{"book": "adl0008", "page": 1, "text": "Afghanistan Digital Library\n\nadl0008\n\nhttp://hdl.handle.net/2333.1/3xsj3v07\n\nThis is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan\nDigital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about\nthis item, copy and paste the \"handle\" URL above into a web browser.\nWhen referring to or citing this item please use the \"handle\" URL\nand not this document or the URL from which you downloaded it.\n\nAll works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless\notherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely\nreproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\nNYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu"}
{"book": "adl0008", "page": 2, "text": "[BLANK PAGE]"}
{"book": "adl0008", "page": 3, "text": "مکتوب میر علی محمد [ILL]\nمکی رسالی میر علی [ILL]\n[ILL]\nبگوسنگ [ILL]\n[ILL]"}
{"book": "adl0008", "page": 4, "text": "لِيُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا\nحسب الفرمان واجب الاذعان سلطان عظم و خاقان مفخم مالک رقاب الامم خلیفة\nشجعان المسلمین فاتح وقتح و نگین سراج الملة والدین خلد الله ملکه و انسا\nاین کتاب مستطاب نایاب\nکامل المتن بطرز شامل شرح فی الفهم المحشی\nبعهدة التجوید المسمی به زبدة التجوید بعد از تحقیق و تدقیق\nمنظور نظر کیمیا اثر شده جهت ترویج و فتوح حضرت حامی الملة الدین\nمرحوم مغفور جنت مکان خلد آشیان\nکه قبله گاه پادشاه ذی شان زمان میباشند محضاً فی سبیل الله طبع و وقف گردید\nباهتمام تمام و سعی مالا کلام راجی رحمت المنان حاجی عبد اسحاق خان سرطرزی افغان\nدر مطبع دار السلطنة کابل از زیور طبع اراسته گردید"}
{"book": "adl0008", "page": 5, "text": "بای بسمله برای استعانت\nاسم مضاف الله نام ذات که موصوفست\nبجمیع صفات کمال از نعوت جلال\nو جمال - الرحمن والرحیم دو صفت\nجمال که اول خاص الخاص\nو ثانی عام المورید خاص المقصد\nنیز رحمن اشرع فی بیان قصد\nبیان قصد خود باستعانت نام خدائی که رحمن\nمستعینا یعنی بشروع میکنی در\nو رحیم است\n\nبِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ\nمستعینم با الهی در معانی و بیان\nهم بذاتت هم باوصاف ای کریم مستعان\nگرچه عصیانم و نسیانم فزون است از میزان\nرحمتت بیشتر بود از جرم ما در هر زمان\n\nمستعین مددخواهنده بیستعان مدد خوا\nشده - اله معبود بر حق - معانی جمع معنی بیان\nاظهار ذات چیزیکه در ثبوت و قیام خود محتاج\nنباشد - اوصاف جمع وصف است آنچه\nثابت و قائم بذات باشد -\nکریم مشتق از کرم معنی جوانمرد\nالله اسم ذات - و رحمن و رحیم جمع اسما\nاسماء صفات - حاصل بیت اینکه شروع\nمیکنم در بیان تجوید دران حال\nکه مدد خواهم در مقصود خود هم\nبسر ذاتت و هم باسماء\nصفاتت ای کریم مستعان -\nشه\nعصیان نافرمانی\nنسیان فراموشی\nرحمتت بخشایش تو\nبیشتر بسیارتر\nمیزان ترازو"}
{"book": "adl0008", "page": 6, "text": "لطف خودانمداوند\nتوفيق و عصمت بصفات قدم او ندرت\nقديم اند و جز او خلايق همه حادث ـ\nلا تقنطوا صیغه نهی از قنوط نومید شدن\nحاصل بیت که به جز اینکه در گناه غرقم\nنومیدیم که تو غفوری و از توامیدواری\nو بودی\nحمد واجبیست بودن و ستایش در عرش بیان\nو صفت بلكه جنار عرش تخت جاه ـ چونکه موصوف\nشد عرش بآرد ارادت عرش معنی تمام بخلق جا\nشامل است بنجر خاك غمناك کریز و عدول بیکجا\nدین آسمان سویز دیگر چون اند قدسیان سبب\nنمیتم حا صل انیکه جا ملایک و ورحمت تو خالق جحا\nدستم بیت کہ دوغی دن دایمی از ما خوانده در د\nاول مراد است عدد شمار بندیا\nمطلقة صفت مارست گیرنده خاتم آخران تان\nخاتم خیر نکو باری و ختم شود ـ حاصل اینکه درود بشمار\nو سلام محمد بر دانش که مسمی است باحمد و محمد صلی الله\nعليه وسلم که در و ختمت رسالت\nالی رجل اله و بماننده گردیده افریده تا که خاص و برا\nمشتمل شود بیجا جمع صحابان صاحب امینی سحت\nصحابه بر آن مخصونال شده از اونو نکر\nبعدی رحمت شنودیدند بران\nاند در نان پیار غار فوق الکر ان می بند\nبهمر او لاقات مقریبان فرآن قت محمد\nشدند قاریان مشملان جهازیم زان\nو طلق آنهم برت مید عمال اینکه درود\nو سلام طفيل الخضرت صلی الله علیه\nوسلم برین عبیاد\nکرچه غرقم در گنه دارم امید از لطف تو\nزانکه خود فرموده لا تقنطوا بر عاصیان\nمرز احمدست از عرش معلی تاثر\nدر زمین و آسمان از جن و انس قدسیان\nبس درود بیشمار و هم سلام بجدد\nبر محمد مصطفی آن خاتم پیغمبران\nهم بران هم بر اصحاب و بجميع العالي\nهم برای مقربین و هم بجمیع قاریان"}
{"book": "adl0008", "page": 7, "text": "آن ادنی چهسن است سله گو اینجو\nمیشود و در اوائل کتب و خطبها ایراد\nسله\nحمد کاربیست که از قصی نبوی صلی در من نقل\nذکر شده . معنی رب رونده ـ علیم\nسخن بموزون ـ حاصل تجوید انچه ایران نین\nآن تفسیر صحیح قرآن دانسته نشود ـ و پس از\nعمل آن قرأن صحیح خوانده نتواند یدع\nانچه محکم دریافت شود حال انکه پس از حمله و هم\nو تصلیه امید از توفیق پروردگار چنان دارم که\nمسائل تجوید را چنان در نظم آرم که نادان از\nخواندنش و دانا از دیدنش درک نماید\nوگر نه در ک منقول بدون شتمل محال ممتنع\nاست\nسله\nمولد جای پیدایش  دولانه\nقریه یست از کوهستان نجراب\nشمالی کابل بعید در خده گروه چخانسور رود\nسرت . مراد از عرب خاص اہل عرب نیت\nخاوه مجاور باشند و خواه مخالط مسکن جای\nسکونت ـ محل تعلیم و تدریس مدرسه\nعقیدت اینچه صنف باشد  سله\nنیک نام مختصر فرزند حاجی محمد کنیت قومیته تا\nمشهور و قومیت که حاجت بیان ندارد\nیعینی اندرا بوقت طفل غال غافل بودم\n. طفل سال نامچه چیز نیست\nاحترام همراه پدر محترم مدینه\nبا من دو هم نزدیک شد\nنبی صلی اللہ علیہ و سلم\nدنیای فانی را گذشت\nمنوا ماندم\n\nبعد ازین مذکور میدارم امید از لطف نجه\nنظم کردن مسائل تجوید را نظم عیان\nسله\nمولدم دولانه است کسی سلم از عرب\nمسکنم در شهر کابل مسحد شاهی معان\nسله\nنیک نامم با محمد شد مرکب از دو نام\nکنیتم فرزند حاجی قوم تاجک بیگان\nوقت طفلی با پدر فتم سوی بیج ارام\nوالدم مرحوم شد من گشتم اینجا بارگان"}
{"book": "adl0008", "page": 8, "text": "له\nشیخ احمد افصل محمد باب دائیه با\nسر دانند مطلب علم از شوق نام\nفقیر گردناباران شفقت اساتید و هم\nچاره ساز بیکسان از فضل بی پایان خود\nگردونیتم رفیق وهم شفیقم عالمان\nدر حریم محترم یعنی که درام القری\nمدت ده سال بودم مستفید از عالمان\nگاه بودم در مطاف و گاه در کوه صفا\nگه بمروه میدویدم بر طریق ساعین\nگاه در باب سلام و گاه در باب ابی\nگه ندیم درس علم اهل آن عالی مکان\nبسیار بود\nعه\nام القری مکه مکرمه را نسبت\nکه خداوند جل شانه محترم گردانیده\nقطع نباتات و اصطیاد را دران و درود\nبیت رئیست برای طائفین و عاکفین\nراکعین و ساجدین در مان بین مدت ده\nسال و چند ماه بودم و از ساکنان شهر مکه ستفاده\nداشتم که حال در بلاد عرب بحجاز مشهور\nبوادی ابراہیم ست علیه سلام\nعه\nمطاف چهار طرف بیت الله وسط\nمسجد حرام پیوسته بدیوارهای بیت الحرام\nکه خاص شده برای طواف ـ صفا و مروه\nبجانب حجر الاسود و دروازه بیت الله ست\nبیرون مسجد و در مابین هر دو حاجیان سعے\nکرده از احکام حج و عمره فارغ میشوند\nعه\nباب السلام و باب النبی\nهر دو دروازه اند از جمله\nدروازه های مسجد حرام بجانب\nصفا و مروه که حال بیرون\nباب السلام دکانهای کتب\nفروشی است"}
{"book": "adl0008", "page": 9, "text": "بطحا ببطحا بفتح با ومیم هر دو لغت است\nبمعنی آب و در اصطلاح ده گاه محل\nمراد باشد و بعین است بطحای مکه\nو مدینه را کمان بادی سواران\nکه بر بر نشانند ر و ناز مکه معظمه\nبمدینه منوره میبردند\nه\nروضه مرغزار و در اینجا مقداری از حجی\nنبوی صلی اللہ علیہ وسلم ما بین منبر شریف و حجره\nمطهره واقع است بقیع موضعی که در ان هر\nنوع درخت باشد و در اینجا مراد گورستان دینه\nمنوره که جنت البقیع و بقیع الغرقد\nهم گفته میشود کوه احد\nکوهیست که در جنب آن\nزیارت سیدنا حمزه رضی الله عنه است\nنزدیک مدینه منوره بقدر دو گروه تخمینا\nدور خواهد بود و قبا مسجدی قبا که انصار\nعلیہم مقیم دران موضع با نحضرت در اول\nهجرت بیعت نمودند\nسه\nقرائت جمع قرائت که منسوب بقاریست یکیک\nقرائت عاصم بشیبه حصیام\nمجمع قرسوم جکت و\nبست روایت\nبر اوی میشود چون بیدارم\nحفص و یک قرایت\nدو روایت میشود\n\nگاه میبودم بگه که بطحا میشدم\nگه بصحرای مدینه در میان را کبان\nدر مدینه بودمی در روضه وقتی بقیع\nگاه در کوه احد گه در قباب از ایران\nچون قرآتم بسبعه ختم شد ماه صیام\nدر میان روضه پیغمبر آخر زمان\nچهارده باشد روایت چون قرات بشبه\nحفص و شعبہ ہر دو را وی عاصم از کوفیان"}
{"book": "adl0008", "page": 10, "text": "له\nدر هزار و سه صد و نه شــد ســـند حال مرا\nاز طفیل خادمان آن دلیل کاروان\nزاشتیاق دوستان و خانه واهل وعیال\nاز حرم پرون شدم صد آه و افسوس و فغان\nچون بکوهستان رسیدم بر سرم سودا رسید\nآستان بوس ضیاءُ الملةِ و الدین از\nاز قوی درفعل آمد آنچه در سر داشتم\nآستان بوس جنابش را نمودم از زمان\n۱ \nسنه یکهزار و سه صد و نه\nیک خبر واخیراً در خیر مانده بود که\nاستاد میر شیخ ابراهیم سعید\nمصری همراه اهل و عیال طفال\nخود از مکه معظمه روانه مدینه\nمنوره شدند فقیر نیز همراه اوشان\nهمان سیپاره مابقی را در مسجد نبوی علیه\nالله علیه وسلم در روضه مطهره تا پنجشبنه دوم\nرمضان تمام کردم پس از ان روز مهر بکر دند که ماهها\nدر اینجا بوجود است\nاز انجا رخصت گرفته روانه شدم\nتا رســیحا نه رســـــید م \n۲ \nیعنی در خانه که رسیدم\nسودا بسرم زد که از آستان بوس\nامیر وقت و پادشــاه زمــان خود\nحضرت ضیاء الملة والدین باید که\nنیاز حاصل کنم\n۳ \nبودن شی در قوه آن هست که امکان\nوجود خارجی در شئی باشد\nلکن در بوجود نیامده باشد\nدر فعل آمدن موجود شدن شی است\nدر خارج در کوهستان وقتیکه اومدم چون\nآستان شاه در وقت سودا\nبالقوه بود و قتیکه بحضور\nرسیدم بالفعل شد"}
{"book": "adl0008", "page": 11, "text": "له\nلطف و احسان و بخشش فرمودند\n\nدین و ملت در لغت و شریعت هر دو یک معنی دارند پس از تحقیقات که لازمهٔ پادشاهیست فرموده بمدارسه برای تعلیم قرأت مقرر نمودند\n\nشه\nجهت تعلیم تجوید قرآن کریم معین شدم و تنخواه معقول و مناسب عطا فرمودند که تا حال همان تنخواه مذکور سالانه\n\nV\n\nاز نام و کمالت منیر\nحضرت ضیاء الملة و الدین بی لیمو\nدر سنهٔ مذکوره داعی اجل را لبیک\nگفت یعنی این جهان فانی را\nبدرود نموده بجهان باقی\nرحلت نمودندـ انا لله و انا الیه راجعون\n\nاثر شرفیاب حضور خادمان حضرتش\nلطف و احسان شد عطا بر کمترین عالمیان\nاز عنایات ضیاء الدین امیر شیر\nشد مرا قاری لقب اندر میان عالمیان\nاز پی تعلیم تجوید کلام لا یزال\nسرفرازی یافتم در اهل خود با همقران\nچونکه هجرت در هزار و سه صد و نوزده رسید\nارجعی آمد بسمع آن شه عالی مکان"}
{"book": "adl0008", "page": 12, "text": "له\nپور صالح صدر عالی بر سر سلطنت\nشد مقر صد ہزاران شکر کردم این زمان\nله\nبر تمام اہل عالم فضل و احسانش رسید\nتا خمیدہ شد رقاب شامخان عاندان\nله\nدر تضاعف باد دایم رحمت پروردگار\nطول عمر و عدل و حکم و فضل در اخلاق شان\nله\nنصرت و فتح و ظفر چون لازم عدلست و داد\nہست فیروزی نصیب دولت افغانیان\nفرزند ذی صلاح صاحب تاج\nتا ہزادہ محبطہ شہر و دار مرکز یعنی یمین بوجہ خلافت\nتخت سلطنت فرمان فرما شدند. زیرا کہ\nحکم شریعت و طریقہ سنت ہین است\nکہ خیمہ و نشین خلیفہ مرحوم بعد از انتقال\nخلیفہ ثانی است . و مقرر شدن خلیفه\nموصوف بغیر تراخی و تعطیل و بدون\n۹\nتغییر و تبدیل و بلا قال و قیل بر همین طوال\nشد ۔ این سبب جای ہزاران هزار شکر است\nفضل ہمہ رانی بسیار ۔ احسان زیادت نیکی\nتجار جمع و تفریق آن شاخ سرکش ـ عاند دشمن باغی\nاز فضل و احسان گردن دیشمن سرکش پست میشد\nاین ها است در ابتدا با است از درگاه حضر\nمجیب الدعوات و قاضی الحاجات\nمکر عام و تمام\nنصرت متبع و ظفر با مقابیل\nفتح ہم قریب اند . و داندکه\nرفت است . و در شأنش\nزیادت بران - جدت\nو دعا و تفاؤل"}
{"book": "adl0008", "page": 13, "text": "مبالغه نیست بلکه حقیقت\nاست\nبی شوکت سلطنت و بیم تیغ اوشان\nدر تمام افسانه شده\nطاهر است که دنیا بمنی\nرشک نگار یونانیست\nاز شدت محبت حـــدا و رسول\nاوست که زیادت مهربانی برین\nسه طایفه دارند\nاینچنین لطف و نزاکت در میان سلطنت\nکس ندیده تا زمان حال در دور زمان\nشوکت شاه جینا و الدین بیم تیغ او\nگرچه گردیده سمر در جمله اطراف جهان\nاز بهار حسن خلق و جود و احسان شماست\nنوگل کهسار کابل رشک بر تا تاریان\nچون حبیب الله حبیب احمد و آل علی ست\nهم حبیب عالمان و حافظان و قاریان"}
{"book": "adl0008", "page": 14, "text": "ای بخت بشتیبانی این چنین شاه\nو استقامتش برحکم شریعت غرا\nبر کافه اهل اسلام حمد باری لازم است\n1\nاز عز وجلش صد هزاران حمد بر ما لازم است\nباد دایم بر قرار و هم ترقی در جهان\nاز بهارت شد بعالم ای سراج الدین مقیم\nفکر بکر من برون از پرده میخواهد نشان\nمن که باشم تا که وصف آن شه عالی کنم\nبهتر آن باشد که سازم صنعت خود را بیان\nصنعت هم شد بر ملا تجوید قرآن مجید\nدر نهانم فهم معنی نیز میباشد عیان\nبها ـ و ضیاء و سناء روشني است\nفکر این فقیر بکر بود و پرده نشین\nدر ظلمت بدن چون نور\n۱۱\nسراج را دید بیرون آمده\nنشان شد که عين نشان ایشان است\n2\nای قاری قرآن داب تو وصف قرآن\nنیست که بخوانی بلکه صنعت نمایان قرآن\nمجید است یعنی تجوید آن و دران ملکه تمام\nداری\n3\nدر ظاهر قاری الفاظستم\nلكن از فهم معنى هم\nبی خبر نیستم کسی که بیانم را\nنظر آرد میداند بدان\nشکر است نه عجب"}
{"book": "adl0008", "page": 15, "text": "نیست آسان فہم کردن معنی مقصود را\nتا نباشد فہم اقوال عرب اندر جہان\nآنچه در نظمم بود نبود بغیر از سند\nهر کرا باشد ذکا و علم گیرد امتحان\nنام کردم زبدة التجوید نظم خویش را\nعون و توفیقش بود بر خاتم و بر کامران\nاست تجوید کلام حضرت حق فرض عین\nنیز تحسینش بود مسنون محجوب جهان\n\n۱۲\n\nتا در علوم عربیة دسترس نباشد اول\nمعنی آن پیدا نشود پس اظهار آن بنظم\nمشکلست\n\nاز خود چیزی نگفتم آنچه بمیان\nشده مرجع آن وحی جلی ست\nهرگاه بسیار دارید\nدر لغت عیار زنید\nبنده در لغت سکه که حاصل شیرست\nو در اینجا خلاصه تجوید مراد است نه درود و غیره\nدر اتمام آن بر خالق ست\n\nتجوید مصدر تفعیل است بمعنی چیزی\nجودت بخشیدن بر چیز\nو حقه خالی از غش\nقرآن تصحیح آن - در قرئت\nتجوید قرآن سنت است\nهیچ شکی نیست\nتسمه نادان در کتابت\nتجا بی سنت و اجماع"}
{"book": "adl0008", "page": 16, "text": "ترتیل قران که عبارت از تجوید حروف\nو معرفت وقوف است باین سه چیز انچه\nبمحل خود بیان میشود\nله\nموضوع در لغت بمعنی نهاده شده\nو در عرف از احوال چیزی\n۱۳\nکه در علم بحث شود\nآن چیز موضوع آن علم است و در\nعلم تجوید بحث از حروف لفظ قرانی میشود\nفریضه این حکم تجوید بیان شد و تا حا\nکسی از اهل علم خلاف و انکار نکرده\nله\nغایت شی آخر آن و در عرف فایده\nکه بر فعل فاعل مرتب شود\nو آن دخول بجنت است\nله\nبعد مذکور انچه میگویم مفصل میکند\nمخرج و وصف و وقوف برطان\nله\nابتدا و ادغام و همز وصل و حرف مد\nفهم موضوع و بیان حکم و غایت جهان\nهست موضوعش حروف لفظ قرآن حکیم\nحکم تجویدیش بود فرض از برای مومنان\nغایتش تصحیح قرآن ست و ما جوریدهم\nپس مرتب میشود بر وی بهشت جاودان"}
{"book": "adl0008", "page": 17, "text": "لقای پیمبر آخرالزمان ـ و دیدار\nربّ منّان زیاده بران در بر ما زان\nیعنی لذت دیدار پس از دخول\nبهشت است\nیعنی اوّل مخارج و صفات لازم\nپس از ان بیان مدّ ـ بعد از ان\nصفات عارضه ـ بعده وقف\nو ابتدا ـ و بعدش همزه وصل ادغام\nو در آخر رسم خط ـ و حرف مدّ باین\nصفات لازمه و عارضه ـ و ادغام در\nوسط همزه وصل در رسم خط بیان بشود\nتا که مدعیان علم تجوید از ان فایده بر دار[ند]\n\nذوق دیدار خدا وند و محمد مصطفی\nبعد سنی شد زیاده معنی حسنی جنان\nپس شروعش مخرج حرفست پس صف وو قف\nابتدا و ادغام و رسم مصحف بعد ازان\nحرف مد و همزه در وسطش همی سازیم بیان\nتا که باشد بهره در تجوید بهر نجویان\nسبب نظم رساله هذا و تحفت الاطفال\nقبل نظم خویش نظم تحفه الاطفال را\nشرح کردم فارسی مفهوم لفظش تقرآن\n\nچونکه این فقیر در مدرسه عالیه\n۱۲\nشاهیه حبیبیه ابتدای تعلیم\nقرائت قرآن مجید و علم تجوید بمقرر بودم\nو چنانکه باید و شاید علم قرائت درین دیار\nرواج نداشت و اگر داشت مطابق قواعد\nلهذا بخاطر خطور کرد که در حالت شاگردی\nو عرب کشیده ام باید که دیگر مردمان هم\nبی بهره نمانند\nپس این نظم تحفه الاطفال\nکه موجب نظم عربی بود\nو مروج تمام عرب و آشنا\nزیاد معلمان خود اورده\nبودم آنرا بزبان اقار\nدر نثر شرح کردم"}
{"book": "adl0008", "page": 18, "text": "چونکه خود کاتب نبودم در کتابت بی نصیب\nهم بدیدم کاتبان را عاری از اطوارا\nالنجا بردم بند کاتبی کو حظست\nهم عمل دارد برسم و هم علمش نکته دان\nتاکه آرد نسخه زان شرح در قید قلم\nکو بود مطبوع طبع طابعان بی بنیان\nخاطرش مایل ز نثر و راغب اندر نظم بود\nگفت نظم اولی بود لا سیما بر کودکان\n\n۱\nخود نویسنده نبودم دیگران که اهل\nقلم و نویسنده بودند هم چندان از خوبی\nکتابت خبر نداشتند\n۲\nلاجا را مید کردم در نوشتن آن\nکاتبی را که حافظ قران عظیم است و در\nعلم و عمل بسم نکته رس\n۱۵\n۳\nمطبوع مرغوب طبع جهاب طابعان\nچاپ کنندگان ذی احسان عالیجان\nشدم از ایشان التماس نخ یکنسخه\nکردم مدعا آن بود که همان نسخه نوشته\nدر هر جا که باشد طبع شود\n۴\nاز نوشتن نشر اعراضی\nکرده این فقیر را ترغیب\nبنظم داد و گفت"}
{"book": "adl0008", "page": 19, "text": "له\nاسهل آسان ترافعی شیرین\nافعى شیرین خوشگوار انغذ باد\nلهم بپوه دان\nحاصل اینکه در ظاهر از نیم ساقه\nو گرفتاری کابر کا جوا بیافت\nمی گفت اما در حقيقت در باطن\nهمین بود که نظم را قاری نخواهد\nاسهل و احلی واعذب طبعتیها بود\nونتر را من نمیخواستم گفتم نظم هم چندان دشوار\nنیست همان تخته که در نظم عربی بود درین هم انرا نیز حفظش سهل میباشد برای حان\nبطور ساختم بودم که ندانسته بیشتر یکساعت حاصل\nفقط\nامکان را ممکن بود نستم من دشوارت\nحاصلان مدعاء عربی را یکساعت فارسی راجی کم نظم کردم تحفه راوین نظم را پسران\nوکاری در نظر اور دم پس بامر شده بعداز\nفراغ کا خود خود نوشتن را نها د تا تا نام رسید نسنج کردید این حروف و نسیجشعبهات\nبعد از ان ملاحظه نمودم که نظم نختو\n۱۶\nعفو در عقبی نما یارب وستر اندر زمان\nنظمش از فکر فقیر و برش از حیدرعلی\nر بپا کن از لقایت هر دو را از حاضران\nحاوی مسائل اند چیت بسیاری از لغات\nتضمنا دران نیست بالخضر نسبت بنر ا خنقا حبه\nنه برای رجال بعد انجا بیسیا می نوشته ها پیشین\nمنقول است بخوید ان تصحیح نموده و بسمت دیزاین\nرساله نزار ایسا فته بنده الحقير بنا مر نهادم بین\nمجیب الدعوات انست که کافي وشافی شود\nتنقه بافت عفو خاص بر اعمالمانهای حجه\nشروعشدن\nبطیجه رسم خط بقاعده یازده گانه\nنأخر زمانه وبیان خطریه\nهمصرا و اوح ساليانه\nنامه کاتب علی در صناق\nقران مجید نوشتم بگذشت های\nپروردگا را از دیدا خیر و دهقانه\nبنج بخشید روسی سیام\nنشه\nواثران بمجرد انشان در جمیع دوستان واخواندگان اسلام"}
{"book": "adl0008", "page": 20, "text": "بیان مخارج اصول حروف قرآنی بخلاف\nفرعی که آن فروع مخرج اصول است\nشد مخارج هفده بر قول خلیل خلیل\nکان بود مختار اکثر نحویان قاریان\nپس حروف جوفی و مد مخرج حرف ہواه\nمیشود مفهوم از لفظش برای عاقلان\nهمزه و ها اقصای حلق و عین حاء وسط بود\nغین و خا ادنای او قاف است اقصای\n\nمخرج بفتح میم و راء مهمله\nیعنی موضعیکه آواز حرف مبداء\nو انجام نام شود در عدد مخارج اقوال بسیار\nاست مراد از خلیل ابن احمد که اوستاد سیبویه\nدر این باب است در علم نحو و نیز قاری است\nبر قول او شان هفده است هم چنین\nمختار اکثر اهل لغت و قاریان نحویان\nحروف قرآنی از اصل سی است\nو ازان سه حرف از مخرج مقدر است و بیست\nحرف را محقق مخرج مقدر آن است که هوای\nبار ارادۀ نفس ناطقه خارج شود اعتماد در جوف سینه\nباشد بلکه در هوای حلق و دهن تمام شود و محقق\nآن است که هوای مذکوره بر دو جسم تصادم\nداشته باشد و آن دو جسم اطراف حلق بازبان\nهمراه کام بالا و یا دندانها و یا\nدو لب خواهد بود و بهمین دو قسم\nمخرج محقق می گویند\nیعنی مخرج حروف مد مقدر است زیرا که اعتماد\nبر دو جسم از اجسام مذکوره ندارند بلکه در بین\nهوا و فضای مذکوره تمام میشوند بنا بر ان این\nحروف را مدی و جوفی و هوائی میگویند و ذوات\nآنها بمد صوت حرکت حرف محقق در مخرج\nهر حرف و هوای مذکوره است\nو آن حرف عقد مخرج اواست هوائی\nمتحرک که در مجری هوا ساکن گردد\nحرف مسموع میگردد چنانکه بیای مکتوز\nحرف است غین و خاء از حنجره\nحلق است قاف از بین عقده ها\nمخرج زبان است تا مخرج قاف\nزبان و کام براورد در حرف\nمخرج داد را ثانی نزدیک کام\n۱۷"}
{"book": "adl0008", "page": 21, "text": "پیشترش کاف است وجیم وشین و یا وسطش بود\nدر مخرج کام بالا شد سر یک بی زبان\nجانب اقصا او ضاد است حرف مستطیل\nهمرش اضراس را سیر بود اصل و روا\nهم زمینی میشود خارج ولکن شد عسیر\nاز دو جانب نیز میگردد ادا ضاد آنرا\nمخرجش معلوم کردی وصف خاص مستطیل\nکن تمیز ضاد وظا گفتم دلیلی زایدن\n\nله\nمخرج قاف از کاف ست\nدر مخرج جیم و شین و یا در وسط زبان\nیعنی مخرج کام بالا شریک است همراه زبان\nله\nمخرج ضاد در بغل زبان ست از دو\nهمراه اضراس و ضاد حرفی مستطیل است یعنی\nمخرج ضاد بغل زبان ست طرف چپ تا بقدر\nکه با اضراس برابر شود و اضراس بمخرج ضواحک\nو طواحن و نواجذ را گویند و ادای این حرف\nاز جانب چپ آسان است\n۱۸\nله\nیعنی بسیار عسیر است ادا عسرت تکلیف\nاز جانب راست هم ادا می شود لکن با\nو از هر دو جانب در وقت هم ادا میشو و اما باسیار\nدشواری حاصل ایست که مخرج ضاد\nجانب اقصای زبان است همراه اضراس\nله\nمخرج ضاد را چستی که در بغل زبان است\nهمراه دندانهای گلوی\nاز بالا وصف خاص\nاستطالت تمیزشان نماند\nمخرج و همچنین صفت های\nدیگر زد دیگر اوصاف\nشریک اند"}
{"book": "adl0008", "page": 22, "text": "مخرج لام بعد از مخرج ضاد کداخای\nحافه زبان بهمراه سر دندان که ثنائے رباعیه\nونیته نام دارند ادا میشود و مخرج نون بعد مخرج\nزبان بهمراه مخرج ثنیتین علیتین و مخرج را زیر طرف زبان\nلکن خرجی بظهر زبان مائل بهمراه کام بالا\nطا و دال مهملتین و تای مثنات فوقانیه از نوک\nزبان و بالا دو دندان پیشین بالا که هر دو را\nثنیتین علیقین نام می کنند خارج\nمیشوند ۱۹\nمخرج زای معجمه و سین و صاد مهملتین که هر\nسهو بحرف صغیرند نوک زبان زیر دو دندان\nپیشین بالاست حاصل اینکه زیر دو دندان پیشین\nبالا که زیر دو دندان پیشین زیرین است یعنی ـ\nبین الثنایا بهمراه نوک زبان مخرج حروف صفیر\nاست\nمخرج ثای مثلثه و ذال معجمه\nو ظای مشاله هر سه از طرف\nزبان و طرف ثنیتین علیتین است\nو معنی طرف ظاهر است که\nتیز و آخر است\nلام از انایش بود تا انتهایش میرسد\nاز طرف نون است اما مائل بظهرش ایخوان\nطا و دال مهملات و تای فوقی میشود\nخارج از علیا الثنایا ایضاً از نوک زبان\nزاوسین و صاد مشہوراند باحرف سفیر\nهر سه از تحت ثنیاتست با طرف لان\nثا و ذال وظا ندارد مخرجی غیر از طرف\nاز لسان واز ثنیات علی ای با صبا"}
{"book": "adl0008", "page": 23, "text": "له\nثنایا جمع ثنیه و دو عدد دندان پیشین گویند\nچونکه غنه صفت ثنا باشد مراد همان\nپیشین ..طتین مذکور بین است که\nطرف هرد و همرا و بطن لب زیرین\n\nمخرج فارست و مخرج و او با\nمیم دولب است لکن بانضمام\nهر دولب و او ادا میشود و در اتصال قسمه\nلب باهم ادا میشوند\n\nمخرج فازلب زیر و ثنایای علی است\nاز دو لب و اوست با و سیم نز د عام\nمیم و نون غنه در خیشوم میگرد د تمام\nپس بیان وصف هر یک میکنیم بر سامان\n\nمخرج سیم و نون در حال اظهار خیشوم است\nیعنی بن بینی و مخرج میم و نون در وقت\nمدغم اظهار غنه معلوم شد که دولب است\nاز میم و نوک زبان از نون\nله\nمراد از صفات درینجا کیفیات\n۲۰\n\nبیان صفات لازمه حروف ثانی که لازم\nمیشود\nآنهاست و از سقوط آن غلطی در محل پیدا\nجهر ور خوه واستفال نفتاح و مصمته\nمیشود معروف از دانستن اضداد آن\n\nکه بتوسط کمک و معیا رست تمیز نمیکن\nاز برای حروف چنانکه مخرج بمنزله ماده\nو مقدار است و باید دانست که ماده\nحروف صوت است و مآده صوت هوا\nدر دانسته شد که هوا نیکه از درون بدن انسان\nاز راه حلقوم خارج شود بدفع طبیعت انسانی آنفاس\nو اگر بارا ده خارج شد بتصادم دو جسم آواز گویند\nآواز که عتمادی بی مخرج انخارج کردید\nمیشود صفات لازمه مینماند\nپنج ند و آواز حروفی که در این\nزبر باندک انفتاح مخرج اخل میاندیک\nمصمته و هم باشیخ و گوش دادن این\nصفاد انسته میشوند از دانستن\nاضداد آنها"}
{"book": "adl0008", "page": 24, "text": "این حروف هشتند\nکه سبکی اواز است پس دانسته شد که ضد جهر\nهمس صفت جهر واشد و این هم مشتقات دو هر\nمج مخفض خواند و حروف مندرجه\nاینجا مجوره تامل د درستی که جهر بلندی\nشدت شیئی اواز که ضد خفاء است پس\nمعلوم سبحانجان گشت که جهر مخالفت حتمس\nدارند و تفصیل اول و دوم شد و بدانکه باید به\nهمیشه خواند میگیم ضد فر خبر است اینچه\nدر ضمن اس بیان میشود و همول در صوف شیه\nدانند همین صفت شد و خفا خا و طا نماند و\nهمچو که توسط در ان پنج\nهمزه واو حا و خاسین وشین وصاد و فا\nکاف و این حمله مهموسند مشهور و عیان\nهمزه وبا و تا و جیم و دال و طا و قا و دگان\nشد از اوصاف ایشان سر در چوه\nشد توسط در میان حرفهایش لن سر\nهفت علوی خص ضغط قظ بود ای شاعرا\nصاد و ضاد و طأ و ظا هر چار آنها مطبقه\nفر من تب فضای منلقتد ای سالکان\nآن\nصدا\nرا از توسط بکیش میانه شده خارت یعنی\nکه هنگام ادا کردن این حروف اواز نه چنانم\nعمر قسم شد تمام حروف را بسبا غلبہ\nمهموسه باشد نه مخلوط حو مجهوره\nصفات ضد جمع شده در این شخص حفیظ ظلامتی\nهفت علوی\nکلمات فلا فزت کشفق است که در شدت کیا در خفه\nازانی ساخته شد باشد زنگ شیشه فی از بیانی چیریان\nدر فر كثرت فيشارنان قناعت کن تا آرزند کبیرت\nلیاک بی تأسفط است که همسفر فاظلا و در این تقسیم\nمتمم است از برای حروف مذکوره\nا ا ا ا ا ا ا ر ا خ و ا ا است\nدانسته شد که این به چهارم في اليا\nمفتو است که یک رانت دارد\nو ان دکاور همین بر کی مشم\nاند که صفتی لاف دار داد لاق هند\nچہ کلمات عربی مینی از لاق و آسانی دمشت\nنی ان روف نانی معصره بند\nتمام شد صفات متناز د مجمدران\nصفت نروز\n۲۱\nنمبر ندارد و مرام نام بریست که از ین بازده صفت پنج صفت مهجوره و با شد و اینش قفای - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 15 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -"}
{"book": "adl0008", "page": 25, "text": "صفت ظا آواینده چون\nلانه صفیر تیر زدن زا صدار تودست\nو در بین است خ و در سابر اواز مرغان\nقلقله بغلقو تحرک و اضطراب بیقراری\nپنج حرف در حال سکون که مجموعه\nاند در دو لفظ قطب جد یعنی اج د وجه\nصفت غلغله دارند\nتفشی پخشانیدن با را و گرد صفت شین است\nاستطاله دراز مخرج که صفت ضاد است انحراف\nبرگردیدن از یکطرف بدیگر طرف که صفت لام ور است\nحفظه که با بپزبان مایل ع قطان\nتکرار مکرر کردن یعنی آهنی جزئیکه در دفعه کثر شیوه\nشود قابل کنند تا جفا پوشید و چور کنت دو هرگاه\nقار زبان حق در انجاه ندار در جزوقت ادا کردن\nخفایت را دو میشود در سلته چهار\nبا صفیر طیر دارد شبه را و سین وصاً\nحرفهای قلعت د قطب و با ندای بابا\nشنتفشی وصفت بین و صاد حرف طویل\nلام ورأ شد منحرف حفظش برای امین\nپس بود را قابل تکرار و اخفا یش وجد\nعلیم این دو صفت لازم از برای کتاب\nبیان حروف مدالین واحکام\nانها و اقسام هر یک وتقسیم در قر\n۲۲\nپنج نون بو د صفت عشایکه\nبحقابی ست نه صفات بابی در بخمی اوردنی یعنی ادارا\nکردان قاری لازم از تکرار شیوه کننده خود را نگاه\nدارد که خطای فاحش است که تختی در صفات متضاد\nدانستند که هیچ حرفی بهیچ و صفت خالی نیست میده\nو صفت غرضدی دارد آن نه صفت باده از سفا\nو صفتهای شمال دو شه ست که شرح صفت از صفات\nمتضاده ضرورتیست داند در حرف\nتنفشی وضاه بطاله اللام و را\nانحراف یعنی این حروف\nصنف بعضی را باز میتر\nبکشیدن صوتی یعنی نرمی\nآن باین معنی در زمان مخارج\nبیان کردم در وقت مجرح مجیح\nندانت بلکه د پیو خلاق\nخلق\nل پیوسته باشد بمدی که در حرفی از حروف تجی واقع شده با مداد ی از حروف تنجی با مدادی را بعد با شد که بپزمد ی بعد پیوست باشد که بمدی که در جرفی از حروف تجی واقع شده با مدادی در حرفی که مدادران جاریت\nلئے پیوند"}
{"book": "adl0008", "page": 26, "text": "تعریف این اقسام واحکام پیرو را\nتفصیلا در تختیان سبر کرده ایم در اینجا نیز\nبیان میشود\nاول که خود ساکن باشد و حرف قبل\nاز ان مفتوح باشد آن او و لین\nگویند چون او خوف ساکن است\nخا که قبل از ان است زبر دارد\nهمچنین است\nیای لین بعد از فتح باشد چون پای صیف که خود ساکن است\nو صاد که قبل از ان است فتحه دارد و حرف لین\nلین و مد را گفتم اندر تحفه بالتفصیل\nباز میگویم مکرر از برای شایقان\nواو ویای ساکنه بعد از زبر لین اندو\nحرف مد وای سهت حال سکون این\nشکل ما قبلش گر از حبسش بود بعدش\nلازم است و واجبست و جایز است احکام\nپس بود مد لازم ار ساکن پیش لازم بود\nدر قرارت طول مدش ز اتفاق قاریان\nایضاً لما مع صنف\nتهر که سه تا قبل حرف لین از حرف مد باشد\nغیر آن این نصف مدست یعنی او و الف پای\nساکن باشد و حرکت حرف قبل از ان بشکل ان حرف\nبدون سبب سبب مدشش شی است\nدوم که مخرج ان چهار چون دور\nلم شواهل حرفیه برود چون بخور و گر از قدر مد\n۲۳\nدوم حرکت زیاده اندیم غلط میشود که مقدار دو حرکتی\nد و جزر است همزه و سکون و متسکر بسبب همزه میشی\nطبیعی مد لازم است بعد در\nپیش زیاده میشود و این زیاد لازم باشد و یا\nحرکت و لازم دوم بیان\nواجب و یا جایز فقط\nحال ساکن است یعنی نیا چون\nباشد در وصل و وقف بخلاف\nسکون عارضی که در وقف\nدر وصل مقدار این مد نزدیک\nلازم اول خبر حکم مدست یعنی زیاد قش برمد\nطول است بقدر مد الضیر هندی\nمد طبیعی مثل الم"}
{"book": "adl0008", "page": 27, "text": "واجب لازم در شرع نگفته اند\nکه فرض است فرقی در انها نیست\nو اصطلاحی است مد منفصل جدا با کلمه\nهمزه بل حرفی باشد بز و در یک کلمه\nمثل جایکم لکن در قابیان در حین تلاوت فرق کن\nبمقدار مد جایکم را بشنوید که مقدار دو الف\nیعنے دو حد مد طبیعی ادامی کند دغم روایت\nدر ش قرائت همزه در این هر دو برابر لازم دا\nمیکند و در بکوه بر عاصم مقدار دو نیم الف یعنی پنج حرکت\nمدادانه بنیاد می تدریست یعی طبیعے این هر دو قسم و قصر\nصل قد طبیعی است متصل جدا یعنی همزه در اول کلمه\nاخر باشد و حرف مد در اخر کلمه اول مثل لا اعبد\nکه در حین وصل همزه اعبد انلا در قران مجید اندیشه\nسه وجه جائز ست بسببل تو اتر در قراءت همزه در وش\nدرش مسا وند لازم که طول است\n۲۲\nو در قرائت عاصم نظر بدصل که\nدو نیم الف نشد و و دو در مشارع مد و کاسقافیه\nبقدر واجب دو الف است و در رویت قالون و دوری\nبواسطه که دو الف است و قصر که یک الف فر دو روایت\nمذکور در وایت سوسی فقط قصر است دشن است این که\nجواز منفصل در تلفیق تخلیه حرام بلکه مناهب ال\nدر وایت لازم است و سکون عارض ان است که بیس\nحرکت و شکل مشتبه نباشد بوقوف چنین\nساکن شده باشد مثل انتقام\nنستعین در دین همیم مدمه\nسپس سکون عارضی است و جمیع\nقراء طحبا قیات هر سه وجه جان است\nطول و توسط و قصر\nتلفیق نبوست جواز هر سه یک وضع\nخود است در غیر عه\nله\nواجبست ار همزه آید بعد از ان مد متصل\nدر مشائش جایکم رابشنوید از تالیان\nمد و قصر شد رواگر همزه آمینفصل\nبعد از ان مد یا سکون عارضی بر واقفا\nهر سه را گفتم روا اندر میان منفصل\nیعنی اندر سبعه تفصیلش بجو از قاریان\nیا که مبدل حرف مد از همزه آید بعد از ان\nشد بدل نامش مددش آمده از مصریان\nصوت مد که بدل از مزه میاید بدل گویند مهم مد شرعی گویند که جایز است لکن از ان مدش فقط"}
{"book": "adl0008", "page": 28, "text": "میکند باریکی صفت عارضی دائم است عله احرف مدقبل ازین دانسته شد که مدصوت است پس در حرف صوت جود\n\nطالع این حرف میباشد در بر صفات\nای طالب تحقیق بین\nکه قسم اول را لازم گویند\nو قسم دوم را عارضی\nو قسم سیم را اکبر\nو قسم چهارم را\nمتفصل میگویند\nچنانچه میاید که در تخفیف\nمیمه اقسام اول را\nازین جهت لازم نام کردند که هیچو\nقاری را بان جهد مد پیش طول ست\n\nفایده مخصر در حقیقت لزوم و وجوب و جواز\n\nکردم این تفصیل را اینجا برای طالبان\n\nهم برای حافظان و عالمان و داریا\n\nتا که از اجمال اقوالم به تفصیلش رسند\n\nوز تعرض گوشه گیرند از میان مالکان\n\nبیان صفات عارضی حروف قرآنی\n\nحرفهای مستقل باریک میباشد مدام\n\nحرف مدی تابع اصل است در هر صفتی\n\nصفات عارضه که حروف را ملحق میشوند پنجست مد و قصر و تفخیم و ترقیق و اخفا پس تفصیل هر یک آن بیان شود انشا الله تعالی\n\nلازم و دائم آنست که\nدران حروف نباشد گرد در در\nتلفظها غلظه و غیره\nسپس باریکی بحرف\nاداء صفات عارضی کیفیت است\nکه ثابت میشود\nپس در مد و غیره\nمد قرآن چنها و برای طو تست\nد تلفظها بمداد لفاظا مدنی در محل کفر\nمیشود\nمحل کفر در\nیا به حفظ کفر در میان اختبار محال نیست که در\nاز غیر عبارت فاقل القرآن بالقرآن با قوله من قال فی القرآن\nرادی لازم کردد تا احتیاط این معنی نیز بشه که محققات\nشیر دیگر دلالت بر این شد که ابداع قراء بیجا بی دوست\nمجمع قرائت دالتیست بر وایات با من شیعی جاین\nمخفی فهم و در کعضی فرسلا بقصر نیز و دلیل\nبقول سنی در بعضی سلا دور\nو بدل مجاز که درید در قرا\n۲۵\nمتفصل بعضی سنین\nگزارش روایت سد جایز است ق در مد\nجواز بمیرد در عارض حقیقت سنت\nمتصل\nو قرارت تطبیل سنت و حرام و آن قسم سوم را\nشده و توسط سنت و طول تلاوت قرایت\nواجب نام کردند یعنی در قرآن مجید خسران\nو زیادت از مقدار طول سنت و مبطل\nبقدر الف باتفاق علما بیان و قسم دویم را\nنقصان"}
{"book": "adl0008", "page": 29, "text": "شه\nو دوستی تفخیمه\nو لا از شد که در وقت بیان\nحروف تفخیم زیرین حروف ازین صعودی\nبجانب بالا است ازین جهت که\nدارند بدون خلاف و در حروف مطبق\nکه هر دو مفتوح آنها هم متصل منقصل با یکی\nانها قویتر و زیاده تر ست باز ثانی اوزن\nمسطله یعنی تفخیم و تبخیم برای حروفی از شش\nو تخفف باریکی آن\nحرف باستعلامفخم میشود بی اختلاف\nگفته نفخیم حروف مطبقت اقوی از ان\nلام در الله والهم بعد از فتح و ضم\nآمد و تفخیم و ترقیقش بود خسرو زبان\nرا مرقق میشود در کسر و بعد از کسر نیز\nکه بود موصول و لازم را یساکر بعد ازان\nحرف علوی هم نباشد بعد از ان متصل\nورنه میگردد مفخم خلف فرق از کسر آن\n\nقاف مثال رای\nکسوره - رقاب\nفرقه مثال رای مفتح\nفرعون\n\nلام مخفف و مغلظ است بحسب معنی فی مشابهت\nمجرد در سیما یمار در رسم جلاله که الله است\nبعد فحه و ضمه تر دادا میشود و دربار یکی ان نقصا\nو بیان و در باقی مواضع خود باریک\nرا هم از حروف مستعلیه است لکن مشابهت\nبا حروف تسعلیه بسیار دارد اکرینمیشود\nمسیلان مخرجبش از طرفستان نا بنشین\nسوی ظهر لسان بجام بالا اکثر و ادا میشوی\nو باریک ادا شدنش نسبت بهری کم ست\n۲۶\nمواضع باریکی بیان شد که وقتیکه خود کوسه\nداشته باشد و هرگاه که ساکن باشد قبل\nما بعدش دیده شود پیش از رای ساکن اگر\nکسره باشد لازم و متصل ما بعدش حرف\nعلوی متصل نباشد باریک ادا\nمیشود و کسر نیز ادا میشود\nو در لفظ فرق هر دو وجه\nثابت از جهت"}
{"book": "adl0008", "page": 30, "text": "له\nحروف قلقله که ساکن باشند در\nغیر وقف اظهار و بیانش نسبت\nمخرج ست ـ و هرگاه در وقظ آیند\nباید که قلقلۀ اش زیاده تر و بسیار\nظاهر شود که همچنان داردست\nو حروف قلقله بیان شد گجج\nقطب جد مثل لم یلد که اظهار\nقلقله بدون لحاظ وقف دران میشود\nو بلحاظ وقف زیاده تر\nشه تنوین نون ساکن بست که در آخر کلمه آید در\nتلفظ بلکه در وصل نه در وقف و عوام تیم\nآنان مد و زیر و دو زیر و دو پیش کرده آ\nنرا می گویند\nشه نون ساکن و تنوین به نسبت\nحرف ما بعد چهار حکم دارد\nلقب - اظهار - ادغام - مخفا - قلب\nدر لغت تبدیل و در عرف قرار نهادن\nبجای حرف ـ و اظهار ادا کردن حرف\nچنانکه هست بدون تغیر و تبدیل اعنی صفات\nلازمه از مخرجش\nشه بعد از نون ساکن و تنوین که با آید هر دو\nمیم بدل شده با خفا و غنه\nادا میشوند ـ و اگر بعد ازین دو\nحرفی از حروف حلق بیاید طهار\nمیشوند ـ مثال قلب من بعد\nو علیم با مثال اظهار ان تا\nو ان هم ـ ومن علم ۔\n\nبند بیان قلقله در حرف ساکن متبح\nن\nدر سکون وقف کثر باشد آئین انرا\n\nبیان فون ساکنه و تنوین و سیم ساکنه واحکام آنها\n\nجار حکم از نون ساکن هم ز تنوین آمده\nن\nقلب واظهار شد و ادغام سن خفا بيا\n\nقلب هر یک میشود با میم مخفی متصل ببا\nن\nدر حروف حلق اظهار است نزد مظهرن\n\n۲۷\n\nدر کذا"}
{"book": "adl0008", "page": 31, "text": "له\nهرگاه بعد از نون ساکن یا تنوین\nحرفی از حروف یرملون آید ادغام میشود\nو ادغام هر دو در چهار حرف ناقص است\nکه غنه باقی میماند ـ و آن چهار حرف\nیمنوا اند در کلمه ینمو ـ و در لام و را\nحج شده اند که غنه باقی نمیماند - مثال ادغام\nکامل که غیر میم باقی نمیماند من لدن\nبهمراه غنه من يشاء و لا تعد هدی للمتقین\nهدی ان تراه وهكذا\nحالت سیم در میان اظهار و ادغام اخفای\nنون ساکنه و تنوین در پانزده حرف باقیسیت\nمثل ینصرون و انذرتهم و هکذا ـ و میم ساکن\nبه نسبت ما بعد خود سه حالت دارد یعنی پهلوی\nضا لا برسل یقین\nغنه\nیعنی بعد میم ساکن که دیگر میم بیاید مثل ادغام\nو هرگاه با بیاید خفا و در باقی\nاظهار مثال ادغام\nله\nدر حروف یرملون ادغام شان آمد دو قسم\nهست در ینمو بغنه بی تکرای کاملان\nمیشوند اخفا بباقی از حروف ای شهسوار\nمیم ساکن را سه حال آمد بیان از متقنان\nمیشود ادغام مثلش با خفا نزد با\n۲۶\nدر حروف باقی اظهارست در سبعش رسان\nمثال خفا هم با مثال اظهار العمت علیهم\nله\nبیان وقف ابتدا و اقسام و احکام آنها\nوقف در وقف توقف ترک حرکت است\nبکلمه اما بعد آن پیوستن دیگر کان پس\nوقف گشت در چمزه وقف و اتمام هم جایز بیت\nاسکان روم و در شمه فقط اسکان را ختام میمن\nبعد تجوید حروف از علم اشیای ضرور\nرقم ـ احکام جمیع حکم وقف خواه از جهت اضطرار\nفهم وقف و ابتدا لازم بود بر شارحان\nباشد و خواه اختبار و خواه انتظار\nچه ادای اشیای ضرور علم\nمخارج و صفات طبیعی بعد از\nتجوید حروف در حال وصل\nفهم وقف و ابتدا لازم است تا بیان\nفتونگو به خواندن آن هیچ مبیع\nمیکند یعنی ابتدا شروع در ابتدا\nقول باشد یا بعد از\nاول کینقف"}
{"book": "adl0008", "page": 32, "text": "له\nتصویر خیال حتی از حواشی جمع\nباختیار صفت این کریمه که\nاز لوح محفوظ و بساطت\nروح الامین بر سردار مرسلین\nصلی الله علیه و آله و صحابه اجمعین نازل شده\nبقولش از شیخ ممتحن که صاحب\nسند است پس از علم مخارج و صفات\nو فهم وقف و ابتدا بدستی و آسانی\nخطا ارتجاعی انتها را آگاهی افتخار قصد اراده\nراحت آسودگی یعنی وقف انست بجهت\nکه باشد و بهر نوع که بود قطع صوت\nدر اخر کلمه جدا گانه مقدار زمان تنفس و مراد\nاز کلمه جداگانه انست که در رسم خط از\nما بعد خود جدا باشد\nتام کامل - کافی کفایت کننده -\nحسن نیکو شنیع بد ـ یعنی وقف از انها\nغیر ازین چهار نیست\nقول مفید سخن فائده مند که همین\nمعنی دارند جمله و کلام هم تبتی\nوقف تام و کافی و حسن در انجا ست\nکه قائل بران سکوت\nکند سامع را خبر یا طلب\nحاصل شود ـ و وقف\nقبیح در انجاست که\nقاری وقف کند سامع را\nخبر و طلب هیچک\nحاصل نشود\n\nله\nتاکه تصویر حروف منزل آید در خیال\nپس بود اندهش محقق از شیوخ ممتحن\nشه\nشد وقوف از اضطرار و اختیار خوبتیان\nقطع صوت از بهر راحت در تنفس کربان\nشه\nتام وکافی حسن شد اختیار با تیح\nزین چهار اقسام باشد و قفهائی اخوان\nبه\nهر سه اول باشند اندر آخر قول مفید\nدر میان جمله میباشد قبیح ای فارسان\n\n۲۹"}
{"book": "adl0008", "page": 33, "text": "این وقف را که قبیح گفته شد\nدر حال اختیار جایز نیست و اگر بیت\nاگاهی و امتحان و فجایی جایز است\nو ان سه وقف را که تام و کافی\nو حسن گفته شد جو از انها در حال\nاختیار است لاشک\nه یعنی پیوستن یک لفظ بدیگر\nلفظ یعنی کلمه که بر ان وقف کرده شد اگر\nتعلق بما بعد نداشت نه من حیث\nالاعراب و نه من حیث القصه و یا\nمن حیث القصه داشت در هر دو صورت\nوقف حسن ست و ابتدا از ما بعد نیز\nحسن جهت حسن سکوت و حسن ابتدا از\nعدم تعلق لفظی\n۳۰\nوقف اول را تام گویند\nاز جهت تمام بودنش صحیح ؟؟\nو دوم را کافی جهت اکتفای نفس\nو ابتدا بما بعدش مثال وقف تام اولی\nالمفلحون - ولهم عذاب عظیم - که فلیمان\nتا صاجال مومنان است و ان الذین\nکفر و شروع بیان کفار و عذاب یعلیم\nبیان انکفار صفت من الناس\nشروع از منافقین مثال وقف\nکافی یوم الدین و یاک معین دو\nلا الضالین تام اگر ایتراین\nنیست جائز غیر حال اضطرار خوب\nو ان سه اندر اختیار آمد جوازش بیگیان\nپس اگر نبود تعلق یا که باشد معنوی\nابتدا در هر دو صورت آمد از ما بعد آن\nوقف اول تام باشد وقف ثانی قهیت\nور بود لفظی تعلق ابتدا کن قبل از ان\nنام وقفش شد حسین گر آخر آیت بود\nابتدایش نیز میگردد حسین بیتران\nوقف پس از مقید دش\nما بعد لفظا تعلق داشت\nیعنی از جمله اعراب لفظ حسن\nو ابتدا بما بعد قبیح\nپس اگر اخر ایت نباشد ابتدا بما بعد پس تعلق دارد و اگر نه در اخر است ابتدا بما بعد حسن است از جهت درود سنت و در وقف و ابتدا با بعدش\nنفعی ندارد"}
{"book": "adl0008", "page": 34, "text": "۵۱\nو سلام با محمله و جاوی\nوقف قطعا جایز نیست و در\nدال جہت بهاء و حصر جایزست\nو بدون جاء قبیح و در های\nاشد وقف حسن است و ابتدا باما بعد\nقبیح بلکہ اعاده لازم ـ و در نعان به\nالعالمین وقف حسن ست و ابتدا\nبالرحمن ہم حسن که آیت تام شد\nو دیگر اینکه شروع شده بکذالی شرمین\nو همزه وصل در اول جهت تعذر ابتدا بساکن\nآمده وقتیکه بما قبل موصول شود بیقید خواه در\nاول اسم باشد و خواه در اول فعل\nمحذوفست کرد او رو عرف کلیه است\nفعلی\nو دلالت کند بر معانی ثلثه حدث و زمان\nو نسبت الی فاعل با دولاسس\nبه حدث مستقل است\nدر زمان و نسبت محتاج بد بگر پس\nحرف سؤم فعل اکر مضموم باشد ہمزه نیز\nمضموم میشود و کرنه مکسور\nاذکر و اضرب واسمع سه مثال فعل ثلاثی\nمجرد است که در اول همزه مضموم است\nزیرا که حرف ثالث جنبه دارد و در ثانی\nثالث مکسور کذا فی الثانی کسرہ\nدارد و ثالث فتحه و جہت\nفعل ماضی ثلاثی مزید همزه این\nدو حرف مکسور و در مجهول مضموم\nتمه در بیان وقف و ابتدا و بیان حرکات\nهمزه وصل در اول ساکن و سقوط آن در درم\nابتدا از همزه و سال آمده در سال هم\nاگر بود مضموم ثالث ور نه کتورش بخوا\nدر مثالش از کر واضرب واسمع فیت\nتیزر بر خوان ختیب با جتیب امثال آن\nچون در اسما آیدا و مکسور میباشد مدام\nمثل این امرؤ ہم انیتہ ہم اثنتان\nبن همزه وصل کعفتند فتاده\nدر دهم امثال درد\nاول ہم آید قسم و و غلام غلام بن نداء\n۳۱"}
{"book": "adl0008", "page": 35, "text": "یعنی هرگاه پس از همزه مذکوره لام تعریف\nباشد در اسم همزه اش مفتوح میباشد\nدو مثال در نفس بیت گفته شده ے\nلکن ار مدخول لام آید بود همزه اش زبر\nهمچو الله الصمد از عالمین و عالمان\nدر میان درج ساقط میشود بی اختلاف\nساکن ما بعد و شکل قبل او بر حال دان\nبیان ادغام مثلین و جنسیین و قریبین\nآمده ادغام در مثلین و جنسیین باتفاق\nاز تمامی عالمان از قاریان و نحویان\nلیک شرطش شد سکون اول و شکل دوم\nبالزوم این دو حالت این دو را می دان طاق\nے\nدر وجوب ادغام\nشرط ست\nنه در جمیع اول و حرکت دوم\nکه سکون حرف\nادغام در لغت ادخال و در قرائت شبخوان\nوصل حرف اول بدوم و ادای هردو\nیکدفعه بقدر دو حرف\n۳۲\nهمراه تشدید از مخرج ثانی\nبا صفات آن\nهمزه که در قراءت بهم وصل شود گویند\nدو حرف که در قراءت باشند ادغام و با جنستان\nمثلین و یا جنسیین باشند آن دو حرفی گشت\nباتفاق همه مثلین آن دو حرف اند که\nدر جمیع صفات و مخرج هم متفق\nباشند و جنسین آن دو حرف اند که\nمخرج هر دو یک باشد و قایم\nبهم صفات متفق باشند\nوصل نمود همزه ساقط میشود و ساکن\nما بعد دوم کتابما قبلش بر حال خود باشد\nمثلیکه کلمه ابنا بابستعین وصل شود\nهمزه بیفتد و ضمه نون و سکون با بحال خود\nوقتیکه مابعد همزه مذکوره با قبل\nعلیه را قیاس کنید\nماند ۱۲"}
{"book": "adl0008", "page": 36, "text": "http://hdl.handle.net/2333.1/3xsj3v07 Image 35 of 47\n\nدر قیرسین آمده ادغام جانب ذیغن\nبا دو شرط سابق اما بعض جای مدغمان\nشد صغیر شش و گر باشد محرک هر دو حرف\nشد کبیر سش و ادغامش نهار بصیان\nباز دار اطباق حرف مطبقه در مستفل\nتا نگردد داخل قوی در ضعیف ایعیان\nدر حروف مستفل ادغام علوی میشود\nبا بقای وصف علوی یا بغیر ای حافط[؟]\n\nمختصین بندگویند که در تین ششند\nادغام جائرست زیرا که بعضی جادر\nقرائت آمده پس طرح گویند در اینجا\nنیز معتبرست و حق در بین آن وقت\nقریب المخرج باشند یا در اکثر\nصفات شریک باشد\nاین ها ادغام صغیر بنامند مثال ادغام\nعنتر در کعبه، اصبر صبراً، و قل کم و دولت\nطائفه در من و قد سمع، و قد ضل ، و در صورتی\nمذکومین هر دو حرکت داند در قرائت ایزد\nو غیر ادغام آمده فقط درین جا ادغام باید کر\nشناختش یعلم ما و منع دالک دران و جیز\nقرائت بصری\nمثل جا رتستگان فقط در\nکه ادغام در قبایح آن مذکور شد خواه بیبیل\nوجوب و خواه بیبیل جواز لکن بفکر باید کرد\nهر گاه حرف اول قوی بود و ثانی ضعیف\nادغام ناقص است که صفت اقویٰ مدغم\nداشته شود مثل احطت و بَطت\nهر گاه حرف اول قوی بود\nو ثانی ضعیف ادغام ان\nهر دو وجه جائز کامل\nو ناقص مثل الم نخلقکم\nکه بیان استعلای قاف\nجائزست نه لازم\n\n۳۳"}
{"book": "adl0008", "page": 37, "text": "اول حرکت دوم است ادغام ممتنع است\nاول وسکون دوم است ادغام ممتنع است\nاهل علم خود میرسند جزئیات ضد کلیاتست\nمعنی احکام الفاظیکه خاص بر مورد خود است\nو قرا تغیر بران قیاس نشود\n۳ یعنی حفص که راوی ثانی عاصم است\nصادر ادیرین دو لفظ بسین میخواند لکن بسطت\nمطلق است و بصطة مقید\n\n۳۴\n\nے قبل از ان فی الخلق است ۱۲\n۵ تسهیل نرم کردن همزه بمناسبت حرکة\nخود یا حرکت ما قبل خود و درینجا هر دو یکیست\nزیرا که همزه اعجمی فتحه دارد که حفص امین همزه\nوالف تبدیلش میکند و همزه ما قبل نبت محقیق\nاین همزه از حفص نیامده فقط تسهیل است\n\nے ادغام نون ساکنه\nدر واو و یا وقتیت که نون در\nکلمه اولی باشد و واو یا یا در اول\nکلمه اخری مثل من یشاء و من قاد\nو این همزار قسم ادغام ناقص است\nکه صفت غنه نون قیست\nان و شریکه برای ادغام کفیته اند و اینجون\n\nمیشود ادغام نون ساکنه در واو و یا\nدر دو کلمه نی بیک هم غنه را در ویروی را\nباسکون ثانی و تحریک اوّل ممتنع\nباشد ادغام اندرین اقسام نزد ادکیا\nبیان جزئیات روایت حفص که مروج است\nیبْصُط هر جاکه آید بصْطَة از بعد خلق\nحفص میخواند بسین این هر دو را ای یا\nہمزۀ دیگر دو سَهْل ای بلفظ اعجمی\nگر بیاید همره استفهمی دیگر بران\n\nحکم اماله"}
{"book": "adl0008", "page": 38, "text": "۱ اما اماله ام دادن است\nالف بجانب یا و فتحه بجانب کسره\nو اماله بر دو قسمست کبری که\nخواندن الف ست در بین یی الف\nو یا و دیگر صغری که خواندن\nاست ما بین الف و اماله کبری\nو در اینجا اول مراد است که\nدر لفظ مجریها از حفص اماله کبرین\nو الف خالص نمیائی و تقلیل از ثنایت\nخالص ساکن است\nپیش از آن که قبل از آن فتح است\nهم اماله میشود در لفظ مجريها يقين\nبا شود اشباع اندر کلمه فیه مهان\nبا سکون های القه آمده ای هوشمند\nاین چهار از جزئیات حفص شد از روین\nبیان سکته حفص که در قرآن کریم چهار جا\nثابت ست فقط و زیاده بر ان لحن و خطان\nسکته شر در کف در یس و در ولیست ویلا\nبا الف در کهف وبیس است نزد و اصلا\nایضاح میشود که در غایب میشود که فقط\nکشت و صله آن بقاعده ست از حفص\nدر فیه مهان صله ست و قصر است ثابت شد\nشه هرگاه ما قبل ضمیر مکسور حرکت ثابت شد قاعده\nثابته قاریان حرکت بصله است مگر در های فیه\nاز حفص سکون است صله ثابت\nحرکت را گویند سکته باطفت\nدر قطع گرفتن و از روز قراء قطع اواز\nبقصد بدون نفس در وصل ثابت است\nو قف نمیگویند زیرا که در وقف صو\nو نفس دو قطع میشود بقدر زمان یکنفس\nو در سکته نفس قطع نمیشود و زمانش هم از قدر\nزمان وقف کمترست الی الاشباب وقف\nهم در سکته سنت\n۳۵\nشه ساته که نه وقف تقابل\nمستانه وصل کامل از حفص\nدر تمام قرآن کریم چهارست\nبالف بدل تنوین عوجا\nدر سوره کهف و الف\nمرقدنا در یس ۱۲"}
{"book": "adl0008", "page": 39, "text": "له\nبر نون من با ان ولا نهم\nبهمدیگر جمع لام بل در ویل این\nغیر ازین هماره محل در روایست حفص\nدیگر جا سکنه نیامده و انچه بر زان جهلا\nو آن بمید معابست که در سوره فاطر\nاز وصل کلمات چند جا اهم شد ان ازم\nمی آید و آن محل است بلا قافیه کی\nذی نقصان و نیز ادای مکبر نیز باب\nالحجرند و کاف پاک بعد دایاک نستعین امل\nآن غلط صریح و خطا جلیست یکی بهیچ قرائت بن\nبیان ارونده و قیاس با قطعا در قرآ نقل\nمراد از مصاحف مصاحف عثمانست که نید\nابن ثابت کاتب وحی بهمراه چند نفر از صحابه\nکرام حسبب الامر سید نا عثمان رضی الله عنهم از رو\nدر میان نون من هم لام بل در ویل ولا\nغیر ازین از وی نیامد سکته از ساکتان\nله\nبیان رسم خط مصاحف بقدیکه\nقاریرا لازم ست دانستن آن مقدر\n۳۶\nله\nاتباع رسم در وقف ست هم در ابندام\nآنچه مکتوب مصاحف باشد از عثمانیان\nپس بدان آن لا بود مقطوع اندر دو مقام\nمصحف امام نقل کرد ند و بجانبین که\nوبصره و کوفه و شام وبحرین ویمن و حین غمام\nخلیفه ثالث فرستاده شدند بنا بر ان منسوب\nمصاحف بسیدنا عثمان رضی الله عنه گردید\nشه\nمتابعت رسم خط در وقف و ابتدا\nلازم است الا بجا و وقف\nو ابتدای اضطراری چه با\nآن مفتوح الهمزه ار اداد در\nمقام اتفاقا مقطوع\nنوشته شد و یعنی پایین\nهمزه و لام توان بریم\nشد مثل بان لا ملجابين\nآن لا اله الا الله وانا\nقبل ملجا بهم آله و تعبد وای ناظران\nتلا جديرا"}
{"book": "adl0008", "page": 40, "text": "برخدا ثنا است سیمی از برای الله عالم گویم است بند بند این رساله مقطوع وموصول هم میداند و اینها بر دو نوع است چنانکه میگوییم یکی طبعی است ودیگری صناعی است در روی صناعی است و جواز\nخداوند جل شانه\nان را تعبد واله مقطوع میایند\nو این است در یهود در مقطوع\nنمانی ـ و باقی مواضع موصو\nاست درین ثانی بود لفظ تعبدو\nیعنی الا تعبد و بدون نون\nنیز شیر کن است و شترک ید خلت ای کتا\nقبل تغلوا هم تقولوا هم اقول آمد تمام\nمكتة\nصرف ان از ما بود مقطوع در روزی جوا\nگر بود مفتوح هریش نیست بی جی عروه\nعن زما مقطوع کر دو گز هوا بعد زاین\nو ان لا اشرک ـ و ان\nتثبت شده و ان لا تشرکین\nقطع من تا در نساء و روم شد بی خیلات\nان لا تدخلی مطلقا مقطوع است و ان لا يقولوا\nشد خلاف از سورۀ اهل نفاق ای\nمقطوع در بعضی موصول\nمیشن ابن تا در سوره هم این\nمر دو وجه جایز گیر در بعضی مواضع\nسابق بیان شد که نان لام\nو قیاس اور قرارت با خل است\nرسم بوقتی دیدگان به امام\nقطعی کنند با شبت\nمصاحف\nیعنی ان لا تعلوا علی الله ـ و ان لا اقول\nو ان لا اقول نیز مقطوع است تمام\nشد مواضع عشره ـ و حرف ان ما که\nهمزه اش مکسور باشد در سورۀ رعد\nمقطوع است فقط یعنی ما من بنده\nو مانور نوشته میشود و در باقی قرآن\nمجید موصول تحریر میگردد\n۳۷\nنون است\nیعنی ابا بکسر همزه بدون\nیعنی که همزه مفتوح باشد در همه مواضع\nموصولست و مقطوع ندارد مثل انا\nبفتح همزه و عن ما هما مقطوع است\nو اگر ہوا بعد از عن نباشد موصول شلاتها\nپس جاۀ انمای موصوله در نساء و روم\nمقطوع است با تفاق مصا حت"}
{"book": "adl0008", "page": 41, "text": "له ام تردیدیه از من\nخواه موصول باشد و خواه استفهامیه\nو خواه شرطیه در سوره ثلثه قطعا\nمفصلست و در توبه که بعد از ان\nشخص آمده آن نیز مقدسبت\nمثل زوجیت بوضاحت تام\nمعلومست بنا بران ممتحنان\nبه لفظ جنت فیم که از ناقد بت\nاین جایگاهای جایگاهای ماست لیکن انجا\nکه در سوره نحل است بر وصلش حصا\nمتفق اند\nسه درین سه سوره که\nوجه است یعنی اینجا از بهر یکیاین رمای\nثلثه در مصاحف عثمانی در بعضی مقطوع\nاست و در بعضی موصول لام جاره که\nبعد از مای استفهامیه و قبل ارجع\n٣٦\nاشاره والتی موصوله\nوهولاء مذکوره واقع شود مقطع بودنش\nمقرر در جمیع مصاحف عیان ست چنانچه\nدیده میشود اگر چه در عربیت اصل بر وصل\nمثل مال هذا و مال هؤلاء و مال الذین\nشه تای حین زائدست و لا تحین خنزیر\nقطیعش از لا نسبت بمصاحف\nحین و\nاما برهان المحقق نامی شای\nشود بلکه پیوش بحین\nمع ان لحاظ قطع از لا و ازدة\nعلیه خود شواذ شمرند میتواند یاد\nمقطع ام من نسا و فصلت سهم ذبح بر \nدر میان تو با هم من تاس ای سنابرا\nحیث ما را قطع دان پر این باشد حتا \nوصل در نحل اتفاقست از تمامی اسما\nدر نساء وشعر خلفست در احزاب نیز \nقطع مال از هؤلاء والذى هذا عیا\nنسبت وصل تحین اندر مصاحت میشود\nلکن اندر وصل قطعش نسبت تحقیق بیا\nاست از سیم پاش لای\nواحتیاط این است که برلفظات\nوقانی مخورده وقف شود که نانی\nلاتحین کلمة احدیست\nهمچنم"}
{"book": "adl0008", "page": 42, "text": "وصل کن کالوهم او وزنوهم دواد\nپس باین حال تا را بشنویدای همران\nبیان رسم تا که در نو مشهور بهاء مهملت\nلیکن در قراءت برسم مصاحف کن\nوقف تا باتا شود گر در کتابت تابود\nورنہ ہا میگردد اندر وقف دمابرا\nرحمت اندر زخرف و اعراف دوم ویوگام\nدر بقره هم مثل نعمت تا نویسد کاتبان\nاصلحه کما لا و هم بون\nاست قراءت ابن کثیر و بو جعفو بالو\nاست و اسکان میم اور ونوهم قراءت\nجماعه ادا از وصل میم کتابت\nبعد واو جمع که ضمیر بارز فاعل است\nقبل انکه ضمیر منصوب متصل\nهمچنبوی در صم کتابت الف\nمتصل منصوبه موصول بود\nلا تخم هفیا تهای تانیت دیبائی ندا پیوسته\nو متيو بنائى ظا هرست کتابت تائى تانی\nدر و جوبیت مربوطه است باین صورت تا ه د و\nمصاحف مجروره هم آمده بدین قسم شبکات\nبیان میشود کے یعنی تای نانیت منظول\nوقف با جست خواه اختیاری باشد خواه\nاختیاری و سبب اختبار\nرحمت اضطرار است مثل\nست رحمت\nدر شش سوره مذکوره و نعمت\nفقط در بقره بنای مطوله نوشته\nمیشود\n۳۹"}
{"book": "adl0008", "page": 43, "text": "تای نعمت که در یازده موضع مطوله\nمکتوب است یک از ان در سوره\nبقره بیان شد و دو ان در اخیر\nسورة ابراهیم و سه ازان در آخر سوره\nنحل و یک در عقود لکن در موضع ثانی\nو چهار دیگر در عمران ولقمان وفاطر\nو طور ـ در هر سوره یکی میباشد و غیر این\nیازده موضع تای مذکوره به تا تحریر\nشده\n۴۱\nدر بقر یک دو بابراهیم باشد سه نحل\nدر اخیرات این دو را ثانی عقود ای نابرار\nهم بلقمان بعمران وبفاطر هم بطور\nنعمت اندر یازده موضع تبادا در فشار\nتای لعنت در سوره نور وعمران بخط من\nوتاى امرات وقتیکه بعد ازان اسم زوج\nآن امرات باشد وبخط امرات\nمضاف باشد بسوى اسم زوجش\nمثل امرات العزیر و امرات\nفرعون\nهای سنت مجرور\nنوشته شده و در سور\nفاطر و انفال مطلقاً\nودر سورة فاطر در مضع\nآخر سنت تای معصیت\nخاص در سوره مجاد\nنه در غیران\nلعنت اندر نور و عمران امرات با خود\nچون شود منصوب میباشد بتا مرسوم آن\nسنت اندر فاطر وانفال وأخرى فاطرت\nمعصیت در قد سمع این جمله ای فر روان"}
{"book": "adl0008", "page": 44, "text": "تای تانیت وبقیت وفطرت\nمطلقاً وفنای قرت فینکمه\nمضاف با قره عین شود بیلکابته\nتست و خبت در سوره هود محمون\nوروخان هم ببای مطوله است\nای کلمت در میان اعراف مطوله است\nغ از مذکورات همه مربوطه است و بند یکه در\nآخرش تا ی تانیت مفهوم شوم و در افراد\nوجمعش قراء اختلاف داشته باشند بیتایی\nلا مطوله است این قاعده کلیست\nکه بیان شد\nرسم بخبر و کتابت بقدری که قاری\nدر وقت ابتدا از دانستن آن چاره\nنداشته بیان شد هر کاه تفصیل میخوای\nدر مطولات کتب رسم رجوع کنید\nحاصل انست که جناب صحف امام\nزیر مصاحف عوام است\nاستعاذه و تعوذ پناه خواسین\nبالله از شیطان رجیم که رانده\nشده و مردو دست از درست که\nوسواسه وجیزا و شده برنا و بانه\nو اغوای اهل عناد فیسبکه\nبسم الله الرحمن الرحیم\nخواندن\nکلمات وابنت بقیت فطرت قرح عين \nجنت اندر واقعه هم شجرت است اندر ردن \nکلمت اندر وسط اعراف است و تلف\nدرمیان جمع و فر د شانست که در تهران \nشده گفتم در بنجات اکه گردی با خبر\nنیست مقصودم تمامی ریح صحن را بیات \nبیان استعاذ و نیم یکه و نقل الفاظ \nہر یکی اتباع حکم وطور و محل آنها"}
{"book": "adl0008", "page": 45, "text": "مرتکب فعل بردن چیزی از یک\nمحل بمحل دیگر محل\nوسوره الهیست در قرآن مجید که محل\nدر آن ذکر شده صاحبان صحاحست\nانحضرت صلی الله علیه وسلم تعوذ\nدر تعوذ تا لله خواندن تابع صحابه\nشود چناکه الفاظش در سوره نحل مذکورست\nبوضع اعوذ مقام فاستعذ و سرکن متوجه\nیعنی هرگاه کسی محتاج قرائت است ان استعاذه\nرا بلند بگوید در غیر نماز و غیر میان دور که درین\nدو محل خفیه است و در وقتیکه مستمع بنود\nاختیار داری در جهر و خفا\n۴۲\nبه تقدیر تعوذ تیبع است\nیعنی در نزد بعضی واجب و نزد بعضی\nشمس\nبسم الله الرحمن الرحيم\nخواندن در ابتدای سوره چنانکه\nرسم است سنت است الا در سوره\nبرائت که در آن ممنوع است مطلقاً\nشد تعوذ متبع جانا مباش از باسقان\nنقل الفاظش ز نحل است از تمامی صاحبان\nجهر خوانش اگر باشد بتر دیت مستمع\nدر صلوه و وسط دور خفاش کن در هر زمان\nدر قرارت سنت آید جمله چون رسم نشان\nدر میان سوره مختاری توای اهل جنان\nغضب\nآیت رحمت بود وصلش نباشد با\nز ان بسیئے بر تو ممنوع ست در بده\nآیت رحمت غضب\nو صلتش نیامده از ان\nجهت در تو نازل\nشده مکتوب نیست\nو خواندش ممنوع است\nدر هر جا یعنی بهم بر سر سوره\nو هم در سر برائتان"}
{"book": "adl0008", "page": 46, "text": "بسم الله الرحمن الرحیم\nثابت ابتداست از هر سوره\nو به ایت مفرّق بین السورتین بتصویر\nمکرر است در تنزیل بعهد در سورههای\nمعدوده غیر سوره توبه\n\nابتدای سوره یا تفریق بین السورتین\nگفته ترتیش بیکر آیت نامش بدان\n\nشد تمام این نظم بر الحمد لله الصمد\nبر محمد باز میگویم درود دُرفشان\n\nنیز بر آل و بر اصحاب جميع التابعین\nهم برای قاریان و سامعان و کاتبان\n\nشد سواد و هم بیاضش در میان هر دو ید\nکن قبول نفعش از بهر عبید خود رسان\n\nثنا و تعظیم بذات بی همتا و یکه بی نیاز است\nو صلوٰة و تسلیمات با در محمّد که معروفست\nدر عالم قدس باحمد صلی الله علیه و اله\nو سلم صلواة و تسلیمات بر آل\nو اقاریبان و سامعان و کاتبان با برکت\nانتخاب و اجلّه اصحاب باد\nنسخه مسوّده لطیفه منظومه این رساله در سن ۱۳۱۶ هجر\nما بین عید فطر و عید ضحی شده بود تخمینا شخصی\nیافته در بنده بسیم شهر آرو سه صد و بیست\nدو هجری ای رب ندیم از فضل عمیم سی فور هجری\nسراپا تقصیر را بتصحیح الفاظ\nمعانی کلام قدیم قبول\nگردان و از فایده آن بر کاتی\nخود را مائده رسان آرمانده ثواب\nآن بروح رضا و البهاء الدین و عموم\nمغفور جنت مکان خُلد\nآشیانرا خوشنود گردان\n۴۳"}
{"book": "adl0008", "page": 47, "text": "وزارت معارف\nریاست تعلیم و تربیه"}
{"book": "adl0008", "page": 48, "text": "بسم الله الرحمن الرحيم"}