوی مرکزی کابل و فرقه ها و غند های مستقله
متعلّقۀ آنها مصدّق گردیده بوزارت حربیه فرستاده میشود
و در اینجا بمجلس عسکری حفظ کرده میشود .


١٩
٣٦ ـــ هرگاه محاکمه یکی از آمران و یا ارکان لازم آید، بطریقی که
در قاعده (٣٢) بیان گردید یک دیوان حرب موقت
تشکیل میگردد .
واگر در یک فرقه برای تشکیل یک دیوان حربی که رتبه متهم
تناسب باشد بدرجه کافی منصبداران یافته نشوند بوزارت
حربیه مراجعت میشود، وبواسطه وزارت یا از فرقه های
دیگر انتخاب گردیده بمحل مذکور سوق میشود، و یا خود متهم کابل
جلب گردیده بوزارت حربیه در دیوان حربی که عینا
با صولی که در جدول نشان داده شده تشکیل گردیده باشد
محاکمه اش اجرا میگردد .
* *
*


۲۰

فصل سوم

(صورت سوق منسوبین عسکریه بدیوان حرب صورت اجرا)
(محاکمه وصورت تصدیق حکم های دیوان حرب درباره آنها)

۳۷ - بمجردیکه از طرف مافوق ارتکاب جرم بدرجه جنحه وجنایت
از یکی از منصبداران و سلاح اندازان خبر گرفته شود و یاحس
گردد درباره آن یا بالذات و یا نظر به اهمیت جرم بواسطه
یک هیئتی که از سه منصبدار مرکب باشد تحقیقات ابتدائیه
اجرا کرده میشود.
کسانیکه به اجرای تحقیقات ابتدائیه مأمورند جمیع افاداتی را
که مدار ثبوت جرم باشند قید، و هر قدر دلایل و اماراتی را
که در انخصوص موجوداند کافه آنرا ضبط و حفظ میکنند بهرگاه
جرم مظنون متعلق باشد بحسابات همه اوراق حسابیه‌اشس
تدقیق و از میانه آن هر قدر اوراقیکه شبهه ناک و مدار
ثبوت جرم او باشند کذالک در میان اوراق تحقیقیه‌وی

درین فصل بموادی منقسم میگردد

معلوم میگردد


۲۱

ادخال کرده میشوند، جميع صحیفه هائیکه افادات مظنون و شهود را
حاوی بوده با کاغذ کتا بها و اوراق ثبوتیه بر مأمورین تحقیق دسخط
کرده میشوند، و مظنون نیز چنانچه بدستخط کردن بهر صحیفه افادات
خود مجبور است همچنان در آخر افاده های خود این جمله را
که اوراق حسابیته که مدار ثبوت جرمند همگی بخودش عاید میباشند
دستخط و تصدیق میکند ، بعد از ان مأمورین تحقیق یک
خلاصه که نتیجه تحقیقات را مبین ، و بر افادات اوراق
ثبوتیه مبتنی باشد با فکر و قناعت مخصوصه خودها
در حق وجود و یا عدم جرم بیان و اوراق را بذاتیکه تحقیقاترا
امر داده است تقدیم میکنند.
مأمورین تحقیقات باید از روی رتبه مافوق کسی باشند
که در خصوص او تحقیقات اجرا کرده میشود، و یا بهمه حال هم رتبه
بودن شان لازمست .
۳۸: -- هرگاه در نتیجه تحقیقات در صورتیکه بوقوع جرم قناعت مطلقه
حاصل گردد ، و مظنون از ضابطان و سلاح اندازان باشد

این رقم سطر تحقیق مخصوص بکدام اشخاص است
بند ۳۸ مرقوم بالاصریحات مجرمین را بیان میکند


۲۲

اوراق تحقیقهٔ او بدیوان حرب دایمی فرقه سپرده میشود،
واگر مظنون از غیر فرقه رساله شاهی کابل بوده بیکی از قطعات
و یا تشکیلات عسکریه منسوب، و یا خود مأذوناً و یا مأموراً در کابل
ساکن باشد بدیوان حرب دایمی قوماندانی مرکزی کابل حواله و تبلیغ
میشود، اگر مظنون از جمله آمران و یا ارکان باشد اوراق تحقیقهٔ
وی بوزارت حربیه تقدیم، و در بارهٔ لزوم تحت محاکمه گرفته
شدن او اجازت طلب میشود. وزارت حربیه نیز تا زمانیکه
دائرهٔ محاکمات وی تشکیل یابد اوراق تحقیقیه را (بمجلس
عسکری) و بعد از تشکیل یافتن دائرهٔ محاکمات بخود دائره
مذکور حواله میکند، تدقیقات اوراق تحقیقیه بمجلس عسکری
و یا دائرهٔ محاکمات هرگاه دربارهٔ وقوع جرم قناعت بخشنده
یک مضبطه که لزوم محاکمه مظنون را حاوی، و بر دلایل واضحه
مستند باشد تنظیم گردیده بوزارت حربیه تقدیم میشود، و وزیر
حربیه نیز این مضبطه را بایک عریضه از طرف خود لقاً بحضور شاهانه
تقدیم و اجازه دادن و مساعده فرمودن محاکمه مظنون را


۲۳
به ذات همایونی عرض میدارد ، در صورتیکه معروضات مقبول
و منظور گردید مضبطۀ مجلس عسکری و یا دائره محاکمات بامضا
و تصدیق شاهانه موشح گردیده بو زیر حربیه اعاده میشود. و وزیر
حربیه اجرای محاکمه مظنون را یا در دیوان حرب همان قطعه
که بآن منسوب است ، و یا در یک دیوان حربیکه در مرکز
سلطنت تشکیل داده خواهد شد امر میکند .
۳۹— هرگاه جرم مظنون از نوع جنایت و جرایم مشهوده باشد. برای
جلوگیری مظنون از فرار و یا بعض تشبثات دیگر وی
که موجب اسقاط دلایل ثبوتیه از درجه حکم و اعتبار گردد تا زمان
اجرای تحقیقات ابتدائیه بتوقیف عادی و یا انفرادی او
مافوقش امر داده میتواند .
و اگر آوردن همه آن اوراق و دفاتریکه مدار ثبوت جرم
باشند ، و یا سوق کردن صند وقها نیکه مخصوص حفظ
پولست یکجا با اوراق تحقیقیه ممکن نباشد ، کافه این گونه
چیز ها از طرف مأمورین تحقیق مهر و لاک گردیده در هر جائیکه


٢٤
همان ذات امر دهنده تحقیقات حکم کند حفظ میشوند .
٤٠ - در دیوان حرب محاکمه بصورت ذیل جریان می یابد :-
اول - دیوان حرب در تحت ریاست رئیس خود اجتماع
میکند ، درخانه که دیوان حرب در آن اجتماع میابد
شرط است که یک میز و بر بالای آن میز پوش
قماش سبزینه رنگ باشد ، رئیس بایت یکی از
دو طرف کمر میز نشسته اعضا سه سه شده برتبه
خودشان برابر بطرف یمین ویسار رئیس خود در
حالیکه در پیشروی هرکدام یک یک قلم و دوات
و یک مقدار کاغذ سفید برای قید یادداشت
های شان موجود باشد اخذ موقع مینمایند.
کاتب های دیوان حرب در سمت تقابل رئیس
موقع میگیرند ، اینک بعد از انکه بدینصورت دیوان
حرب تشکل کند ، مظنون بحضور دیوان حرب
در آورده میشود، هرگاه جرم از درجه جنایت باشد


۲۵
دو نفر خورد ضابط بی‌تفنگ در حالیکه فقط یک‌یک
حربه و یا یک برچه در کمر آویخته باشند بر است چپ
مظنون ایستاده وظیفهٔ محافظت و پهره‌داریرا
ایفا مینمایند .
در دروازهٔ دیوان حرب یکنفر پهره‌دار برچه‌پک
موجود میباشد، و بدون اجازهٔ رئیس احدیرا
بداخل شدن نمیگذارد .
دوم ــ رئیس اسم خود مظنون ، و اسم پدر و مملکت
و سن و رتبه، و تأهل و نام و نمبر قطعه او را میپرسد
و این سؤال‌ها با جواب هائیکه مظنون میدهد از طرف
کاتب عیناً ضبط و ثبت میگردد، و متصل آن
بکاتب قرائت اوراق تحقیقیه که در بارهٔ مظنونست
امر داده میشود، کاتب بعد از آنکه همهٔ اوراق را
سر تا پا خواند مظنون از حضور دیوان حرب
بیرون کشیده میشود، و بیک خانه که در ان


٢٦

هیچکس نباشد برده میشود، هیئت دیوان حرب
بماوراق تحقیقات ابتدائیه علم آورده بعد بازرا کره
قرار میدهد که آیا مبادرت نمودن بمحاکمه ممکن است
یا نی؟ و آیا دلایل جرمیه تاماً در دست است
یا خیر؟ بعدها اگر دیوان حرب در حضور خود بدوام
محاکمه قرار بدهد مظنون با تلگراف حضور دیوان حرب
جلب گردیده با جای محاکمه اش آغاز میشود
و مظنون از طرف رئیس استجواب میگردد
در اثنای این سؤال و جواب هیچ یکی از اعضاء
در مقابل مظنون و شاهد با یک سوال هم ایراد
کرده نمیتوانند، اگر روشن گردانیدن و تفصیل
دادن بعضی نقطه ها را لازم ببینند آنرا بیک آواز
بسیار آهسته برئیس عرض میدارند. در اثنای
دوام محاکمه در میان اعضای محکم بهیچصورت
باید تعاملی رمز و کنایات نشود، و خارج بحث


۲۷
هیچ یک مکالمه باید نه از طرف رئیس و نه از طرف
اعضا بر پا گردد. حتی سیغاره کشیدن ،
و نان خوردن ، و الحاصل بهیچیک حرکتی که خلاف
هیبت هیئت باشد بهیچوجه مبادرت ورزیده
نشود ، بعد از جلب شهود و اتمام معاملات سائره
که در نظامنامه محاکمات جزائیه مصرح گردیده
هرگاه بمجرمیت مظنون قناعت حاصل شد
نظر بنوعیت و درجه جرم یکی از جزا هائیکه در این
(نظامنامه جزای عسکری) مندرج گردیده
محکوم میگردد . و حکم بمجرم فهمانیده میشود ، این
لازم نیست که بهرحال اجرای محاکمه در یک
جلسه اتمام پذیر گردد، بلکه نظر به لزوم آن جلسات
متعدد بجا که دوام ورزیده میشود .
سوم - اگر دیوان حرب حکم کند که اوراق تحقیقیه بدرجهء
که هنوز قابل اجرای محاکمه باشند مکمل نگردیده


۲۸
و بلکہ بہ اجراے تحقیقات مزید محتاج است لہذا
یکی از اعضاے خود را مستنطق انتخاب میکند،
و اجراے تحقیقات مکملہ استنطاقیه را به او
می سپارد . مستنطق بعد از اکمال وظیفه خود
اوراق تحقیقیه ابتدائیه را با یک فذلکه که برعلیه
مظنون حاوی بر دلایل ثبوتیه است برئیس
تقدیم میکند ، و متعاقب آن بطریقه در بالا در
فقره (۲) بیان گردید محاکمه جریان میگیرد .
چهارم- مظنون رأی عدم اعتماد خود را درباره اعضای
دیوان حرب بشرط در میان آوردن دلایل ثبوتیه
و قطعیه بیان کرده میتواند در حال و قوع اینچنین
یک ادعا مظنون به بیرون کشیده میشود ،
و اعضا نیکه در حق شان رای عدم اعتماد
داده شده نیز موقتاً بیرون می برایند، اعضای
باقیه دلایلی را که مظنون بیان کرده است تدقیق


۲۹
میکند که آیا ہدریه کافی قناعت بخش هستند
یا خیر؟ آخر الامریا بر تو خواندنش مظنون قرار
داده اعضائیکه موضع بحث اند بالتکرار
بدیوان حرب ادخال گردیده و مظنون رادوته
گردانیده بحماکه دوام ورزیده میشود، و یا انکه
در عوض آنها تعیین گردیدن اعضا ی دیگر
بقوه اند ان بحمان قطعه که دیوان حرب بآن
منسوب است عرض کرده میشود.
٤١: بعد از انکه از دیوان حرب حکم صادر و مجرم فما نیده شد
دیوان حرب یک مضبطه مفصله تنظیم میکند، و دنین مظبوط
اولاً جمیع دلایلی که مدار ثبوت جرم باشند یگان یگان
تعداد کرده میشوند، وا فاد است مجرم نیز خلاصة ذکر میشوند
و در نتیجه نوشته میشود که از فلان فلان دلایل و امارات
به ثبوت جرم قناعت حاصل گردید، و با فلان نوع جرم
بجرمیست مجرم قرار داده شد و متعاقباً مجرم موافق بفلان


٣٠
قاعده نظامنامه جزای عسکری محکوم گردید بلکه ضرورتاً
که عیناً همان قاعده نظامنامه جزای عسکری که به محاکم
متعلق است در مضبطه درج گردد.

٤٢ - اگر محکومیت بدرجه جنایت بوده باشد، و مجرم خواه سلاح
انداز باشد، و یا منصبدار مضبطه دیوان حرب که در حق
او داده میشود از طرف رئیس دیوان حرب بقوماندانی مرکزی
کابل و یا قوماندانی فرقه تقدیم گردیده از آنجا بوزارت حربیه
فرستاده میشود وزیر حربیه مضبطه را (بمجلس عسکری) و یا دا
محاکمات حوالیه مینماید، در آنجا بعد التدقیق هرگاه قناعت
حاصل آید که جریان یافتن محاکمه سراپا باصول، ونظر بدرجه
جرم تحدید گردیدن جزا موافق به نظام بعمل آمده. همان است
که مضبطه تصدیق و به وزیر حربیه تقدیم میشود و وزیر حربیه
آنرا با یک تذکره معروضه خود بحضور مبارک شاهانه
عرض میکنند. و بعد از انکه از طرف اشرف ملوکانه تصدیق
فرموده شود دوباره بوزارت حربیه اعاده گردیده حکم


۳۱
همانجا در معرض اجرا گذاشته میشود . و هر گاه مضبطه
قناعت بخش دیده نشد ، و در اجرای محاکمه بعضی
نواقص مشاهده افتاد نقطه های جالب ترددش
با نقطه های نقصان مند آن در مضبطه که (مجلس عسکری)
تنظیم و بتصحیح گردیده بمعرفت قوماندانی فرقه که دیوان حرب
بآن منسوب است ، واپس بهمان دیوان حرب اعاده میشود
و در آنجا نقصان واقع اتمام پذیرفته حکمیکه بار دوم اعطا
گردد با مضبطۀ مجلس عسکری او همان مضبطۀ دیوان حرب
نخستین یکجا دوباره بوزارت حربیه تقدیم گردیده و معاملات
باقیه سابقه بتکرار اجرا پذیر میگردد .
٤٣ ــــ هرگاه جرم از نوع جنحه و محکوم یکی از آمران و یا ارکان باشد
باز هم مضبطه بوزارت حربیه تقدیم گردیده بعد التحقیق
در مجلس عسکری و یا دائرۀ محاکمات بمعرفت و زیر حربیه
بحضور مبارک شاهانه عرض میشود . و بعد از تصدیق
اعلیحضرت شهریاری هر حکمی که باشد در وزارت حربیه


۳۲

اجرا پذیر میگردد و در صورتیکه نقطه هاے تجائیه ته دو ملاحظه
گردد بموجب فقرۀ اخیرهٔ قاعده (٤٢) معامله میشود .
٤٤ :— اگر جرم از نوع جنحه بوده محکوم از ضابطان یا سلاح اندازان
باشد ، وحد اعظم محکومیت حبس یکسال و یا دربارهٔ سلاح
اندازان متعلق باشد بگزائے ضرب از (١٥) چوب
الی (۸۰) چوب قوماندانهای فرقه مضبطه دیوان حرب را
تصدیق نموده در موقع اجرا میگذارند، و یک نقل مضبطهٔ
دیوان حرب را بوزارت حربیه تقدیم میکنند، اگر محکومیت
متعلق بگزائے حبس از یکسال تا سه سال، و دربارهٔ
ضابطان عاید بگزائے موقوفیت رتبه باشد، مضبطهٔ
دیوان حرب بوزارت حربیه تقدیم میگردد، وزیر حربیه
هر گاه مناسب دید آنرا در مجلس عسکری و یا دائره محاکمات
تدقیق مینماید، و یا هیچ در اینجا ها آنرا تدقیق ننموده بالذات
تدقیق و تصدیق مینماید، فقط براے اجرای حکم موقوفیت
که دربارهٔ ضابطان صادر گردد لازم است که با بیانی

حصهٔ
معا
فقط تا یکسال جرات پادره ۲۰۰ روپیسه میت
والا شمام قومان این )


۳۳
کردن اسباب موجبه آن از حضور مبارک شاہانه اجازه
خواسته شود .
حکمهای جنحه که بتصدیق وزیر حربیه رسیده باشند در
نزد قطعه که محکوم بدان منسوب است اجرا پذیر میگردد
منصبداران و سلاح اندازان که زیاده از یکسال بجزای
حبس محکوم گردند، بعد از انکه بموجب قاعده (١٦) معامله
موقوفیت شان اجرا گردد با مضبطه که حکم حبس شانرا
تا میعاد معین حاویست ، ونقل تصدیق نامۀ وزارت حربیه
و صورت ارادۀ سنیه که در بارۀ شان صادر گردیده
یکجا بکوتوالی تسلیم میشوند .
٤٥- حکمهای جنحه که از دیوان حرب قوماندانی مرکزی کابل
داده میشوند، از طرف قوماندان مرکز تصدیق شده نمیتواند
درجه این محکومیت هرچه و هر قدر که باشد از بهر تصدیق
به وزارت حربیه تقدیم میشود، و بعد التصدیق حکم از جانب
قطعه عسکریه که محکوم بان منسوب است اجرا پذیر میگردد.


٣٤
٤٦ - هرگاه در اثنای محاربه با دشمن جرمی که بان ارتکاب ورزیده
شده فوق العاده حایز اهمیت باشد، و فرمان داتع اردو
و یا فرقه مستقل در صورتیکه از یک طرف در حال لزوم
ابراز نمودن یک عبرت موثره بغایت سریعی را حس کند
و از طرف دیگر وقت و زمانرا با ستیذان اجازت طلبیدن
از وزارت حربیة مساعد نبیند، همان است که مسؤلیت مضبطه
حکمی ائی را که درباره جنایت از دیوان حرب با صادر
میگردند، در عهده خود گرفته بتصدیق واجرا ی
آن مأذون است، مگر بعد الاجرا کیقیت را با یک نقل
مضبطه لفا ، و ذکر نمودن اسباب و وجهی که تجاوز ضمنا
خود را ایجاب نموده است تفصیلا به وزارت حربیة باطلاع
دادن مجبور است.
٤٧ - هرگاه حکمها ئیکه از دیوان حرب صادر میشوند مخالف برای
و قناعت ذاتی دیده شود که مجرم را بدیوان حرب تو دیع
نموده است با بیان کردن اسباب موجب آن از طرف


٣٥
همان ذات مضبطه با التکرار بدیوان حرب اعاده میشود فقط
اگر دیوان حرب بر حکم سابق خود اصرار نماید قوماندان مذکور اگر
در دائره اختیارات و صلاحیتش باشد حکم را تصدیق میکند
و یا آنکه برای تدقیق یافتن در مجلس عسکری در صورتیکه خود
آرزو کند، و یا از درجه صلاحیتش بالاتر باشد بتقدیم کردن آن
بوزارت حربیه مجبور است .
٤٨ : محاکمه ضابطان و سلاح اندازان کوتوالی و پولیس بموجب
ضمیمه (٢٨) حوت ١٣٠٢ تشکیلات اساسیه مطابق
فصل سوم تشکیلات اساسیه بمحاکم مأمورین ملکی دائر میشود
٤٩ : در صورتیکه موافق نظامنامه مخصوص دولت در یک محلی
حکومت عسکری اعلان گردد، محاکمه کسانیکه خواه از رعایا
و نظامی باخلال و برهم زدن امنیت خارجیه و داخلیه
افغانستان تشبث ورزند یا کسانیکه بمقررات حکومت
عسکری مخالفت کنند، در یک دیوان حربیکه بآمر حکومت
عسکری منسوب است و بصورت مخصوص تشکیل گردید


٣٦
اجرا میشود، و درین دیوان حرب حکومت عسکری محاکمه بطریق
و طرزیکه در قاعده های (۳۷) و (۳۸) و (٣٩)
و (٤٠) و (٤١) بیان گردیده جریان می یابد لاکن
حکم این دیوان حرب قطعی بوده هرگز قابل مرافعه و تمییز نیست
آمر حکومت عسکری حکمهای را که حبس پانزده سال را
حاوی باشد پیهم تصدیق و اجرا میکند . و حکمهایکه از ان بالاتر
باشد یا حکمهای اعدام را بوزارت حربیه تقدیم مینماید
و از طرف وزیر حربیه بحضور اعلیحضرت شهریاری
عرض گردیده بمنظوری ملوکانه رسانیده میشود، و در بعضی
حالات در خصوص فی الفور اجرا و منظوری جزای اعدامیکه
از دیوان حرب حکومت عسکری صادر گردد، ذات اعلیحضرت
پادشاهی بآمر بزرگترین حکومت عسکری صلاحیت مخصوصه
اعطا میفرمایند ، و در اینصورت بعد از اجرا یافتن حکمها
مضبطهٔ دیوان حرب از طرف آمر حکومت عسکری
بوزارت حربیه تقدیم میگردد .
(فصل سی و پنجم)
تعهد الدادن جزا عسکری را تبرا کند


۳۷

۵۰ : ـ هرگاه در حین ارتکاب یک جرم بودن مجرم در حالت جفت
یعنی دیوانگی تبیین و اثبات گردد از مجازات قانونی بکلی
معاف دانسته میشود.
۵۱ : ـ هرگاه یک مجرم بنابر اطاعت به امر و اجبار یک آمر مجبر
مرتکب جرمی گردد خودش از جزا معاف شناخته میشود
و جزا عینا در حق همان آمر مجبر حکم و اجرا میگردد.
۵۲ : ـ هر یک از جمله فاعلین مشترک یک جرم ، مانند فاعل منفرد
جزائی بیند.
*
* *

(اشخاصی که مجازات نمی بینند)

نحصہ البدایع جزاء عسکری نمبر ۸۸


۳۸

باب دوم
احکام جزائیه

فضل اوّل
(جنایت وطنیه و جاسوسی)

٥٣ : هرگاه یکنفر نظامی افغانستان با دشمن متفق گردیده ضدیّه
افغانستان استعمال سلاح نماید [اعدام]
١٥٤ : هرگاه یکی از تبعهٔ دشمن در اثنای محاربه از طرف افغانستا
اسیر گردیده، و بعد از انکه بر بیطرف ماندنش از هرگونه تشبّثات
و تشبّثات در حق افغانستان بناموس خود قول سوگند
مؤدهٔ بملکتش رها داده شود، و باز نقض عهد نموده بالتکرار
بر علیه افغانستان در محاربه شریک گردد، و بار دیگر دستگیر
شود [اعدام]
٥٥ : هرگاه یکنفر نظامی افغانستان، قوشون یا ترتیبات مخفیّه
مخفیّتی قطعهٔ عسکریرا که بدان منسوب است، یا پلانهای یکی


۳۹

از قلعه های افغانی و یا آنکه محل و مقدار اسلحه و جبه‌خانه
و ارزاقیکه برای اداره عسکر جمع و ادخار گردیده، و یا خود
نام شب و یا دیگر اسرار عسکریه را براه راست و یا بواسطهٔ
بدشمن معلوم و اشعار نماید [اعدام]
٥٦:— هرگاه یکنفر نظامی افغانی برای ترویج مقاصد دشمن
با او مخابره نماید [اعدام]
٥٧:— هرگاه بعضی از افراد نظامی یک قلعه افغانی در صورتیکه
از طرف دشمن محاصره و دچار گردیده باشد، در میان خود
متفقاً بچنان مذاکرات تشبث ورزند که قوماندان قلعه را
بتسلیم شدن بدشمن اجبار و تکلیف نمایند [اعدام]
٥٨:— هرگاه یکی از تبعه افغانستان و یا از تبعه اجنبی بغرض
استحصال معلومات برای دشمن بیک قلعه و یا قشله
و یا خود در یک اداره‌خانه عسکری، و یا یک فابریکه و یا
در اردوگاه ها و منزل جاهای کشاده و خیمه‌دار اردوی
افغانی داخل شود [اعدام]


٤٠
٥٩: عسکر افغانی را در مقابل دشمن و یا اشقیای مسلح بفرار تشویق
دادن و یا از جمع آوری منع کردن [اعدام]
٦٠: از چنان وسایط و تدابیریکه به اجرای حرکات عسکری اردو
مانع شده تواند، و یا امنیت یکقطعه و یا قراولخانه و یا دیگر
ابنیه ها را در تهلکه و خطر اندازد، دشمن را خبر گردانیدن [اعدام]
٦١: موقع های راکه برای اردوگینگاه اتخاذ گردیده
باشد بدشمن نشاندادن [اعدام]
٦٢: جاسوس های دشمن و عسکر های دشمن را که بغرض کشف
آمده باشند دیده و دانسته پنهان کردن و یا نگاه داشتن [اعدام]
٦٣: عسکر افغانستات را بطرف دشمن بفرار تشویق نمودن،
و یا کسانیکه میخواهند بطرف دشمن فرار کنند، در راه فرار
شان تسهیلات بهمرسانیدن و یا بمنفعت دشمن عسکر
جمع کردن [اعدام]
*  *
*


٤١

فصل دوم

(مخالفت بفرایض عسکریه)

ماده ٦٤ - هرگاه یک قلعه افغانی از طرف دشمن در زیر محاصره
گرفته شده باشد، و منصبدار محافظ آن پیش از استعمال
نمودن کافه وسایط مدافعه که در دست دارد و بلا اکمال
همه ایجابات فریضه ذمت و ناموس خود بر خلاف دشمن
با او صلح نموده قلعه را تسلیم نماید [اعدام]

ماده ٦٥ - هرگاه یک قوماندانیکه باداره یک قسم اردوی افغانی
در محاربه صحرا مامور و معین باشد. با وجودیکه ایجابات فریضه
ناموس خود را کاملا بجا آورد، ولیکن در دائره شرایط معاهده
که با دشمن عقد میکند موجب تسلیم سلاح عسکر معیت خویش
بدشمن گردد [اعدام]

ماده ٦٦ - هرگاه شرایط مصالحه قوماندانیکه در قاعده فوق بیان شده
موجب تسلیم سلاح اردو نگردیده، تنها به عقب کشیدن اردو


٤٢

توبیخ گردد. [طرد از سلک عسکری]
١٦٧ - هرگاه کدام نفر نظامی که پهره جای خود را ترک کند:
اول - اگر در مقابل دشمن و یا باغیان مسلح باشد
[اعدام]
دوم - اگر در حال حضر باشد در باره منصب داران،
[از پانزده روز تا چهل روز حبس]
در باره سلاح اندازان [از پانزده چوب
الی ٤٠ چوب ضرب]
١٦٨ - هر نفر نظامی که در اثنای پهره بخواب رود:
اول - در مقابل دشمن و اشقیای مسلح [از یکسال
تا دو سال حبس]
دوم - در وقت حضر [از پانزده روز الی چهل روز
حبس]
١٦٩ - هر نفر نظامی که موقع خدمت ماموره خود را ترک کند:
اول - در مقابل دشمن و اشقیای مسلح [اعدام]

(التعزیر علی القاضی)


٤٣

دوم - در وقت حضر در باره منصبداران از شش ماه
تا یک سال حبس ]
در حق سلاح اندازان [ از سه ماه تا شش ماه
حبس ]
۷۰ - هر نفر نظامی که در وقت نواختن طرم جمع و یا شبیخون بمحل
اجتماع نیاید :
درباره منصبداران [ طرد از سلک عسکری ]
در حق سلاح اندازان [ از بیست الی هشتاد چوب
جزای ضرب ]
عذر
۷۱ - هر نفر نظامی که بعضویت دیوان حرب مأمور بوده بلا
معقول آنرا قبول نکند :
در حق منصبداران [ از یکماه تا سه ماه حبس ]
در حق خورد ضابطان [ از پانزده روز تا چهل پنجروز
حبس ریاضت ]
۷۲ - هرگاه منصبداریکه بعضویت دیوان حرب معین بوده ،

( پیچها جزای عسکری ۱۶ میزان ۳ )


٤٤
با وجود دیدن جزای فوق هم بماموریت خود دوام نورزد
(طرد از سلک عسکرى)
*
*
*


٤٥

فَصْلُ سُوِّمْ
(عدم اطاعت وعصیان مقاومت)

٣٧ :--- هرگاه لااقل چهار نفر نظامی در حالیکه اسلحه شان بدست بوده عصیان کنند، و بامر نخستینی که از طرف مافوق شان داده شده باشد امتناع ورزند [ اعدام ]
اگر عصیان کنندگان اسلحه خود ها را برداشته برخلاف امر منصبداران خود حرکت کنند [ اعدام ]
اگر عصیان کنندگان مسلح، اقلاً هشت نفر یکجا بوده بغرض نشنیدن صدای مافوق خود شماته و غوغا کنند و بعصیان دوام ورزند [ اعدام ]
با وجود آن این جزای اعدام در باره مشوقین ومحرکین عصیان وجمیع منصبدارانیکه در عصیان شامل باشند نیز حکم میشود .
و در باره سلاح اندازان [ از شش ماه تا یکسال حبس ]


٤٦

٧٤ :- کسانیکه از فرستن در مقابل دشمن ، و یا خود از رفتن بایک
خدمتیکه از طرف مافوقش باو امر شده باشد با وجود اصرار
امتناع ورزند :
اول - در مقابل دشمن و یا اشقیای مسلح [ اعدام ]
دوم - در حال حضر دربارۀ منصبداران [ از سلک
عسکری طرد و از یکماه تاسه ماه حبس ]
و درباره سلاح اندازان [ از پانزده چوب
تا شصت چوب ضرب ، و از چهل و پنچروز تا
سه ماه جزای حبس ]
٧٥ :- در مقابل پہره دار آمدن و به امر (دیرش) پهره دار
اطاعت ننمودن :
اول - در مقابل دشمن با سلاح مقابل گردیدن [ اعدام ]
دوم - در حال حضر بی سلاح در مقابل پهره دار
آمدن ، دربارۀ منصبداران [ از سلک
عسکری طرد، و از سه ماه تا یکسال حبس ]

[Vertical text in left margin]: بعضی جزای عسکری دارالمارکین


٤٧
(اصول مجازات نظامی)
و برای سلاح اندازان [از سه ماه تا یکسال حبس]
٧٦— بسخن و یا اشاره دست و سائر اعضا و یا بالفاظ تهتد
و تخویف پهره دار را تحقیر نمودن .
دربارهٔ منصبداران [از بیست و چهار ساعت تاسه ما
حبس]
و برای سلاح اندازان [از پانزده چوب الی چهل
چوب جزای ضرب]
٧٧— اگر یک سپاهی بر خلاف اصولی که در نظامنامه خدمات
داخلی تصریح شده بیک منصبدار کلان خود بی رعایت
سلسلهٔ مراتب براه راست عرض و شکایت کند
[پانزده چوب ضرب]
هرگاه یک منصبدار به اینصورت عرض و شکایت نمائد
[یک هفته حبس]
هرگاه یک چند نفر سپاهی مجتمعاً یکجا شده بلا رعایت
سلسلهٔ مراتب براه راست بیک منصبدار کلان عرض


٤٨

وشکایت نمایند. مشوقین شان [پانزده
چوب ضرب وسی روز حبس ریاضت ]
و باقی نفری شان هر کدام [ پانزده چوب ضرب
و یک هفته حبس ریاضت ]

* *
*


٤٩

فصل چهارم

(مافوق را ضرب و تحقیر نمودن)

٧٨ :— در اثنای خدمات عسکریه مافوق خود را ضرب نمودن:—

اول — هرگاه اینچنین یک معامله ضرب در تحت سلاح
یعنی در اثنای تعلیم و مانوره و یا در حال حرب
داخل یک قطعه مسلحه عسکریه بوقوع آید [اعدام]

دوم — هرگاه در تحت سلاح نبوده بعمل آید [از یکسال تا سه
سال حبس]

٧٩ :— هرگاه در خارج خدمات عسکریه، از سبب خدمات
عسکریه معامله ضرب مافوق بوقوع آید [از یکسال
تا سه سال حبس]

٨٠ :— هرگاه در خارج خدمات عسکریه و بدون خدمات عسکریه
از کدام سبب دیگر ضرب مافوق وقوع پذیرد [درباره
منصبداران علاوه بر طرد از سلک عسکری، از سه ماه

جزای عقربک اگر اراده شد خواهد رسید


تایکسال حبس]
و براے سلاح اندازان [از چهل چوب تا هشتاد چوب
ضرب، واز شش ماه تا یکسال حبس]
۸۱ در اثناے خدمات عسکریه بر مافوق خود تشهیر سلاح نمودن
یعنی سلاح کشیدن :
در باره منصبداران [از سه سال تا ده سال حبس]
و براے سلاح اندازان [از دو سال تا پنجسال حبس]
۸۲ خارج خدمات عسکریه از هر سببے که باشد بر مافوق خود
تشهیر سلاح نمودن .
در باره منصبداران [علاوه بر طرد از سلک عسکری،
از سه ماه تا یکسال حبس]
و براے سلاح اندازان [از بیست چوب الی چهل چوب
ضرب، و از سه ماه تا یکسال حبس]
۸۳ در اثناے خدمات عسکریه و یا خارج آن بر ماتحت خود
تشهیر سلاح نمودن [از یکماه تا سه سال حبس]

[Vertical Text on Margin]
جزاے جهندگان بحکم محکمه تمیز حواله میشود
(د فقره می تعدیل شوی)


۵۱

۸٤ : در اثنای خدمات عسکریه و خارج آن بر هم رتبه خود
سلاح کشیده و او را ضرب نمودن :
در باره منصبداران [از دو ماه تا یکسال حبس]
برای سلاح اندازان [از یکماه تا چهار ماه حبس]
اگر در اثنای ضرب جرح بوقوع آید ، حکم آن بقرار
تمسک القضاة الامانیه اجرا میشود .

٨٥ : در اثنای خدمات عسکریه و یا بسبب خدمات عسکریه
مافوق خود را بسخن و یا اشاره دست یا دیگر اعضا و یا بکلامی
که بطرز تخویف باشد سب و دشنام نمودن :
در بارۀ منصبداران [علاوه بر طرد از سلک عسکری
از سه ماه تا یکسال حبس]
و برای سلاح اندازان [از بیست چوب الی شصت
چوب ضرب ، واز سه ماه تا یکسال حبس]

٨٦ : اگر جرم سب و دشنام که در قاعده فوق بیان گردیده
خارج خدمات عسکریه و بی سبب خدمات


۵۲

عسکریه بعمل آید :
در باره منصبداران [ از سه ماه تا یکسال حبس ]
و برای سلاح اندازان [ از یکماه تا سه ماه حبس ]

* *
*

نظامنامه جزای عسکری


٥٣

فصل پنجم
(نفوذ ماموریت را استعمال بیجا نمودن)
۸۷ :— هرگاه یک قوماندان عسکر، بر بالای تبعه و یا عسکرای
یک دولت متفق و یا بیطرف بلا سبب و بلا امر
و بلا مأذونیت مسلحاً هجوم برد [اعدام]
۸۸ :— همچنان اگر بر اراضی و حدود یکدولت بیطرف و یا متفق
بلا سبب و بلا امر و بلا مأذونیت یکرقم اوضاع و حرکات
خصمانه را اجرا کند [طرد از مسلک عسکری]
۸۹ :— هرگاه یک قوماندان عسکری، بعد از گرفتن خبر رسمی
متارکه و مصالحه هم بلا سبب بحرکات خصمانه دوام
ورزد [ اعدام ]
۹۰ :— بلا امر و بلا سبب مشروع قوماندۀ یکقطعه عسکریه را
در عهده گرفتن و یا ترک نکردن یک قوماندۀ که از طرف
مافوق امر به ترک آن صادر گردیده باشد [اعدام]

التغراضی و بالای آنطوری که هست


٥٤
۹۱ : ـ هرگاه یک منصبدار مافوق در حق ماتحت خود، بلا سبب
معقول امر ضرب بدهد، و یا آن امر ضرب را بالذات
بدست خود اجرا نماید [ از دو ماه تا یکسال حبس ]
و هرگاه ضرب مادون برای مدافعه مشروعه عن النفس
و یا مدافعه مشروعه عن الغیر، و یا سد و جلوگیری فرار
و یا تسکین تاراج و یغما بعمل آید، مافوق از جزا قطعاً
معاف است .
*   *
*


٥٥

فصل ششم
(گریختن)

۹۲ ـــ فرار عبارت است از جدا شدن بلا اذن و اجازت
يكنفر نظامی از موقع خدمت عسکری خود، و یا از همان
قطعه عسکری که بآن منسوب است .

۹۳ ـــ هرگاه يكنفر نظامی در اثنای محاربه تنها بطرف دشمن
فرار کند [ اعدام ]

۹۴ ـــ اگر چند نفر نظامی یکجا شده در اثنای محاربه بطرف
دشمن متفقاً فرار نمایند، جزاشان [ اعدام ]

۹۵ ـــ هرگاه يكنفر نظامی در اثنای محاربه از مقابل دشمن
بداخل افغانستان فرار کند [ از ده سال تا پانزده
سال حبس ]

۹۶ ـــ اگر چند نفر نظامی در اثنای محاربه از مقابل دشمن
بداخل افغانستان متفقاً فرار کنند، جزاشان [اعدام]

جزای عسکری
طبع کلیه سنه [ILL]

(فصل ششم در گریختن)


٥٦

٩٧ :— اگریکنفر نظامی افغانستان در وقت صلح بلا اجازت
از افغانستان بیکت مملکت اجنبی برود:
دربارهٔ منصبداران [ از سلک عسکری طرد ، وازیکماه
تا ششماه حبس ]
وبرای سلاح اندازان [ از چهل چوب الی هشتاد
چوب ضرب، وازیکماه تاسه ماه حبس ]

٩٨ :— هرگاه یکت سلاح انداز قطعهٔ منسوبهٔ خود را بلا اذن ترک
نموده، وفردای همان روز تا دنا عودت نکند
[ از بیست چوب الی چهل چوب ضرب ]

٩٩ :— هرگاه یکچند نفر سلاح انداز نظامی قطعهٔ منسوبهٔ شانرا
بلااذن متفقاً ترک نموده، فردای همانروز نادنا عودت
ننمایند، سرغنهٔ شان [ از چهل چوب الی شصت
چوب ضرب ]
و باقی شان [ از بیست چوب الی چهل چوب ضرب ]
اگر در میانهٔ شان منصب دار باشد [ از یکهفته

فردای همون روز تا دنا عودت کند ۱۵ دره زده میشود.


٥٧

تایکماه حبس]
اگر اضافه از یکهفته واپس نیاید [ از دو ماه تاسه ماه
حبس ]
اگر اینچنین فرار متفقانه در وقت حضر از افغانستان بیک
مملکت خارج بوقوع آید سرکردگان و مشوقین شان [اعدام]
بقیه شان [هشتاد چوب ضرب ، و از یکسال تاسه
سال حبس ]
و اگر در بین شان منصبدار باشد [ از ده سال الی
پانزده سال حبس ]
١٠٠ :— هرگاه یک منصبدار بلارخصت زیاده ازشش روز
بقطعه که بآن منسوب ، و یا خدمتیکه بران مأمور است نیاید
و یا آنکه مدت رخصتش پانزده روز بگذرد [ از یکماه
تا ششماه حبس ]
اگر این حال در اثنای سفر بری بوقوع آید [از سلک
عسکری طرد، و از ششماه تا یکسال حبس]


٥٨

فصل هفتم

(اشیای عسکریه را فروختن، پنهان کردن)
(و گرو نمودن، و خرید و گرو گرفتن چیزهـ[ا]ی
(فروخته شده و دزدیـد شده را دانسته)
(اطلاع ندادن)

١٠١- اگر یکنفر نظامی اسپ و یا از اسلحه و جبه خانه و یا یکی از تجهیزات
عسکریه سرکاری را از قبیل کمربند و قانچوغه پشت و خیمه و غیره را
بفروشد [اشیای فروخته شده از کسیکه خریده است
واپس گرفته میشود، اگر استرداد آن ممکن نباشد قیمتش از روی
بقسم تاوان گرفته میشود، و همان نفر نظامی که
اشیا را فروخته است، از شش ماه تا یکسال حبس]

١٠٢- کسیکه دانسته اشیای عسکری سرکاریرا بخرد، و کسیکه
فروخته شدن اشیای عسکری سرکاریرا دیده پنهان
کند هرکسیکه باشد [از دو ماه تا یکسال حبس]

(دائر بفروختن اشیای عسکری)


٥٩
١٠٣ :-- از قسم البسه وکالا وبوت، واز همین قبیل اشیای عسکرية
سرکار يرا فروختن [ از پانزده چوب الی چهل چوب
ضرب ]
١٠٤:-- کسیکه دانسته اینگوه چیز ها را بخرد، و یا فروخته شدن
آنرا دانسته پنهان کند :
در باره سلاح اندازان [از پانزده چوب الی
چهل چوب ضرب ]
و در باره منصبداران ویا یکی از رعایا [از پانزده روز
تا چهل و پنجروز حبس ]
١٠٥ :-- جبه خانه و اسلحه و البسه و سائر اشیائیرا که برای
خدمت عسکریه داده شده باشد بیک طرفی
پنهان کردن :
در باره منصبداران [از چهار ماه تا یکسال حبس]
برای سلاح اندازان [ از پانزده چوب الی چهل
چوب ضرب، وازیکماه تا سه ماه حبس]
جریمه اشیائی که تلف شده باید گرفته شود


٦٠
١٠٦ــ از البسه و اشیای سائره که از طرف دولت برا
خدمت عسکری داده شده باشند گرو نمودن :
دربارۀ منصبداران [ از یکماه تا چهل و پنجروز حبس ]
و برای سلاح اندازان [ از پانزده چوب تا چهل
چوب ضرب ]
اگر اسلحه را گرو نمایند برای منصب داران [ از سه ماه
تا ششماه حبس ]
برای سلاح اندازان [ از چهل چوب تا شصت
چوب ضرب ]
١٠٧ــ کسانیکه اینگونه اشیا را گرو بگیرند در بارۀ سلاح
اندازان [ از پانزده چوب الی چهل چوب ضرب ]
و برای رعایا و منصبداران [ از ده روز الی
یکماه حبس ]
* *
*

(اشغال عسکری )
برای ملکی های جرار کاندر امیر شهر


٦١

فصل هشتم

(سرقت اشیاء اموال عسکریه)
١٠٨ — هرگاه یک تحویلدار و یا یکنفر نظامی که با دارهٔ محافظهٔ
پول و ذخیرهٔ مخصوص ادارهٔ عسکری، ومحاسبهٔ
هر نوع اسباب و نقود نفری نظامی مامور بوده، از
میانه آن یک مقدار را بدزدد [بعد از تاوان، از
سه سال تا ده سال حبس]
هرگاه قیمت آن زیاده تر از پنجهزار روپیه باشد،
و یا مال مسروقه عبارت از اسلحه و جباخانه باشد [اعدام]
١٠٩ — اگر دزد مامور اداره و محاسبهٔ اشیا و نقودیکه در قاعدهٔ
فوق ذکر شده نه باشد [بعد از تاوان از یکسال
تا سه سال حبس]
اموال و اشیای عسکریهٔ تحویلی خود را برای منافع
شخصیهٔ خود تجارت و استعمال نمودن [از سه سال تا چهار سال حبس]

(بالفعل در محاکم عسکریه)
مجالس عسکری تا محبس دایمی کار میکند امیر شیر


٦٢
١١٠— در خانهٔ یکی از رعایا مهمان گردیده، یکی از اسبابهای
خانه صاحب خانه را بخفیه گرفتن :
درباره منصبداران [ از سلک عسکری طرد، واز
یکسال تا سه سال حبس ]
برای سلاح اندازان [ از بیست چوب الی شصت
چوب ضرب ، واز سه ماه تایک سال حبس ]
١١١:— در هر جا و هر موقع که باشد هرگاه یک منصبدار یکی از
اسباب و یا نقود دیگر رفقای خود، و یا از سلاح
اندازان را بدزدد [بعد از تاوان از سلک عسکری
طرد میشود، و برای جزای دزدی بمحکمه عدلیه
سپرده میشود ]
١١٢:— همچنان سلاح اندازا نیکه اشیا و نقود منصبدارا نرا
بدزدد [ بعد از ادای تاوان از سه ماه الی ششماه
حبس، وبرای جزای دزدی بنظامنامه جزاء
عمومی محکوم میشود ]
یکی شتم ۱ نقد یرا که پیش قاضی است بگیرید


۶۳
( یا اشیای شخصی )
اگر اشیای دزدیده شده از نوع اشیای نفیسه
باشد [ شدیداً توبیخ و تکدیر ]
۱۱۳ :ــــ سلاح اندازانیکه پول و دیگر اشیای رفقای خود را
بدزدند [ بعد از تاوان ، از پنجاه تا شصت
چوب ضرب ]
١١٤ :ــــ غیر از صورتهائیکه در قاعده های فوق بیان شد
منسوبین نظامی که مرتکب جرایم سرقت عادی گردیده
باشند، بموجب نظامنامه جزای عمومی مجازات
میشوند .
* *
*


٦٤

فصل نهم

(تاخت و تاراج)

١١٥— بصورت مسلح یا غیر مسلح مجتمعا و علنا دیوارها و دروازه‌ها را
شکستانده و مردم را زیر جبر و تشدد گرفته. گدام
و ارزاق و امتهه و اشیار یغما و تاراج نمودن [اعدام]

١١٦— اگر در میانه یغماگران یک و یا چند نفر مشوق یا منصبدار
باشند [تنها مشوق و منصبدار] [اعدام]
باقی [از یکسال تا ده سال حبس]

١١٧— بناهای عسکریه و استحکامات، و فابریقه‌های
عسکریه را قصداً آتش زدن، و با نقب پرانیدن
[اعدام]

١١٨— اگر فعل تخریب بصورت آتش زدن و نقب پرانیدن
بوقوع نیامده باستعمال بعضی آلات مخصوصه دیگر
واقع شود [اعدام]


۶۵
۱۱۹: اسباب مدافعه و مهمات حربیه و کدام و جبا خانه و مخزنهای
هرگونه لوازامات عسکریه دولت را تخریب نمودن :
اول - در مقابل دشمن در اثنای جنگ [اعدام]
دوم - در وقت حضر [از یکسال تا سه سال حبس ]
۱۲۰:- اسلحه و تجهیزات و لوازم عسکریه سرکاری که برای خدمات
عسکریه، برای خودش و سایر نفری نظامی داده شد
باشد، قصداً تخریب نمودن ، و یا خود حیوانات سواری
و بار برداری را که در خدمات عسکریه از آنها کار گرفته میشود
قصداً سقط و تلف کردن :
در باره منصبداران [بعد از تاوان از سلک عسکری طرد
و از ششماه تا یکسال حبس ]
و برای سلاح اندازان [بعد از تاوان از سه ماه تا ششماه حبس ]
۱۲۱:- مسوده ها و یا کتابهائیکه بسمت نظامی متعلق باشند، و مضبطه
هائیکه احکام دیوان حرب ها را دارا باشند با متعلقات آن قصداً
خراب کردن و یا سوختاندن محو نمون [از یکسال تا پنجسال حبس]


٦٦

فصل دهم

(ساخته کاری نمودن در اداره عسکریه)
١٢٢:- در دفترهای برآورد تنخواه زیاده از موجود عسکر و حیوان
و در دفتر های خرج زیاده از صرفیات واقعه اخراجاترا
نشاندادن [از سه سال تا ده سال حبس]
١٢٣:- مهر و سندات و اوراق و دفاتریکه بخدمات عسکریه
متعلق باشند تقلید کردن [از سه سال تا پنجسال حبس]
١٢٤:- مهر رسمی را که بدستش بیاید، برای اینکه موجب ضرر
دولت و یا عسکر معیت او گردد، به پنهانی استعمال کردن
[از پنجسال تا ده سال حبس]
اگر اندازه ضرر زیاده از پنجهزار روپیه باشد [اعدام]

*  *  *


٦٧

فصل پانزدهم

( بی استقامتی ارتکاب )

١٢٥: از منسوبین نظامی برای راشی و مرتشی برطبق نظامنامۀ

جزای عمومی جزا تحدید میشود، مگر منصبدار مرتشی یعنی

رشوت خور بهمه حال از سلک عسکری طرد میگردد .

١٢٦: هرگاه یک طبیب نظامی بدروغ بیماری موجۀ کیفر

عسکریرا که بمعاینه اشس معین گردیده پنهان و یا یک

بیماری ناموجودی را باو اسناد نماید [ از ششماه

تا یکسال حبس ]

اگر بنا بر رشوت مرتکب این جرم گردیده باشد [ علاوۀ

بجزا ئیکه در حق مرتشی است نیز محکوم میگردد ]

١٢٧: جیرۀ مقرری را که برای عسکر مخصوص است نقصان

و تبدیل نمودن ، و یا به تبدیل آن مساعده دادن ،

و دانسته جیرۀ تبدیل و نقصان یافته را بعسکر توزیع کردن

جزای عسکری ملایم دادن کالا و محافظ

و افیون و معجون ،

بکشند و یا بخورند،

بموجب نظامنامه

وجه بدل عسکری

این سلاح اندازان

مده از نزد شان گرفته

[بموجب نظامنامه

ند]

فا اهمال ورزند،

ب آمر شان داده

سیکه بخلاف

مان کشاده

اح اندازان برایند

نند که شایان


٦٨
و یا توزیع کنا نیدن :
درباره منصبداران علاوه بر طرد از سلک عسکری [از
سه ماه تا یکسال حبس]
برائی سلاح اندازان [از ششماه تا دو سال حبس]
۱۲۸:— دانسته گوشت حیواناتی را که به امراض و علتهای
ساریه مبتلا میباشند ، بغرض سوء قصد بعسکر تقسیم کردن
و یا تقسیم کنا نیدن و دانسته ذخیره وارزاق گنده
و پوسیده و بدبو را بعسکر دادن :
برای منصبداران [علاوه بر طرد از سلک عسکری از
سه ماه تا یکسال حبس]
برای سلاح اندازان [از ششماه تا دو سال حبس]
* *
*

جرایم عسکری خزاینه نداره

حصہ افعالیہ عسکری ٤٨ ، ٤٩ ، ٥٠ ٥١ ٥٢


٦٩
فصل دوازدهم
(فعل شنیع معاشرت و دیگر حرکات نازیبای منافی شان ناموس عسکری)
١٢٩:- هرگاه فاعل و مفعول هر دو از منسوبین نظامی بوده برضا
و موافقت جانبین فعل شنیع بمیدان بیاید [اعدام]
١٣٠:- جبرا اجرا کردن فعل شنیع با یکی از سلاح اندازان،
جابر [اعدام]
و مجبور اگر از منصبداران باشد [معاف از خدمت عسکری]
١٣١:- با یکی از سلاح اندازان در تشبث اجرای جبری فعل
شنیع بوده از ناکامی و حلول بعضی اسباب مانعه غیر اختیار
بمقصد خود نایل نگردیدن:
برای منصبداران [از سلک عسکری طرد و از یکسال
تا سه سال حبس]
و برای سلاح اندازان [از یکسال تا سه سال حبس]
١٣٢:- از نفرینهای نظامی کسانیکه شراب بخورند. و یا قمار

[Margin Text:]
جزای عسکری حصه چهارم نمبر ٥٨
حصہ چہارم نمبر ٥٦ جزای عسکری


۷۰

بازی کنند، و یا مانند چرس، بنگ، و افیون و معجون،
و اشیای نشه آور را بنوشند و بکشند و یا بخورند،
عموماً از سلک عسکری طرد، و بعدها بموجب نظامنامه
جزای عمومی جزا خواهند دید، و وجه بدل عسکری
بایام ملازمت و باقی موعد عسکری این سلاح اندازان
مطرود تقسیم گردیده حصه ایام باقی موعد، از نزدشان گرفته
وحواله میشود.

۱۳۳ - نفریهای نظامی که با زنگه بازی کنند بموجب نظامنامه
جزای عمومی جزای خود را می بینند

۱۳۴ - کسانیکه در ایفای وظیفه خودشان غفلت و اهمال ورزند،
و در اجرای هرگونه اوامریکه از طرف آمرشان داده
میشود مسارعت ننمایند، و منصبدارانیکه بخلاف
حیثیت رتبه خود، سینه و گریبان شان کشاده
و با قیافت غیرمنتظم بوده، بحضور سلاح اندازان برایند
و با چنان وضاع لاابالیانه گرفتار باشند که شایان

جزای عسکری مجرم باحوالات محافظه


۷۱

سپاهی گری و منصبداری نباشند، و یا منصبدارانیکه
بر ماتحت های خود انفاذ اوامر نموده نتوانند، از طرف
منصبداران مافوق خود در دائرهٔ صلاحیت شان از بیست
و چهار ساعت الی چهل و پنجروز بجزای نظر بندی یا حبس
ریاضت مجازات میشوند]
فقط کسانیکه با وجود دوچار شدن مکرر باینگونه مجازات خفیفه
هم اصلاح حال نموده در صورتیکه بدیوان حرب سپرده
شوند، از طرف دیوان حرب دربارهٔ شان جزای
[طرد از مسلک عسکری] صادر میشود.
هرگاه در جملهٔ خورد ضابطان و یا دلی مشران نیز چنین
اشخاص باشند، بالاستیذان از طرف وزیر حربیه
جزای وضع رتبه دربارهٔ شان امر کرده میشود
* * *
*


۷۲

فصل سیزدهم

(قواعد جزائیه که متعلق باطبا و جراحان عطاران است)
۱۳۵:- طبیبان جراحان وعطارانیکه بنا بر سوء قصد، به بیمار
دوای مخالف داده موجب موت ووفات مریض
گردند [اعدام]
۱۳۶:- اینچنین یک دوای مخالفیکه بنا بر سوء قصد داده
شده باشد، هرچند که موجب موت و هلاک مریض
نگردیده باعث شدت بیماری و مرض شود :
طبیب و یا جراح ویا عطار [علاوه بر طرد از سلک
عسکری، برای اینکه آینده در هیچ جا اجرای
صنعت کرده نتوانند، شهادتنامه شان ضبط میشود
وازسه سال الی پنجسال حبس]
۱۳۷:- طبیبان و یا جراحان وعطارانیکه سهواً بمریض دوا
مخالف داده، و یا بحر حال در فریضه


۷۳
ماموریت خود یا غفلت و اهمال نموده این سهو و اهمال شان
موجب موت مریض گردد [علاوه بر طرد از سلک عسکری
برای اینکه آینده در هیچ جا اجرای صنعت کرده نتوانند
شهادتنامه شان ضبط میشود، و دو هزار روپیه جزای
نقدی ]
۱۳۸ :-- اگر ازین سهو و اهمال مریض وفات نیافته بلکه موجب
شدت بیماریش گردد [ از یکماه تا یکسال حبس]

* *

عبدالعزیز حرکا مطبع عمومیه کارخانه


٧٤
ضمائم مابقیۀ نظامنامۀ جزای عسکری
۱۳۹- اسلحه وغیره لوازمات عسکریه که اصلاً سارق آن معلوم
نشود، و اطمینان مفقودی آن حاصل گردد، در صورتیکه
بدلائل واضحه قناعت مطلقه حاصل گردد که خود او اموال
تحویلی خود را بیجا نکرده و بکسی نفروخته و سارق آن نیز
مطلقاً معلوم نشود بقرار ذیل تعمیل میشود:-
در حالت حضر
الف نسبت بمصادرۀ آلات ناریه
اول:- تاوان تفنگ جاغور دار
(۱۰) تکه سرپوش دار انگریزی فی میل یکنیم هزار افغان
جاغور دار رقمهای ایطالوی و فرانسوی
وروسی بهر رقمی که باشد فی میل هزار افغانی
کیت تفنگ از هر رقم که باشد ثلث قیمت تفنگ
شیوۀ اوراق حصۀ مرکزی – مرتبۀ سید محمد صدیق


٧٥
و از تفنگچه اتشفشان فی میل پنجصد روپیه ـ و از
تفنگ بغل پر و ناولی انگریزی پنجصد روپیه
و ناولی کابلی سه صد روپیه و تفنگچه غیر موز د
سه صد روپیه .
دوم ـ مصادره کارتوس تفنگ هر رقم
فی دانه دو روپیه و از تفنگچه
فی دانه یکروپیه .
ب :ـ نسبت بمصادرهٔ آلات جارحه
مصادره کنچ و حربه و سیلاوه علی العموم فی قبضه
هشتاد روپیه ـ برچه بیست و پنجروپیه
ج :ـ نسبت بمصادرهٔ تجهیزات و سائر لوازم عسکریه
نظر به قیمت موجوده هرشی بردو مصادره گرفته شود
کسانیکه مستعد تأدیه چنین مصادراتیکه در بالا
ذکر یافته دیده نشوند پس از اتخاذ اسناد معتبره


٧٦

که بنا دالریش قناعت حاصل کردد بعوض هر یکصد
روپیه جزای سه ماه حبس را می بیند .
در حالت سفربری
علی العموم جزای نقدی اینچنین مصادرات که در
حالت حضر تفصیل داده شد بحبس تحویل میشود .

١٤٠ ـ منصبدارانی که سلاح اندازان و سائر نظامیان ماتحت
خود را باستثنای اردلیان خود شان بخدمات شخصی خود
یک شخص و یا چندی از عسکری را مکلف نموده اجرا
کار میدارند ده روزه تنخواه همان نفری بطور جزا از نزد همان
منصبدار گرفته میشود .

١٤١ ـ سلاح اندازانی که قطعه منسوبه خود را ترک مینمایند
چند روزه غیر حاضر میشوند، در مقابل هر روز یک
ضرب چوب و بمقابل هر سه روز یکروز حبس میشوند
علاوه بران ایام غیر حاضری شان بر اصل میعاد خدمت
اینچنین اشخاص ایزاد میشود .


۷۷

١٤٢: سلاح اندازانیکه بطور رخصتی بخانه خودشان میروند
و از موعد رخصتی خود با زیاده میگذرانند، در صورت
عذر معقول از جزا معاف و از تنخواه همان روزها محروم
و علاوه بران مدت غیر حاضری شان بر اصل
میعاد خدمت شان افزود میگردد و اگر عذر معقول
در میان دیده نشد و بقراری که در همین ماده (١٤٢)
ضمیمه جزای عسکری نشان داده شده است
جزا می بینند.

١٤٣: سلاح اندازانیکه در حین تعلیم و نوکری با سلاح غیر
حاضر میشوند در مقابل هر یک روز دو ضرب چوب
و دو روز حبس جزا داده میشوند و اگر با تجهیزات عسکریه
غیر حاضر شوند در مقابل هر دو روز یکروز حبس و سه ضرب
چوب مجازات داده میشوند.

١٤٤: مجازات قاعده (١٤١ و ١٤٢ و ١٤٣) فوق الذکر
که در باره غیر حاضران عسکری وضع گردیده تا اندازه


۷۸
که بر وفق ماده (۲۷) نظامنامه هذا بدائره اختیارات
منصبداران عسکری است از طرف آنها اجرا میشود علاوه
بران خواه جزای ضرب یا حبس اضافه از اندازه اختیارا
شان باشد بالمحاکمه اجرا میشود .
١٤٥ - جزاهای ضرب که در قواعد فوق تصریح یافته اگر تعداد ضرب
علاوه از (۸۰) ضرب لازم شود ملحوظ حکم ماده (۱۷)
نظامنامه هذا کرده میشود تا (۸۰) ضرب چوب در محل
اجرا و علاوه آن هر قدر باشد بحبس تحویل گردیده در مقابل
هر یک چوب چهار روز در اصل میعاد خدمتش افزود
میگردد .


۷۹
جرم های ذیل جرم هائیست از نوع قباحت که از
منسوبین عسکریه صادر گردد و در مقابل آن نظر بمادهٔ
(۲۷) جزای عسکری هر منصبدار بدائرهٔ صلاحیت
خود نظر بنوع قباحت تحدید جزا نموده مجازات
تکدیریه داده میتواند
تفصیلات فعلیکه از منصبداران صادر میشود و نوع قباحت دانسته شده
١٤٦- اگر منصبدار ها با نفری ماتحت خود خلاف وضع عسکری
رفتار کنند مثلاً اوضاعی که قانوناً شایان
عسکری نباشد بعمل بیاورند .
١٤٧- اگر مافوق مادون خود را باستثنای الفاظ تادیب


که جزای معین دارد بحرفهای حقارت آمیز
مخاطب کند.
١٤٨:- هرگاه مافوق بحضور ماتحتان خود بخن و از بصورت
لاا بالیانه بیاید.
١٤٩:- هنگامیکه منصبدار مافوق بیاید رسم تعظیم را اجرا
نکند ( باستثنای وقتیکه قطعات بتعلیم
و یا مانوره مصروف باشند).
١٥٠:- تعلیمات عملی ونظری قطعه او در وقت امتحان ناقص
و موافق پروگرام نباشد.
١٥١:- در حین حضور وقت نواختن جمع و نوکری خود حاضر
نباشد.
١٥٢:- بنظامنامه صفائی لین پرداخت نکند.
١٥٣:- در ضبط و ربط قطعه منسوبه او عطالت
شاهده شود.
١٥٤:- در وقت خفر موضع مقرری خود را ترک کند.

عبدالعزیز رئیس مطبعهء حربیته کارخانه


۸۱
۱٥۶:ـ بحضور منصبدار مافوق یکنفر را بدائرۂ صلاحیت خود مجازات
دادن .
۱٥۷:ـ بدون سلسلہ مراتب اجرای وظیفہ یعنی وظیفہ
مافوق یا ماتحت خود را که از دائرۂ صلاحیت خودش
بالا یا پایان تر است اجرا کند .
۱٥۸:ـ در داخل یا خارج خدمت عسکریہ مافوق خود را
بطرزی کہ تربیۂ عسکریہ نشان داده احترام نکند .
۱٥۹:ـ بدون سلسلہ مراتب نفوذ امر نماید (درصورتیکہ
منصبدار ماتحت موجود نباشد یا یک کار
فوری پیش شود از جزای قباحت
مستثناست )
۱٦۰:ـ بحضور مافوق یک اوضاعیکہ خلاف قانون عسکری
باشد اجرا کنند .
۱٦۱:ـ بالاتر از اختیارات خود در حق ماتحت امر باجرای
ضرب و یا حبس نمودن .


۸۲
١٦٢— اگر مافوق بدون سلسله مراتب یکنفر مادون را
خودش بکاری مقرر نماید .
١٦٣— وقتیکه بناپوشیدن لباس سرکاری امر شود نفر
قطعه اش ملتبس دیده شود .
١٦٤— بیکقطعه که راسا منسوب نیست و از آمر بزرگتر امری
نگرفته خودسرانه یکی از آنها را بیک کاری
معین کند .
١٦٥— بمقابل مافوق بی پروائی کند .
١٦٦— جزائیکه مطابق مواد نظامنامه برایش معین شده
باشد ، در حین اجرا گفتگو واقامه دلائل نمودن .
١٦٧— در حین تعلیم سگرت ونسوار و چلم کشیدن .

تفصیلاتیکه نظر بفعل سلاح اندازان قباحت دانسته شده

١٦٨— ( در حضر ) وقت طرم جمع حاضر نشدن .
١٦٩— داخل تعلیم غلغله کردن سخن زدن خنده کردن .


۸۳
۱۷۰: ــ داخل تعلیم نسوار و چلم یا سگرت کشیدن.
۱۷۱: ــ بدون امر منصبدار خارج از لین شدن.
۱۷۲: ــ در اجرای امر منصبدار مافوق تغافلی و سهل انگاری نمودن.
۱۷۳: ــ در وقت تعلیم سخن و از ولا ابالیانه آمدن.
١٧٤: ــ در وقت پہرہ نشستن.
۱۷۵: ــ بحضور منصبدار خلاف وضع عسکریہ حرف زدن.
١٧٦: ــ بنوبت پہرہ خود در اوّل وقت حاضر نشدن.
۱۷۷: ــ هنگام پہرہ خود با کسی مجلس نمودن یا غزل خواندن.
۱۷۸: ــ نوبت پی کوتہ غیر حاضر شدن.
۱۷۹: ــ بنظامنامه صفائی کوتہ ولین پرداخت نکردن.
۱۸۰: ــ با رفیقان خود الفاظ رکیک و اطاله لسان کردن.
۱۸۱: ــ خلاف مرضی رفیقان اشیای اندیواری را صرف
نمودن.
۱۸۲: ــ البسه و سائر تجهیزات عسکریہ خود را پاک نگاه نکردن.
۱۸۳: ــ ملبوس و سائر تجهیزات خود را پاره کردن یا به رنگ


٨٤

پینه نمودن یا تکمه و چنگکت را گم کردن .
١٨٤ – سلاح خود را پاک نکردن .
١٨٥ – اسلحه خود را زخمی نمودن (در صورتیکه مرمت طلب باشد
اجوره آن را نیز تادیه نماید)
١٨٦ – بوقت معین اسلحه خود را تحویل نکردن .
١٨٧ – تفنگ خود را بالذات تحویل نکردن .
١٨٨ – بکشت و مال مردم ضرر رسانیدن .
١٨٩ – با مردمان بیشرف و هرزه آشنائی داشتن .
١٩٠ – در مجالسیکه قمار و مسکرات و فعل شنیع باشد رفتن .
١٩١ – غیبت یک صنف عسکری و یا از منصبدار
خود را کردن .
١٩٢ – بهمه منصبداران رسم تعظیم اجرا نکردن .
١٩٣ – باتفاق کثیره عرض و شکایت کردن .
١٩٤ – در حینیکه منصبدار امر میکند اطاعت نکردن .
١٩٥ – امر منصبدار دوم را با وجودیکه هنوز وقت باقیست


٨٥

بمنصبدار اول اطلاع ندادن .
١٩٦ - بحضور منصبدار با یکنفر مزاح و خنده کردن .
١٩٧ - پیش روی منصبدار بکدام نفر دشنام دادن .
١٩٨ - در وقت تعلیم بقومانده معلم پرداخت نکردن .
١٩٩ - اسلحه و تجهیزات و لوازم عسکریه و حیوانات
سواری و باربرداری که برای منسوبین نظامی
داده شده باشد - اگر در مقابل دشمن و اشقیای
مسلح و یا غیره خدماتیکه موظف و مامور شده
باشند، بداخل وظیفه تلف و ضایع شود
باین شرطیکه همان نفر نظامی ایجابات فریضه
ذمت خود را کاملا بجا آورده، از تهمت جرم عمد
و غفلت خود را تماما بری الذمه ثابت کرده
بتواند - بعد از تصادیق کندک و غند و منظوری
قوماندان قطعه و وزارت حربیه از مجازات
قانونی و مصادره اموال مذکور معاف و الا طبق


٨٦
قوانین موضوعه تحت محاکمه گرفته میشوند .
٢٠٠ ـ باجرای احکام این نظامنامه وزیر حربیه وزیر
عدلیه مامورند .
اجرای احکام این نظامنامه را در جمله نظامات
دولت امر و اراده مینمایم


[BLANK PAGE]