۱۸۳

شریف است که أَنَا الْعَاقِبُ وَالْعَاقِبُ الَّذِي لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ یعنى منم
عاقب و مراد من بعاقب کسی است که نباشد نبی پس از و و خلاصه ترجمه
بعضی از احادیث چنان است که آنسرور صلی الله علیه و آله و سلم فرموده که شان انبیا
بود مانند یک بالاخانه بسیار زیبا و خوش منظر اما ناقص بیک خشت و من
مانند آن یک خشتم که آمدم و بند کردم آن نقصان را پس تمام شد بر من
آن بالاخانه و ختم شد نبوت بر من پس از نص قرآن و ازین احادیث مذکوره
ثابت شد ختم نبوت بر آنسرور علیه الصلوة و السلام و انچه این لامذهبان
حدیث مذکور سابق را دلیل کرده برانکه ختم نبوت بر آنحضرت صلی الله
علیه و سلم نیست جواب آنکه حدیث مذکور افترائی است بعضی معاندین
دولت نبوت از خود ساخته بدلیل آنکه حدیث مذکور در هیچ کتابی
از کتب معتبره احادیث موجود نیست و دلیل دیگر آنکه حدیث مذکور
مخالف است از احادیث کثیره صحیحه بیشمار که صریح اند در ختم نبوت بر انسرور
علیه الصلوة و السلام و بالفرض اگر افترائی نباشد اما حدیث واحد


۱۸۷

مجهول الراوی مطعون به افتر امعارضه نتوان کرد با احادیث کثیره صحیحه
پس لازم که تاویل کنم در وبرین طور که معنی اوچنان است کسیپس
از من نبی نگرست آن نبی که تابع است مر او عمل کند بدین من یعنی
عیسی علیه السلام که در آخرالزمان نزول از آسمان کرده متابعت می کنند
عقیده سوم انکه این لامذهبان گویند معلوم نیست که شفاعت برویقین
است یانه واگر بالفرض باشد لکن اختصاص بآنتر و رضی الله علیه سلم
معلوم نیست بدلیل آنکه حق سبحانه وتعالی در کتاب خود فرمودا
مَنْ ذَالَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِأِذْنِهِ یعنی کیست که شفاعت کنند
بی اذن او ازینجا معلوم شد که شفاعت موقوف است باذن و معلوم نیست
که حق سبحانه اذن میکند یانه و بالفرض اگر اذن بکند باز معلوم نیست که
اذن بکدام کس میکند بهر که اذن کر دآنکس شفاعت توان کرد جواب انکه
بلی از آیت مذکور اگرچه معلوم نمیشود بودن شفاعت بروز حشر اختصاصا
شفاعت بآنتر و رضی الله علیه سلم لکن بودن شفاعت در انروز ثابتت
بایت دیگر


۱۸۵

بآیت دیگر و با حادیث کثیره که ذکر آن در بیان عقید ها بیاید و عقیده با این
که شفاعت در انروز هست و بودن او ثابت است بنص قرآن شریف
چراکه حق سبحانه در کتاب خود فرموده و ما تنفعهم شفاعة الشافعیات ینفع
نیمیکند کفار را شفاعت شفاعت کنندگان و ازینجا معلوم شد که شفاعت
در آن روز هست اما نفع بکفار نمیکند و نیز شفاعت ثابت است در انروز
باحادیث کثیره متواتر المعنی که مذکورا ند در کتب اکابر اهل حدیث بعضی
از ان این حدیث شریف است که شفاعتی لاهل الکبائر من امتی
یعنی شفاعت من برای گناهگاران امت منست و نیز عقید ما اینست
که اول کسیکه او را اذن داده شود بشفاعت نیست آن مگر انر و صلی الله
علیه وسلم و اول کسیکه فتح باب شفاعت کند انسر ور علیه الصلوة والسلام
بود و نیز عقید، ما این است که شفاعت کبری که انرا شفاعت عظم کو نیا مصور
است بانحضرت صلی الله علیه وآله وسلم اگر چه آن شفاعتی که برای انفرار
گناهکاران است از دوزخ مختص نیست بآنر و رعلیہ الصلوة والسلام


۱۸۶

بلکہ سایر انبیا وصلحا شریک اند بآنسرور صلی الله علیه و آله و سلم دران شفاعت
و شفاعت کبری شفاعتی است مرجمیع خلایق را برای خلاص کردن
ایشان از محنت دیر ایستادن در عرصات و از محنت شدت گرمی سختی‌ها
دیگر پس حق سبحانه بشفاعت آنسرور صلی الله علیه و آله و سلم بزودی در حساب
میفرماید و ایشان را راحت رساند و اختصاص شفاعت کبری بآنسرور
علیه الصلوة والسلام و نیز اختصاص اذن اوّل بآنحضرت صلی الله علیه
و آله و سلم ثابت است با حادیث کثیره مذکوره در کتب اهل حدیث
که خلاصه ترجمه بعض ازان چنانست که آنحضرت صلی الله علیه و آله و سلم
فرموده که چون خلایق در عرصات از محنت دیر ایستادن و شدت گرمی
بتنگ آیند پس ایشان از انبیای علیهم السلام طلب شفاعت کنند پس
هر یک از انبیای علیهم السلام اقرار نمایند بعجز و قصور خویش از انکه بمقام
شفاعت در ایند تا که همه خلایق به پیش آنحضرت صلی الله علیه و آله و سلم
آمده طلب شفاعت کنند پس آنحضرت صلی الله علیه و آله و سلم بطلبند اذن

شفاعت


١٨٧
والسلام
شفاعت را از جناب حق سبحانه پس داده شود انسرور علیه الصلوة
را اذن شفاعت بعد ازان آنسرور علیه الصلوة والسلام شفاعت کنند کسانیکه
ایستاده اند در عرصات و نیز شفاعت کنند کسانی را که قبل از حساب بی توقف بدوزخ
رفته باشند تا که نماند هیچ یکی ازان رفتگان سابق در آتش دوزخ جهنم
باب سیوم
در رد عقاید وهابیه که تعلق دارد باجتهاد و آن چهار عقیده است عقیده اول
انکه این لامذهبان گویند که عالم کسی را گویند که بلغت عربی دانسته حکم شرعی را
از روی قرآن کریم وحدیث شریف توان گرفت و گویند که عالم را زنیست
که تقلید ومتابعت کند کسی را در مذهب و احکام دینیه یعنی روا نیست اورا
که متابعت کند امام اعظم رحمة الله علیه را مثلاً در مذهب و احکام دین یا امام
دیگر را و اگر متابعت کند گنهگار وتارک امرخدا جل شانه میگردد بلکه این لامذهبان
متابعت عالم کسی را در دین کفر میدانند بدلیل آنکه حق سبحانه در کتاب
خود فرموده فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ إِلَى اللهِ وَرَسُوْلِهِ یعنی اگر
پس اگر نزاع ورزیدید شما در چیزی پس رو کنید آنرا بسوی خدا و رسول او


۱۸۸
نزاع کردید شما در حکمی از احکام دینیه مشتبه شد حکم دینی بر شما پس انرا فرمان
من بشما اینست که رد کنید آن حکم را بسوی کتاب من و حدیث رسول
من یعنی معلوم کنید آنرا از قرآن شریف و حدیث کریم و اتفاق است بر اینکه
حق سبحانه این امر علمأ را فرموده فقط زیرا که عوام الناس نمیتوانند که حکم دین را
از قرآن شریف یا حدیث کریم معلوم کنند پس بنا برین آیت شریف اگر
عالمی حکم دین را از قرآن شریف و حدیث کریم نگرفت و متابعت کرد در آن
حکم کسی را از امامان اربعه رحمه الله علیهم مثلا او گنهگار و تارکست امرامر خدا
جل شانه پس لازمست عالم را که اول حکم دینی را از قرآن شریف و حدیث
کریم برآورده و اگر آن حکم در هر دو نبود باید که بفکر و رای خود عمل کند زیرا
آنه و علیه الصلوه و السلام استفسار نمود از معاذ بن جبل رضی الله عنه
که ترا حاکم میسازم بر یمن پس شما چگونه حکم میکنید در آن هجوم معاذ رضی الله عنه
گفت که اول حکم میکنم بکتاب خدا جل شانه و بحدیث نبی صلی الله علیه و سلم
و اگر آن حکم در هر دو نبود پس حکم میکنم بفکر و رای خود پس نبی صلی الله علیه و سلم

جواب او را


۱۸۹

جواب او را در دست داشت و نیکو پنداشت و ازینجا معلوم شد که اگر حکم دینی
در قرآن شریف و حدیث کریم بناشد عالم را رو است که بفکر و رای خود عمل کند
جواب آنکه بلی حق سبحانه امر مذکور بر علما را کرده لکن آن علما را که حکم دینی از
قرآن شریف و حدیث کریم معلوم توان کرد و آن مجتهدین است فقط نه عالم
غیر مجتهد زیرا که معلوم کردن احکام از قرآن شریف و حدیث کریم موقوف است
بر آنکه عالم را علم تام بود برقرآن شریف و حدیث کریم تا در غلط نیفتد و علم تام
بر آن مگر مجتهد را ومجتهد نام کسی است که او را علم تام بود براه دین نبوی
الله علیه وسلم یعنی قرآن شریف و حدیث کریم تا که از احوال راه مذکور آگاه
تمام داشته در راه دین خبردار کامل بود بوجہی که در کتب مقر رشد و ذکر آن
بطول انجامد و شمه ازان این است که عالم بود بهمه آیات قرآنی و احادیث
نبوی که تعلق باحکام دارد و عالم بود بتفسیرا ت و شان نزولات و به اشارات
و رموزات و تاویلات قرآن شریف و حدیث کریم و به ناسخ و منسوخ و
حدیث اقترانی و غیر اقترانی و باحوال راویان ہر حدیث از فسق و ثقوت


۱۹۰

و صدق و کذب بوجھی تطبیق در میان آیات و احادیث متخالفه و خلاصه
انکه مجتهد بصرنی است در علوم دینیه و حاذقی است در آن که حدیث صحیح را
از سقیم و ضعیف را از قوی جدا ساخته و بکمال احتیاط و تقوی آراسته بود
تا بہوای نفسانی و مقتضای بشری حکم از نزد خود نکند و کسی که چنان اگاهی
از راه دین نداشته او را جایز نیست که احکام دینیه را از قرآن شریف و حدیث
کریم بخود برآورده بشاه راه دین نبی صلی الله علیه و آله و سلم بی استفسار از
ره روانی کند نه بهر لنگ و کوری که در راهی نادیده و نادانسته رهواری و بخود
نموده نفس مظلوم خود را در مهلکه چاه دوزخ اندازد و بالفرض اگر کسی را قابلیت
اجتهاد دستگیری کند حرام است بر و تبعیت او مر غیر را لکن مرتبه اجتهاد تبرا
است اجمیر پس از زمان امامان اربعه علیہم الرضوان علمای عظام مانند امام
رازی و امام غزالی قدس سرہما و اولیای جامع شریعت و طریقت گذشته
کسی از آنان بمرتبه اجتهاد نرسیده و ربقه متابعت مجتهدان اربعه را علیهم الرضوان
در ذمه خود انداخته تقلید ایشان نمودند پس علمای این زمانه بمرتبه مذکور کجا

توان


۱۹۱

توان رسید تا تقلید آن گرام را گذاشته دم از تخلف میزنند و انحی که تخادین
چهارست مردیگر خانه زدن خود را از دین دور انداختن است و در بخالم اسلام
بسیارست اکتفا به مذکور نمودیم عقیده دویم اینکه این لامذهبان گویند عوام
الناس را لازم است که تقلید و متابعت کند عالمی را در مذهب و احکام
دینیه بدلیل انکه حق سبحانه در کتاب خود فرموده فاسئلوا اهل الذكر ان كنتم لا تعلمون
یعنی سوال کنید از اهل ذکر یعنی از اهل علم اگر شما از اهل علم نبودید و اتفاق
است بر اینکه حق سبحانه امر مذکور مر عوام الناس را فرموده یعنی ایشانرا
لازم که سوال دینیه از اهل علم کنند و اهل علم انرا گویند که به لغت
عربی دانسته حکم شرعی را از روی کتاب الله و حدیث شریف تو انگرت
چنانکه ظاهراً معنی اهل علم همین است خواه مجتهد بود یا نه پس عامی اختیار
دارد که متابعت مجتهد کند یا متابعت عالم غیر از مجتهد جواب این عقیده
از جواب عقیده اول مکشوف است زیرا که غیر مجتهد ره روانی براه دین خود
نتوان کرد بلکه او مانند عامی محتاج است به مجتهد و پیروی یک عامی مرعامی


۱۹۲

دیگر را مانند پیروی کوری کوری دیگر را امریست نامعقول و نیز حق سبحانه
در کتاب خود فرموده وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ یعنی شما
پیروی کنید نیکو ترین چیزی که فرود فرستاده شده سوی شما از جانب پروردگار شما
متابعت کنید خوب ترین حکمی را که فرود آورده شده باشد بر شما از جانب
خدای شما جل شانه و شک نیست که حکمی که به قوت فکر و نظر مجتهد از کتاب
و حدیث شریف استخراج یافته باشد خوب ترست از حکمی که بنظر عالمی
ضعیف قاصر النظر بر آورده شده باشد عقیدۀ سیوم آنکه این لا مذهبان
گویند که عوام الناس را اگر چه متابعت علما لازم است در احکام دینیه
و مذهب چنانچه در عقیده دویم گذشت اما عامی اختیار دارد که التزام
یک مذهب معین کند فقط چنانکه متعارف است درین زمان یا عمل کند بچهار
مذهب اربعه تا که او هم حنفی بود و هم شافعی و هم مالکی و هم حنبلی زیرا که حق
سبحانه فرموده فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ وظاهر
پس بپرسید صاحبان علم را اگر هستید که نمیدانید یعنی از علما
معنی این آیت شریف چنان است که شما استفسار حکم دینی کنید
دین و متابعت کنید ایشان را اگر شما عالم نباشید خواه متابعت شمای

یک مذهب


۱۹۳
کس را بود یا زیاده و نیست معنی او که شما متابعت کنید یک کس را فقط
دلیل دویم انکه در زمان صحابۀ کرام رضی الله عنهم عوام را تخصیص متابعت یکی
از ایشان نبود بلکه عمل میکردند بفتوی هر یکی از صحابۀ کرام جواب دلیل اول انکه جائیز
نیست کسی را که بزیاده از یک مذهب عمل کند زیرا که یک شی در یک مذهب
حلال بود و همان شی در دیگر مذهب حرام پس عامل بهر مذهب بمقتضای شرع
خود گاهی آن چیز را بخود حلال میسازد و گاهی حرام پس معلوم نمیشود که حلال کدام
و حرام کدام و نیز معلوم نمیشود که حق سبحانه بکدام چیز امر فرموده و از کدام چیز
نهی کرده و این نیست مگر ابطال دین و فروگذاشتن امر خد است جل شانه
و نیز عامل بهر مذهب بمقتضای هوای نفسانی خود می رباید از هر مذهب حکمی
که فی الجمله روایت ضعیف جواز داشته باشد والبته مکروه و قریب بحرام بود
پس عمل بروایات ضعیفہ فسق است صریح زیرا که غالب در ان انست که واقع
شود در حرام و لہذا کسی از علمای عظام و اولیای کرام گذشته عمل به زیاده از
مذهب واحد نموده و عقیده ما این است که عمل بهر مذهب جائیز نیست


۱۹۴
بلکه عامل بهر مذهب فاسق و مردودالشهادت و مبطل دین است بدلیلی که
گذشت جواب دلیل دویم انکه عمل مذکور در زمان اصحاب کرام رضی الله
تعالیٰ عنهم اجمعین ثابت حدیث شریف که آنسر ورعلیه الصلوة و السّلام
در حق ایشان فرموده اَصْحَابِیْ کَالنُّجُومِ بِاَیِّهِمْ اقْتَدَیْتُمْ اِهْتَدَیْتُمْ و قیاس
غیر اصحاب بر اصحاب کرام نتوان نمود جواب دیگر انکه در زمان اصحاب
کرام رضی الله تعالی عنهم اجمعین اختلافات بسیار و شیوع کذب نبود پس
از زمان ایشان اختلافات بسیار و شیوع کذب بحدی رسید که گویند
که حضرت امام ابو یوسف رحمة الله علیه بست هزار حدیث افترا بامی دیوا
جواب دیگر آنکه عمل مذکور در زمان ایشان بسبب ضرورتی بود چه در ان
زمان رسم تصنیف و تدوین کتب احادیث نبود و ایشان بسبب اشتغال
بامر جهاد و امر معروف بیک جا قرار نداشتند پس در حین غایب شدن
مفتی البته تابع او استفسار از حاضرین میکرد عقیده چهارم انکه لامذهبا
گویند که اکثر احکام امامان اربعه علیهم الرضوان خطا و غلط است خصوص
احکام


١٩٥

احکام امام اعظم رحمة الله علیه زیرا که عمل بفکر و رای خود در حکمی از احکام شرعیه
جایز نیست در هیچ وقت مگر جایز است در وقتیکه در آن حکم خاص
آیت قرآنی و حدیث نبوی وارد نباشد چنانکه در حکایت معاذ بن جبل
رضی الله تعالی عنه گذشت و اگر آیت قرآنی و حدیث نبوی در حکمی از حکام
دینیه ورود یافته باشد در آن وقت عمل کردن بفکر و رای خود جایز نیست
و ایشان خصوصاً امام اعظم رحمة الله علیه در بسیاری از احکام دینیه عمل بفکر
و رای خود نموده با وجود ورود احادیث شریفه در ان احکام مذکوره و این
لامذهبان گویند ازینجا معلوم شد که احکام مرشد ملحد ما یان عبدالوهاب نصبوا
نزدیکترند از احکام امام ابوحنیفه رحمة الله تعالی عنه جواب آنکه در هر مسئله تنزیل
که امام اعظم رحمة الله علیه ترک عمل بحدیث شریف نموده در آن جا برای ترک
آن وجهی بیان فرموده برین طور که در حکمی چنان و چنین حدیث چنین و
چنان وارد بود اما اگرچه دیگر کسان آنرا حدیث صحیح دانسته لکن آن حدیث
به نزد ما به صحت نرسیده خللی داشت مانند بودن او افتراء یا منسوخ


۱۹۹

یا ضعیف یا غیر ذلک و شک نیست که امام اعظم رحمة الله علیه فاضل ترین
علمای احادیث و مقدم ترین بر همه ایشان بوده از هفت صحابی و چها
هزار تابعی علم گرفته گویند که از غایت احتیاط در احکام دینیه در وقت
تعلیم و تدریس مسایل علم دین هزارتن از شاگردانش گرداگرداو حلقه زدند
تا چهل تن از اکابر علما در مجلس او حاضر بوده هر حکمی از احکام دینیه که از آیات
قرآنیه و احادیث نبویه استخراج میکرد جمیع حاضرین در و گفتگوی مینمودند
و پس از تسلیم همه از اهل مجلس آنرا آنحضرت الحمد لله و الله اکبر میگفت
و همه اهل مجلس و حاضرین بموافقت او الله اکبر گفته بعد از آن بحکم آنمعمول
میساختند و الحق که مفتی دین چنین بود و لهذا اکابر دین در حق او فرمودند
که اگر علم علمای روی زمین با علم ابو حنیفه رحمة الله علیه سنجیده شود و علم او
از علم ایشان گران تر آید و اکابر دین فرموده که همه مردم در علم دین عیال
ابو حنیفه رحمة الله علیه اند پس نسبت غلط بآن عالیحضرت و سایر امامان
علیهم الرضوان محض بدبختی و خسران ازلیست بیان فضایل هر یک از

امامان


۱۹۷
امان اربعه خصوص فضایل آن سراج الامتین و خادم دین سیدالمرسلین
علیه الصلوة والسلام درین رساله مختصره بلکه در دفاتر نمیگنجد از کتب مناقب
ایشان طلب باید کرد و انچه این لامذهبان مرشد خود را عبدالوهاب را احکام
شرعیه بهتر از و میدانند چه گویم که جواب جاهل معاند سکوت است فقط
ایا آفتاب جهان تاب به تپشک حقیر پنهان توان نمود حضرت رسول
صلی الله علیه و آله واصحابه وسلم مدح آن دُر یتیم قبل از ظهور پرنور او نموده
اکابر علمای عظام و اولیای کرام هیچ یکی بدرجه او نرسید و پیرو
و متابعت او نمودند فضل از عبدالوهاب کذاب که کلب الکلب از کلاب
آنحضرت بود از عقاید آن خبیث پر تلبیس عاروننگ داشته دهن خود را
از آلودگی کفریات او درهم میکشند بیت کی تواند که بپرزید و ثمر پاش ضعفا
و بایزید شود عقیده پنجم انکه این لامذهبان گویند که برداشتن هر دو دست
سنت است در حین فرورفتن برکوع و درحین بالا شدن از و جواب انکه
برداشتن دست و نا برداشتن در آنوقت از قبیل اختلاف روایت است


۱۹۸
و از آنسرور علیه الصلوة والسلام هر دو منقول شده اما روایت انکه بر داشتن
مکروه است چنانکه مذهب ماست این روایت اقویست و ارجح
و وجه ترجیح او در کتب فقه بتفصیل تام مذکور است حاجت به تسوید قرطاس
ندارد عقیدۀ ششم انکه لامذهبان گویند که کذب گفتن جایز است مر خدا را
جل شانه زیرا که حق سبحانه تعالی فرموده وَاللّٰهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ یعنی
و خدا بر همه شے توانا است
حق سبحانه بر هر چیز قادر است پس البته بر کذب هم قادر باشد جواب انکه
نفی کذب و نابودن دروغ از حق سبحانه ثابت است به نص قرآن شریف
که حق سبحانه فرموده وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيلًا یعنی کیست
و کیست راست گو تر از خدا در گفتن
راست گو تر در گفتن از خدا جل شانه جواب دیگر انکه وصف کذابیت چه
در حق ما ممکن است اما وصف کذب در حق خدا جل شانه ممکن نیست
زیرا که خصلت دروغ گفتن که قسمی است از نفاق عیب است بتصاق جمیع
به نزد عوام و خواص و خورد و بزرگ کلام الهی و حدیث نبوی بر قباحت
آن شاهد است که بیان آن بطول انجامد و هر نشانه عیب منقضت
اقی


۱۹۹
در حق خدا جل شانه امکان ندارد و ممتنع است و علمای علم کلام در کتب
خود آورده که اشیای غیر ممکنه و ناشدنی داخل نیست در مقدورات تا
شریک و غیره و مراد بشی در آیت شریف مذکورشی ممکن است که شدنی با
یعنی بر هر چیز ممکن و شدنی قادر است و عدم قدرت بر شی غیر ممکن و نا شدنی
موجب نقصان نیست در کمال قدرت قادر مثلا بلا تشبیه عدم قدر
شمشیر گری بهنر مند بر ساختن شمشیر از هوا و با د مثلا موجب نقصان در کما
شمشیر گری نیست بل عدم قدرت قادر برشی شدنی موجب نقصان کمال قدرت
خاتمه
در تکفیر طایفه و هابیه ملا حده و بیان زمان ظهور ایشان و بیان منشائی مذا
اربعه اسلامیه از حنفی و شافعی و مالکی و حنبلی باید دانست که طایفه و هابیه
اگرچه ظاهر خود را بلباس تقوی اراسته دعوی مسلمانی میکنند اما
فی الحقیقت آن مکاران و غداران بنا بر عقاید ایشان با ندارند کار از شفاق
و ختم نبوت و نسبت منقصت بآن سرور علیہ الصلوة و السلام کافر و فاجر


۲۰۰
سلام دادن و نماز گذاردن خلف ایشان و مانند آن نهیست مطلق
و منشای ظهور این لا مذهبان آنکه پس از زمان اصحاب کرام رضی الله
تعالی عنهم اجمعین کسانی که کفر باطنی داشته دشمنان دولت نبوت بودند
برای فریفتن عوام الناس احادیث بی شمار را از خود افترا نموده مشهور عالم
ساختند تا که خادمان دین نبوی از علمای تقوی شعار با عانت پادشاهان
ذوی الاقتدار احادیث نبویه را از اطراف عالم فرا گرفته جمع نمودند و بجهد
و جهد بلیغ خود حدیث اقترانی از غیر اقترانی و ناسخ از منسوخ و صحیح از
مریض و قوی از ضعیف جدا کرده احکام دینیه را از نصوص قرآنیه
و احادیث نبویه حسب الاجتهاد خود مخرج ساخته احکام مخرجه
و احادیث صحیحه را تالیف و ترقیم داده کتب دینیه از احادیث و فقها
و علم فقه مصنف و مرقوم شدند و به اطراف عالم فرستادند بعضی ترک
حنیفی و بعضی شافعی و بعضی مالکی و بعضی حنبلی شدند و نائره فساد
اهل فترا بر آن سرور صلی الله علیه واله واصحابه وسلم مندو فع گشت


۲۰۱

تا که در سنه یکهزار و دو صد هجری قدسی طایفه از معاندین دین محمدی علیه الصلوة
والسلام در حدود نجد در کمین بوده تخم خیال زوال دولت احمدی را بظاهر
پاشیده بر نمی آورد تا که آن شیاطین الانس برای انهدام دین متین محمدی
صلی الله علیه و آله و سلم بهتر ازین حیله ندیدند که بنص قرآن شریف و احادیث
رسول کریم صلی الله علیه و آله و سلم ابطال عقاید اسلامیه را بر اسلامیان لازم
و ثابت گردانیم و نیز اثبات کنیم بنص قرآن و حدیث ایشان عقاید یرا
که هر یک از آن با قدح بود در نبوت و کرامت اولیا و فضیلت مجتهدین ائمه
رضی الله تعالی عنهم اجمعین پس باشد آن عقاید البته موجب تخفیف
و تحقیر آنسرور علیه الصلوة والسلام و اولیای کرام و مجتهدین عظام مانند
انکار از ختم نبوت و شفاعت و انکار از تصرف نبی و ولی و انکار از فضیلت
آنسرور علیه الصلوة والسلام و شرک دانستن اعانت از نبی و ولی و نامیدن
بنام عبدالمحمد و غلام محمد و مانند آن و انکار از کرامات اولیا و نسبت غلط
بخادمان شریعت از امامان اربعه علیهم الرضوان خصوص نسبت غلط


۲۰۲

بحضرت امام اعظم رحمه الله علیه که رئیس الخادمین و سراج الامتین است
تا مگر باین حیله و فریب اهل ملت اسلامیه اکابر دین خود را حقیر و سبک
دانند و دین ایشانرا فروگذارند پس در میان ایشان تفرقه افکنده دعوی
خلافت کنیم اگر مخالفتی از ایشان بوده آنرا بقتل رسانیم پس در میان
آن شیاطین الانس عبدالوهاب نام ابلیس صفت که فی الجمله نصیبی از
علم داشت و گویند که یهودی نسب بود التزام این امر خطیر را که رتبه بسیار
از طوایف اسلامیه را گمراه و براه ساخته در میان اسلامیان تفرقه
انداخت مانند آن وزیر یهودی که بمکر و فریب خود در میان طوایف
نصاری تفرقه انداخته بود آخر الامر آن لعین با ملحقین خود از غیرت غیور
محمدی علیه الصلوة و السلام شمشیر لشکر والی مصر کشته شد بدار البوار جهنم شتافتند
و بقیة السیف از ایشان که در اطراف جهان از ترس بیم اهل اسلام خود را
مخفی و پنهان کرده بودند الحال نیز از تابعان پیروان آن بقیه در اکناف
عالم در ابطال عقاید اهل اسلام سعی بلیغ و نام و کوشش لاکلام با
منافقان


۲۰۳

منافقان بطریق اخفا و استتار میکنند نعوذ بالله من شرور شیاطین
پناه می بریم بخدا از بدیهای شیطانهای
الانس والجن والله الموفق الی طرق الرشاد و من يهد الله فهو المهتد و من
آدمی و جن و خدا توفیق دهنده است بسوی راه نجات و کسی را که راه نماید خدا پس اوست راه یافته شده و
يضلل فلا هادي له والسلام على من اتبع الهدى والتزم متابعه محمد المصلطو
که راه نماید خدا پس نیست راه نماینده مر او را و سلام بر کسی که پیروی کرد راه راست را و لازم گرفت پیروی محمد برگزیده را
عَلَيهِ الصَّلوةُ وَالسَّلَامُ مَدَى اللَّيالِي وَالاَيَّامُ تَمَت
بر او نازل باد درود و سلام تا درازی شبها و روزها


۲۰۴

منکه امیر عبد الرحمن خان ولد مرحوم مغفور جنت مکان امیر محمد افضل خان
ولد مرحوم مغفور خلد اشیان امیر دوست محمد خان دران هستم در سنه هجری
نبوی صلی الله علیه و آله وسلم علمای دین مبین افغانستان امر کردم که از مسایل
ضروری مثل همین کتاب که منضم کرده شده از برای مسلمین افغانستان مطبع
کابل جمع کرده چاپ کنند که راه و طریق دین خود را یاد دشت خود کنند بناء
در تاریخ هفدهم شهر صفر المظفر سنه هجری یوم چهار شنبه اختتام پذیرفت از برا
این که از نظر من گذشت صحیح کردم فقط امیر عبد الرحمن دستخط
کردم

هو المعین

بتاریخ یوم جمعه بست و دویم شهر ذیقعده الحرام سنه هجری مطابق بست
و دویم مرداد الهی صولیت آفتاب عالمتاب به بست و دویم برج اسد
حضرت سرکار شهریار سکندر و قار در محل پغمان که از محلات سرسبز
خوش هوای دار السلطنه کابل است جهت تنزه و تفریح خاطر عاطر نزول
اجلال داشتند


۲۰۵
اجلال داشته و در آن روز جمعه سعادت اندوز عظمای علمای افغانستان
را بحضور مظهر نور خود بار داده هر کدام را بخطاب مستطاب و دیدیگونه سرفرا
فرمودند که مکنون ضمیر منیر و مرکوز خاطر خطیر ما آنست که تالیفاتیکه در خصوص شرعی
جهاد و صیانت عقاید عامه مسلمانان از خلط و آمیزش اعتقادات طوا
گمراه مانند و هابیه و غیره نمودید همه را بحضور عالی با حرفا حرفا خوانده تا تهذیب
و ترتیب آن برحسب تصواب رای صواب نمای فطانت اقتضای ما
بعد از طرح زواید و شرح فواید تالیف جدید از آن درست شود لهذ ا هر
از علما عبارات تالیف خود را شروع بخواندن نموده شهریار اعلیحضرت
حک و اصلاح میفرمودند درین اثنا به تعیین بعضی از آیات کلام الهی احتیاج
افتاد چون در رکاب ظفر انتساب طایفه از حفاظ کلام الهی مقرر و ملازمند
اعلیحضرت امر فرمودند که حافظ را بخواهند ایستاده گاه پایه سریر از نهایت
سرعت در اطاعت امر سراسیمه وار دویده سو نمودند و از نزد کتاب دار
سرکاری کتاب دیوان خواجه حافظ علیه الرحمه عرضه حضور نمودند اعلیحضرت


۲۰۹
فرمودند که هرچند ما دیوان حافظ را نخواسته بودیم چون ناخواسته حاضر شدند
لا جرم از لسان الغیبی ایشان تفأول مینمایم چون کتاب مزبور را بدست
کرم سورت خود بفال همایون کشودند این غزل بشارت مضمون هویدا شد
که نظم به یاد صبا دوشم آگهی آورد : که روز محنت و غم رو به کوتهی آورد :
بغیر خاطر ما کوش کین کلاه نمد : بسا شکست که بر افسر شهی آورد : رسید مژده
منصور بر فلک حافظ : چو التجا بجناب شهنشهی آورد : لا جرم طبعیت
فیض طلیعت اعلیحضرت خیلی انبساط یافته ساعت بغلی را از جیب بود
از عیب خود کشیده تشخیص وقت فرمودند نیم ساعت بعد از نصف روز
که وقت بین الخطبتین صلوة جمعه است تعیین یافت درین حین صوت
اذان محمدی علیه الصلوة والسلام بلند شد در آنوقت از خدمتگاران دربار
سلطنت مدار که در حکمت ریاضی و نجوم اندک دست داشت و تقویمهای
ایرانی و هندی و افغانی در نزد وی مهیا بود احوال فلکی و اختیار نجومی
همین ساعت را تصفح و تفحص نموده در تقویم نوشته یافت که درین ساعت
بفال


۲۰۷

تحویل زهره بمیزان و تحویل قمر ببرج ثور است که برج ثابت است و در
احکام همین ساعت نوشته بود که نیک است دعا و مناجات نمودن وصحبت
علما کردن و در همین موقع قطرات مطرات از سحاب احسان حضرت
واہب العطایات باریدن گرفت چون از احادیث صحیحه ثابت است
که هنگام باریدن باران وقت اجابت دعاست بنابرآن حضرت
سرکار شهریار دست دعا را بالا نموده که الهی بعزت و جلال و عظمت
کبریائی خویش و بحرمت روح مطہر حضرت بہترین موجودات واصحاب
واولادان برگزیده کاینات دین متین حضرت خاتم النبیین علیہ الصلوۃ
والسلام را الی یوم الدین قایم وبرقرار ومستحکم و پایدار بداری و جمیع
مؤمنین و اقوام افغانستان را از بلاهای ارضی و سماوی محفوظ و سلا دار
و ہدایت نیک بجميع مؤمنین و قوم من عطا فرمائی که بر وفق مصالحانی
و شریعت غرای محمدی ثابت قدم وراسخ دم بوده باشند آمین علما و حفاظ
وسایر نشته و ایستاده حشم و خدم ہم شمار غریوه آمین را باوج علیتین میرسانید


۲۰۸
رجای صادق و امید واثق است که بر حسب مطابقه این همه اوضاع زمینی
و آسمانی دعای آن تخت نشین کشور جهانبانی بدرجه اجابت رسید ما جمیع
مطالب دو جهانی گرد این دعا از من و از جمله جهان آمین باد یا رب العباد
رویای صالحه جناب شهریاری
در تاریخ شب جمعه بیست و هشتم ذیقعده الحرام سنه یکهزار و سه صد و سی
هجری نبوی صلی الله علیه و آله و سلم بندگان ظل الهی خلد الله ملکه و دولته فرمودند
که بوقت صبح صادق بعالم رویا مشاهده می فرمائیم که یک قالین بسیار
بزرگ و کلان گلدار که پشم های قالین موصوف پست و بلند است با سه
عدد قالین های دیگر که گلهای قالین های مذکور بسیار صاف و روشن است
هر دو عدد قالین مد نظر سر کار والا بالای همدیگر افتاده درین اثنا محمود خان
بحضور سرکار والا حاضر میشود و میگوید که از جنس جاجیم است سرکار والا
تفکر سلیم و رای متین میفرمایند که جاجیم معنی ندارد جای جمع است و تعبیر
خواب مبارک را بدین گونه فرمودند که از اولاد و احفاد و ذریه بندگان
ظل الهی


۲۰۹

ظل الهی در پشت بایه سلطنت و حکمرانی و فرمان روائی در ممالک محروسه
خدا داد افغانستان و غیره بلاد بنمایند انشاالله تعالی خداوندی بماند بعزت
جناب سرور کاینات علیه افضل الصلوة واکمل التحیات این خواب
بر بندگان ظل الهی واهل وعیال و شاهزاده های والاجاه و سایر خاندان
مبارک و میمون گرداند مصرع این دعا را قدسیان در عرش امین گفتند

خاتمه طبع

الحمدلله والمنة که درین آوان سعادت اقتران از هبوب نسیم
شمیم بهار امثال بی مثال زیبنده وساده سلطنت افروزنده بزم امارت
منهل ابحوان بخشش و سخارونق بازار جود و عطا خورشید سپهر شت
و اجلال گوهر بحر عظمت و اقبال در دران امیر ابن الامیر ابن الامیر
امیر عبد الرحمن خان بهادر لا زالت اعلام اجلاله و اقباله مجد مجیدا
وافی علما وسعی و کوشش کافی فضلا کتاب لاجواب المسمی تقویم الدین


۲۱۰
که کافه اهل اسلام را مایه عیش و زندگیت و عمل بمضامینش کمال امتثال
و بندگی گورانزا نوربخش راه حق است و کرانرا فیض ده سماع مطلق
در نیست یکتا و بضاعتی است بی بها اصحاب یقین را معشوقی است
بیمثال و اعدای دین را صارم قاطع است بی مقال الله الله زهی بهر
معانی که از تاب پرتو آن ظلمت ضلالت و تیرگی جهالت را نامی نماند
و زهی خبر آبدار مبانی که از لمعهٔ جوهر آن قلوب مخالفین و جانهای
معاندین را آب و تابی سرگشتگان بادیهٔ ملل را دلیلی است اتقن و گوند
تیه ضلل را چراغیست روشن نظم صلح اسلام گشته مضمونش
قتل اعدا بضمن مکنونش از مخالف نه ترس ماند نه بیم اتفاقیست
جمله مسنونش فی الجمله بحكم قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ
كَانَ زَهُوقًا جلوه گر گردید زیرا که از آیات و اخبارات و اقوال سلف
رحمهم الله تعالی مستخرج و مستنبط گردیده چمن گلهای قلوب ارباب اولو
الالباب را رشک فردوس برین گردانید هرگاه خلعت اتمام پوشید
اختتام


۲۰۱۱
اختتام در بر کشید از فرمان قضا جریان پادشاه عالم پناه خلد الله ملکه سلطنته
برای افاده کافه انام و مستفاضه خاص و عام در کارگذاری و تهظام
عین اعیان دولت باهره ومطرح انظار مراحم خاقانیه عالیجاه سیادت
پناه میر محمد عظیم خان سارجن میجر وبا هتمام و کوشش تمام ہمچمدان
آفاق اثر حاجی الی رحمه الله اخلاق منشی عبدالرزاق بیگ دہلوی
شکر الله سعیهم در بلده مفاخره جنت مثال فردوس جمال
فیض تقابل المسمی به کابل حرسها الله تعالی
عن الآفات والزلزل در تاریخ بیست و یکم
شهر ربیع الاول ۱۳۰۶ ہجری
زیور طبع و پیرایہ ختم
پوشید


۲۱۲


[BLANK PAGE]