{"book": "adl0022", "page": 1, "text": "نظامنامه\nاداره پستخانها\nدر حق مکتوبها\nمطبعه حروف دارالسلطنه کابل\nطبع شد"}
{"book": "adl0022", "page": 2, "text": "نظامنامه\nاداره مسکینات\nپہ (۲۰) د (عقرب) سنه ۱۳۰۶\nمطبعه د شرکت رفیق» ماشینخانه کابل کښی\nچاپ شویده\nشماره چهار\n(۰) ۵ پول\nقیمت ----------------------------------- د یو جلد (۵) پول"}
{"book": "adl0022", "page": 3, "text": "بسم الله الرحمن الرحيم\nنظامنامه و آدام د مسكينانو\nقاعده، لپاره د نفقه ورکول او گذران د هغو کسانو چيرته\nپيدا كولو د نفقې خپلو څخه په سبب د لرلو د مرضوا\nاو علتونو يا په واسطه د زوړتوب عاجزی او هوس په\nشهر کښی د كابل او په نورو مركز و د نائبالحكومو\nاو اعلی او لويو حكومتييو کښى په گدائي سره مشغول دي\nسم له واتلنكی مادوسره د دوي دگذران د ساتنی\nتدبيرونه كاوه شی چه دگدائی له تکلیف\nڅخه خلاص شی.\n(٢) هغه کسان چه گدائی دځان لپاره كسب مقررکړیدی\n\nخطا\nسان\nگدائی\nواړه\nپه اس\nد معين\nپه دو\nتقسيمير\n(٧) هغه\nمجبو\n(الف)\n(ب)\n(ج)\n(د) يه\n(ه) ذ"}
{"book": "adl0022", "page": 4, "text": "۳\n\nيا له هغو سړیو څخه دی چه په سبب د هغه علتونو چه\n(۱) ماده کښي روښانه بیان سویدی ناچاره ګدائی\nاو سوال اختیار کړیدی! یا خوهغه یله ګرد او\nسست و بیکاره نفر یو څخه دی چه له خپلوی همتی او سستے\nلحی بل کارته نه وړاندی کیږی، او ګدائی دځان\nلپاره کسب او کارګڼی او له دی درك نه دخپل دځان\nساتنه او ګذران کوی ۔ مأمورین د پولیس به دټولو\n(شهره)\nګدائی ګرو سړیو که ښځی یا ښځی ، نوم او پيژاندل\nاو مینه او احوال او کیفیت د دوی تحقیق کوی اولیکی\nبه ئی ـ او بیلول دجوړ، او قابل دکار سړیو او دمرض\nاو رنځور او نا توانه نارینه د دوی به قوماندان دكوتوال\nاو د ښځو د دوی به دقوماندانانو دكوتوالی کښی یا یوه\nښځه چه قوماندانان د کوتوالی ته نژدی وی ، اوکه\nقوماندانانو ښځه او خپلوانه نه درلود له یوه ښځه\nچه قوماندان ئی غوره او معلومه کړي ښي به پاتا"}
{"book": "adl0022", "page": 5, "text": "٤\nد دوي کښ به داسی شان رفتار کيږي چه\nلاندی راځی:-\n(٣):- هغه سړی چه سره له نه درلوده د داسی عذر\nاو علتونو چه منع کونکی د دوی د پيدا کولو د نفقی و\nګڼلئ ئ ځان ته کسب ګرځولی وی - که چيری د\nبلوغ له کلو څخه تير وی او کار کولای شی، د پوليس\nد مامورينوله خوا څخه خپله ودوی ته تنبيه او\nباخبری ورکاوله کيږی اوله دوی څخه خط خستر\nکيږی چه يوه واکسب او کار ځانته اختيار\nکړی - او که وړه کی وی چه بلوغ ته نه و\nرسيدلی اولياء اوغټانو ته د دوی سپارل\nکيږی، اوله هغو څخه به داسی خط اخسته\nکيږی، چه دوی به مکتبو کښ داخل،\nيا په نورو روا کارو کښ مشغول کړی - هر کله که\nوالی او اختيار داری نه درلوده، دحکومت از خوا\n\n(٤):- ه\nزی\nکا\nکیر\nاو\nد\nدا\nپه\nهغ\nکيږ\nمح\nقود"}
{"book": "adl0022", "page": 6, "text": "کیږی چه\nد داسی ضرو\nکولو د نفعی و\nله چیری د\nی شی، د پولیس\nته تنبیه او\nڅخه خط خستل\nخانته احتیا\nبلوغ ته نه و\nی سپارل\nخط اخسته\nښ داخل\nږی ـ هر کله که\nد حکومت لخوا\n\n۵\nپردی شخص سم له قانون د یتیمانو سره که انجلی وی يا هلك\nد دوی اداره کوله شی!\n(٤) په هغه چوپړ سړی چه پر اندامو روغ وی او سم له\n(۳) مادی سره له ګدائی ځنی منع ، او په کولو د مزدورۍ\nکار او کسب د دوی باندی امر شویی هر کله چه پر کال\nکښ له اوله دحمل څخه او په نائب الحكومگيو او اعلى\nاولوی حكومتیو کښ تراوله د ثور ۱۳۰۳ ليا په كولو د\nګدائی ولیدل شی په تعزیری جزا د قوماندانۍ\nد کوتوالی له خوا ښه مجازات مومی - او پس له هغه تار\nپه کارو د سړک او په نورو کارو په شان د\nهغه مقرره او تنخواه د هغه کار دوی ته ورکول\nکیږی او ښځی په شفاخانه د ښځو یا په نورو کارخانو\nد ښځو یا په بل هسی کار کښ چه د ښځو لپا\nمخصوص دی یا په مزدوری دکورو کښ چه د\nقوماندان له خوانه خبر او اعلان کیږی"}
{"book": "adl0022", "page": 7, "text": "٦\nاوله قوماندانی څخه ئی وغواړی- مقرر ییږی او\nپه هغه مزدورۍ باندی پخپلی ورځی د ژوندانه\nتیره‌وی!\n(٥) :- هغه نفری چه په قرار د څلورمی (٤) مادی دحکو\nله خوا څخه په کار مشغولیږی - که بیایوښه کسب\nځانته پیدا کړي- پس له اجازه ورکولو د هغی\nدائری چه دوی هلته مقرردی، کولای شی\nچه په هغه کارسره مشغول اوله هغه\nکسب نه خپل ګذران وکړی!\n(٦) :- هغه کسان چه په دی درجه شرعتی او عیب ناکه\nوی چه پخپله په پیدا کولو دنفقی د ځان\nقدرة او توان نه لری کی دوی داسی نژدی\nقوم ولری چه دوی ساتلی شی- د دوی قوم ته\nاوکه نه د دوی دکوڅی او دکلی خلقوته سپارل\nکیږی- اوله هغونه پر موجب د (۳) ما\nیا\n۱)\nاو\nس\nلـ خـ\nپـ\nکـلـ\nاو مـ\nبـه یـ\nاو سـ\nاود\nشخه\nقوما\nچه"}
{"book": "adl0022", "page": 8, "text": "٧\n\nخط اخسته کیږی چه د دوی دکذران\nساتنه وکړی او وروستی له دینه دوی\nکذاڼی ته پری نږدی - که چیری په برخه د یو\nواړه کلی او کوڅه زیات له یو شخصه د رسیدگی\nپه استیذ انکوددی کلی او کوڅه با ندی ساتنه\nد معیشت او گذ ران د دوی تکلیف شی،\nپه دوه دریو یوبل سره نژدی کلیو او کوڅو باند\nتقسیمیږی .\n(٧): هغه نژدی قوم چه شرعا په ورکولو د نفقې\nمجبوردی :-\n(الف): میړه په ښځه باندی بی له شریکی!\n(ب):- پلار په و روڼو میندو چلو باندی بی شریک\n(ج) :- زوی په پلار او مور او نیکونه او نیا کانو بند\n(د) بنښ وی او لور په مور او پلار.\n(هـ) :- ذو رحم محرم چه خور، ورور ،ماما،کاکا،"}
{"book": "adl0022", "page": 9, "text": "۸\n\nترور، توری، نوسی، کڑوسی، وراره، خوریزه\nدی. لپاره د نورحم محرم خپل په سلب د\nورکی توپ او یا ځکه توپ یا چه شل او روغلی\nوی، په اندازه د میراث.\n\n(۸): پیدا کول د معیشت اولذران د دی سړی\nچه په دغه دنژدی قوم د دوی یا په غاړه د خلقو\nدکوڅی او د کلی ایشودل کیږی، په ادنی درجه داسی\nچه لاندی معلومیږی، مقرر دی:-\n(الف): خوراک همغسی چه د غریبانو د هغه کلی یا کوڅی\n(ب): پوشاک په کال کښی یوه جوړه د اوږی جامعی\nاو یوه جوړه د ژمی، او یوه پریسان.\n\n(۹): د کلی او د کوڅی خلق سر رشته داران او وکیلان\nد خوراک د دی نفریی په واسطه د ملا امام د\nکوڅی یا دکلی یا په واسطه د یو کس سپین ږیری چه د دوی\nله خپل منځ څخه غوره کوی او په مرکز ایښی"}
{"book": "adl0022", "page": 10, "text": "۹\nقوماندان دکوتوالی ته او په کلیو کښی ئې علاقه داْ\nته ئې وروښیئ کیږی، او صورت د ټولول او پیدا کولو\nدهغه د نفریو د استعداد او د توان له مخی په قسم\nد نوبت یا به ئې میاشت په میاشت ورکوی هغه\nملا امام یا سپین ږیری چه پخپله دکلی یا دکوڅی\nخلق ئې غوره کوی، جوابده د رسولود خوراک او\nپوښاک د دی نفریو پېژندلی کیږی ـ که دا ملا امام\nیا سپین ږیری بدل کړی، د دی عوض د قوماندان\nیا علاقه داری ته وروښئی .\n\n(۱۰):ـ هغه علتی او عیبناک سړی چه نژدی قوم\nنه لری او ځای داستوګنه د دوی هم معلوم\nنه شی، قوماندان د کوتوالی په هغه ځای کښی\nچه دوی لره معلوم شویدی ټول به جمع کوی،\nاو تر هغه وقت پوری چه د اداره د مساکین ته\nولیږل شی، دولت هغو لره خوراکه ورکوی، او که\n\nد نفوسو د احصائیه دارة مساکین ته (اوا د یوه د نفرو شمیره ټول معلوم دی )"}
{"book": "adl0022", "page": 11, "text": "(۲۶):لپاره د\nددو په\nقوماندان\n(۲۷): په وقت\nترخلو -\nچه دغه\nددګوی\nکیږی څو\nدا مسک\nدخوراک\n(۲۸): پس له اج\nدنائب الحک\nهر سړی\nپاس قاع\n(۲۹): په اجراات\nمورخه\n\n۱۰\nبعض سړی تر هغه پوری ذمه بردار در ساسنه\nاوګذدان ددوی شی دکوتوالی دتوماند اری اخوا\nپلیسه د خرمی ددوی هغو ته ور کول کیږی.\n(۱۱) : په شهر د مزار شریف کښ چه متبرک زیارت دی\nاو هم هوا د ده معتدله او برایره دی او په طبیعت\nدهغه کسانو چه په تاو ده یا پاره ملکو کښ استوکنه\nلری یورنک جوړښت کوی ځای داستوکنی دبی سیلی\nاو علینا که مسکینانو معین شویدی ، اوټول دا\nشان نفری پر میاشت دجوزا د هر کال کښ له\nښهره دکابل او له نورو ښهر د نائب الحكومګیو\nاواعلیٰ او لويو حکومتیو څخه هغی خواته لیږل کیږی!\n(۱۲):-پر مزار شریف کښ یوه ډیره اندازه ځمکه ددی نفریو\nلپاره معلومه شویدی، او یو مخصوص کار دار لری\nاوټول حاجتونه ددی نفریو له حاصلاتو دهغی\nمکی څخه تامین او پوره کیږی او څه نقد\nنظردیه ګوښته ورته مکاره لمبر سواره محمد آباد طبع ..."}
{"book": "adl0022", "page": 12, "text": "لارديديرين\nنائب الحكو\nنوالد خويد\nله د مزار\nتلو د دوی\nد د دوي\nه ،، د نزا\nقومانداناً\nحمله داویی\n(۱۸)\nكالى حدد\nلی او نوره\nا سره په\nاین شمه\nهم ددولت له لوری هغی اداری ته امداد او ور کوله\n(۱۳): دجای د استوګنی ددی نفریو چه په مزار کښ معلومیږی\nلپاره د نارینو به خانته او لپاره د ښخو به خانته بیل بیل\nاو د هغو مریضانو لپاره چه مرض د دوی نوروکسانو ته\nرسوی بیل به معلومیږی !\nکاوی\n(١٤) : علاج اودارو د دی نفریو په خاصی شفا خانی د د وکښ\n(۱۵) : فعل خرخونو د خوراك او پوشاك ددی نفریو په مسالی کشن\nد مزار کښ پر واسطه د مخصوص کاردار د هغه وركون\nكيږی اوس رشته د محصولونو د هغه لکه دخمکو\nحاصلات او نور شیان بر همه همه غه مامور کوی ، الله\nمامور سره به یوتن سرکاتب او په قدر د ضرورت سره\nكاتب او نور کا ریکر سری همه موجود وی .\n(١٦) : خوراك د دی نفر یود ورخی له خوا دوروی او شورها\nاو د شپي له مخي په هره هفته کښ دری شپی شومروا\nاو دری شپي شولی او یوه شپه سالن اوصبا با د کینین"}
{"book": "adl0022", "page": 13, "text": "۱۲\n\nچی سوه له نینی په دوي ورکاوه شی\n(۱۷) دپاره دهغو رنځورانو چه په ځای کښ پروت وی\nپه قراردهغی سررشتی سره چه ډاکترئ ورکوی،\nتروقته د رغید و پوری پاریزانه ورکاوله شی .\n(۱۸):- پوښاک او جامه د دوی په هر کال کښ دوه جوړه\nدکرباس او يوه داوُږی کُرتی او يو د ژمی واسکټ\nاوکرتی اودوه جوړه پڼی او د ډنډلی ورکاولی کیږی\nاوهرپنځه لس ورځی کښ کالی د دوی پریول،\nاوونځل كيږی.\n(۱۹) : - دپاره داغوستلود شپی ددوی په دوه کلوکښ\nیوه برستن او یو پوستین او يوه نيالی او يوبالښت له\nكرباسه وركا ول كيږی او تول پوښاک ددو\nبه د وطنی ټکری څخه وی .\n(۲۰) : - هركله چه مقرره مدة کښ د دوی دځان اوملا\nکالی نوی ورکول كيږی دځان او د ملاستی زاړه\n\n:- (۲۱)\nد\nد\n(۲۲) : - کـ\nد\nد\nاو\nد\nدد\nاو\n(۲۳) : یا\nاوبـ\nبری\nڅخـ"}
{"book": "adl0022", "page": 14, "text": "۱۳\nد د وی به کار د ارد مساکین خانه سره ده\n(۳۱):- حساب د خرڅ او د محصولو د اداری به سهنګا\nد اداری جوله وی ، اوخپله به ئی اداره دخا\nد مستوفیت د مزار ته سپاری .\n(۳۲):- که نژدی قومه دی مسکینانو چه « مساکین خانه»\nد مزار کښ کیږل کیږی پیدا شی او یا خانی\nد کلی یا دکوڅی ذمّه وارد ساتنه او د معیشت\nاو ګذران د بعضی شی اوپه قرار د(۶) ماده\nخط د ذمه واری د ساتنه او د معیشت او د ګذران\nد دوی ورکړی هغه نفر له مساکین خانه نه بهر\nاو هغو باندی سپارل کیږی .\n(۳۳):- نائب الحکومه د مزار په کال کښ د وه ځلی پلټنه\nاو با خبری د احوال د دی نفریو به ضرور کوی او\nبرسیره پر داباندی په محتاغو وقتو کښ هم تر\nڅلور ځلی پلټنه کولای شی!"}
{"book": "adl0022", "page": 15, "text": "(٢٤) : په هغه سړی کی سم لپاس قاعد وسره لازم دیږین\nد« مساکین خانه » د مزار شی نائب الحکو\nاوا علي اولوى حاکمان دهغه ځای پخوا له خوښيې\nددوی، د سمی یود شما رو نائب الحکومه د مزار\nته خبر وركوی څوچه پخواله له ورتلو د دوی\nڅخه سر رشته د ځای د استوګنه ددویئی\nکړی وی !\n(٢٥): لپاره دهغو نفریو چه «مساکین خانه » دمزار\nته لیږل کیږی دهغه ځای د کوتوالی د قوماندانان\nله خوا سمی ی په سر یوه یوه جوړه مکمله داوی\nجامی سره له خولی او پښواو د ملاستی کالی چه (۱۹)\nقاعد ه کښ معلوم شویدی ورکوی به ئی اونوره\nپوښاک د دوی برسم له همغی قاعدی سره په\nمزار کښ له ماموریت د اداری د مساکین څخه\nتیاریږی.\n(۱۳) : شـ\nپاره\nاود\nرس\n(١٤) : عله\n(۱۵): تحدا\nد مژ\nحاص\nمامو\nكاتب\n(١٦): خود\nاو دش\nاودی"}
{"book": "adl0022", "page": 16, "text": "۱۵\n\n(۲۶) د پاره د باجګیر او سوردی نفری سمی پر سه یوه کراهی اس او پاره دخوراک\nد دوی په لاره کښی شی په هره منزل کښی یوه پرچه د هغه ځای د کوتوالی\nقوماندانانو ته بيا خوار رسول کیږی .\n(۲۷) په هر وقت خوښی د ذکر شوی قوماندان شی د هغه ځای دوه کسان څه\nتر څلورو پوري سپاهیان نوکرانو د کوتوالی له دوسره مقرر وی خط\nچه دغه کښی نوموړ مسکینانو سره د ځاي استوګنی او بیاموندلو\nدګدی پاره نائب الحكومه د مزاري په واسطه دګسپرو په بول\nکښی څه کار دار دی مساکین نما په قلمی د هغه خط\nدا مسکینان په مساکینخانه کښی داخل کړی ساتنه او سرشته\nد خوراک دلاره د مسکینانو په ذمه د سپرو د کوتوالی دی\n(۲۸) پس له اخیستلو د دی لائحې په شهر د کابل او نورو ښهرو دمرکزو\nدنائب الحكومګيو او اعلی او لویو حکومتیو کښ ګدائی موقوفه دی\nهر چي ګدائی کوی د پولیس له خوا په ګرفتار او په حق د هغه کښي سم له\nپاس قاعدی سره کار کیږی .\n(۲۹) په اجرا د برابره ول د مادو د دی لائحى وزارت داخليې ته کښو\nمورخه د (۸) د (دلو) ۱۳۳۱"}
{"book": "adl0022", "page": 17, "text": "قومانا\nته ئی ږ\nدهغه\nدنویت\nملا ام\nخلق ئی\nپوبنا ا\nپاسیه\nیا علاق\n(۱۰)-: هغه\nنه لری\nنه شی\nچه دو\nاو ترهـ\nولیبل\n\nنقصنمه به اداره کی سرد (و) بجبر احمد قولو د پاره ده"}