{"book": "adl0026", "page": 1, "text": "نظامنامه\nدنیز خواندن سرکاری شاگردانو\n\n(۳۵) در (سرطان) سنه ۱۳۰۱\n\nمطبعه - شرکت رفیق - کابل در باغ علیمردان\n\nشماره چاپ\n\nقیمت د یوی نس (۲) پول"}
{"book": "adl0026", "page": 2, "text": "ترجمه د پښتو په اساس د مجلس عالی حکومتی په قرار داد د قوس په (۳۰)\n\nنظامنامه ۳۶\nدَ خَرْچَوَلو دَ سَرْکَاری مَلْکُونو\n\nپـه (۳۰) د(سرطان) سـنــ۱۳۰۶ــه\n\nپـه مطبعه د «شرکت رفیق» کابل کښی چاپ شويدی\n\nشماره چاپ : ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ (۲۰۰۰)\n\nقیمت د یوی نسخی (۱۷) پول ۰"}
{"book": "adl0026", "page": 3, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0026", "page": 4, "text": "بسم الله الرحمن الرحيم\nنظامنامه د خرڅولو د سرکاری ملکونو\nاول فصل د قاعدی د خرڅولو د سرکار ملکونو\n(۱)- سرکاری ملکونه چه ټکره ټکره له یو جریب\nڅخه تر پنځه جریبه پوری بیل بیل دی په واسطه\nد علاقه دارو او قرية امرا و مجلس د علاقه داری په قسم\nد لیلام د په نقده پیسه خرڅه شی.\n(۲)- هغه سرکاری ملکونه چه زیات له پنځه\nجریبه او په تصرف د دولت کښ وی\nغیر له هغو ځکو څخه چه د مهاجرینو په لاس کښ دی\n\nپه هغه اندازه\nر کڑی ، اوله\nداری حق نشی\n\nنظامنامه خرڅولو د سرکاری اسبابو په مخ کی ده"}
{"book": "adl0026", "page": 5, "text": "۲\nکښ وی ، او نوس ملکونه چه بصورة عمولة\nدعمری نورو خلقوته ورکړی شوی دی\nیا په قرار د رقبو او فرمانو د پادشاهی بخښل\nشوی وی، په قرار د متصفی د بیخونو دپاره\nدکلی اوجریبو دار بونده ملاقه دارکښ په انصاف سره\nجریب اوقیمت کیږی ـ اوسیاهه د هغو په مهر\nاودستخط دهغومیزانوپر مدیریت یا مأموریت د\nمالیه کښ ضبط او ساتله کیږی .\n(س) : باعلان د خرڅولو دهغوملکونو سره له معلو\nدقیمت اوجریبی د هغه ځای د مدیریامأمو\nمالیی له خوابه اجازه د حاکم د هغه ځای پرواسطه\nدهغی علاقه داری چه سرکاری مخکی علاقۀ\nدده کښ وی ـ لپاره دخلقود هغه کلی اونو\nکلیو اخیور اوویشل کیږی چه هر سړی\nخواهش اوخیال د آخستو د هغو ملکو نو لری\nآخندزاده شفیع محمد مکتوب نویس مستوفی قندهار - (۲۰۰۰)\nدبد\nدما\nملکو\nپس\nچه\nدار\nدوا\nتعا\nدار\n(۱۱) : باخـ\nچه\nالفا\nب"}
{"book": "adl0026", "page": 6, "text": "۳\nاداره د مالیئی دهغه ځای ته دور شی اوسم\nله را تلنکی قاعدی سره خریداری دهغو ملکونو\nد وكړی .\n(٤):- هغه سړی چه خواهش دا خستو د سرکاری\nملكونو په نقدی پیسی پاڅه نقدی اوڅه\nپور باندی ، په داتفصیل سره چه لاندی .\nراځی ، وکړی ـ دمیزانود قیمت له مخی په قیمت\nکښ تخفیف ورکاره شی .\nالف: که ټولی پیسی د قیمت دهغی نقدی ورکړی\nلسمه برخه قیمت د هغی څخه کم اخستلی کیږی\nب :- که نیمائی پیسی د قیمت دهغی نقدی او\nنیمائی په مده د یو کال و رسوی، شلمه\nبرخه قیمت دهغی څخه كم اخستل کیږی\nج:-که دریمه برخه د قیمت د هغی نقدی اوله\nدروڅخه دوه برخه ئې په قسطو د کلو ورکوی،"}
{"book": "adl0026", "page": 7, "text": "٤\n\nدیرشمه برخه دهغی ورته تخفیف ورکاو\n(٥):-که په قرار د (۴) مادی څوك د دی ملكونو\nاَخستنکی نه وی، په قسط د پنځوكلو ترلسوکلو\nپوری هر رازی چه حاکم او مدیر د مالی\nدهغه ځای مناسب و وینی خرڅ دکړی\nاو شرعی حجت د واخلی.\n(٦):- رمی د سرکاری ملکونه په خلقو د هغه کلی\nخرڅیږی، که چیری استیدونکی دهغه\nکلی خیال د آخستو نه لری، یابل څوك\nطلنز\nپه قیمت او مقرری قسطونو د هغی کښ دوه\nدے\nاو زیاد والی وکړی او خلق دهغه کلی ئی پریږ\nتورو سړیو باندی خرڅیږی.\n(٧):-هر کله یو سړی یوه محکمه په نقدی پیسی\nیا څه نقدی اوڅه پورباندی خواهش د\nآخستو شکری، او بل سړی په هغه قسم\n\nزیاده\nحق د\nد لوکپ\nکه یود\nاخلی\nوکړی\nسره\nاو سړ\nچه ئی\n(٨):- د سر\nسره\n(٩):- هغه\nملاشه\nد واش\nد مال"}
{"book": "adl0026", "page": 8, "text": "۵\nزیاد والی وکړی : په صورت د قبلو لو کښ\nحق د ړمبنی آخستنکی دی او په وقت د لینو\nدلوکښ ورستنی آخستنکی ته ورکوله کیږی\nکه یو سړی یوه ځمکه په نقدی پیسی باندي\nاخلی، اوبل ئي په قسم د پور سره ورباندي طلب\nوکړی، بالکل خواهش دهغه چه په پور\nسره ئي آخستنکی دی ، وا د نوړیدل شی\nاومبی په هغو سړیو باندی خرڅیږی\nچه قیمت ئي نقد اوپه کم قسط رسوی.\n(۸):- د سرکاری ملك يوه ټکره څوتنه په اتفا\nسره اخستای شی .\n(۹) :- هغه کس چه خواهش دآخستو دیوه ټکره\nملك وكړي خار دار اداره د مالی د هفته\nدواشی او قرار داد دوکړی ۔ د حاکم اودمد\nد مالیئی له خوا نوم دآخستنکی او قیمت دملك\n\nش\nتخفیف وركاه\nد دی ملکونو\nلو تر لسوکلو\nیر د مالی\nڅ دکړی\n\nتر دهغه کلی\nنکی دهغه\nیابل څوك\nهغی کی دو\nه کلی ئی پریږ\n \nدی پیسی\nخواهش د\nهغه قسم"}
{"book": "adl0026", "page": 9, "text": "او صورت د اخستلود هغی د په واسطه دتیه\nداری اعلان شی، تر مدّۀ دیوی میاشتی\nکه بل څوك د ولبی وکړی پمبی اخستنکی یا\nبه ئی قبول کوی یا به ئی پږیږدی - که په دی مدّ\nکښی پکیښی بل اخستنکی پیدا نشی، او پس له\nهغه په هر څومره پیسه چه بل څوك اخستنکی\nدهغی ځمکی شی، ورته نه ورکاوله کیږی او د\nحاکم او د مدیر د مالیّی له خوا خط د تصرّف\nد ځمکی ورته ورکاوه او ملك د ده په تصرف\nکښی کیږی .\n(١٠):- لپاره د خرڅولو د سرکاری ملکونو پر ولایتو\nاو حکومتيو کښی نائب الحكومکان او اعلی او\nلوی حاکمان د اعلیحضرت پادشاهی له خوا\n« وكيل بالتوكيل » دی او دوی به له خپلو\nخوا څخه بل وكيل نیسی او شرعی قباله به اخستنکی\n\nاداره د\nله واتله\nدو =\n(٤) :- هغه م\nملکونو\nپور باندی\nراشی ،\nکښي تخفي\nالف :- كـ\nلَ\nب :- كه\nي\nبر\nج :- كه\nدو"}
{"book": "adl0026", "page": 10, "text": "صورة عهد\nشوی وی\nد شاهی خپلی\nپینځو سو دیا شاهی\nصاف سره\nد هغه په مهر\nیا ماموریت د\nکیږی .\nسره له معلو مول\nمدیر یا ما مور\nهغه ځای په وا سطه\nڅکی علا قه\nهغه کلی اونو\nچی هر سړی\nغو ملکو نو کښی\n\n(دغه ماده د شورا عالی د دولت په کښی تنقیح شوی دی قیمت (۲۰۰۰) افغانی دی)\n\nد سرکاری ملکوته ورکوی ۔ حاکم او مدّ\nد مالیی سیاهه د جریبی او قیمت د سرکاری\nملکونو چه پر واسطه د هیئت انو قیمت کیږی ، ټول\nپس له تامیدلو د هیئتی او هر څومره ملکونو\nچه خوښیږی بیل بیل صورت د خرڅولو او نوم\nد آخستنکی پَکښی به ئی اداره د هغه مستوفی\nد ولایت یا اعلیٰ حکومتی تہ لیږی چه دی ورپوری\nتعلق لری او هداسی مستوفیان او اعلیٰ سررشته\nداران به هم د هغه رپوت وزارت مالیه لری ته\n(۱۱) ۔ آخستنکی د سرکاری ملکونو دا آخستی شو\nملکی خپلی پہ قرار د دی لاندی شرطونو هرکله\nچه وغواړی خرڅولای شی، او هر څومره چنکه و کری دخپل ترکی -\nالف:- که پر نقدی پیسی سره ئی خرڅی کړی د\nسرکاری حق به هو ځای نقدی ورکوی .\nب :- کہ پر قسط ئی خرڅی کړی د سرکار دحق به"}
{"book": "adl0026", "page": 11, "text": "۸\nضامن ورکوی\nج :- که ضامن نشی ورکولای په هغه اندازه\nچه پیسه ئی رسپلی وی خرڅه وکړی ، اوله\nهغه ځخه پاتی تررسولو د سرکاری حق نشی\nخرڅولای .\nنظامنامه\nاول فصل\n(۱):- سرکاری\nځمکه تر پلور\nعلاقه دارو او قا\nد لیلام\n(۲):- هغه سر\nجریبه\nغیر له هذ"}
{"book": "adl0026", "page": 12, "text": "۹\n(دویم فصل په باب دهم)\nملکونو چه د مهاجرو او نورو خلقو په لاس\nکښ وی\n(۱۲):- هغه سرکاری ملکونه چه مهاجرو او ناقلینو ته\n[چه له یو ځای نه بل ځای کښ استوکنه اختیا\nکړی] ورکړی شوی وی یا پس له دینه ورکول\nکیږی ، په قرار د پلوان شريك د له هغونه متآ\nواخسته شی.\n(۱۳):- هغه ملکونه چه مهاجرو ته ورکړی شویوی یا\nورکول کیږی په قسم د ملکیت دی ، که بوله دوه\nڅخه مړ شی دغه ملکونه د هغو ورثی ته ورکول\nکیږی که چیری د وی تر شلو کلوپو\nپلیسی په خاوره د افغانستان کښ استوکنه\nوکړی ، دغه ملکونه چه د دوی په لاس کښ وی\n\nاعلی حکومتیو\nد دائر و د حکو\nسلی بیان\nکیږی !\nی نظامنامی"}
{"book": "adl0026", "page": 13, "text": "۱۰\nخرڅولای ئى شی.\n(١٤) :- کہ مهاجران او ناقلین لاړشی، هغه ځمکی چه\nدوی تہ ورکړی شویدی بیرتہ د دولت تصرف\nتہ راځی ۔ اوبل څوك پہ ځمکو د مهاجرانو ا وناقلینو\nکښ تصرف نشی کولای.\n(١٥) :- هغه ځمکی چه پہ قرار د رقم او فرمانو د پخوانی\nپادشاهانو، خلقوتہ پہ قسم د بخشش او ملکیت\nور کړی شوی وی او پہ تصرف کښ د\nدوی دی ، بیرتہ نہ آخستلى كیږی،\nاولہ قیدھ د د فترو د خالصى او د ضبطى\nڅخہ دوو ښیتلى شی، مگر مالیہ د دی رسم لہ\nمخلوقات د دی شی نه دی چه مالیه تسلیم کڑی شند کانی قید او طرح دی\nپلو او شريك سره په اداره د مالیئ کښ دو لت\nته ورکړی.\n(١٦) :- پاره د هغو نفریو چه د اعلیحضرت\nله خوا خخه ځمکی په قسم د بخشش ورکړی\n\nسره\nد دو\nپس ل\nخپلو\n(٢٥) :- هغ\nله خ\nچه د\nپه وا\nاو نو\nولين\nله و\nپه ح\nد با\nدر\nخو"}
{"book": "adl0026", "page": 14, "text": "۱۱\n\nشوی وی ، د دوی خپل ملك دى ، او\nداسی شان ملکونه د له قبله د دفتر\nد خالصی او د ضبطی څخه وویستل شی او\nمالیته د دو د په اداره د مالیی کښ دخل\nاو واخسته شی .\n(۱۷):- هغه ملکو نو چه خلقو د یوه کلی یا یوازی\nیوه یوه سړی په قسم د عمری له دولت\nڅخه آخستی وی، د دوی له لاسه نه ویستل\nکیږی ، مګر د دی جميع د د پلوان شريك له\nمالئی سره نسبت ورکړشی که په جمع کښ کمته\nد دولت وی ، له مخی دجمع ، او کرند له قراره د مالیته\nد پلوان شريك محصول د دی د په دفتر کښ جمع\nواخست شی !\n(۱۸):- که بعضی سمی و خرابه او ناکره ملکونه آباد\nاو جوړ کیږی یا پس له دينه ئی جوړ کړی"}
{"book": "adl0026", "page": 15, "text": "۱۲\nمالیه دهغو همرد چه پخواله دینه بست\nشوی دی پر همغی اندازه، او هرڅه چه نوی\nابادی کړی دحاصل له مخی هرڅومره چه\nحاکم دوقت بست وتړی، پس له لیدلو د\nمجلس د مشوری د هغه ځای دورکړی،\nداسی ملکونه بیرته نه اخستل شی، دا\nملکونه هر چاچه آباد کړی دی حق د\nملکیت د هغو لری!\n(۱۹): ملکونه دخالصی درعیتی چه په منځ د\nخلقوکښ اخستل اوڅرڅول لری او دکو\nقباله دهغولری په جمله د سرکاري ملکو نو کښ نشمېرل\nکیږی او په خرڅولرکښ نه‌واځی.\n(۲۰): هغه کسان چه په واسطه دمجر میت او گناه،\nد حکومت له خوا فراری توپ څه معافیږی،\nکه په وقت د فرارید و محتکی د دوی په قید وضبط\n\nکښ د\nد دو\nپوښت\nوی پ\nحاد\nاوله\nدپه\n(۲۱): هغه\nعمره\nدهی\nپه ق\nداراد\nراشی\nاعلمی\nلاس"}
{"book": "adl0026", "page": 16, "text": "۱۳\n\nکښ داخلی وی او دا ضبطی په سبب دباقی دهی\nد دولت نه وی له یوه حبیب شخه تر ووه حصه\nپوری مخکی ددوی چه په ضبط د دولت کښ\nوی په قرار د حکمنامی د نائب الحکو مکنو علام\nحاکمانو دوی لره بیرته ورکولی\nاو له قید ه د ضبطی څخه ویستلی او مالیه دهی\nد په دفتر کښ داخل کری.\n(۲۱) :هغه ملکونه چه له جمله د سرکاری مملو خلقو څخه وی او\nعمری په عهده آخستی دی، او په سبب دباقی\nدهی او خیانت دولت ضبط کری نه وی، او\nپه قرار د نورو مادو د نظامنامی دخرڅولو دمحکو\nدارازی ملکونو په جمله د خرڅشو یو مملو کښ\nراشی یا په هدی دوه درو کلو د سلطنت د\nاعلیحضرت د پادشاهی کښ ددی د خبتن له\nلاس او تصرف شخه ویستلی او خرڅ شوی ، یا چا ته"}
{"book": "adl0026", "page": 17, "text": "١٤\n\nشوی و\nداسی\nد خالص\nمالية\nاو واخی\n(١٧) - هغه د\nیوه یو\nڅخه اخ\nکیر\nمالئی\nد دولت\nد پلوان\nواخس\n(١٨) --که بعض\nاو جور\n\nبښلی شوی وی ـ په عوض د هغو کښی له نورو\nسرکاری مخکو څخه چه د هځکی نه نژدی وی\nهغو ته ورکوله کیږی .\n(٢٢) - هغو کسانو ته چه له حضوره د اعلیحضرت څخه ملکو\nبښل او ورکول کیږی یا ضبطی مخکی دوہے\nبیرته ورکولی کیږی تر دوه کلو پوری\nد دوی مالیه رعايتًا نیمائی د پلوان شریک\nواخسته شی او په دریم کال کښی پوره او سالم\nپلوان شريك سره دور كیږی !\n(٢٣) - هغه کسان چه قسط واخستی شوی سرکاری\nملکونو خپل په مقررې وعده کښی ونه رسو\nهغه پاتی شوی پیسه د قسطونو سره له دُوهَ\nروپی په تومن باندی جرمانه له دوی څخه ا\nاو په خزانی کښی تحویلویږی!\n(٢٤) - هغه مخکی چه ورثی د شهید انوته په قسم ده.\nبخشلو"}
{"book": "adl0026", "page": 18, "text": "۱۵\nسره ورکړی شوی دی تر وقته د لږیدلو\nد دوی ، وصی د هغو مخکی د دُوی نشی خرڅولا\nپس له عقیل و څخه پخپله دوی په خرڅولو د محکو\nخپلو کښ اجازه لری .\n(۲۵):- هغه ملکونه یا سرکاری شیان چه د حکو\nله خوا خرڅ یا لیلام کیږی - ضروری\nچه منسوبه دائره دهغه اعلان د دی د خرڅولو\nپه ولایت د کابل رسی په وزارتوا ومستقله دائر\nاو نورو دائروته لپاره د خبریدل د کاردارا\nولیږی ، برسیره په دا باندی تر شا د اعلان\nله وکیلانود مجلس مشوره دولایت څخه\nبه خط د باخبری او پوهیدلو آخلی- اولپاره\nد باخبری او پوهیدلو د خلق دا اعلانونه\nد ریاست بلدیه له خوا مخصوصی ځایو کښ\nځوړند ، او پس له تیریدلو د مقرّری وعدۀ\n\nنظامنامۀ فروش املاک سرکاری طبع مطبعۀ عنایت ماشینخانۀ کابل طبع و د\n\nخه محکی چه\nد ولت تصرّ\nعوانو او ناقلینو\n\nانود مینی\nاو ملکیت\nف کښ د\nکیږی،\nو د ضبطی\nدی رسم له\nائی کښ د لبت دو\n\nاعلحضرت\nل ورکړی"}
{"book": "adl0026", "page": 19, "text": "١٦\n\nبه خرڅيږی ، په نورو ولايتو او اعلی حکومتيو\nمتې\nکښ پس له اطلاع او باخبری د دائرو د حکو\nد هغه ځای سم له دی پاس بیلی بیلی بیان\nشوی قاعدو سره اجراء کيږی !\nپه اجراء د حكمو د مادو ، د دی نظامنامی\nوزارۀ مالیه مسئول او مکلف دی\n\nنظامنامه نمبر ۳ با زيك سنه ١٣٣٤ مجليه صفحه بندى - تعدد طبع ١\n\nد)\nملكون\n(۱۲) :- هغه مـ\nچه له ا\nكړی\nکيږی .\nواخيس\n(۱۳): هغه\nو سرکارا\nڅخه مر\nكيږ\nپلیسی\nوکړی ،"}
{"book": "adl0026", "page": 20, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0026", "page": 21, "text": "درش\nپہ (٣٠)\nپ مطبعہ\nشماره چها\n\nرقم کننده این عریضه سید محمد حسن مدیر حبیب الاطفال تاریخ غره شہر رجب ١٣٣٠"}