نظامنامه
اداره پستخانها
در حق مکتوبها
مطبعه حروف دارالسلطنه کابل
طبع شد


نظامنامه
اداره مسکینات
پہ (۲۰) د (عقرب) سنه ۱۳۰۶
مطبعه د شرکت رفیق» ماشینخانه کابل کښی
چاپ شویده
شماره چهار
(۰) ۵ پول
قیمت ----------------------------------- د یو جلد (۵) پول


بسم الله الرحمن الرحيم
نظامنامه و آدام د مسكينانو
قاعده، لپاره د نفقه ورکول او گذران د هغو کسانو چيرته
پيدا كولو د نفقې خپلو څخه په سبب د لرلو د مرضوا
او علتونو يا په واسطه د زوړتوب عاجزی او هوس په
شهر کښی د كابل او په نورو مركز و د نائبالحكومو
او اعلی او لويو حكومتييو کښى په گدائي سره مشغول دي
سم له واتلنكی مادوسره د دوي دگذران د ساتنی
تدبيرونه كاوه شی چه دگدائی له تکلیف
څخه خلاص شی.
(٢) هغه کسان چه گدائی دځان لپاره كسب مقررکړیدی

خطا
سان
گدائی
واړه
په اس
د معين
په دو
تقسيمير
(٧) هغه
مجبو
(الف)
(ب)
(ج)
(د) يه
(ه) ذ


۳

يا له هغو سړیو څخه دی چه په سبب د هغه علتونو چه
(۱) ماده کښي روښانه بیان سویدی ناچاره ګدائی
او سوال اختیار کړیدی! یا خوهغه یله ګرد او
سست و بیکاره نفر یو څخه دی چه له خپلوی همتی او سستے
لحی بل کارته نه وړاندی کیږی، او ګدائی دځان
لپاره کسب او کارګڼی او له دی درك نه دخپل دځان
ساتنه او ګذران کوی ۔ مأمورین د پولیس به دټولو
(شهره)
ګدائی ګرو سړیو که ښځی یا ښځی ، نوم او پيژاندل
او مینه او احوال او کیفیت د دوی تحقیق کوی اولیکی
به ئی ـ او بیلول دجوړ، او قابل دکار سړیو او دمرض
او رنځور او نا توانه نارینه د دوی به قوماندان دكوتوال
او د ښځو د دوی به دقوماندانانو دكوتوالی کښی یا یوه
ښځه چه قوماندانان د کوتوالی ته نژدی وی ، اوکه
قوماندانانو ښځه او خپلوانه نه درلود له یوه ښځه
چه قوماندان ئی غوره او معلومه کړي ښي به پاتا


٤
د دوي کښ به داسی شان رفتار کيږي چه
لاندی راځی:-
(٣):- هغه سړی چه سره له نه درلوده د داسی عذر
او علتونو چه منع کونکی د دوی د پيدا کولو د نفقی و
ګڼلئ ئ ځان ته کسب ګرځولی وی - که چيری د
بلوغ له کلو څخه تير وی او کار کولای شی، د پوليس
د مامورينوله خوا څخه خپله ودوی ته تنبيه او
باخبری ورکاوله کيږی اوله دوی څخه خط خستر
کيږی چه يوه واکسب او کار ځانته اختيار
کړی - او که وړه کی وی چه بلوغ ته نه و
رسيدلی اولياء اوغټانو ته د دوی سپارل
کيږی، اوله هغو څخه به داسی خط اخسته
کيږی، چه دوی به مکتبو کښ داخل،
يا په نورو روا کارو کښ مشغول کړی - هر کله که
والی او اختيار داری نه درلوده، دحکومت از خوا

(٤):- ه
زی
کا
کیر
او
د
دا
په
هغ
کيږ
مح
قود


کیږی چه
د داسی ضرو
کولو د نفعی و
له چیری د
ی شی، د پولیس
ته تنبیه او
څخه خط خستل
خانته احتیا
بلوغ ته نه و
ی سپارل
خط اخسته
ښ داخل
ږی ـ هر کله که
د حکومت لخوا

۵
پردی شخص سم له قانون د یتیمانو سره که انجلی وی يا هلك
د دوی اداره کوله شی!
(٤) په هغه چوپړ سړی چه پر اندامو روغ وی او سم له
(۳) مادی سره له ګدائی ځنی منع ، او په کولو د مزدورۍ
کار او کسب د دوی باندی امر شویی هر کله چه پر کال
کښ له اوله دحمل څخه او په نائب الحكومگيو او اعلى
اولوی حكومتیو کښ تراوله د ثور ۱۳۰۳ ليا په كولو د
ګدائی ولیدل شی په تعزیری جزا د قوماندانۍ
د کوتوالی له خوا ښه مجازات مومی - او پس له هغه تار
په کارو د سړک او په نورو کارو په شان د
هغه مقرره او تنخواه د هغه کار دوی ته ورکول
کیږی او ښځی په شفاخانه د ښځو یا په نورو کارخانو
د ښځو یا په بل هسی کار کښ چه د ښځو لپا
مخصوص دی یا په مزدوری دکورو کښ چه د
قوماندان له خوانه خبر او اعلان کیږی


٦
اوله قوماندانی څخه ئی وغواړی- مقرر ییږی او
په هغه مزدورۍ باندی پخپلی ورځی د ژوندانه
تیره‌وی!
(٥) :- هغه نفری چه په قرار د څلورمی (٤) مادی دحکو
له خوا څخه په کار مشغولیږی - که بیایوښه کسب
ځانته پیدا کړي- پس له اجازه ورکولو د هغی
دائری چه دوی هلته مقرردی، کولای شی
چه په هغه کارسره مشغول اوله هغه
کسب نه خپل ګذران وکړی!
(٦) :- هغه کسان چه په دی درجه شرعتی او عیب ناکه
وی چه پخپله په پیدا کولو دنفقی د ځان
قدرة او توان نه لری کی دوی داسی نژدی
قوم ولری چه دوی ساتلی شی- د دوی قوم ته
اوکه نه د دوی دکوڅی او دکلی خلقوته سپارل
کیږی- اوله هغونه پر موجب د (۳) ما
یا
۱)
او
س
لـ خـ
پـ
کـلـ
او مـ
بـه یـ
او سـ
اود
شخه
قوما
چه


٧

خط اخسته کیږی چه د دوی دکذران
ساتنه وکړی او وروستی له دینه دوی
کذاڼی ته پری نږدی - که چیری په برخه د یو
واړه کلی او کوڅه زیات له یو شخصه د رسیدگی
په استیذ انکوددی کلی او کوڅه با ندی ساتنه
د معیشت او گذ ران د دوی تکلیف شی،
په دوه دریو یوبل سره نژدی کلیو او کوڅو باند
تقسیمیږی .
(٧): هغه نژدی قوم چه شرعا په ورکولو د نفقې
مجبوردی :-
(الف): میړه په ښځه باندی بی له شریکی!
(ب):- پلار په و روڼو میندو چلو باندی بی شریک
(ج) :- زوی په پلار او مور او نیکونه او نیا کانو بند
(د) بنښ وی او لور په مور او پلار.
(هـ) :- ذو رحم محرم چه خور، ورور ،ماما،کاکا،


۸

ترور، توری، نوسی، کڑوسی، وراره، خوریزه
دی. لپاره د نورحم محرم خپل په سلب د
ورکی توپ او یا ځکه توپ یا چه شل او روغلی
وی، په اندازه د میراث.

(۸): پیدا کول د معیشت اولذران د دی سړی
چه په دغه دنژدی قوم د دوی یا په غاړه د خلقو
دکوڅی او د کلی ایشودل کیږی، په ادنی درجه داسی
چه لاندی معلومیږی، مقرر دی:-
(الف): خوراک همغسی چه د غریبانو د هغه کلی یا کوڅی
(ب): پوشاک په کال کښی یوه جوړه د اوږی جامعی
او یوه جوړه د ژمی، او یوه پریسان.

(۹): د کلی او د کوڅی خلق سر رشته داران او وکیلان
د خوراک د دی نفریی په واسطه د ملا امام د
کوڅی یا دکلی یا په واسطه د یو کس سپین ږیری چه د دوی
له خپل منځ څخه غوره کوی او په مرکز ایښی


۹
قوماندان دکوتوالی ته او په کلیو کښی ئې علاقه داْ
ته ئې وروښیئ کیږی، او صورت د ټولول او پیدا کولو
دهغه د نفریو د استعداد او د توان له مخی په قسم
د نوبت یا به ئې میاشت په میاشت ورکوی هغه
ملا امام یا سپین ږیری چه پخپله دکلی یا دکوڅی
خلق ئې غوره کوی، جوابده د رسولود خوراک او
پوښاک د دی نفریو پېژندلی کیږی ـ که دا ملا امام
یا سپین ږیری بدل کړی، د دی عوض د قوماندان
یا علاقه داری ته وروښئی .

(۱۰):ـ هغه علتی او عیبناک سړی چه نژدی قوم
نه لری او ځای داستوګنه د دوی هم معلوم
نه شی، قوماندان د کوتوالی په هغه ځای کښی
چه دوی لره معلوم شویدی ټول به جمع کوی،
او تر هغه وقت پوری چه د اداره د مساکین ته
ولیږل شی، دولت هغو لره خوراکه ورکوی، او که

د نفوسو د احصائیه دارة مساکین ته (اوا د یوه د نفرو شمیره ټول معلوم دی )


(۲۶):لپاره د
ددو په
قوماندان
(۲۷): په وقت
ترخلو -
چه دغه
ددګوی
کیږی څو
دا مسک
دخوراک
(۲۸): پس له اج
دنائب الحک
هر سړی
پاس قاع
(۲۹): په اجراات
مورخه

۱۰
بعض سړی تر هغه پوری ذمه بردار در ساسنه
اوګذدان ددوی شی دکوتوالی دتوماند اری اخوا
پلیسه د خرمی ددوی هغو ته ور کول کیږی.
(۱۱) : په شهر د مزار شریف کښ چه متبرک زیارت دی
او هم هوا د ده معتدله او برایره دی او په طبیعت
دهغه کسانو چه په تاو ده یا پاره ملکو کښ استوکنه
لری یورنک جوړښت کوی ځای داستوکنی دبی سیلی
او علینا که مسکینانو معین شویدی ، اوټول دا
شان نفری پر میاشت دجوزا د هر کال کښ له
ښهره دکابل او له نورو ښهر د نائب الحكومګیو
اواعلیٰ او لويو حکومتیو څخه هغی خواته لیږل کیږی!
(۱۲):-پر مزار شریف کښ یوه ډیره اندازه ځمکه ددی نفریو
لپاره معلومه شویدی، او یو مخصوص کار دار لری
اوټول حاجتونه ددی نفریو له حاصلاتو دهغی
مکی څخه تامین او پوره کیږی او څه نقد
نظردیه ګوښته ورته مکاره لمبر سواره محمد آباد طبع ...


لارديديرين
نائب الحكو
نوالد خويد
له د مزار
تلو د دوی
د د دوي
ه ،، د نزا
قومانداناً
حمله داویی
(۱۸)
كالى حدد
لی او نوره
ا سره په
این شمه
هم ددولت له لوری هغی اداری ته امداد او ور کوله
(۱۳): دجای د استوګنی ددی نفریو چه په مزار کښ معلومیږی
لپاره د نارینو به خانته او لپاره د ښخو به خانته بیل بیل
او د هغو مریضانو لپاره چه مرض د دوی نوروکسانو ته
رسوی بیل به معلومیږی !
کاوی
(١٤) : علاج اودارو د دی نفریو په خاصی شفا خانی د د وکښ
(۱۵) : فعل خرخونو د خوراك او پوشاك ددی نفریو په مسالی کشن
د مزار کښ پر واسطه د مخصوص کاردار د هغه وركون
كيږی اوس رشته د محصولونو د هغه لکه دخمکو
حاصلات او نور شیان بر همه همه غه مامور کوی ، الله
مامور سره به یوتن سرکاتب او په قدر د ضرورت سره
كاتب او نور کا ریکر سری همه موجود وی .
(١٦) : خوراك د دی نفر یود ورخی له خوا دوروی او شورها
او د شپي له مخي په هره هفته کښ دری شپی شومروا
او دری شپي شولی او یوه شپه سالن اوصبا با د کینین


۱۲

چی سوه له نینی په دوي ورکاوه شی
(۱۷) دپاره دهغو رنځورانو چه په ځای کښ پروت وی
په قراردهغی سررشتی سره چه ډاکترئ ورکوی،
تروقته د رغید و پوری پاریزانه ورکاوله شی .
(۱۸):- پوښاک او جامه د دوی په هر کال کښ دوه جوړه
دکرباس او يوه داوُږی کُرتی او يو د ژمی واسکټ
اوکرتی اودوه جوړه پڼی او د ډنډلی ورکاولی کیږی
اوهرپنځه لس ورځی کښ کالی د دوی پریول،
اوونځل كيږی.
(۱۹) : - دپاره داغوستلود شپی ددوی په دوه کلوکښ
یوه برستن او یو پوستین او يوه نيالی او يوبالښت له
كرباسه وركا ول كيږی او تول پوښاک ددو
به د وطنی ټکری څخه وی .
(۲۰) : - هركله چه مقرره مدة کښ د دوی دځان اوملا
کالی نوی ورکول كيږی دځان او د ملاستی زاړه

:- (۲۱)
د
د
(۲۲) : - کـ
د
د
او
د
دد
او
(۲۳) : یا
اوبـ
بری
څخـ


۱۳
د د وی به کار د ارد مساکین خانه سره ده
(۳۱):- حساب د خرڅ او د محصولو د اداری به سهنګا
د اداری جوله وی ، اوخپله به ئی اداره دخا
د مستوفیت د مزار ته سپاری .
(۳۲):- که نژدی قومه دی مسکینانو چه « مساکین خانه»
د مزار کښ کیږل کیږی پیدا شی او یا خانی
د کلی یا دکوڅی ذمّه وارد ساتنه او د معیشت
او ګذران د بعضی شی اوپه قرار د(۶) ماده
خط د ذمه واری د ساتنه او د معیشت او د ګذران
د دوی ورکړی هغه نفر له مساکین خانه نه بهر
او هغو باندی سپارل کیږی .
(۳۳):- نائب الحکومه د مزار په کال کښ د وه ځلی پلټنه
او با خبری د احوال د دی نفریو به ضرور کوی او
برسیره پر داباندی په محتاغو وقتو کښ هم تر
څلور ځلی پلټنه کولای شی!


(٢٤) : په هغه سړی کی سم لپاس قاعد وسره لازم دیږین
د« مساکین خانه » د مزار شی نائب الحکو
اوا علي اولوى حاکمان دهغه ځای پخوا له خوښيې
ددوی، د سمی یود شما رو نائب الحکومه د مزار
ته خبر وركوی څوچه پخواله له ورتلو د دوی
څخه سر رشته د ځای د استوګنه ددویئی
کړی وی !
(٢٥): لپاره دهغو نفریو چه «مساکین خانه » دمزار
ته لیږل کیږی دهغه ځای د کوتوالی د قوماندانان
له خوا سمی ی په سر یوه یوه جوړه مکمله داوی
جامی سره له خولی او پښواو د ملاستی کالی چه (۱۹)
قاعد ه کښ معلوم شویدی ورکوی به ئی اونوره
پوښاک د دوی برسم له همغی قاعدی سره په
مزار کښ له ماموریت د اداری د مساکین څخه
تیاریږی.
(۱۳) : شـ
پاره
اود
رس
(١٤) : عله
(۱۵): تحدا
د مژ
حاص
مامو
كاتب
(١٦): خود
او دش
اودی


۱۵

(۲۶) د پاره د باجګیر او سوردی نفری سمی پر سه یوه کراهی اس او پاره دخوراک
د دوی په لاره کښی شی په هره منزل کښی یوه پرچه د هغه ځای د کوتوالی
قوماندانانو ته بيا خوار رسول کیږی .
(۲۷) په هر وقت خوښی د ذکر شوی قوماندان شی د هغه ځای دوه کسان څه
تر څلورو پوري سپاهیان نوکرانو د کوتوالی له دوسره مقرر وی خط
چه دغه کښی نوموړ مسکینانو سره د ځاي استوګنی او بیاموندلو
دګدی پاره نائب الحكومه د مزاري په واسطه دګسپرو په بول
کښی څه کار دار دی مساکین نما په قلمی د هغه خط
دا مسکینان په مساکینخانه کښی داخل کړی ساتنه او سرشته
د خوراک دلاره د مسکینانو په ذمه د سپرو د کوتوالی دی
(۲۸) پس له اخیستلو د دی لائحې په شهر د کابل او نورو ښهرو دمرکزو
دنائب الحكومګيو او اعلی او لویو حکومتیو کښ ګدائی موقوفه دی
هر چي ګدائی کوی د پولیس له خوا په ګرفتار او په حق د هغه کښي سم له
پاس قاعدی سره کار کیږی .
(۲۹) په اجرا د برابره ول د مادو د دی لائحى وزارت داخليې ته کښو
مورخه د (۸) د (دلو) ۱۳۳۱


قومانا
ته ئی ږ
دهغه
دنویت
ملا ام
خلق ئی
پوبنا ا
پاسیه
یا علاق
(۱۰)-: هغه
نه لری
نه شی
چه دو
او ترهـ
ولیبل

نقصنمه به اداره کی سرد (و) بجبر احمد قولو د پاره ده